Agendabundel

Bundel - Raadsinformatiebijeenkomst van 19 december 2023 1

1.1 2

2.1

Gehandicaptenparkeerplaatsen en -kaarten Tijd: 19.30 - 20.30 uur Locatie: oude Stadhuis Beleidsveld: Mobiliteit / Wethouder: Lot van Hooijdonk Agendeerders: Charlotte Passier (Volt), Marijn de Pagter (VVD), Bert van Steeg (CDA), Fred Dekkers (GroenLinks), Mohamed Talhaoui (PvdA), Mirac Usta (DENK), Nadia Stylianou (D66), Chris Nyqvist (Stadsbelang Utrecht) Motivatie: Vanuit de stad horen we verschillende geluiden over het tekort aan gehandicaptenparkeerplaatsen, zowel qua aantal als kwaliteit. Daarnaast horen wij ook klachten over de digitale parkeervergunning die de gehandicaptenkaart heeft vervangen. De agenderende partijen willen graag met de inwoners en belangenorganisaties van Utrecht in gesprek om een beter beeld te vormen van de problematiek en wat de belangrijkste verbeterpunten zijn. DEF Raadsinformatiebijeenkomst gehandicaptenparkeerplaatsen en -kaarten Presentatie-RIB-parkeren-met GPKenAGPs RIB-Gehandicaptenparkeerplaatsen-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemersWEB Beantwoording schriftelijke vragen 2023 nr. 175 Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen Beantwoording schriftelijke vragen 2023 nr.

175 Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen Zuidpoort Tijd: 20.30 - 21.30 uur Locatie: oude Stadhuis Beleidsveld: Mobiliteit / Wethouder: Lot van Hooijdonk Agendeerders: Marijn de Pagter (VVD), David Bosch (UtrechtNu!), Mahmut Sungur (Denk) Motivatie: Het college heeft de plannen voor de Zuidpoort aan de raad voorgelegd. Hier is een lang (participatie)traject aan vooraf gegaan. Zo heeft de raad in 2021, na een verkeersstudie en peiling, een besluit genomen om twee varianten uit te werken. Als gevolg van het coalitieakkoord (2022) is toch één variant uitgewerkt. De fracties willen tijdens de RIB graag horen hoe omwonenden, ondernemers en belangenverenigingen denken over de plannen voor de Zuidpoort. RIB-Zuidpoort-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemersWEB 2023.12.17.Inbreng Fietsersbond.Zuidpoort Raadsvoorstel Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort Dossier 3634 voorblad.pdf Raadsvoorstel Toekomstbeeld en uitgangspunten Zuidpoort Ruimtelijk toekomstperspectief Zuidpoort Fasering maatregelen Zuidpoort Verkeerskundige rapportage studie Zuidpoort 2023 Participatierapport studie Zuidpoort 2023

Raadsinformatiebijeenkomst gehandicaptenparkeerplaatsen en -kaarten

19 december 2023

Inhoud • Beleid • Aandachtspunten • Gehandicaptenparkeerkaart (GPK) • Utrechtse parkeervergunning GPK • Ontwikkeling landelijk parkeerrecht • Gehandicaptenparkeerplaatsen

Beeldbank gemeente Utrecht

Parkeervisie + Parkeren en Toegankelijkheid • Utrecht is voor alle doelgroepen bereikbaar en toegankelijk • In Utrecht is parkeren in de openbare ruimte gratis voor alle GPK-houders • We werken aan een dekkend en kwalitatief goed netwerk van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in Utrecht • Bij bouw- en gebiedsontwikkelingen en opheffen van parkeerplaatsen hebben we extra aandacht voor mensen met een beperking • Informatie over parkeren in Utrecht is voor iedereen vindbaar, toegankelijk en duidelijk • We zetten ons landelijk in voor verbetering van parkeervoorzieningen voor GPK-houders

Signalen en aandachtspunten • Voorwaarden en gebruiksgemak GPK-vergunning (via Solgu) • Afhandeltermijn aanvraag GPK en gehandicaptenparkeerplaats op kenteken • Aantal, spreiding en inrichting gehandicaptenparkeerplaatsen (o.a. via Solgu) • Onvindbare en/of onduidelijke informatie op website (via Solgu) • Onvolledige informatie op website over aanbod gehandicaptenparkeerplaatsen

Gehandicaptenparkeerkaart • Bewoners met een beperking en instellingen kunnen een Europese GPK aanvragen (bestuurder, passagier, bestuurder/passagier, instelling) • Voorwaarden voor toewijzing van een GPK zijn landelijk vastgelegd • GPK-houders kunnen parkeren op algemene gehandicaptenparkeerplaatsen (in Utrecht gratis) en o.a. bij een parkeerverbod (max 3 uur) • In Utrecht zijn 4026 GPK’s uitgegeven

Parkeervergunning GPK-houders • Sinds 2020 hebben GPK-houders een vergunning nodig als zij gratis willen parkeren op reguliere parkeerplaatsen in betaald parkeergebied • Alle GPK-houders (zowel bewoners als bezoekers) kunnen hiervoor een gratis vergunning aanvragen • Bestuurders kunnen alleen een vergunning aanvragen op vast kenteken, passagiers ook voor wisselende kentekens • We hebben 3697 GPK-parkeervergunningen uitgegeven aan bewoners • We hebben 4205 GPK-parkeervergunningen uitgegeven aan bezoekers • Utrecht zet zich actief in voor een gemeente-overstijgend GPK-parkeerrecht

Landelijk GPK-parkeerrecht SHPV werkt namens ca. 30 gemeenten aan een gemeente-overstijgend GPKparkeerrecht

• Er komt een app waarmee GPK-houders een kenteken aan hun kaart kunnen koppelen, én kunnen opzoeken welke regels in verschillende gemeenten gelden • Met deze app kunnen GPK-houders in alle deelnemende gemeenten parkeren • Er komt een centraal loket voor bewoners die geen app kunnen of willen gebruiken • Eindgebruikers en belangenorganisaties (waaronder Ieder(in)) zijn aangehaakt in het traject • Utrecht zit in de klankbordgroep met Eindhoven en Arnhem

Gehandicaptenparkeerplaatsen Proactieve aanpak:

• Aanbod gehandicaptenparkeerplaatsen binnenstad op orde (samen met Solgu) • Toegankelijkheid toetsingscriterium bij opheffen parkeerplaatsen • Beleidsregel met richtlijnen over aantallen, locatie, spreiding en inrichting • Parkeerplattegrond up to date en beter vindbaar op website gemeente • Onderzoek naar realtime bezettings-informatie gehandicaptenparkeerplaatsen

Raadsinformatiebijeenkomst; Gehandicaptenparkeerplaatsen en kaarten Algemene gehandicapten parkeerplaatsen (AGP) & Gehandicapten parkeerkaart (GPK) 19-12-2023 Drs. Taco Nijhoff t.nijhoff@solgu.nl Beleidsmedewerker Mobiliteit, Toegankelijkheid & Huisvesting

Programma • Gehandicapten parkeerkaart (GPK) – houders • Digitalisering parkeerbeleid Utrecht? – Utrecht.nl/parkeervisie – Wisselen van kenteken

• Algemene gehandicapten parkeerplaatsen (AGP’s) in Utrecht – Vindbaarheid & bereikbaarheid – Aantallen & locaties – Kwaliteit

• Beleid Utrecht – Autoluwe stad?!

• Ons verzoek aan gemeente

GPK-houders? • Weet u wanneer je in aanmerking komt voor een gehandicapten parkeerkaart? – Bestuurderskaart – Passagierskaart – Combikaart https://pki.utrecht.nl/Loket/product/df7ad1dc098547df5 9f8e5891195dd3d

https://pki.utrecht.nl/Loket/product/7fad1fcee3 7055267d4f480349af08e0

https://www.utrecht.nl/wonen-en-leven/parkeren/parkeren-gehandicapte/plattegrondgehandicaptenparkeerplaatsen/

Toegangspoorten centrum

AGP-herkenbaarheid

Spanje/ Tenerife

Mariaplaats/ Utrecht

Slechte voorbeelden

Parkeergarages

• Ontoegankelijk • Betaald

Beleid Utrecht • Beleid voor toegankelijkheid – Agenda'Utrecht voor iedereen toegankelijk’ – Uitvoeringsprogramma 'Utrecht voor iedereen toegankelijk’ – Stadsakkoord: beter, sneller en gezamenlijk – Toegankelijke openbare gebouwen • Utrecht Standaard Toegankelijk (UST)

• Autoluwe stad en stedelijke verdichting!? – Merwedekanaalzone –?

Algemene gehandicapten parkeerplaats (AGP) • HandboekOpenbareRuimte (HOR) – ‘Voetpaden voor iedereen’

• BInG (Beheer, Inrichting en Gebruik)!? – elk BInG project moet getoetst worden aan het VN-verdrag Handicap. (sinds 6 juli 2023)

• Indicatoren toegankelijkheid (Motie 94 uit 2016)

Nieuwe locaties (LR/ Cartesius)

Vraag / verzoek aan gemeente: • Verbeter/ borg toegankelijkheid bij interne processen. • Breng informatie over AGP’s op orde. • Breid het aantal AGP’s fors uit. • Onderzoek en verbeter kwaliteit AGP’s. • Digitalisering; maak het eenvoudig om elke GPK aan een kenteken te koppelen. • Maak het VN-verdrag handicap waar! Dank voor uw aandacht!

Gehandicaptenparkeerplaatsen en -kaarten Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Werkvorm Portefeuillehouder Betrokken ambtenaren/presentatoren Vervolg

19-12-2023 Nadia Stylianou 19.30 – 20.30 uur Trouwzaal Gesprek tussen raadsleden en aanwezigen Lot van Hooijdonk 2 ambtenaren, gemeente Utrecht Dit onderwerp is nog niet geagendeerd voor een debat in de gemeenteraad. Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl Website gemeente en facebook 1 Deelnemer, Solgu / U op Leeftijd 1 Deelnemer, U op Leeftijd 1 Deelnemer

Links naar Deelnemers

Programma -

19.30 Welkom, inleiding, toelichting agendering 19.35 Presentatie gemeente Utrecht (10 minuten) 19.45 Vragen raadsleden 19.55 Presentatie gezamenlijk door Solgu en U op leeftijd 20.10 Vragen van raadsleden 20.15 Gesprek raadsleden en deelnemers 20.25 Afsluiting

Motivatie Geagendeerd door: Charlotte Passier (Volt), Marijn de Pagter (VVD), Bert van Steeg (CDA), Fred Dekkers (GroenLinks), Mohamed Talhaoui (PvdA), Mirac Usta (DENK), Nadia Stylianou (D66), Chris Nyqvist (Stadsbelang Utrecht) Vanuit de stad horen we verschillende geluiden over het tekort aan gehandicaptenparkeerplaatsen, zowel qua aantal als kwaliteit. Daarnaast horen wij ook klachten over de digitale parkeervergunning die de gehandicaptenkaart heeft vervangen. De agenderende partijen willen graag met de inwoners en belangenorganisaties van Utrecht in gesprek om een beter beeld te vormen van de problematiek en wat de belangrijkste verbeterpunten zijn.

1

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2023, NUMMER 175

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

31 oktober 2023 College B&W L. Egberts 030 286 6706 l.egberts@utrecht.nl 11721960 Mobiliteit

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2023 nummer 175 van Charlotte Passier (Volt), Marijn de Pagter (VVD), Jantine Zwinkels (CDA), Titus Stam (PvdA), Nadia Stylianou (D66) van 21 september 2023 over ‘Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen’. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Is het college ermee bekend dat er diverse problemen zijn met gehandicaptenparkeerplaatsen in de stad qua aantallen, kwaliteit, vindbaarheid en bereikbaarheid? Zo ja, wat doet het college om deze problemen te verhelpen? Zo nee, waarom niet? Antwoord 1 Ja. In de door uw raad vastgestelde module Parkeren en Toegankelijkheid, onderdeel van de Parkeervisie, staat dat het aanbod aan algemene gehandicaptenparkeerplaatsen moet aansluiten bij de behoefte van de doelgroep. Hiervoor moeten we inventariseren of extra gehandicaptenparkeerplaatsen nodig zijn in gebieden waar veel bezoekers komen en waar we parkeerplaatsen opheffen. Daarnaast zetten we in drukke gebieden (zoals de binnenstad) in op clustering van gehandicaptenparkeerplaatsen om de vindbaarheid te verbeteren en zoekverkeer te verminderen. We hebben daarbij specifieke aandacht voor het aanbod van gehandicaptenparkeerplaatsen bij (bijzondere) voorzieningen (zoals theaters, musea en gezondheidscentra).

Vraag 2 Welke (andere) klachten heeft het college de afgelopen jaren ontvangen over de gehandicaptenparkeerplaatsen in Utrecht? Antwoord 2 We weten (via SOLGU) dat we de (online) informatie over algemene gehandicaptenparkeerplaatsen en de vindbaarheid daarvan, zoals de plattegrond op de gemeentelijke website, moeten verbeteren. Hier werken we nu aan.

Vraag 3 Zijn er naar het oordeel van het college voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen? Antwoord 3 Mensen met een gehandicaptenparkeerkaart mogen in Utrecht op alle reguliere parkeerplaatsen gratis parkeren. Op locaties waar de parkeerdruk hoog is, is het voor parkeerders vaak moeilijk om een vrije parkeerplaats te vinden, met voldoende in- en uitstapruimte. Op die locaties is het vooral van belang dat er voldoende algemene gehandicaptenparkeerplaatsen zijn. We moeten nog onderzoeken in hoeverre we extra algemene gehandicaptenparkeerplaatsen moeten aanleggen en/of gehandicaptenparkeerplaatsen kunnen verplaatsen omdat die bijvoorbeeld niet (meer) op logische plekken liggen. We willen volgend jaar een start maken met deze inventarisatie. Vraag 4 Welke cijfers heeft het college over de behoefte aan gehandicaptenparkeerplaatsen en het gebruik van de gehandicaptenparkeerplaatsen? Is het college bereid hier, bijvoorbeeld in samenwerking met SOLGU, onderzoek naar te doen? Antwoord 4 We hebben geen cijfers over de bezetting van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen of de behoefte aan gehandicaptenparkeerplaatsen. Over de algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in de binnenstad hebben we contact met SOLGU. Op basis van hun inbrengkunnen we extra algemene gehandicaptenparkeerplaatsen aanleggen, of bestaande plekken verplaatsen.

Afhankelijk van de locaties waar het om gaat, kunnen we dit koppelen aan het opheffen van parkeerplaatsen in de binnenstad, om werk met werk te maken. Vraag 5 Hoe bepaalt het college de locaties van gehandicaptenparkeerplaatsen en hoe houdt het college rekening met de kwaliteit en toegankelijkheid? Antwoord 5 We kijken naar de aard van de voorziening, de clustering van voorzieningen, vergelijkbare voorzieningen in de buurt, en al aanwezige gehandicaptenparkeerplaatsen in de directe omgeving. Ook ontvangen we signalen van gebruikers en via SOLGU wanneer er een algemene gehandicaptenparkeerplaats op een locatie ontbreekt of niet goed is ingericht. We betrekken SOLGU bij de aanleg van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen voor de kwaliteit en toegankelijkheid van de specifieke parkeerplek. Vraag 6 Welke criteria hanteert het college bij het aanleggen van een gehandicaptenparkeerplaats? Antwoord 6 Bij een verzoek voor het aanleggen van een algemene gehandicaptenparkeerplaats pasten we lange tijd maatwerk en praktijkkennis toe. We werken op dit moment aan de afronding van de ‘beleidsregel gehandicaptenparkeerplaatsen’, die eenduidige richtlijnen bevat voor de aanleg van gehandicaptenparkeerplaatsen. Die gaan bijvoorbeeld over aantallen afhankelijk van de soort voorziening (zoals buurt- of gezondheidscentrum), locatie, parkeerdruk en de inrichting (zoals afmetingen).

We streven ernaar de beleidsregel begin komend jaar te publiceren. De richtlijnen die daarin staan hanteren we bij de aanleg van gehandicaptenparkeerplaatsen. Vraag 7 Welke bestaande gehandicaptenparkeerplaatsen voldoen niet aan die criteria? Op welke termijn zorgt het college ervoor dat die alsnog voldoen?

2

Antwoord 7 We hebben tot nu toe geen criteria gehad die we toepassen op de inrichting van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen. Bij het in beeld brengen van het huidige aanbod aan algemene gehandicaptenparkeerplaatsen en de behoefte van de doelgroep, zullen we uiteraard ook naar de kwaliteit kijken aan de hand van de richtlijnen van de beleidsregel. Daarbij is niet overal de juiste maatvoering direct haalbaar, zoals in de historische binnenstad. We kijken in die gevallen naar een oplossing op maat en mogelijkheden in de toekomst, zoals bij herinrichtingen waarbij we de plek gelijk goed inrichten. We delen via onze website informatie over de inrichting van gehandicaptenparkeerplaatsen, zodat gebruikers vooraf kunnen opzoeken of een plek voor hen geschikt is. Vraag 8 Op welke manier peilt het college de tevredenheid over gehandicaptenparkeerplaatsen? Antwoord 8 Via SOLGU, maar ook door signalen van bewoners en bezoekers van de stad weten we waar behoefte is aan een algemene gehandicaptenparkeerplaats of juist niet (omdat de voorziening waarvoor die aanwezig was er niet meer is). Vraag 9 (H)erkent het college dat busjes die regelmatig worden gebruikt niet altijd terecht kunnen in parkeergarages en er dus altijd behoefte blijft aan gehandicaptenparkeerplaatsen op straat? Antwoord 9 Ja.

We weten dat er (aangepaste) busjes zijn die niet in alle parkeergarages terecht kunnen vanwege hoogtebeperkingen. Vraag 10 Gedoogt het college het parkeren van bijvoorbeeld rolstoelbussen op stoepen? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet? Antwoord 10 Parkeren op de stoep is niet toegestaan, hierbij is geen uitzondering voor rolstoelbussen. Door parkeren op de stoep kan de verkeersveiligheid en de toegankelijkheid in het gedrang komen. Voetgangers, zeker mensen met een rollator, rolstoel of een kinderwagen worden gehinderd als op de stoep wordt geparkeerd. Ook kan het zicht voor andere weggebruikers ontnomen worden, waardoor gevaarlijke verkeerssituaties kunnen ontstaan. Direct in- en uitstappen bij halen en brengen wordt in praktijk wel toegestaan. Vraag 11 Op welke manier wordt ervoor gezorgd dat er voldoende ’gehandicaptenparkeerplaatsen zijn/blijven in autoluwe/autovrije gebieden, ook buiten parkeergarages? Antwoord 11 In de module Parkeren en Toegankelijkheid is opgenomen dat bij gebiedsontwikkelingen, die veelal autoluw ontwikkeld worden, vooraf goed toegankelijke en betaalbare mobiliteitsoplossingen geregeld en vastgelegd moeten zijn voor de doelgroep. Wanneer een parkeergarage geen goede oplossing is voor de doelgroep, moet er een passend alternatief geboden worden.

Hoe dat alternatief er uit ziet is maatwerk en afhankelijk van de kenmerken van het specifieke gebied. Een mogelijkheid is om alsnog in de openbare ruimte een gehandicaptenparkeerplaats aan te leggen. In bestaande gebieden zoals (het voetgangersgebied in) de binnenstad, met parkeergarages die lastig achteraf aan te passen zijn, moeten op straat uiteraard voldoende algemene gehandicaptenparkeerplaatsen zijn. Hiervoor bekijken we het huidige aanbod en de behoefte aan algemene gehandicaptenparkeerplaatsen en zorgen we indien nodig voor extra plekken. 3

Vraag 12 Is het college het met de indieners eens dat het wenselijk is om op voldoende plekken in de binnenstad aan de rand van de binnenstad voldoende ’gehandicaptenparkeerplaatsen te hebben? Zo ja, hoe zorgt het college hiervoor? Antwoord 12 Ja, het is wenselijk om in de binnenstad voldoende algemene gehandicaptenparkeerplaatsen te hebben. Zie antwoord op vraag 4 hoe we daarvoor zorgen. Vraag 13 Wat waren de resultaten van de genoemde proef? Antwoord 13 In een tweejarige proef zijn op 50 algemene gehandicaptenparkeerplaatsen sensoren geplaatst met als doel om de bruikbaarheid van sensortechniek te testen. Hiermee wilden we kijken of de techniek betrouwbaar genoeg is om uit te rollen op (bijzondere) parkeerplaatsen op straat. Het resultaat was dat de sensoren goed werken en de technologie geen belemmering is voor concrete toepassing van sensoren, maar dat beheer en onderhoud van de sensor beter geregeld moest worden. Het meten van de bezetting op algemene gehandicaptenparkeerplaatsen was niet primair het doel van de proef. Wel wilden we tijdens de proef verkennen in hoeverre de sensorinformatie nuttig was voor de doelgroep, gebruikers van gehandicaptenparkeerplaatsen. Daarom hebben we tijdens de proef de sensorinformatie gekoppeld aan een bestaande (externe) app met informatie over gehandicaptenparkeerplaatsen. De app is gebruikt door een kleine testgroep.

Deze hebben we specifiek hiervoor gevraagd, omdat er nauwelijks gebruikers waren van de app. Het aantal respondenten op de vragen over de app in de verstuurde enquête was helaas te klein om daar conclusies over te kunnen trekken. De app is nauwelijks doorontwikkeld en sluit niet aan bij de behoeftes van de gebruikers. Uit de reacties kwam wel naar voren dat goede (digitale) vindbaarheid van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen belangrijk is, logische rijroutes en informatie over de inrichting van de parkeerplek (zoals grootte en langs- of haaksparkeren). Daar ligt onze focus nu, samen met het laten aansluiten van het aanbod algemene gehandicaptenparkeerplaatsen bij de behoefte van de doelgroep. Vraag 14 Is de proef ook uitgeprobeerd voor gehandicaptenparkeerplaatsen in garages? Zo nee, kan het college dat alsnog doen? Antwoord 14 Nee, met de proef is gekeken naar de techniek en de mogelijke bruikbaarheid van sensoren voor andere parkeerplaatsen op straat. Er is geen voornemen om een proef te doen met sensoren in garages. Vraag 15 Is het college bereid op de website aan te geven hoeveel gehandicaptenparkeerplaatsen er zijn per garage én daarbij live aan te geven hoeveel daarvan op dat moment nog beschikbaar zijn? Antwoord 15 Op de website van de gemeente staat per gemeentelijke parkeergarage hoeveel algemene gehandicaptenparkeerplaatsen er zijn.

Deze webpagina is ook te benaderen via de plattegrond gehandicaptenparkeerplaatsen door een gemeentelijke garage aan te klikken. We zullen nagaan hoe we het aantal parkeerplaatsen meteen zichtbaar kunnen maken, zodat doorklikken niet nodig is. Slimme technologie kan het parkeren in garages, als alternatief voor het parkeren op straat, aantrekkelijker maken voor de doelgroep. In plaats van het toepassen van sensoren, denken we eerder aan automatische toegang voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart. Dit is nu 4

technisch nog niet mogelijk, maar we hebben wel aandacht voor mogelijkheden die digitalisering biedt. In de eerste plaats is het belangrijk dat de aantallen en locaties van gehandicaptenparkeerplaatsen aansluiten bij de behoefte.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

5

Schriftelijke vragen Algemene Gehandicaptenparkeerplaatsen 21 september 2023

Vragen: Op 17 mei 2023 is de raad middels de raadsbrief Autoluwe binnenstad – opheffen parkeerplekken geïnformeerd over de stand van zaken van het opheffen van parkeerplekken in de binnenstad. De ambitie van dit college richt zich op een autoluwere binnenstad, waarbij stapsgewijs het aantal parkeerplekken verminderen. Met als doel om meer ruimte te creëren voor ontmoeten, lopen, verblijven, fietsen en groen in de binnenstad. Echter zijn er ook zorgen, met name op het gebied van toegankelijkheid. Volt, VVD, PvdA, Utrecht Solidair en het CDA hebben al eerder aandacht gevraagd voor dit thema in de openbare ruimte, bijvoorbeeld via het Initiatiefvoorstel “Utrecht onbeperkt toegankelijk” en de motie M253 Utrecht Standaard Toegankelijk. Veel mensen met een beperking zijn afhankelijk van de auto om ergens te komen en zijn daarmee ook afhankelijk van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in de stad. Er zijn diverse problemen met de huidige gehandicaptenparkeerplaatsen. Zo zijn er op sommige plekken te weinig, zijn ze van lage kwaliteit (ruimte achter en naast de parkeerplaatsen), zijn ze lastig vindbaar of bereikbaar. Op sommige plekken in de stad zijn met name gehandicaptenparkeerplaatsen in parkeergarages, terwijl er voor dit doel ook altijd behoefte blijft aan parkeerplaatsen op straat. De fracties Volt, VVD, CDA, PvdA en D66 hebben daarom de volgende vragen:

1. Is het college ermee bekend dat er diverse problemen zijn met gehandicaptenparkeerplaatsen in de stad qua aantallen, kwaliteit, vindbaarheid en bereikbaarheid? Zo ja, wat doet het college om deze problemen te verhelpen? Zo nee, waarom niet? 2. Welke (andere) klachten heeft het college de afgelopen jaren ontvangen over de gehandicaptenparkeerplaatsen in Utrecht? 3. Zijn er naar het oordeel van het college voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen? 4. Welke cijfers heeft het college over de behoefte aan gehandicaptenparkeerplaatsen en het gebruik van de gehandicaptenparkeerplaatsen? Is het college bereid hier, bijvoorbeeld in samenwerking met SOLGU, onderzoek naar te doen? 5. Hoe bepaalt het college de locaties van gehandicaptenparkeerplaatsen en hoe houdt het college rekening met de kwaliteit en toegankelijkheid? 6. Welke criteria hanteert het college bij het aanleggen van een gehandicaptenparkeerplaats? 7. Welke bestaande gehandicaptenparkeerplaatsen voldoen niet aan die criteria? Op welke termijn zorgt het college ervoor dat die alsnog voldoen? 8. Op welke manier peilt het college de tevredenheid over gehandicaptenparkeerplaatsen? 9. (H)erkent het college dat busjes die regelmatig worden gebruikt niet altijd terecht kunnen in parkeergarages en er dus altijd behoefte blijft aan gehandicaptenparkeerplaatsen op straat? 6

10. Gedoogt het college het parkeren van bijvoorbeeld rolstoelbussen op stoepen? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet? 11. Op welke manier wordt ervoor gezorgd dat er voldoende ’gehandicaptenparkeerplaatsen zijn/blijven in autoluwe/autovrije gebieden, ook buiten parkeergarages? 12. Is het college het met de indieners eens dat het wenselijk is om op voldoende plekken in de binnenstad aan de rand van de binnenstad voldoende ’gehandicaptenparkeerplaatsen te hebben? Zo ja, hoe zorgt het college hiervoor? Het college heeft op de website een overzicht van de gehandicaptenparkeerplaatsen. Daarop staat niet het aantal gehandicaptenparkeerplaatsen per garage. Daarnaast is er naar verluidt enkele jaren geleden een proef geweest waarbij via sensoren gemeten werd of een gehandicaptenparkeerplaats bezet was. Online zou dan zichtbaar zijn of de plek vrij of bezet is.

13. Wat waren de resultaten van de genoemde proef? 14. Is de proef ook uitgeprobeerd voor gehandicaptenparkeerplaatsen in garages? Zo nee, kan het college dat alsnog doen? 15. Is het college bereid op de website aan te geven hoeveel gehandicaptenparkeerplaatsen er zijn per garage én daarbij live aan te geven hoeveel daarvan op dat moment nog beschikbaar zijn?

Gesteld door: • • • • •

Charlotte Passier, Volt Marijn de Pagter, VVD Jantine Zwinkels, CDA Titus Stam, PvdA Nadia Stylianou, D66

7

Zuidpoort Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm Portefeuillehouder Betrokken ambtenaren/presentatoren Vervolg

19-12-2023 Marijn de Pagter 20.30-21.30 uur Trouwzaal Bespreken raadsvoorstel Gesprek tussen raadsleden en aanwezigen Lot van Hooijdonk Gerard Stuart Verreijn De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte op 11 januari 2024. De raad besluit in principe hier over tijdens de eerstvolgende raadsvergadering Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl Website gemeente en facebook 4 Deelnemers, bewoner 1 Deelnemer, Voetgangers Vereniging Utrecht Oost 2 Deelnemers, Toekomst Balijelaand 1 Deelnemer

Links naar Deelnemers

Programma Welkom en Opening 20.30 – 20.45 uur Presentatie gemeente Utrecht (15 min.) 20.45 – 21.30 uur Meepraters aan het woord en vragen raadsleden (45 min.) Reflectieronde en Afsluiting

Motivatie Geagendeerd door: Marijn de Pagter (VVD), David Bosch (UtrechtNu!), Mahmut Sungur (DENK) Het college heeft de plannen voor de Zuidpoort aan de raad voorgelegd. Hier is een lang (participatie)traject aan vooraf gegaan. Zo heeft de raad in 2021, na een verkeersstudie en peiling, een besluit genomen om twee varianten uit te werken. Als gevolg van het coalitieakkoord (2022) is toch één variant uitgewerkt. De fracties willen tijdens de RIB graag horen hoe omwonenden, ondernemers en belangenverenigingen denken over de plannen voor de Zuidpoort.

1

Bijdragen Deelnemer, bewoner Ik ben een bewoner van de Pelikaanstraat en heb destijds veel tijd gestoken in het oproepen van wijkgenoten om hun mening, welke dat ook is, te laten weten mbt de aanvankelijke enquete. Daarnaast heb ik in die periode contact gehad met alle fracties om mijn persoonlijke zorgen te uiten. Ik maak mij zorgen over de bereikbaarheid voor bewoners en de extra druk op niet door de gemeente bedachte plaatsen. En dat de oplossing daarvoor waarschijnlijk ook weer in een slechtere bereikbaarheid resulteert. Deelnemer, bewoner Ik ben een bewonder van Ledig Erf, en vind de plannen er hartstikke goed uit zien. Hoe eerder hoe beter. Twee deelnemers, Toekomst Balijelaan Namens het bewoners- en ondernemersinitiatief Toekomst Balijelaan willen wij graag een korte reactie geven op het Raadsvoorstel Toekomstperspectief Zuidpoort, wat wij nog niet hadden gedaan bij onze inschrijving voor de raadsinformatieavond. • Allereerst zijn wij zeer verheugd dat ons pleidooi, om de Balijelaan en het Balijeplein volwaardig mee te nemen in de gemeentelijke plannen voor de herinrichting van de Zuidpoort, er nu toe heeft geleid dat deze verbetering volwaardig onderdeel is van de herontwikkeling en dat wij onze straat en het plein terugzien in fase 1. • Wij kunnen ons vinden in de algemeen gestelde doelen van deze herontwikkeling.

• Als wij kijken naar de specifieke verbetervoorstellen voor de Balijelaan en het Balijeplein, zoals deze genoemd worden onder het kopje ‘Financiën’, gaan wij er vanuit dat vergroening een onderdeel zal zijn van de integrale herinrichting; en dat bij het ontwerpen van de fietsaansluiting tussen Merwede en de verschillende treinstations, veiligheid expliciet onderdeel van het ontwerp zal zijn door oog te hebben voor het scheiden van doorgaand verkeer en woonverkeer, zoals wij meermaals in het participatietraject hebben meegegeven. • Gezien de veiligheidsincidenten die afgelopen maanden hebben plaatsgevonden in onze straat en het plein, hopen wij van harte dat deze kwaliteitsverbetering zal leiden tot het versterken van de sociale cohesie en sociale veiligheid. Bewoner Allereerst klacht over feit dat ik 18 december de uitnodiging, in een mail van de gemeente, kreeg voor deze RIB. Veel te laat en heb hierover klacht ingediend. Aandacht voor 2 punten: 1 nieuwe situatie Vondellaan afslag Bleekstraat. We verwachten, als bewoners, veel extra verkeer wat zal proberen te keren in de Bleekstraat of omgeving = via Vaartsestraat of Westerkade. Dus sluiproutes. Dit betekent veel meer verkeer in de Vaartsebuurt, dan door de planmakers is berekend. 2 Verkeer in de Bleekstraat wordt veel drukker.

Wat zijn de gevolgen voor de luchtkwaliteitPeter van Bekkum, Fietsersbond U heeft als gemeenteraad op dinsdag 19 december een raadsinformatiebijeenkomst geagendeerd voor bespreking van de plannen voor de Zuidpoort. We maken graag gebruik van de mogelijkheid om u te informeren over onze visie op het plan. Helaas zijn we niet in de gelegenheid om tijdens de RIB uw vragen te beantwoorden. Als onze reactie vragen bij u oproept, zijn we uiteraard op een ander moment van harte bereid om onze visie aan u toe te lichten en uw vragen te beantwoorden. Fietsersbond 2

U heeft als gemeenteraad op dinsdag 19 december een raadsinformatiebijeenkomst geagendeerd voor bespreking van de plannen voor de Zuidpoort. We maken graag gebruik van de mogelijkheid om u te informeren over onze visie op het plan. Helaas zijn we niet in de gelegenheid om tijdens de RIB uw vragen te beantwoorden. Als onze reactie vragen bij u oproept, zijn we uiteraard op een ander moment van harte bereid om onze visie aan u toe te lichten en uw vragen te beantwoorden. Knippen of knijpen? We staan van harte achter de keuze van de gemeente om te kiezen voor een knip in de Singel en daarmee doorgaand autoverkeer te weren. Sterker nog, we wachten al veel te lang op knips op meerdere plekken in de Singels, waarover uw raad en de gemeente al eerder gesprekken hebben gevoerd. We vinden het jammer dat het college de realisatie van de knips telkens uitstelt. Participatie Het gebruik van het gebied Zuidpoort is in het laatste decennium ingrijpend veranderd, onder meer door de groei van de stad als geheel en het daarmee gepaard gaande intensievere gebruik van het zuidelijke deel van de binnenstad (Tolsteegbarrière, Twijnstraat en omgeving), de ‘uitklap’ van het centrumgebied naar de Ooster- en Westerkade (komst en groei van winkels en horecavoorzieningen) en de opening van het station (2016) en sneltramhalte (2019) Vaartsche Rijn.

We hebben er begrip voor dat deze veranderingen van invloed zijn op de manier waarop over dit gebied wordt gedacht en dat deze invloed zich ook heeft laten gelden in het participatieproces. Belangrijke functies voor de fiets in dit gebied In het Zuidpoortgebied zijn twee belangrijke fietsroutes met elkaar verbonden. • De ene route is de Singelring, waarover in het niet eens zo heel verre verleden is afgesproken dat de Singel een aantrekkelijke alternatieve route moet bieden voor de overbelaste binnenstadsas (van Singel tot Singel via Vredenburg – Lange Viestraat - Neude – Janskerkhof – Nobelstraat). • De andere route is de regionale doorfietsroute vanuit IJsselstein – Nieuwegein – Utrecht (via de Kanaalweg – Socratesbrug - Jutphaseweg – Westerkade – Tolsteegbarrière – Twijnstraat). Singelroute: alternatief voor de binnenstadsas Om als aantrekkelijk alternatief voor de binnenstadsas te kunnen functioneren is het belangrijk dat in het Zuidpoortgebied een logische, herkenbare, vlotte en comfortabele fietsverbinding in voldoende breed rood asfalt ligt tussen de Catharijnesingel, via het Ledig Erf, naar de Tolsteegsingel. Wij maken ons grote zorgen over het plan voor de Zuidpoort, omdat daarin lijkt te worden toegewerkt naar een verblijfsgebied op deze plek. Dat is niet hoe wij een aantrekkelijk alternatief voor de binnenstadsas voor ons zien.

U moet kiezen: wilt u de belasting van de binnenstadsas verminderen of wilt u hier een verblijfsgebied maken? Westerkade en Ledig Erf: regionale doorfietsroute Nieuwegein – Utrecht We hebben bij de herinrichting van de Westerkade diverse malen gepleit voor asfalt voor de fiets, omdat het uitgangspunt van de gemeente en van de provincie was en nog steeds is dat regionale doorfietsroutes in asfalt aansluiten op de Singelroute. De Singel heeft voor regionale fietsers de functie van verdeelring; alle regionale doorfietsroutes, met uitzondering van de Westerkade, sluiten er in asfalt op aan. De gemeente heeft besloten dat regionale fietsers van en naar Nieuwegein en IJsselstein via de onveilige Bleekstraat of Albatrosstraat moeten rijden. Wij vinden deze keuze nog altijd onbegrijpelijk, er is geen fietser die dat gaat doen. Regionale fietsers rijden rechtdoor via de Westerkade en moeten wat ons betreft van harte welkom worden geheten met rood asfalt, aansluitend op de Singel. Alstublieft, geen shared space! 3

Voor de inrichting van dit gebied als shared space is vereist dat de verschillende verkeersstromen in een gebied min of meer evenwichting en gelijkwaardig zijn. Een geslaagd voorbeeld is te vinden aan de achterkant van het Amsterdamse Centraal station, bij de veerponten. Hier rijden (zeer) grote aantallen fietsers van en naar vier richtingen. Op het Ledig Erf is echter geen sprake van min of meer evenwichtige en gelijkwaardige verkeersstromen: er is sprake van twee sterk verschillende hoofdstromen die elkaar kruisen: fietsers op de Singel oost-west en voetgangers tussen station en Tolsteegbarrière noord-zuid. Concreet betekent dit dat het volgens ons volstrekt onverantwoord is om het Ledig Erf in te richten als shared space. Inrichten als shared space doet afbreuk aan belangrijke beleidsuitgangspunten van de afgelopen jaren om de druk op de binnenstadsas te verlichten, door fietsers te spreiden over aantrekkelijke alternatieve fietsroutes en door boven-lokale en regionale fietsverplaatsingen te faciliteren via de verdeelring die de Singelroute vormt.

4

Afdeling Utrecht

Aan: gemeenteraad van Utrecht Via de griffie

Fietsersbond afdeling Utrecht Telefoon 06 – 44304099 utrecht@fietsersbond.nl

Betreft:Inbreng Fietsersbond Raadsinformatiebijeenkomst ‘Zuidpoort’ Contact: Peter van Bekkum

Utrecht, 17 december 2023 Geachte heer, mevrouw, U heeft als gemeenteraad op dinsdag 19 december een raadsinformatiebijeenkomst geagendeerd voor bespreking van de plannen voor de Zuidpoort. We maken graag gebruik van de mogelijkheid om u schriftelijk te informeren over onze visie op het plan. Helaas zijn we niet in de gelegenheid om tijdens de RIB uw vragen te beantwoorden. Als onze schriftelijke reactie vragen bij u oproept, zijn we uiteraard op een ander moment van harte bereid om onze visie aan u toe te lichten en uw vragen te beantwoorden. In deze brief gaan we eerst in op een aantal specifieke hoofdpunten. Daarna volgt een meer gedetailleerde beschrijving van aandachtspunten bij een aantal specifieke locaties. Knippen of knijpen? We staan van harte achter de keuze van de gemeente om te kiezen voor een knip in de Singel en daarmee doorgaand autoverkeer te weren. Sterker nog, we wachten al veel te lang op knips op meerdere plekken in de Singels, waarover uw raad en de gemeente al eerder gesprekken hebben gevoerd. We vinden het jammer dat het college de realisatie van de knips telkens uitstelt.

Participatie Het gebruik van het gebied Zuidpoort is in het laatste decennium ingrijpend veranderd, onder meer door de groei van de stad als geheel en het daarmee gepaard gaande intensievere gebruik van het zuidelijke deel van de binnenstad (Tolsteegbarrière, Twijnstraat en omgeving), de ‘uitklap’ van het centrumgebied naar de Ooster- en Westerkade (komst en groei van winkels en horecavoorzieningen) en de opening van het station (2016) en sneltramhalte (2019) Vaartsche Rijn. We hebben er begrip voor dat deze veranderingen van invloed zijn op de manier waarop over dit gebied wordt gedacht en dat deze invloed zich ook heeft laten gelden in het participatieproces. Belangrijke functies voor de fiets in dit gebied In het Zuidpoortgebied zijn twee belangrijke fietsroutes met elkaar verbonden. • De ene route is de Singelring (in de afbeelding geel gekleurd), waarover in het niet eens zo heel verre verleden is afgesproken dat de Singel een aantrekkelijke alternatieve route moet bieden voor de overbelaste binnenstadsas (van Singel tot Singel via Vredenburg – Lange Viestraat - Neude – Janskerkhof – Nobelstraat). • De andere route is de regionale doorfietsroute vanuit IJsselstein – Nieuwegein – Utrecht (in de afbeelding groen gekleurd, via de Kanaalweg – Socratesbrug - Jutphaseweg – Westerkade – Tolsteegbarrière – Twijnstraat).

Fietsersbond afdeling Utrecht ● Telefoon 06 – 44 30 40 99 ● utrecht@fietsersbond.nl www.twitter.com/FB_Utrecht ● https://utrecht.fietsersbond.nl

Singelroute: alternatief voor de binnenstadsas Om als aantrekkelijk alternatief voor de binnenstadsas te kunnen functioneren is het belangrijk dat in het Zuidpoortgebied een logische, herkenbare, vlotte en comfortabele fietsverbinding in voldoende breed rood asfalt ligt tussen de Catharijnesingel, via het Ledig Erf, naar de Tolsteegsingel. Wij maken ons grote zorgen over het plan voor de Zuidpoort, omdat daarin lijkt te worden toegewerkt naar een verblijfsgebied op deze plek. Dat is niet hoe wij een aantrekkelijk alternatief voor de binnenstadsas voor ons zien. U moet kiezen: wilt u de belasting van de binnenstadsas verminderen of wilt u hier een verblijfsgebied maken? Westerkade en Ledig Erf: regionale doorfietsroute Nieuwegein – Utrecht We hebben bij de herinrichting van de Westerkade diverse malen gepleit voor asfalt voor de fiets, omdat het uitgangspunt van de gemeente en van de provincie was en nog steeds is dat regionale doorfietsroutes in asfalt aansluiten op de Singelroute. De Singel heeft voor regionale fietsers de functie van verdeelring; alle regionale doorfietsroutes, met uitzondering van de Westerkade, sluiten er in asfalt op aan. De gemeente heeft besloten dat regionale fietsers van en naar Nieuwegein en IJsselstein via de onveilige Bleekstraat of Albatrosstraat moeten rijden. Wij vinden deze keuze nog altijd onbegrijpelijk, er is geen fietser die dat gaat doen.

Regionale fietsers rijden rechtdoor via de Westerkade en moeten wat ons betreft van harte welkom worden geheten met rood asfalt, aansluitend op de Singel. Alstublieft, geen shared space! Voor de inrichting van dit gebied als shared space is vereist dat de verschillende verkeersstromen in een gebied min of meer evenwichting en gelijkwaardig zijn. Een geslaagd voorbeeld is te vinden aan de achterkant van het Amsterdamse Centraal station, bij de veerponten. Hier rijden (zeer) grote aantallen fietsers van en naar vier richtingen. Op het Ledig Erf is echter geen sprake van min of meer evenwichtige en gelijkwaardige verkeersstromen: er is sprake van twee sterk verschillende hoofdstromen die elkaar kruisen: fietsers op de Singel oost-west en voetgangers tussen station en Tolsteegbarrière noord-zuid. Concreet betekent dit dat het volgens ons volstrekt onverantwoord is om het Ledig Erf in te richten als shared space. Inrichten als shared space doet afbreuk aan belangrijke beleidsuitgangspunten van de

afgelopen jaren om de druk op de binnenstadsas te verlichten, door fietsers te spreiden over aantrekkelijke alternatieve fietsroutes en door boven-lokale en regionale fietsverplaatsingen te faciliteren via de verdeelring die de Singelroute vormt. Specifiek aandachtspunten In het navolgende gaan we in detail in op een aantal specifieke locaties. Verkeerslichten bij de oversteken Ledig Erf kunnen weg Zonder doorgaand autoverkeer kunnen de verkeerslichten bij de oversteken van het Ledig Erf weg. Fietsers en voetgangers nemen weinig ruimte in en kunnen goed op elkaar reageren. Het zal hier niet zodanig druk worden met fietsers dat de voetgangers niet meer kunnen oversteken, zoals bij het Vredenburg wel soms het geval is. We willen dat de fietsroute en de voetgangersoversteek in de markering op de weg duidelijk worden uitgedrukt. Profiel Vaartserijnbrug: fietsstraat Het profiel van de Vaartserijnbrug is nu (van noord naar zuid) ongeveer als volgt: • Éénrichtings fietspad 2,8m verhoogd ten opzichte van de rijbaan; • Rijbaan 10m; • Tweerichtings fietspad 3m, verhoogd ten opzichte van de rijbaan; • Voetpad 1,4m. We gaan er vanuit dat dit profiel alleen tegen hoge kosten kan worden aangepast. We beschouwen het huidige profiel van de brug daarom als uitgangspunt. De inrichting voldoet voor voetgangers en fietsers niet aan de normen.

Uitgaande van het huidige profiel is volgens ons een veel logischer indeling als volgt: • Voetpad 2,8m; • Fietsstraat 10m (met auto te gast, door selectieve toegang) (kan eventueel worden versmald, bijvoorbeeld tot de breedte van de Prins Hendriklaan of Nachtegaalstraat 7m); • Voetpad 4,4m. De verwachting is dat op het Ledig Erf met knip 2.800 mvt/etm en 10.000 fietsers rijden. Dit maakt een fietsstraat een veilig haalbare vormgeving. Dit profiel van fietsstraat met auto te gast kan worden doorgetrokken aan de westkant over de Catharijnesingel totaan de kruising met de Bleekstraat en aan de oostkant over de Tolsteegsingel totaan de kruising met de Abstederdijk. Op de genoemde kruispunten dient dan de overgang te worden vormgegeven naar het Singelprofiel met fietsers op asfaltstroken langs de klinker-rijbaan. Vondellaan: knip voor autoverkeer In het plan wordt een knip voorgesteld voor het autoverkeer (6.500 mvt/etm) in de Vondellaan. Naar ons idee kan een knip op deze plek er zeker toe bijdragen dat oost-west autoverkeer via de Vondellaan zeer onaantrekkelijk wordt gemaakt. Hiertoe is wel vereist dat het voor autoverkeer zo goed als onmogelijk wordt gemaakt om op de Bleekstraat te keren, terug te rijden naar de Vondellaan en alsnog de route te vervolgen.

Dit keren kan plaatsvinden op de Kruisvaartbrug, onder het spoorviaduct in de Bleekstraat of elders in de Bleekstraat, bij het kruispunt met de Vaartsestraat of bij de Catharijnesingel. Als het mogelijk blijkt om in de Bleekstraat dicht bij de Vondellaan om te keren, zou dat het effect van de knip (grotendeels) te niet doen en bovendien leiden tot zeer onveilige verkeerssituaties. Dit moet dus zoveel mogelijk worden voorkomen.

Vondellaan: fietspaden We willen vragen om meer ruimte voor de fietsers langs de Vondellaan. Aan beide kanten van de weg liggen fietspaden; aan de noordkant voor tweerichtingsfietsverkeer en aan de zuidzijde voor één richting, maar beide fietspaden zijn onvoldoende breed. Uit de tekst en afbeeldingen wordt ons niet duidelijk of de rijbanen voor het autoverkeer worden versmald door het verminderen van het aantal rijstroken. Ter hoogte van de kruising met de Bleekstraat verdwijnt de strook voor rechtdoorgaand verkeer, maar verdwijnt hier ook de busstrook? Zo nee, dat is een bijkomende vraag hoe de gemeente wil voorkomen dat auto’s via de busstrook het verbod om rechtdoor te rijden negeren. Voor alle fietsvoorzieningen rondom de Vondellaan geldt dat het een samenhangend geheel moet worden dat goed aansluit op de herkomsten en bestemmingen van fietsers. Júist om te zorgen dat ook hier fietsers deze routes gebruiken en minder door de binnenstad heen fietsen. Momenteel is met name de Balijelaan en Vondellaan een allegaartje van een- en tweerichtingsfietspaden. De tweerichtingsfietspaden lopen soms dood op een eenrichtingsfietspad, dat moet echt veel beter. Op dit moment kunnen we niet goed overzien wat de ruimtelijke consequenties van de plannen voor de Vondellaan precies zijn.

Als het niet lukt om beide fietspaden te verbreden tot ten minste de normbreedte, zal een keuze gemaakt moeten worden welk fietspad verbreed moet worden. Van belang bij deze keuze is in elk geval hoe de routes kunnen aansluiten op fietsinfrastructuur in de omgeving, in elk geval richting Balijeplein en Briljantlaan. Er is nu geen voorkeur uit te spreken voor een tweerichtingsfietspad aan de noord- danwel de zuidzijde van de Vondellaan. Het gaat er vooral om dat alles goed aansluit en dóórloopt. Naar de Bleekstraat en Catharijnesingel, de Balijebrug, Croeselaan en Croesestraat, Jutfaseweg, Ooster- en Westerkade, Rotsoord, Albatrosstraat, Rijnlaan. Er zijn ook in het gebied bestemmingen die veel fietsers trekken, zoals de supermarkt en het ROC. Daarvandaan moet je makkelijk beide kanten op kunnen fietsen, zonder tegen de richting in te moeten rijden. Dat vraagt om goed geplaatste oversteekvoorzieningen. Voor de Vondellaan worden 6.500 mvt/etm verwacht, dat is dus zo’n 3.000 per richting. Als er écht 30 km/u gereden wordt kan misschien worden volstaan met fietsstroken. Maar hoe sluit je dat aan op het tweerichtingsfietspad op de Balijebrug? Dat hangt van het ontwerp van de hele situatie af. Met de beperkt beschikbare informatie kunnen we op dit moment deze keuze niet goed maken. We gaan hierover graag in gesprek met de gemeente, we denken graag mee met het ontwerpen.

Westerkade We vinden het erg jammer dat de gemeente gekozen heeft om de Westerkade in te richten als verblijfsgebied en hier te kiezen voor klinkers. De Westerkade is een essentieel onderdeel van de regionale doorfietsroute IJsselstein – Nieuwegein, die naadloos op de Singelroute moet aansluiten. Naar ons idee betekent naadloos in dit geval met een asfalt verharding voor fietsers. Bovendien zijn de alternatieve fietsroutes via de Bleekstraat en de Albatrosstraat onaantrekkelijk en onveilig. We snappen niet dat de gemeente regionale fietsers adviseert via deze straten te rijden. Jutfaseweg We zijn blij dat de Jutfaseweg als fietsstraat ingericht gaat worden. We hebben het eerder bepleit: we willen dat het verkeerslicht op het kruispunt met de Waalstraat verdwijnt. Het is onnodig, de intensiteiten zijn er laag genoeg en een verkeerslicht is niet de meest veilige kruispuntoplossing. Balijeplein Het Balijeplein verdient een stevige herinrichting. Het oppervlak van het plein is net zo groot als dat van de Neude. Hier is het een asfalt-zee. We denken dat hier stevige verbeteringen mogelijk zijn: meer ruimte voor zowel de fiets, de voetganger als voor groen en verblijven, door auto- en busasfalt te beperken. We denken graag mee over deze ontwerpopgave.

Bleekstraat De Bleekstraat kan anders worden ingericht. Er zijn nu 3 brede rijstroken (max snelheid 50 km), fietsstroken, brede stoepen en geen groen. Dat kan fiks verbeteren. Bij de verwachte 13.000 mvt/etm zijn fietspaden wel noodzakelijk. We herhalen hier het punt dat voor een effectief rechtdoorrijverbod / afslagGEbod het voor autoverkeer onmogelijk gemaakt moet worden om te keren in de Bleekstraat. Albatrosstraat Over de Albatrosstraat blijven we ons grote zorgen maken. Er gebeuren relatief veel ongevallen (zie https://www.bliq.report/nl-NL/NLD/2022_06/1_772/1_1035998517#52.0771/5.1220/14.3366). Er rijden 11.000 mvt/etm en de maximumsnelheid van 50 km/uur wordt regelmatig overschreden. De woningen zijn niet onderheid, verkeersdrempels zijn daarom niet mogelijk. Vanwege de hoge verwachte verkeersintensiteit zijn om- en omregelingen niet mogelijk. Er is evenmin ruimte om chicanes aan te leggen. Er zijn daardoor geen mogelijkheden om de snelheid van het autoverkeer effectief terug te brengen tot écht maximaal 30 km/uur. Dat betekent dat ongevallen met fietsers en voetgangers erg slecht aflopen, omdat de klap hard aankomt. Er wordt een flinke groei in het aantal fietsers verwacht. De fietsinfrastructuur moet deze groei op kunnen vangen. Fietspaden mogen niet te smal zijn, ook niet onder het spoor. Daarom zijn hier vrijliggende fietspaden nodig.

Dat lukt alleen door de parkeerstrook en de fietsstrook om te draaien, maar daarvoor moeten ook de bomen worden verplant. De weg is in 2014 op deze manier ingericht, de bomen zouden hier 60 jaar moeten kunnen worden. Dat wil zeggen dat de weg nú anders ingericht moet worden, nu de bomen nog verplantbaar zijn. Deze onveilige weg met deze wegindeling (tot 2084) aanwijzen als hoofdfietsroute vinden we geen goed plan. Als de wegindeling niet wijzigt moeten de 6.000 fietsers die hier per etmaal worden verwacht, een alternatieve, veiliger route krijgen. Waalstraat Voor de Waalstraat is een fietsstraat niet zonder aanvullende maatregelen veilig mogelijk, daarvoor is 3.300 mvt/etm aan de hoge kant. Er worden 8.000 fietsers per etmaal verwacht, dat is flink minder dan nu op de Prins Hendriklaan (14.800). Snelheidsremmers zijn zeer beslist nodig. Zijn verkeersdrempels mogelijk? Maar dat kan ook met om- en omregelingen (met fietsdoorsteek) of met chicanes. Met voldoende snelheidsremmers kan een fietsstraat mogelijk wel. De Prins Hendriklaan heeft geen snelheidsremmers, daar remmen de vele fietsers de snelheid af. Maar de Waalstraat blijft daarvoor veel te rustig qua aantal fietsers. Zoals hierboven bij de Jutfaseweg bepleit, willen we dat het verkeerslicht in de Waalstraat met de Jutfaseweg verdwijnt.

We denken graag mee hoe de Waalstraat een aantrekkelijke en veilige fietsstraat kan worden. Diamantweg De Diamantweg blijft te druk met autoverkeer, die heeft dus fietspaden nodig. De verwachte verkeersintensiteit, 5.600 mvt/etm is wel op een uitstekend niveau om om-en omregelingen toe te passen. Met een om- en omregeling kun je de intensiteit afknijpen op 700 auto’s per uur. Als het obstakel wat langer is, dan is de capaciteit nog wat lager. We willen voldoende obstakels in de Diamantweg om de verkersintensiteit laag te houden.

Conclusie We hebben in deze brief een groot aantal opmerkingen en suggesties gedaan. De belangrijkste daarvan zetten we hier onder elkaar. • Het Ledig Erf vormt voor fietsers een essentieel onderdeel van de Singelroute. We vinden het ondenkbaar dat dit deel van de Singelroute wordt ingericht als verblijfsgebied of shared space, omdat daarmee de gemeente afbreuk doet aan het hele idee van de Singelroute als alternatief voor de binnenstadsas en als verdeelring voor boven-lokale en regionale fietsverplaatsingen; • We denken graag mee over de precieze vormgeving van de knip in de Vondellaan, specifiek ook van de inrichting van de Kruisvaartbrug en de Bleekstraat om het omkeren van autoverkeer te verhinderen; • We willen meer inzicht in de ruimtelijke consequenties van de herinrichting van de Vondellaan, om een afgewogen keuze te kunnen maken voor de verbreding van de fietspaden langs de Vondellaan, als het door ruimtelijke beperkingen niet mogelijk is om beide fietspaden op norm-breedte te brengen; • De Westerkade, onderdeel van de regionale doorfietsroute IJsselstein – Nieuwegein – Utrecht had asfalt voor fietsers moeten krijgen; • Op de Jutfaseweg moet het verkeerslicht met de Waalstraat worden weggehaald; • Balijeplein en Bleekstraat kunnen veel aantrekkelijker worden ingericht; • We hebben grote zorgen over de verkeersveiligheid, specifiek voor fietsers, op de Albatrosstraat.

Hier zijn fietsstroken nodig om de veiligheid te verbeteren; • In de Waalstraat en Diamantweg zijn snelheidsremmers nodig om deze straten als fietsstraten uit te voeren. Zoals hierboven ook al is aangegeven: het verkeerslicht op de kruising van de Waalstraat en de Jutfaseweg moet worden weggehaald. We zijn graag bereid om onze zienswijze mondeling aan u toe te lichten. Met vriendelijke groet, Fietsersbond afdeling Utrecht

Peter van Bekkum Voorzitter

Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer

3634

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

19 december 2023

Agendapunt

2.1

Titel

Raadsvoorstel Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort

ID

3839

Behandelend ambtenaar

Verrijn Stuart, Gerard

Telefoon

06 - 20 97 82 70

E-mail

g.verrijnstuart@utrecht.nl

Datum collegebesluit Thema Portefeuillehouder

Wethouder Van Hooijdonk

Beleidsveld

Mobiliteit

Referendabel

Ja

Raadsadviseur (lijst)

Daniëlle Rijnders/Cie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte/06-39276711

Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd

Vergaderdatum

Raadsinformatiebijeenkomst

19 december 2023

Voorgesteld besluit

Voorstel aan de gemeenteraad

Ruimtelijk toekomstperspectief Zuidpoort Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Mobiliteit Ontwikkelorganisatie Ruimte Gerard Verrijn Stuart en Jaap Martijn 11347179 Volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Het Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort vast te stellen met als doelen: a. Versterken van de verbinding van de historische binnenstad met het Ledig Erf, de Ooster- en Westerkade, het station Vaartsche Rijn en het gebied Rotsoord; b. Versterken van de ruimtelijke kwaliteit en verblijfskwaliteit in de Zuidpoort in het algemeen en op een aantal locaties in het bijzonder (Ledig Erf, entree station Vaartsche Rijn, Balijeplein); c. Meer ruimte voor fiets, voetganger en groen in de Zuidpoort; d. Veiliger en leefbaarder maken van de straten in en rond de Zuidpoort; e. De binnenstad en omliggende buurten bereikbaar houden voor al het verkeer. 2. Akkoord te gaan met de uitwerking van de eerste fase van het Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort, dat bestaat uit het volgende pakket aan herinrichtings- en verkeersmaatregelen: a. De herinrichting van het Ledig Erf met als uitgangspunt het weren van doorgaand gemotoriseerd verkeer op het Ledig Erf ter hoogte van de Vaartscherijnbrug, waarbij nood- en hulpdiensten en buslijn 2 het Ledig Erf wel kunnen passeren en waarbij gemotoriseerd bestemmingsverkeer de zuidelijke binnenstad blijvend kan bereiken via de route AbstederdijkTolsteegbrug; b.

De herinrichting van de Bleekstraat, Balijeplein, Balijelaan, Rijnlaan-noord, Waalstraat-oost en Diamantweg met als uitgangspunt een maximale snelheid van 30 km/uur; c. De verkeerskundige aanpassing van de kruisingen van de Vondellaan met de Bleekstraat en de Jutfaseweg, gericht op het weren van doorgaand autoverkeer en het creëren van meer ruimte voor voetganger, fietser, verblijven en groen. 3. Akkoord te gaan met de inrichting via tijdelijke vormgeving van de volgende wegen in en rond de Zuidpoort in de eerste fase van het Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort met als uitgangspunt een maximale snelheid van 30 km/uur: a. Catharijnesingel (deel tussen Bartholomeibrug en Ledig Erf); b. Tolsteegsingel (deel tussen Ledig Erf en Abstederdijk); c. Abstederdijk (deel tussen Tolsteegsingel en Albatrosstraat); d. Vondellaan; e. Baden Powellweg; f. Briljantlaan; g. Albatrosstraat.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting In dit raadsvoorstel is een Toekomstperspectief geschetst voor de Zuidpoort; het zuidelijke entreegebied van de binnenstad rondom het Ledig Erf en station Vaartsche Rijn. Dit Toekomstperspectief is een gebiedsgerichte uitwerking van de Ruimtelijke Strategie Utrecht, het Mobiliteitsplan 2040 en de Omgevingsvisie Binnenstad. Hierbij zijn mogelijke ingrepen in het verkeerssysteem in dit gebied in samenhang bekeken met de ruimtelijke kwaliteiten die deze ingrepen kunnen opleveren. Conform het Coalitieakkoord is het weren van doorgaand autoverkeer op het Ledig Erf als uitgangspunt voor deze ingrepen gehanteerd. Met deze maatregel ontstaat meer ruimte voor het realiseren van de gewenste ruimtelijke kwaliteiten, zoals meer ruimte voor groen, voetganger, fietser en verblijf.

Context Aanleiding Onze stad groeit en daarmee neemt de druk op bestaande wijken en buurten toe. Dit geldt in bijzonder voor de groter wordende binnenstad. Ook zien we een toenemende groei van centrumfuncties naar de randen en daarbuiten, zo ook in de Zuidpoort. De woon –en leefkwaliteit in het centrumgebied staat onder druk. We willen dat alle Utrechters nu en in de toekomst fijn en gezond in onze stad kunnen wonen, werken en leven. Een fijne en gezonde toekomst betekent een brede opgave met ook een integrale aanpak van de openbare ruimte, denk aan groen, klimaatadaptatie, mobiliteitstransitie, inclusiviteit (gastvrij en ontmoeten) en aanpassing van straatmeubilair. De schaarse openbare ruimte zal anders worden gebruikt en ingericht dan we gewend zijn. In de RSU zijn hiervoor belangrijke kaders benoemd. Groen, water en landschap zijn startpunt voor stedelijke ontwikkeling en de mobiliteitsstructuur is hierin leidend. We streven naar een 10-minuten stad en werken aan nieuwe knooppunten. In het mobiliteitsplan is dit verder uitgewerkt. De groei van de stad vangen we op met verbetering van voetpaden en fiets- en OV-verbindingen en met deelmobiliteit. Het aantal auto’s blijft gelijk of neemt verder af. In de binnenstad en het centrumgebied weren we doorgaand autoverkeer zonder bestemming.

We hanteren hiervoor het model, waarbij in de A-zone (binnenstad/centrumranden) de voetganger en de verblijfskwaliteit centraal staan. In het coalitieakkoord is een knip op het Ledig Erf benoemd als uitgangspunt voor het plan voor de Zuidpoort. De knip op het Ledig Erf in de vorm van één van de varianten uit de eerdere participatie is daarmee vertrekpunt voor deze vervolgstudie. De andere variant uit de participatie (fietsstraat Ledig Erf) hebben we als referentie gebruikt bij het verder afwegen en maken van keuzes in voorliggend voorstel voor de toekomst van de Zuidpoort. Amendement 2021 / A84 Amendement Zuidpoort Bij de behandeling van het Mobiliteitsplan in de raad op 15 juli 2021 heeft de raad het amendement A84 Amendement Zuidpoort aangenomen. Hiermee heeft de raad besloten om 2 varianten voor de Zuidpoort uit te laten werken, Variant 1 (fietsstraat) en variant 4A (knip). In het coalitieakkoord is daarna over de knip opgenomen: “Bij de herinrichting van Ledig Erf wordt gekozen voor een knip, waardoor de Binnenstad met meer kwaliteit wordt aangesloten op de omgeving van Vaartsche Rijn”. De raad heeft met de (aangenomen) motie 2022 M126 Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat ingestemd met het coalitieakkoord. In dezelfde raad is de ingediende motie Motie 2022 M 152: volg het raadsbesluit en betrek de buurt bij Ledig Erf verworpen.

In de raadsbrief van 14 oktober 2022 heeft het college de vervolgaanpak van de Zuidpoort beschreven: “We hebben geconcludeerd dat de variant met knip Ledig Erf beter bijdraagt aan het realiseren van onze ambities voor de Zuidpoort en omgeving, dan de variant met een fietsstraat. Wij nemen deze variant in het vervolgtraject wel mee als referentievariant, om te voorkomen dat we zaken over het hoofd zien.” Het vervolgonderzoek naar de ambities voor de Zuidpoort en omgeving en hoe we deze kunnen realiseren is breder en integraler ingestoken om zo een volledig beeld te krijgen van mogelijke en nodige aanvullende maatregelen in en om het studiegebied. Aan de hand van een gebiedsanalyse met input vanuit bewoners, ondernemers en stakeholders hebben we een ruimtelijk toekomstperspectief opgesteld voor de Zuidpoort. Hierin zijn de wensen, waarden en aandachtspunten uit de buurt meegenomen. Parallel hieraan liep een verkeersstudie, waarin verder is 2

onderzocht welke maatregelen nodig en haalbaar zijn om deze ambities voor de Zuidpoort en haar omgeving te realiseren. Daarbij zijn ook de aandachtspunten uit de participatie in 2020/2021 meegenomen. Ook hebben we een milieuscan uitgevoerd. Juridische context Op grond van artikel 108 Gemeentewet is het gemeentebestuur bevoegd over zaken tot regeling en bestuur huishouding van de gemeente, die de gemeente aangaan. Dit besluit is een uitwerking van het mobiliteitsplan van de gemeente, dat door de gemeenteraad vastgesteld is als Gemeentelijke Verkeers- en vervoersplan op basis van de Planwet Verkeer en Vervoer. Er is geen juridische reden om dit besluit vóór een bepaalde datum te nemen. Tegen dit besluit is geen bewaar/beroep/rechtsgang mogelijk. Om verkeersmaatregelen uit te voeren moeten veel gevallen een verkeersbesluit worden genomen. Een verkeersbesluit staat open voor bezwaar en beroep. Gelet op de eerdere besluitvorming Amendement 2021 (A84 Amendement Zuidpoort) in de raad over de studie Zuidpoort kiezen we ervoor de beslispunten 2 en 3 expliciet aan u voor te leggen. Verkeersonderzoek In het verkeersonderzoek voor de Zuidpoort zijn verkeersmodelberekeningen uitgevoerd. Op basis hiervan zijn de effecten beoordeeld en is de wenselijkheid bepaald van de voorgestelde herinrichtingsen verkeersmaatregelen in en rond de Zuidpoort.