Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Ruimtelijke ontwikkeling, Grondzaken en Vastgoed van 1 september 2022
1 2 3
Opening Vaststellen van de agenda van 1 september 2022 Raadsvoorstel Vestiging voorkeursrecht op grond van Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) in Deelgebied 6 Merwedekanaalzone Wethouder: Voortman, Beleidsterrein: Grondzaken Indicatieve behandeltijd: 60 minuten Het college stelt aan de raad voor de gronden binnen het gebied dat is gelegen tussen de Beneluxlaan en de A12, Zeehaenkade en de Europalaan-Zuid (deelgebied 6 Merwedekanaalzone) voor een maximale duur van drie jaar aan te wijzen als gebied waarop de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing is. Dit betekent dat de eigenaren van deze gronden bij verkoop van hun perceel deze eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Het vestigen van een voorkeursrecht creëert de mogelijkheden voor de gemeente de gronden aan te kopen. Vooruitlopend op een besluit van de raad heeft het college de gronden voorlopig aangewezen. De eigenaren en zakelijk gerechtigden worden in de gelegenheid gesteld gedurende een periode van 6 weken na het colegebesluit hun zienswijzen kenbaar te maken. De raad wordt gevraagd binnen de wettelijke termijn van 3 maanden een besluit te nemen, omdat anders het besluit van het college van rechtswege vervalt. Het college stelt verder voor een krediet van 0,2 miljoen Euro beschikbaar te stellen voor het opstellen van een Nota van uitgangspunten en dit voorlopig te dekken van de post ‘pre-grondexploitaties’.
De Nota van Uitgangspunten wordt opgesteld ter voorbereiding van een omgevingsplan. Dossier 2786 voorblad Raadsvoorstel Vestiging voorkeursrecht WvG deelgebied 6 Merwedekanaalzone.docx Bijlage 1 - Kadastrale tekening A40.153.pdf Bijlage 2 - Percelenlijst met kenmerk 10160232.docx Raadsbrief Toelichting raadsvoorstel Wvg deelgebied 6 MWKZ en uitnodiging technische sessie.docx Bijlage bij raadsbrief - Technische uitleg Wet voorkeursrecht gemeente.docx Model aangetekende brief Wvg Merwedezone DG6.docx Bijlage bij modelbrief Wvg Merwedezone DG6.docx Bekendmaking collegebesluit Wvg deelgebied 6 MWKZ.docx Zienswijzenbundel Wvg Deelgebied 6 Merwedekanaalzone.pdf Reactienota%20Wvg%20Deelgebied%206%20Merwedekanaalzone.docx%20(1).pdf
3.1
Raadsbrief nav RIB 25 augustus 2022 Wvg deelgebied 6 MWKZ Dossier 2891 voorblad Raadsbrief nav RIB 25 augustus 2022 Wvg deelgebied 6 MWKZ.docx.pdf Bezwaarbundel Wvg MWKZ Dg6_Zwartgemaakt.pdf
3 Raadsvoorstel Vestiging voorkeursrecht op grond van Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) in Deelgebied 6 Merwedekanaalzone 1 Dossier 2786 voorblad.pdf
Commissie Ruimtelijke ontwikkeling, Grondzaken en Vastgoed Dossiernummer
2786
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
1 september 2022
Agendapunt
3
Titel
Raadsvoorstel Vestiging voorkeursrecht op grond van Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) in Deelgebied 6 Merwedekanaalzone
ID
2972
Behandelend ambtenaar
Vliet, Mirte van der
Telefoon
06-41432007
mirte@kickstad.nl
Datum collegebesluit Geocodering Thema
Ruimtelijke ordening
Portefeuillehouder
Wethouder Voortman
Beleidsveld
Grondzaken
Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst) Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Ruimtelijke
30 juni 2022
ontwikkeling, Grondzaken en Vastgoed Raadsinformatiebijeenkomst
25 augustus 2022
Commissie Ruimtelijke
1 september 2022
ontwikkeling, Grondzaken en Vastgoed Voorgesteld besluit
1 Raadsvoorstel Vestiging voorkeursrecht WvG deelgebied 6 Merwedekanaalzone.docx
Voorstel aan de gemeenteraad
Vestiging voorkeursrecht op grond van Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) in Deelgebied 6 Merwedekanaalzone Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim
Grondzaken Ontwikkelorganisatie Ruimte Mirte van der Vliet 10160232 volgt Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Op grond van artikel 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) de percelen in Deelgebied 6 van de Merwedekanaalzone aan te wijzen als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn: a. zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en daarvan deel uit makende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening/kaart A 40.153; b. en de bijbehorende en daarvan deel uit makende perceellijst met kenmerk 10160232, waarop de kadastrale aanduiding is vermeld van de in de aanwijzing opgenomen percelen, de grootte en naam en vestigingsplaats van de eigenaar volgens de registers van het kadaster op 2 juni 2022; c. met de aantekening dat deze percelen zijn betrokken in het besluit tot voorlopige aanwijzing van het college van 21 juni 2022; waarmee de gemeente het eerste recht van koop krijgt op deze percelen. 2. Op grond van artikel 2 lid 2 van het Besluit voorkeursrecht gemeenten 2010 te duiden dat het besluit op grond van artikel 9 lid 3 van de Wvg een maximale werkingsduur heeft van drie jaar. 3. Burgemeester en wethouders te machtigen alle in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten noodzakelijke handelingen te verrichten (of te laten verrichten) zoals onder meer het doen vertegenwoordigen van de raad in bezwaar- en beroepsprocedures. 4.
Een voorbereidingskrediet voor de herontwikkeling van Deelgebied 6 Merwedekanaalzone van EUR 0,2 miljoen beschikbaar te stellen voor een Nota van Uitgangspunten, voorafgaand aan het opstellen van het omgevingsplan zoals door de raad gevraagd in amendement 21/A128, en tot het moment van de te zijner tijd te openen grondexploitatie de Reserve Grondexploitaties, het onderdeel ‘pre-grondexploitaties’, te bestemmen als achtervang voor dit krediet. Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Geheimhouding Het college heeft op de bijlage ‘Financiële haalbaarheid herontwikkeling deelgebied 6 Merwedekanaalzone’ tijdelijke geheimhouding opgelegd op grond van artikel 55 lid 1, artikel 86 lid 2 en artikel 25 lid 2 Gemeentewet om redenen genoemd in 5.1 lid 2 sub b van de Woo tot de grondexploitatie voor Deelgebied 6 wordt afgesloten, of zoveel eerder als het college de raad (gedeeltelijk) in openbaarheid kan informeren. De raad wordt separaat gevraagd deze geheimhouding op grond van artikel 25 lid 3 Gemeentewet in de eerstvolgende raadvergadering te bekrachtigen. De gemeente moet in onderhandeling kunnen treden met andere partijen om nadere (uitvoerings- en grond)overeenkomsten te sluiten ten behoeve van de ontwikkeling van Deelgebied 6 Merwedekanaalzone. De gemeente heeft er financieel belang bij en kan bij onderhandelingen benadeeld worden als onderhandelaars van marktpartijen beschikken over deze geheime bedrijfsinformatie. Deze informatie over het businessconcept en gemeentelijke financiële kaders kunnen marktpartijen gebruiken bij onderhandelingen, het opstellen van offertes, prijsbepaling en het uitwerken van plannen en strategieën.
2
Samenvatting Door middel van het vestigen van een voorkeursrecht op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) verschaft de gemeente zich voorrang bij aankoop van gronden benodigd voor het realiseren van toekomstige planologische ontwikkelingen. De onderhavige gronden worden voorzien ten behoeve van de ontwikkeling van (de oostkant van) Deelgebied 6 van de Merwedekanaalzone. Ten behoeve van het opstellen van een Nota van Uitgangspunten voor de ontwikkeling van het gebied, voorafgaand aan het opstellen van een omgevingsplan, wordt een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van EUR 0,2 miljoen.
Context Aanleiding Deelgebied 6 is het gebied van de Beneluxlaan tot de A12 en van de Zeehaenkade tot aan Europalaan-Zuid. De meest voorkomende bestemmingen in dit gebied zijn momenteel kantoren en bedrijvigheid. In juli 2021 is het consoliderende bestemmingsplan ‘Merwedekanaalzone Deelgebied 6, Zeehaenkade e.o.’ vastgesteld. Dit bestemmingsplan richt zich, vooruitlopend op de transformatie van dit deel van de Merwedekanaalzone conform de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone (deel 2), voornamelijk op het beheer van de bestaande situatie en het vastleggen van de functionele en ruimtelijke structuur. De gemeenteraad heeft op 7 oktober 2021 de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone en bijbehorende MER vastgesteld in de gemeenteraad. De Omgevingsvisie schetst kaders voor de transformatie van de gehele Merwedekanaalzone naar een gemengde stadswijk met ruimte voor wonen, werken en verblijven/recreëren, waar Deelgebied 6 deel van uitmaakt. Om een actievere regierol te kunnen innemen bij de herontwikkeling van Deelgebied 6 is het voorstel om een voorkeursrecht zoals bedoeld in de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) te vestigen in de oostkant van het gebied door over te gaan tot een aanwijzing van de percelen zoals opgenomen in de bij dit besluit behorende perceellijst, waardoor de gemeente het recht van eerste koop krijgt.
Uitgebreidere toelichting op (de timing van) het vestigen van het voorkeursrecht is te vinden in de geheime notitie ‘Financiële haalbaarheid herontwikkeling deelgebied 6 Merwedekanaalzone’. Het voorkeursrecht zorgt ervoor dat eigenaren van de percelen waar een Wvg op is gevestigd bij verkoop van hun perceel deze eerst bij aangetekende brief aan de gemeente Utrecht moeten aanbieden. Het vestigen van een voorkeursrecht creëert de mogelijkheid de percelen aan te kopen. Het voorkeursrecht wordt gevestigd op de oostelijk gelegen kavels (het gebied tussen de Eendrachtlaan, Vliegend Hertlaan, Winthontlaan en het Merwedekanaal) omdat hier de grootste transformatiekansen zijn. In dit deel bevindt zich bedrijvigheid waar transformatie naar een overwegend woonprogramma maximaal bijdraagt aan de ambities van de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone. Op de overige kavels in Deelgebied 6 is recent herontwikkeld (de noord- en zuidkop van het gebied) of is er sprake van goed verhuurd en in gebruik genomen kantoorprogramma, waarvan het minder aannemelijk en zinvol is het te transformeren naar ander programma. Juridische context De percelen waar de Wvg op gevestigd wordt, hebben thans de bestemmingen “Bedrijventerrein”, “Kantoor” en “Verkeer – Verblijfgebied”.
De gemeenteraad is bevoegd om gronden aan te wijzen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing worden verklaard. Het college moet daarvoor de percelen eerst voorlopig hebben aangewezen. Dat heeft het college gedaan op 21 juni 2022. Met het besluit van de raad vervalt de voorlopige aanwijzing, zodra het raadsbesluit rechtskracht heeft. Daarnaast moet er moet worden voldaan aan de volgende twee criteria: 1. aan de gronden moet een niet-agrarische bestemming worden toegedacht of gegeven en; 2. het gebruik van de gronden moet afwijken van de toegedachte bestemming. Ad l. Niet-agrarische bestemming Het voorkeursrecht kan alleen gevestigd worden voor gronden die in de nabije toekomst een andere bestemming krijgen dan de agrarische bestemming. De Omgevingsvisie Merwedekanaalzone voorziet
3
in de functies wonen, detailhandel, parkeren, bedrijven, maatschappelijke doeleinden en verkeers- en verblijfsdoeleinden. Deze functies worden als niet-agrarisch beschouwd. Ad 2. Huidig gebruik en toekomstige bestemming Binnen het systeem van de Wvg komen alleen gronden in aanmerking, waarvan het huidig gebruik afwijkt van de toekomstige bestemming. In de toekomstige bestemming zal de bestemming woondoeleinden worden opgenomen conform de al vastgestelde omgevingsvisie. De Omgevingsvisie Merwedekanaalzone voorziet in de functies wonen, detailhandel, parkeren, bedrijven, maatschappelijke doeleinden en verkeers- en verblijfsdoeleinden. Deze functies worden als niet-agrarisch beschouwd. Uit de parlementaire behandeling van de Wvg blijkt dat de voorkeursregeling niet zo beperkt behoeft te worden uitgelegd dat deze alleen kan worden toegepast wanneer de nieuwe bestemming op wezenlijk andere gebruiksvormen ziet. Ook wanneer de nieuwe bestemming voorziet in een vergelijkbaar maar intensiever gebruik dan het bestaande, zal van een afwijkend gebruik kunnen worden gesproken. Dit is ook bevestigd in de jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. (zie onder meer AbRvS 18 december 2013, 201300165/1/A3).
Er wordt dus voldaan aan beide criteria (geen agrarische bestemming en het gebruik wijkt af van de toegedachte bestemming), waardoor de gemeente de percelen kan aanwijzen. Het raadsbesluit moet ter inzage worden gelegd en die terinzagelegging moet worden gepubliceerd om het besluit in werking te doen treden. Het besluit zal worden gepubliceerd in het Gemeenteblad. De dag na de dagtekening van het Gemeenteblad waarin de terinzagelegging wordt bekend gemaakt, treedt het besluit in werking en heeft het rechtsgevolg. Vervolgens worden de eigenaren en de ingeschreven beperkt gerechtigden persoonlijk op de hoogte gebracht van het besluit middels een aangetekend schrijven. Deze kennisgeving dient een zakelijke beschrijving te bevatten van de betekenis van de aanwijzing. Verwezen wordt naar de bijgevoegde kennisgeving die eigenaren/rechthebbenden van de aan te wijzen gronden zullen ontvangen. Ook moet een registratie plaatsvinden in het Wkpb-register (Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen). Toelichting besluitvormingsprocedure Eerst wijst het college op grond van artikel 6 Wvg percelen voorlopig aan als percelen waarop het voorkeursrecht van toepassing wordt.
In artikel 4:11 onder c van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is bepaald dat het daarbij niet noodzakelijk om toepassing te geven aan inspraak (of: om eigenaren te horen conform artikel 4:8 Awb) indien de vereiste spoed en/of dat het met de aanwijzing doel alleen bereikt kan worden als belanghebbenden niet van te voren in kennis worden gesteld. Het besluit van het college geldt gedurende 3 maanden. Wil de gemeente het voorkeursrecht behouden, dan zal de gemeenteraad binnen deze 3 maanden de gronden opnieuw moeten aanwijzen (bestendigen). Daarna vervalt het van rechtswege. Een dergelijke aanwijzing door de raad gebeurt op basis van artikel 5 Wvg. De eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden worden in de gelegenheid gesteld gedurende een periode van 6 weken na het collegebesluit hun zienswijzen kenbaar te maken. Indien er zienswijzen worden ingediend, zal een reactienota via het college aan de raad worden voorgelegd. Ook kunnen belanghebbenden binnen 6 weken bezwaar aantekenen tegen de besluiten van college en raad. Het besluit van het college op basis van artikel 6 Wvg heeft ingevolge artikel 6 lid 1 Wvg een geldingsduur van 3 maanden. Na deze 3 maanden vervalt het voorkeursrecht van rechtswege. Om het voorkeursrecht te behouden moet de gemeenteraad binnen deze termijn besluiten het voorkeursrecht van toepassing te verklaren op grond van artikel 5 Wvg.
Zodra de gemeenteraad hiertoe heeft besloten geldt het voorkeursrecht voor de duur van 3 jaar. Wordt binnen deze 3 jaar een omgevingsplan (met een afwijkende bestemming) vastgesteld, dan geldt het voorkeursrecht gedurende 10 jaar na inwerkingtreding van dat omgevingsplan. Wvg onder de Omgevingswet Nadat de gemeenteraad heeft besloten tot bestendiging zal – naar verwachting – binnen een periode 4
van 3 jaar de Omgevingswet in werking treden. Het oude recht (de Wvg) blijft dan van toepassing totdat het raadsbesluit tot bestendiging onherroepelijk is. Onherroepelijk betekent dat geen bezwaar en beroep meer mogelijk is en de rechter een uitspraak heeft gedaan en geen hoger beroep meer mogelijk is. Als de Omgevingswet in werking is getreden (verwachting is op 1 januari 2023) dan is er sprake van een gelijkstelling van lopende voorkeursrechten op basis van de Wvg met de voorkeursrechten uit de Omgevingswet. Inhoudelijk en qua tijdsperiode zijn die gelijk aan elkaar. Beoogd effect Met het aanwijzen van de percelen waarop het voorkeursrecht van toepassing wordt, beoogt de gemeente een eerste recht van koop te verkrijgen in Deelgebied 6 en zo meer regie te kunnen voeren op de transformatie van Deelgebied 6. Met het voorbereidingskrediet kan de planontwikkeling worden gestart in de vorm van het opstellen van een nota van uitgangspunten. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening - 7 oktober 2021 vaststelling Omgevingsvisie en MER Merwedekanaalzone Deel 2; - 15 juli 2021 vaststelling conserverend Bestemmingsplan Merwedekanaalzone Deelgebied 6, Zeehaenkade e.o.
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
Op grond van artikel 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) de percelen in Deelgebied 6 van de Merwedekanaalzone aan te wijzen als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn: a. zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en daarvan deel uit makende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening/kaart A 40.153; b. en de bijbehorende en daarvan deel uit makende perceellijst met kenmerk 10160232, waarop de kadastrale aanduiding is vermeld van de in de aanwijzing opgenomen percelen, de grootte en naam en vestigingsplaats van de eigenaar volgens de registers van het kadaster op 2 juni 2022; c. met de aantekening dat deze percelen zijn betrokken in het besluit tot voorlopige aanwijzing van het college van 21 juni 2022; waarmee de gemeente het eerste recht van koop krijgt op deze percelen.
Argumenten 1.1
Door het vestigen van het voorkeursrecht, kan de gemeente een betere positie krijgen in het gebied als een eigenaar over gaat tot verkoop Het inzetten van het instrument Wvg leidt ertoe dat de eigenaar, als hij wil verkopen, eerst aan de gemeente moet aanbieden. De gemeente kan dan overgaan tot het aankopen van de grond en wordt daarmee één van de eigenaren in het gebied. De positie van de gemeente in de transformatie wordt dan sterker en de gemeente kan meer regie voeren. De gemeente krijgt met vestiging van het voorkeursrecht betere mogelijkheden om te komen tot een optimale inrichting van Deelgebied 6, hetgeen een zwaarwegend algemeen belang is. Tegenover dit zwaarwegende belang van de gemeente staan de belangen van de eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden van de percelen in de locatie. De Wvg bevat een groot aantal waarborgen ter bescherming van de belangen van de eigenaren en zakelijk gerechtigden, waaronder prijsvaststelling via de rechtbank en mogelijke schadevergoeding in bepaalde gevallen. Daarnaast geeft de wet maximale termijnen om te komen tot ruimtelijke plannen. Als niet binnen drie jaar een ruimtelijk plan ter inzage wordt gelegd, vervalt het 5
voorkeursrecht van rechtswege. De periode waarin voor de eigenaren enige onzekerheid bestaat ten aanzien van de toekomstige ruimtelijke invulling is daardoor begrensd. Kanttekeningen/ Risico’s 1.1
Het toepassen van het voorkeursrecht geeft geen garantie dat de gemeente positie verkrijgt in Deelgebied 6 Grondeigenaren worden niet verplicht hun gronden te verkopen. Alleen als zij willen verkopen, moeten zij de gronden eerst aan de gemeente aanbieden. Grondeigenaren kunnen er voor kiezen zelf hun gronden te ontwikkelen. De vestiging van een Wvg-recht geeft dus geen zekerheid tot verwerving en realisatie. Indien nodig kan te zijner tijd altijd nog onteigening worden overwogen, als een partij niet zelf kan of wil ontwikkelen.
1.2
Het besluit tot voorlopige aanwijzing is geen garantie dat de gemeente het recht van eerste aankoop houdt Voor belanghebbenden bestaat de mogelijkheid om bezwaar en beroep (inclusief voorlopige voorziening) in te stellen tegen het besluit. Daarnaast is het mogelijk dat de raad de voorlopige aanwijzing niet bestendigt.
1.3
Aankopen door de gemeente kunnen worden gedaan, mits passend binnen de kaders van de anticiperende verwervingen. Als de eigenaren die betrokken zijn bij het voorkeursrecht hun perceel willen verkopen, zullen zij het eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Dit kan betekenen dat de gemeente tot aankoop van deze gronden (en alle opstallen die daarop aanwezig zijn) overgaat. Doordat er sprake is van een vastgestelde Omgevingsvisie wordt een aankoop gedaan binnen de kaders van de ‘Anticiperende aankopen’. Wanneer een besluit tot aankoop voorligt, zal de dekking conform de kaders verantwoord worden.
Beslispunt 2
Op grond van artikel 2 lid 2 van het Besluit voorkeursrecht gemeenten 2010 te duiden dat het besluit op grond van artikel 9 lid 3 van de Wvg een maximale werkingsduur heeft van drie jaar.
Beslispunt 3
Burgemeester en wethouders te machtigen alle in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten noodzakelijke handelingen te verrichten (of te laten verrichten) zoals onder meer het doen vertegenwoordigen van de raad in bezwaaren beroepsprocedures.
Argumenten 3.1
Tegen het raadsbesluit kan bezwaar en beroep worden ingesteld. Indien de raad besluit tot machtiging van het college dan kan het college namens de raad optreden in procedures.
Beslispunt 4
Een voorbereidingskrediet voor de herontwikkeling van Deelgebied 6 Merwedekanaalzone van EUR 0,2 miljoen beschikbaar te stellen voor een Nota van Uitgangspunten, voorafgaand aan het opstellen van het omgevingsplan zoals door de raad gevraagd in amendement 21/A128, en tot het moment van de te zijner tijd te openen grondexploitatie de Reserve Grondexploitaties, het onderdeel ‘pre-grondexploitaties’, te bestemmen als achtervang voor dit krediet. 6
Argumenten 4.1
Met het vestigen van de Wvg geeft de gemeente het signaal af de regie te willen voeren over transformatie van Deelgebied 6. Dit betekent dat de gemeente regie zal moeten en willen voeren over het planproces. De eerste stap in het planproces is het opstellen van een nota van uitgangspunten (NvU) voor Deelgebied 6, vast te stellen door de raad conform amendement 21/A128. Met het amendement behorende bij het besluit over de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone (deel 2) heeft de raad besloten dat ruim voor de ter inzagelegging van een bestemmingsplan (straks omgevingsplan) waarmee ‘nader te onderzoeken woningen’ worden toegevoegd (dat is het geval in Deelgebied 6) een NvU voor het betreffende bestemmingsplan voorgelegd moet worden aan de raad. De NvU is een eerste stap in proces om te komen tot een omgevingsplan. De kosten voor het opstellen van de NvU zijn geraamd op € 200.000,-. De dekking hiervoor is een te zijner tijd te openen grondexploitatie. Tot dat moment wordt voorgesteld om de reserve grondexploitaties, het onderdeel ‘pre-grondexploitaties’ als achtervang te bestemmen voor dit krediet. Naast inhoudelijke uitgangspunten, wordt in de NvU ook een voorstel gedaan voor het vervolg van het planproces en de financiële consequenties.
Financiën Als de eigenaren die betrokken zijn bij het voorkeursrecht hun perceel willen verkopen, zullen zij het eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Verkoop geschiedt altijd op basis van een marktconforme prijs. Op basis van de kaders en ambities uit de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone en referenties is een haalbaarheidsberekening uitgevoerd. Uit die berekening volgt een indicatie van de haalbaarheid. Dit wordt toegelicht in de geheime financiële notitie bij dit voorstel. Doordat er sprake is van een vastgestelde Omgevingsvisie wordt een aankoop gedaan binnen de kaders van de ‘Anticiperende aankopen’ en is het college bevoegd de aankopen te doen. Financiële uitvoerbaarheid omgevingsplan In de Nota van Uitgangspunten (NvU) die vastgesteld moet worden door de raad ruim voordat het omgevingsplan wordt opgesteld (conform amendement 21/A128 behorende bij het raadsbesluit over de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone – deel 2), wordt in een aantal scenario’s uiteengezet op welke verschillende manieren herontwikkeling van Deelgebied 6 financiële uitvoerbaarheid is. Als er zicht is op financiële uitvoerbaarheid, kan het besluit genomen worden door de raad dat gewerkt kan gaan worden aan een omgevingsplan. Bij de vaststelling van een omgevingsplan moet de financiële uitvoerbaarheid van het omgevingsplan namelijk aangetoond worden.
De financiële uitvoerbaarheid heeft onder andere betrekking op de dekking van bovenwijkse voorzieningen. Hiervoor zal bij de herontwikkeling maximaal worden ingezet op kostenverhaal bij zelfrealisatoren en binnen de financiële mogelijkheden van de in eigendom verkregen percelen. In de geheime notitie ‘Financiële haalbaarheid herontwikkeling deelgebied 6 Merwedekanaalzone’ is een eerste analyse opgenomen van de financiële uitvoerbaarheid. Plankosten na vestiging Wvg De eerste stap in het planproces na vaststelling van de Wvg is het opstellen van een NvU voor Deelgebied 6. Dit brengt kosten met zich mee. Deze zijn geraamd op € 200.000,-. We stellen aan de raad voor om hier een voorbereidingskrediet voor te openen. De dekking hiervoor is een te zijner tijd te openen grondexploitatie. Tot dat moment stellen we de raad voor de reserve grondexploitaties, het onderdeel ‘pre-grondexploitaties’ als achtervang te bestemming voor dit krediet. Kenmerk van de investeringsruimte grondexploitatie is dat de middelen ingezet kunnen worden voor alle gebiedsontwikkelingen. Het is niet mogelijk om het budget vooraf zonder raadsbesluit te oormerken. De raad besluit bij de besluitvorming over de NvU over het al dan niet nemen van een volgende stap in het planproces, en de daarmee gemoeide kosten. Die kosten worden in de NvU inzichtelijk gemaakt. 7
Vervolg Inschrijving voorkeursrecht De inschrijving van het voorkeursrecht is geregeld in de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken. Uit die wet, in samenhang gelezen met (de bijlage bij) het Aanwijzingsbesluit Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken, volgt dat zowel de aanwijzing van gronden door de gemeenteraad, als de voorlopige aanwijzing van gronden door het college, binnen vier dagen na de dag van bekendmaking van het besluit, ter inschrijving moeten worden aangeboden bij het Kadaster. In de Regeling kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken zijn nadere regels gegeven over de wijze van aanlevering. Voorgesteld wordt het college op te dragen voor dit proces zorg te dragen. Zienswijzen op vestiging Wvg Belanghebbenden worden in de gelegenheid gesteld om gedurende een periode van 6 weken zienswijzen in te dienen met betrekking tot de vestiging van de Wvg op de betreffende percelen in Deelgebied 6 Merwedekanaalzone. De zienswijzenperiode valt deels in de zomervakantie: 2,5 weken vallen ervoor, 3,5 weken vallen in de zomervakantie. We betrachten mede hierom extra zorgvuldigheid richting de belanghebbenden met betrekking tot de bekendmaking van het besluit en inspraak. De eigenaren van de percelen waar een voorlopige Wvg op is gevestigd ontvangen zo snel mogelijk na het collegebesluit een aangetekende brief.
En er wordt zoveel als mogelijk persoonlijk contact opgenomen met de in het gebied bekende eigenaren. Indien de gemeente zienswijzen ontvangt, zal het college met een reactie komen die de raad vlak na het zomerreces ontvangt. De raad kan de zienswijzen en reactie betrekken in de besluitvorming over de Wvg. Nota van uitgangspunten De eerste stap in het planproces is het opstellen van een nota van uitgangspunten die aan de raad wordt voorgelegd ter besluitvorming. Dit conform amendementen 21/A128 behorende bij het raadsbesluit over de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone – Deel 2. De verwachting is dat de nota van uitgangspunten in het eerste kwartaal van 2023 aan de raad kan worden voorgelegd. Dat is ook het moment dat de raad besluit over het nemen van de volgende stap in het planvormingsproces richting het opstellen van het omgevingsplan. Om het voorkeursrecht te behouden, dient een omgevingsplan binnen drie jaar na vestiging van het voorkeursrecht te zijn vastgesteld door de raad.
Participatie Het voorstel aan de raad is voorbereid met een zienswijzeprocedure. De rechthebbenden zijn voor een periode van 6 weken in de gelegenheid gesteld om hun zienswijzen in te dienen tegen het voorgenomen besluit van de gemeenteraad. Eventuele zienswijzen en reactie daarop worden aan de raad gestuurd ten behoeve van besluitvorming. Tegens het besluit van het college alsmede het toekomstige mogelijk besluit van de gemeenteraad staat bezwaar open. Rechthebbenden kunnen binnen een periode van 6 weken, ingaande op 23 juni 2022 bezwaar indienen tegen het besluit van het college. Indien en voor zover de gemeenteraad een opvolgend besluit neemt dan behoeft een rechthebbende niet nogmaals bezwaar in te dienen omdat een bezwaar tegen het besluit van het college mede wordt geacht te zijn gericht tegen het besluit van de gemeenteraad.
Communicatie Publicatie van het raadsbesluit in het gemeenteblad geschiedt digitaal. De rechthebbenden in het gebied zullen per aangetekende brief worden geïnformeerd over de aanwijzing. Het besluit zal, tezamen met de percelenlijst met kenmerk 10160232 en bijbehorende tekening A40.153 ter inzage worden gelegd.
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Kadastrale tekening A40.153 - Percelenlijst met kenmerk 10160232
8
Bijlagen informatief - GEHEIM - Financiële haalbaarheid herontwikkeling deelgebied 6 Merwedekanaalzone - Brief eigenaren met bijlage - Raadsbrief Toelichting raadsvoorstel Wvg deelgebied 6 Merwedekanaalzone en uitnodiging technische sessie
9
1 Bijlage 1 - Kadastrale tekening A40.153.pdf
1 Bijlage 2 - Percelenlijst met kenmerk 10160232.docx
Lijst van aangewezen percelen of perceelsgedeelten gelegen in de kadastrale Gemeente Utrecht waarop conform artikel 6 van de Wvg, de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing zijn. Deze lijst behoort bij het besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht d.d. 21 juni 2022 tot aanwijzing van de percelen of perceelsgedeelten gelegen in de gebiedsontwikkeling Deelgebied 6 Merwedekanaalzone als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing zijn. De aangewezen percelen of perceelsgedeelten zijn eveneens aangegeven op de bij het besluit behorende tekening/kaart van aangewezen percelen of perceelsgedeelten. De gegevens zoals die in de lijst zijn opgenomen zijn ontleend aan de Dienst voor het kadaster en de openbare registers d.d. 2 juni 2022.
Kadastrale gemeente
Sectie
Nummer
Grootte perceel
Grootte perceel betrokken in besluit Wvg
Plaatselijk bekend
Huidige bestemming conform ruimtelijke plannen.nl
Toegedachte bestemming
Recht
1
Eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden
Adres conform Kamer van Koophandel
Postcode
Plaats
Vliegend Hertlaan 8
3526 TK
Utrecht
Utrecht
R
771
7.000
7.000
Vliegend Hertlaan 4 A
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
Volgens uittreksel kadaster: Gepu Exploitatie Maatschappij B.V.. Deze B.V. is niet bekend bij KVK. Volgens de info kvk is de B.V. reeds overgegaan in: Zeehaen Beheer B.V.
Utrecht
R
1247
2.424
2.424
Eendrachtlaan 82
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Utrecht Eendrachtlaan 80 Project B.V.
Arkerpoort 2
3861 PS
Nijkerk (Gld)
Utrecht
R
1248
3.508
3.508
Eendrachtlaan 82
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Utrecht Eendrachtlaan 80 Project B.V.
Arkerpoort 2
3861 PS
Nijkerk (Gld)
Utrecht
R
1249
1.548
1.548
Eendrachtlaan 82
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Utrecht Eendrachtlaan 80 Project B.V.
Arkerpoort 2
3861 PS
Nijkerk (Gld)
Utrecht
R
664
618
618
Eendrachtlaan 80
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
Utrecht Eendrachtlaan 80 Project B.V.
Arkerpoort 2
3861 PS
Nijkerk (Gld)
Utrecht
R
666
1.297
1.297
Zeehaenkade 62 - 70
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
Utrecht Eendrachtlaan 80 Project B.V.
Arkerpoort 2
3861 PS
Nijkerk (Gld)
Utrecht
R
1104
1.781
1.781
Eendrachtlaan 98
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
WNP Holding B.V.
Zandpas 19
3631 NK
Nieuwersluis
Utrecht
R
748
13
13
Eendrachtlaan 278
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Stedin Netbeheer B.V.
Blaak 8
3011 TA
Rotterdam
Utrecht
R
749
7.727
7.727
Eendrachtlaan 100
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
URBI Investement 2 sub a B.V.
Keienbergweg 25
1101 EX
Amsterdam
Utrecht
R
667
750
750
Zeehaenkade 60
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
Bouw- en Exploitatiemaatschappij Bem B.V.
Jan Pietersz. Coenstraat 7
2595 WP
Den Haag
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11 Utrecht
R
669
5.290
5.290
Eendrachtlaan 280
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Terberg Business Lease Group B.V.
Eendrachtlaan 280
3526 LB
Utrecht
Utrecht
R
670
6.950
6.950
Zeehaenkade 50
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Terberg Business Lease Group B.V.
Eendrachtlaan 280
3526 LB
Utrecht
Utrecht
R
736
520
520
Eendrachtlaan
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Erfpacht
Terberg Business Lease Group B.V.
Eendrachtlaan 280
3526 LB
Utrecht
Strawinskylaan 741; en
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Pieter Braaijweg 6
1077 XX; en 1114 AJ
12
13
14 Utrecht
R
769
8.323
8.323
Eendrachtlaan 300
15
Erfpacht; en ondererfpacht
WPC REIT Ster 18 B.V.; en SternFacilitair SLB B.V.
Amsterdam; en AmsterdamDuivendrecht
Utrecht
R
770
7.570
7.570
Zeehaenkade 30 - 32
Bedrijventerrein
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Rembrandt Real Estate B.V.
Maliebaan 8
3581 CM
Utrecht
Utrecht
R
486
1.845
1.845
Winthontlaan
Kantoor
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Dutch Property Company Vermeer 1 B.V.
Herikerbergweg 238
1101 CM
Amsterdam
Utrecht
R
815
12.620
12.620
Winthontlaan 171
Kantoor; en Verkeer Verblijfsgebied
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Dutch Property Company Vermeer 1 B.V.
Herikerbergweg 238
1101 CM
Amsterdam
Utrecht
R
817
45
45
Zeehaenkade
Kantoor; en Verkeer Verblijfsgebied
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Dutch Property Company Vermeer 1 B.V.
Herikerbergweg 238
1101 CM
Amsterdam
Utrecht
R
818
1.440
1.440
Winthontlaan 171
Kantoor; en Verkeer Verblijfsgebied
Wonen met de daarbij behorende voorzieningen
Eigendom
Dutch Property Company Vermeer 1 B.V.
Herikerbergweg 238
1101 CM
Amsterdam
16
17
18
19
Aldus besloten door burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht in haar vergadering van 21 juni 2022 met kenmerk 10160232
1 Raadsbrief Toelichting raadsvoorstel Wvg deelgebied 6 MWKZ en uitnodiging technische sessie.docx
Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl
Aan de gemeenteraad
Behandeld door
Mirte van der Vliet
Datum
21 juni 2022
Doorkiesnummer
06-41432007
Kenmerk
10160232
Mirte.vandervliet@utrecht.nl
Onderwerp
Toelichting raadsvoorstel Wvg deelgebied 6 Merwedekanaalzone en uitnodiging technische sessie
Bijlage(n)
1
Beleidsveld
Groot Merwede
Geachte leden van de raad, Op 15 juli 2021 heeft u het conserverende bestemmingsplan Merwedekanaalzone Deelgebied 6, Zeehaenkade e.o. vastgesteld, vooruitlopend op de gewenste transformatie van dit gebied. Vervolgens heeft u 7 oktober 2021 de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone (deel 2) vastgesteld, waarin de kaders zijn geschetst voor de transformatie van onder andere Deelgebied 6. Nu heeft u het raadsvoorstel over de vestiging van een voorkeursrecht in Deelgebied 6 van de Merwedekanaalzone ontvangen. Hiermee wordt een volgende stap gezet in de ontwikkeling van de Merwedekanaalzone. Het is lang geleden dat de gemeente Utrecht een voorkeursrecht heeft gevestigd. De laatste keer dat dit werd voorgesteld was in 2013 ten behoeve van de ontwikkeling van Rotsoord. In het coalitieakkoord is de intentie uitgesproken weer meer actief grondbeleid toe te passen daar waar het toegevoegde waarde heeft om een grotere regierol te pakken als gemeente. Meer regie in en duidelijkheid over Deelgebied 6 Voor de oostkant van Deelgebied 6 zien we de toegevoegde waarde van het hebben van meer regie. In dit deel bevindt zich bedrijvigheid waar transformatie naar een gemengde stadswijk maximaal bijdraagt aan de ambities van de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone. De Omgevingsvisie kent hoge ambities. Door meer regie te voeren, kunnen we zelf beter bijdragen aan het behalen van deze ambities.
De gemeente heeft momenteel beperkt ontwikkelpositie in het gebied. Met het vestigen van een Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) laten we zien dat we als gemeente graag willen dat Deelgebied 6 tot ontwikkeling komt, en dat we ook bereid zijn daarin een serieuze bijdrage te leveren. We geven de belanghebbenden in Deelgebied 6 duidelijkheid over de intenties van de gemeente: (in drie jaar tijd) komen tot een omgevingsplan waarmee de transformatie van de oostkant van Deelgebied 6 planologisch is geborgd.
Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk
21 juni 2022 10160232
Toelichting op werking en proces Wvg Na vestiging van een voorkeursrecht moet een particuliere partij die onroerend goed wil verkopen, deze eerst te koop aanbieden aan de gemeente. De gemeente mag het vastgoed aankopen tegen een marktconforme prijs. Echter, de eigenaar is niet verplicht, dan wel kan verplicht worden, zijn onroerend goed aan de gemeente te koop aan te bieden. Het voorkeursrecht is daarmee een passief instrument, verwerving kan uitsluitend plaatsvinden indien een eigenaar het initiatief tot verkoop neemt of bereid is te verkopen. Bij het vestigen van een voorkeursrecht gelden strikte doorlooptermijnen. Indien deze termijnen niet worden behaald, vervalt het voorkeursrecht en kan deze voor een periode van 2 jaar niet opnieuw gevestigd worden op de betreffende percelen. De volgende doorlooptijden dienen in acht genomen te worden: 1. Start met collegebesluit voor het vestigen van een voorlopig voorkeursrecht van maximaal 3 maanden, dan; 2. Binnen drie maanden een raadsbesluit om het voorlopige voorkeursrecht om te zetten naar een voorkeursrecht dat 3 jaar geldig is, dan; 3. Binnen 3 jaar een bestemmingsplan/omgevingsplan vaststellen, waarna; 4. Het voorkeursrecht 10 jaar (2 x 5 jaar) geldig is. In de achterliggende notitie in de bijlage wordt dieper ingegaan op de beschreven stappen.
Planning en termijnen Wvg Deelgebied 6 Merwedekanaalzone Wij hebben op 21 juni een voorlopig voorkeursrecht gevestigd op een aantal percelen in het oostelijke deel van Deelgebied 6. Wettelijk gezien dient de raad het voorkeursrecht binnen drie maanden opnieuw te vestigen om het drie jaar lang te behouden. Wij willen u daarom vragen om uiterlijk binnen 3 maanden na het collegebesluit in de raadsvergadering een besluit te nemen over het raadsvoorstel. Communicatie en inspraak De 6 wekelijkse periode voor het indienen van zienswijzen op het besluit om een voorkeursrecht te vestigen valt deels in de zomervakantie: 2,5 weken vallen ervoor, 3,5 weken vallen in de zomervakantie. We betrachten mede hierom extra zorgvuldigheid richting de belanghebbenden met betrekking tot de bekendmaking van het besluit en inspraak. De eigenaren van de percelen waar een voorlopige Wvg op is gevestigd ontvangen zo snel mogelijk na het collegebesluit een aangetekende brief. En er wordt zoveel als mogelijk persoonlijk contact opgenomen met de in het gebied bekende eigenaren. Streven is om u eind augustus te informeren over de binnengekomen zienswijzen en de reactie van het college hierop. Uitnodiging Indien gewenst kunnen wij u een technische toelichting over de Wvg voor Deelgebied 6 Merwedekanaalzone geven.
In overleg met de raadsadviseur hebben wij hier vooralsnog dinsdagavond 28 juni voor gereserveerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
2/2
1 Bijlage bij raadsbrief - Technische uitleg Wet voorkeursrecht gemeente.docx
Technische toelichting instrument Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg)
Onderwerp
Technische toelichting werking Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg)
Beleidsveld
Grondbeleid
Datum
21 juni 2022
Contactpersoon
Jiri van den Berg
Bijlage(n) Geen
Aanleiding Na de presentatie van het nieuwe coalitieakkoord 1 juni jl., is duidelijk geworden dat ons college voornemens is het grondbeleid instrumentarium actiever te gaan inzetten. Eén van die instrumenten is het actief inzetten (en vestigen) van een Wvg Wet voorkeursrecht gemeente (Wvg). Deze notitie geeft inzicht in de technische kaders en spelregels bij de inzet van het instrument Wvg.
Wet voorkeursrecht Gemeenten (Wvg)
Bij een actief grondbeleid zijn de mogelijkheden voor het voeren van regie op de ruimtelijke ontwikkelingen optimaal. De gemeente verwerft en ontwikkelt in dat geval de grond zelf. Hieraan zijn echter ook meer (financiële) risico’s verbonden dan aan het voeren van een faciliterend grondbeleid, waarbij de invloed van de gemeente op de toekomstige bestemming en de inrichting van de grond niet loopt via het grondeigendom, maar via het bestemmingsplan, de anterieure exploitatieovereenkomst of een exploitatieplan. Bovendien is het lang niet altijd mogelijk om een actief grondbeleid te voeren. Op het moment dat de eigenaar van de grond in staat en bereid is om de gewenste ontwikkeling zelf te realiseren heeft deze eigenaar daartoe het recht. Dit wordt ook het zelfrealisatierecht genoemd. Welke instrumenten ingezet kunnen worden voor actief grondbeleid is reeds inzichtelijk gemaakt en aan de raad op 6 april de notitie “Toelichting Instrumentarium Grondbeleid” toegestuurd. Deze notitie is op het internet en iBabs terug te vinden. Deze notitie richt zich specifiek op de werking en uitvoering van de Wet voorkeursrecht gemeenten. De essentie van het succesvol vestigen van een Wvg is dat het als een soort “overval” overkomt bij de bestaande eigenaren en mogelijke speculanten / marktpartijen. Het is daarom belangrijk in het
voortraject om te komen tot een (college)besluit van (voorlopig) vestigen van een Wvg terughoudend en zorgvuldig hierover te communiceren.
Kaders inzet Wvg instrument Met de Wvg kunnen gemeenten voor zichzelf een voorkeurspositie creëren bij grondverkopen. Bij vestiging van dit voorkeursrecht moet een particuliere partij die onroerend goed wil verkopen, deze eerst te koop aanbieden bij de gemeente. De gemeente mag het vastgoed aankopen, wel voor een marktconforme prijs. Echter, de eigenaar is niet verplicht, dan wel kan verplicht worden, zijn onroerend goed aan de gemeente te koop aan te bieden. Het voorkeursrecht is daarmee een passief instrument, verwerving kan uitsluitend plaatsvinden indien een eigenaar het initiatief tot verkoop neemt of bereid is te verkopen. Voor het vestigen van een Wvg kunnen enkel gronden worden aangewezen die volgens het ruimtelijk plan (omgevingsvisie of toekomstig bestemmingsplan/omgevingsplan) een niet-agrarische bestemming hebben. Ook kan het alleen als het gebruik van de grond afwijkt van de toegedachte bestemming (bijvoorbeeld als de gemeente een agrarisch gebied wil ontwikkelen naar een woningbouwgebied). Aan de vestiging van dit voorkeursrecht zijn termijnen en voorwaarden verbonden: o o o o o
Start met collegebesluit, dan 3 maanden onder voorbehoud van raadsbesluit, dan 3 jaar onder voorbehoud van vaststellen omgevingsplan/omgevingsvisie, dan Geldig 5 jaar Eventueel eenmalige verlenging met 5 jaar.
Ons college heeft 21 juni tot een (voorlopige) aanwijzing besloten. Nu doen wij een voorstel aan de raad om over te gaan tot bekrachtiging van de voorlopige aanwijzing. Het voorkeursrecht trad in werking na een aangetekend schrijven aan betrokken eigenaren in het gebied, inschrijving bij het kadaster en publicatie van de inhoud van het collegebesluit via Overheid.nl. Het collegebesluit is gedurende een week niet openbaar gemaakt. In de week van besluitvorming college zijn de eigenaren geïnformeerd (zodat zij het nieuws niet uit de media vernemen). Na het collegebesluit is er gelegenheid tot het indienen van zienswijzen. Dit zijn voornamelijk zienswijzen over het correct inzetten van het instrument Wvg. De termijn voor het indienen van zienswijzen is zes weken. De ingediende zienswijzen worden in behandeling genomen en tezamen met het raadsvoorstel geagendeerd bij de raad. In het collegebesluit moet de gemeente kunnen aantonen of het voldoet aan de randvoorwaarden voor het vestigen van een Wvg. Denk hierbij aan het regelen van financiële middelen voor de verwerving van het onroerend goed, alsmede het inzichtelijk maken van de nog te nemen planologische besluiten (omgevingsvisie, bestemmings- c.q. omgevingsplan). Projectspecifieke risico’s die de planologische en juridische voorwaarden voor het vestigen van een Wvg belemmeren dienen op voorhand inzichtelijk te worden gemaakt.
Voorziet de gemeente onvoldoende in deze voorwaarden, dan loopt zij het risico dat het Wvg instrument niet effectief kan worden ingezet.
Na vaststelling door de raad, wat dient te geschieden binnen 3 maanden na de voorlopige aanwijzing door middel van een collegebesluit, volgt weer eenzelfde procedure bij inwerkingtreding (aangetekend schrijven aan betrokken eigenaren in het gebied, inschrijving bij het kadaster en publicatie van de inhoud van het raadsbesluit in de Staatscourant). Vervolgens moet binnen een wettelijk voorgeschreven termijn van 3 jaar, een gewijzigd bestemmingsplan of een structuurvisie worden vastgesteld (binnenkort: wijziging omgevingsplan, dan wel omgevingsvisie). Lukt dat niet, dan vervalt het voorkeursrecht en mag de gemeente voor een periode van 2 jaar geen Wvg meer vestigen op het desbetreffende perceel. Dit betreft het zogenoemde herhaal-/repeteerverbod. Zodra het voorkeursrecht formeel is gevestigd heeft de aanwijzing (tenzij het bestemmingsplan op relevante punten verandert) gelding tot 5 jaar na de inwerkingtreding van het bestemmingsplan, met een mogelijkheid tot eenmalige verlenging van nogmaals 5 jaar. De gemeente is niet verplicht de grond aan te kopen wanneer deze wordt aangeboden. De gemeente dient, wanneer niet wordt aangekocht, schriftelijk vrijstelling van het voorkeursrecht te verlenen. Deze schriftelijke vrijstelling is een noodzakelijk document bij notarieel transport. Het voorkeursrecht blijft echter van kracht op de onroerende zaak en is niet gebonden aan de eigenaar.
Wordt de grond wel te koop aangeboden aan de gemeente, dan dient zij binnen een termijn van 8 weken te beslissen of zij overgaat tot aankoop. Verstrijkt die termijn óf laat de gemeente weten de grond niet te willen kopen, dan mag de grondeigenaar het perceel gedurende 3 jaar vrij verkopen. Inzet van het instrument Wvg is daarmee dus interessant en mogelijk op het moment dat, op relatief korte termijn, een omgevingsplan kan worden vastgesteld met een gewijzigde bestemming. Om een omgevingsplan vast te kunnen stellen moet dit economisch uitvoerbaar zijn. Dat betekent dat er financiële dekking voor een onrendabele ontwikkeling beschikbaar moet zijn. In veel gevallen zal er voor de dekking voor het onrendabele deel een (Rijks-)subsidie noodzakelijk zijn. Inzet van het instrument Wvg voor deze gebieden is te overwegen als er zicht is op het kunnen dekken van de benodigde investeringen verbonden aan de beoogde gebiedsontwikkeling.
Eerdere gevestigde Wvg’s in Utrecht Er heeft binnen de gemeente Utrecht 1 aanwijzing in het kader van de Wet voorkeursrecht Gemeenten plaatsgevonden op grond van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro), te weten in Rotsoord in 2009. Het College vestigde toentertijd een Wvg, die echter niet door de gemeenteraad werd bekrachtigd.
Financiële & risico paragraaf Financieel dient de gemeente een dekkingsvoorstel te doen zodra zij een Wvg wil vestigen in een gebied. Dit voorstel heeft betrekking op de (toekomstige) verwerving, dan wel een dekkingsvoorstel opmaken dat aansluit op de ontwikkeling die de gemeente actief op zich gaat nemen. Door de vestiging van een Wvg maakt de gemeente zich op voor het voeren van actief grondbeleid. Gekoppeld aan de regelgeving voor het vestigen van een Wvg, moet een bestemmingsplan worden
vastgesteld. In dit bestemmingsplan moet de gemeente in de financiële paragraaf aantonen dat de gewenste ontwikkeling financieel haalbaar is, dan wel dekking is geregeld voor verwachte verliezen. De gemeente heeft in dit voorstadium mogelijkheden om over te gaan tot strategische aankopen (aankopen die plaatsvinden vooruitlopend op elke vorm van planvorming, er is nog geen ruimtelijk kader waarbinnen de verwerving plaatsvindt en objecten worden verworven op basis van vrijwilligheid en op basis van de huidige bestemming) of tot anticiperende verwervingen (waarbij al wel sprake is van planvorming, maar nog geen grondexploitatie is vastgesteld, wat voor Deelgebied 6 Merwedekanaalzone aan de orde is). Afhankelijk van enkele voorwaarden kan de gemeente in theorie overgaan tot beide type verwervingen (strategisch, dan wel anticiperend), mits de gekwantificeerde risico’s als gevolg van deze verwervingen kleiner zijn dan de hoogte van beide risicoreserves van deze verwervingen. Die zijn voor beide reserves vastgesteld op €3,- miljoen. Op projectniveau dient een financiële verdiepingsslag te worden gemaakt om daarover inzicht te krijgen. Vaststaat dat zodra actief gebruik wordt gemaakt van het instrument Wvg, extra financiële armslag georganiseerd dient te worden, gericht op het afdekken van investeringen van (nieuwe) projectbegrotingen.
1 Model aangetekende brief Wvg Merwedezone DG6.docx
Burgemeester en Wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl
AANGETEKEND Voorletters volledige achternaam Adres Postcode PLAATS
Behandeld door Doorkiesnummer E-mail Bijlage(n)
Mirte van der Vliet 0641432007 mirte.vandervliet@utrecht.nl Flyer: De Wet voorkeursrecht gemeenten Voorstel en besluit van burgemeester en wethouders Lijst en kaart van aangewezen percelen Ontwerp raadsstukken
Uw kenmerk Uw brief van
Datum Ons kenmerk Onderwerp
22 juni 2022 10160232 Wet voorkeursrecht gemeenten Deelgebied 6 Merwedekanaalzone
Verzonden 22 juni 2022 Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden
Geachte heer, mevrouw,
U ontvangt deze brief omdat de gemeente een (voorlopig) voorkeursrecht heeft gevestigd op uw perceel. Dat betekent dat u, als u uw perceel zou willen verkopen, uw perceel eerst te koop aan moet bieden aan de gemeente. Als de gemeente uw perceel niet aankoopt, mag u het perceel aan andere partijen aanbieden. De gemeente heeft het voorkeursrecht gevestigd om meer regie te kunnen voeren op de herontwikkeling van Deelgebied 6, conform de ambities in de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone (deel 2). Door vestiging van het voorkeursrecht vergroot de gemeente de kans om eigenaar te worden van gronden in Deelgebied 6. In deze brief en de bijbehorende flyer leggen we uit hoe het voorkeursrecht werkt, en wat u kunt doen als u het niet eens bent met het besluit. Besluit Het college van burgemeester en wethouders heeft op 21 juni 2022 percelen aangewezen als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing zijn. De percelen hebben thans de bestemmingen Bedrijventerrein, Kantoor en Verkeer – Verblijfsgebied. De aanwijzing vindt haar grondslag in artikel 6 van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Dit hebben wij gedaan omdat de mogelijkheid bestaat deze gronden in de toekomst te transformeren naar een gebied waar een woonfunctie de overhand zal hebben met de daarbij behorende voorzieningen en/of een andere niet agrarische bestemming
Datum Ons kenmerk
22 juni 2022 10160232
Waarom voorkeursrecht? In oktober 2021 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone Deel 2 vastgesteld. In Deelgebied 6 liggen de ontwikkelkansen met name in het oostelijk deel van het gebied tussen de Eendrachtslaan en het Merwedekanaal. Langs het kanaal bevindt zich bedrijvigheid dat niet goed past bij de kaders en ambities uit de Omgevingsvisie Deel 2. In de toekomst moet dit oostelijke deel verkleuren naar een gebied waar de woonfunctie de overhand heeft. Door het vestigen van het voorkeursrecht op de percelen welke vallen binnen dit plangebied, wil de gemeente het belang van haar regierol bij de realisatie van de wenselijk geachte ontwikkeling onderstrepen. Volgens de Dienst voor het kadaster en de openbare registers heeft u een RECHT van het perceel kadastraal bekend als de gemeente NAAM GEMEENTE, sectie SECTIE, nummer NUMMER, met een van GROOTTE m². In het kort betekent het voorkeursrecht dat u uw perceel bij verkoop eerst aan de gemeente aan moet bieden, voordat u het perceel aan andere partijen kunt aanbieden. Over de hoogte van de verkoopprijs van de gemeente kunt u met de gemeente onderhandelen. De wet bevat een aantal regelingen om op objectieve wijze te bepalen wat een redelijk bod is.
Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar de bijgevoegde zakelijke beschrijving en (concept)besluitstukken, hierin staat meer informatie over de inhoud en de betekenis van de aanwijzing. Bekendmaking en inwerkingtreding Op 22 juni 2022 verscheen de publicatie waarin de vestiging van het voorkeursrecht bekend is gemaakt in het Gemeenteblad. Het besluit van burgemeester en wethouders van 21 juni 2022 treedt een dag na deze publicatie in werking, dus op 23 juni 2022. Naast publicatie in het Gemeenteblad en bekendmaking door middel van deze kennisgevingbrief vindt nog publicatie plaats op de website van de gemeente. Duur van de aanwijzing en verlening van de aanwijzing Het door burgemeester en wethouders gevestigde voorkeursrecht geldt voor een termijn van drie maanden. De gemeenteraad dient derhalve binnen drie maanden (opnieuw) tot aanwijzing te besluiten. Burgemeester en wethouders hebben daarom aan de gemeenteraad voorgesteld om in de raadsvergadering van 15 september de percelen (opnieuw) aan te wijzen als grond waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24, en 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing zijn. Dat voorkeursrecht zal dan gelden voor de duur van maximaal drie jaar. Binnen die periode zal voor het betreffende plangebied een nieuw omgevingsplan moeten worden opgesteld.
Over de inhoud daarvan wordt te zijner tijd via de gebruikelijke publicatie kanalen gecommuniceerd. Indien binnen de genoemde termijn van drie maanden geen verlenging van het voorkeursrecht door de gemeenteraad heeft plaatsgevonden vervalt het voorlopige voorkeursrecht van rechtswege. Rechtsbescherming Op het besluit van burgemeester en wethouders om de percelen gelegen Merwedekanaalzone te Utrecht aan te wijzen als gronden waarop een voorkeursrecht rust, is de rechtsbescherming die de Algemene wet bestuursrecht biedt van toepassing. Bent u het niet eens met dit besluit? Tegen het besluit van ons college kunnen belanghebbenden ingevolge de Algemene wet bestuursrecht gedurende een termijn van zes weken na dagtekening van deze publicatie een
2/4
Datum Ons kenmerk
22 juni 2022 10160232
bezwaarschrift indienen bij het college van burgemeester en wethouders van Utrecht, per adres: Ontwikkelorganisatie Ruimte, afdeling Juridische Zaken, Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht. In uw bezwaarschrift legt u uit waarom u het niet eens bent met het besluit. U vermeldt uw naam, adresgegevens en uw telefoonnummer. Zorgt u er voor dat wij uw bezwaarschrift ontvangen binnen zes weken na de dag waarop dit besluit is verstuurd. Daarmee voorkomt u dat wij uw bezwaarschrift niet meer kunnen behandelen. Meer informatie over de bezwaarprocedure vindt u op onze website. Nadat de gemeenteraad een definitief besluit inzake het voorkeursrecht heeft genomen, kunt u ook bezwaar maken tegen dat raadsbesluit. Indien u ervoor kiest om nu reeds bezwaar te maken tegen het besluit van burgemeester en wethouders tot voorlopige aanwijzing, dan wordt dat bezwaarschrift, zodra het besluit van de gemeenteraad tot aanwijzing in werking is getreden, op grond van artikel 6 lid 3 van de Wvg aangemerkt als te zijn gericht tegen het besluit van de raad tot (definitieve) aanwijzing. Met deze regeling wordt voorkomen dat u tweemaal bezwaar dient te maken. Het indienen van een bezwaarschrift schort de werking van het besluit niet op.
Indien een bezwaarschrift is ingediend kunt u de voorzieningenrechter van de rechtbank verzoeken een voorlopige voorziening te treffen, indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist. Het adres is: Rechtbank Utrecht, Afdeling Bestuursrecht (Postbus 16005 3500 DA Utrecht) De voorzieningenrechter zal de verzoeker alleen ontvankelijk verklaren, indien daarbij een spoedeisend belang kan worden aangetoond. Voor het in behandeling nemen van het verzoek worden griffierechten geheven. Inzage in de stukken Het besluit van burgemeester en wethouders d.d. 21 juni 2022 ligt samen met het voorstel aan de gemeenteraad en bijbehorende stukken, bevattende de kadastrale kaart en een lijst met daarop de kadastrale aanduiding van de in de aanwijzing opgenomen percelen of perceelsgedeelten, de grootte, alsmede de naam van de eigenaar en/of beperkt gerechtigde, en overige relevante gegevens, met ingang van 23 juni 2022 gedurende zes weken voor een ieder kosteloos ter inzage bij het gemeentelijk Stadskantoor van Utrecht gevestigd aan het Stadsplateau 1 te Utrecht (openingstijden: maandag tot en met woensdag en vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur, op donderdag van 8.30 tot 20.00 uur). Gedurende deze termijn kunnen belanghebbenden een mondelinge of schriftelijke zienswijze indienen.
Schriftelijke zienswijzen kunnen worden gericht aan de Raad van de gemeente Utrecht, Postbus 16200, 3500 CE Utrecht. Indien belanghebbenden hun zienswijze mondeling kenbaar wensen te maken, kunnen zij hiervoor contact opnemen met de griffie. Wettelijke vereisten Het voorkeursrecht mag alleen toegepast worden als het feitelijk gebruik van de gronden afwijkt van de toekomstige, niet-agrarische, bestemming. Zodra aan deze vereisten niet meer wordt voldaan moeten burgemeester en wethouders de aanwijzing van de percelen doen vervallen. Indien u van mening bent dat zij dit niet tijdig doen, kunt u burgemeester en wethouders verzoeken de aanwijzing te doen vervallen. Burgemeester en wethouders beslissen binnen vier weken na de dag waarop de aanvraag is ontvangen. Verwerving Voor de duidelijkheid willen wij vermelden dat er voor u geen plicht tot verkoop bestaat. U kunt uw grond(en) gewoon zelf in eigendom blijven houden. Uitsluitend wanneer u overweegt uw met voorkeursrecht belaste onroerende zaken te verkopen, dient u deze eerst te koop aan te bieden aan de gemeente. In de bijlage kunt u nalezen hoe u dat precies moet doen.
3/4
Datum Ons kenmerk
22 juni 2022 10160232
Informatie Als u nog vragen heeft over deze brief kunt u contact opnemen met Mirte van der Vliet van de Afdeling Ruimte. Het telefoonnummer is 0641432007 of per e-mail via mirte.vandervliet@utrecht.nl.
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Utrecht, namens dezen,
Ä.H.R. van Beest Hoofdgebiedseconoom Ontwikkelorganisatie Ruimte
4/4
1 Bijlage bij modelbrief Wvg Merwedezone DG6.docx
De Wet voorkeursrecht gemeenten Informatie voor de eigenaar van gronden die zijn aangewezen op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten DATUM
Gemeente Wageningen – Analyse anterieure overeenkomsten en bijdragen bovenwijkse voorzieningen
Pagina 1 van 12
De Wet voorkeursrecht gemeenten Informatie voor de eigenaar van gronden die zijn aangewezen op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten Opdrachtgever: Gemeente Utrecht Project: De Wet voorkeursrecht gemeenten Datum: 21 juni 2022
Gemeente Utrecht – De Wet voorkeursrecht gemeenten
Pagina 2 van 12
Inhoud
Inhoud
3
1.
Inleiding
4
2.
De Wet voorkeursrecht gemeenten
5
2.1
Wat is een aanwijzingsbesluit?
5
2.2
Waarom neemt de gemeente een aanwijzingsbesluit?
5
2.3
Welk bestuursorgaan is bevoegd om een aanwijzingsbesluit te nemen?
5
2.4
Welke mogelijkheden hebben het college en de gemeenteraad en hoe lang duurt een aanwijzing?
6
2.5
Overzicht verschillende aanwijzingsbesluiten
6
2.6
Wat zijn de rechtsgevolgen van het besluit?
7
2.7
Welke uitzonderingsgronden zijn er?
7
2.8
Wat als ik mijn grond aan een derde verkoop, zonder het eerst aan de gemeente aan te bieden?
8
2.9
Als ik het niet eens ben met het besluit, wat kan ik daar tegen doen?
8
3.
Het verkoopproces
9
3.1
Binnen welk termijn moet de gemeente een beslissing nemen op het door mij gedane aanbod?
9
3.2
Wat gebeurt er als de gemeente dit termijn overschrijdt?
9
3.3
Wat gebeurt er als de gemeente niet op mijn aanbod ingaat?
9
3.4
Wat gebeurt er als de gemeente ingaat op mijn aanbod?
9
3.5
Wat gebeurt er als de onderhandelingen volgens u traag verlopen?
11
3.6
Wat gebeurt er als de gemeente het verzoek niet indient binnen vier weken?
11
3.7
Hoe verloopt een procedure bij de rechtbank?
11
3.8
Wat gebeurt er na de uitspraak van de rechter?
11
3.9
Kan de gemeente tussentijds van de koop afzien?
11
3.10
Kan ik de gemeente dwingen om mijn onroerende zaak af te nemen na een positief beginselbesluit?
11
Gemeente Utrecht – De Wet voorkeursrecht gemeenten