Agendabundel

Bundel van de Commissie Mens en Samenleving van 1 juli 2021

1 2 3

Opening Aanvang: 10.00 uur. FYSIEK Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten Verslagen Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 10 juni 2021, ter vaststelling. Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-06-10.pdf

4.1

Toezeggingen/moties/brievenlijst Ter vaststelling. Mens en Samenleving - Stavaza Moties-toezeggingen-brieven per 16 juni 2021 1.pdf

4.2

Lange Termijn Agenda Ter informatie. LTA M&S per 16 juni 2021.xlsx

5

Raadsbrieven Plan van aanpak sportpark Overvecht-Noord en Informatie over procesanalyse sporthal in Noordoost Aanvang: 10.00 uur; FYSIEK Indicatie behandeltijd: 120 min. Beleidsveld: Sport - wethouder Van Ooijen Geagendeerd door B. van Steeg, (CDA), L. Bosse (PvdA), H. Bakker (D66), M. van Dalen (VVD), T. Sturkenboom, (Student&Starter), J. Wijmenga (ChristenUnie),T. Schipper (SP), N. Temming (Stadsbelang Utrecht). De agenderende fracties willen een beter beeld krijgen bij de gemaakte afwegingen op sportpark OvervechtNoord. Deze fracties hebben vragen over het proces dat door de gemeente in de afgelopen maanden is gevolgd. Daarnaast maken deze fracties zich zorgen over de toekomst van de verenigingen die binnen het plan voor het sportpark zoals dat nu getekend is. Deze zorgen bestaan op het vlak van de beschikbare veldcapaciteit, de combinatie van gebruik van een veld door een voetbal- en hondenclub, de parkeerdruk die zal ontstaan als gevolg van het plan en de onzekerheid over de uitvoerbaarheid van het plan nu aanwezigheid van vleermuizen is geconstateerd. Als laatste willen de fracties kijken hoe voor alle betrokken verenigingen een goed toekomstperspectief kan worden geschetst. Een aantal agenderende fracties wenst daarnaast nog te spreken over het proces dat heeft geleid tot de keuze van de sporthal op sportpark Voordorp-Oost.

Uit de analyse kunnen lessen worden getrokken voor de toekomst. Daarnaast willen deze fracties graag spreken over de exploitatie van de sporthal in de toekomst. Raadsbrief Plan van Aanpak Sportpark Overvecht Noord Dossier 1907 voorblad

5.1

Herinrichtingplan.pdf Raadsbrief Plan van Aanpak Sportpark Overvecht Noord.pdf 5.2

Raadsbrief Informatie over procesanalyse Sporthal in Noordoost Dossier 2003 voorblad Raadsbrief Informatie over Procesanalyse Sporthal in Noordoost.pdf Rapportage procesevaluatie.pdf Kostenplaatje en eerder verkende locaties.pdf

5.3

Raadsbrief Tijdelijke situatie sportpark Overvecht Noord Dossier 2011 voorblad Raadsbrief Tijdelijke situatie sportpark Overvecht Noord.pdf

6

Raadsvoorstel Visie Digitale Stad 2021-2025 Aanvang: 14.00 uur; FYSIEK Indicatie behandeltijd: 75 min. Beleidsveld: Bestuur en ondersteuning, Economische Zaken - wethouders Voortman en Verschuure Digitalisering speelt in nagenoeg al onze maatschappelijke opgaven een rol. Om maximaal gebruik te kunnen maken van de kansen die digitalisering biedt is de Visie en strategie Digitale Stad 2021-2025 opgesteld. De visie schets langs 6 sporen het kader om digitalisering effectief en efficiënt te vorm te geven. Publieke waarden zijn hierbij het vertrekpunt. Dossier 1169 voorblad Raadsvoorstel Visie Digitale Stad 2021-2025 (april 2021).docx Visie Digitale Stad (april 2021).pdf

Actieagenda Digitale stad 2021 (april 2021).docx Voorbeelden van digitalisering in de opgaven.docx Coalition of Cities for Digital Rights.pdf STVV Raadsvoorstel Visie Digitale Stad 2020-2025 (na cie M&S).pdf STVV Visie Digitale Stad 2020-2025 (na cie M&S).pdf 6.1

Stafnotitie Raadsvoorstel Visie Digitale Stad 2021 - 2025 20210619 Stafnotitie Raadsvoorstel Visie Digitale Stad 2021 - 2025.docx

3 Verslagen 1 Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-06-10.pdf

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE MENS & SAMENLEVING D.D. 10 JUNI 2021 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20

30

18 juni 2021 Stadhuishal, fysiek Geertjan Benus (Notutekst) 1 juli 2021

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, mevrouw T. Sturkenboom, de voorzitter, mevrouw C. van Dun, de voorzitter mevrouw J. Kleinrensink, en namens het presidium: de heer P. Zwanenberg (voorzitter van het presidium), de wethouder mevrouw A. Klein en voorts de leden de heer F. Dekker (GroenLinks), de heer H. Kaplan (GroenLinks), de heer H. Bakker (D66), mevrouw T. Sturkenboom (Student& Starter), mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer E. van der Marel (VVD), de heer D. Gilissen (VVD), de heer H. van Deún (PVV), de heer M. Sungur (DENK), en van de griffie de commissiegriffier mevrouw E. Hamelink en de (commissiesecretaris mevrouw I Arets). Middagvergadering De voorzitter, mevrouw Kleinrensink en de wethouder de heer Van Ooijen, de wethouder mevrouw L. Voortman en voorts de leden: de heer M. Vonk (GroenLinks), mevrouw M. Deldjou Fard (Groenlinks), mevrouw A.M. Podt (D66) mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw H. Assen (PvdA), mevrouw T. Sturkenboom (Student & Starter), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer D. Gilissen (VVD), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw E. Oosters (Student & Starter), mevrouw E. Hamelink (commissiegriffier) en mevrouw I. Arets (commissiegriffier). Avondvergadering De voorzitter mevrouw A.M. Podt, de burgemeester S.

Dijkstra en voorts de leden de heer P, van Corler (GroenLinks), de heer M. Koning (D66), mevrouw J. Admiraal ( ChristenUnnie), mevrouw J. Zwinkels (CDA), mevrouw T. Sturkenboom (Student & Starter), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer R. van der Zweth (PvdA), mevrouw A. Petersen (SP). Van de griffie de heer J. Schueler (commissiegriffier) en mevrouw I Arets (commissiesecretaris). Verslag openbare vergadering commissie mens en samenleving d.d. 10 juni 2021

40

1. Opening en mededelingen ..................................................................................................................... - 2 Heropening en mededelingen.............................................................................................................................. - 2 2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten .................................................................. - 2 3. Verslagen ............................................................................................................................................... - 3 4. Raadsvoorstel burgeragendering en burgerinitiatief en wijzigingsbesluit mandaatregeling .................... - 3 5. Raadsvoorstel actieprogramma Samen stad maken Initiatief................................................................. - 8 -

Pagina 1 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

50

6. Raadsvoorstel intrekking op de elektronische bekendmaking en kader regelgevingbeleid .................. - 32 6. Stafnotitie Raadsvoorstel intrekking op de elektronische bekendmaking en kader regelgevingbeleid . - 32 7. Raadsvoorstel pilot en structurele aanpak prikkelarme opvang ..................................................... - 35 8. versterken rechten van meisjes en vrouwen in Utrecht ................................................................... - 45 8.1 Beantwoording schriftelijke vragen 2020, nr. 119 over laat de crisis de ongelijkheid niet vergroten .. - 45 8.3 Beantwoording schriftelijke vragen nr. 27 over Laat de crisis de ongelijjkheid niet vergroten deel 2. - 45 8.4 Atriarapport gendersensitief beleid illustratieve voorbeelden ............................................................... - 45 9. Raadsvoorstellen zienswijzen VRU ................................................................................................... - 53 9.1 Raadsvoorstel zienswijze VRU – voorlopige jaarstukken 2020 ..................................................... - 53 9.2 Raadsvoorstel zienswijze VRU ontwerpbegroting 2022 en geactualiseerde begroting 2021 ...... - 54 -

Ochtendvergadering 10 juni 2021

1. Opening en mededelingen De voorzitter, mevrouw Sturkenboom, opent de vergadering om 10.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. Zij kondigt een voorzitterswissel aan na het eerste inhoudelijke agendapunt, punt 4. 60

Mededelingen Geen Middagvergadering 10 juni 2021

Heropening en mededelingen De voorzitter, mevrouw Kleinrensink, heropent de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen welkom.

70

80

Mededelingen Wethouder Van Ooijen brengt voor het voetlicht dat de commissie afgelopen week de raadsbrief heeft ontvangen voor het steunpakket Welzijn en Leefstijl. Vanuit twee fracties (D66 en de PvdA) zijn destijds aanvullende vragen gesteld. Die zijn gisteren in de raadsbrief beantwoord. Formeel is nu de procedure dat de raad acht dagen de tijd heeft om deze brief te agenderen voor een eventuele commissiebehandeling. Pas daarna zou de inwerkingtreding kunnen starten. Uiteraard respecteert het college de procedure. Maar het college wil ook vaart maken. De vraag is of het mogelijk zou kunnen zijn dat de raad voor dit weekend laat weten of er sprake is van een commissiedebat en zo niet dat het college direct na het aanstaande weekend over kan gaan tot uitvoering van het steunpakket zodat het college bijna een week wint en met de zomer net iets beter uitkomt om de subsidies terecht te laten komen waar ze bedoeld zijn. De voorzitter vraagt de reactie van de commissie. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of en verneemt dat de wethouder met “voor het weekend” morgen bedoelt. Zij zal zich daarvoor inspannen in haar fractie. De voorzitter stelt vast dat er geen andere reacties zijn en concludeert daaruit dat de commissie akkoord gaat met het voorstel van de wethouder. Avondvergadering 10 juni 2021

90

Heropening en mededelingenFout! Bladwijzer niet gedefinieerd. De voorzitter, mevrouw Podt, heropent de vergadering en heet iedereen welkom. Zij stelt agendapunt 9 aan de orde. 2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten De voorzitter stelt de agenda voor de hele vergadering conform vast. Pagina 2 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

3. Verslagen −

Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 27 mei 2021, ter vaststelling.

De voorzitter neemt er nota van dat de commissie het vast te stellen verslag conform vaststelt. 100

4. Raadsvoorstel burgeragendering en burgerinitiatief en wijzigingsbesluit mandaatregeling Presidium Met de voorgestelde aanpassingen van de Verordening op de burgeragendering en het burgerinitiatief gemeenteraad Utrecht worden de procedures ten aanzien van zowel het indienen van een verzoek als de behandeling ervan verduidelijkt en aangescherpt naar aanleiding van de ervaringen die de afgelopen twee jaar zijn opgedaan. Over twee jaar zullen de instrumenten uit de verordening in brede zin worden geëvalueerd, mede in het licht van andere mogelijkheden die burgers hebben om te participeren en in contact te komen met de raad. Daarnaast worden een tweetal bevoegdheden

110

De voorzitter leidt de bespreking van dit agendapunt in. Zij refereert daarbij aan de annotatie bij de agenda (zie boven).

120

130

140

De commissie De heer Dekkers (GroenLinks) ondersteunt het voorstel om een ieder geval nog twee jaar door te gaan met burgeragendering en burgerinitiatief en de regelingen op een aantal punten aan te scherpen. Zijn fractie twijfelt wel over het schrappen ervan dat aan de bespreking in de commissie altijd een Raadsinformatiebijeenkomst voorafgaat.In de verordening is die regel bewust opgenomen. Hij schetst het motief om die regel op te nemen. Hij begrijpt het streven om de werkdruk te verminderen. Hij kan zich voorstellen dat een Raadsinformatiebijeenkomst altijd nodig is voor een goede besluitvorming en een goede oordeelsvorming. Hij verneemt graag de opvattingen van de andere fracties en van de portefeuillehouder. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) merkt op dat de vorige keer gesteld is dat een Raadsinformatiebijeenkomst verplicht gesteld is. Dat gaat er nu van af. Zij vraagt wat GroenLinks weerhoudt en andere partijen om alsnog een Raadsinformatiebijeenkomst te agenderen als dat kan. Die vrijheid is er. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt bevestigend. Om die reden is er twijfel in de fractie. Hij vindt een waarborg voor de participatie en de ambtelijke toets net zo van belang. Mevrouw Zwinkels (CDA) is hierdoor verbaasd. Een burgeragendering kan juist bedoeld zijn voor het debat in de commissie.

Zij vraagt waarom voor GroenLinks de Raadsinformatiebijeenkomst zo noodzakelijk is. De heer Dekkers (GroenLinks) licht toe dat voor een goed debat in de commissie beeldvorming nodig is. Hij licht dit toe met hoor en wederhoor. De heer Sungur (DENK) vraagt naar de oorsprong van de twijfel. De mogelijkheid voor een Raadsinformatiebijeenkomst is er. De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt zijn argumenten. Die check of er andere meningen zijn, is nu niet ingebouwd. Hij vraagt zich af waarom het principiële punt niet meer van kracht zou zijn. Er is geen ambtelijke toets buiten de toets voor ontvankelijkheid door de griffie. De raadsleden hebben een ambtelijk commentaar of duiding gemist bij de bespreking van de agenderingen in de afgelopen periode in de commissie. Hij vraagt of het

Pagina 3 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

college kan toezeggen dat altijd bij Burgeragenderingen of burgerinitiatieven de raad voor bespreking in de commissie een ambtelijk commentaar krijgt. De voorzitter licht toe dat een afvaardiging van het college niet aanwezig is maar wél de voorzitter van het presidium, de heer Zwanenberg. 150

160

170

180

190

Punt van orde De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of het wellicht logisch is om deze bespreking te houden in aanwezigheid van de wethouder participatie. De heer Zwanenberg (voorzitter van het presidium) merkt op dat het voorstel een voorstel is vanuit het presidium en niet vanuit het college. Om die reden zit hij hier als plaatsvervangend voorzitter van de raad en van het presidium. De heer Van der Zweth (PvdA) hoort een vraag aan het college. Hij is benieuwd of zijn standpunt gedeeld wordt in de commissie. Mevrouw Zwinkels (CDA) lijkt het handig wanneer de commissie een reactie krijgt van het college, omdat nu ook om ambtelijke ondersteuning wordt gevraagd bij een burgerinitiatief/burgeragendering. De heer Bakker (D66) gaat in op het punt van orde van de heer Van der Zweth. Hij vindt dat een legitieme vraag. Hij vraagt de ondersteuning van de heer Zwanenberg. Hij legt de vraag voor hoe de positie van het college te leren kennen om spijkers met koppen te kunnen slaan. De heer Dekkers (GroenLinks) had erop gerekend dat de wethouder er zou zijn. Zij is er het volgende agendapunt. Wellicht is daar de mogelijkheid om haar opvatting te leren kennen. De voorzitter deelt mee dat de wethouder niet aanwezig is omdat het een voorstel van het presidium betreft en niet van het college.

Wel is ambtelijk gepolst of er voor de wethouder inhoudelijk gezien wellicht aanleiding zou zijn om bij de bespreking aanwezig te zijn. Gezien de inhoudelijke voorgestelde wijzigingen was dat niet het geval. De heer Zwanenberg (presidium) deelt mee dat bij elk initiatiefvoorstel het college wensen en bedenkingen zal geven. De voorzitter verneemt bevestiging van de commissie dat het debat kan doorgaan en dat de commissie door middel van een brief of anderszins een reactie van het college krijgt. Vervolg van het debat De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het goed dat dit voorstel in de commissie zelf wordt besproken. Zijn fractie heeft nog twee punten: (1) Aansluiting bij GroenLinks op het idee de automatische Raadsinformatiebijeenkomst los te laten. Daarvan is zijn fractie geen voorstander. Bewoners steken veel tijd en moeite in een dergelijk voorstel. Hij vindt het mooi om de bewoners hun positie te geven in het democratische bestel en ook om tegengeluiden te horen. Ook vanwege de werkdruk adviseert hij het college de Raadsinformatiebijeenkomst erin te houden. Wanneer de initiatiefnemer het niet nodig vindt, hoeft het zijns inziens niet. Hij is benieuwd naar het antwoord van de heer Zwanenberg. (2) De verplichte vorm wordt nu losgelaten. Hij vindt de flexibiliteit prima.

Zijn fractie vindt het nodig dat de beslispunten en de context duidelijk geformuleerd zijn zo dat de raad goed weet waartegen hij ja of nee zegt. Ook die vraag stelt hij de heer Zwanenberg. Pagina 4 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

200

210

220

230

240

De heer Bakker (D66) kan zich vinden in de wijzigingen; hij vindt dit een mooie versimpeling en een verscherping van de verordening. Mooi dat het over de burgeragendering gaat, het instrument. Zijn fractie zou graag willen voorstellen dat hij naar aanleiding hiervan het gesprek met de commissie wil aangaan over of het stadsbestuur de burgeragendering en het brede palet aan instrumenten op een goede manier inzet, of het stadsbestuur de mensen bereikt die het wil bereiken en hoe een en ander nog meer succesvol te maken is. Hij hoopt dat de commissie daarvoor openstaat. Hij zal daarvoor het initiatief nemen. Dit staat los van het voorstel. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt naar de waardering van de heer Bakker om de Raadsinformatiebijeenkomst los te laten. De heer Bakker (D66) zit op de koers van ChristenUnie. Het blijft mogelijk om een Raadsinformatiebijeenkomst organiseren. Hij vindt het voorstel logisch. De heer Van Deún (PVV) licht toe dat het voor zijn fractie technische wijzigingen zijn waarmee hij kan instemmen. Hij pakt graag de handschoen op van de heer Bakker om na te gaan hoe de participatie voor de inwoners van de stad te verbeteren is. Ieder raadslid kan een Raadsinformatiebijeenkomst organiseren. Dat mag wat hem betreft als verplichting uit dit stuk geschrapt worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) kan zich vinden in het voorstel. Haar fractie ziet weinig bijzonderheden.

Zij las tussen de regels dat de griffie meer ruimte krijgt. Zij zou dat een prima ontwikkeling vinden. Zij vraagt de heer Zwanenberg of dat juist is en in welk opzicht. Zij is het eens met de heer Van der Zweth in het licht van het loslaten van de formats dat het goed is dat het duidelijk is waarover gesproken wordt: die beslispunten. Tegelijkertijd kan een en ander het toegankelijker maken. Zij vraagt naar meer mogelijkheden om de burgeragendering en de burgerinitiatieven toegankelijker te maken, ook voor de mensen die niet professioneel inspreken in de gemeente Utrecht. De heer Van der Marel (VVD) kan instemmen met het voorstel. Met betrekking tot de Raadsinformatiebijeenkomst is het een en ander gezegd. Dat hoeft wat zijn fractie betreft niet verplichtend te zijn; het is mogelijk die zelf aan te vragen. Hij zag het initiatief voorbijkomen dat uitgebreid voorzien was van technische informatie. Hij kan zich vinden in het niet verplichten van de Raadsinformatiebijeenkomst. Wat hem betreft bevat een burgerinitiatief een globale raming van kosten indien dit realiseringkosten met zich meebrengt of kosten die daaruit voortvloeien. Over dekking wordt nooit gesproken. Hij vraagt de heer Zwanenberg of het mogelijk is om ambtelijk met initiatiefnemers een idee te formuleren voor een dekking.

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe reëel de heer Van der Marel dat initiatiefnemers ook nog eens voor een dekking gaan zorgen. Dekkingsvoorstellen zijn vaak integrale afwegingen die de raad maakt en soms ook op een ander moment. De heer Van Marel (VVD) houdt het voor mogelijk dat het niet reëel is - het gaat om integrale afwegingen die de raad maakt. Hij adviseert van het probleem van de bewoners niet het probleem van de raad te maken.

Pagina 5 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

Mevrouw Streefland kan zich vinden in de aanpassingen. Destijds was haar fractie sceptisch als het gaat om de inzet van burgeragendering en burgerinitiatief, ook als het gaat om de werkdruk van de raad. Zij is voorstander van het afhalen van de Raadsinformatiebijeenkomst als verplichting. Zij legt de vraag voor met de heer Bakker hoe deze mogelijkheid van burgerinitiatief en burgeragendering onder de aandacht van de burgers is te brengen.

250

De heer Sungur (DENK) vindt dit een goed voorstel. Hij sluit zich graag aan bij de woorden van de heer Bakker en mevrouw Streefland. Hij denkt dat het goed is in gesprek te gaan over dit soort instrumenten; hoe dit soort instrumenten beter bij de Utrechters te brengen? De heer Boudens (SP) kan zich ook vinden in het voorliggende voorstel. Ook hem was het opgevallen dat dit het het onderliggende probleem niet echt aanpakt, namelijk dat Utrechters dit instrument maar weinig weten te vinden. Hij stelt als schot voor de boeg voor daarvoor actief meer reclame te maken.

260

De heer Walenkamp (Stadsbelang Utrecht) heeft enkele vragen en aanmerkingen. Hij vindt het aardig om burgers serieus te nemen. Het voorliggende vindt hij een goed begin. Hij zou artikel 3 en 7 willen wijzigen in de mandaatregeling. Hij mist de ondernemers in artikel 3. In artikel 7 ziet hij 12 punten procedurele behandeling. Hij zou hieraan graag de punten 13 en 14 toevoegen: hij zou binnen redelijke termijn een eventuele afwijzing van een burgerinitiatief mogelijk willen maken. Wat nu voorligt moet wat hem betreft stukken beter. De voorzitter schorst de vergadering voor drie minuten en heropent die.

270

280

De heer Zwanenberg (presidium) merkt op dat dit het voorstel is van het presidium, dus van alle partijen in de raad. In een gesprek zal nagegaan worden hoe de burgeragendering een stap verder is te krijgen. Een discussie is gevoerd over de wel of niet verplichte Raadsinformatiebijeenkomst. Hij heeft de idee gekregen dat de meeste fracties zich kunnen vinden in het voorliggende voorstel. Dat betekent dat de verplichte Raadsinformatiebijeenkomst eruit gaat. Het is mogelijk om hem er in te amenderen wanneer die wens bestaat. De PvdA stelde een vraag over de context. Specifiek is ervoor gekozen het format weg te laten. De poging is om het mensen zo gemakkelijk mogelijk te maken. Het CDA vroeg of de griffie meer ruimte krijgt. Hij antwoordt ontkennend. De relatie met de griffie wordt meer geformaliseerd en dat griffie toetst op een ontvankelijkheidsverklaring. Er zijn goede vragen gesteld over hoe burgeragendering toegankelijker te maken. Daarvoor wordt een poging gedaan met dit voorstel. Ook om het gemakkelijker te maken voor betrokkenen. De VVD stelde een vraag over de dekking. Hij begrijpt die vraag geredeneerd vanuit de VVD. Er kan geen gedegen onderbouwing gegeven kan worden voor een financieel voorstel. De commissie heeft de mogelijkheid dit in de raad er in te amenderen.

De heer Van der Marel (VVD) deed de suggestie ambtelijk mee te kijken wanneer burgers met een voorstel komen om na te gaan of er dekking is.

Pagina 6 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021 290

De heer Zwanenberg (presidium) vindt het goed om na te gaan of initiatiefnemers in contact kunnen treden met ambtenaren. Hij vindt het belangrijk te zeggen dat de raad geen voorstel kan verwachten zoals het college dat vaak doet bij voorstellen of dat de raad geacht wordt geen motie in te dienen als een ongedekte cheque. Stadsbelang Utrecht had heel veel opmerkingen en vond dat er veel zaken mankeerden; de heer Zwanenberg daagt Stadsbelang Utrecht uit om concrete voorstellen in te dienen bij de raadsbehandeling en dan na te gaan of er een meerderheid is in de raad die het voorstel ondersteunt. Als het gaat om ondernemers begrijpt hij de opmerking. Hij stelt voor zoveel mogelijk in gezamenlijkheid te doen.

300

De voorzitter legt de vraag voor of er gemiste vragen zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) had de vraag gesteld over de toegankelijkheid en hoe die op een andere manier te verbeteren is dan alleen via het loslaten van de formats. De heer Zwanenberg (presidium) antwoordt dat dat mogelijk is via een betere begeleiding. Het was eerder veel meer een vaststaand iets waaraan de burger moest voldoen. Nu wordt er naar gekeken het niet zo vast te laten zijn en meer na te gaan hoe zoveel mogelijk burgeragendering binnen te krijgen. Hij denkt dat de begeleiding daarin heel belangrijk is. De voorzitter opent de tweede termijn.

310

De heer Dekkers (GroenLinks) dat dat er een foutje zit in “het vrijmaken van de 8,9 fte voor begeleiding van burgeragendering en initiatieven.” Hij denkt dat het goed is dit te verhelderen. De heer Zwanenberg (presidium) antwoordt bevestigend. De raad ontvangt een strekt ter vervanging. Dit zijn de fte die de griffie besteedt aan alle contacten in de stad.

320

330

Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt een vervolgvraag op de toezegging van een strekt ter vervanging. Zij zou daarin graag een verbijzondering willen zien van hoeveel ruimte er wel wordt gereserveerd voor de begeleiding van de burgeragendering die tegemoet komt aan de toegankelijkheid. De heer Zwanenberg zegt die verbijzondering toe. De voorzitter stelt aan de orde met welke status en met hoeveel gereserveerde tijd in de raad, dit raadsvoorstel zal worden doorgestuurd naar de raad. De heer Sungur (DENK) geeft dit raadsvoorstel de A-status mee. De heer Bakker (D66) geeft dit raadsvoorstel de A-status mee. De heer Van der Zweth (PvdA) geeft dit raadsvoorstel de A-status mee. Zijn fractie heeft bezwaar tegen het verplicht schrappen van de Raadsinformatiebijeenkomst, maar zal niet met een amendement komen. De heer Van der Marel (VVD) wil hierop terugkomen en geeft dit raadsvoorstel de Bstatus mee. De heer Van Deún (PVV) geeft dit raadsvoorstel de A-status mee. De heer Walenkamp (Stadsbelang Utrecht) geeft dit voorstel de b-status mee. Hij heeft een aantal concrete ideeën waarover hij het hoe en wat graag wil vernemen. De heer Sungur (DENK) vraagt meer informatie over de in het vooruitzicht gestelde moties door Stadsbelang Utrecht.

Pagina 7 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

340

350

De heer Walenkamp: (Stadsbelang Utrecht) had drie onderdelen waarvan zijn fractie vindt dat het anders en beter moet: betere participatie, het serieus nemen van de burger, art 3 en 7 amendering op het onderdeel ondernemers. Hij is geïnteresseerd in hoe de andere fracties hierover denken. De voorzitter licht toe dat de heer Walenkamp dit voor de bespreking in de raad actief kan uitvragen voor de bespreking. Zij concludeert dat de commissie de B-status meegeeft en na afstemming met de commissie voor de bespreking in de raad 15 minuten reserveert. Een strekt ter vervanging komt naar de raad toe. Hiermee rondt zij de bespreking af en schorst de vergadering voor een voorzitterswissel. 5. Raadsvoorstel Actieprogramma Samen stad maken Initiatief Beleidsveld: Wijkgericht Werken en Participatie - wethouder Klein Met het raadsvoorstel wil het college invulling geven aan motie M2019/424 Samen stad maken op de Utrechtse manier door participatie en initiatief. De motie is aangenomen op 21 november 2019 toen het Actieprogramma Samen stad maken op de Utrechtse manier is vastgesteld. Het college legt in het raadsvoorstel de ambities, de leidende principes en de agenda met actielijnen voor aan de raad om in Utrecht gewortelde initiatieven te ondersteunen, ontwikkelen en benutten.

Het college wil met het vaststellen van het ‘Actieprogramma Samen stad maken: Initiatief’ de actielijnen, fasering en prioritering verder vormgeven in samenwerking met de partners in de stad.

360

370

380

De voorzitter, mevrouw Van Dun, leidt de bespreking van dit agendapunt in met te refereren aan de annotatie bij de agenda (zie boven). De commissie De heer Dekkers (GroenLinks) brengt voor het voetlicht dat eerder het Actieprogramma Samen Stad Maken op de Utrechtse manier besproken is en vastgesteld. De raad heeft met de moties 424 en 425 gevraagd om samen met de stad een deel 2 te maken over initiatief met daarin de verschillende buurtrechten. Dat deel 2 bespreekt de commissie nu. In dit deel 2 zijn de buurtrechten verwerkt door voort te bouwen op de routekaart van het landelijk samenwerkingsverband actieve bewoners. Dat biedt een aantal goede aanknopingspunten voor het Actieprogramma. Toch komt dit op hem over als een soort Fremdkörper; er is bijna geen verbinding gemaakt met mensen die in Utrecht betrokken zijn bij buurtrechten, soms in samenwerking met het LSA en soms ook met anderen zoals de stichting buurtbudget monitoring en buurtbudgetten uit Amsterdam. Hij noemt in dit verband enkele concrete organisaties. Wat hem betreft zit de kern van het probleem in de laatste zin van de samenvatting: “Wanneer in deze teksten het woord staat, bedoelen we daarmee de gemeente. We hopen samen tot een Actieprogramma te komen waar ook de stad achter staat.” Hij merkt op dat dit een stuk van de gemeente is en niet van de stad.

De ActieAgenda is niet samen met de stad gemaakt terwijl dat wel de oproep was van de moties 424 en 425. Hij vindt dat een gemiste kans. Hij noemt de agenda Ruim Baan voor Initiatief en vraagt het college wat daarvan gerealiseerd is en wat nog niet, en waartegen de gemeente is aangelopen. Door initiatiefnemers in de stad zijn de Utrechtse principes voor Samen Stad Maken gepresenteerd en eerder ook het Stadsmakerakkoord. Hoe is voort te bouwen op deze voorstellen vanuit stad? Die vragen mist hij in dit deel 2. GroenLinks wil graag verder met Samen Stad Maken, zowel als het gaat om participatie als om initiatief, maar nu echt samen met de stad. Pagina 8 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

390

400

410

420

430

Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat heer Dekkers allerlei principes en ideeën noemt die initiatiefnemers eerder hebben aangedragen bij de gemeente. Dat zit nu niet in het voorstel. Zij vraagt of de heer Dekkers vindt dat dit voorstel samen met de initiatiefnemers geschreven had moeten worden. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt dat hij zijn betoog begon met dat dit een gemiste kans is. Daarom komt GroenLinks met het voorstel om te starten met het samen opzetten van een regiegroep Samen Stad Maken met mensen vanuit de wereld van participatie en initiatief die samen met ambtenaren vanuit de gemeente inhoudelijk en procesmatig richting gaan geven aan dit Actieprogramma, zowel met participatie en initiatieven die er voortdurend op toezien dat zowel ervaren als nieuwe mensen betrokken worden. Hij krijgt daarop graag reactie van de andere fracties en van het college. Dit is de gemiste kans die hersteld moet worden. Hij vervolgt zijn betoog. Hij weet niet of die definitie handig is: “Initiatiefnemers met primair een lokaal belang”. Het moet volgens hem gaan om initiatiefnemers die in Utrecht geworteld zijn, in Utrecht wonen of werken en het initiatief moet gaan over iets dat speelt in Utrecht. Hij begrijpt de uitsluiting niet van de landelijke belangenorganisaties.

Een initiatief dat zich inzet voor iets dat lokaal is, een veilig fietspad, een buurtbudget in Zuilen, of het aanpakken van slechte woonomstandigheden van arbeidsmigranten in Kanaleneiland, vallen onder initiatiefnemers. Hij legt de vraag voor of ze geen initiatiefnemers meer zijn wanneer ze lid zijn van de Fietsersbod, LSA of FNV. Zeker ook ondernemers kunnen initiatiefnemers zijn. Een onderscheidend criterium is volgens hem alleen of in organisaties die in Utrecht geworteld zijn en/of ze een Utrechtse maatschappelijke waarde dienen. Hij vraagt of de wethouder bereid is dit in het voorliggende aan te passen. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat de heer Dekkers onderscheid maakt tussen bewonersgroepen en belangenorganisaties. Hij vraagt of de heer Dekkers het met hem eens is dat belangenorganisaties hun weg weten te vinden en hun positie weten te claimen. De fietsersbond wordt genoemd als een partij die heel vaak betrokken is en die zich echt kan laten horen. Hij vraagt of de heer Dekkers met hem deelt dat het goed is om de bewoners diezelfde positie te geven als die van de fietsersbond. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt bevestigend dat die partijen hun weg weten te vinden, zowel landelijk als plaatselijk.

Hij zou het vreemd vinden als een initiatief, bijvoorbeeld de verbetering van de woonomstandigheden in een wijk van een groep mensen, niet gezien wordt als een Utrechts initiatief. Hij pleit ervoor dat ook als zodanig te ondersteunen. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat dan gesproken wordt over een goede samenwerking met de partners in de stad. Die samenwerking moet er zijn. Nu de bewoners een kleinere plek geven, lijkt hem heel onverstandig. De heer Dekkers (GroenLinks) vervolgt zijn bijdrage met in te gaan op de onduidelijkheid van de indeling aan de hand van de routekaart. Hij noemt in dat verband “ collectieve plek beheren”. De tekst suggereert dat het hier alleen gaat over het overnemen van taken door de gemeente. Bij zelfbeheer van groene speeltuinen, een buurthuis of sportdocumentatie, gaat het vaak daarover. Vaak gaat het ook om initiatieven die iets nieuws willen opzetten of iets anders willen dan tot nu toe gebeurt en daarvoor een fysieke plek nodig hebben. Hij vraagt de wethouder of het klopt dat ook dit initiatief onder deze categorie valt. De initiatiefnemers lopen er vaak tegenaan dat ze een betaalbare fysieke plek zoeken voor hun activiteiten. Dat is iets anders dan Pagina 9 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

440

450

460

470

480

het overnemen van een bestaande plek. Daarbij hoort een ander perspectief. De gemeente zoekt samen met de initiatiefnemers naar geschikte en betaalbare locaties en de gemeente beheert het eigen vastgoed op basis van maatschappelijke waarden. Hij vraagt of de wethouder dit perspectief wil toevoegen. Bij een aanbieder van diensten - het tweede punt - gaat het niet altijd om een bewonersbod. Soms willen initiatiefnemers iets anders doen dan de gemeente nu zelf doet of subsidieert. Een belangrijk dilemma en perspectief op dit punt mist hij. Initiatieven lopen er vaak tegenaan dat zij een dienst met goede kwaliteit kunnen leveren, maar dat zij de kwaliteit op een andere manier borgen dan grote gevestigde organisaties doen. Hij noemt een voorbeeld. Het perspectief dat hij wil toevoegen is dat de gemeente zich inzet om kwaliteitseisen zodanig te formuleren dat de initiatieven die wel de gevraagde kwaliteit kunnen verzekeren op een niet-traditionele manier, niet uitgesloten worden. Hij vraagt of de wethouder dit wil aanvullen in het voorliggende. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) valt het op, luisterend naar het betoog van de heer Dekkers, dat initiatieven moeilijk worden gemaakt door alle regels. Zij vraagt of GroenLinks het met Student & Starter eens is dat minder regels kunnen helpen. Het bewonersbod wordt bijvoorbeeld “verduidelijkt” maar niet “vergemakkelijkt”.

Zij vraagt hoe GroenLinks dit ziet. De heer Dekkers (GroenLinks) is niet zozeer voor het zomaar afschaffen van allerlei regels. Regels hebben vaak een doel, bijvoorbeeld een doel om kwaliteit te waarborgen of soms een doel om overlast te voorkomen. Zijn fractie is er wel voorstander van dat de manier waarop de regels geformuleerd worden, een onnodige belemmering gaan vormen voor initiatieven. Dat speelt bij kwaliteit een rol. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) vraagt hoe GroenLinks het duidt dat letterlijk in de tekst staat dat er initiatieven zijn die niet altijd goede plannenschrijvers hebben en dat daarmee hele goede initiatieven worden gemist. De heer Dekkers (GroenLinks) is het daarmee volstrekt eens. De gemeente moet in die zin initiatiefnemers vooral ondersteunen. Dat is echt iets anders dan ervoor zorgen dat er goede goed begrijpelijke regels zijn zonder het doel daarmee te missen. Hij vervolgt zijn bijdrage. Hij gaat in op “het project”. Hij vindt dat een vreemde omschrijving. Wanneer hij het goed begrijpt worden daarmee alle initiatieven bedoeld die niet vallen onder de andere drie categorieën. Hij zou als formulering liever “een eigen initiatief” kiezen. Misschien moet dit de eerste categorie zijn en zijn de andere vormen bijzondere vormen daarvan. Lang niet alle initiatieven zijn te typeren als een project.

Bij veel initiatieven is een heldere omschrijving van het doel eerder het resultaat dan de start van een initiatief. Mevrouw Zwinkels (CDA) hoopt dat het stadsbestuur niet alle initiatieven nog een keer gaat categoriseren en onder allerlei termen en regels gaat scharen. Zij vraagt of de heer Dekkers het met haar eens is dat het stadsbestuur dit moet loslaten en moet zeggen wat het startpunt is voor de initiatiefnemer, waar hij/zij met het initiatief terecht kan en dat hoe het genoemd wordt intern binnen de organisatie voor de initiatiefnemer niets uitmaakt. De heer Dekkers (GroenLinks) is het eens met het gebruik van de algemene term “initiatief”. In dit Actieprogramma gaat het bestuur in op een aantal bijzondere vormen van initiatieven omdat ze extra eigen consequenties hebben. Hij kan zich daarbij iets voorstellen.

Pagina 10 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

490

500

510

520

530

Mevrouw Streefland (ChristenUnie) merkt op dat een project zo breed is dat het ruimte biedt; zij vraagt wat de heer Dekkers nu anders wil dan in het voorliggende staat beschreven. De heer Dekkers (GroenLinks) zet uiteen dat project een redelijk strikte omschrijving is. Bij een project weet het bestuur van tevoren wat hij doet, en is een “eigen initiatief” een veel ruimere omschrijving en zijn niet bij alle initiatieven bij het begin goed te omschrijven waarop zij uit zijn. Hij mist het perspectief hoe initiatiefnemers elkaar kunnen ondersteunen bij de categorie “een eigen initiatief of project”. Enkele jaren geleden organiseerden initiatiefnemers samen met ondernemers initiatievencafés. Er zijn nog steeds leernetwerken binnen de stad, zoals het overleg van buurthuizen in zelfbeheer, speeltuinen in zelfbeheer, het ABCD-leernetwerk, en de transitiemotor. GroenLinks stelt voor als perspectief toe te voegen “samen met initiatiefnemers in de stad, initieert en faciliteert de gemeente leernetwerken en onderlinge ondersteuning van initiatiefnemers”. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Zijn fractie ondersteunt de oproep die tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst is gedaan om het gesprek over zeggenschap niet naar achteren te schuiven maar juist naar voren te trekken.

Hij stelt voor dat gesprek in het najaar te laten plaatsvinden en in die gesprekken verschillende voorstellen te formuleren die bij de start van het volgende collegebesluit over te nemen zijn. GroenLinks stelt voor het agendapunt 6 naar voren te trekken en hij verneemt graag de reactie van de wethouder. GroenLinks mist bij het eerste punt de evaluatie van het bewonersbod en een analyse van afgeweken initiatieven in het kader van het Initiatievenfonds. Hij vraagt of de wethouder die punten wil toevoegen. Met betrekking tot punt 2 vraagt hij de wethouder waarom de nadruk is gelegd op zakelijke partijen. Ervaringen met de Social Impact Factory zijn niet door iedereen even positief beoordeeld. Hij vraagt of het mogelijk slim zou zijn meer te benadrukken zakelijke en maatschappelijke partners van de gemeente te vragen dat ze samenwerken met initiatiefnemers en initiatieven mogelijk maken. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat de participatie niet goed gaat in Utrecht. Het college slaagt daar stelselmatig niet in om bewoners te betrekken of ruimte te bieden voor hun ideeën. Hij zag in het afgelopen jaar stelselmatig voorbeelden daarvan. Hij noemt voorbeelden van waar het misgelopen is. Als het wel lukt dan is het met steun van de raad en ondanks de houding van het college. Zijn voorbeelden vindt hij het bewijs van dat het niet goed gaat.

De grote participatieagenda van twee jaar terug ging over waar de gemeente het voortouw neemt en niet over waar bewoners het op doen. Dat is niet zijn definitie van participatie. Participatie begint voor hem in de stad. Hij vindt het onbegrijpelijk dat de raad moest doorvragen om het raadsvoorstel te krijgen waarover de commissie nu spreekt. Als het gaat om dit raadsvoorstel wordt bij zelfbeheer en projecten onafhankelijke ondersteuning geboden. Wat de PvdA betreft moet dat breder worden aangeboden; dus ook wanneer bewoners diensten aanbieden, of wanneer ze een eigen visie maken. Hij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat dit beschikbaar moet komen voor alle initiatieven als daaraan behoefte is. Hij vindt dat het contact met de gemeente gemakkelijker moet worden. Hij leest de intentie in het voorstel, maar de vraag is hoe dit te veranderen. Een voorbeeld van initiatief moet steeds opnieuw zijn verhaal houden bij een nieuwe ambtenaar. Hij Pagina 11 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

540

550

560

570

580

noemt dat “de bekende schotten” en “van het kastje naar de muur”. Zijn fractie denkt dat een vaste contactpersoon bij de gemeente hierbij kan helpen. De contactpersoon zoekt dan de juiste personen bij elkaar en beslecht de schotten. Hij vraagt of het college dit kan opnemen in het voorstel. De vraag is welke positie bewoners krijgen wanneer ze zelf met een ontwerp of een visie komen. Hij vindt dat het vaag blijft. Hij vraagt wat er gaat veranderen wanneer in de toekomst bewoners zelf een voorstel doen. Mevrouw Zwinkels (CDA) is blij dat de heer Van der Zweth spreekt over de vaste contactpersoon. Ook dat heeft zij in haar inbreng staan. Zij is benieuwd of hij het met haar eens is dat dat niet alleen gedaan moet worden in het geval mensen tegen schotten aanlopen, maar dat de gemeente dat überhaupt zou moeten willen. De heer Van der Zweth (PvdA) is dat met haar eens. Wanneer de bewoners daaraan behoefte hebben moet het gedaan worden. Wanneer voorzien wordt dat het door de beleidsterreinen heen loopt en dat er mogelijk schotten komen, moet de gemeente dat doen en aanbieden. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. De heer Bakker (D66) vraagt hoe de PvdA dit zelf graag wil; de heer Van der Zweth spreekt over visie, ontwerp van bewoners, hij begrijpt het punt van de heer Van der Zweth goed. Hij ziet het ook af en toe spaak lopen. Maar soms is er sprake van een politieke realiteit.

De vraag is nu hoe is te doorbreken dat de raad hierover steeds moet spreken. De heer Dekkers (GroenLinks) doet de suggestie of het mogelijk is wanneer veel eerder in het proces gesproken wordt over hoe het traject is in te passen in besluitvorming in het geval mensen met een initiatief voor een visie komen. De heer Van der Zweth (PvdA) beantwoordt de inbreng van de heer Bakker. Hij zet uiteen het vaag te vinden in het stuk; de intentie wordt beschreven, maar er wordt niet beschreven hoe het college dat wil doen. Hij vindt de vraag van de heer Bakker terecht. Hij raadt hem aan die vraag ook aan het college te stellen. Hij noemt de visie Hoogstraat in een ver verleden. Daar hadden bewoners zelf een voorstel opgesteld en ingediend bij raad en college en dat kreeg een vervolg. Een recenter voorbeeld is Omgevingsvisie Lunetten voor een burgertop waar mensen zelf input ophaalden en hebben gepresenteerd en daarmee onderdeel uitmaakten van de Omgevingsvisie. Hij merkt op dat dit goed ging bij de voorgaande colleges. Het antwoord op de vraag van de heer Bakker is zijn suggestie naar dat soort manieren te gaan kijken. De raad kan dan van tevoren zeggen dat het kan en daarna de mensen ook die positie geven.

Het Ledig Erf is een voorbeeld waarbij zes voorstellen worden voorgelegd, waarbij één met grote meerderheid wordt gekozen en het college kiest een andere, dan doet het college zijns inziens de bewoners tekort. Hij vindt dat dat echt anders moet. Hiermee heeft hij ook de vraag van de heer Dekkers beantwoord. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft het antwoord gemist op de vraag of hij zijn suggestie onderschrijft. Zij suggestie was of in het geval mensen aan de slag willen met een eigen plan, vroegtijdig met hen te bespreken hoe dat in te passen is in besluitvorming. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt bevestigend. Hij vindt de visie Hoogstraat en Lunetten uit het verleden daarvan voorbeelden. Hij vervolgt. Hij verneemt graag wat het college anders gaat doen en wat het college van de suggesties vindt. Hij vindt het voorstel een belangrijke stap vooruit. Het valt of staat met de cultuurverandering om ook gebruik te willen maken van de kennis en kunde van de bewoners Pagina 12 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

590

600

610

620

630

in de stad. Voor de PvdA is dat van belang. Wat hem betreft moet het bestuur open staan voor de agenda van onderop. Juist bewoners weten bij uitstek wat er speelt en wat er nodig is. Wat hem betreft moet de gemeente openstaan voor die ideeën. Mevrouw Zwinkels (CDA) is er positief over dat er nu wel een stuk voorligt en dat gesproken wordt over een open uitnodiging en een open houding vanuit de gemeente. Daarop wordt ook positief gereageerd vanuit stad. Ze denkt dat in Utrecht een grote omloopsnelheid is van mensen die verhuizen in wijken en buurten. Daar verliest het stadsbestuur nog wel eens de binding in die wijken. Dat zou wat haar fractie betreft het fundament moeten zijn voor de participatie en de sociale infrastructuur die daar is. Zij merkt dat steeds vaker mensen zich het decor voelen van de participatie in plaats van dat ze ervaren dat hun krachten benut worden. Het CDA denkt dat mensen niet alleen willen participeren omdat ze een budget willen bij de gemeente, maar ook omdat ze op zoek zijn naar de ontmoeting en de binding met hun buren om zich minder anoniem en eenzaam te voelen in hun stad. Dat is het perspectief waarvanuit het CDA wil starten. Zij mist dat nog in dit stuk. Zij willen voorzichtigheid met zakelijke benaderingen zoals “objectieve participatie” en “informatie positie”. Zij smeekt het college het niet teveel die kant op te laten gaan.

GroenLinks sneed het punt van zeggenschap al aan. Zij kan daar van harte bij aansluiten. Zij vindt dat de coöperatieve gedachte meer naar voren mag komen. Hetzelfde geldt voor de democratische vernieuwing; dat wordt als laatste punt op de allerlaatste pagina een keer genoemd. Zij vindt het zonde. Waarschijnlijk zal het CDA hierop een voorstel doen. Ook een andere manier van werken mag nadrukkelijker naar voren komen wat haar betreft. Zij is ook benieuwd naar de reflectie van de wethouder daarop: hoe zal de gemeente het werk anders gaan doen om wat meer ruimte te geven. Zij is er benieuwd naar hoe de aansluiting wordt gemaakt met andere bestaande initiatieven, zoals Utrecht zijn we Samen, Utrecht 900 jaar. Zij vindt dat hele mooie manieren om op die manier de actualiteit aan te grijpen. De opvatting van het CDA over de wijkraden en de bezuinigingen die daarop hebben plaatsgevonden zijn genoegzaam bekend. Haar fractie is benieuwd hoe het gaat met de bestaande platforms. Ze heeft een nieuw platform gezien “Voor je Stadsie”. Zij is benieuwd hoe dit zich gaat verhouden tot de wijkplatforms die de wethouder heeft ingesteld. Ten aanzien van het buurtgericht werken is haar fractie benieuwd of in dit plan per buurt bepaalde specifieke ambities zijn te formuleren met mensen uit hun eigen buurt zodat net iets meer creativiteit vanuit stad is toe te voegen en daarop is voort te bouwen.

Zij is benieuwd hoe het staat met de wijkadviseurs die eerder zijn aangesteld. Haar fractie was blij met die benadering. Alleen de identiteit van de wijkadviseurs werd niet prijs gegeven. De gemeente moet wat haar betreft een gezicht hebben naar de wijk. Haar fractie ziet graag dat de wethouder daarin de raad een update geeft en dat mensen weten bij wie ze terecht kunnen in hun buurt. Niet iedere initiatiefnemer zit te wachten op veel vergaderingen, vooral de kleinere initiatieven die gewoon praktisch aan de slag willen. Zij doet de suggestie in de komende tijd in de gaten te houden hoe dit als gemeente beter te kunnen faciliteren. Haar fractie krijgt nog vaak over het Initiatievenfonds en de wijkbureaus dat mensen het nog niet helemaal transparant vinden waarom een initiatief wel of niet wordt ge-

Pagina 13 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

640

650

660

670

financierd en zij zou daarover graag meer terugkoppeling zien naar de stad. Zij is benieuwd wat de wethouder daarover kan toezeggen. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) was ook benieuwd naar het laatste deel van de bijdrage van mevrouw Zwinkels. Ook haar fractie verneemt ontevredenheid als het gaat over de mate van kunnen participeren, duidelijkheid over of een initiatief wordt toegekend. Vaak is een afwijzing onbevredigend. Soms is de reden van afwijzing wel transparant, maar de afwijzing op zich is soms ingewikkeld of pijnlijk. Zij vraagt of mevrouw Zwinkels dit herkent. Of zegt zij dat het al aan de voorkant misgaat? Mevrouw Zwinkels (CDA) deelt met mevrouw Streefland dat het vaak mensen zijn die spreken over afgewezen initiatieven. Mensen die een initiatief toegewezen krijgen zijn blij en gaan aan de slag. Dat is zij met haar eens. Voor haar zit het ook in de geruchten die de ronde doen in de stad dat een reguliere taak van de gemeente, zoals de herinrichting van een straat, gefinancierd wordt vanuit het Initiatievenfonds. Daarmee wankelt de geloofwaardigheid van het Initiatievenfonds. Zij wil dat wegnemen, zij wil dat transparanter te hebben. Dan gaat het over de voorkant. Zij pleit ervoor dat de gemeente met een meer proactieve houding de stad ingaat.

Gemeente en burgers kunnen samen een plan maken en wanneer het past in de ambities en de ideeën voor de wijk of buurt, kunnen burgers en de gemeente daarvan gezamenlijk werk maken. Dan worden de mensen niet belast met het moeten voldoen aan ambtelijke systemen. Dat is de voorkant en die zoekt zij. Dat mag gerichter op de initiatiefnemer georganiseerd worden. De heer Bakker (D66) is het met de woorden en de ambities van mevrouw Zwinkels eens. Zijns inziens is het Initiatievenfonds best al laagdrempelig georganiseerd. Hij vraagt wat mevrouw Zwinkels nu nog daarin concreet wil veranderen. Of heeft hij haar niet goed begrepen: dit nog laagdrempeliger te gaan doen zonder straks niet meer te weten waar het geld heen gaat. De heer Dekkers (GroenLinks) vroeg in zijn bijdrage daar ook om. Volgens hem is al eerder toegezegd dat samen met de stad eens een keer een evaluatie gemaakt zou worden van waarom bepaalde initiatieven worden afgewezen; dit aan de hand van casussen. Hij is nieuwsgierig naar het antwoord van de wethouder hoe het daarmee staat. Is dit gebeurd of gaat het alsnog plaatsvinden? Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het fijn dat de heer Bakker zich kan aansluiten in de door haar gekozen bewoordingen. Partijen willen allebei meer transparantie zien. Zij stelt niet voor dat het meer achter de schermen gaat en dat de raad dan niet meer weet waar het geld heen gaat.

Voor de hele kleine budgetten kan dit nog wel op; dat het Wijkbureau dat bijvoorbeeld regelt vanuit het Initiatievenfonds voor de inwoner. Dan hoeft daarvoor niet een heel circus opgetuigd te worden. Zij wil juist de transparantie zien. Zij gelooft erin - en dat sluit aan op de woorden van de heer Dekker – dat wanneer de gemeente meer terugkoppeling geeft over welke initiatieven er zijn gerealiseerd, en welke initiatieven het niet hebben gehaald, dat mensen beter inzien aan de voorkant wanneer zij kansrijk zijn bij bijvoorbeeld het Initiatievenfonds en dat de initiatiefnemers ook weten waar hij of zij aan beginnen. Zij hoort vaak om zich heen dat bij de gemeente niets te halen valt. Zij wil moedeloosheid bij burgers voorkomen. Om die reden doet zij deze oproep en zij hoopt op steun van D66. De heer Bakker (D66) vindt dit deel 2 een mooie aanvulling. Hij legt de vraag voor of het bestuur nu compleet is in beide aspecten. Zijn fractie vindt het actieplan prettig leesbaar. Dit actieplan krijgt op hoofdlijnen de steun van zijn fractie, ook als het gaat om de aanpak in de tijd. Pagina 14 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021 680

690

700

710

720

In de Raadsinformatiebijeenkomst spraken de aanwezigen over goede onderwerpen. Een van de deelnemers zei dat dit het gesprek vaker gevoerd zou moeten worden, met de raad, met het college, met ambtenaren en initiatiefnemers. Dat lijkt een mooie ambitie om op door te pakken. Niet in het actieplan staan de corona-initiatieven. In het afgelopen jaar was te zien hoe waardevol die zijn en hoe onmisbaar. Dat moet gekoesterd worden en gestimuleerd wat hem betreft om daarvan te leren. Hij diende samen met negen andere partijen motie 213 in “ behoud van de corona-initiatieven”. Hij las daarover wel iets terug; graag verneemt hij van de wethouder wanneer en hoe het college de raad hierover uitgebreider en met meer inhoud informeert. Als het gaat om het startpunt in het denken bij dit Actieprogramma sluit hij zich aan bij andere fracties die hierover spraken. Zijn fractie zou altijd beginnen met het versterken en verbreden van de lokale democratie, als uitgangspunt. Het vergroten van eigenaarschap en zeggenschap. Dat is Samen de Stad, of in ieder geval samen de buurt maken. Hij ziet dat graag aangepast in het Actieprogramma als fundamenteel vertrekpunt van het denken. Het volgende punt gaat over initiatieven die starten.

Wanneer mensen een nieuw initiatief opzetten, weten ze vaak niet waar ze moeten beginnen en ze raken gauw verdwaalt in het rijke ondersteuningsaanbod zoals iemand hem vertelde. Hij vond dat mooi verwoord. Hij zou het goed vinden wanneer de gemeente daar actiever op stuurt. Hij stelt zich voor dat alle raadsleden wel initiatiefnemers spreken die soms ontmoedigd zijn na een gesprek met het Wijkbureau. De overheid kan wat hem betreft een meer meedenkende en een meer enthousiasmerende rol vervullen. Dit is een terugkerend probleem. Hij zou graag iets meer vernemen over het Groene Golf Team. Hij wil in het Actieprogramma teruglezen hoe daarvan meer gebruik gemaakt gaat worden: ontschotten, niet de muren of de silo’s zoals vaker genoemd worden, leidend laten zijn. Wat hem betreft moet het initiatief vanuit stad leidend zijn. Hij noemt het voorbeeld van de heer Van der Zweth over lunchmaatjes in de Raadsinformatiebijeenkomst. Hij geeft weer met welke organisatie hij hierover contact heeft gehad waarbij de initiatiefnemer lange tijd met lege handen zat en waarbij het nu goed gaat. De heer Van der Zweth (PvdA) is het helemaal eens met de woorden van de heer Bakker. Helemaal ontschotten is lastig. Hij vraagt of de heer Bakker het met zijn fractie eens is dat juist de vaste contactpersoon een groot deel van hét antwoord is op de problemen die de heer Bakker constateert.

De heer Bakker (D66) antwoordt dat dit de eerste stap is. De tweede stap zou ook zoiets moeten zijn als een iets minder een nette manier van communiceren en dat een ambtenaar keihard gaat voor een initiatief om ervoor te zorgen dat het gaat lukken. Hij pleit voor doorzettingsmacht in dat opzicht. De heer Van der Zweth (PvdA) is het eens met hoe de heer Bakker dat omschrijft. Dat kan juist goed in de combinatie met een vast contactpersoon zodat bekend is bij wie iemand moet zijn en dat in de rolbeschrijving wordt aangegeven de boer op te gaan en zich niet te laten afleiden en die mensen te gaan helpen, of terugkomen met een nee wanneer het niet mogelijk is. De heer Bakker (D66) is het daarover eens. De heer Dekkers (GroenLinks) is het eens over het belang van een contactpersoon en doorzettende ambtenaren. Hij vraagt of de heer Bakker het met hem eens is dat ook het gebruik maken van de kracht van de stad hierbij kan helpen. In het verleden Pagina 15 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 10 juni 2021

730

740

750

760

770

waren er Initiatievencafés waar ook andere initiatiefnemers geholpen konden worden wanneer zij vastliepen of wanneer zij startten. Hij vraagt of dat iets is om weer opnieuw op te pakken. De heer Bakker (D66) is het daar absoluut mee eens. Hij weet niet waarom dit is gestopt. Hij kan zich voorstellen dat corona er iets mee te maken heeft. De gemeente heeft een initiatievennetwerk waarbij de stad wordt uitgenodigd. Het lijkt hem buitengewoon zinnig om startende initiatieven te helpen. Hij vervolgt zijn bijdrage met in te gaan op buurtrechten, het bewonersbod. Hij vindt het heel fijn dat die hierin zijn opgenomen. Hij zou het mooi vinden wanneer het stadsbestuur in de komende jaren daarmee verder gaat. Hij schat in dat dat een gedeelde wens is in de raad. Het zou wat hem betreft nog wel iets concreter kunnen als het gaat om de activiteiten. Hij hoorde dit ook terug van de LSA in de Raadsinformatiebijeenkomst. Het bewonersbod komt in de stad niet echt verder. De nieuwe biedingen blijven uit. Ook bestaande initiatieven vinden het lastig om verder te gaan. De heer Dekkers noemde al de casus van de Nieuwe Jutter.

Daarbij is te zien dat fundamenteel anders gekeken moet worden naar de waarde die bewonersinitiatieven leveren en dan dus ook de eigen standaarden, in dat geval kwaliteitstandaarden, anders bekeken moeten worden en dat de maatschappelijke waarde die geleverd wordt op een andere manier beoordeeld moet worden. Hij zou de wethouder daarover nog graag horen. Over het specifieke Right to Bid levert zijn collega mevrouw Bijsterbosch inbreng bij het vastgoedbeleid. Hij miste de Asset Based Community Development. Hij noemt in dat verband de Kracht van Zuilen. Op het punt van diversiteit en inclusie merkt hij op dat die één van de doelen zijn van Samen Stad Maken. In zijn beleving wordt daaraan gewerkt. Een van de deelnemers aan de Raadsinformatiebijeenkomst zei dat het heel erg blank was. Dat geldt ook voor de initiatiefnemers die de weg naar de gemeente goed kennen. Op zich heeft hij daarmee niet zoveel problemen. Voor D66 is het wel belangrijk juist in de buurten waar het nog niet zo goed gaat met de diversiteit en waar de kansenongelijkheid hoog is, initiatieven helpen om tot wasdom te komen. In de Raadsinformatiebijeenkomst waren daarvoor enkele goede suggesties. Hij legt de vraag voor hoe de doorbraak te krijgen op de plekken waar die doorbraak het hardst nodig is. Hij legt de vraag voor bij de wethouder.

Mevrouw Zwinkels (CDA) deelt de ambitie om gezamenlijk na te gaan hoe tot inclusievere participatie is te komen en dat alle groepen in de samenleving kunnen meedoen. Zij heeft moeite met de woorden “niet goed”. Daarmee lijkt het erop alsof D66 de initiatieven afstraft die minder divers zijn. Zij vraagt of de heer Bakker het met haar eens is dat dat iets anders geformuleerd moet worden. De heer Bakker (D66) antwoordt bevestigend. Hij vindt het heel goed dat er partijen zijn die de weg weten te vinden en die zich goed kunnen organiseren. Maar kijkend naar bijvoorbeeld Overvecht, geven bewoners aan dat het soms uit de eigen situatie niet zo gemakkelijk is wanneer mensen de eindjes al aan elkaar moeten knopen, om dan ook nog even een initiatief te nemen. En aan de andere kant blijft het voorbeeld dat de mensen zeggen niet zoveel met de overheid te hebben. De vraag is dan hoe snel het Initiatievenfonds dan gebeld wordt. Hij denkt dat er dan iets anders nodig is via de gemeente, via het Wijkbureau, of via een sociaal makelaar, om op een andere manier een wijk, Kanaleneiland werd genoemd in de Raadsinformatiebijeenkomst, te benaderen, op een andere manier te stimuleren en uit te lokken en mensen in die wijk anders te helpen dan nu gebeurt. Pagina 16 van 58