Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen van 15 januari 2026 1 2 3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5 3.6 4 5
6
Opening Vaststellen van de agenda van 15 januari 2026 Vaststellen van de behandelvoorraad Ter vaststelling. Lange Termijnagenda commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026 Concept behandelvoorraad commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026 Raadsvoorstel Deelneming in publiek warmte- en afvalbedrijf HVC Dossier 5027 voorblad Raadsvoorstel Deelneming in publiek warmte- en afvalbedrijf HVC Raadsbrief Start voorhangprocedure en toelichting besluitvorming deelneming HVC B1 Statuten van NV HVC per 23-12-2021 (geldig) B2 Toetredingsverklaring Utrecht B5 Samenwerkingsovereenkomst GU-HVC B6 Afwegingskader verbonden partij HVC B7 Toezichtarrangement HVC B7-1 Toezichtsarrangement - Rollen GU bij HVC B7-2 Toezichtsarrangement - RASCI-matrix B12 Concept Nadere regel Afvalstoffenverordening gemeente Utrecht B13 Wijzigingsbesluit Afvalstoffenverordening gemeente Utrecht Raadsvoorstel Wijzigen Afvalstoffenverordening Dossier 5042 voorblad Raadsvoorstel Wijzigen Afvalstoffenverordening Besluit tot wijziging van de Afvalstoffenverordening - DROP Was-wordt overzicht wijziging Afvalstoffenverordening gemeente Utrecht Raadsbrief Concept Beleidsregel Datagestuurd reinigen openbare ruimte Concept Beleidsregel datagestuurd reinigen openbare ruimte - DROP Raadsvoorstel Bijdrage Gemeentefonds 2026 voor opsporen en ruimen van
ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog Dossier 5080 voorblad Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage Gemeentefonds voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten 2026 Toelichting aanvraag bijdrage gemeentefonds oorlogsrestanten 2026 Kringloopwinkels behouden voor de stad Dossier 5117 voorblad Raadsbrief Afdoening motie M20 Kringloopwinkels behouden voor de stad M20 Kringloopwinkels behouden voor de stad M514 Geef kringlooporganisaties ook gratis toegang tot de afvalscheidingsstations Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp liquidatieplan RUD Utrecht en ontwerp Programmabegroting 2026 RUD Utrecht Technische sessie Verhuurvergunning Transcripties Geen. Toezeggingen/Moties Ter vaststelling. Toezeggingenlijst commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026 Motielijst commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026 Ingekomen stukken Openbare lijst van ingekomen stukken voor de commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026 Nr. 1 Petitie 'Herstart de verbouwing van de Weide Wereld'
7
8
9
10
Petitie 'Herstart de verbouwing van de Weide Wereld' (15 januari 2026) Petitie Bijlage 1 'Toelichting Petitie Herstart de verbouwing van de Weide Wereld' (15 januari 2026) Openbare lijst LIS 15 januari 2026 Utrechts Volkshuisvestelijk Akkoord (Netto toename Sociale Huur én verhogen bouwtempo) Wethouder: De Vries, beleidsterrein: Wonen en Volkshuisvesting Indicatieve behandeltijd: 30 minuten Geagendeerd door Gert Dijkstra (EenUtrecht), Gertjan te Hoonte (VVD), Mirac Usta (DENK), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht), Rick van der Zweth (PvdA), Lars van Rooij (Student & Starter), Pepijn Zwanenberg (Link), Berdien van der Wilt (D66), Meike Hellevoort (GroenLinks) en Anneloes Krul (Partij voor de Dieren) De agenderende fracties willen graag met elkaar en met het college in debat over de netto groei van de sociale huur in Utrecht; dit n.a.v. de raadsbrief over het recent door het college ondertekende Utrechts Volkshuisvestelijk Akkoord.
Belangrijkste vragen zijn: + Wat is er nu (ineens) anders geworden om de stop-de-verkoop afspraken stop te zetten? + Wat maakt dat de woningcorporaties zich nu wel aan de afspraken kunnen houden? + Waarom kopen woningcorporaties niet leegstaande woningen op in plaats van dat ze tegen hogere kosten sociale huurwoningen nieuwbouwen? + Wat maakt dat het college het beleid drastisch wijzigt (stoppen met stop-de-verkoop) zonder eerst de gemeenteraad te consulteren? Bovendien wil de VVD graag het volkshuisvestelijk akkoord in de breedte bespreken. En zal in het debat ook ingaan op de andere aspecten van het akkoord. In het bijzonder wil de VVD in debat over hoe dit akkoord andere doelstellingen en andere segmenten van woningbouw beïnvloed. Daarnaast wil LINK het hebben over de algehele staat en voortgang van de sociale woningbouw in Utrecht. De productie, huurstijgingen, stop de verkoop en het einde van de stop op verkoop. De fracties van GroenLinks, PvdA en Student & Starter willen graag in debat over de precieze uitwerking van deze afspraken en hoe deze zich verhouden tot eerder gemaakte samenwerkingsafspraken en vastgestelde beleidsnota's (in ieder geval de beleidsnota Wonen). Dit agendapunt betreft de voortzetting van een debat van 4 december jl.
Dossier 4948 voorblad Beantwoording SV2025 nr 133 over Nog steeds grote leegstand van flats in Overvecht Utrechts Volkshuisvestelijk Akkoord Raadsbrief Utrechts Volkshuisvestelijk Akkoord Raadsvoorstel Aanpassing doelstellingen en indicatoren Beleidsnota Vastgoed Wethouder: De Vries, beleidsterrein: Vastgoed Indicatieve behandeltijd: 15 minuten In de gemeenteraad van 8 mei 2025 is Motie 128 “Goed verantwoorden begint met goede indicatoren 2.0” aangenomen. In deze motie wordt het college opgedragen om doelstellingen en bijbehorende indicatoren aan de raad voor te leggen middels een raadsvoorstel. De doelstellingen en indicatoren zijn ook opgenomen in het concept Uitvoeringsprogramma Vastgoed (UPV) dat door het college is vastgesteld.
Dossier 4921 voorblad Raadsvoorstel Aanpassing doelstellingen en indicatoren in de Beleidsnota Vastgoed C1 Doelstellingen en indicatoren Vastgoed (nieuw) Bijlage 3 Toelichting indicatoren (nieuw) Beleidsnota Vastgoed (met aanpassingen gemarkeerd - oktober 2025) Huurders in de knel door kosten van zonnepanelen Wethouders: De Vries en Maatoug, beleidsterreinen: Wonen en Volkshuisvesting, en Energie en Klimaat Indicatieve behandeltijd: 45 minuten Geagendeerd door Joachim Cornielje (PvdA), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht), Mirac Usta (DENK), Rachel Heijne (GroenLinks), Ben van Impelen (Link) en Gert Dijkstra (EenUtrecht) Door afschaffing van de salderingsregeling dreigen huurders met zonnepanelen in de problemen te komen. Na aanleiding van SV87 blijkt dat veel huurders in Utrecht meer dan twee euro servicekosten betalen. Dit zorgt er, volgens de woonbond, voor dat huurders geld toe moeten leggen op duurzame stroom. Om sturing te geven aan de herijking van het programma Zon op Dak (Q1 2026), de effecten van het afschaffen van de salderingsregeling te bespreken en om in gesprek te gaan over mogelijke oplossingen voor huurders die in de knel komen, zou het de commissie waardevol lijken om over dit onderwerp in debat te gaan.
Dossier 4950 voorblad Beantwoording SV2025 nr 87 over Laat huurders geen geld toeleggen op zonne-energie Programma zon op dak en netinpassingen 2022-2026 Voortgang verbouwing MFA De Weide Wereld en conflict met aannemer
11
12
Wethouders: De Vries en Eerenberg, beleidsterreinen: Vastgoed en Onderwijs Indicatieve behandeltijd: 45 minuten Geagendeerd door Hessel Stellinga (CDA), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) en David Bosch (UtrechtNu!) De Multifunctionele Accommodatie (MFA) De Weide Wereld aan de Teunisbloemlaan in Vleuterweide wordt sinds mei 2023 verbouwd om er onder meer een basisschool en kinderopvang in te huisvesten. Na een gecompliceerde aanbestedingsprocedure is hiervoor een aannemer geselecteerd. Sinds eind 2023 liggen de bouwwerkzaamheden stil door een conflict tussen de gemeente en de aannemer. In de tussentijd verblijven kinderen en medewerkers van de basisschool in een sterk verouderd gebouw, waaraan nauwelijks nog onderhoud plaatsvindt. Daarnaast werken de kinderopvangorganisaties al jaren vanuit tijdelijke bouwunits. Buurtbewoners kijken uit op een afgesloten terrein midden in de wijk. Het college heeft op 20 oktober 2025 een raadsbrief verstuurd met als onderwerp ‘Vertraging en kredietoverschrijding Weide Wereld’ over de voortgang van deze verbouwing. De agenderende partijen willen met elkaar en het college in debat over deze raadsbrief, hoe het zover is gekomen, welke oplossingsrichtingen er zijn en over de vraag hoe de informatievoorziening door het college aan de raad en de omwonenden heeft plaatsgevonden.
Dossier 5055 voorblad Raadsbrief Vertraging en kredietoverschrijding Weide Wereld Raadsbrief Kwartaalbrief onderwijs 1e kwartaal 2024 Beantwoording SV2025 nr 194 over Consequenties vertraging verbouwing MFA Weide Wereld Beantwoording SV2025 nr 216 over Oorzaken vertraging verbouwing MFA De Weide Wereld en perspectief op afronding (14 januari 2026) Beantwoording technische vragen MFA De Weide Wereld Monitor Leerlingenvervoer Q4 2023 Raadsbrief Tijdelijke huisvesting kinderdagverblijven Weide Wereld (14 januari 2026) Petitie 'Herstart de verbouwing van de Weide Wereld' (15 januari 2026) Petitie Bijlage 1 'Toelichting Petitie Herstart de verbouwing van de Weide Wereld' (15 januari 2026) De impact van gentrificatie op leefbaarheid en betaalbaarheid Wethouders: De Vries en Eerenberg, beleidsterreinen: Wonen en Volkshuisvesting, en Ruimtelijke Ontwikkeling Indicatieve behandeltijd: 60 minuten Geagendeerd door Noura Oul Fakir (BIJ1), Anneloes Krul (Partij voor de Dieren), Mahmut Sungur (DENK), Pepijn Zwanenberg (LINK) en David Bosch (UtrechtNu!) De fracties van BIJ1, Partij voor de Dieren, DENK, LINK en UtrechtNu! willen in debat treden over de impact van gentrificatie op leefbaarheid en betaalbaarheid in Utrecht. Dit is naar aanleiding van de raadsinformatiebijeenkomst. Utrecht groeit en bouwt in hoog tempo aan nieuwe woningen.
Daarbij wordt veel waarde gehecht aan het creëren van gemengde wijken, met een mix van sociale huur, middenhuur, vrije sector en koop. Het blijkt dat het mengen van inkomens niet automatisch leidt tot meer leefbaarheid. In veel wijken betekent “mengbeleid” vooral dat er meer plek komt voor kapitaalkrachtige nieuwe bewoners, wat de lokale winkels, horeca en voorzieningen duurder en minder toegankelijk maakt voor huidige bewoners. Hierdoor stijgen de kosten, verdwijnen betaalbare opties en worden mensen juist uit hun eigen wijk verdrongen. Dit is een vorm van gentrificatie, die mensen in kwetsbare posities het hardst raakt. De agenderende fracties willen in een commissiedebat met elkaar en het college spreken over de mix van sociale huur, middenhuur, vrije sector en koop in Utrecht en de verdeling hiervan over de stad, welke maatregelen kunnen worden ingevoerd om maatschappelijk wenselijke ontwikkelingen te stimuleren zonder ongewenste effecten voor bestaande bewoners en hoe we in (toekomstige) gebiedsontwikkelingen gentrificatie kunnen meenemen als expliciet aandachtspunt in beleid en besluitvorming.
Dossier 5057 voorblad M199 Stop de Gentrificatie M198 Behoud van sociale huur boven gemengde wijken A124 Gentrificatie - Beleidsnota Wonen Raadsvoorstel Intrekken uitvoeringsprogramma Utrecht kiest voor gezonde lucht Wethouder: Oosters, beleidsterrein: Milieu en Emissieloos vervoer Indicatieve behandeltijd: 15 minuten Het college heeft een nieuw uitvoeringsprogramma luchtkwaliteit vastgesteld: ‘Gezonde lucht voor iedereen’. Het oude uitvoeringsprogramma, ‘Utrecht kiest voor gezonde lucht’ is daarmee overbodig geworden en moet worden ingetrokken. Omdat dit oude programma door de raad is vastgesteld is een raadsbesluit nodig om het in te trekken. Dossier 4955 voorblad
13
14
Raadsvoorstel Intrekken uitvoeringsprogramma Utrecht kiest voor gezonde lucht Thuisladen zonder oprit mogelijk maken Wethouder: Oosters, beleidsterrein: Milieu en Emissieloos vervoer Indicatieve behandeltijd: 75 minuten Geagendeerd door Joost Vasters (D66), Marijn de Pagter (VVD), Hessel Stellinga en Job van den Broek (CDA), Rachel Heijne (GroenLinks), Charlotte Passier en Jacoline Kool (Volt), Kirsten Alblas (ChristenUnie) en David Bosch (UtrechtNu!) In Utrecht is het momenteel niet toegestaan om een laadkabel over de stoep te leggen voor het opladen van een elektrische auto als je geen eigen oprit hebt. Dit belemmert bewoners zonder privé-parkeerplek in hun overstap naar elektrisch rijden. Tegelijkertijd zien we dat andere gemeenten toegankelijke vormen van thuisladen wél toelaten, bijvoorbeeld met kabelgoottegels of andere innovatieve oplossingen. De fracties van D66 en de VVD willen hierover in gesprek met het college en andere partijen. Zij willen verkennen onder welke voorwaarden thuisladen zonder oprit ook in Utrecht mogelijk gemaakt kan worden. De fractie van GroenLinks wil graag spreken over het dilemma dat laden vanuit huis de ongelijkheid vergroot.
Dossier 5056 voorblad Beantwoording SV2025 nr 124 over Ruimte voor thuisladen en innovatieve laadoplossingen Toegangsbeleid stadslogistiek Binnenstad Wethouder: Oosters, beleidsterrein: Milieu en Emissieloos vervoer Indicatieve behandeltijd: 90 minuten Geagendeerd door Marijn de Pagter (VVD), David Bosch (UtrechtNu!), Fred Dekkers (GroenLinks), Hans Geleijns (D66), Ben van Impelen (LINK) en Job van den Broek (CDA) Afgelopen zomer heeft het college nieuwe regels aangekondigd voor de bevoorrading van winkels en horeca in de binnenstad. Deze nieuwe regels leidden tot veel onrust en zorgen bij ondernemers in de Binnenstad en de transport- en logistieksector. Het college stelde daarom de invoering van de nieuwe regels uit om op en ging het gesprek aan om de zorgen en uitdagingen te horen. Eind november wil het college dit proces afronden en weten welke aanpassingen in de regels worden gedaan. De fracties willen met elkaar en het college in debat over de noodzaak van de nieuwe regels. Dossier 5058 voorblad Raadsbrief Uitvoering toegangsbeleid stadslogistiek binnenstad
Lange Termijnagenda commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen d.d. 8 januari 2026 Onderwerp
Beleidsveld
Planning
Fatale termijn
Aangeboden/
aanbieden
Raadsbesluit
Gestopt
Toelichting wijziging planning
Toelichting in geval van gestopt
aan raad Nota wijk- en
Buurt- en
2024 Q3
Gestopt
20240425 De ‘nota Wijk- en
buurtaanpak 2024 en
wijkgericht
buurtaanpak 2024 en verder’ wordt een
verder
werken
‘Uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken’. Deze is op 27 september 2024 naar de raad gestuurd.
Zienswijze
Circulaire
Uittredingsplan De
Economie
2026 Q1
26-02-2026
2026 Q1
26-02-2026
Ronde Venen en Montfoort Zienswijze AVU
Circulaire
Ontwerpbegroting 2027
Economie
Zienswijze programma-
Circulaire
en productbegroting AVU
Economie
2025 Q1
Aangeboden
2025 Q1
Gestopt
2026 Zienswijze ontwerp-
Circulaire
begrotingswijziging AVU
Economie
Een begrotingswijziging voor 2025 is niet meer van toepassing. De afwijking
2025
van de AVU-begroting is dermate laag dat een zienswijze daarop niet nodig is.
Aanpassing
Circulaire
afvalstoffenverordening
Economie
n.a.v. actualisatie VNG modelverordening en
2024 Q2
Aangeboden
Lange Termijnagenda commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen d.d. 8 januari 2026 aanpassing definitie van een huis-aan-huisblad Beleidsnota Utrecht
Circulaire
Circulair
Economie
Deelneming HVC
Energie en
2024 Q4
Aangeboden
2024 Q4
Klimaat TAM-omgevingsplan
Energie en
Warmtesysteem
Klimaat
2025 Q4
Beursgebied Beleidsnota Warmte
Energie en
2025 Q3
Aangeboden
2025 Q2
Aangeboden
Klimaat Eigendomsvariant
Energie en
publiek warmtebedrijf
Klimaat
Er is meer tijd nodig om een goede vergelijking te maken tussen de varianten en ook de twee aangenomen moties zorgvuldig te verwerken. Wij verwachten het voorstel in Q2 aan uw raad aan te bieden.
Herijking Regionale
Energie en
Energiestrategie
Klimaat
Klimaatvisie
Energie en Klimaat
2025 Q2 2026 Q1
Aangeboden Conform toezegging ontvangt de raad in Q4 2025 een raadsbrief over de terinzagelegging van de ontwerpvisie. Vervolgens wordt de visie in Q1 2026 ter
Lange Termijnagenda commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen d.d. 8 januari 2026 besluitvorming aan de raad aangeboden. Zienswijze Begroting
Milieu en
2027 en 2028 +
Emissieloos
Meerjarenraming ODU
Vervoer
Zienswijze Kadernota
Milieu en
2028 ODU
Emissieloos
2027 Q2
18-06-2027
2026 Q4
09-01-2026
Vervoer Zienswijze
Milieu en
Begrotingswijziging
Emissieloos
2026 en 2027 ODU
Vervoer
Zienswijze Begroting
Milieu en
2027 en 2028 +
Emissieloos
Meerjarenraming ODU
Vervoer
Zienswijze op ontwerp
Milieu en
liquidatieplan RUD
Emissieloos
Utrecht
Vervoer
RV zienswijze begroting
Milieu en
incl kadernota van de
Emissieloos
nieuwe fusie organisatie
Vervoer
11-12-2025
2026 Q2
19-06-2026
20-02-2026
2025 Q3
Aangeboden
2025 Q3
Aangeboden
omgevingsdienst RV zienswijze concept
Milieu en
gemeenschappelijke
Emissieloos
regeling van de nieuwe
Vervoer
fusie organisatie
Lange Termijnagenda commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen d.d. 8 januari 2026 omgevingsdienst (rud en odru) Raadsvoorstel
Milieu en
Gebiedsplan
Emissieloos
Gebiedsgericht
Vervoer
2026 Q4
Grondwaterbeheer Zienswijze Ontwerp
Milieu en
Programmabegroting
Emissieloos
2025
Vervoer
Beleidsnota
Milieu en
Luchtkwaliteit
Emissieloos
2024 Q2
Aangeboden
2024 Q3
Aangeboden
Vervoer Voortgangsrapportage
Vastgoed
2026 Q1
Beleidsnota Vastgoed
Vastgoed
2024 Q4
Langjarig borgen
Wonen en
2026 Q2
betaalbare koop, pilot
Volkshuisvest
Briljantlaan
ing
Evaluatie en aanpassing
Wonen en
leegstandsverordening
Volkshuisvest
heeft het experiment m.b.t. de
ing
leegstandswet, waar Utrecht aan
Uitvoeringsprogramma Vastgoed
2024 Q3
Aangeboden
Gestopt
Het ministerie van binnenlandse zaken
meedoet, verlengd tot 31 december 2029. De extra bevoegdheden die zijn vastgelegd in de leegstandsverordening blijven daarmee beschikbaar de
Lange Termijnagenda commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen d.d. 8 januari 2026 komende periode, waardoor de noodzaak vervalt om de leegstandsverordening in 2024 aan te passen. Beleidsnota Wonen
Wonen en
2025 Q1
Aangeboden
Volkshuisvest ing Wijziging
Wonen en
2027 Q1
Was Q1 2026, wordt Q1 2027
Huisvestingsverordening
Volkshuisvest
naar aanleiding van besluit van
ing
de regio. De Huisvestingsverordening wordt namelijk vastgesteld in regioverband.
Inzet Fonds betaalbare
Wonen en
2024 Q2
Gestopt
Zoals aangegeven in de commissie EDVW
koop voor betaalbaar en
Volkshuisvest
van 11 april wordt er nu gewerkt aan een
collectief wonen
ing
uitvoeringsprogramma coöperatief wonen i.p.v. een raadsvoorstel. De omzetting van de doelbestemming van de inzet fonds betaalbare koop wordt gedaan bij het eerstvolgende product van de P&C-cyclus. Dit is conform de nieuwe standaard voor beleidsdocumenten en de raadsbrief Betaalbaar wonen en inzet fonds betaalbare koop (29 november 2023).
Concept-behandelvoorraad commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026
3.1
Titel
Soort
Ontvangen
Beleidsterrein
Beschrijving
In commissie
Behandelduur
Raadsvoorstel Deelneming in publiek warmte- en afvalbedrijf HVC;
Raadsvoorstel en voorhangprocedure
11-12-2025
Energie en Klimaat
Met dit raadsvoorstel wordt de raad gevraagd in te stemmen met deelname van de gemeente Utrecht als aandeelhouder in het energie- en afvalbedrijf HVC. De deelname betreft de verwerking van afvalstromen en de ontwikkeling en exploitatie van collectieve warmtevoorzieningen binnen de gemeente Utrecht.
Veegcommissie 5 februari 2026
120 minuten
Veegcommissie 5 februari 2026
30 minuten
Raadsbrief Start voorhangprocedure en toelichting besluitvorming deelneming HVC 3.2
Raadsvoorstel Wijzigen Afvalstoffenverordening (in samenhang met de Raadsbrief Concept Beleidsregel Datagestuurd reinigen openbare ruimte)
Raadsvoorstel
15-12-2025
Circulaire economie
Met dit raadsvoorstel wordt de Afvalstoffenverordening gewijzigd om het college aanvullende bevoegdheden te geven voor toezicht en handhaving op het aanbieden en inzamelen van afval. De wijziging biedt een juridische grondslag voor het toepassen van handhavingsinstrumenten, waaronder cameratoezicht, ter voorkoming en bestrijding van verkeerd aangeboden afval.
3.3
Raadsvoorstel Bijdrage Gemeentefonds 2026 voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog
Raadsvoorstel
6-1-2026
Milieu en Emissieloos vervoer
Gemeenten kunnen via het Gemeentefonds in aanmerking komen voor een bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog (de zogenoemde bommenregeling).
-
Als A-punt doorgeleiden naar de raad.
Concept-behandelvoorraad commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026
3.4
3.5
Kringloopwinkels behouden voor de stad
Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp liquidatieplan RUD Utrecht en ontwerp Programmabegroting 2026 RUD Utrecht
Agendering
Raadsvoorstel
16-12-2025
Het raadsvoorstel is nog niet ontvangen; de stukken van de RUD zijn op 22-12 via de mail met de raad gedeeld
Circulaire Economie / Ruimtelijke ordening
Milieu en Emissieloos vervoer
Geagendeerd door Lenno van Straalen (ChristenUnie) en Ben van Impelen (LINK)
Veegcommissie 5 februari 2026
30 minuten
Veegcommissie 5 februari 2026
15 minuten
De agenderende fracties gaan graag in debat over de maatschappelijke meerwaarde van kringloopwinkels in onze gemeente en welke samenwerking dat vraagt. In het bijzonder willen de fracties in debat over de opvolging van M20 Kringloopwinkels behouden voor de stad waarin het college werd opgedragen om in samenwerking met kringloopwinkel de Waarde op zoek te gaan naar een concrete oplossing voor een nieuwe locatie. De fracties willen ingaan op het proces, de onderzochte locaties en de manier waarop de zoektocht verder wordt voortgezet. Met het voorstel wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van het door de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) toegezonden ontwerp Programmabegroting 2026 en ontwerp liquidatieplan RUD Utrecht. Gezien de fatale termijn van 13 maart voor het indienen van een zienswijze dient dit raadsvoorstel meegenomen te worden in de vergadercyclus van februari. Om deze reden wordt dit onderwerp nu al geagendeerd, ondanks dat het raadsvoorstel nog niet is gepubliceerd.
Concept-behandelvoorraad commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 15 januari 2026
3.6
Technische sessie Verhuurvergunning
Technische sessie
19-11-2025
Wonen en Volkshuisvesting
Beste raadsleden, Op 5 november heeft u een raadsbrief ontvangen over de voortgang motie M48 Wijkgerichte invoering Verhuurvergunning. Via de griffie hebben wij begrepen dat er animo is voor een technische sessie over dit onderwerp. Graag nodigen wij u uit voor een technische sessie op donderdag 5 februari 2026 van 20.00-21.00. Tijdens deze sessie nemen we u mee in de uitwerking van de verhuurvergunning, de financiële onderbouwing en financiële consequenties van de aanpak.
Veeg RIB-avond op 5-2-2026.
60 minuten
Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen Dossiernummer
5027
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
15 januari 2026
Agendapunt
3.1
Titel
Raadsvoorstel Deelneming in publiek warmte- en afvalbedrijf HVC
ID
5256
Behandelend ambtenaar
Verdonk, Mila
Telefoon E-mail
mila.verdonk@utrecht.nl
Datum collegebesluit Geocodering
Stad Utrecht
Thema Portefeuillehouder
Wethouder Maatoug
Beleidsveld
Energie en Klimaat
Referendabel
Ja
Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Mariska de Vos/Cie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen/06 38628458
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Energie(transitie),
15 januari 2026
Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen Voorgesteld besluit
Voorstel aan de gemeenteraad
Deelneming in publiek warmte- en afvalbedrijf HVC Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Energie en Klimaat, Circulaire Economie, Financiën Ontwikkelorganisatie Ruimte Liesbeth de Groot 33925445 Volgt Ja Ja, een of meer bijlage(n)
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. In te stemmen met de voorgenomen deelneming van de gemeente Utrecht in N.V. HVC. 2. De wijziging van de Afvalstoffenverordening gemeente Utrecht vast te stellen, waarin het college de bevoegdheid krijgt een uitsluitend recht te verschaffen op het verwerken van afvalstromen.
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Geheimhouding Het college heeft permanente geheimhouding opgelegd op de bijlagen “Due Diligence AKD”, ”Financiële analyse PwC”, “Advies Zanders”, “Risicomatrix”, “Ballotageovereenkomst” en “Addendum op de ballotageovereenkomst’ op grond van artikel 87 Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 5.1 lid 1 sub c en lid 2 sub f en i van de Wet open overheid. De bijlagen bevatten (vertrouwelijk medegedeelde, concurrentiegevoelige) bedrijfsgegevens van HVC en informatie die behoort tot het vertrouwelijk onderhandelingsproces. We hebben als gemeente een NDA (geheimhoudingsovereenkomst) getekend om de benodigde informatie te krijgen, de verkregen informatie mag niet met derden worden gedeeld. Het is voor HVC onwenselijk als deze verstrekte informatie openbaar wordt omdat het hun positie in de markt kan verstoren en informatie vrijgeeft over medewerkers, klanten en leveranciers die privacy kan schenden. De bijlagen bevatten tevens gegevens en inzicht in overwegingen die het goed functioneren van de gemeente in het proces om aandeelhouder te worden kunnen raken.
Samenvatting Op 2 oktober 2025 heeft de gemeenteraad het college opdracht gegeven om een raadsvoorstel over deelneming in HVC voor te bereiden, waardoor HVC als publiek warmtebedrijf in Utrecht kan opereren en tevens verantwoordelijk wordt voor de verwerking van restafval en GFT van Utrechtse huishoudens. De raad heeft het college een aantal randvoorwaarden meegegeven op het gebied van warmte, afval en risicobeperking. Door aanvullende afspraken met HVC te maken wordt aan deze randvoorwaarden voldaan. De afspraken zijn verwerkt in de bijlagen bij dit raadsvoorstel en zijn in essentie terug te vinden in de onderbouwing in dit raadsvoorstel.
Context Aanleiding Gemeenten hebben een regierol in de warmtetransitie en daarmee een grote verantwoordelijkheid in het verduurzamen en energieonafhankelijk maken van de gebouwde omgeving. Hiertoe is onlangs door uw raad de Beleidsnota Warmte vastgesteld, waarin collectieve warmteoplossingen voor een groot deel van de stad als beste aardgasvrije oplossing zijn gekwalificeerd. Vanwege de wetswijziging in de Wcw, de investeringsstop van Eneco én het publieke belang van een betaalbare en duurzame warmtevoorziening, zijn publieke warmtebedrijven nodig voor deze opgave. Gezien onze grote (nieuw)bouwopgave, netcongestie en de ambitie om ook daar een CO2-neutrale warmtevoorziening te realiseren, hebben we in Utrecht een publiek warmtebedrijf nodig dat startklaar is. We zien dat warmtesystemen in (met name kleinere) gebiedsontwikkelingen niet altijd meer door marktpartijen gerealiseerd kunnen worden. Zonder publiek warmtebedrijf hebben we in dat geval geen alternatief. Netcongestie vraagt om meer geïntegreerde energiesystemen. Als er niet snel een partner komt in de stad die dit soort geïntegreerde systemen kan realiseren, dan dreigt vertraging voor onze nieuwbouwopgave. Een publiek warmte- of energiebedrijf kan deze partners zijn. Op 2 oktober heeft de raad gekozen om de ambitie voor deelneming in een publiek warmtebedrijf in te vullen door aandeelhouderschap in HVC.
HVC is nu in handen van 52 gemeenten en 8 waterschappen, Utrecht komt daar dan bij. De behoefte die we hebben in de gemeente Utrecht op de korte en midden lange termijn projecten te starten met publiek eigendom, en de relatief lage financiële risico’s van deze variant speelden een belangrijke rol in de afweging. Bij de keuze voor HVC op 2 oktober 2025 gaf de raad de volgende voorwaarden mee: a. De gemeente en HVC maken voorafgaand aan de deelneming afspraken over onder andere zeggenschap op betaalbaarheid, duurzaamheid, dimensionering en bewonersparticipatie van de aan te leggen warmtesystemen in de stad; b. De gemeente, HVC en de AVU maken voorafgaand aan deelname bindende afspraken zodat afvallogistiek, overslaglocatie en de verwerking van afval terdege zijn geborgd; c. Uit het juridische due diligence onderzoek en de onafhankelijke financiële analyse blijkt dat aandeelhouder worden van HVC geen onaanvaardbare juridische en financiële risico’s met zich meebrengt. Aan deze voorwaarden is uitvoering gegeven met a) een Samenwerkingsovereenkomst Warmte, b) Addendum Ballotageovereenkomst en c) een Due Diligence onderzoek en financiële analyse van HVC. In de onderbouwing bij de beslispunten verderop in dit raadsvoorstel staat hoe in deze documenten aan de voorwaarden van de raad wordt voldaan.
Juridische context Op grond van de Nota Verbonden Partijen moet de raad met iedere voorgenomen deelneming instemmen (beslispunt 1). De Nota Verbonden Partijen en het Kader Geldverstrekkingen zijn als leidraad (beleid) van toepassing op het besluitvormingsproces en de juridische grondslag voor een besluit tot deelneming in een publiek warmtebedrijf. Dit raadsvoorstel voldoet aan de wettelijke kaders en regelgeving. Dit behelst – naast de Gemeentewet – in elk geval de volgende wetten en regels: • Burgerlijk Wetboek (BW) • Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) • Huidige Warmtewet
2
• • • • • • •
Wet collectieve warmtevoorziening (verwachte inwerkingtreding per 1 januari 2026) Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (inwerkingtreding op 1 januari 2026) Wet markt en overheid (geen ongeoorloofde bevoordeling van overheidsbedrijven) Staatssteunregels Aanbestedingsregels (Aanbestedingswet 2012) Wet Milieubeheer Kader geldverstrekkingen
Quasi-inbesteden In de Ballotageovereenkomst hebben de aandeelhouders afgesproken om het grof en fijn restafval en GFT door HVC te laten verwerken. Als de gemeente aandeelhouder is, zijn we in de positie om de verwerking van deze afvalstromen via quasi-inbesteden bij HVC onder te brengen, omdat wordt voldaan aan de vereisten van ‘quasi-inbesteding’ ex artikel 2.24b Aanbestedingswet 2012. Deze opdracht wordt niet aanbesteed maar rechtstreeks aan HVC gegund. Vandaar dat aan het college wordt gevraagd om in principe de opdracht tot het verwerken van restafval, grof restafval en GFT-afval middels toepassing van quasi-inbesteding aan HVC te verstrekken. Volgens de Wet Milieubeheer Artikel 10.23 stelt de gemeenteraad in het belang van de bescherming van het milieu een Afvalstoffenverordening vast. De wijze waarop uitvoering aan de Afvalstoffenverordening wordt gegeven is aan het college als uitvoerend orgaan. Door de wijziging van de verordening heeft het college de mogelijkheid om een alleenrecht aan te wijzen door een aanwijzingsbesluit vast te stellen. Het uitsluitend recht wordt in de Nadere Regel verwerkt, waarover het college besluit. De Nadere Regel afvalstoffenverordening is in concept door het college vastgesteld en ter informatie aan dit raadsbesluit toegevoegd.
Met deze Nadere regel wordt HVC aangewezen als verwerker voor de stromen fijn restafval, grof restafval en GFT vanaf het moment dat aan de voorwaarden uit het addendum op de ballotageovereenkomst wordt voldaan. Garantstellingen en staatssteun De aandeelhouders staan garant voor overeenkomsten van geldleningen van HVC. Hoewel een ongelimiteerde garantie op basis van de Ballotageovereenkomst het uitgangspunt is, zijn over de scope en omvang van de garantie nadere (contractuele) afspraken tussen HVC en de banken en HVC en de gemeente Utrecht gemaakt, als gevolg waarvan de garantie in feite alsnog is gelimiteerd. Om te voorkomen dat de garantstelling ongeoorloofde staatssteun oplevert, keert HVC een marktconforme garantstellingsprovisie aan de aandeelhouders uit voor door HVC aangegane geldleningen bij externe financiers. Kader Geldverstrekkingen Het Kader Geldverstrekkingen gaat ervan uit dat een garantstelling kwalificeert als een subsidie in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). Dat is ook vrijwel altijd het geval. De garantstelling die de aandeelhouders aan HVC afgeven is echter geen subsidie omdat zij niet voldoet aan de definitie van ‘subsidie’ uit de Awb. De garantstelling ziet op huidige en toekomstige overeenkomsten van geldlening voor de financiering van deels nog niet bekende activiteiten van HVC.
Dit maakt dat de garantstelling niet wordt afgegeven met oog op bepaalde activiteiten van HVC. Aangezien dit één van de vereisten voor subsidie is, is geen sprake van subsidie. Nu de garantstelling aan HVC niet kwalificeert als subsidie is de Algemene Subsidieverordening gemeente Utrecht (ASV) ook niet van toepassing. Waar het Kader Geldverstrekkingen overwegingen over garantstellingen deze ziet als ‘garantstelling tevens zijnde een subsidie’ kan het Kader Geldverstrekkingen dus niet toegepast worden. De algemene uitgangspunten ten aanzien van garantstelling, zoals behoedzaam omgaan met het afgeven van garantstelling en adequaat financieel afdekken van het kredietrisico, blijven echter onveranderd van toepassing. Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien. Beoogd effect Met publiek warmtebedrijf HVC streven we naar voortgang in de warmtetransitie, worden publieke belangen zoals duurzaamheid en betaalbaarheid beschermd en financiële risico’s voor de gemeente 3
behapbaar gehouden. Met deelname in HVC komt tevens de verwerking van restafval en GFT in publieke handen. Dit leidt tot meer sturing op de afvalverwerking en de verduurzaming ervan en meer voorspelbaarheid in de tarieven. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Raadsbrief Startscenario publiek warmtebedrijf Utrecht/Nieuwegein 17 mei 2023 Raadsbrief Ontwikkelingen in de warmtetransitie ‘sturen met onzekerheden’ deel II 21 november 2023 Raadsbrief Reactie Eneco op verzoek tot samenwerking 12 maart 2024 Raadsbrief Speelveld warmtetransitie en voorbereidingen publiek warmtebedrijf 24 april 2024 Raadsbrief Plan van aanpak publiek warmtebedrijf 30 september 2024 Raadsbrief Nadere toelichting beleidsnota Warmte en voortgang warmtetransitie 10 juli 2025 Raadsbesluit Eigendomsvariant publiek warmtebedrijf 2 oktober 2025
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
In te stemmen met de voorgenomen deelneming van de gemeente Utrecht in N.V. HVC.
Argumenten 1.1
Aan randvoorwaarde a. die door de gemeenteraad gesteld is in het raadsbesluit van 2 oktober 2025, wordt voldaan: de gemeente en HVC maken voorafgaand aan de deelneming afspraken over onder andere zeggenschap op betaalbaarheid, duurzaamheid, dimensionering en bewonersparticipatie van de aan te leggen warmtesystemen in de stad. Afspraken hierover zijn met HVC verwerkt in de Samenwerkingsovereenkomst die als bijlage 5 is bijgesloten. De gemeente krijgt binnen de wettelijke kaders zeggenschap op betaalbaarheid en duurzaamheid. Dit is vastgelegd in artikel 1 en 2.2. Hier is afgesproken is dat dat HVC alleen warmtesystemen zal realiseren waarvan duidelijk is wat de impact daarvan is op onder andere betaalbaarheid en duurzaamheid en waar de gemeente achter staat. HVC moet daarvoor de consequenties van systeemkeuzes inzichtelijk maken (2.2. lid a) en zal alleen kavelplannen indienen waar het college mee akkoord is. Afspraken over dimensionering zijn vastgelegd in artikel 1 en 2.1 door HVC te committeren aan de kavelstrategie van de gemeente. In artikelen 3 en 4 zijn afspraken vastgelegd over bewonersparticipatie en warmtegemeenschappen. Invloed van bewoners is geborgd in artikel 3, door in de verschillende fasen van een warmteproject inspraak te organiseren. Hieronder valt ook het organiseren van een bewonerspanel of alternatieve vorm van structurele inspraak.
In artikel 4 leggen we vast dat HVC samenwerkt met (toekomstige) warmtegemeenschappen in onze stad en dat deze partijen indien gewenst samen met HVC een passend governancemodel uitwerken. In de samenwerkingsovereenkomst is rekening gehouden met de volgende juridische beperkingen: • Volgens de Wcw mag alleen het bestuur van het warmtebedrijf besluiten over de hoogte van de tarieven en niet de aandeelhouders, terwijl de maximumtarieven worden vastgesteld door de ACM. • Het college kan een ingediend kavelplan alleen afwijzen op grond van in de Wcw gestelde kaders. Om de zeggenschap van de gemeente te vergroten is in artikel 2.2 lid a en b van de Samenwerkingsovereenkomst opgenomen dat HVC alleen kavelplannen indient waarvan op voorhand systeemkeuzes inzichtelijk zijn gemaakt en waar de gemeente achter staat. • De wet reguleert de governance van warmtegemeenschappen en sluit bepaalde samenwerkingsvormen uit. Zo mag een publieke partij (zoals HVC)
4
volgens de uitleg van de landsadvocaat geen minderheidsaandeel hebben in een warmtegemeenschap. Een warmtegemeenschap kan ook geen aandeelhouder worden van HVC volgens de statuten van HVC, maar ook omdat een warmtegemeenschap binnen de Wcw geografisch beperkt wordt en alleen lokaal eigendom mag hebben. 1.2
Aan randvoorwaarde b. die door de gemeenteraad gesteld is in het raadsbesluit van 2 oktober 2025 wordt voldaan: de gemeente, HVC en de AVU maken voorafgaand aan deelname bindende afspraken zodat afvallogistiek, overslaglocatie en de verwerking van afval terdege zijn geborgd. In het Addendum bij de Ballotageovereenkomst zijn aanvullende afspraken gemaakt. De afspraken omvatten: • Tijdelijke uitzondering verwerking fijn rest afval, grof restafval en GFT: hiermee garanderen we continuïteit in overslag en verwerking en bieden we HVC de tijd om uitvoering te geven aan de overige afspraken in het Addendum. • De logistiek: HVC spant zich in om de afvallogistiek binnen haar verzorgingsgebied verder te verduurzamen. • De overslag: HVC zorgt ervoor dat de te gebruiken overslaglocatie geen grote nadelige invloed heeft op de afvalinzameling voor de Gemeente Utrecht. Dit betekent dat voor Utrecht de rijafstanden, emissies en verkeerscongestie vergelijkbaar blijven met de huidige situatie. • Afvalverwerking: HVC zorgt ervoor dat voldoende nascheidingscapaciteit beschikbaar is voor een juiste verwerking van het Utrechtse fijn huishoudelijk restafval. De afspraken in het Addendum bieden voldoende tijd voor het verkrijgen van een geschikte overslaglocatie en geeft de gemeente invloed op de toekomstige overslaglocatie.
Met de Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU) is afgesproken dat deze opslag, transport en verwerking van afval voor haar rekening blijft nemen (via de contracten die daartoe met AVR respectievelijk Attero zijn gesloten) tot de verwerking van het fijn restafval, grof restafval en GFT door HVC aanvangt. Daarna resteren nog de afvalstromen oud papier en karton, glas en textiel. Deze afvalstromen blijven door de AVU verwerkt (via aanbestedingsprocedures) na deelname van Utrecht in HVC.
1.3
Aan randvoorwaarde c. die door de gemeenteraad gesteld is in het raadsbesluit van 2 oktober 2025 wordt voldaan: uit het juridische due diligence onderzoek en de onafhankelijke financiële analyse blijkt dat aandeelhouder worden van HVC geen onaanvaardbare juridische en financiële risico’s met zich meebrengt. Deze randvoorwaarde luidt: Uit het juridische due diligence onderzoek en de onafhankelijke financiële analyse blijkt dat aandeelhouder worden van HVC op dit moment geen onaanvaardbare juridische en financiële risico’s met zich meebrengt. Hieraan is voldaan. Voor een uitgebreidere onderbouwing wordt verwezen naar de onderbouwing bij beslispunt 2 en naar bijlage 8 tot en met 11. Verder wordt verwezen naar het Addendum (bijlage 4) waarin nadere afspraken met HVC over de Ballotageovereenkomst zijn gemaakt. Deze afspraken zijn gemaakt naar aanleiding van de uitkomsten van de juridische due diligence.
1.4.
Er wordt voldaan aan motie M528 Evalueer en heroverweeg de eigendomsvariant. Het energie landschap gaat de aankomende jaren flink veranderen. We stappen over van een opgeknipt energiesysteem dat in handen is van (monopolistische) marktpartijen naar een meer geïntegreerd energiesysteem dat in handen is van publieke partijen. Dit vraagt om nieuwe partnerschappen die zich nog niet op alle vlakken bewezen hebben. Dat betekent dat de gemeenten elke vijf jaar goed moet kijken of het evenwicht in het energiesysteem nog klopt en of bijsturing nodig is. Elke vijf jaar maken we in de herijking van het Warmteprogramma de balans op over de rol die HVC als uitvoeringspartner heeft in de realisatie van het 5
energiesysteem van de toekomst. In deze evaluatie bekijken we naar de ontwikkelingen op het gebied van warmte en wat er, naast de samenwerking met HVC, nog aanvullend nodig is voor het realiseren van geïntegreerde energiesystemen. Op deze manier kunnen we nu de juiste keuzes maken, maar zijn we ook adaptief voor de toekomst. Over 5 jaar verwachten we dat ook het provinciale warmtebedrijf UWO met EBN en NetVerder verder ontwikkelt is. Samenwerken met andere partijen zoals het UWO is een optie die naast aandeelhouderschap van HVC kan bestaan. De evaluatie gaat dan ook nadrukkelijk niet over de optie om uit te treden, maar over de manier waarop we het energiesysteem van de toekomst het beste inrichten. 1.5
Door nu deel te nemen in HVC vermindert de gemeente het risico op vertraging in nieuwbouwprojecten. Netcongestie vormt een risico voor onze bouwopgave. In Utrecht is deze problematiek op dit moment het grootst. Het antwoord op netcongesties is, naast uitbreiding van de elektriciteitsinfrastructuur, netbewuste nieuwbouw en systeemintegratie. We kunnen hier beter en vooral flexibeler op sturen als een zo groot mogelijk deel van de energiesystemen in handen is van één bedrijf waarop we als gemeente invloed uit kunnen oefenen. Als we zaken blijven doen met marktpartijen, dan moeten we het energiesysteem in stukken knippen en aanbesteden aan verschillende marktpartijen op basis van voorwaarden die daarna niet zomaar zijn aan te passen als de situatie daarom vraagt. Het invloed hebben op marktpartijen vraagt veel van het contractmanagement bij de gemeente. Bij grote projecten is dat een uitdaging en bij kleine projecten, zoals Zuilense Vecht is dat onmogelijk/onbetaalbaar gebleken. HVC heeft aangegeven voor Zuilense Vecht wél een warmtesysteem te kunnen ontwikkelen dat aan de eisen van de gemeente voldoet. HVC kan pas warmtesystemen in nieuwbouw voor ons ontwikkelen als we aandeelhouder zijn.
1.6
Volgens een onafhankelijke financiële analyse wordt het risico dat de garantstelling in de toekomst wordt aangesproken als laag beoordeeld. Uit de analyses van PwC blijkt dat de door aandeelhouders verstrekte garanties HVC in staat stellen om (meer) financiering tegen potentieel gunstigere voorwaarden aan te trekken. In het verleden is nog nooit aanspraak op de garantie gemaakt die de aandeelhouders hebben afgegeven. Het risico wordt onder andere beperkt door de positieve vrije kasstromen en risicospreiding over meerdere activiteiten. Andere bevindingen zijn: 1. HVC heeft de afgelopen jaren consistent positieve resultaten getoond en haar businessplan toont naar de toekomst toe ook verwachte positieve resultaten. 2. Het businessplan voorziet in een stabiele groei, met tijdelijke druk op de marges door lagere energieprijzen en gepland onderhoud. Het businessplan houdt nog geen rekening met investeringen gerelateerd aan de gemeente Utrecht. 3. HVC hanteert intern gestelde normen om risico’s te beperken. 4. HVC beschikt over uitgebreide verzekeringen, liquiditeitsreserves en kredietlijnen om kasschokken op te vangen. Bij tegenvallers is er een duidelijke volgorde van correctieve maatregelen waaronder uitstellen van investeringen, en waarbij een kapitaalstorting door de aandeelhouders als laatste redmiddel geldt voordat aanspraak wordt gemaakt op de garantstelling. 5.
HVC heeft een ambitieuze investeringsagenda waarbij projecten worden geselecteerd op basis van risicoprofiel en een bijbehorende rendementseis. Alleen projecten die hieraan voldoen worden uitgevoerd. 6. Door de gehanteerde verkoopstrategie rond de stroomopwekking door HVC en de SDE-subsidie die HVC ontvangt is de gevoeligheid voor schommelingen in de energieprijzen van duurzame projecten (zon, wind en geothermie) beperkt; op langere termijn is er wel een grotere sensitiviteit, voor onder andere de stroomprijs, die effect kan hebben op de bedrijfsresultaten.
6
Het risico dat de garantstelling wordt aangesproken of dat de gemeente extra eigen vermogen moet storten wordt afgedekt door een algemene risicoreserve die wordt gevoed met de jaarlijkse garantstellingsprovisie. Deze reserve is onderdeel van de gemeentelijke weerstandscapaciteit en wordt in de via de risicoparagraaf middels de reguliere P&C documenten herijkt. 1.7
De aandeelhoudersvergadering houdt toezicht op de ontwikkeling van het risico dat hoort bij de garantstellingen. Door a) het door aandeelhouders vastgestelde leenplafond en b) door toezicht op alle investeringen van meer dan € 10 miljoen die ter goedkeuring aan de aandeelhoudersvergadering worden voorgelegd en moeten voldoen aan vastgestelde criteria voor risico’s en projectrendement.
Kanttekeningen/Risico’s 1.1
Door verschil van inzicht over systeemkeuzes, zeggenschap en/of risicoverdeling komt de samenwerking tussen HVC en warmtegemeenschappen mogelijk niet tot stand. Indien de samenwerking tussen HVC en warmtegemeenschappen niet tot stand komt is dit een risico voor vertrouwen en draagvlak onder inwoners in warmtenetten. Een goede samenwerking heeft daarentegen juist meerwaarde voor alle partijen. HVC en warmtegemeenschappen hebben dan ook de wens en intentie om samen te werken. In de Samenwerkingsovereenkomst zijn hierover in artikel 4 afspraken opgenomen. Indien de gewenste samenwerking niet tot stand komt, geeft HVC hierover uitleg aan het college (artikel 4.6). Het college zal in dat geval ook de betreffende warmtegemeenschap vragen uitleg te geven en de raad informeren met een raadsbrief met daarin de te zetten vervolgstappen.
1.2
Wanneer er voldoende middelen vanuit het rijk beschikbaar zijn gesteld voor de warmtetransitie in Nederland, kan er krapte op de arbeidsmarkt ontstaan om alle warmteprojecten uit te voeren. Op dit moment zijn veel warmteprojecten in Nederland financieel onhaalbaar. Als deze projecten op grote schaal wél haalbaar worden, ontstaat mogelijk schaarste aan ingenieurs en aannemers om deze uit te voeren. • HVC heeft de warmtetak van haar bedrijf de afgelopen jaren flink uitgebreid en zo ingericht dat snel verder opgeschaald kan worden wanneer dat nodig is. Bijvoorbeeld door mensen over te nemen van private warmtebedrijven. • Nadat we aandeelhouder zijn geworden, gaan we met de andere aandeelhouders in gesprek om aan de voorkant afspraken te maken over prioritering van projecten.
1.3
Het organiseren van een geschikte overslaglocatie is een complex proces. Om aan de voorwaarde van overslag te voldoen is HVC afhankelijk van veel verschillende partijen, al dan niet met conflicterende belangen. In dit proces kunnen we tegenwerking van partijen verwachten om tot afspraken te komen of bezwaren indienen wanneer omgevingsvergunningen nodig zijn. Op basis van de Ballotageovereenkomst is het echter de verantwoordelijkheid van HVC om te zorgen voor een goede overslaglocatie. De afspraken in het Addendum bieden voldoende tijd voor het verkrijgen van een geschikte overslaglocatie en bieden de gemeente invloed op de toekomstige overslaglocatie. Voor meer informatie wordt verwezen naar bijlage 4 en 11.
1.4
Het overdragen van de verwerking van de afvalstromen kan van invloed zijn op de taken en kosten van de (overige gemeenten van de) AVU.
7
De AVU zorgt voor contracten voor overslag en verwerking van verschillende afvalstromen. De grootste afvalstromen, fijn en grof restafval en GFT worden uiteindelijk aan HVC overgedragen. Zoals AVU in haar begroting jaarlijks mededeelt, betalen wij een beheers bijdrage per ton aangeleverd afval. We zullen met AVU afspraken moeten maken over de verdeling van deze kosten, zodra AVU deze taken niet meer voor de gemeente Utrecht uit gaat voeren. 1.5
Uittreden uit HVC is niet gemakkelijk. Het voorstel om aandeelhouder te worden van HVC is zorgvuldig tot stand gekomen, met het oog op een structurele en duurzame samenwerking. Mocht het echter zo zijn dat de samenwerking met HVC in dermate tegenvalt dat we als aandeelhouder toch willen uittreden, dan heeft dat wel wat voeten in de aarde. Onze aandelen moeten dan overgenomen worden door bestaande of nieuwe aandeelhoudende gemeenten of terug naar HVC. In de exitstrategie van het toezichtsarrangement staat dit in meer detail beschreven.
1.6
Er is een laag risico dat de Gemeente in de toekomst achterstallige betalingen van HVC moet (voor)financieren. De financiering van HVC is grotendeels gebaseerd op leningen met aandeelhoudersgaranties. Onze garantstelling bedraagt 10,9% van de uitstaande leningen van HVC. Op dit moment is dat circa 57 mln euro. Jaarlijks ontvangen de aandeelhouders van HVC een garantstellingsprovisie van 1% over het uitstaande bedrag aan gegarandeerde leningen, naar rato van het aandelenbezit. Aanvullende informatie over de garantstelling volgt hieronder en in bijlage 11. Als HVC niet aan haar betalingsverplichtingen voldoet, dan kunnen de banken de garantstelling inroepen. In principe kan de bank er – afgaand op de tekst van de Ballotageovereenkomst - voor kiezen om één aandeelhouder hoofdelijk aan te spreken. In de Ballotageovereenkomst is echter bepaald dat de aandeelhouders regres op elkaar hebben. Dat betekent dat zij zich naar rato op elkaar kunnen verhalen. Met de banken waar HVC overeenkomsten van geldlening mee heeft afgesloten heeft HVC bovendien afgesproken dat er sprake zal zijn van pro rata aansprakelijkheid van de aandeelhouders. Deze banken zullen de aandeelhouders dus niet hoofdelijk op betaling aanspreken, maar slechts naar rato.
Bovendien volgt uit de statuten van HVC dat het bestuur voor grote investeringen voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) nodig heeft. Voor aanvullende informatie over de hoofdelijke aansprakelijkheid wordt verwezen naar bijlage 9. In het Addendum zijn voorts risicobeperkende afspraken met HVC over de garantstelling gemaakt. Verwezen wordt naar bijlage 4.
1.7
De omvang van de garantstelling kan in de toekomst toenemen. Op dit moment, op basis van de uitgangssituatie 2024 (waarbij Utrecht nog geen deel uitmaakt van HVC) is voor de garantiestelling die we afgeven aan HVC het risico laag te noemen. Voor de toekomst kunnen de risico’s oplopen volgens het rapport van Zanders: Hoe dit risico ten aanzien van de garantiestelling zich verder gaat ontwikkelen is o.a. afhankelijk van de ontwikkelingen ten aanzien van investeringsplanning en het effect hiervoor op de liquiditeitenplanning. Hierdoor neemt het bedrag waarop de gemeente Utrecht garant staat toe. De aandeelhouders staan garant voor een maximum bedrag van EUR 222.000,- per aandeel (prijspeil 2024, te indexeren), op basis waarvan het leenplafond voor HVC door de aandeelhouders is bepaald. Utrecht krijgt 453 aandelen en kan daarom voor maximaal 101 miljoen worden aangesproken. Indien meerderheid van de aandeelhouders hiertoe besluit kan het leenplafond worden aangepast. De onderliggende rapportages van de financiële analyse zijn onder geheimhouding bijgevoegd als bijlagen 9 en 10.
8
1.8
De wens en ambitie om a) grootschalig warmteprojecten te ontwikkelen in Utrecht en b) het toezicht houden op risico’s door alle aandeelhouders, kunnen op gespannen voet staan. In argument 2.2 wordt het risicoprofiel van HVC toegelicht. Vanuit Utrecht willen we graag snelheid maken in de warmtetransitie en vinden we het belangrijk dat HVC meer investeert in warmte. De financiële risico’s van HVC worden onder andere beperkt door het afgesproken leenplafond. Dit zorgt voor zekerheid, maar het kan onze ambities ook afremmen. We verwachten dat de projecten die HVC in Utrecht en bij andere aandeelhouders uitvoert voorlopig binnen de huidige investeringsruimte passen. Over een paar jaar kan het echter nodig zijn om het leenplafond te verhogen zodat HVC grotere projecten kan uitvoeren. Hiervoor is een meerderheid in de AVA nodig. Voor grote projecten in bestaande bouw is in de toekomst tevens ondersteuning vanuit het Rijk nodig om risico’s te verkleinen. We gaan ervan uit dat deze steun binnen enkele jaren beschikbaar komt, omdat de warmtetransitie anders stagneert. Door die steun worden de benodigde investeringen minder groot en minder risicovol. Als investeren in warmteprojecten daarmee aantrekkelijker wordt voor HVC, wordt het waarschijnlijk ook eenvoudiger voor de AVA om akkoord te gaan met een hoger leenplafond.
Beslispunt 2
De wijziging van de Afvalstoffenverordening gemeente Utrecht vast te stellen, waarin het college de bevoegdheid krijgt een uitsluitend recht te verschaffen op het verwerken van afvalstromen.
Argumenten 2.1
Omdat marktpartijen de quasi-inbesteding ter discussie kunnen stellen is het verstandig om ook een uitsluitend recht te vestigen. Conform de Ballotageovereenkomst zijn Aandeelhouders gehouden het verbrandbare afval, alsmede het GFT-afval, dat door of namens een Aandeelhouder wordt ingezameld ter verwerking aan te bieden aan HVC. De verwerking van deze stromen is nu – via de AVU – belegd bij private partijen als gevolg van Europese aanbestedingsprocedures. Voor deze afvalstromen ontstaat de mogelijkheid van quasi-inbesteding, zie artikel 2.24b Aanbestedingswet 2012. Omdat marktpartijen quasi-inbesteding ter discussie stellen, passen we voor een stevigere borging van het onderbrengen van de verwerking van deze afvalstromen bij HVC ook een uitsluitend recht toe. Het uitsluitend recht is een uitzondering die is opgenomen in artikel 2.24 sub a Aanbestedingswet 2012. Voor aanvullende informatie bij dit argument wordt verwezen naar bijlage 11.
Kanttekeningen/Risico’s 2.1
Op korte termijn volgt een ander voorstel voor wijziging van de Afvalstoffenverordening. De raad zal op korte termijn een ander Wijzigingsbesluit van de Afvalstoffenverordening ter besluitvorming gepresenteerd krijgen. Voor dit volgende wijzigingsbesluit is nog enige voorbereidingstijd nodig. De onderwerpen van de huidige wijziging en de toekomstige wijziging liggen ver uit elkaar. Het is daarom onwenselijk dat deze wijziging in één besluit gevoegd worden. De voorliggende wijziging is van belang voor het verdere toetredingsproces tot HVC en kan niet op de tweede wijziging wachten.
Financiën Deelnemen in HVC vraagt op dit moment om een eenmalige investering van 20.589 euro en een garantstelling van 57 miljoen euro die kan oplopen tot bijna 101 miljoen euro. 9
Voor de éénmalige investering verkrijgt de gemeente 453 aandelen (10,9%) tegen een nominale waarde van € 45,45 per stuk. Daarmee wordt Utrecht de 4e aandeelhouder in omvang na drie Gemeenschappelijke Regelingen. Deze inleg is relatief laag. Daar staat tegenover dat bij een eventuele verkoop van aandelen ook alleen de nominale waarde wordt ontvangen. Uitreden of verkoop van HVC levert voor de aandeelhouder dus geen financieel voordeel op. Onze garantstelling bedraagt 10,9% van de uitstaande leningen van HVC. Op dit moment is dat circa 57 mln euro. Door extra investeringen in bijvoorbeeld warmtenetten en de voor Utrecht benodigde afvalverwerkingsinstallaties, kan dit oplopen tot 100.566.000 euro (222.000 euro per aandeel). In de toekomst kan de AVA (bij meerderheid van stemmen) van HVC besluiten om de uitstaande leningen op te laten lopen, waardoor onze garantstelling groter wordt. Bij dergelijke besluit wordt de nog in te stellen risicoreserve naar rato verhoogd. Een garantstelling leidt niet tot een directe schuld en wordt daarom niet op de balans verwerkt waardoor deze niet van invloed is op de financiële ratio’s van de gemeente (netto schuldquote, solvabiliteit). Omdat HVC ten opzichte van marktpartijen geen voordeel mag hebben van de garantstellingen van haar aandeelhouders, betaalt HVC een marktconforme vergoeding voor de garantstelling aan de aandeelhouders.
Deze vergoeding is nu jaarlijks 1% van de hoogte van de garantstelling. Deze vergoeding wordt gestort in de nog in te stellen algemene risicoreserve, conform het Kader geldverstrekkingen. Een beroep op onze garantstelling en verzoeken tot bijstorten van kapitaal die daaraan vooraf zullen gaan, worden in eerste instantie gedekt uit de reserve. De kans dat er een beroep op de garantstelling wordt gedaan of de gemeente extra eigen vermogen moet storten wordt op dit moment laag ingeschat. Deze kwalificatie is opgenomen in het toezichtsarrangement en is onderbouwd door de onderzoeken van AKD, PwC en Zanders. Omdat de gemeente als aandeelhouder tevens eigenaar is, staat bij een eventueel faillissement de activa van HVC ter beschikking aan de gemeente (en de andere aandeelhouders), wat de omvang van het financiële risico beperkt. De omvang van het risico zal naar de toekomst toenemen door beoogde investeringen bij HVC en de daarmee toename in uitstaande leningen maar dat geldt ook voor de risicodekking die daar tegenover staat, die groeit door de jaarlijkse storting van de garantstellingsprovisie in de algemene risicoreserve.
De hoogte van de reserve voor wat betreft de garantiestelling wordt vastgesteld door de risicorating van 0,29% van Zanders toe te passen op de garantstelling (57 miljoen euro) en zal dus starten met € 165.300, in 2026 een storting wordt gedaan vanuit het programma Klimaatvriendelijk Stad, onderdeel Energie. Elk jaar wordt door HVC een provisie toegekend van 1% van de garantstelling, deze wordt jaarlijks toegevoegd aan de reserve, dit is cumulatief. De reserve maakt onderdeel uit van de weerstandscapaciteit. Bovendien wordt het risico en de bijbehorende risicoafdekking via de risicoparagraaf middels de reguliere documenten uit de begrotingscyclus herijkt. De dekking van de deelneming (aankoop van aandelen t.w.v. € 20.589) maakt onderdeel uit van de totale financieringsbehoefte van de gemeente. Over deze deelneming wordt jaarlijks 2% interne rente betaald (€ 412), hiervoor is dekking in het programma Klimaatvriendelijke Stad, onderdeel Energie. De aandeelhoudersvergadering houdt toezicht op de ontwikkeling van het risico dat hoort bij de garantstellingen door a) het vastgestelde leenplafond en b) door toezicht op alle investeringen van meer dan € 10 mln die ter goedkeuring aan de aandeelhoudersvergadering worden voorgelegd en moeten voldoen aan vastgestelde criteria voor risico’s en projectrendement.
Ten aanzien van risico’s rondom afvalverwerking zijn er op korte termijn de financiële risico’s beperkt te verwachten, hiervoor wordt verwezen naar bijlage 11.
Vervolg Gelijktijdig met dit voorstel wordt de raad in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen te uiten op het voorgenomen besluit van het college tot deelname. Indien uit deze procedure geen onoverkomelijkheden volgen en u positief besluit over dit raadsvoorstel zal het college begin februari het definitieve besluit nemen tot deelname in HVC.
10
Samen stad maken Voor het nader uitwerken van de deelneming in HVC is de gemeente aan zet. Bewonersinitiatieven Oog voor Warmte, Griftstroom en Warm Lunetten hebben meegelezen op voor hun relevante passages in de Samenwerkingsovereenkomst en hun reacties zijn hierin verwerkt. Na behandeling van het vorige raadsvoorstel over de eigendomsvariant HVC zijn gesprekken opgestart tussen HVC en één van deze bewonersinitiatieven over mogelijkheden voor samenwerking.
Communicatie We wachten met actieve communicatie over deelneming in HVC totdat de raad een besluit heeft genomen.
Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.
Bijlagen Bijlagen ter besluitvorming: • B6 Afwegingskader verbonden partijen • B7 Toezichtsarrangement (inclusief twee bijlagen) • B13 Wijzigingsbesluit Afvalstoffenverordening Bijlagen ter informatie • B1 Statuten HVC • B2 Toetredingsverklaring • B5 Samenwerkingsovereenkomst Energie • GEHEIM - B3 Ballotageovereenkomst • GEHEIM - B4 Addendum bij de Ballotageovereenkomst • GEHEIM - B8 Juridische due diligence AKD • GEHEIM - B9 Financiële analyse PWC • GEHEIM - B10 Financiële beoordeling Zanders • GEHEIM - B11 Risicomatrix • B12 Concept Nadere regel afvalstoffenverordening
11
Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl
Aan de gemeenteraad
Behandeld door E-mail Type brief Bijlage(n)
Mila Verdonk mila.verdonk@utrecht.nl Voorhangprocedure 11 bijlagen, waarvan 6 geheim
Datum Kenmerk Onderwerp Beleidsveld