Agendabundel
Tekst van het document
Het Steunpunt Mantelzorg heeft samen met allerlei andere informele (NIZU) en formele organisaties (zoals verpleeghuizen en dagbestedingscentra) extra ingezet op persoonlijk contact. Zo is de ‘Nadere regel mantelzorgondersteuning’ vastgesteld. Afgelopen jaar was de informele zorg belangrijker dan ooit. Er is daarom geïnvesteerd in een stevig netwerk (het NIZU) en informele zorgambassadeurs. De (preventieve) activiteiten uit het actieplan Utrecht zijn we Samen (UzwS) zijn zoveel mogelijk uitgevoerd, onder meer via het jongeren- en meidenwerk, inspiratiebijeenkomsten, trainingen en dialogen. Ook veel initiatieven uit de Regenboogagenda zijn doorgegaan, al dan niet in aangepaste vorm. Ondanks beperkingen werd afgelopen jaar het Buurtcentrum Hoge Weide geopend en zijn diverse buurtcentra en (jongeren)huiskamers bouwkundig vernieuwd. Er is gestart met de voorbereiding en/of uitvoering van meerdere uitbreidingsplannen voor sportaccommodaties. Alle zwembaden zijn rookvrij gemaakt en ook alle binnensportaccommodaties zijn rookvrij. Alle gymzalen en sportzalen zijn voorzien van een systeem dat de verlichting in het sportgedeelte koppelt aan de huurtijd. Hiermee wordt onnodig energieverbruik voorkomen en daalt de afschrijving aan de sportverlichting. Op diverse sportaccommodaties voerden we groot onderhoud uit om de kwaliteit te verbeteren.
Bij groot onderhoud en nieuwbouw passen we de Utrecht Standaard Toegankelijk toe om de accommodaties ook toegankelijk te maken voor mensen met een fysieke beperking. In 2020 is de openbare ruimte meer dan ooit gebruikt om te sporten en te bewegen. De calisthenicsparkjes, trapveldjes en skatebanen werden heel intensief gebruikt, en er werd veel hardgelopen en gewielrend. Maar ook los van coronacrisis nam de animo voor sporten in de buitenruimte toe. Op een aantal plekken in de stad is daarom in samenspraak met inwoners en sportaanbieders gewerkt aan sportvoorzieningen. Dit heeft geresulteerd in vijf nieuwe sportplekken en vernieuwing van een bestaande plek.
Utrecht, gezonde groei voor iedereen Stedelijke Ontwikkeling De huidige verwachting is dat Utrecht in 2040 meer dan 450.000 inwoners heeft en er behoefte is aan ongeveer 60.000 extra woningen en 70.000 arbeidsplaatsen. In juni 2020 heeft de gemeenteraad uitgangspunten voor de groei vastgesteld. Daarnaast is verder gewerkt aan het Regionaal Economisch Programma (REP). Utrecht kreeg 21 miljoen euro van het Rijk voor de ontwikkeling van de Merwedekanaalzone en er is een aanvraag ingediend voor het Beurskwartier. Vanuit de regiodeal is door het Rijk 10 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de verbetering van Overvecht. In 2020 zijn bijna 3.600 woningen in aanbouw genomen waarvan 1.850 sociale huurwoningen (inclusief 1.000 zelfstandige studenteneenheden) en 600 woningen in het middensegment (koop/huur). Dat zijn bijna 600 woningen meer dan de prognose was.
19
Duurzaamheid We zijn weer een stap dichter bij de uitvoering gekomen naar een klimaatneutrale stad. Het gaat om de volgende doelstellingen: volledig duurzame energie-inkoop in 2020, 20% zon op dak in 2025, minimaal 40.000 woningen van het aardgas af in 2030, 100% duurzame stadsverwarming in 2030 en het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd in 2040. We krijgen steeds meer te maken met extreem weer: natter, heter en droger. We willen dat de stad goed voorbereid is op deze veranderingen en passen de openbare ruimte hier op aan. We hebben in 2020 flinke stappen gezet in het gezonder maken van het leefklimaat door op landelijk niveau het Schone lucht Akkoord te tekenen en een nieuw luchtmaatregelenpakket vast te stellen. Ook de bodem in Utrecht is schoner geworden door een aantal maatregelen om (bijvoorbeeld) lood of pcb’s uit de bodem te halen. Nieuwe gebieden of herontwikkelingen richten we in volgens de nieuwste inzichten die leiden tot een gezond leefklimaat. Tenslotte heeft de gemeente het actieplan Utrecht Circulair vastgesteld. Hiermee kunnen we nog beter werk maken van de transitie naar een circulaire economie.
Utrecht, kracht voor iedereen en de Organisatie Bewoners en Bestuur Inwoners en organisaties praatten (digitaal) mee over geplande ontwikkelingen in Utrecht op de 87 raadsinformatiebijeenkomsten die de raad organiseerde. De eerste resultaten van onze participatieambities zijn gerealiseerd. In negen wijken zijn wijkplatforms actief, het online platform voor digitale participatie is in gebruik en met Noordwest Begroot hebben we ervaring opgedaan met een vorm van buurtbudget. Met het Initiatievenfonds ondersteunden we initiatieven die de gevolgen van corona verzachtten en met een nieuwe manier van aanvragen bereikten we kinderen en jongeren. Via voorjestadsie.nl konden initiatiefnemers ondersteuning krijgen bij hun financiën, crowdfunding, fondswerving en businesscase. De dienstverlening van de gemeente is snel aangepast aan de nieuwe situatie die door de pandemie ontstond. Zo kwamen er meer nieuwe regelingen, waren er noodgedwongen met regelmaat minder fysieke ontmoetingen en ontwikkelde we meer digitale diensten producten. Ondanks deze veranderingen is de bereikbaarheid en de klanttevredenheid voor telefonie en de digitale dienstverlening ongeveer gelijk gebleven. Om binnen de RIVM maatregelen te blijven werd een groot deel van de geplande huwelijken noodzakelijkwijs ‘vereenvoudigd’.
Een belangrijke taak is het betrouwbaar beheren, actualiseren en onderhouden van de gegevens in de Basisregistratie Personen en dat lukte in 2020. In onze samenwerking met partners is Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen ons inhoudelijk kompas. Centraal stond de opgave om de groei van de stad op een duurzame en gezonde manier in goede banen te leiden. Utrecht positioneert zich ook internationaal als dé stad van Healthy Urban Living for Everyone. We zijn stevig aangehaakt bij de grote Europese plannen en wereldwijde urbane ontwikkelingen. Dat versterkt onze kansen voor Europese subsidies voor vernieuwende projecten in de stad en economische kansen voor bedrijven in de regio. Utrechts Vastgoed De omvang van de gemeentelijke vastgoedportefeuille bleef in 2020 stabiel. We zagen een lichte daling in de leegstand ten opzichte van het jaar ervoor. Veel van de in tijdelijk beheer zijnde eenheden hebben een maatschappelijke of creatieve functie gekregen. De vraag naar ateliers, danszalen, flexwerkplekken en praktijkruimten nam toe, er was een afname in de vraag naar ruimten voor onder meer evenementen en horeca. We stelden een pakket maatregelen vast waarmee huurders van de gemeente die omzetverlies hebben aanspraak konden maken op huurkorting. Uit een evaluatie bleek dat de maatregelen hielpen. Wij startten met een onderzoek naar het verbeteren van het binnenklimaat van gebouwen.
20
Bedrijfsvoering We hebben op meerdere terreinen stappen gezet in het versterken van onze bedrijfsvoering. Daardoor kunnen we beter werken aan onze opgaven voor de stad. We sturen bijvoorbeeld minder op geld en meer op inhoud, verschuiven de aandacht van reactief naar proactief en houden beter zicht op het totaalplaatje. Voor dat laatste zijn afgelopen jaar diverse samenwerkingsverbanden opgezet, onder meer rondom het coronabeleid en Werken 3.0. Onze strategische bedrijfsvoeringsagenda zorgt voor prioritering in de projectkalender op basis van toegevoegde waarde (effectiviteit) voor de hele organisatie. We ontwikkelen de periodieke rapportages, van verantwoordingsinstrument naar leermechanisme. In aanbestedingen kijken we verder dan alleen de kosten, we hanteren ook inkoopcriteria op gebieden als gezondheid, duurzaamheid en inclusie.
21
Deel 1 Jaarverslag Programma's Bewoners en Bestuur Algemene programmadoelstelling De kracht van de stad zit in de mensen. Bewoners zetten zich op allerlei manieren in voor elkaar en voor hun omgeving; in de straat of buurt, in de stad of op een bepaald onderwerp. De Utrechter staat centraal in onze dienstverlening. Wij willen dat inwoners en ondernemers die contact leggen via onze kanalen, zich herkennen en gehoord voelen. In 2020 is daar nog méér dan anders zorg aan besteed. Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen is ons inhoudelijk kompas in de samenwerking met partners lokaal, landelijk en internationaal. Bewoners maken de stad vanuit hun eigen motivatie, hun talenten en mogelijkheden. Inwoners en organisaties praatten (digitaal) mee over geplande ontwikkelingen in Utrecht op de 87 raadsinformatiebijeenkomsten. Veel geïnteresseerden keken mee via livestreams op facebook en internet. De eerste resultaten van onze participatieambities zijn gerealiseerd. In negen wijken zijn wijkplatforms actief, het online platform voor digitale participatie is in gebruik en met Noordwest Begroot hebben we ervaring opgedaan met een vorm van buurtbudget. Met het Initiatievenfonds moedigen we mensen aan om zich vrijwillig in te zetten voor elkaar, buurt, wijk of stad.
We ondersteunden initiatieven die de gevolgen van corona verzachtten en met een met een nieuwe manier van aanvragen voor het Initiatievenfonds bereikten we kinderen en jongeren. Binnen de beperkte mogelijkheden voor fysieke dienstverlening hebben we gezocht naar maximale bereikbaarheid. Op wijkbureaus waar het gebouw geschikt was, zijn servicepunten ingericht voor bewoners en ondernemers. Daarmee hoefden zij niet naar het servicepunt in het Stadskantoor te komen en spreidden we bezoekersstromen. Ook zijn we gestart met videobellen. Deze mogelijkheid wordt door mensen erg gewaardeerd. Met name mensen die kwetsbaar zijn, kunnen zo een persoonlijk en vertrouwelijk gesprek hebben, zonder fysiek naar de gemeente toe te hoeven gaan. We bleven werken aan een omnichannelstrategie waardoor inwoners en ondernemers zelf kunnen kiezen op welke manier zij contact willen leggen met de gemeente. Tegelijkertijd hebben we in het afgelopen jaar het aantal baliebezoeken tot een minimum moeten beperken en is veel nadruk gelegd op het digitaal aanvragen van diensten en producten digitaal. De mogelijkheid om fysiek langs te komen is altijd beschikbaar gebleven voor mensen die digitaal aanvragen lastig vinden. In onze lokale, landelijke en internationale samenwerking met partners is Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen ons inhoudelijk kompas.
Centraal stond de opgave om de groei van de stad op een duurzame en gezonde manier in goede banen te leiden. Utrecht positioneert zich ook internationaal als dé stad van Healthy Urban Living for Everyone. Dat was tijdens de coronacrisis een zeer interessant uitgangspunt voor steden wereldwijd. Daarmee sloten we goed aan bij internationale stedelijke netwerken en lag de nadruk op kennisdeling over gezondheid, kansengelijkheid en herstel na corona. We zijn stevig aangehaakt bij de grote Europese plannen en wereldwijde urbane ontwikkelingen. Dat versterkt onze kansen voor Europese subsidies voor innovatieve projecten in de stad en economische kansen voor bedrijven in de regio.
23
Verplichte BBV Indicatoren Om een eenduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken is er een aantal wettelijke verplichte indicatoren bij de programma’s opgenomen. Dit programma heeft geen verplichte indicatoren.
Meerjarige beleidsvoornemens die zijn opgenomen in beleidsnota's, -visies of kaders: • • •
Actieprogramma ‘Samen stad maken op de Utrechtse manier’ Participatieleidraad Participatie- en inspraakverordening
Meerjarig overzicht per prestatiedoelstelling Realisatie 2020
-2.272
Actuele begroting 2020 -2.499
-2.139
x € 1.000 Actuele begroting 2021 -2.570
-501
-395
-384
-178
-361
-18.310
-17.671
-19.101
-18.233
-19.175
-2.893
-4.101
-2.899
-4.689
-3.579
01-3-2-2
Juist bestand persoonsgegevens Informatie aan bewoners
-8.014
-7.874
-8.412
-8.531
-8.694
01-3-2-3
Publieksdienstverlening
-1.295
-1.181
-1.104
-1.014
-1.126
-33.605
-33.492
-34.399
-34.783
-35.506
Omschrijving
01-2-1-1 01-2-2-1 01-3-1-1 01-3-2-1
Samenwerken & invloed op verschil.niveau Samenwerken & invloed op internat.niveau Bewoners betrekken
Totaal
Actuele Begroting 2019 -2.591
Realisatie 2019
Bovenstaande tabel geeft een overzicht van het saldo van baten en lasten per prestatiedoelstelling voor het hele programma weer.
2. Het Utrechts belang wordt goed behartigd op regionaal, nationaal en internationaal niveau 2.1 Utrecht is een invloedrijke partner, lokaal, landelijk en internationaal Deze doelstelling heeft geen indicatoren
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E2.1.1 In externe wet- en regelgeving wordt rekening gehouden met Utrechtse belangen We zetten in op een constructieve samenwerking met het Rijk en andere partners om onze belangen kenbaar te maken, met verstedelijking als belangrijkste focus. Afgelopen jaar is er een belangrijke en waardevolle stap gezet door tot één gedeelde ruimtelijkeconomische visie vanuit Rijk, provincie, regiogemeenten en waterschappen op de metropoolregio Utrecht te komen. Deze visie heeft zijn beslag gekregen in een aantal visiedocumenten die afgelopen jaar zijn vastgesteld, waaronder de provinciale omgevingsvisie (POVI) en het Integraal ruimtelijk perspectief (IRP) voor de U10-regio. Ook het ontwikkelperspectief voor verstedelijking en bereikbaarheid 2040 (“Utrecht Nabij”) is hier op gestoeld. Ook is afgelopen jaar gestart met de MIRT-verkenning 'OV en Wonen in de regio Utrecht' en heeft de gemeente 21 miljoen euro ontvangen vanuit de Woningbouwimpuls voor de Merwedekanaalzone. Naast de verstedelijkingsopgave is er flink ingezet op onder andere de herijking van het gemeentefonds, de
24
budgetten in de jeugdzorg, de schuldenaanpak, uitvoering klimaatakkoord en politiecapaciteit. Langlopende trajecten, die zeker een rol zullen gaan spelen bij de kabinetsformatie. De Utrechtse belangen behartigen we niet alleen. We werken samen op alle schaalniveaus, van U10 en provincie tot G4, G40 en VNG, en hebben afgelopen jaar bewust ingezet op het verder bouwen aan allianties en het verbinden van maatschappelijke partners, kennisinstellingen en bedrijfsleven aan onze stedelijke opgaven. We versterkten de samenwerking met deze partijen door middel van het ontwikkelen van het ‘Utrechts aanbod’ voor de verkiezingen van 2021 en sloegen met een 15-tal bedrijven en organisaties de handen ineen om een gezamenlijke propositie in te dienen voor het Nationaal Groeifonds (NB: U bent inmiddels separaat geïnformeerd over verloop en uitkomsten van de aanvraag uit het Nationaal Groeifonds). Ook in onze Haagse contacten hebben we, ondanks de corona crisis, kunnen investeren. Zo organiseerden we in het kader van de 'zomerschool jeugdzorg' een werkbezoek voor Kamerleden samen met KOOS, Spoor030, VeiligThuis en verschillende specialistische aanbieders en een werkbezoek over goed verhuurderschap waar we de Utrechtse aanpak huisjesmelkers hebben laten zien. Naast de werkbezoeken waren er in 2020 veel reguliere contacten met Kamerleden en bewindspersonen.
In deze contacten brengen we de Utrechtse belangen naar voren om beleid te beïnvloeden. Dit heeft er onder andere in geresulteerd dat er stappen zijn gezet in het behalen van de lobbydoelen op Utrecht schuldenvrij: meer financiële middelen voor schuldhulpverlening en een maximale reactietermijn in de wet schuldsanering natuurlijke persoon om onze inwoners sneller duidelijkheid te geven.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft dat gekost? x€1.000 Omschrijving
Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2019 begroting begroting 2020 actueel/ begroting 2019 2020 2020 realisatie 2021
Baten 01-2-1-1
Samenwerken & invloed op verschil.niveau
929
1.012
929
959
1.039
81
989
Totaal Baten
929
1.012
929
959
1.039
81
989
Samenwerken & invloed op verschil.niveau
3.520
3.284
3.578
6.122
5.842
280
3.559
Totaal Lasten
3.520
3.284
3.578
6.122
5.842
280
3.559
-2.591
-2.272
-2.649
-5.163
-4.803
360
-2.570
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
0
0
0
2.664
2.664
0
0
Saldo na mutaties reserves
-2.591
-2.272
-2.649
-2.499
-2.139
360
-2.570
Lasten 01-2-1-1
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
25
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Samenwerken en invloed op verschillend niveau De gemeente Utrecht ontvangt de deelnemersbijdragen van regiogemeenten voor Economic Board Utrecht (EBU) en Samenwerkingsconvenant U10 en stort die vervolgens door. De bijdragen zijn gebaseerd op inwonersaantallen. Door de groei van het aantal inwoners waren de bijdragen en dus de baten 0,081 miljoen euro hoger dan begroot. De lasten waren 0,280 miljoen euro lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat de VNGcontributie 0,176 miljoen euro lager was dan gebudgetteerd en doordat er diverse bovengemeentelijke activiteiten werden afgelast of uitgesteld, waardoor er een voordeel ontstond van 0,06 miljoen euro. Het resterende positieve resultaat van 0,044 miljoen euro bestaat uit diverse incidentele voordelen. De onttrekking aan de reserve van 2,664 miljoen euro heeft betrekking op twee corresponderende posten: een bijdrage van het Rijk van 1,664 miljoen euro aan de Regionale Energiestrategie (RES) U16 en een bijdrage van het Rijk van 1 miljoen euro aan de Woondeal. Beide posten worden in samenwerking met regiogemeenten en de provincie ingezet voor de desbetreffende programma's. Corona Enkele bovengemeentelijke activiteiten werden afgelast of uitgesteld. x € 1.000 Onderwerp
Iv3 taakveld
Meer Lasten
Internationale projecten
Niet gerealiseerde Baten
0.1
Lasten
baten
60
Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden partijen.
2.2 Utrecht is een internationaal georiënteerde stad Omschrijving
E2.2.1
E2.2.2
Nulmeting
Toegekende subsidie voor 3,61 Europese projecten (in miljoen euro) euro (2009) Percentage Utrechters dat 25% gebruik maakt van (2011) internationale contacten voor studie of werk
Doel stelling 2019 4 miljoen euro
Reali Doel satie stelling 2019 2020 3,7 4 miljoen miljoen euro euro
Reali Doel satie stelling 2020 2021 4,6 4 miljoen miljoen euro euro Niet gemeten
Analyse De jaarlijkse omvang van toegekende subsidies fluctueert afhankelijk van het aantal aanvragen, de omvang van de aangevraagde subsidies, en het slagingspercentage. De realisatie in 2020 bestaat uit de middelen in goedgekeurde aanvragen, en uit het Toegekende subsidie voor aan de stad Utrecht toegekende budget uit het REACT-EU Europese projecten (in euro) programma. Percentage Utrechters dat gebruik Geen nadere analyse te melden maakt van internationale contacten voor studie of werk
26
Omschrijving
P2.2.1
Nulmeting
Aantal Utrechtse partner 100 organisaties betrokken bij (2011) internationale projecten samen met de gemeente
Analyse Aantal Utrechtse partner organisaties betrokken bij internationale projecten samen met de gemeente
Doel stelling 2019 190
Reali satie 2019 Niet gemeten
Doel stelling 2020 190
Reali satie 2020 Niet gemeten
Doel stelling 2021 190
Geen nadere analyse te melden
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E2.2.1 Utrecht ontvangt subsidies Samen met ons lokale en internationale netwerk zetten we in op het ontwikkelen van aanvragen Europese subsidies die bij kunnen dragen aan slimme en innovatieve oplossingen voor onze opgaven. De mogelijkheden voor aanvragen voor Europese subsidies waren in 2020 beperkt. De Europese begroting voor 2014-2020 liep ten einde en de nieuwe begroting 2021-2027 was nog niet vastgesteld. Door de Brexit-onderhandelingen en de coronacrisis liep dit proces vertragingen op. Desondanks hebben we ook in 2020 een goed resultaat geboekt. Zo komen er extra middelen voor de stad beschikbaar in het kader van het REACT-EU programma en leiden we een URBACT-project over de ontwikkeling van circulair bouwen. Daarnaast hebben we verschillende aanvragen voorbereid in het kader van Horizon Europe die begin 2021 ingediend worden. Via internationale samenwerking in Europese subsidieprojecten komt naast een financiële stimulans ook nieuwe kennis voor Utrecht beschikbaar. Het gaat dus om meer dan alleen geld. Zo dragen Europese subsidies bij aan slimme oplossingen voor onze opgaven. Effectdoelstelling E2.2.2 Kennis en internationale oriëntatie van de gemeentelijk organisatie, partners en bewoners is vergroot Utrecht positioneert zich als dé stad van Healthy Urban Living for Everyone in de wereld.
Dat profiel wordt door organisaties, ondernemers en instellingen in de stad en Regio Utrecht gedeeld en uitgedragen. We zijn stevig aangehaakt bij de grote Europese plannen en internationale kennisnetwerken voor stedelijke ontwikkelingen. Dat versterkt onze kansen voor Europese subsidies voor innovatieve projecten in de stad en economische kansen voor bedrijven in de regio. Utrecht (Wethouder Maarten van Ooijen) is bestuurlijk voorzitter van het sociale zaken forum van Eurocities en heeft daarmee een directe invloed richting de Europese beleidsmakers.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P2.2.1 Samenwerken met partners en invloed uitoefenen op verschillende niveaus Internationaal Utrecht positioneert zich bestuurlijk en ambtelijk in de juiste netwerken om de belangenbehartiging strategisch te versterken en kennis te delen. Wij zijn lid van het WHO Gezonde Steden Netwerk met als inzet gezondheidsverschillen te verkleinen. Bij Eurocities zijn wij voorzitter en lid van werkgroepen die passen bij onze belangenbehartiging en de benodigde kennisdeling. Met de G4 en de VNG werken wij in Brussel samen om de grootstedelijke opgaven op Europees niveau en via de nationale kanalen zo helder mogelijk weer te geven zodat beleid, financiering en regelgeving ten goede komen aan ons lokale werk.
27
Door de coronacrisis deelden we kennis online via internationale stedelijke netwerken. De fysieke ontvangsten van internationale delegaties en organisatie van evenementen stonden op een lager pitje maar er ontstonden nieuwe kansen met online bijeenkomsten. Internationale economische activiteiten organiseren we in samenwerking en afstemming met de nieuw opgerichte ROM. De focus op specifieke sectoren en goede vestigingsvoorwaarden helpen ons bij internationale investerings- en handelsactiviteiten over de grens. Door de coronacrisis is dit afgelopen jaar met lagere intensiviteit gedaan dan ervoor. Dat gaf ook de gelegenheid om met de nieuwe ROM en de bedrijven de wensen en behoeften internationaal verder te inventariseren. We namen deel aan de eerste online handelsmissie naar Taiwan samen met bedrijven uit de Regio Utrecht en aan Webinars met Taipei over duurzame energietransitie in steden. We ontwikkelden digitaal communicatiemateriaal over de opgaves in de stad dat we kunnen inzetten voor online uitwisselingen. We koppelen onze internationale strategie ook aan de Sustainable Development Goals (SDGs of Global Goals) van de Verenigde Naties omdat deze een gemeenschappelijk internationaal referentiekader bieden voor kennisuitwisseling.
We koppelden een SDG Dashboard aan de Utrecht Monitor waarmee we inzicht bieden in de relatie tussen onze opgaven en de internationale doelstellingen. Ook in de stad werden vooral online activiteiten ontwikkeld. Stichting Utrecht4GlobalGoals maakte samen met RTV Utrecht de documentaire Global Goals in eigen stad. Deze bereikte via RTV Utrecht een nieuw publiek. Activiteiten van het International Welcome Center Utrecht (ICWUU) waren ook meer gefocust op de maatschappelijke effecten van Corona voor internationals in Utrecht. Dienstverlening is grotendeels online aangeboden en er is versneld ingezet om informatie voor arbeidsmigranten aan te bieden. Verschillende regiogemeenten hebben zich uitgesproken voor aansluiting bij het International Welcome Center. Op nationaal niveau wordt met de andere centers gewerkt aan uitwisseling van kennis en opzetten van een landelijk informatieplatform. In 2020 is het IWCUR een officieel Brexit-loket geweest voor de IND. Het IWCUR neemt ook deel aan het gemeentelijke programma Utrecht omarmt, ter bestrijding van eenzaamheid. EU Subsidies In 2020 hebben we samen met onder andere de Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht en RIVM subsidieaanvragen ingediend. Het ontwikkelen van aanvragen alleen al leidt tot een versterking van de samenwerking met lokale en internationale partijen op onze opgaven.
Het competitieve Europese speelveld dwingt ons tot een hoog ambitieniveau voor onze eigen plannen. In 2020 hebben we twaalf nieuwe aanvragen ingediend. Daarvan zijn er drie goedgekeurd, staat er één op de reservelijst, en is er één nog in behandeling. Tevens is in 2020 gewerkt aan nieuwe aanvragen die in 2021 ingediend zullen worden. Naast directe aanvragen hebben we ook succesvol ingezet op het beschikbaar krijgen van middelen uit het REACT-EU programma, dat door de Europese Commissie was ingesteld als reactie op de coronacrisis. In de bijlage Externe Subsidieprogramma’s staat meer informatie over de projecten. Het Kansen voor West II programma is in uitvoering. Dit is het programma waarmee de G4 steden Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag samen met de Randstadprovincies Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland en Flevoland als landsdeel West structuurfondsmiddelen inzet uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO 2014-2020). Binnen het stedelijk programma kenden wij 0,681 miljoen euro toe aan het project ‘Stadsbrouwerij RoodNoot B.V. en 0,848 miljoen euro aan het project ‘H2 pioniers Utrecht’. Twee aanvragen zijn nog in behandeling (Circulair Ecosysteem in Utrecht en Utrecht Leest), één aanvraag is afgewezen (NuTrecht voor Overvecht).
In de bijlage Externe Subsidieprogramma’s staat meer informatie over het Kansen voor West II programma, de voortgang en de projecten. Corona Corona trekt een zware wissel op onze stad, de roep om (financiële) steunmaatregelen is groot. Via oproepen, brieven en gesprekken met bewindspersonen hebben we ons o.a. samen met de G4 hard gemaakt voor de culturele- en evenementensector en hulp aangeboden bij het economisch herstel uit de crisis. En met de VNG was inzet gericht op voldoende financiële compensatie vanuit het Rijk voor de coronasteun die gemeenten boden. Ook de Europese ontwikkelingen volgden we in dit kader op de voet. In reactie op de Corona-epidemie hebben de EU -regeringsleiders besloten tot het instellen van een herstelprogramma 'Next Generation EU'. Via de bestaande EFRO-programma’s hebben we aanspraak gemaakt op extra financiële ondersteuning uit het REACT-EU Program. Voor de stad en regio Utrecht komt hiermee ruim 12 miljoen Euro beschikbaar in totaal, waarvan 2,8 miljoen euro rechtstreeks voor het stedelijk programma. Het REACT EU geld kan vanaf 2021 worden aangevraagd voor innovatieve
28
projecten die bijdragen aan economisch herstel en de transitie naar een groene en digitale economie. Het geld moet uiterlijk 31 december 2023 zijn besteed. Ook is duidelijk dat er extra middelen beschikbaar komen in de Recovery en Resilience Facility (RRF). Voor Nederland is naar verwachting zo’n 5 miljard euro beschikbaar. Om hier gebruik van te maken moet de nationale overheid een nationaal herstelplan indienen in Brussel. We volgen deze ontwikkeling actief met de regio om gebruik te maken van een deel van deze financiële middelen voor het realiseren van onze opgaven. We volgen deze ontwikkeling actief om indien mogelijk gebruik te maken van een deel van deze financiële middelen voor het realiseren van onze opgaven. De coronacrisis heeft grote impact op het (inter)nationaal relatiebeheer en de wijze van belangenbehartiging. Fysieke bijeenkomsten, werkbezoeken, netwerkborrels en -events werden massaal afgelast en uitgesteld. Ook onze jaarlijkse Utrecht Borrel in Den Haag kon om die reden niet doorgaan. Het was zoeken naar een nieuwe modus. Tegelijkertijd bood het zeker voor het internationale werk ook kansen, nu fysieke afstand niet langer een uitdaging vormde. Met het ontwikkelen van digitaal communicatie materiaal over de opgaves in de stad konden we inspelen op de vraag naar meer online kennisuitwisseling.
Wat heeft dat gekost? x€1.000 Omschrijving
Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2019 begroting begroting 2020 actueel/ begroting 2019 2020 2020 realisatie 2021
Baten 01-2-2-1
Samenwerken & invloed op internat.niveau
0
5
0
0
0
0
0
Totaal Baten
0
5
0
0
0
0
0
Samenwerken & invloed op internat.niveau
501
400
551
384
178
206
361
Totaal Lasten
501
400
551
384
178
206
361
-501
-395
-551
-384
-178
206
-361
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
0
0
0
0
0
0
0
Saldo na mutaties reserves
-501
-395
-551
-384
-178
206
-361
Lasten 01-2-2-1
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Samenwerken & invloed op internationaal niveau De lasten waren 0,206 miljoen euro lager dan begroot omdat internationale projecten in verband met de Corona-crisis geen doorgang konden vinden.
29
Corona Internationale projecten konden lang niet altijd doorgang vinden. x € 1.000 Onderwerp
Iv3 taakveld
Meer Lasten
Internationale projecten
Niet gerealiseerde Baten
Lasten
0.1
baten
206
Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden Partijen.
3. Utrecht heeft een moderne en toegankelijke overheid met betrokken bewoners 3.1 Bewoners zijn vroegtijdig en op maat betrokken Omschrijving
Nulmeting
E3.1.1
Percentage inwoners dat 27% het idee heeft dat de (2010) gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden
E3.1.2
Percentage inwoners dat bekend is met het initiatievenfonds
23% (2015)
Doel stelling 2019 38%
Reali satie 2019 34%
Doel Reali stelling satie 2020 2020 39% Inw.enq.
Doel stelling 2021 40%
40%
27%
40% Inw.enq.
40%
Analyse Percentage inwoners dat het idee heeft dat de gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden Percentage inwoners dat bekend is met het initiatievenfonds Omschrijving
P3.1.1 P3.1.2
P3.1.2
30
De Inwonersenquête is de bron voor deze indicator, omdat de Inwonersenquête nog maar eens in de twee jaar verschijnt kunnen we hier voor 2020 geen gerealiseerde gegevens tonen. De Inwonersenquête is de bron voor deze indicator, omdat de Inwonersenquête nog maar eens in de twee jaar verschijnt kunnen we hier voor 2020 geen gerealiseerde gegevens tonen. Nulmeting
Aantal 23 (2009) raadsinformatiebijeenkomsten Percentage inwoners dat op 17,7% een of meerdere manieren (2017) heeft geparticipeerd om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden Percentage inwoners dat een 4,7% (burger)initiatief heeft (2017) genomen
Doel stelling 2019 25
Reali satie 2019 37
20%
5%
Doel stelling 2020 28
Reali satie 2020 26
Doel stelling 2021 28
22%
21% Inw.enq.
22%
5%
5% Inw.enq.
6%
Analyse
Aantal raadsinformatiebijeenkomsten
Raadsinformatiebijeenkomsten worden door de raad georganiseerd als daar inhoudelijk een aanleiding voor is. Daardoor kan het aantal bijeenkomsten per jaar wisselend zijn. In het begin van de corona periode zijn er raadsinformatieavonden uitgevallen. Deze zijn later digitaal georganiseerd.
Percentage inwoners dat op een of meerdere manieren heeft geparticipeerd om beleid, plannen De Inwonersenquête is de bron voor deze indicator, omdat de of activiteiten van de gemeente te Inwonersenquête nog maar eens in de twee jaar verschijnt kunnen beïnvloeden we hier voor 2020 geen gerealiseerde gegevens tonen. De Inwonersenquête is de bron voor deze indicator, omdat de Inwonersenquête nog maar eens in de twee jaar verschijnt kunnen Percentage inwoners dat een we hier voor 2020 geen gerealiseerde gegevens tonen. (burger)initiatief heeft genomen
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E3.1.1 Gemeentelijk beleid en uitvoering sluiten beter aan bij de kennis, kracht en kunde van bewoners De eerste resultaten van onze participatieambities zijn gerealiseerd. Actieve bewoners zijn deel gaan nemen in wijkplatforms, ruim tienduizend reacties kwamen binnen via het platform voor online participatie Denkmee en bijna duizend bewoners in Noordwest stemden voor de besteding van hun buurtbudget. Het kinderinitiatievenfonds leidde tot 63 contacten met kinderen of hun ouders. Initiatieven die de gevolgen van corona verzachtten zijn ondersteund.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P3.1.1 Betrekken van bewoners bij vraagstukken die voor hen belangrijk zijn In 2020 organiseerde de gemeenteraad 87 raadsinformatiebijeenkomsten verspreid over 26 dagen (in plaats van de 28 dagen uit de doelstelling). Dit is minder dan de 100 bijeenkomsten die we hadden verwacht te organiseren, maar meer dan substantieel meer dan in de oorspronkelijke doelstelling stond. In maart en april is als gevolg van corona een aantal bijeenkomsten afgelast, daarna is overgeschakeld naar digitale bijeenkomsten. Tijdens deze raadsinformatiebijeenkomsten kwamen mensen en organisaties (digitaal) meepraten over geplande ontwikkelingen in Utrecht en keken vele geïnteresseerden digitaal mee. Bewoners werden op de hoogte gehouden via onder meer de website en social media. In mei is gestart met het streamen van alle raadsbijeenkomsten via facebook. De website van de gemeenteraad heeft in 2020 14.000 meer bezoekers opgeleverd dan in 2019. Het aantal volgers op alle social mediakanalen van #raad030 is verder gegroeid. De gemeenteraad wil graag weten wat er leeft in de wijken. Daarom bezoekt de gemeenteraad de Utrechtse wijken ook fysiek, door buurtprojecten ter plaatse te bekijken en van gedachten wisselen met bewoners. Als gevolg van corona werd de ‘Raad in de Wijk’ in eerste instantie uitgesteld. Na de zomer zijn er drie wijken bezocht.
In september bezocht de raad fysiek de wijk Noordoost, op het programma stond het Griftpark (veiligheid en leefbaarheid) en de Weerdsingel Oostzijde (bewonersparticipatie). De wijken Zuid en Overvecht werden door de raadsleden digitaal bezocht. In Zuid stond het thema veiligheid centraal: ondermijnende criminaliteit en incidenten in het Beatrixpark. In Overvecht was alle aandacht gericht op de vele buurt- en bewonersinitiatieven die de sociale samenhang in coronatijd versterken, waaronder de initiatieven buren helpen buren, Stichting OverFit, de Zorgzusters, Buurtmaaltijden en hulpteam Vulcanodreef. Een fysieke Gast van de Raad is twee keer door gegaan, met in totaal 28 deelnemers.
31
We werkten aan onze ambities voor participatie uit het actieprogramma Samen stad maken op de Utrechtse manier dat op 21 november 2019 is vastgesteld door de raad. In de twee verstuurde halfjaarlijkse voortgangsrapportages schreven we over de voortgang en resultaten van onze ambities. • In Leidsche Rijn, Noordoost, Noordwest, Oost, Overvecht, Vleuten-De Meern, West, Lunetten en Zuidwest zijn wijkplatforms gestart. In de Binnenstad is een online enquête verstuurd om mensen te informeren en te interesseren voor een wijkplatform. Het leverde 159 positieve reacties op. Daarnaast zijn alle actieve bewoners(groepen) gebeld om te polsen of ze belangstelling hebben voor het platform. In Hoograven wordt gekeken of er behoefte is aan een wijkplatform. Wijkplatforms verbinden verschillende groepen bewoners, ondernemers en professionals van maatschappelijke organisaties aan elkaar. Corona maakte het de wijkplatforms niet makkelijk, maar het bood ook kansen. Wijkplatform Overvecht organiseerde dialoogavonden waar veel bewoners en professionals kwamen. Via zoom bereikten ze meer mensen dan met bijeenkomsten in een zaal. Platform Oost organiseerde wijkdebatten met een zeer beperkt aantal mensen in de zaal en veel mensen die digitaal aanwezig waren. Wijkplatform Noordwest had in november hun eerste digitale wijkbijeenkomst. Ruim 40 inwoners deden mee.
En drie inwoners meldden zich aan lid van het platform. • Het aanbestedingstraject voor de website voor online participatie is afgerond. We kozen voor het digitale participatieplatform denkmee.utrecht.nl dat in september 2020 startte. Zeven projecten stonden in 2020 op het platform en meer dan tienduizend reacties zijn in die vier maanden op het platform geplaatst. We ontwikkelden een digitaal handboek online participatie waarin ook richtlijnen staan wanneer het nodig is om fysieke participatie te doen. Digitale middelen zijn ook ingezet om te peilen of inwoners van de wijk West behoefte hebben aan een andere wijknaam. Over de uitkomst van de peiling stuurden wij in het voorjaar van 2021 een raadsbrief. • In de vorige coalitieperiode is met wisselend succes al geëxperimenteerd met buurtbudgetten. Onze budgetten en de inrichting van de begroting laten de methodiek van buurtbudgetten niet makkelijk toe. Buurtbudget is een ‘containerbegrip’. Daarom inventariseerden we (lokaal en landelijk) de verschillende varianten, ervaringen en mogelijkheden van buurtbudgetten. • In juni 2020 ging Noordwest begroot van start, bijna duizend inwoners uit Noordwest brachten hun stem uit en op 14 december werden de winnaars bekend. Uit de 33 ingediende plannen om de Bloemen- en Predikantenbuurt mooier, socialer en gezonder te maken, kozen de inwoners er vijf.
'Muurschilderingen', 'Herstel gevel Malabata', 'Mamacafé Zuilen', 'Meer groen op de straathoeken' en 'Portretten van Jan Kol' worden in 2021 uitgevoerd. Het budget voor de uitvoering van de vijf projecten van 50.000 euro komt uit het Initiatievenfonds. Daarmee heeft de buurt rechtstreeks zeggenschap gekregen over de besteding van een deel van het Initiatievenfonds. • Met webinars over online en offline participatie, online trainingen en het interne portal participatie en initiatief werkten we aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van participatie en daarmee aan de continue ontwikkeling en kwaliteit op het gebied van participatie. Wijkbureaus zijn een laagdrempelige plek voor inwoners, ondernemers, professionals en medewerkers. • Inwoners kunnen terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving. De wijkbureaus waren van 9 tot 12 fysiek open en de hele dag telefonisch en per mail bereikbaar. Op wijkbureaus waar het gebouw geschikt was, is de dienstverlening uitgebreid met een servicepunt. Daardoor hoefden inwoners niet naar het servicepunt in het Stadskantoor te komen maar konden ze ook op andere plekken terecht. De wijkspreekuren van de wijkwethouders gingen gewoon door, al was het dan wel digitaal. • Medewerkers en professionals in de wijk wisselen informatie en ervaringen uit. Als het gaat om overleggen, zijn die digitaal voortgezet.
Het delen van informatie gaat digitaal gemakkelijk. Wat mist is het toevallige gesprek omdat je iemand tegenkomt, bijvoorbeeld bij het koffieapparaat. • In verschillende buurten kunnen bewoners terecht bij mensen van het wijkbureau die werken op locaties in de buurt, zoals in buurthuis de Leeuw (Votulast/Noordoost), in de Cereolfabriek (West), Kanaalstraat (West) en bij Podium Oost (Oudwijk/Oost) en café-restaurant De Pomp aan de Croeselaan (Zuidwest). Als de maatregelen dat toestonden is dat in 2020 voortgezet, maar het grootste deel van het jaar was dat jammer genoeg niet mogelijk.
32
•
•
Door Corona waren er ook minder gesprekken met inwoners en ondernemers op locatie in de wijk. In de zomer, toen er meer ruimte was in de maatregelen konden, rekening houdend met de anderhalve meter regel, afspraken worden gemaakt. Maar tijdens de strenge lockdown, met de regel van thuiswerken tenzij, was dat nauwelijks mogelijk. Voor Wijkbureau West is gezocht naar een zichtbare plek in de wijk. Om allerlei redenen is dat nog niet gelukt. Door de verbouwing van de vijfde verdieping had het wijkbureau ook geen plek meer in het Stadskantoor. Bij de herinrichting van de vijfde verdieping was het uitgangspunt en de verwachting dat het wijkbureau niet meer in het Stadskantoor zou zitten. Daarom zit het wijkbureau West tijdelijk op de derde verdieping van het Stadskantoor en gaat de zoektocht naar een geschikt pand in de wijk door.
Corona De uitbraak van het coronavirus heeft gevolgen voor het functioneren van democratie en bestuur. Raadsvergaderingen mogen fysiek doorgaan, mits alle hygiënemaatregelen ter bestrijding van het corona-virus in acht worden genomen en men 1,5 meter afstand tot elkaar kan houden. Zoveel mogelijk onderdelen van het besluitvormingsproces zijn digitaal georganiseerd. Raadsinformatiebijeenkomsten organiseerden we digitaal en dat gold ook voor commissievergaderingen, tenzij het debat over een onderwerp in een fysieke vergadering moest plaatsvinden. De raad gaf er de voorkeur aan om de raadsvergaderingen – het besluitvormende deel van het proces – wel fysiek te organiseren. De vergaderingen waren omgeven met tal van corona-maatregelen, bij de debatten waren alleen de woordvoerders in de zaal aanwezig en was er geen publiek. Om aan het wettelijk vereiste van openbaarheid te voldoen worden alle bijeenkomsten van de raad gestreamd op internet en facebook en worden de raadsvergaderingen live uitgezonden op RTV Utrecht. Door aanvullende wettelijke mogelijkheden werd het mogelijk het stemmingsdeel in de raadsvergadering digitaal te doen. Alle 45 raadsleden konden thuis of elders digitaal meedoen aan de stemming. Daarnaast zijn hybride werkvormen onderzocht waarbij raadsleden die in quarantaine zitten toch digitaal aan een fysieke vergadering kunnen meedoen.
Het democratisch proces vraagt om openbaarheid en ook betrokkenheid van burgers. Op de bovenomschreven wijze is getracht dat proces zoveel mogelijk met alle beperkingen toch door te laten gaan. De Digitale participatie is versneld uitgewerkt, zodat projecten zoveel mogelijk door konden gaan. Er is een digitaal handboek online participatie ontwikkeld en trainingen over online en offline participatie gaven we digitaal. Op wijkbureaus waar het gebouw geschikt was, zijn servicepunten ingericht voor bewoners en ondernemers. Daarmee hoefden inwoners niet naar het servicepunt in het Stadskantoor te komen en spreiden we bezoekersstromen. De wijkspreekuren van de wijkwethouders gingen digitaal door. Ook de overleggen met professionals in de wijk zijn digitaal voortgezet. Het delen van informatie gaat digitaal gemakkelijk. Wat mist is het toevallige gesprek omdat je iemand tegenkomt bijvoorbeeld bij het koffieapparaat. Wat ook mist zijn de gesprekken op locatie in de wijk met inwoners en ondernemers. In de zomer, toen er meer ruimte was in de maatregelen konden, rekening houdend met de anderhalve meter afspraken worden gemaakt. Maar tijdens de strenge lockdown, met de regel van thuiswerken tenzij, was dat nauwelijks mogelijk. Mensen van het wijkbureau konden door Corona minder werken op locaties in de buurt.
Prestatiedoelstelling P3.1.2 Ruimte scheppen voor en stimuleren van initiatieven van bewoners voor het collectief belang van buurt, wijk of stad We zorgden voor een groene golf voor initiatieven. Met het mailadres initiatief@utrecht.nl en de webpagina uw initiatief hebben we één ingang. Een groot deel van de initiatieven paste in onze regelingen en programma’s. Voor initiatieven waarvoor dat niet gold en initiatieven die vastliepen, werkten we met het Groene golf-team aan een goede, snelle besluitvorming. Daarvoor maakten we gebruik van de publieke waarde driehoek die bij initiatieven kijkt naar de waarden legitimiteit, rendement en betrokkenheid. Voor extra ondersteuning van initiatieven is een tweejarig contract afgesloten met Stichting VoorjeBuurt. Initiatiefnemers worden persoonlijk begeleid op gebied van financiën, crowdfunding, fondswerving en businesscase via voorjestadsie.nl. De stichting is gekozen na een aanbestedingsprocedure en bij de selectie voor de uiteindelijke keuze waren initiatiefnemers betrokken.
33
Met het Initiatievenfonds moedigen we mensen aan om zich vrijwillig in te zetten voor elkaar, de buurt, wijk of stad. Eigen inzet en draagvlak zijn daarbij belangrijke pijlers. Inwoners kunnen mondeling, op papier en online een aanvraag doen. • Voor de zomervakantie is het initiatievenfonds telefoonnummer gelanceerd om het kinderen makkelijk te maken een aanvraag bij het Initiatievenfonds te doen. Kinderen konden door te whatsappen, een filmpje te sturen of te bellen hun idee voorleggen. Uiteindelijk leidde dat tot 63 contacten met kinderen of hun ouders en zijn elf initiatieven gerealiseerd. Omdat het om kleine en tijdelijke initiatieven ging, konden we de ideeën snel uitvoeren. Kinderen speelden dezelfde week met wat ze zelf hadden bedacht. Naast de ideeën die zijn uitgevoerd zijn er ook andere positieve zaken gerealiseerd. Kinderen zijn geïnformeerd over bouwspeeltuinen bij hen in de buurt, ouders zijn in contact gebracht met het Buurtteam voor hun vraag en grotere initiatievenfonds aanvragen zijn naar de wijkbureaus doorgeleid. Om het succes vast te houden, is de werkwijze verlengd en gericht op jongeren. Daarover hebben we u geïnformeerd met een raadsbrief in het voorjaar van 2021. • Initiatieven die de gevolgen van corona verzachtten, hebben we ondersteund.
Tegelijkertijd waren er initiatieven die niet door konden gaan omdat activiteiten met meerdere mensen door de corona-maatregelen niet georganiseerd konden worden. Ook grote evenementen als het Bevrijdingsfestival en de Utrechtse Canal pride die vanuit het Initiatievenfonds worden ondersteund, konden niet doorgaan. Het aantal toegekende initiatieven was met 892 in 2020 daardoor ook lager dan afgelopen jaren. Van 2016 tot en met 2019 steeg het aantal toegekende initiatieven van 1.140 naar 1.271. In 2020 is 83% van het budget besteed tegen gemiddeld 95% in de afgelopen jaren. • Over de ondersteuning van initiatieven die geen aanvraag meer kunnen doen bij het Initiatievenfonds omdat die de driejaarstermijn overschrijden is op 8 mei 2020 een raadsbrief gestuurd. Over initiatieven die in 2021 voor de laatste maal een bijdrage kunnen krijgen vanuit het Initiatievenfonds is in het voorjaar 2021 een raadsbrief verstuurd. Corona Met het Initiatievenfonds ondersteunden we initiatieven die bijdroegen aan het verzachten van de consequenties van de gevolgen van corona. Zo is er in Overvecht gekookt en zijn maaltijden rondgebracht. Normaal gesproken kunnen mensen samen eten in een buurthuis, maar door corona kon dit niet meer. Door maaltijden rond te brengen, was het toch mogelijk om elkaar te ontmoeten al was het op anderhalve meter afstand.
In Hoograven, Overvecht en Vleuten- De Meern zijn concerten gegeven bij zorgcentra voor ouderen. En jongeren organiseerden in muziekpodium Azotod voor oud en nieuw een online evenement. In de laatste week voor december namen ze het op en op oudejaarsavond is het tussen 20.00-3.00 via Youtube uitgezonden. De pandhofhoveniers in de Binnenstad kregen een bijdrage voor een plancoördinator. Daardoor konden de pandhofhoveniers, ondanks corona, doorgaan met hun bewonersbod. Jeugd- en Ontspanningsvereniging Geuzenwijk kreeg een bijdrage. De vereniging organiseert activiteiten voor jong en oud vanuit hun pand in Ondiep. Het is een buurthuis in zelfbeheer en normaliter halen zij hun inkomsten vanuit contributies, (kleine) toegangsprijzen voor activiteiten en zaalverhuur en hebben zij geen subsidie nodig. Maar door corona konden zij geen activiteiten organiseren en de zaal niet verhuren waardoor ze inkomsten misliepen terwijl de lasten door gingen. In de zomer konden kinderen door te whatsappen, een filmpje te sturen of te bellen een aanvraag doen bij het Initiatievenfonds. Op die manier konden kinderen in hun eigen buurt in de zomervakantie iets leuks organiseren wat het thuis moeten blijven iets makkelijker maakte.
In Buurthuis de Beatrix in Zuilen organiseerden vrijwilligers in de zomer samen met de sociaal beheerder van DOCK een coronaproof programma met activiteiten en workshops voor oud en jong, zoals muziek, schilderen, dansen en knutselen. Verder is de ontmoetingsruimte met hulp van vrijwilligers coronaproof ingericht. Tegelijkertijd daalde het aantal aanvragen bij het Initiatievenfonds simpelweg omdat door de coronamaatregelen niet alles georganiseerd kon worden
34
Wat heeft dat gekost? x€1.000 Omschrijving
Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2019 begroting begroting 2020 actueel/ begroting 2019 2020 2020 realisatie 2021
Baten 01-3-1-1
Bewoners betrekken
0
133
0
0
191
191
0
Totaal Baten
0
133
0
0
191
191
0
Bewoners betrekken
18.350
17.844
17.936
19.226
18.549
677
19.175
Totaal Lasten
18.350
17.844
17.936
19.226
18.549
677
19.175
-18.350
-17.711
-17.936
-19.226
-18.358
868
-19.175
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
40
40
0
125
125
0
0
Saldo na mutaties reserves
-18.310
-17.671
-17.936
-19.101
-18.233
868
-19.175
Lasten 01-3-1-1
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Bewoners betrekken bij vraagstukken die voor hen belangrijk zijn De hogere baten van 0,191 miljoen euro zijn toe te wijzen aan niet begrote vergoedingen: • een bijdrage van de provincie van 0,06 miljoen euro in verband met de viering van 75 jaar vrijheid • bij het Initiatievenfonds een bedrag van 0,094 miljoen euro • overige incidentele inkomsten van 0,037 miljoen euro. De lasten op deze doelstelling zijn 0,677 miljoen euro lager dan begroot: • Bij het Initiatievenfonds is er sprake van lagere lasten van 0,689 miljoen euro. Samen met de hierboven genoemde baten van 0,094 miljoen euro is er bij het Initiatievenfonds sprake van een onderbesteding van 0,784 miljoen euro. Door de coronamaatregelen en de bijbehorende lockdown zijn er in 2020 veel minder aanvragen bij het Initiatievenfonds binnengekomen dan de afgelopen jaren. Grote evenementen als het Bevrijdingsfestival en de Utrechtse Canal pride die vanuit het Initiatievenfonds worden ondersteund konden dit jaar niet doorgaan. Ook kleinere initiatieven waarbij mensen samen komen konden dit jaar simpelweg uiteindelijk toch niet doorgaan. • Bij de wijkbureaus zijn de lasten 0,299 miljoen euro lager dan begroot.
De onderbesteding kan deels verklaard worden doordat vanwege de corona maatregelen een deel van de activiteiten niet door kon gaan. Het ontwikkeltraject dat uit het (incidentele) transitie budget gefinancierd is heeft vertraging opgelopen (0,047 miljoen euro). Verder zijn er per saldo nog overige incidentele voordelen van 0,252 miljoen euro. • Validatie door een actuaris liet zien dat de voorziening Pensioenen Oud-Wethouders te laag was opgenomen, waardoor er aanvullend 0,495 miljoen euro gestort moest worden. • Bij Raadsorganen waren er extra kosten vanwege twee burgemeesterswissels en een kleine overbezetting bij de Griffie. Dit leidde tot een nadeel van 0,116 miljoen euro. • De voorbereidingen voor de viering van Utrecht 900 jaar stadsrechten zijn door de coronacrisis enigszins vertraagd. Dat leidde tot een onderuitputting op het budget van 0,300 miljoen euro. We zullen een bestedingsvoorstel voor dit bedrag indienen om begin 2021 een inhaalslag te kunnen maken.
35
Corona Zowel de onderbesteding op het initiatievenfonds als de wijkbureaus is corona gerelateerd. Ook de nog niet bestede middelen van Utrecht 900 zijn aan de Corona-crisis toe te schrijven. Zie tekst hierboven. x € 1.000 Onderwerp
Iv3 taakveld
Meer Lasten
Niet gerealiseerde Baten
Lasten
Initiatievenfonds
6.1
234
Wijkbureaus
6.1
252
baten
Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden Partijen.
3.2 De kwaliteit van de dienstverlening aan bewoners is adequaat Omschrijving
E3.2.1
E3.2.2
E3.2.3
Nulmeting
Doel stelling 2019 8
Reali satie 2019 8,1
Doel stelling 2020 8
Reali satie 2020 n.v.t.
Doel stelling 2021 8
6,8 (2015)
7,6
7,5
7,6
7,6
7,7
Digitale klanttevredenheid 6,1 (2015) (schaal 1-10)
7,6
7,7
7,6
7,7
7,7
Klanttevredenheid balie Burgerzaken (schaal 110) Klanttevredenheid Klant Contact Centrum (schaal 1-10)
Analyse Ondanks het toenemende aantal telefoontjes van 305.908 en het vanuit huis werken van de medewerkers is de klanttevredenheid van het KCC gelijk gebleven. Het was in de coronaperiode veel werk om ook op de site doorlopend de juiste en actuele informatie weer te geven over alle maatregelen, landelijke en gemeentelijke effecten en regelingen. Tegelijkertijd is uiteraard méér gebruik gemaakt van de digitale dienstverlening gegeven de RIVM-richtlijnen om zoveel mogelijk thuis te blijven. De extra inspanning die hierop is geleverd heeft Digitale klanttevredenheid (schaal ertoe geleid dat de digitale dienstverlening op hetzelfde hoge niveau 1-10) wordt gewaardeerd als de voorgaande jaren. Klanttevredenheid Klant Contact Centrum (schaal 1-10)
Klanttevredenheid balie Burgerzaken (schaal 1-10)
36
De onderzoeken naar de baliedienstverlening worden door de ontvangstorganisatie of door middel van een klanttevredenheidszuil afgenomen. Vanwege het coronavirus en het fysieke karakter van de onderzoeken is besloten deze onderzoeken tijdelijk stil te leggen. Als de coronamaatregelen het weer toelaten zullen deze weer worden opgepakt.
Omschrijving
Nulmeting
P3.2.1
Burgerzaken voldoet aan de kwaliteitseisen op het terrein van beheren van gegevens, processen en privacy-aspecten (auditnorm BZK)
90% (2010)
P3.2.2
Percentage telefonische 93% contact-pogingen dat leidt (2010) tot een contact (bereikbaarheidsnorm) Realisatie Webrichtlijnen n.n.b.
P3.2.4
Doel stelling 2019 90%
Reali satie 2019 96,7%
Doel stelling 2020 90%
Reali satie 2020 93%
Doel stelling 2021 90%
95%
88%
95%
88,4
95%
47/51
43/50
36/38
n.v.t.
36/38
Analyse De BZK-kwaliteitsmonitor specificeert zéér gedetailleerd hoe de processen moeten verlopen om een 100% score te halen. Wanneer Burgerzaken voldoet aan de kwaliteitseisen op het terrein van een iets andere procesgang wordt gevolgd wil dit niet zeggen dat dit beheren van gegevens, processen kwalitatief minder goed is, maar toch worden in dat geval dan géén ‘punten’ gegeven in de evaluatie. Daarom beoordeelt ook BZK een en privacy-aspecten (auditnorm score boven de 90% als een goede score. BZK) Met een iets verhoogde inzet van medewerkers zijn we erin Percentage telefonische contact- geslaagd om, ondanks de sterke piekperiodes en twee flinke pogingen dat leidt tot een contact technische storingen de telefonische bereikbaarheid op niveau te houden. (bereikbaarheidsnorm)
Realisatie Webrichtlijnen
De pandemie heeft geleid tot een grote werkdruk bij de redactie. Vanwege deze werkdruk is het niet gelukt om in derde kwartaal van 2020 een toegankelijkheidsscan uit te voeren. Verwacht wordt dat dit in het tweede kwartaal 2021 wel gerealiseerd zal worden.
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E3.2.1 Burgerzakenproducten worden adequaat en volgens wettelijke vereisten geleverd De Basisregistratie Personen (BRP) is de belangrijkste bron van informatie over persoonsgegevens. De gegevens uit de BRP worden gebruikt door meer dan 500 afnemers. De gemeente is de beheerder van de BRP. Het betrouwbaar beheren en onderhouden van de gegevens in de BRP is een belangrijke taak van Burgerzaken. Burgerzaken investeert in de kwaliteit van de BRP, door kwaliteitsmonitoring (eigen monitoring, maar ook naar aanleiding van maandelijkse kwaliteitsrapportage door de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG)), controles op het bestaande bestand en het verwerken van meldingen van andere overheden en organisatieonderdelen binnen de eigen gemeente. Ook de risicosignalen die worden onderzocht vanuit de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) hebben tot doel de kwaliteit van de adresgegevens in de BRP te verhogen. Door de beperkingen van de pandemie zijn minder huisbezoeken afgelegd; huisbezoeken voor adresonderzoek zijn beperkt gebleven tot de onderzoeken naar situaties met een hoge maatschappelijk risico. Voor de verplichte producten zoals aangifte geboorte, overlijden, konden inwoners ook in 2020 elke dag bij Burgerzaken terecht en werden daar adequaat geholpen.
Ook voor paspoorten en rijbewijzen bleef onze dienstverlening altijd open, al hebben we inwoners verzocht om in de strengere lockdownperiodes hun aanvragen uit te stellen tot het moment dat de maatregelen weer wat versoepeld konden worden. Gezien de reisbeperkingen heeft dat niet tot problemen geleid en de spoedeisende aanvragen konden steeds op tijd worden behandeld. Om het aantal bezoekers te minimaliseren zijn we ertoe overgegaan
37
om in beginsel de aangevraagde reisdocumenten thuis te laten bezorgen. Ruim 90% van de aanvragers heeft hiervan gebruikgemaakt. We hebben, ook om de bezoeken te minimaliseren, inwoners gevraagd om producten zoals het aanvragen van uittreksels zoveel mogelijk digitaal te doen. Als dat lastig was, werd een bezoek aan de balie verzorgd. Het sluiten van huwelijken was uiteraard altijd mogelijk, maar de vorm van de huwelijksvoltrekking moest regelmatig worden aangepast naar de veranderende RIVM-richtlijnen. De huwelijkskandidaten die een vorm hadden gekozen die niet meer passend was bij de actuele richtlijnen zijn altijd telefonisch door ons benaderd om een alternatieve vorm of datum af te spreken. Naast de teleurstelling dat het geplande huwelijk niet door kon gaan in de gewenste vorm was er ook zo goed als altijd begrip voor de noodzaak van de aanpassing. Het is van belang dat deze producten en diensten voldoen aan de wettelijke vereisten en de verwachtingen van de klant. Voor de meting van de kwaliteit en betrouwbaarheid van de producten en de basisregistratie voert Burgerzaken jaarlijks de zelfevaluatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken uit, waar ook voor 2020 een goede beoordeling uit voortkwam. Burgerzaken meet de kwaliteit van de dienstverlening en de geleverde producten af aan de klanttevredenheid van haar bewoners.
De klanttevredenheid meten we met behulp van het KTO (Klant Tevredenheids Onderzoek). Door de geringere aantallen bezoekers én omdat het erg ongemakkelijk was een KTO af te nemen op minimaal anderhalve meter is het aantal onderzoeken dit jaar lager dan gebruikelijk. Het beeld is echter redelijk onveranderd; een hoge score voor de dienstverlening aan de balies. Zowel de suggesties die via het KTO ontvangen zijn als de suggesties voor verbeteringen uit de andere bronnen (klachten en gesprekken) hebben we benut om de dienstverlening waar mogelijk te verbeteren. Effectdoelstelling E3.2.2 Bewoners en bedrijven zijn tevreden over het contact met de gemeente Vanwege de pandemie hebben we in 2020 veel aanpassingen moeten maken in onze dienstverlening. Niet alleen onze fysieke locaties zijn grondig aangepast, ook hebben we veelvuldig moeten op- en afschalen in beschikbare tijden waarop wij onze dienstverlening konden leveren. Daarnaast hebben we ook op verschillende plekken aanpassingen moeten doorvoeren in onze werkwijze. Zo was het niet mogelijk om alle producten en diensten in dezelfde vorm meer aan te bieden zoals voor de coronacrisis. Er is bewust voor gekozen om diensten die we naast fysiek ook digitaal of telefonisch kunnen afhandelen alleen nog fysiek te doen als dat van toegevoegde waarde is voor onze inwoners.
Daarnaast zijn we, op een kleine uitzondering na, volledig op afspraak gaan werken. Niet alleen om zorg te dragen dat er niet te veel mensen tegelijkertijd in het gebouw zijn, maar ook om zorg te dragen dat indien nodig (bij bijvoorbeeld bij een lockdown) alleen die inwoners komen waarvoor een afspraak ook echt noodzakelijk en urgent is. Juist in tijden van Corona is data een belangrijk stuurinstrument gebleken. Niet alleen helpt het ons om oog te houden voor de klanttevredenheid van inwoners, ook helpt het ons om zicht te krijgen op de meest gestelde vragen van inwoners en ondernemers en helpt het ons om bezoekersstromen beter in beeld te krijgen. Na driekwart jaar corona is gebleken dat de waardering van onze dienstverlening gelijk is gebleven ten opzichte van de periode voor corona. De waardering op onze website en telefonie blijft gelijk met een 7.7 en 7.6. De onderzoeken naar de baliedienstverlening zijn vanwege het fysieke karakter tijdelijk stilgelegd. Deze zullen weer worden opgepakt zodra de coronamaatregelen dit toelaten.
38
Effectdoelstelling E3.2.3 Utrecht levert betere dienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten De coronacrisis heeft ons in 2020 uitdagingen gegeven maar ook veel kansen geboden om onze dienstverlening versneld te verbeteren. Denk aan het versneld uitbreiden van de mogelijkheid om te videobellen, het volledig thuisbezorgen van reisdocumenten en het versneld doorvoeren van het doen van digitale aangifte van geboorte en overlijden. Al deze aanpassingen zijn ook allemaal verwerkt in verschillende in begrijpelijke taal geschreven communicatie-uitingen naar inwoners. Denk aan de website, ontvangstbevestigingen, aanschrijvingsbrieven en sms-notificaties. Door de snelheid van invoering in 2020 leidde dit wel tot extra onvoorziene kosten zoals bij videobellen en thuisbezorgen van paspoorten.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P3.2.1 Leveren van een betrouwbaar, actueel en juist bestand van persoonsgegevens De basis voor veel producten en diensten van de overheid (gemeentelijke en landelijke overheden) vormt de administratie van persoonsgegevens. Burgerzaken is verantwoordelijk voor en borgt de kwaliteit van de basisregistratie persoonsgegevens (BRP) en de burgerlijke stand. Dat vergt een doorlopende investering in het op peil houden van de kennis van medewerkers en het continue aandacht geven aan onderwerpen als adres- en identiteitsfraude en het voorkomen van vormen van dwang (bijvoorbeeld mensenhandel). Hoewel de bijzondere omstandigheden in 2020 een gestructureerde vorm van trainen en opleiden moeilijk maakten, is de aandacht voor kwaliteit zeker niet verminderd. Zeker in de strengere lockdownperiodes is veel tijd besteed aan ‘on-the-job’-training en bewustwording van de medewerkers, het verbreden en verdiepen van vaardigheden en het volgen van e-learning modules. Met het betrouwbare en actuele bronbestand van persoonsgegevens faciliteren we landelijke afnemers en binnengemeentelijke organisatieonderdelen in de uitvoering van hun publiekrechtelijke taken. De rol van Burgerzaken, als bewaker van persoonsgegevens, wordt met meer dan 500 afnemers steeds belangrijker.