Document · PDF

Agendabundel

Commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie (2022-2026) 2 juni 2022, gemeente Utrecht34.599 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Probleemstelling De situatie van de Bibliotheek Utrecht is kort te beschrijven in drie elementen: -

De huidige vestigingen sluiten niet geheel aan bij de behoeften van de wijk en zijn niet allemaal voldoende in staat om invulling te geven aan het model van community library;

Het huidige vestigingennetwerk is ongelijk verdeeld over de stad en sluit te weinig aan bij de te verwachte groei tot 2040;

Een financieel tekort van € 1,5 miljoen maakt het onmogelijk om te investeren in het aangaan van beide uitdagingen.

/ 3 Twee scenario’s De ontwikkelingen die aan het eind van het vorige hoofdstuk geschetst werden, impliceren harde keuzes voor de bibliotheek. Dit hoofdstuk zet de knoppen waaraan gedraaid kan worden op een rij om vervolgens twee scenario’s beschrijven: bezuinigen en ontwikkelen. De consequenties van deze twee scenario’s worden in hoofdstukken 4 en 5 beschreven.

3.1

Knoppen Kijkend naar de ontwikkelingen en bijbehorende financiële effecten is toegewerkt naar knoppen waarmee ingespeeld kan worden op de lopende ontwikkelingen. Er zijn keuzes te maken over de spreiding, inrichting en het aantal van vestigingen. Deze elementen hebben we op een rij gezet. Ze zijn te zien als ‘knoppen’ waaraan de Bibliotheek Utrecht kan draaien om tot een integrale huisvestingsstrategie te komen. De volgende knoppen zijn te onderscheiden:  1: Aanpak onderhoud MJOP Het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) laat zien dat het nodig is de komende jaren kosten te maken voor het onderhoud in de vestigingen. Dit is een gegeven en hier kan maar op één manier mee omgegaan worden, ongeacht het scenario:  Noodzakelijk: in beide scenario’s is het MJOP een gegeven We constateren dat het onderhoud hoe dan ook uitgevoerd moet worden en dat er met het oog op goede bedrijfsvoering geen verschillende mogelijkheden wenselijk zijn. Boekhoudkundig kunnen de kosten met behulp van voorzieningen gespreid worden.  2: Herinrichten vestigingen In de vestigingen wordt veelal gewerkt met gestandaardiseerde concepten in de inrichting. De sterke wens is om de inrichting aan te laten sluiten bij de wijk als community library.

Het tempo waarmee de vestigingen veranderen kan verschillend zijn:  Niet investeren Blijven vasthouden aan de reguliere vervangstermijn van inrichting van 15 jaar per vestiging.  Gefaseerd investeren Tussentijds investeren om de vestigingen meer in verbinding te brengen met de wijk.  3: Openingstijden verruimen Er bestaat een maatschappelijke behoefte naar het verruimen van de openingstijden. Niet alleen om de huidige bezoekers meer tijd te geven om gebruik te maken van de bibliotheek, maar ook om eventueel andere programmering te bieden en daarmee een breder publiek te bereiken. Hier zijn twee mogelijkheden in te onderscheiden:  Niet verruimen of beperken De openingstijden hetzelfde houden als momenteel (vóór de coronamaatregelen) het geval is, of, indien nodig, zelfs nog iets beperken.  Verruimen, o.a. met Open+ Met Open+ kunnen leden met een toegangscode de bibliotheek betreden.

 4: Duurzaamheidsopgave i.r.t. de energiekosten Met de stijgende energiekosten én de doelstellingen uit het Klimaatakkoord is het de overweging waard te investeren in duurzaamheid, bijvoorbeeld in isolatie of zonnepanelen. Hier komen via andere wegen inkomsten voor. Daarom wordt hier niet verder op ingegaan:  Investeringen volgen uit landelijke middelen - buiten scope Hier komen vanuit het Rijk middelen voor en wordt daarom niet meegenomen in dit onderzoek. Financiering moet uit andere bronnen komen.  5: Inrichting vestigingennetwerk Gezien de groei van het aantal inwoners de komende jaren, in combinatie met de toenemende maatschappelijke rol van de bibliotheek, wordt gekeken naar het vestigingennetwerk. Dit heeft echter ook financiële consequenties, wat twee mogelijkheden schetst:  Krimpen: vestigingen sluiten of samenvoegen Het aantal buurtvestigingen krimpt, door sluiting of door het noodzakelijk laten samenvoegen van vestigingen.  Meegroeien met de stad: herijking van het vestigingennetwerk De ligging en grootte van de buurtvestigingen wordt opnieuw bekeken. Mogelijk openen er op andere plekken nieuwe vestigingen, sluiten er elders vestigingen of worden vestigingen op een andere manier samengevoegd. Het doel is het verder ontwikkelen en beter aansluiten bij (de behoefte van) de doelgroep in de betreffende wijk.

 6: Maatschappelijke rol en aanbod De veranderende rol van de bibliotheek heeft direct effect op het aanbod. Dit kan op twee verschillende manieren worden aangevlogen:  Beperkt Scherpe keuzes in het aanbod.  Ruimer: extra inzet op lezen, leren en digitale vaardigheden Vergroten van maatschappelijke rol en positie door ruimer aanbod. Er worden nieuwe programma’s ontwikkeld en hiervoor worden investeringen gedaan in o.a. personeel en materiaal.  7: Samenwerking met partners Bij het al dan niet vergroten van de maatschappelijke rol en aanbod zal vaak ook gekozen worden voor de samenwerking met partners. Expertise wordt niet allemaal in huis gehaald, maar wordt door samenwerking ingebracht, zoals dat nu ook al voor enkele projecten het geval is. Daar zijn ten opzichte van de huidige situatie twee uitersten zichtbaar:  Verminderen De samenwerking met (maatschappelijke) partners wordt verminderd. Dit hangt samen met het beperken van de huisvesting en de dienstverlening.  Vergroten Er wordt gekeken naar nieuwe projecten, waarin met partners wordt samengewerkt. Hier hoort onder andere ook het multifunctioneel gebruik van locaties bij: de bibliotheek deelt de ruimten met andere maatschappelijke partners, waar zij intensief mee samenwerken.

 8. Vergroten eigen inkomsten Naast de besparingen en investeringen aan de kant van de kosten, heeft de Bibliotheek Utrecht de wens om de eigen inkomsten te vergroten. Dit gaat in dit onderzoek niet zozeer om de groei van de lidmaatschapsgelden, maar juist om het delen van huisvestingskosten met anderen. We constateren dat dit de wens is. Dit zou kunnen op verschillende manieren:  I. Aanvullend aanbod (door partners) Door vestigingen anders in te richten binnen de openingstijden of beschikbaar te stellen aan partners buiten de openingstijden kunnen kosten van vestigingen gedeeld worden. Idealiter met een verruiming van het educatieve aanbod, zoals cursussen e.d..  II. Zaalhuur vergroten Door het vergroten van de zaalverhuur kunnen inkomsten gegenereerd worden. Vooralsnog bieden de buurtvestigingen hier nog zeer beperkt ruimte voor, maar de hoofdvestiging aan de Neude heeft groeipotentie.  III. Onderhuur vergroten Met permanente onderverhuur aan maatschappelijke partners kunnen kosten worden gedeeld, terwijl de vestigingen de stad meer maatschappelijke waarde bieden. Ook hier geldt dat er eerst ruimte gemaakt zal moeten worden op de vestigingen door kritisch te kijken naar de huidige inrichting.  IV. Inkomsten uit horeca Met het toevoegen van (lokale) horeca kunnen inkomsten vergroot worden en de buurtvestigingen meer het gevoel van een ‘huiskamer’ geven.

Hier hoort aan de kant van investeringen dan mogelijk ook het toevoegen van een keuken bij.  9: Verhouding eigendom/huur Momenteel bezit Bibliotheek Utrecht twee van de dertien vestigingen: Tuinwijk en Zuilen. Een aanpassing in de verhouding tussen eigendom en huur van vestigingen is denkbaar gezien de herijking van het vestigingsbeleid.  Eigendom afstoten De panden in Zuilen en Tuinwijk verkopen en gaan huren. Hiermee vervalt ook de taak van de bibliotheek om zelf verantwoordelijk te zijn voor het onderhoud op deze locaties, wat niet per se een kerntaak is van de bibliotheek.  Eigendom breed inzetten Anderzijds is het makkelijker om met eigen panden iets nieuws te proberen. Beide locaties worden opgenomen in de herijking en waar mogelijk op geïnvesteerd en verder ontwikkeld. Daaronder valt het verbreden van de rol van het pand, door het toevoegen van horeca of intreding van een maatschappelijke (educatieve) partner.

3.2

Uitgangspunten van de twee scenario’s Er zijn twee lijnen zichtbaar: noodzaak tot bezuinigen of ruimte voor ontwikkelen Gezien de financiële druk die de tekorten hebben op de begroting is het eigenlijk noodzakelijk om te bezuinigen. Dit is mogelijk door aan verschillende knoppen te draaien. Kiezen voor het verlagen van de kosten heeft grote consequenties voor het vestigingennetwerk omdat hier een groot deel van de kosten naartoe gaat. Het is belangrijk te beseffen dat het niet mogelijk is te bezuinigen zonder een aantal vestigingen te sluiten en dat hier op de korte termijn ook frictiekosten optreden voor het

afkopen van contracten van locaties en medewerkers, het leeghalen van vestigingen en de inhuur van externe (juridische) expertise met betrekking tot locaties (in huur of eigendom). Het sluiten van een groot aantal vestigingen zou een onwenselijke uitkomst zijn voor de stad Utrecht. Daarom is ook een mogelijk ontwikkelscenario in kaart gebracht. Hierin worden ook kosten bespaard, maar wordt er ook vanuit gegaan dat de Bibliotheek meegroeit met de stad. Door vestigingen te fuseren, uit te gaan van een vast bedrag aan subsidie per inwoner en in nieuwe vestigingen de samenwerking met partners op te zoeken, kan de bibliotheek zich verder ontwikkelen, efficiënter werken en meer maatschappelijke waarde leveren. Ook in het ontwikkelscenario moet het vestigingennetwerk herijkt worden, maar is sprake van een combinatie van sluiten van een deel van bestaande vestigingen en het openen van nieuwe vestigingen. Het gesprek over de precieze invulling van het ontwikkelscenario wil de Bibliotheek de komende tijd voeren met gemeente en maatschappelijke partners. Het ontwikkelscenario in dit rapport schetst de financiële randvoorwaarden van één scenario op hoofdlijnen.

Scenario 1: Bezuinigen Primair gericht op het terugdringen van de kosten met € 1,5 miljoen per jaar. Dit leidt tot: -

Sluiting van een aantal vestigingen, mogelijk ook in kwetsbare wijken;

Beperking van openingstijden van de vestigingen;

Beperking van de verandering van de inrichting van bibliotheken als community library;

Beperking van het maatschappelijk-educatieve aanbod in de vestigingen;

Gebruik van m² ten behoeve van commerciële verhuur ten koste van eigen programmering en het faciliteren van partners in de stad. Met name voor hoofdvestiging Neude.

Scenario 2: Ontwikkelen Gericht op het terugdringen van de kosten én ontwikkelen van de bibliotheek. Dit vraagt: -

Herschikking van het aantal vestigingen aan de hand van de groei van de stad. Dit leidt tot sluiting én opening van andere vestigingen, bijvoorbeeld door vestigingen te combineren;

Ontwikkelen van nieuwe bibliotheekconcepten: met behulp van Open+ het pand multifunctioneel gebruiken en de openingstijden verruimen;

Gerichte en gefaseerde investeringen in de inrichting om buurtvestigingen in aansluiting met de wijk klaar te maken voor de toekomst;

Het innemen van een stevigere positie in de maatschappelijke opgaven die voorliggen, in nauwe samenwerking met maatschappelijke (educatieve) partners. Onder andere ook door het multifunctioneel gebruiken van panden met samenwerkingspartners.

De consequenties van bovenstaande uitgangspunten voor de verschillende keuzes binnen het knoppenmodel zijn:

Tabel 3: Vertaling knoppen naar verschillende scenario’s

Knoppen 1: Aanpak onderhoud MJOP 2: Herinrichten vestigingen 3: Openingstijden verruimen 4: Duurzaamheidsopgave i.r.t. energiekosten 5: Inrichting vestigingennetwerk 6: Maatschappelijke rol en aanbod 7: Samenwerking met partners 8: Vergroten eigen inkomsten 9: Verhouding eigendom/huur

Scenario 1: Bezuinigen Scenario 2: Ontwikkelen Noodzakelijk, in beide scenario’s een gegeven Niet investeren Niet verruimen of beperken

Gefaseerd investeren Verruimen, o.a. met Open+

Investeringen volgen uit landelijke middelen, buiten scope Krimpen: vestigingen sluiten of samenvoegen

Meegroeien met de stad: herijking van vestigingen

Beperkt: wettelijke taak

Ruimer: extra inzet op lezen, leren en digitale vaardigheden

Verminderen Vergroten Vergroten waar mogelijk Eigendom afstoten

Eigendom breed inzetten

/ 4 Bezuinigingsscenario Het bezuinigingsscenario vraagt harde keuzes, met name als het gaat om de vestigingen In deze paragraaf werken we de scenario’s verder uit en maken we inschattingen voor de financiële vertaling. Daarbij maken we zo concreet mogelijk welke investeringen of noodzakelijke besparingen nodig zijn. We geven ook de te verwachte maatschappelijke en interne consequenties weer. Alles in dit scenario is erop gericht om het tekort van € 1,5 miljoen per jaar weg te werken. Het is geen gegeven dat alle bezuinigingen (rechtstreeks) uit de huisvesting hoeven komen; ook in de interne organisatie zal een deel van het bedrag vrijgespeeld kunnen worden. Daarom gaan we er in dit scenario vanuit dat de € 1,5 miljoen per jaar voor € 1 miljoen uit de huisvesting gehaald wordt. Het budget uit de subsidies en andere inkomsten blijven de komende jaren in dit scenario vrijwel gelijk. Om de bezuiniging te realiseren zijn verschillende (bezuinigings)elementen nodig, waaronder in elk geval het sluiten van vestigingen.

We kwantificeren enkel de elementen die direct betrekking hebben op de huisvesting:

4.1

Sluiting vestigingen

Beperking maatschappelijk aanbod

Gedwongen ontslagen als gevolg van sluiting van vestigingen

Sluiting van vestigingen Er is gekeken naar de kosten voor huisvesting, personeel en overige gerelateerde kosten per vestiging. Dit geeft het volgende beeld gerangschikt o.b.v. opzegtermijnen: Tabel 4: Contractduur en kosten vestigingen t.b.v. Bezuinigingsscenario (bedragen afgerond op € 10.000)

Vestiging

Eind contract

Opzegtermijn

Huisvesting

Personeel*

Overig**

Totaal

Overvecht Lunetten

Onb. tijd Onb. tijd

3 mnd. 3 mnd.

€ 280.000 € 140.000

€ 260.000 € 100.000

€ 70.000 € 30.000

€ 610.000 € 270.000

De Meern Vleuten-dorp

Onb. tijd dec 2022

3 mnd. 12 mnd.

€ 90.000 € 60.000

€ 70.000 € 20.000

€ 20.000 € 10.000

€ 180.000 € 90.000

Hoograven Waterwin

aug 2023 sep 2024

12 mnd. 12 mnd.

€ 300.000 € 40.000

€ 200.000 € 50.000

€ 60.000 € 10.000

€ 560.000 € 100.000

Kan. eiland LRC

sep 2025 feb 2029

6 mnd. 24 mnd.

€ 200.000 € 580.000

€ 250.000 € 440.000

€ 50.000 € 140.000

€ 500.000 € 1.160.000

Oog in Al Neude

mrt 2033 nov 2039

6 mnd. 24 mnd.

€ 120.000 € 1.680.000

€ 130.000 € 1.310.000

€ 30.000 € 780.000

€ 280.000 € 3.770.000

Vleuterweide Tuinwijk

jun 2048 Bezit

12 mnd. n.v.t.

€ 380.000 € 50.000

€ 340.000 € 150.000

€ 90.000 € 20.000

€ 810.000 € 220.000

Bezit

n.v.t.

€ 70.000

€ 190.000

€ 40.000

€ 300.000

€ 3.980.000

€ 3.510.000

€ 1.350.000

€ 8.840.000

Zuilen TOTAAL

* Personeel betreft personeel in dienstverlening en niet overig personeel voor bijvoorbeeld programmering ** Overige kosten betreffen onder meer schoonmaak-, energie- en beveiligingskosten

Verschillende criteria spelen een rol bij het sluiten van vestigingen Om op korte termijn € 1 miljoen te besparen op huisvesting is het eerste criterium dat vestigingen contractueel gezien op korte termijn kunnen sluiten. Volgens bovenstaande tabel vallen er acht vestigingen in die categorie: zes met een contract dat uiterlijk 2024 afloopt, en twee vestigingen in eigen bezit. Hier zou in 2022, 2023 en 2024 al actie op ondernomen kunnen worden. Andere vestigingen zouden in theorie ook gesloten kunnen worden, maar vanwege het afkopen van het contract zou dat tot extra frictiekosten leiden. De taak van de bibliotheek en de stad is om vast te stellen welke vestigingen gezamenlijk een structurele bezuiniging van € 1 miljoen opleveren met het minste negatieve maatschappelijke effect. Er zijn verschillende combinaties mogelijk. Zo kan er gekozen worden om meerdere goedkope vestigingen open te houden, of om duurdere vestigingen op te houden in wijken waar aanwezigheid gewenst is. Om een keuze te maken, kan gekeken worden naar de kwaliteit en prestaties (leden, uitleningen, bezoeken) van vestigingen die in paragraaf 2.3 worden genoemd.

Voor een besparing van € 1 miljoen moeten minstens twee, maar waarschijnlijker drie tot vijf, vestigingen sluiten Recentelijk heeft de Bibliotheek Utrecht een nieuwe centrale vestiging aan de Neude (ter vervanging van de vestiging aan de Oudegracht) en een nieuwe vestiging in Leidsche Rijn geopend. Ervan uitgaande dat deze vestigingen niet in aanmerking komen voor sluiting, maakt tabel 4 duidelijk dat er minstens twee, maar waarschijnlijk drie tot vijf, vestigingen moeten sluiten om tot de beoogde € 1 miljoen per jaar te komen. De doelstelling kan ook behaald worden door een groter aantal goedkopere vestigingen te sluiten.

Maatschappelijk heeft het sluiten van de genoemde vestigingen grote consequenties -

Inhoudelijk: het sluiten van de vestigingen in kwetsbare wijken leidt tot een onwenselijke situatie omdat zij dan geen bibliotheekvestiging meer hebben in de buurt. In deze wijken heeft de bibliotheek een grote maatschappelijke functie in het leren en ontwikkelen van de inwoners van de wijk. Zo hebben meerdere wijken aanzienlijke groepen inwoners die een risico lopen op (digitale) laaggeletterdheid (zie bijlage A.1). Bovendien bevinden sommige vestigingen zich dichtbij kernen die de stad Utrecht wil gaan ontwikkelen via de RSU 2040. De Bibliotheek Utrecht moet deze stedelijke ontwikkeling meenemen in de overweging.

Beleidsmatig: er kan onmogelijk worden voldaan aan de beleidsambities van de gemeente. Doordat er geen groei maar juist krimp in het aantal vestigingen plaatsvindt in dit scenario wordt niet voldaan aan de gewenste dekkingsgraad van de 10-minutenstad die Utrecht in 2040 wil zijn.

4.2

Beperking maatschappelijk aanbod De organisatie is er in dit bezuinigingsscenario op gericht om haar kerntaken zo goedkoop en efficiënt mogelijk uit te voeren. Naast het sluiten vestigingen, stagneert ook de bredere groei of loopt terug. Kosten blijven anders namelijk alsnog toenemen en die ruimte is er niet. Dat betekent dat de bibliotheek in dit scenario in beperkte mate bijdraagt aan de beleidsinhoudelijke doelen van de stad Utrecht. Dit betekent o.a. dat de openingsuren van de vestigingen die nog actief zijn, verkleind worden en dat een aantal projecten wordt stopgezet, tenzij dit kostenneutraal kan worden ingevuld.

Ook het beperken van het aanbod heeft consequenties voor de maatschappelijke waarde van de bibliotheek -

Maatschappelijke rol verkleint, zeker in de wijken zonder eigen vestiging: de ingezette koers van een bredere functie in het leren en ontwikkelen van inwoners wordt weer afgebouwd. Met name in de wijken waar een locatie sluit, wordt de rol van de bibliotheek en al haar functionaliteiten beperkt. Sluiting staat bovendien haaks op de ontwikkelingsplannen die de stad Utrecht heeft voor verschillende stadskernen, waar ze streeft naar het op peil houden of verhogen van het aantal voorzieningen.

Afname van bereik en inkomsten bibliotheek: met de sluitingen en het afnemende aanbod, neemt overall het gebruik van de bibliotheek af. Naar verwachting zal dan ook het aantal leden en bezoekers teruglopen.

4.3

Gedwongen ontslagen in de interne organisatie Met het sluiten van vestigingen is ook een deel van de medewerkers op de vestigingen niet meer nodig. Vacatures zullen niet worden ingevuld. Tabel 5 laat de financiële effecten van het personeel op de vestigingen al zien. Om dit in goede banen te leiden, zullen (frictie)kosten gemaakt worden. Dit bestaat in sommige gevallen uit omscholing of het laten aflopen van een contract van bepaalde tijd, maar in andere gevallen zal een breder sociaal plan voor de medewerkers in werking treden. Dit vraagt bij contracten voor onbepaalde tijd ook om het afkopen van het arbeidscontract, wat forse (frictie)kosten met zich mee kan brengen.

4.4

Conclusies Het afgelopen hoofdstuk deed verslag van de praktische consequenties van de stand van zaken die in hoofdstuk 2 beschreven werd. De verschillende ontwikkelingen – een groeiende stad, een financieel tekort, en de wens om een bredere maatschappelijke rol voor de bibliotheek – vragen eigenlijk om investeringen, maar datzelfde financiële tekort van € 1,5 miljoen maakt bezuinigingen noodzakelijk. Zoals het bezuinigingsscenario laat zien, zou dat betekenen dat de Bibliotheek Utrecht niet kan voldoen aan de maatschappelijke vraag, dat er gedwongen ontslagen zouden vallen en dat minstens twee, maar waarschijnlijker drie tot vijf, vestigingen zouden moeten sluiten. Een dergelijke bezuiniging zou een maatschappelijk negatief effect hebben. In het volgende hoofdstuk beschrijven we daarom een alternatief ontwikkelscenario. Dit doen we onder andere door de inhoudelijke toekomstvisie van de Bibliotheek Utrecht samen te vatten. Ook stoelt het ontwikkelscenario op een aantal aannames over prijsindexatie, subsidies en kosten van vestigingen. Daarom wordt het in een apart hoofdstuk besproken.

/ 5 Ontwikkelscenario In het hiervoor besproken bezuinigingsscenario sluit de Bibliotheek Utrecht een aantal vestigingen met als doel om de tekorten op de begroting weg te werken. Daarmee gaat er belangrijke maatschappelijke waarde voor de stad Utrecht verloren. De bibliotheek is op minder plaatsen in de stad aanwezig om de bewoner te bedienen en de bibliotheek is niet in staat om bij te dragen aan het aangaan van maatschappelijke uitdagingen geletterdheid, deelname aan de digitale informatiemaatschappij en een leven lang leren. Er is ook een ander scenario mogelijk: een ontwikkelscenario. In het ontwikkelscenario gaan we uit van een vast bedrag aan subsidie per inwoner, waardoor de Bibliotheek mee kan groeien met de stad. In dit scenario worden daarnaast ook kosten bespaard op o.a. de organisatie. Ook worden er vestigingen gesloten, maar ook nieuwe vestigingen geopend, waardoor de Bibliotheek zich beter kan spreiden over de stad en met de juiste faciliteiten invulling kan geven aan het model van de community libary. Op deze manier kan de bibliotheek zich verder ontwikkelen, efficiënter werken en meer maatschappelijke waarde leveren. Hier staat wel een herijking van subsidieafspraken met de gemeente Utrecht tegenover, waarbij er vanuit gegaan wordt dat de Bibliotheek Utrecht meegroeit met de stad zoals beschreven in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040.

Daarnaast zijn eenmalige investeringen (incidentele subsidies) nodig voor o.a. het ontruimen en inrichten van panden en het verruimen van de openingstijden.

5.1

Uitgangspunten ontwikkelscenario De Bibliotheek Utrecht wil een functie vervullen die breder is dan het uitlenen van boeken Naast de kernfunctie van boekenuitleen draagt de bibliotheek via maatschappelijk-educatie programma’s en samenwerking met relevante partners ook bij aan ontmoeting, geletterdheid, digitaal meedoen en een leven lang leren. Daarbij is model van de community library, net als bijvoorbeeld bi de OBA, leidend: de bibliotheek wordt mede-vormgegeven door de wijk en het (programma-)aanbod van de bibliotheek sluit aan bij de behoeften en wensen van de wijk. Om dit te bereiken zet de Bibliotheek Utrecht de komende jaren in op vier programmalijnen: 1. Van uitleen als centrale functie naar gemengde functie van maatschappelijk-educatieve taken 2. Van kinderen naar de bibliotheek naar ook de bibliotheek op school 3. Van uitleen onder toezicht naar ook uitleen met zelfservice 4. Van professionele uitleenorganisatie naar organisatie die regie voert over vrijwilligers en partners Deze programmalijnen zijn te vertalen naar verschillende concrete voorbeelden Zo kunnen partners en wijkbewoners de sleutel van de vestiging krijgen voor bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding, vergaderingen, en repetities.

Door investeringen in RFID-techniek (Open+) kan zelfservice buiten formele openingstijden mogelijk gemaakt worden zonder dat daarvoor personeel aanwezig hoeft te zijn op de vestiging. De Bibliotheek op School (DBoS) is een beproefde methode, die bijvoorbeeld in Rotterdam met succes is toegepast, waarmee de bibliotheek met scholen samenwerkt door een (aanvullende) boekencollectie te bieden en leesconsulenten ter beschikking te stellen. De bibliotheek is hier al op tien scholen mee gestart in het schooljaar 2021-2022 en is van plan dit concept de komende jaren uit te breiden.

Het huidige vestigingennetwerk sluit onvoldoende aan op de ontwikkeling van de stad Verschillende vestigingen hebben nu niet de juiste omvang en kwaliteit om omgevormd te kunnen worden tot community library. Op de lange termijn (2040, net als de RSU) wil de Bibliotheek Utrecht beide problemen aanpakken. Dit doet ze aan de hand van enkele uitgangspunten:  Een bibliotheek met eigen identiteit voor elk van de tien Utrechtse wijken  Elke vestiging heeft een omvang van minstens 1.200 m2 (kleiner dan de huidige modelvestigingen in Overvecht en Vleuterweide) en bedient 40.000 Utrechters (30.000 is de grootstedelijke norm)  Locatie wordt bepaald door het principe van de 10-minutenstad, ligging bij nieuwe knooppunten en het goed bedienen van gebieden met (taal)achterstanden Ook op andere vlakken ontwikkelt de bibliotheek in dit scenario door De rol als community library vereist meer dan een nieuw netwerk. Daarom stelt de Bibliotheek Utrecht – in tegenstelling tot het bezuinigingsscenario – voor om andere aanpassingen te doen aan de vestigingen. Zo wil het de openingstijden vergroten door middel van zelfservice, met partners meer programmering aanbieden op het gebied van onder andere geletterdheid, digitaal meedoen en een leven lang leren, en de samenwerking met scholen onder DBoS uitbreiden.

De uitgangspunten zijn vertaald in een eerste schets van een nieuw vestigingennetwerk Om beter zicht te krijgen op de financiële consequenties van het ontwikkelscenario zijn bovengenoemde uitgangspunten verwerkt in een eerste idee voor een nieuw vestigingennetwerk. De precieze beschrijving hiervan is te vinden in bijlage A.3. De kaart hieronder laat zien hoe het vestigingennetwerk van de Bibliotheek Utrecht er volgens het ontwikkelscenario in 2040 uit zou zien.

Figuur 4: Voorstel herijking van het vestigingennetwerk in het ontwikkelscenario

5.2

Doorrekening ontwikkelscenario Ontwikkelen kost tijd Het uitvoeren van het ontwikkelscenario is een proces dat over (minstens) een decennium uitgesmeerd zou moeten worden vanwege bestaande (huur)contracten en afspraken met de gemeente over financiën. Toch is het mogelijk, zoals deze paragraaf laat zien, om al in de periode t/m 2026 grote wijzingen aan te brengen in het netwerk. Meerdere vestigingen kunnen al vóór dat jaar gesloten worden, terwijl anderen ter vervanging en vernieuwing al openen. We hebben het ontwikkelscenario doorgerekend tot en met 2030. We zijn in onze berekening steeds uitgegaan van structurele bedragen die of bespaard worden of nodig zijn om nieuwe investeringen en activiteiten mogelijk te maken. Incidentele investeringen moeten apart begroot worden. Financiering van het ontwikkelscenario vraagt om een herijking van de subsidieafspraken Naast de berekening van de structurele kosten en opbrengsten van het ontwikkelscenario presenteert de doorrekening een berekening van een mogelijke nieuwe subsidieafspraak met de gemeente, gebaseerd op een prijsindexatie en een koppeling van de subsidie aan het inwonertal van Utrecht. Door uit te gaan van het huidige subsidiebedrag per inwoner en hierin vast te houden bij een stijgend aantal inwoners, is het mogelijk het ontwikkelscenario uit te voeren met een begroting die op de lange termijn sluitend is.

Daarnaast zijn incidentele subsidies nodig voor o.a. frictiekosten en technologie, die hier niet worden meegerekend.

Drie componenten bepalen de doorrekening van het ontwikkelscenario Deze doorrekening betreft een doorrekening op hoofdlijnen. Daarbij hebben we ons beperkt tot de drie belangrijkste componenten: -

Bezuinigingen bestaande organisatie: we zijn uitgegaan van een structurele besparing van € 600.000 die in drie jaar gerealiseerd wordt (2024 – 2026);

Vast bedrag aan subsidie per inwoner van € 41: voor het inwoneraantal zijn we uitgegaan van de groei van de stad weergegeven in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040. Verder zijn we uitgegaan van een index van 2%, zowel aan de kostenkant als aan de inkomstenkant;

Herijking van het vestigingennetwerk: we hebben vier mogelijke invullingen van het beschreven ontwikkelscenario doorgerekend. In de hoofdtekst presenteren we het behoedzame scenario; de andere invullingen zijn te vinden in de bijlage.

5.2.1 Aannames behoedzaam ontwikkelscenario We hebben vier verschillende varianten van het ontwikkelscenario doorgerekend. We presenteren hier van deze varianten de meest behoedzame, variant A1. De beschrijving van de verschillende varianten en de uitkomsten van alle varianten staan in bijlage A.5. De Bibliotheek realiseert een bezuiniging van € 600.000 De Bibliotheek wordt voor 2023 geconfronteerd met een tekort van € 1,3 miljoen, oplopend tot € 1,5 miljoen. Het is niet realistisch te veronderstellen dat dit tekort weggewerkt kan worden met louter een besparing op bijvoorbeeld dienstverlening en programmering, zonder vestigingen te sluiten. In het behoedzame ontwikkelscenario wordt verondersteld dat het wel mogelijk is om in drie stappen

een besparing van € 600.000 te realiseren. Dat zou betekenen dat in 2024 € 300.000 euro bezuinigd moet worden, in 2025 nog eens € 200.000 en in 2026 € 100.000. We rekenen met structurele kosten van de vestigingen inclusief afschrijvingskosten De totale bezuiniging door sluiting van vestigingen in het ontwikkelscenario bedraagt € 1.520.000 (bijlage A.3). De opening van de nieuwe vestigingen in dit scenario hangt af van de prijs per vierkante meter. De totale gemiddelde prijs (inclusief personeelskosten, schoonmaakkosten, energiekosten e.d.) is momenteel € 423 (zie bijlage A.2). De enige kosten die niet inbegrepen zijn, betreffen de kosten voor afschrijving. Deze kosten bedragen op dit moment ongeveer € 18 per vierkante meter.4 Om er zeker van te zijn dat het ontwikkelscenario niet een te rooskleurig perspectief schetst, gaat het behoedzame ontwikkelscenario ervanuit dat de kosten per vierkante meter € 500 bedragen: meer dan € 50 per vierkante meter hoger dan de huidige gemiddelde prijs inclusief afschrijvingskosten. Wanneer de opbrengsten van de sluitingen en de kosten van de nieuwe vestigingen met elkaar verrekend worden, stijgen de lasten van het vestigingennetwerk in dit scenario uiteindelijk met € 532.500 per jaar. Deze berekening is inclusief sluiting van de vestiging in Oog in Al en opening van een nieuwe vestiging in het CAB-gebouw (zie bijlage A.3).

Subsidies zijn te koppelen aan inwonertal en prijsindexatie In 2022 bedroegen de totale inkomsten van de Bibliotheek Utrecht zo’n € 17,1 miljoen. Daarvan was zo’n € 15,1 miljoen afkomstig uit gemeentelijke subsidies. De berekening van dit ontwikkelscenario gaat uit van een groei van deze inkomsten om mee te groeien met de stad en stijgende prijzen te kunnen betalen. De subsidie wordt op 2% per jaar geïndexeerd en groeit met het percentage waarmee het aantal inwoners ook groeit. De overige € 2 miljoen betreffen overige kosten uit o.a. contributies en zaalverhuur, en worden alleen op 2% geïndexeerd. In bijlage A.4 wordt de reeks over de jaren tot 2030 onderbouwd.

5.2.2 Overzicht behoedzaam ontwikkelscenario Wanneer alle hierboven genoemde aannames gecombineerd worden, ontstaat het volgende beeld: Tabel 5: Tijdlijn financieel effect van het ontwikkelscenario 2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

-€ 342.233

-€ 691.310

-€ 1.047.369

-€ 1.410.550

-€ 1.780.993

-€ 2.158.846

-€ 2.544.256

€0

€ 637.376

€ 1.293.403

€ 1.968.571

€ 2.663.384

€ 3.378.357

€ 4.114.019

€ 4.870.912

€ 76.667

€ 352.500

€ 420.000

-€ 181.000

€ 39.000

-€ 561.000

-€ 812.500

Tekort

-€ 1.500.000

-€ 1.200.000

-€ 1.000.000

-€ 900.000

Totaal

-€ 1.423.333

-€ 552.357

€ 22.093

-€ 159.798

€ 171.834

€ 736.364

€ 494.173

€ 614.156

Cumulatief

-€ 1.423.333

-€ 1.975.690

-€ 1.953.597

-€ 2.113.396

-€ 1.941.562

-€ 1.205.198

-€ 711.025

-€ 96.869

Extra kosten t.o.v. 2023 Budget t.o.v. 2023 Saldo ontwikkeling

totaal

Berekening gebaseerd op de totale afschrijvingskosten van € 382.000 gedeeld door het totaal aantal vierkante meters van 20.804 m2. Zie noot 3 en tabel 1. 4

Ter toelichting:  ‘Extra kosten t.o.v. 2023’ zijn het gevolg van de prijsstijgingen (indexering) en worden berekend door de € 17,1 miljoen in 2023 jaarlijks met 2% te laten stijgen.  ‘Budget t.o.v. 2023’ is de stijging van de totale inkomsten als gevolg van de stijging van het aantal inwoners en de prijsindexatie (zie bijlage A.4);  ‘Saldo ontwikkeling’ is het saldo van het uitbreiden, openen en sluiten van vestigingen (zie bijlage A.5);  ‘Totaal’ laat het veronderstelde resultaat zien;  ‘Cumulatief totaal’ telt tot 2030 het resultaat op en laat daarmee zien hoe een investering in de eerste jaren (de begrotingstekorten tot en met 2026) in latere jaren wordt ingelopen. In deze berekening van het structurele resultaat zijn een aantal zaken niet meegerekend die apart begroot moeten worden naast het ontwikkelscenario:  Kosten voor o.a. het inrichten en ontruimen van vestigingen;  Een investering om via Open+ de openingstijden te verruimen;  Frictiekosten voor o.a. omscholing en afkopen contracten. Gezamenlijk vragen deze elementen om een incidentele subsidie bovenop de herijking van de subsidieafspraken.

Het behoedzame ontwikkelscenario vraagt aanvankelijk om een kleine investering Zoals de tabel laat zien, is de begroting sluitend vanaf 2027. Vanaf dat moment laat het model overschotten zien op de begroting van de bibliotheek. Door deze bij elkaar op te tellen tot en met 2030 komen we in 2030 uit op een netto negatief bedrag van € 96.869. Dit laat zien dat het scenario dat hier is gepresenteerd bovenop de herijkte subsidieafspraken vraagt om een kleine investering om de structurele lasten tot en met 2030 te dekken, naast de incidentele investeringen die nodig zullen zijn voor o.a. frictiekosten. Bij het maken van deze investeringen moet bedacht worden dat het scenario ook later dan 2030 een budgetoverschot laat zien, waardoor het mogelijk is om deze investeringen op de lange termijn terug te verdienen. Daarmee zijn de herijkte subsidieafspraken grofweg voldoende om de kosten van het behoedzame ontwikkelscenario te dekken tot en met 2030 en verder. De andere scenario’s zijn weergegeven in bijlage A.5.

/ 6 Reflectie en vervolg Dit rapport laat zien hoe de Bibliotheek Utrecht een bredere maatschappelijke taak op zich wil nemen en het vestigingennetwerk wil herijken, maar daarin belemmerd wordt door een financieel tekort dat oploopt tot € 1,5 miljoen. We schetsten twee mogelijke gevolgen: een bezuinigingsscenario en een ontwikkelscenario. In het bezuinigingsscenario sluit de bibliotheek minstens twee, maar waarschijnlijker drie tot vijf, vestigingen om € 1 miljoen te bezuinigen. Het ontwikkelscenario schetst een mogelijkheid om op basis van een herijking van de subsidieafspraken mee te groeien met de stad. Dit plan is in hoofdlijnen doorgerekend. Verdere uitwerking is afhankelijk van een herijking van de subsidie. Tegelijkertijd is herijking afhankelijk van een uitgewerkt plan (kip-ei probleem).

Aanbeveling: start een inhoudelijk gesprek Om bovenstaand kip-ei probleem te doorbreken, bevelen wij aan om parallel aan de collegeonderhandelingen op korte termijn een inhoudelijk traject te starten met als doel het ontwikkelscenario verder uit te werken. Dat kan dan leiden tot meer en minder ambitieuze varianten. In dit proces moet nauw contact worden gehouden met de politiek, waardoor de perspectieven die voort komen uit dit traject kunnen worden mee genomen in de onderhandelingen van een nieuw akkoord. Dat betekent:  Intern en met externe partners in gesprek gaan over de behoeften en kansen In verschillende gesprekken en bijeenkomsten kan de komende twee maanden concreter gemaakt worden welke maatschappelijke rol de bibliotheek binnen de gemeente in kan nemen. Door met verschillende externe partners en de gemeente te spreken over de behoeften waar de bibliotheek een rol in kan spelen, kan concreter gemaakt worden welke wijzigingen in het vestigingennetwerk hiervoor nodig zijn.  Aan de hand van de behoeften de scenario’s concretiseren en financieel maken Door de wensen te laten landen in de uitwerking van de scenario’s, kan ook de financiële vertaling gemaakt worden als het gaat om investeringen, besparingen en frictiekosten.

 Dit naast de beschikbare middelen te leggen van het nieuwe college Tegen de tijd dat dit gereed is, is ook meer duidelijkheid over de financiële ruimte van de gemeente. De belangrijkste vraag is welke mogelijkheden het financiële kader biedt.  Uiteindelijk een definitieve keuze (laten) maken voor één van de scenario’s Op basis van die mogelijkheden zal door bibliotheek en gemeente een keuze gemaakt moeten worden voor een scenario. Hier horen ook de financiële afspraken bij.  … en dit in een nieuw huisvestingsbeleid op te nemen Met de definitieve keuze voor een scenario, is de basis gelegd voor de uitwerking van het nieuwe beleid rondom huisvesting voor de komende jaren.

/ A Bijlagen A.1

Demografische gegevens Bedieningsgebied

Vestiging(en)

Huishoudens mogelijk

Huishoudens met kinderen

laaggeletterd/ digibeet

x-y jaar 0-5

6-12

13-17

Vleuten-De Meern

De Meern

11%

15%

Vleuten-De Meern

Vleuterweide

18%

20%

17%

Vleuten-De Meern

Vleuten-Dorp

16%

10%

15%

Leidsche Rijn

LRC

17%

16%

11%

Leidsche Rijn

Waterwin

13%

18%

19%

14%

West

Oog in Al

19%

13%

Binnenstad

Neude

10%

14%

Noordwest

Zuilen

31%

12%

Overvecht

75%

13%

12%

10%

Noordoost

Tuinwijk

20%

13%

14%

12%

Zuid

Hoograven,

23%-49%

7%-12%

8%-12%

8%-9%

55%

12%

Oost

Lunetten Zuidwest

Kanaleneiland

NB: de percentages van gezinnen met kinderen overlappen en moeten niet bij elkaar opgeteld worden. Het is mogelijk dat hetzelfde gezin geteld wordt als gezin met kinderen tussen 0 en 5 jaar en als gezin met kinderen tussen 6 en 12 jaar (bron: Marktscans Bibliotheek Utrecht, maart-april 2021).

A.2

Kerngegevens vestigingen Vestiging

m²

Huisvesting

Personeel

Overig

Totaal

Per

Overvecht

1.501

€ 280.000

€ 260.000

€ 70.000

€ 610.000

m² € 406

Lunetten De Meern

1.101 478

€ 140.000 € 90.000

€ 100.000 € 70.000

€ 30.000 € 20.000

€ 270.000 € 180.000

€ 245 € 377

Vleuten-dorp Hoograven

177 1.242

€ 60.000 € 300.000

€ 20.000 € 200.000

€ 10.000 € 60.000

€ 90.000 € 560.000

€ 508 € 451

Waterwin Kan. eiland

211 1.092

€ 40.000 € 200.000

€ 50.000 € 250.000

€ 10.000 € 50.000

€ 100.000 € 500.000

€ 474 € 458

LRC Oog in Al

1.818 697

€ 530.000 € 120.000

€ 440.000 € 130.000

€ 140.000 € 30.000

€ 1.110.000 € 280.000

€ 611 € 402

Neude Vleuterweide

9.377 1.525

€ 1.680.000 € 380.000

€ 1.310.000 € 340.000

€ 780.000 € 90.000

€ 3.770.000 € 810.000

€ 402 € 531

Tuinwijk Zuilen

480 1.105

€ 50.000 € 70.000

€ 150.000 € 190.000

€ 20.000 € 40.000

€ 220.000 € 300.000

€ 458 € 271

TOTAAL

20.804

€ 3.940.000

€ 3.510.000

€ 1.350.000

€ 8.800.000

€ 423

Vestiging

% inw.

m2 lid

lid

Bez. per

Kosten uitleen

Kosten bezoeker

m2 2021

m2 2019

2021

2019

2021

2019

Kosten per lid

Kosten per m2

Neude Hoograven

27% 16%

0,40 0,25

50 45

45 70

€ 5,85 € 3,95

€ 5,00 € 3,20

€ 8,30 € 10,75

€ 8,50 € 6,90

€ 165 € 110

€ 400 € 465

Kanaleneiland Lunetten

13% 18%

0,35 0,55

35 20

65 35

€ 8,60 € 5,20

€ 7,15 € 3,60

€ 12,50 € 11,75

€ 6,75 € 7,30

€ 165 € 135

€ 455 € 245

Overvecht Tuinwijk

15% 14%

0,30 0,15

45 70

75 110

€ 5,60 € 1,70

€ 3,90 € 1,35

€ 9,25 € 6,30

€ 5,25 € 4,05

€ 120 € 55

€ 405 € 440

Zuilen Oog in Al

17% 17%

0,30 0,15

40 65

65 140

€ 2,65 € 1,80

€ 2,25 € 1,40

€ 7,00 € 5,95

€ 4,30 € 2,85

€ 75 € 55

€ 275 € 400

LRC Waterwin

22% 18%

0,25 0,10

70 20

70 130

€ 3,65 € 9,10

€ 4,00 € 1,90

€ 9,35 € 25,00

€ 8,95 € 3,85

€ 160 € 50

€ 610 € 500

Vleuterweide Vleuten-dorp

34% 11%

0,15 0,20

75 85

95 155

€ 3,25 € 3,00

€ 2,40 € 1,90

€ 7,35 € 5,30

€ 5,65 € 2,90

€ 80 € 90

€ 540 € 450

De Meern

25%

0,15

€ 2,55

€ 2,00

€ 5,80

€ 4,40

€ 60

€ 360

TOTAAL

20%

0,30

€ 4,30

€ 3,50

€ 8,45

€ 6,60

€ 120

€ 425

Kritieke waarde

< 15%

> 0,35

< 40

< 50

>€5

>€4

> € 150

> € 500

> € 10

>€8

De bedragen in deze tweede tabel zijn afgezet tegen een ‘kritieke waarde’: dit is het gemiddelde van alle vestigingen met een marge van 25%. Indien een vestiging op een bepaald onderdeel boven of onder de kritieke waarde scoort, is deze in rood weergegeven.

A.3

Vestigingennetwerk ontwikkelscenario In het ontwikkelscenario groeit de bibliotheek vooral in Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern, en herpositioneert het in Zuid en Noordoost. Over West en Oost wordt in dit scenario nog niets definitiefs besloten, al wordt de mogelijkheid genoemd van het sluiten van Oog in Al en het openen van een nieuwe vestiging in het CAB-gebouw. De vestigingen Kanaleneiland, Overvecht, Zuilen en Neude blijven open. Gezien de uitganspunten van 10-minutenstad en één bibliotheek per 40.000 Utrechters zet de Bibliotheek Utrecht eerst vooral in op het uitbreiden van het netwerk in Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern. Het huidige netwerk is daar te klein om te kunnen voldoen aan de omvang van het gebied en de bevolking, die nog flink zal groeien tot 2040. Daarom stelt de Bibliotheek Utrecht voor om de vestiging De Meern op te schalen tot een volwaardige community library. Ook stelt de Bibliotheek een jongerenbibliotheek van 480 m2 aan het Berlijnplein voor, omdat de helft van de Utrechtse jongeren in deze wijken woont. De vestigingen Waterwin en Vleuten worden gesloten. Tegenover nieuwe vestigingen in Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern staat een fusie in Zuid, waar nu relatief veel vestigingen staan. De bibliotheek stelt daarom voor om de twee vestigingen in Hoograven en Lunetten samen te voegen tot een nieuwe vestiging in de buurt van ’t Goylaan.

In Noordoost stelt de bibliotheek voor de bibliotheek te verplaatsten naar de buurt van winkelcentrum

Gaard en om de omvang op te schalen naar 1.200 m2. De huidige vestiging Tuinwijk bedient teveel hetzelfde gebied de Neude. In onderstaande tabel is te zien wat de kosten en opbrengsten zijn van het veranderen van het vestigingennetwerk in het ontwikkelmodel. De opbrengsten voor het sluiten van vestigingen is op basis van de bestaande begroting van de Bibliotheek. Voor de kosten van nieuwe vestigingen is uitgegaan van 500 euro m2 (hoog) en 423 euro m2 (laag). Deze tabel is de uitgangspositie van het ontwikkelmodel. Vestiging

Voorstel

Jaar

Opbrengst

(hoge € / m )

(lage € / m2)

Neude

Handhaven

LRC

Handhaven

Waterwin

Sluiten

2024

€ 100.000

Berlijnplein

Openen

2025/2026

€ - 240.000

€ - 203.040

Vleuterweide

Handhaven

Vleuten

Sluiten

2024

€ 90.000

De Meern

Uitbreiden

2026

€ - 361.000

€ - 305.406

’t Goylaan

Openen

2023

€ - 600.000

€ - 507.600

Hoograven

Sluiten

2023

€ 560.000

Lunetten

Sluiten

2023

€ 270.000

Kanaleneiland

Handhaven

Oog in Al

Mogelijk sluiten

2033

€ 280.000

CAB-gebouw

Openen

2026-2028

€ - 251.500

€ - 212.769

Zuilen

Handhaven

Overvecht

Handhaven

De Gaard

Openen

2028

€ - 600.000

€ - 507.600

Tuinwijk

Sluiten

2028

€ 220.000

Rijnsweerd/

Besluit later

±2035

TOTAAL SLUITEN

€ 1.520.000

TOTAAL OPENEN

€ - 2.052.500

€ - 1.736.415

TOTAAL

€ - 532.500

€ -216.415

Science Park

A.4

Ontwikkeling subsidie ontwikkelscenario Wanneer wordt uitgegaan van een vast bedrag per inwoner aan subsidie en wanneer dit vaste bedrag geïndexeerd wordt met 2%, ontwikkelt de subsidie zich als volgt. De restinkomsten worden gevormd door zaken als contributies en zaalverhuur. Deze zijn ook geïndexeerd op 2%, maar niet gekoppeld aan de groei van de stad.

Inwoners

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

365.000

372.000

379.000

386.000

393.000

400.000

407.000

414.000

Index

1,02

Subsidie

€ 15.087.863

€ 15.684.764

€ 16.299.505

€ 16.932.563

€ 17.584.422

€ 18.255.583

€ 18.946.557

€ 19.657.868

Subsidie

€ 41

€ 42

€ 43

€ 44

€ 45

€ 46

€ 47

€ 637.376

€ 614.742

€ 633.057

€ 651.860

€ 671.161

€ 690.974

€ 711.311

€ 637.376

€ 1.252.118

€ 1.885.175

€ 2.537.035

€ 3.208.196

€ 3.899.170

€ 4.610.480

€ 2.023.778

€ 2.064.254

€ 2.105.539

€ 2.147.649

€ 2.190.602

€ 2.234.414

€ 2.279.103

€ 2.324.685

€ 17.111.641

€ 17.749.017

€ 18.405.044

€ 19.080.212

€ 19.775.025

€ 20.489.998

€ 21.225.660

€ 21.982.553

€ 637.376

€ 1.293.403

€ 1.968.571

€ 2.663.384

€ 3.378.357

€ 4.114.019

€ 4.870.912

per inwoner Toename per jaar Subsidie t.o.v. 2023 Restinkomsten Totale inkomsten Inkomsten t.o.v. 2023

A.5

Ontwikkelscenario per variant per jaar t/m 2030 Het ontwikkelscenario is voor vier varianten doorgerekend Het ontwikkelscenario is op vier manieren door te rekenen: met hoge en lage prijzen per vierkante meter, en inclusief of exclusief het doorontwikkelen van West door sluiting van Oog in Al en opening in het CAB-gebouw. Bij doorontwikkeling van West moet opgemerkt worden dat het contract van de vestiging in Oog in Al doorloopt tot 2033, en dat de bezuiniging daarmee pas in 2033 zou meewegen op de begroting, terwijl in de doorrekening wordt uitgegaan van opening in het CAB-gebouw in 2028. De tabel hieronder geeft de vier varianten beknopt weer.

Doorontwikkeling West Prijs / m2

Ja € 500

Ja € 423

Nee € 500

Nee € 423

Onderstaande tabel vat de doorrekening van de vier verschillende varianten van het ontwikkelscenario samen. Hieruit blijkt dat de kosten van het scenario meer beïnvloed worden door een lagere huurprijs dan een keuze voor of tegen het doorontwikkelen van West.

Omschrijving Huur/m2 Stijging subsidie Sluitende begroting vanaf Cumulatief totaal in 2030

Met aanpassingen West Hoge huurprijs € 500 Ja 2027

Met aanpassingen West Lage huurprijs € 423 Ja 2025

Zonder aanpassingen West Hoge huurprijs € 500 Ja 2027

Zonder aanpassingen West Lage huurprijs € 423 Ja 2025

-€ 96.869

€ 1.267.032

€ 154.631

€ 1.479.801

De vier grafieken hieronder geven de ontwikkeling van de kosten en de opbrengsten in de tijd weer. Hieruit blijkt dat in elke variant de inkomsten in 2030 hoger zijn dan de kosten. Ter verdere toelichting op de vier grafieken is per variant de doorrekening van het vestigingennetwerk en de begroting ook hieronder opgenomen.

A1 (Met West, hoge huurprijs) Wijk

Vestiging

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

LRC

€0

Waterwin

€0

€ 100.000

Leidsche Rijn Berlijnplein

-€ 240.000

Binnenstad Neude

€0

-€ 240.000

Vleuterweide

€0

Vleuten

€0

€ 22.500

€ 90.000

Vleuten de Meern De Meern

€0

-€ 361.000

’t Goylaan

€0

-€ 200.000

-€ 600.000

Hoograven

€0

€ 186.667

€ 560.000

Lunetten

€0

€ 90.000

€ 270.000

€0

Oog in Al

€0

West

CAB-gebouw

€0

-€ 251.500

Noordwest

Zuilen

€0

Overvecht

€0

De Gaard

€0

-€ 600.000

Noordoost

Tuinwijk Rijnsweerd/

€0

€ 220.000

Oost

Science Park

Zuid

KanaleneilandKanaleneiland

Totaal

€0

€ 76.667

€ 352.500

€ 420.000

-€ 181.000

€ 39.000

-€ 561.000

-€ 812.500

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

-€ 342.233

-€ 691.310

-€ 1.047.369

-€ 1.410.550

-€ 1.780.993

-€ 2.158.846

-€ 2.544.256

€0

€ 637.376

€ 1.293.403

€ 1.968.571

€ 2.663.384

€ 3.378.357

€ 4.114.019

€ 4.870.912

€ 76.667

€ 352.500

€ 420.000

-€ 181.000

€ 39.000

-€ 561.000

-€ 812.500

Tekort

-€ 1.500.000

-€ 1.200.000

-€ 1.000.000

-€ 900.000

Totaal

-€ 1.423.333

-€ 552.357

€ 22.093

-€ 159.798

€ 171.834

€ 736.364

€ 494.173

€ 614.156

Cumulatief

-€ 1.423.333

-€ 1.975.690

-€ 1.953.597

-€ 2.113.396

-€ 1.941.562

-€ 1.205.198

-€ 711.025

-€ 96.869

Extra kosten t.o.v. 2023 Budget t.o.v. 2023 Saldo ontwikkeling

totaal

NB: zelfde tabel als tabel 5.

A2 (Met West; lage huurprijs) Wijk

Vestiging

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

LRC

€0

Waterwin

€0

€ 100.000

Leidsche Rijn Berlijnplein

-€ 203.040

Binnenstad Neude

€0

-€ 203.040

Vleuterweide

€0

Vleuten

€0

€ 22.500

€ 90.000

Vleuten de Meern De Meern

€0

-€ 305.406

’t Goylaan

€0

-€ 169.200

-€ 507.600

Hoograven

€0

€ 186.667

€ 560.000

Lunetten

€0

€ 90.000

€ 270.000

€0

Oog in Al

€0

West

CAB-gebouw

€0

-€ 212.769

Noordwest

Zuilen

€0

Overvecht

€0

De Gaard

€0

-€ 507.600

Noordoost

Tuinwijk Rijnsweerd/

€0

€ 220.000

Oost

Science Park

€0

€ 107.467

€ 444.900

€ 512.400

€ 3.954

€ 223.954

-€ 283.646

-€ 496.415

Zuid

KanaleneilandKanaleneiland

Totaal

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

-€ 342.233

-€ 691.310

-€ 1.047.369

-€ 1.410.550

-€ 1.780.993

-€ 2.158.846

-€ 2.544.256

€0

€ 637.376

€ 1.293.403

€ 1.968.571

€ 2.663.384

€ 3.378.357

€ 4.114.019

€ 4.870.912

€ 107.467

€ 444.900

€ 512.400

€ 3.954

€ 223.954

-€ 283.646

-€ 496.415

Tekort

-€ 1.500.000

-€ 1.200.000

-€ 1.000.000

-€ 900.000

Totaal

-€ 1.392.533

-€ 459.957

€ 114.493

€ 25.156

€ 356.788

€ 921.318

€ 771.527

€ 930.241

Cumulatief

-€ 1.392.533

-€ 1.852.490

-€ 1.737.997

-€ 1.712.842

-€ 1.356.054

-€ 434.736

€ 336.791

€ 1.267.032

Extra kosten t.o.v. 2023 Budget t.o.v. 2023 Saldo ontwikkeling

totaal

B1 (Zonder West; hoge huurprijs) Wijk

Vestiging

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

LRC

€0

Waterwin

€0

€ 100.000

Leidsche Rijn Berlijnplein

-€ 240.000

Binnenstad Neude

€0

-€ 240.000

Vleuterweide

€0

Vleuten

€0

€ 22.500

€ 90.000

Vleuten de Meern De Meern

€0

-€ 361.000

’t Goylaan

€0

-€ 200.000

-€ 600.000

Hoograven

€0

€ 186.667

€ 560.000

Lunetten

€0

€ 90.000

€ 270.000

€0

Oog in Al

€0

West

CAB-gebouw

€0

Noordwest

Zuilen

€0

Overvecht

€0

De Gaard

€0

-€ 600.000

Tuinwijk Rijnsweerd/

€0

€ 220.000

€0

€ 76.667

€ 352.500

€ 420.000

-€ 181.000

€ 39.000

-€ 561.000

Zuid

KanaleneilandKanaleneiland

Noordoost Oost

Science Park

Totaal

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

-€ 342.233

-€ 691.310

-€ 1.047.369

-€ 1.410.550

-€ 1.780.993

-€ 2.158.846

-€ 2.544.256

€0

€ 637.376

€ 1.293.403

€ 1.968.571

€ 2.663.384

€ 3.378.357

€ 4.114.019

€ 4.870.912

€ 76.667

€ 352.500

€ 420.000

-€ 181.000

€ 39.000

-€ 561.000

Tekort

-€ 1.500.000

-€ 1.200.000

-€ 1.000.000

-€ 900.000

Totaal

-€ 1.423.333

-€ 552.357

€ 22.093

-€ 159.798

€ 171.834

€ 736.364

€ 494.173

€ 865.656

Cumulatief

-€ 1.423.333

-€ 1.975.690

-€ 1.953.597

-€ 2.113.396

-€ 1.941.562

-€ 1.205.198

-€ 711.025

€ 154.631

Extra kosten t.o.v. 2023 Budget t.o.v. 2023 Saldo ontwikkeling

totaal

B2 (Zonder West; lage huurprijs) Wijk

Vestiging

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

LRC

€0

Waterwin

€0

€ 100.000

Leidsche Rijn Berlijnplein

-€ 203.040

Binnenstad Neude

€0

-€ 203.040

Vleuterweide

€0

Vleuten

€0

€ 22.500

€ 90.000

Vleuten de Meern De Meern

€0

-€ 305.406

’t Goylaan

€0

-€ 169.200

-€ 507.600

Hoograven

€0

€ 186.667

€ 560.000

Lunetten

€0

€ 90.000

€ 270.000

€0

Oog in Al

€0

West

CAB-gebouw

€0

Noordwest

Zuilen

€0

Overvecht

€0

De Gaard

€0

-€ 507.600

Tuinwijk Rijnsweerd/

€0

€ 220.000

€0

€ 107.467

€ 444.900

€ 512.400

€ 3.954

€ 223.954

-€ 283.646

Zuid

KanaleneilandKanaleneiland

Noordoost Oost

Science Park

Totaal

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€0

-€ 342.233

-€ 691.310

-€ 1.047.369

-€ 1.410.550

-€ 1.780.993

-€ 2.158.846

-€ 2.544.256

€0

€ 637.376

€ 1.293.403

€ 1.968.571

€ 2.663.384

€ 3.378.357

€ 4.114.019

€ 4.870.912

€ 107.467

€ 444.900

€ 512.400

€ 3.954

€ 223.954

-€ 283.646

Tekort

-€ 1.500.000

-€ 1.200.000

-€ 1.000.000

-€ 900.000

Totaal

-€ 1.392.533

-€ 459.957

€ 114.493

€ 25.156

€ 356.788

€ 921.318

€ 771.527

€ 1.143.010

Cumulatief

-€ 1.392.533

-€ 1.852.490

-€ 1.737.997

-€ 1.712.842

-€ 1.356.054

-€ 434.736

€ 336.791

€ 1.479.801

Extra kosten t.o.v. 2023 Budget t.o.v. 2023 Saldo ontwikkeling

totaal

7 Raadsbrief Update flitsbezorgers en Beantwoording van schriftelijke vragen 2022-38 en 2022-39 over de (opkomst van) flitsbezorg-diensten 1 Dossier 2660 voorblad.pdf

Commissie Onderwijs, Werk en Economie Dossiernummer

2660

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

2 juni 2022

Agendapunt

Titel

Raadsbrief Update flitsbezorgers en Beantwoording van schriftelijke vragen 2022-38 en 2022-39 over de (opkomst van) flitsbezorg-diensten

2838

Behandelend ambtenaar

W. Matser

Telefoon

030 2864660

E-mail

w.matser@utrecht.nl

Datum collegebesluit Geocodering Thema Portefeuillehouder

Wethouder Verschuure

Beleidsveld

Economische Zaken

Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)

Willemien Kok/Cie Onderwijs, Werk en Economie/0624862310

Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd

Vergaderdatum

Commissie Onderwijs, Werk en

21 april 2022

Economie Raadsinformatiebijeenkomst

24 mei 2022

Commissie Onderwijs, Werk en

2 juni 2022

Economie Voorgesteld besluit

1 Raadsbrief Update flitsbezorgers.docx.pdf

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

W. Matser

Datum

29 maart 2022

Doorkiesnummer

030-286 4660

Kenmerk

9881386

E-mail

w.matser@utrecht.nl

Onderwerp

Update flitsbezorgers

Bijlage(n)

Beleidsveld

Ruimtelijke Ontwikkeling, Economische Zaken

Geachte leden van de raad, In de raadsvergadering van 17 februari 2022 heeft u een voorbereidingsbesluit genomen over detailhandel en bezorging. Tijdens de (commissie)behandeling heeft u verzocht u mee te nemen in toekomstige ontwikkelingen. Graag geven wij u een update over de huidige stand van zaken rondom flitsbezorgers in Utrecht. Verder verwijzen wij u naar onze beantwoording van de schriftelijke vragen over flitsbezorgers: SV2022/38 en SV2022/39. Overleg flitsbezorgers Op 21 februari 2022 heeft wethouder Verschuure een overleg gehad met de directie van alle flitsbezorgers (Flink, Gorilla’s, Getir en Zapp1). Er is direct duidelijk gemaakt dat er verantwoordelijkheden en verplichtingen horen bij ondernemen in onze stad. Het veroorzaken van overlast hoort daar niet bij. Het contact zoeken met de directe omgeving weer wel. De flitsbezorgers hebben beterschap beloofd en willen graag meedenken in oplossingen om de overlast te voorkomen. Het overleg wordt binnenkort ambtelijk voortgezet. Update meldingen Op dit moment zijn er vijf flitsbezorgers gevestigd in Utrecht (op de Amsterdamsestraatweg, Westerdijk, Nobelstraat, Gansstraat en Wolvenplein).

Hieronder de tot op heden ingekomen overlast meldingen: Amsterdamsestraatweg 61 meldingen en 2 handhavingsverzoeken Westerdijk 7 meldingen Gansstraat 13 meldingen Nobelstraat/Nobeldwarsstraat 24 meldingen en een handhavingsverzoek Wolvenplein 6 meldingen Handhavingsbesluiten De inzet richt zich in eerste instantie op de vestigingen die de meeste overlast opleveren naar de directe omgeving (en uiteraard die zaken waar een handhavingsverzoek is ingediend). 1 Flitsbezorger Zapp heeft op dit moment nog geen vestiging in Utrecht

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

29 maart 2022 9881386

In het verlengde daarvan heeft de flitsbezorger op de Amsterdamsestraatweg op 11 februari 2022 een dwangsombesluit ontvangen. De begunstigingstermijn loopt op 24 maart 2022 af. De flitsbezorger heeft een verzoek om voorlopige voorziening ingediend. De voorzieningenrechter heeft het handhavingsbesluit op 23 maart op zitting behandeld en heeft gelijk mondeling uitspraak gedaan. De schriftelijke uitspraak volgt binnen 14 dagen. De voorzieningenrechter is van mening dat de gemeente, na afweging van alle belangen, over kon gaan tot het uitvaardigen van een last onder dwangsom. Dit betekent dat deze flitsbezorger vanaf 24 maart de exploitatie in het pand op de Amsterdamsestraatweg zal moeten staken. Indien de exploitant hier geen gevolg aan geeft, zal de exploitant een dwangsom aan de gemeente moeten betalen. Zodra wij de uitspraak van de voorzieningenrechter ontvangen hebben, zullen we deze nader bestuderen. Deze kennis zal worden meegenomen in het nog te verzenden voornemen om handhavend op te treden tegen de flitsbezorger op de Nobelstraat/Nobeldwarsstraat. Capaciteit De handhaving van flitsbezorgers valt qua inzet onder het afhandelen van klacht/meldingen.

Wij zien dat het aantal klacht/meldingen de afgelopen jaren aanzienlijk is gestegen en sluiten niet uit dat wij, gezien de beschikbare capaciteit, op termijn keuzes moeten gaan maken welke meldingen wij nog in behandeling kunnen nemen (en welke niet). Wij vertrouwen u hiermee (tussentijds) te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

2/2

1 Beantwoording SV 2022 nr. 38 over Opkomst Flitsbezorgdiensten.docx.pdf

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2022, NUMMER 38

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

29 maart 2022 College B&W Marco van Dijk 14030 m.van.dijk@utrecht.nl 9792390 Economische Zaken

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2022 nummer 38 van raadsleden Van Dalen (VVD) en Peters (D66) van 18 februari 2022 over ‘Opkomst Flitsbezorgdiensten’. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Opmerking vooraf. Vandaag zijn ook de raadsbrief ‘Update flitsbezorgers’ én de beantwoording van SV 39 ‘over Flitsbezorging’ naar u verzonden. Graag verwijzen we ook hiernaar aangezien het over dezelfde thematiek gaat. Vraag 1 Deelt het college deze visie? Zo nee, waarom niet? Antwoord 1 Wij delen uw visie. Op 17 februari jl. heeft u dan ook ingestemd met het voorstel aan de gemeenteraad ‘Voorbereidingsbesluit detailhandel en bezorging’ en zorgt, kortgezegd, dat de gemeente grip heeft op nieuwe vestigingen en tijd krijgt om nadere maatregelen te treffen. Vraag 2 Welke stappen kan het college zetten om de flitsbezorgingsdiensten ertoe te bewegen ondoorzichtige gevels in levendig winkelgebied te verruilen voor een transparante gevel die past bij de omgeving? Antwoord 2 Uw raad heeft een voorbereidingsbesluit vastgesteld waarbij voor het gebruiken van een pand voor bezorgdiensten een vergunningsplicht is ingesteld.

In de vergunningsvoorwaarden kunnen eisen over de ondoorzichtige gevel worden opgenomen, uiteraard zal dit wel in verhouding moeten staan tot vergelijkbare bedrijven als medische centra, huisarts, tandarts. In bestaande situaties is er feitelijk geen ander rechtsgeldig middel dat optreden tegen dergelijke dichtgeplakte panden mogelijk maakt, tenzij er sprake is van een exces in de zin van de welstand. Vraag 3

Hoe kan de wethouder effectief overlast op de weg, in de wijk en in de winkelstraat tegengaan? Te weten: a. de overlast van containers met goederen op de stoep of de openbare weg; b. de overlast van containers met afval op de stoep of de openbare weg; c. de overlast van het parkeren van bezorgfietsen of -brommers; d. de geluidsoverlast voor omwonenden door de bedrijvigheid en verkeersbewegingen Antwoord 3 a. Het is volgens artikel 2:9 lid 3 APV toegestaan om containers, bedoeld voor laden en lossen, kortstondig op de weg te plaatsen zonder vergunning. Als dit langer duurt of er sprake is van hinder/overlast dan kan daar handhavend tegen worden opgetreden. b. Bedrijven die met de gemeente een contract hebben voor de inzameling en verwerking van bedrijfsafval wordt gevraagd afval in gesloten zakken of containers aan de openbare weg aan te bieden. We werken op dit moment aan een wijziging van het verzameluitvoeringsbesluit krachtens Afvalstoffenverordening Utrecht 2010. Hierin borgen we regels omtrent aanbiedtijden, -plekken, wijzen en verwijderen van inzamelmiddelen voor bedrijfsafval. Deze regels gelden zowel voor ondernemers die met de gemeente als voor ondernemers die met een particuliere inzamelaar een bedrijfsafvalcontract hebben.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=03e1f738-ca3b-46ae-a77f-aeae3a81b485