Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen van 23 november 2023 1 2 3
3.1
3.2
3.3 3.4 3.5 4
5 6
7
Opening Vaststellen van de agenda van 23 november 2023 Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) Deze punten worden alleen procedureel behandeld. De leden van de commissie bespreken of, op welke wijze en voor hoe lang zij deze raadsvoorstellen en onderwerpen willen bespreken. Na vaststelling van dit behandeladvies, wordt het stuk voor een volgende vergadering geagendeerd. Ingekomen agenderingen Commissie EDVW PROCEDUREEL 23 november 2023 Behandelvoorraad PROCEDUREEL Commissie EDVW 23 november 2023 LTA EDVW Raadsvoorstel Beleidsnota geluid en trillingen Dossier 3572 voorblad Raadsvoorstel Beleidsnota geluid en trillingen Beleidsnota geluid en trillingen Nota van Zienswijzen Beleidsnota geluid en trillingen Raadsvoorstel Beleidsnota omgevingsveiligheid Dossier 3571 voorblad Raadsvoorstel Beleidsnota omgevingsveiligheid Beleidsnota Omgevingsveiligheid Utrecht Raadsbrief Samenwerkingsafspraken gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties 2023 2026 en de nieuwe Leidraad sloop/nieuwbouw Burgeragendering energiezuiniger nieuwbouw Burgeragendering energiezuiniger nieuwbouw - okt 2023 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven Raadsbrieven EDVW 28 september tm 16 november 2023 Verslagen Ter vaststelling: Conceptverslag vergadering 5 oktober 2023 Conceptverslag geheime vergadering 5 oktober 2023 Conceptverslag EDVW 5 oktober 2023
Toezeggingen/Moties Ter vaststelling. Toezeggingenlijst cie EDVW 23 november 2023 Ingekomen stukken Openbare lijst van ingekomen stukken voor de commissie EDVW 23 november 2023 Nr. 1 Mooi Utrechts straatbeeld Afdoeningsvoorstel nr.1 OPENBARE LIJST LIS cie 23-11-23 Raadsvoorstel Zienswijzemogelijkheid Bestuursrapportage 2023 en derde Begrotingswijziging 2023 RUD Wethouder: Oosters, beleidsterrein: Milieu en Emissieloos vervoer Indicatieve behandeltijd: 15 minuten De raad heeft de ontwerp bestuursrapportage 2023 en de derde begrotingswijziging 2023 van de gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht) ontvangen. De RUD stelt de raad in de gelegenheid voor 8 december 2023 hierop te reageren door middel van een zienswijze. Dossier 3683 voorblad Raadsvoorstel Zienswijzemogelijkheid Bestuursrapportage 2023 en derde Begrotingswijziging 2023 RUD Zienswijzebrief aan RUD over Bestuursrapportage 2023 en derde begrotingswijziging 2023 Begeleidende brief RUD verzoek zienswijze deelnemers bestuursrapportage 2023 RUD Utrecht Ontwerp Bestuursrapportage 2023 RUD
9
10
Wethouder: Streefland, beleidsterrein: Samen voor Overvecht Indicatieve behandeltijd: 90 minuten Geagendeerd door Bert van Steeg (CDA), Berdien van der Wilt (D66), Meike Hellevoort (GroenLinks), Titus Stam (PvdA), Mariam Al-Saqaff (VVD), Mahmut Sungur (DENK), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair), Charlotte Passier (Volt) en Maarten van Heuven (PvdD). De agenderende fracties willen in debat over de voortgangsrapportage Samen voor Overvecht. De fracties willen, op basis van de brief, rapportage en raadsinformatiebijeenkomst, praten over de voortgang van het programma en de brede ontwikkeling van de wijk. Daarbij willen ze onder andere stilstaan bij de betrokkenheid van inwoners bij die ontwikkeling van de wijk, de aanpak van veiligheidsuitdagingen en de manier waarop wordt gewerkt aan perspectief voor alle inwoners van de wijk.
Dossier 3514 voorblad Infographic Wijkaanpak Samen voor Overvecht.pdf Monitorrapportage Samen voor Overvecht.pdf Raadsbrief Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023.pdf Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023.pdf Aanpakken zwerfafval en bijplaatsingen ondergrondse afvalcontainers Wethouder: Schilderman, beleidsterrein: Circulaire Economie Indicatieve behandeltijd: 60 minuten Geagendeerd door Gert Dijkstra (EenUtrecht), Louise de Vries (PvdD), Kirsten Alblas (ChristenUnie), Gertjan te Hoonte (VVD), Titus Stam (PvdA), Miraç Usta (DENK), Joost Vasters (D66) en David Bosch (UtrechtNu!) Bijplaatsingen van (zwerf)afval bij ondergrondse afvalcontainers is een hardnekkig probleem in Utrecht. In de ‘Voortgang Aanpak Hotspots’ hebben we kunnen lezen dat het college de aanpak intensiveert. De bewoners van Kanaleneiland en Overvecht geven aan niet veel te merken van de aanpak. De agenderende fracties willen gaan graag in debat over de volgende vragen: 1. Zijn de maatregelen voldoende effectief en passend bij de doelgroep? 2. Wordt er voldoende geluisterd naar en samengewerkt met omwonenden bij de aanpak van het afvalprobleem? 3. Welke verdere aanvullende maatregelen kunnen een positief effect hebben op de afvalproblematiek? Dossier 3685 voorblad Raadsbrief Voortgang Aanpak Hotspots - Bijplaatsingen, Evaluatie regels bedrijfsafval en Pilot doneerringen SV 2023 nr.
125 Schoon is het begin van een gezonde, veilige en prettige wijk (met Toelichting Initiatiefvoorstel Leidende principes en lokale regels energietransitie Wethouder: Van Hooijdonk, beleidsterrein: Energie en Klimaat Indicatieve behandeltijd: 60 minuten Geagendeerd door Charlotte Passier (Volt) en Veerle Smit (Volt) Ons initiatiefvoorstel hebben we in de commissie van 20 april aangekondigd. Het doel van het voorstel is om inwoners van Utrecht een centrale positie te geven in de energietransitie en om ruimte te geven aan lokale initiatieven. Voorafgaand aan deze commissie is een technische sessie georganiseerd om het initiatiefvoorstel inhoudelijk toe te lichten om vervolgens in de commissie het debat te kunnen voeren. In Europese wetgeving is het recht voor consumenten om zelfverbruikers van hernieuwbare energie te worden via richtlijn 2018/2001/EU vastgelegd. De uitwerking daarvan is aan de lidstaten. Aankomende nationale wetgeving zoals de Wet Collectieve Warmte, Energiewet, Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie, omgevingswet, biedt handvatten voor uitwerking van dit recht tot zelfverbruik, maar de borging daarvan is onzeker. Dit initiatiefvoorstel beoogt de lokale beleidsruimte te benutten om het recht tot zelfverbruik voor alle eindgebruikers (consumenten, ondernemers, instellingen) in Utrecht te borgen.
Naar aanleiding van het debat wordt besloten of het voorstel als amendement wordt ingediend op de startnotitie Klimaatvisie of dat het initiatiefvoorstel in de volgende commissie EDVW wordt behandeld. Concept Initiatiefvoorstel met begrippenlijst
Wethouders: De Vries, Van Hooijdonk, Schilderman, Eerenberg en Streefland, beleidsterrein: Wonen en volkshuisvesting, en Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen Indicatieve behandeltijd: 180 minuten Geagendeerd door Rik van der Graaf (ChristenUnie), Jantine Zwinkels (CDA), Rick van der Zweth (PvdA), Pepijn Zwanenberg (GroenLinks), Annemarijn Oudejans (Student & Starter), Lisanne Snippe (PvdD), Maarten Koning (D66), Charlotte Passier (VOLT), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) en Tess Meerding (VVD) De partijen agenderen graag de antwoorden op schriftelijke vragen nummer 162 over vertraging tijdelijke wonen en de brief van dinsdag 26 september 2023 over de realisatie van huisvestingsmogelijkheden in het sociaal segment inclusief geheime bijlages voor een debat in de commissie en een raadsinformatiebijeenkomst. We willen van het college weten welke inzet er is gedaan op alle tredes waarlangs het versnellen van huisvesting mogelijk moet worden. De partijen willen met het college in gesprek waarom het niet gelukt is de opdracht van de raad 700-800 woningen dit jaar te realiseren en willen dat het college verantwoording aflegt waarom het niet gelukt is M110 die met brede steun van de raad is aangenomen uit te voeren. Partijen gaan graag in gesprek over afgevallen locaties.
Daarnaast zien de agenderende partijen graag duidelijke doelstellingen voor volgend jaar in het licht van dat de opgave groter en groter gaat worden de komende jaren. Daarbij willen we spreken over maatregelen die de realisatie van meer woningen in bestaande bouw en nieuwe projecten versnellen. Omdat er in de geheime bijlage verschillende locaties worden genoemd die de ruimtelijke portefeuilles raken nodigen we ook de verschillende RO wethouders uit voor dit debat. Juist omdat we zien dat dit onderwerp een expliciete gezamenlijke opgave van het college is en onmogelijk alleen vanuit de portefeuille wonen kan worden aangevlogen. Omdat een deel van de bijlage geheim is zouden we een deel van de commissie graag geheim willen voeren. Dossier 3736 voorblad SV 2023 nr. 162 Vertraging tijdelijke woningen (met antwoord) Raadsbrief Realisatie van huisvestingsmogelijkheden in het sociaal segment M110 Doen wat we moeten doen
Agenderingen Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen Vast te stellen op 23 november 2023
Stukken afkomstig van het college Datum: 5-10-2023 In de Beleidsnota geluid en trillingen legt de gemeenteraad het beleidskader voor geluid vast. De Beleidsnota vult het Soort stuk: Raadsvoorstel benodigde gemeentelijke beleid in en geeft invulling aan de Beleidsnota geluid en kaderstellende uitspraken over geluid en trillingen uit de trillingen Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040, het Mobiliteitsplan 2040 en de Nota volksgezondheid. Wethouder: Oosters
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie EDVW van 21 december 2023 2. Tijd: 60 minuten
Beleidsterrein: Milieu en Emissieloos vervoer Commissiegriffier: Mariska de Vos Datum: 27-10-2023 Soort stuk: Raadsvoorstel Beleidsnota omgevingsveiligheid Wethouder: Oosters Beleidsterrein: Milieu en Emissieloos vervoer Commissiegriffier: Mariska de Vos
In de Beleidsnota omgevingsveiligheid legt de gemeenteraad het beleidskader voor omgevingsveiligheid vast. In 2007 is het Utrechtse beleid vastgelegd in de Nota Externe veiligheid. Deze nota is aan actualisatie toe, ook wordt met de komst van de Omgevingswet het externe veiligheidsbeleid vernieuwd.
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie EDVW van 21 december 2023 2. Tijd: 60 minuten
Stukken afkomstig van commissieleden Datum: 7-11-2023 Geagendeerd door Rick van der Zweth (PvdA), Pepijn Zwanenberg (GroenLinks), Annemarijn Oudejans (Student & Soort stuk: Raadsbrief Starter), David Bosch (UtrechtNu!), Lenno van Straalen Samenwerkingsafspraken (ChristenUnie), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht), Ramon gemeente, woningcorporaties Emmen (UtrechtNu!), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Myrthe Minnaert (BIJ1). en huurdersorganisaties 2023 - 2026’ inclusief de nieuwe Graag agenderen de fracties de ‘Raadsbrief Leidraad sloop/nieuwbouw Samenwerkingsafspraken gemeente, woningcorporaties en Wethouder: De Vries huurdersorganisaties 2023 - 2026’ inclusief de nieuwe ‘Leidraad sloop/nieuwbouw’ voor zowel een RIB als Beleidsterrein: Wonen en commissiebehandeling. Volkshuisvesting Bij de RIB worden de fracties graag geïnformeerd over het Commissiegriffier: Mariska de achterliggende proces, hoe men tot de uitkomsten is gekomen Vos en waar de dilemma's lagen. Een aanzienlijk deel zal ‘technische’ toelichting zijn met ruimte voor verhelderende vragen. Graag nodigen we de corporaties hier ook bij uit, de vorm kan dan zowel TB als RIB zijn.
Voorstel: 3. Agenderen voor de commissie EDVW van 21 december 2023 4. Tijd: 90 minuten
Bij de commissie gaan de fracties graag in debat over de hoofdthema’s: 1) Vergroten sociale voorraad, 2) Betaalbare woonlasten, 3) Verduurzaming van de woningvoorraad, 4) Zorgen voor kwalitatief goede woningen, 5) Goed huisvesten van aandachtsgroepen en 6) Werken aan leefbare en veilige wijken.
Stukken van externen Datum: 2 november 2023 Soort stuk: Burgeragendering Energiezuiniger nieuwbouw
De indiener van de burgeragendering verzoekt de raad om in gesprek te gaan over het energiezuiniger maken van nieuwbouwwoningen. Hij stelt voor om bij nieuwbouw van woningen die op stadsverwarming worden aangesloten de
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie EDVW van 21 december 2023
2
Wethouder: Van Hooijdonk Beleidsterrein: Energie en Klimaat Commissiegriffier: Mariska de Vos
zogenaamde kwaliteitsverklaring, waarvan gunstige waarden worden gebruikt in de BENG-berekening, niet meer te accepteren.
2.
Tijd: 30 minuten
Onder voorbehoud i.v.m. lopende bezwaarprocedure. Inhoudelijke behandeling pas doen als er door de raad een besluit is genomen over bezwaar.
3
Behandelvoorraad Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid Vastgoed en Wonen PROCEDUREEL te bespreken bij de commissie van 23 november 2023 Energie en Klimaat, Circulaire Economie, Milieu en Emissieloos vervoer, Vastgoed, Wonen en Volkshuisvesting, Wijk- en Buurtaanpak, Samen voor Overvecht
Wethouder Oosters
Wethouder Streefland
Wethouder De Vries
Wethouder Schilderman
Commissie EDVW 2023 • 21 december RIB EDVW 2023 • 12 december
Dagdelen commissie
Ochtend 10.00 - 13.00 uur (180 min - 30 min opening = 150 min beschikbaar) Middag 14.00 uur - 16.45 uur (165 min beschikbaar) Avond 20.00 – 23.00 uur (180 min beschikbaar)
Lange termijnagenda commissie EDVW (conform mail Stafbureau Gemeentesecretaris van 30 oktober 2023) Beleidsveld
Onderwerp
Gewenste planning commissiebehandeling 2024
Gewenste planning raadsbehandeling 2024
Circulaire Economie
Zienswijze programma- en productbegroting AVU 2025 Beleidsnota Utrecht Circulair Aanpassing afvalstoffenverordening n.a.v. actualisatie VNG modelverordening en aanpassing definitie van een huis-aan-huisblad
Q2 Q2 Q2
Q2 Q3 Q2
Energie en Klimaat
Bestemmingsplan Energielandschap Rijnenburg Klimaatvisie Beleidsnota zoekgebieden duurzame energiebronnen Regionale Energiestrategie (RES) 2.0 Programma Overvecht-Noord aardgasvrij
Q1 Q2 Q2 2025-3 PM
Q1 Q2 Q2 2025-4 PM
Plan van aanpak duurzame en aardgasvrije bedrijventerreinen Besluit financiële deelname Stedin
Afhankelijk van derden, waardoor er op dit moment geen exacte planning aangegeven kan worden. De raad is eind oktober geïnformeerd over de voortgang van dit project. Q1 PM
Q1 PM
Op dit moment is er niet genoeg informatie van Stedin om de planning voor dit voorstel te concretiseren. De raad ontvangt in Q4 informatie over de stand van zaken. Milieu en Emissieloos vervoer
Beleidsnota Luchtkwaliteit
2023-4
2024-1
Zienswijze Ontwerp Kadernota 2024 RUD Zienswijze Ontwerp Programmabegroting 2025
Was 2023-3. Planning aangepast op inspraaktraject. Q1 Q2
Q1 Q2
Ontwerp wijziging Gemeenschappelijke Regeling RUD tgv gewijzigde WGR
PM
PM
Wettelijke/gevraagde reactietermijn zienswijze Gemeenschappelijke Regeling, precieze planning afhankelijk van aanbiedingsmoment. Samen voor Overvecht
Geen raadsvoorstellen verwacht
Vastgoed
Beleidsnota Integraal Huisvestingsprogramma Vastgoed
Q3
Q4
Planning is aangepast vanwege samenvoeging van de vernieuwde Nota Kapitaal Goederen (NKG) en vernieuwde Meerjaren Perspectief Utrechts Vastgoed (MPUV). Wijk- en Buurtaanpak
Raadsvoorstel besteding middelen wijk- en buurtaanpak 2024-2026
Q1
Q1
Nota wijk- en buurtaanpak 2024 en verder
De planning van de beleidsnota wijk- en buurtaanpak is aangepast, dat vraagt een separaat raadsvoorstel voor de besteding van de middelen. Q3
Q3
Planning aangepast, omdat uitwerking van een goede aanpak meer tijd vergt. Wonen en Volkshuisvesting
Uitwerking Financieringsconstructies wooncoöperaties
Q2
Q2
Uitwerking Fonds betaalbare koop
Planning aangepast, omdat uitwerking meer tijd vergt. Q2
Q2
Wijziging Huisvestingsverordening 2024 Woonzorgvisie
Q2 Q3
Q2 Q3
Update Actieplan Middenhuur
Planning aangepast, vanwege samenhang met landelijke wet Versterking regie op de volkshuisvesting. Q3
Q3
Wijziging Huisvestingsverordening 2025
Planning aangepast, vanwege samenhang met landelijke ontwikkelingen rondom de wet betaalbare huur. Q2
Q2
Volkshuisvestelijk programma
Nieuw 2025-3
2025-3
Evaluatie en aanpassing leegstandsverordening
Nieuw 2025-3
2025-3
Nieuw
Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen Dossiernummer
3572
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
23 november 2023
Agendapunt
3.1
Titel
Raadsvoorstel Beleidsnota geluid en trillingen
ID
3773
Behandelend ambtenaar
I. van de Klundert
Telefoon
030 286 4115
i.van.de.klundert@utrecht.nl
Datum collegebesluit Geocodering
Stad Utrecht
Thema
Volksgezondheid en milieu
Portefeuillehouder
Wethouder Oosters
Beleidsveld
Milieu en Emissieloos Vervoer
Referendabel
Ja
Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Mariska de Vos/Cie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen/06 38628458
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Energie(transitie),
23 november 2023
Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen Voorgesteld besluit
Voorstel aan de gemeenteraad
Beleidsnota geluid en trillingen Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Milieu en Emissieloos Vervoer Ontwikkelorganisatie Ruimte Inge van de Klundert 11553330 Volgt Ja Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De Beleidsnota geluid en trillingen met de daarbij behorende nota van zienswijzen vast te stellen en in werking te laten treden voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen gelijktijdig met de Omgevingswet (1 januari 2024), met als belangrijkste uitgangspunten: a. In een groeiende stad werken aan een gezonde leefomgeving door een evenwichtige toedeling van functies aan locaties; b. Nieuwe geluidsknelpunten en/of nieuwe hinder door trillingen bij ruimtelijke ontwikkelingen zo veel mogelijk beperken; c. Ruimte bieden om op specifieke locaties gemotiveerd andere afwegingen te maken en zo maatwerk te kunnen bieden; en met als belangrijkste kaderstellende beleidsuitspraken: d. Vanwege gezondheid past de gemeente bij nieuwe ontwikkelingen een ambitiewaarde van 63 dB toe voor gemeentelijk wegverkeer, inclusief geluid van trams en railverkeer; e. De Utrechtse grenswaarden voor geluid van gemeentelijk wegverkeer bedragen 63 dB in Leidsche Rijn en Vleuterweide en 68 dB in de rest van de stad en zijn strenger dan de wet toelaat; f. Onder voorwaarden kan een niet-geluidgevoelige gevel, zoals een dove gevel (zonder te openen delen), worden toegepast bij nieuwe woningen boven de (Utrechtse) grenswaarde(n); g.
Elke nieuwe woning heeft een geluidsluwe gevel; het streven is dit ook voor onzelfstandige studentenwoningen, woningen kleiner dan 30 m2, flexwoningen en bij transformatie te laten gelden; h. In rustige woonwijken hanteert de gemeente voor activiteiten van bedrijven een generieke norm van 45 dB(A) in plaats van het voorschrijven van maatwerkvoorschriften; i. De gemeente hanteert streefwaarden voor trillingen, het voorkomen van geluidsoverlast door stemgeluid, het beschermen van stille hofjes en omsloten binnenterreinen in de binnenstad en heeft de ambitie om stille gebieden/stiltebeleving voor iedereen te bieden. 2. De Beleidsnota geluid en trillingen op te nemen in de Omgevingsvisie Utrecht door toevoeging aan het overzicht ‘Lijst beleidsdocumenten van de Omgevingsvisie Utrecht’ en de internetpagina https://omgevingsvisie.utrecht.nl/.
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting We werken toe naar een gezonde leefomgeving in de stad omdat we een evenwichtige toedeling van functies aan locaties maken. Te veel geluid en/of hinder van trillingen door verkeer of (bedrijfsmatige) activiteiten is slecht voor de gezondheid. In de Beleidsnota geluid en trillingen stellen we de gemeentelijke beleidsruimte voor geluid en trillingen vast. De beleidsnota moet nieuwe geluidsknelpunten en hinder door trillingen bij ruimtelijke ontwikkelingen beperken. Deze nota biedt ruimte om op specifieke locaties andere afwegingen te maken en zo maatwerk te bieden; ook voor de bestaande stad. De Beleidsnota geluid en trillingen vervangt de huidige Geluidnota (2014-2018).
Context Aanleiding Met de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 verandert er voor het beleidsveld geluid en trillingen veel. Een groot deel van de nieuwe wettelijke regels voor geluid en trillingen van de Omgevingswet biedt meer ruimte voor maatwerk in de gemeente. Ook de Omgevingswet zelf vraagt om een andere kijk en werkwijze op het geluid- en trillingenbeleid. Indien de beleidsruimte die de Omgevingswet biedt niet wordt ingevuld door de gemeente vóór invoering van de Omgevingswet valt Utrecht terug op de wettelijke standaardvereisten. Die standaardvereisten bieden minder beleidsruimte, een minder gezonde leefomgeving en vragen meer specifieke onderzoeken en motiveringen. De Beleidsnota geluid en trillingen vult het benodigde gemeentelijke beleid in en geeft invulling aan de kaderstellende uitspraken over geluid en trillingen uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040, het Mobiliteitsplan 2040 en de Nota volksgezondheid nader in. Ook de (instructie)regels uit de Omgevingsverordening Provincie Utrecht zijn verwerkt in deze beleidsnota. Daarnaast is een aantal onderdelen van bestaande gemeentelijke regel- en beleidskaders (bijvoorbeeld de Vrijstellingsverordening en de Visie speelruimte Utrecht) mee genomen in deze thematische beleidsnota.
Voor de bestaande stad en andere nu lopende geluiddossiers (laden en lossen, evenementen, windmolens, overlast in de Binnenstad) biedt deze beleidsnota geen directe oplossingen. Er zijn wel aanknopingspunten in deze beleidsnota gemaakt om hierop te kunnen acteren. Bovendien loopt er een aantal trajecten waarvan geluidhinder een onderdeel is: - Geluidnormen voor evenementen staan beschreven in de Beleidsregel geluidsnormen bij buitenevenementen. In het kader van het opstellen van locatieprofielen voor evenementen wordt hier nader aandacht aan besteed. - In het coalitieakkoord 2022-2026 Investeren in Utrecht is opgenomen dat bij het plaatsen van windmolens het uitgangspunt is om de overlast (geluid en slagschaduw) voor omwonenden maximaal te beperken. Voor specifieke projecten worden op maat gemaakte normen en/of een visie opgesteld zoals bijvoorbeeld voor het Energielandschap Rijnenburg en Reijerscop. Juridische context In de voorliggende Beleidsnota geluid en trillingen legt de gemeenteraad het beleidskader voor geluid vast. De Beleidsnota geluid en trillingen is onderdeel van de Omgevingsvisie Utrecht, en is een uitwerking van de Koers in thematisch beleid. De gemeenteraad is bevoegd om de beleidsnota met de daarbij behorende nota van zienswijzen vast te stellen op basis van Artikel 3.1 lid 1 van de Omgevingswet.
In de Omgevingsvisie Utrecht (en de beleidsnota's/visies die daar deel van uitmaken) staat het gemeentelijke beleid over de fysieke leefomgeving. Dit beleid geldt voor de hele gemeente. Beslistermijn Het is wenselijk om vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024) een besluit over deze Beleidsnota te nemen om te voorkomen dat er een hiaat ontstaat tussen het huidige en nieuwe beleid. Bij voorkeur in ieder geval binnen 8 weken na inwerkingtreding van de Omgevingswet (inclusief vijf weken referendumtermijn), omdat we daarmee het nieuwe beleid voor nieuwe ontwikkelingen vanaf 1 januari kunnen toepassen op het moment dat er aanvragen voor vergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA) onder de Omgevingswet worden ingediend. Er is een
2
beslistermijn van maximaal 8 weken voor deze BOPA's (anders gezegd de afwijkvergunningen). Dit zijn vergunningen die afwijken van de regels van het omgevingsplan. Beoogd effect Het beoogd effect is om met deze beleidsnota een bijdrage te leveren aan onze ambities voor ‘gezond, stedelijk leven’, omdat te veel geluid en/of hinder van trillingen door verkeer of (bedrijfsmatige) activiteiten slecht is voor de gezondheid. Geluidhinder kan ook een negatieve invloed hebben op de leerprestaties van kinderen. Uiteindelijk draagt de beleidsnota eraan bij dat relatief minder bewoners in de stad hinder hebben van geluid en trillingen ondanks de groei en verdichting van de stad. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad - Schriftelijke vragen 2023 nummer SV 2023 nr.
137 Verplichte gesloten ramen en deuren in de Utrechtse Horeca (20 september 2023) - Raadsbrief Vrijgave voor inspraak Ontwerp-beleidsnota Geluid en Trillingen; - Raadsbrief Voortgang Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (8 februari 2023); - Raadsbrief Voortgang invoering Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (28 februari 2022); - Raadsbrief Nota geluid en trillingen (22 juni 2021); - Raadsbrief Uitstel invoering Omgevingswet en Wet kwaliteitsborg voor het bouwen (1 juni 2021); - Raadsbrief Omgevingswet uitgesteld, voorbereidingen gaan door (6 april 2020); - Raadsbrief Stand van zaken diverse milieugerelateerde zaken (10 december 2020) - Geluidnota Utrecht (2014-2018)
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
De Beleidsnota Geluid en Trillingen met de daarbij behorende nota van zienswijzen vast te stellen en in werking te laten treden voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen gelijktijdig met de Omgevingswet (1 januari 2024), met als belangrijkste uitgangspunten: a) In een groeiende stad werken aan een gezonde leefomgeving door een evenwichtige toedeling van functies aan locaties; b) Nieuwe geluidsknelpunten en/of nieuwe hinder door trillingen bij ruimtelijke ontwikkelingen zo veel mogelijk te beperken; c) Ruimte bieden om op specifieke locaties gemotiveerd andere afwegingen te maken en zo maatwerk te kunnen bieden; en met als belangrijkste kaderstellende beleidsuitspraken: d) Vanwege gezondheid past de gemeente bij nieuwe ontwikkelingen een ambitiewaarde van 63 dB toe voor gemeentelijk wegverkeer, inclusief geluid van trams en railverkeer; e) De Utrechtse grenswaarden voor geluid van gemeentelijk wegverkeer bedragen 63 dB in Leidsche Rijn en Vleuterweide en 68 dB in de rest van de stad en zijn strenger dan de wet toelaat; f) Onder voorwaarden kan een niet-geluidgevoelige gevel, zoals een dove gevel (zonder te openen delen), worden toegepast bij nieuwe woningen boven de (Utrechtse) grenswaarde(n); g) Elke nieuwe woning heeft een geluidsluwe gevel; het streven is dit ook voor onzelfstandige studentenwoningen, woningen kleiner dan 30 m2, flexwoningen en bij transformatie te laten
gelden; h) In rustige woonwijken hanteert de gemeente voor activiteiten van bedrijven een generieke norm van 45 dB(A) in plaats van het voorschrijven van maatwerkvoorschriften; i) De gemeente hanteert streefwaarden voor trillingen, het voorkomen van geluidsoverlast door stemgeluid, het beschermen van stille hofjes en omsloten
3
binnenterreinen in de binnenstad en heeft de ambitie om stille gebieden/stiltebeleving voor iedereen te bieden. Argumenten 1.1
Om te werken aan een gezonde leefomgeving voor onze stad wegen we bij nieuwe ontwikkelingen een gezond leefklimaat voor onze bewoners af tegen de groei en verdichting van de stad. De beleidsnota zorgt ervoor dat bij nieuwe ontwikkelingen in de stad de impact van geluid of trillingen evenwichtig wordt afgewogen ten opzichte van functies in de stad. Zo levert Utrecht een positieve bijdrage gezond, stedelijk leven in de stad.
1.2
Voor een gezond leefklimaat en om nieuwe saneringssituaties te voorkomen, stellen we strengere ambitie- en grenswaarden dan wettelijk vereist is. De nieuwe wetgeving biedt meer (lokale) afwegingsruimte voor geluid. Wij gaan deze ruimte inzetten om zo een gezonder leefklimaat in de stad na te streven door een lagere ambitie- en grenswaarde bij gemeentelijke wegen te hanteren. In de uitleggebieden Leidsche Rijn en Vleuterweide gold bij de ontwikkeling vanuit wetgeving een norm die voor gemeentelijke wegen 5 dB strenger was dan bij ontwikkelingen in de rest van de bestaande stad. Deze oorspronkelijk beoogde geluidkwaliteit bij planvorming is gedurende de gehele ontwikkeling gehandhaafd. Deze strengere grenswaarde van 63 dB continueren we ook nu. Uit ervaringen in Leidsche Rijn/Vleuterweide zien we dat bewoners significant minder hinder van geluid van wegverkeer melden dan in de rest van de stad (gemiddelde stad = 32% en Leidsche Rijn/Vleuterweide = 21%). De waarde van 68 dB in de rest van de stad biedt nog voldoende marge voor de uiterste wettelijke norm, die niet mogen worden overschreden. Als de geluidsbelasting boven de uiterste wettelijke grenswaarde van 70 dB komt moeten we woningen saneren uit eigen financiële middelen.
Met de lagere ambitie- en de Utrechtse grenswaarde geven we ook invulling aan de beleidsuitspraken uit de nota Volksgezondheid en de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU 2040).
1.3
Door voor trillingen grenswaarden te formuleren, kunnen we nieuwe woningen dichter aan het spoor bouwen zonder in te boeten op een gezond leefklimaat. Mits een ontwikkelaar de benodigde maatregelen in de grond of aan de woning neemt (trillingsongevoeliger ontwerp) kan door het stellen van grenswaarden voor trillingen kunnen we dichter op het spoor bouwen. In Utrecht is de ontwikkeling van de Cartesiusdriehoek hier een voorbeeld van. Er zijn op dit moment geen normen voor trillingen in bestaande situaties, daarom leggen we daarover niets vast.
1.4
Een geluidsluwe gevel leidt tot een lager percentage bewoners met (ernstige) geluidshinder. Uit onderzoek blijkt dat een geluidsluwe gevel (ernstige) geluidhinder vermindert bij bewoners. Bij het juist ontwerpen van de woning kan hierop eenvoudige (en goedkope) wijze invulling aan worden gegeven. Het is dus een effectieve en efficiënte maatregel. We streven dit ook na bij onzelfstandige studentenwoningen, woningen kleiner dan 30 m2, flexwoningen en bij transformatie. In eerste instantie door te kijken naar een eerlijke verdeling van verschillende soorten woningen (sociale huur, middenhuur en koop) ten opzichte van de milieubelasting op de planlocatie. Daarnaast door te kijken naar afschermende maatregelen voor deze woningen.
1.5
Het aanpakken van overlast door bedrijven in rustige woonstraten gaat met het nieuwe beleid sneller zonder dat we de rechten van het bedrijf inperken. In het nieuwe beleid mag een bedrijf in een rustige woonstraat standaard 45 dB(A) geluid maken. Dit betekent dat als er een terechte klacht over hinder van dit bedrijf binnenkomt de gemeente het bedrijf meteen extra geluidsmaatregelen kan opleggen. In de vorige regelgeving moest de gemeente een procedure starten om deze maatregelen aan het bedrijf op te leggen (het zogenoemde maatwerkvoorschrift). Dit neemt al snel enige maanden in beslag. Met het nieuwe instrument ‘maatwerkregel’, dat beschikbaar komt uit de nieuwe wetgeving, kunnen we, indien het een terechte 4
klacht is, sneller handelen in het belang van de bewoners. De rechten van het bedrijf beperken we daarmee niet ten opzichte van de huidige praktijk. 1.6
Eerdere gemeentelijke beleidsuitspraken over stemgeluid in omsloten binnenterreinen en hofjes, voor speeltuinen, schoolpleinen en sportvelden zijn in deze beleidsnota verankerd. In de Beleidsnota geluid en trillingen is aangegeven hoe we akoestisch met stemgeluid bij nieuwe ontwikkelingen omgaan. Hiermee geven we concrete invulling aan beleidsuitspraken uit enkele gemeentelijke nota’s (nota Volksgezondheid, Visie Speelruimte Utrecht). In de Beleidsnota Geluid en Trillingen staat hoe we omgaan met omsloten binnenterreinen en hofjes, voor speeltuinen, schoolpleinen en sportvelden. In Utrecht sturen we op richtwaarden voor het geluidsniveau ter plaatse van omliggende woningen zodat in ieder geval een rustig binnenniveau is gegarandeerd.
1.7
In deze beleidsnota geven we invulling aan het profiel van de vertraagde stad (RSU 2040) door te streven naar stille gebieden voor iedereen op 10 minuten loopafstand. Om akoestisch invulling te geven aan het profiel van de vertraagde stad uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht is in de beleidsnota opgenomen dat we streven naar stille gebieden voor iedereen binnen een loopafstand van 10 minuten. Het gaat om voldoende plekken waar bewoners even in de luwte kunnen zijn. Deze zijn meestal gekoppeld aan de groene plekken in de stad. Stille gebieden zijn niet altijd letterlijk gebieden met een laag geluidsniveau in dB maar gebieden waar relatieve rust heerst of waar door een slim ontwerp (soundscaping) luwte wordt ervaren.
1.8
Ingebrachte zienswijzen zijn, indien gegrond, verwerkt in de beleidsnota. Uit de ingebrachte zienswijzen blijkt dat verduidelijking en aanscherping van een aantal kaderstellende uitspraken in deze nota nodig was. De volgende kaderstellende uitspraken zijn inhoudelijk naar aanleiding van de ingebrachte zienswijzen gewijzigd: - Deuren en ramen dicht bij horeca Ramen en deuren hoeven alleen dicht als binnen versterkt muziekgeluid wordt geproduceerd, en als er sprake is van geluidsoverlast. - Toepasbaarheid niet-geluidgevoelige gevel Niet geluidgevoelige gevels kunnen een oplossing zijn om op locaties boven de (Utrechtse) grenswaarde(n) toch woningen te bouwen en bij te kunnen dragen aan de volkshuisvestelijke opgave. Met compenserende maatregelen ten behoeve van de gezondheidsbescherming is een verruiming van de toepassing mogelijk; - Overgangsregeling lopende projecten voor “kleine woningen” Er wordt een overgangsregel aan de beleidsnota toegevoegd dat bij plannen waarvoor reeds een Stedenbouwkundig Programma van Eisen of bouwenvelop is vastgesteld gemotiveerd van deze afwijkingsregel voor kleine woningen gebruik gemaakt kan (blijven) worden.
Daarnaast zijn door de leesbaarheid en begrijpelijkheid van de beleidsnota de volgende wijzigingen doorgevoerd: - het verduidelijken van een aantal definities in de leeswijzer; - een completere duiding van gebruikte termen in de beleidsnota - en een aantal motiveringen voor het stellen van de kaderstellende beleidsuitspraken voor verduidelijking toegevoegd
Kanttekeningen/Risico’s 1.1
Strengere grenswaarden aan geluid en trillingen stellen kan een belemmering vormen voor het bouwen van woningen. Strengere waarden voor geluid en trillingen kunnen mogelijk in specifieke gevallen ertoe leiden dat er minder woningen kunnen worden gebouwd in Utrecht. Het bouwen van woningen is belangrijk om woningzoekenden te huisvesten. Het is daarom in uitzonderlijke gevallen mogelijk om af te wijken van de ambitiewaarde en grenswaarden bij zwaarwegende belangen of bijvoorbeeld bij plannen die door een
5
afschermende werking juist leiden tot een verbeterde akoestische kwaliteit in de achterliggende wijk. Ook blijft het onder voorwaarden mogelijk om nietgeluidgevoelige gevels (bijvoorbeeld dove gevels zonder te openen delen) toe te passen. De voorwaarden en compensatie voor deze niet-geluidgevoelige gevels werken we nader uit na vaststelling van de Beleidsnota geluid en trillingen. 1.2
Niet bij alle soorten woningen kan eenvoudig een geluidsluwe gevel worden gemaakt. Het is niet mogelijk bij alle soorten woningen eenvoudig een geluidsluwe gevel te maken. Dit geldt bijvoorbeeld bij onzelfstandige studentenwoningen, kleine woningen met een middengang, tijdelijk (flex) wonen en transformatie. Het is dan mogelijk om onder voorwaarden voor deze woningen af te wijken van het beleid, omdat het oplossen van een tekort aan woningen ook belangrijk is.
1.3
Het beleid maakt dat er beter gekeken moet worden naar geluidsaspecten bij het mengen van wonen en bedrijvigheid. In de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) staat dat we wonen en werken meer willen mengen in de wijken. Het nieuwe instrument ‘maatwerkregel’, dat beschikbaar komt uit de nieuwe wetgeving staat bedrijvigheid in rustige woonwijken niet in de weg. Ook in het huidige beleid kan een bedrijf voor geluidsoverlast een maatwerkvoorschrift om de geluidsemissie te verminderen worden opgelegd. Het voorstel in de beleidsnota regelt dit generiek, waardoor we sneller reële overlast voor bewoners kunnen aanpakken. In de afgelopen zes jaar is het in totaal 10 keer voorgekomen, in de jaren 2018-2021 is dit elk jaar één keer voorgekomen. Wel is in elk van deze situaties sprake van een langdurig traject, waarbij bewoners in die tijd reële hinder ondervinden. Zolang er geen klachten uit de wijk komen, zal niet actief op de lagere norm worden gehandhaafd. Ook blijft maatwerk voor hogere norm mogelijk, bijvoorbeeld als de maatwerkregel voor een bedrijf stuit op onoverkomelijke technische of financiële problemen. Voor bedrijventerreinen is er geen aanleiding om de wettelijke regelgeving voor Utrecht aan te passen en verandert er niets. Dat geldt ook voor woningen langs drukke infrastructuur en centrumgebieden waar het niveau van het omgevingsgeluid al hoog is.
1.4
Het is niet toegestaan om te handhaven op overlast van stemgeluid. Het is verboden om als gemeente te handhaven op stemgeluid van activiteiten (schoolpleinen, terrassen, sportvelden). Daarom zetten we in op een ruimtelijke inpassing met zo min mogelijk kans op geluidhinder; nu en in de toekomst.
1.5
Er is geen budget om pro-actief groene plekken in de stad stiller te maken. Door ‘werk met werk te maken’ (zoveel mogelijk geplande ontwikkelingen en werkzaamheden combineren) zal op enkele plekken meer diversiteit in geluid (luwte versus levendigheid) in de stad worden gemaakt. Bijvoorbeeld door slimme ontwerpen (soundscaping) op nieuw te ontwikkelen groene plekken in de stad toe te passen.
1.6
De ambities zetten de financiële haalbaarheid van nieuwe ontwikkelingen onder druk. Indien advisering vanuit deze Beleidsnota geluid en trillingen de financiële haalbaarheid voor projecten onder druk zet, kan er in specifieke situaties en onder specifieke voorwaarden zoals aangegeven in de nota gekozen worden voor een lager ambitieniveau, zoals bij tijdelijk wonen en transformatie, onzelfstandige studentenwoningen en kleine woningen met een middengang. Dit zal verder worden geconcretiseerd in het nog op te stellen Omgevingsprogramma geluid en trillingen maar zal geen betrekking hebben op de eisen uit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl).
Beslispunt 2
De Beleidsnota geluid en trillingen op te nemen in de Omgevingsvisie Utrecht door toevoeging aan het overzicht ‘Lijst beleidsdocumenten van de Omgevingsvisie Utrecht’ en de internetpagina https://omgevingsvisie.utrecht.nl/.
Argumenten
6
2.1
Op deze manier leggen we de Beleidsnota als onderdeel van de Omgevingsvisie Utrecht vast In lijn met De Utrechtse Standaard heeft dit beleidsstuk de status van beleidsnota. De Beleidsnota geluid en trillingen is onderdeel van de Utrechtse Omgevingsvisie, omdat het beleid gaat over het fysieke domein.
Financiën Het opstellen en uitwerken van de Beleidsnota geluid en trillingen wordt binnen de huidige capaciteit uitgevoerd van het programma Duurzaamheid, onderdeel gezonde, stille en veilige leefomgeving. (Vanaf 2024 is dit onderdeel van het programma Aantrekkelijke en Groene Leefomgeving.) Het uitvoeren van de doelstellingen uit de beleidsnota is gericht op een evenwichtige afweging tussen verschillende functies in stad. Dit kan in bepaalde gevallen leiden tot benodigde keuzes in planvorming die in enkele gevallen mogelijk extra kosten met zich meebrengen voor ontwikkelaars of (bij door de gemeente betaalde projecten) de gemeente. De omvang van deze kosten hangt af van de specifieke situatie en zijn nu daarom nog niet te bepalen en worden gedekt uit de projecten.
Vervolg Na vaststelling door de gemeenteraad van de Beleidsnota bereiden we planregels voor het Omgevingsplan voor. Verder vraagt de Beleidsnota op een aantal onderdelen een nadere uitwerking van de kaderstellende uitspraken in een Uitvoeringsprogramma.
Participatie Voor deze beleidsnota is gekozen voor het participatieniveau van raadplegen zoals in de Participatieverordening is vastgelegd. Dit omdat het grotendeels een voortzetting is van bestaand beleid. Het zwaartepunt van de nota ligt bij het voorkómen van hinder door geluid of trillingen bij nieuwe ontwikkelingen. Het is lastig om (toekomstige) bewoners hierover te bevragen. Bij de voorbereiding van deze nota is in 2021 een bewonerspanel uitgevoerd om informatie over de onderwerpen die het meest leven in de stad op te halen. Deze resultaten zijn gebruikt bij het opstellen van de nota. In de reacties op de open vragen van het bewonerspanel kwam vaak naar voren dat mensen hinder hebben van tijdelijke (relatief kortdurende) situaties met een hoger geluidniveau. We weten uit gezondheidsonderzoeken dat, hoewel er sprake is van hinder, het effect op de gezondheid hiervan beperkt is. Het Bewonerspanel is niet representatief voor de Utrechtse bevolking. Het panel heeft bijvoorbeeld een oververtegenwoordiging aan hoogopgeleiden. De resultaten zijn hierdoor niet een-op-een te vertalen naar de mening van alle Utrechters. De resultaten geven wel een goede indicatie. Tijdens de inspraakperiode zijn 17 zienswijzen op de ontwerp-Beleidsnota ingediend.
De relevante inspraakreacties die leiden tot een beleidsaanpassing zijn verwerkt in de Beleidsnota en een aantal reacties heeft geleid tot tekstuele verduidelijking.
Communicatie De beleidsnota wordt bij vaststelling gepubliceerd en op de gemeentelijke website Omgevingsvisie aan het overzicht ‘Lijst beleidsdocumenten van de Omgevingsvisie Utrecht’. Verder actualiseren we de gemeentelijke website onderdeel geluid met toegankelijke berichtgeving over de nota en de nota is zelf ook terug te vinden op de website.
Referendabel De verordening raadgevend referendum is van toepassing.
Bijlagen -
Beleidsnota geluid en trillingen Nota van zienswijzen Beleidsnota geluid en trillingen
Bijlagen informatief - BEVAT PERSOONSGEGEVENS Namenlijst indieners zienswijzen Beleidsnota geluid en trillingen
7
Beleidsnota Geluid en Trillingen voor de bestaande stad en de nieuwe ontwikkelingen in de gemeente Utrecht
Deze beleidsnota is onderdeel van de Omgevingsvisie Utrecht.
Datum:
11 September 2023
Versie: Definitief Vastgesteld:
Utrecht.nl
Inhoud Samenvatting
5
Inleiding
7
Onze ambitie: gezonde ontwikkeling van Utrecht
7
Gezondheid
7
Kader
8
Europese milieubeginselen
9
Financiën en verantwoording
9
Leeswijzer
10
Geluid bij ruimtelijke ontwikkelingen in Utrecht
11
1.1.
Aanvaardbaarheid
11
1.2.
Grenswaarden nieuwe geluidgevoelige functies
11
1.3.
Realistisch maatregelenonderzoek
12
1.4.
Geluidluwe gevel en buitenruimte
15
1.5.
Vervangende nieuwbouw en transformatie
16
1.6.
Aanleg of wijziging van een weg
16
1.7.
Lokaal spoor
18
1.8.
Doorgeschoven toetsing
19
1.9.
Tijdelijk wonen, woningsplitsing en omzetting
19
1.10.
Scheepvaartlawaai
20
Geluid door activiteiten in Utrecht
22
2.1.
Beleid onder Omgevingswet
22
2.2.
Geluid van bedrijven
22
2.3.
Industrieterreinen
23
2.4.
Overig
24
2.4.1.
Incidentele ontheffingen
24
2.4.2.
Ramen en deuren dicht
25
2.4.3.
Bescherming stille hofjes
25
Beleidsnota Geluid en Trillingen
2/61
2.4.4.
Geluid in de openbare ruimte
26
2.4.5.
Uitsluiten van toetsing
27
2.4.6.
Bouwlawaai
28
2.4.7.
Woongeluiden
29
2.4.8.
Stemgeluid
30
2.4.9.
Evenementen
31
2.4.10.
Windturbines
31
3.
EU-richtlijn omgevingslawaai
33
3.1.
Geluidkartering
33
3.2.
Actieplan
34
3.2.1.
Uitgangspunten
34
3.2.2.
Geluidsituatie wegen verbeteren
34
3.2.3.
Stille gebieden en soundscaping
36
4.
Trillingen
37
4.1.
Aanleiding
37
4.2.
Trillingsvoorwaarden spoor, trams en wegen
37
4.3.
Trillingsvoorwaarden aan activiteiten (bedrijven)
39
4.4.
Trillingsvoorwaarden van bouw- en sloopactiviteiten
39
Bijlage 1 Beschrijving Omgevingswet
41
In het kort
41
Omgevingsvisie
41
Omgevingsprogramma
42
Omgevingsplan
42
Besluiten
42
Normen voor geluid
43
Ruimtelijke ontwikkelingen
43
Individuele bedrijven
45
Basisgeluidemissie
46
Trillingen
46
Beleidsnota Geluid en Trillingen
3/61
Bijlage 2 Evaluatie & participatie
47
Wat werkte wel; wat kan beter
48
Participatie en inspraak
51
Bijlage 3 Overzicht beleidskaders
52
Geluidnota 2014-2018
52
Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040
56
Nota Gezondheid voor iedereen (2019-2024)
57
Mobiliteitsplan 2040
58
Omgevingsvisie Binnenstad 2040
59
Provinciale omgevingsvisie
61
Beleidsnota Geluid en Trillingen
4/61
Samenvatting In deze Beleidsnota Geluid en Trillingen wordt beschreven hoe de gemeente Utrecht om wil gaan met geluid en trillingen. Zowel voor de bestaande stad als bij de nieuwe ontwikkelingen. Deze nota valt binnen de omgevingsvisie Utrecht. Onze missie is: “Wij staan en gaan voor het verbeteren van geluidskwaliteit en voorkomen van trillinghinder. Wij richten ons hiermee op een gezonde en leefbare bestaande en nieuwe stad.” Gezondheid Hinder van geluid en trillingen kan je ziek maken. Mensen kunnen last hebben van geluid of trillingen en bijvoorbeeld daardoor slechter slapen. Te veel geluid is slecht voor de gezondheid. Trillingen kunnen bewoners een gevoel van onbehagen geven. Dat willen we verbeteren of - nog beter - voorkomen. Naast het meetbare aantal decibel bepalen ook andere zaken of geluid en trillingen hinderlijk zijn of niet. De plek, het tijdstip en de situatie zijn ook van belang voor de beleving. Gezond stedelijk leven betekent dat onze inwoners recht hebben op een fijne en gezonde woonomgeving. Onze kinderen moeten kunnen opgroeien in een leefbare stad, levendig maar zonder té veel lawaai of trillingen. De Omgevingswet bevat regels voor geluid en trillingen waar gemeenten zich aan moeten houden. Er is ook vrijheid voor een eigen, lokale invulling.
In het coalitieakkoord 2022-2026 Investeren in Utrecht is opgenomen dat we in Utrecht bij nieuwe ontwikkelingen strengere geluidsnormen hanteren dan de landelijke wettelijke waarden. Deze passen we toe bij het bouwen van nieuwe woningen en de aanleg van wegen. Ook kijken we naar de (ontwikkeling van) de bestaande stad en de invloed van geluid en trillingen op de kwaliteit van leven. Waar nodig nemen we extra maatregelen. Verkeer Verkeer is een belangrijke veroorzaker van geluidhinder. Daarom nemen we in Utrecht maatregelen om de hinder van verkeer te verminderen. We verlagen de snelheid waar mogelijk en/of leggen stiller asfalt aan. Op plekken waar al veel geluid is en we toch nieuwe woningen willen bouwen, stellen we extra voorwaarden aan het ontwerp van de gebouwen. Het is bijvoorbeeld verplicht een geluidluwe gevel en een rustige buitenruimte te hebben. Een goede indeling van de woning zorgt ervoor dat er binnenshuis altijd een rustige plek is. De aanpak van bestaande lawaaiige situaties beschrijven we elke vijf jaar in een actieplan geluid. Bedrijven In Utrecht moeten bedrijven in stillere gebieden aan 5 dB lagere geluidnormen voldoen dan in drukkere gebieden. Enkele keren per jaar mag door bedrijven of sportclubs meer geluid worden gemaakt. Bijvoorbeeld als er een festiviteit is. Beleidsnota Geluid en Trillingen
5/61
Uitzonderingen Voor stemgeluid bestaan geen wettelijke normen. Op het moment dat we ergens een terras, schoolplein of sportveld willen toestaan, controleren we eenmalig dat dit niet tot te veel overlast leidt. Voor onversterkte muziek, zoals van carillons, stellen we geen eisen. Godsdienstvrijheid is een reden om bepaalde geluiden, zoals klokgelui, uit te zonderen. Stilte We koesteren plekken waar het stil of rustig is. Utrecht heeft veel locaties in de stad die veel stiller zijn dan langs de drukke wegen. We proberen bestaande rustige gebieden te behouden en uit te breiden. We streven ernaar dat iedereen binnen 10 minuten loopafstand van huis een stil gebied zoals een park of hofje kan vinden. Trillingen Voor trillingen van bedrijven of bij bouw en sloop controleert Utrecht op de wettelijke normen. Bij bouwen in de avond en nacht heeft Utrecht eigen strengere grenzen. Rijdende treinen en trams kunnen trillingen veroorzaken. Hier zijn geen wettelijke grenzen voor. Handhaving is daarom niet mogelijk. We stellen bij nieuwe woningbouwplannen wel grenzen aan die trillingen. We voorkomen daarmee dat toekomstige bewoners te veel hinder ondervinden. Bij bouwplannen naast het spoor of de trambaan moeten meestal eerst de trillingen in de bodem worden gemeten. Daarmee wordt duidelijk welk type woningen of scholen hier geschikt zijn.
Mogelijk moeten er aanpassingen worden gedaan aan het ontwerp van het gebouw en/of maatregelen worden getroffen in de bodem.
Beleidsnota Geluid en Trillingen
6/61
Inleiding ‘Gezond stedelijk leven voor iedereen’ is ook het uitgangspunt waarmee we als gemeente inzetten op een helder en naleefbaar beleid voor Geluid en Trillingen. Veel mensen realiseren zich niet dat geluidhinder een probleem is dat onze gezondheid aantast. Geluidhinder is de tweede milieu-gerelateerde ziekmaker. Als we denken aan de gevolgen van geluid op onze gezondheid, dan denken we vaak aan gehoorschade door concertbezoek of machinelawaai. Maar voortdurend lawaai van bijvoorbeeld verkeer kan gevolgen hebben die niet met gehoorschade te maken hebben. Deze gevolgen kunnen ernstig zijn, zoals hoge bloeddruk, ischemische hartziekte, slaapverstoring, obesitas, diabetes, enzovoort. Ook trillinghinder kan gezondheidsklachten opleveren.
Onze ambitie: gezonde ontwikkeling van Utrecht Utrecht is de vierde stad van het land; er is sprake van een levendigheid die daarbij hoort. Maar de leefbaarheid mag daarbij niet uit het oog worden verloren; ‘gezond stedelijk leven voor iedereen’ is ons uitgangspunt. Utrecht bestaat uit grote rustige woonwijken met daartussen drukke wegen. Her en der zijn lokale ‘centrumgebieden’ zoals winkelcentra, waar de levendigheid is geconcentreerd. Mensen doen hier niet alleen hun boodschappen, dit is ook een plek waar zij elkaar ontmoeten. Utrecht groeit binnen nu en twintig jaar van 350.000 naar meer dan 450.000 inwoners. Er is druk op de schaarse ruimte. Om de aantrekkelijkheid van de stad te behouden en te versterken, wordt voortdurend gezocht naar een balans tussen groei en leefbaarheid, dynamiek en rust. Er moet ruimte zijn voor ontwikkeling - ook met werkfuncties in de wijken. Als dit evenwichtig gebeurt, leidt dit tot meer levendigheid zonder de woonkwaliteit uit het oog te verliezen. Een goed akoestisch woon- en leefklimaat met een minimum aan trillingen is daarbij een belangrijk onderdeel. Want gezondheid is een uitgangspunt bij het vinden van een balans tussen beschermen en benutten De grenswaarden voor geluid en trillingen die voortvloeien uit wet- en regelgeving zijn niet altijd een garantie voor een gezond akoestisch en trillingvrij woon- en leefklimaat.
Vanuit gezondheidsoogpunt hanteren we daarom strengere ambitiewaarden voor geluid bij nieuwe ontwikkelingen. Als deze niet haalbaar blijken, zorgen we voor dusdanige compensatie dat de gezondheid niet onder druk komt te staan. Om trillinghinder te voorkomen ontwerpen we nieuwe woonwijken langs infrastructuur van trams en treinen zodanig dat er geen ernstige hinder ontstaat.
Gezondheid De Omgevingswet stelt de bescherming van gezondheid centraal. Het effect van geluid op de gezondheid is een groeiend probleem in Nederland. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat meer geluid in de leefomgeving niet alleen minder wooncomfort betekent. Het kan er ook voor zorgen dat Beleidsnota Geluid en Trillingen
7/61
mensen minder goed slapen en/of de dagelijkse activiteiten zoals werken of studeren worden verstoord. Verder kunnen mensen er stress van krijgen. Als mensen lange tijd aan te veel geluid blootstaan, kan dat aanleiding geven tot chronische effecten, zoals verhoogde bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Ook kan geluid een negatieve invloed hebben op de leerprestaties van kinderen. Er bestaat een risico op toename van hinder door spoortrillingen. Het spoor- en tramnet in Nederland is minder fijnmazig dan het wegennet; er wonen veel minder mensen langs deze infrastructuur dan langs drukke wegen. De verwachting is echter dat het spoorverkeer en het goederentransport per trein toe zal nemen. Tegelijkertijd worden steeds vaker woningen en andere trillinggevoelige functies op korte afstand van het spoor gebouwd. Uit onderzoek blijkt dat ook trillingen kunnen leiden tot stressverhoging en slaapverstoring en daarmee tot gezondheidsschade. Wetenschappers geven aan dat een rustige en trillingvrije omgeving helpt om te herstellen van negatieve omgevingseffecten. Een van de belangrijkste doelen van de Omgevingswet is het bereiken en in stand houden van een gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Het verminderen van gezondheidsverschillen in de stad kan daarbij ook een van de uitgangspunten zijn.
Bij een gezonde leefomgeving hoort zo min mogelijk geluid- en trillinghinder. De Omgevingswet draagt gemeenten op om expliciet en vroegtijdig gezondheid te betrekken bij ruimtelijke planvorming en beslissingen. Bijvoorbeeld door:
rekening te houden met gezondheid bij de toedeling van functies;
de mogelijkheid om lokaal lagere waarden dan de grenswaarde(n) te hanteren;
vergunningen te weigeren vanwege ernstige gezondheidsrisico’s.
Kader Met de invoering van de Omgevingswet is voor het beleidsveld Geluid veel veranderd. De landelijke wettelijke geluidregels zijn flink gewijzigd. Daarnaast vraagt de Omgevingswet om een andere kijk en werkwijze. Voor Trillingen zijn de wijzigingen beperkter; er zijn enkele beleidsvrijheden. Elke gemeente maakt een omgevingsvisie waarin de strategische hoofdkeuzen van het beleid voor de lange termijn voor de (fysieke) leefomgeving staan beschreven. Bij het maken van deze visie staat de vraag centraal “Wat voor stad willen we zijn?”. We streven naar een gezond evenwicht tussen rust, ruis en reuring in Utrecht. In bijlage 1 wordt de Omgevingswet toegelicht. De Utrechtse omgevingsvisie bestaat uit drie delen:
De koers: de stip op de horizon voor de langere termijn;
Het thematisch beleid: het beleid over een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld groen, parkeren of geluid. Dit is beleid dat in de hele gemeente geldt;
Het gebiedsbeleid: beleid dat alleen in een bepaald deel van de stad geldt.
Deze “Beleidsnota Geluid en Trillingen voor de bestaande stad en nieuwe ontwikkelingen” is een thematisch onderdeel van de omgevingsvisie en maakt deel uit van de Omgevingsvisie Utrecht (2021). Beleidsnota Geluid en Trillingen
8/61
De nota gaat over het beheersen en voorkomen van geluid- en trillinghinder in de bestaande stad en bij nieuwe ontwikkelingen middels omgevingsplannen, vergunningverlening en de aanleg en reconstructie van wegen. De aanpak wordt behandeld in een omgevingsprogramma geluid en trillingen. Door vooraf het kader voor gezondheid aan te geven en helder te maken wanneer dit relevant is, kunnen motiveringsverplichtingen bij concrete besluiten worden beperkt. De nota is bedoeld om te worden toegepast bij het wijzigen van het omgevingsplan, het verlenen van vergunningen en het opstellen van maatwerkvoorschriften. Er hoeft dan niet bij elk individueel besluit apart een afweging te worden gemaakt; die heeft al plaatsgevonden in deze Beleidsnota. Europese milieubeginselen Bij de opstelling van een omgevingsvisie dient op grond van art. 3.3. Omgevingswet rekening worden gehouden met de (Europese) milieubeginselen. Deze beginselen zijn afkomstig uit het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU).Het betreft het voorzorgsbeginsel, het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt. Het opstellen van deze beleidsnota vindt zijn grondslag in de gezondheidsbescherming van bewoners en gebruikers van de stad tegen blootstelling aan geluid.
Door regels te stellen aan de beheersing van geluid ten faveure van de gezondheidsbescherming wordt invulling gegeven aan het voorzorgbeginsel. De regels zijn mede gekoppeld aan planologische besluiten waarmee invulling is gegeven aan het beginsel van preventief handelen. Het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden is verankerd in de beleidsnota. Bronmaatregelen behoren tot de maatregelen die als eerste overwogen en onderzocht moeten worden. Verder zal veelal degene die activiteiten verricht, bijvoorbeeld planvorming, verantwoordelijk zijn voor het voorkomen, beperken en zo nodig ongedaan maken van nadelige gevolgen van die activiteiten. Hiermee wordt invulling gegeven aan het beginsel de vervuiler betaalt. Financiën en verantwoording Het opstellen en uitwerken van de ambities die zijn opgenomen in de Beleidsnota Geluid en trillingen worden binnen de huidige capaciteit (circa 6 FTE) uitgevoerd en gedekt uit het programma Duurzaamheid, onderdeel gezonde, stille en veilige leefomgeving. (Vanaf 2024 is dit onderdeel van het programma Aantrekkelijke en Groene Leefomgeving.) Deze Beleidsnota heeft daarmee geen financiële consequenties. Het uitvoeren van de doelstellingen uit de beleidsnota is gericht op een evenwichtige afweging tussen verschillende functies in stad.
Specifieke advisering hierover wordt gedekt uit de projecten/gebiedsontwikkelingen. Dit kan in bepaalde gevallen leiden tot benodigde keuzes in planvorming die in enkele gevallen mogelijk extra kosten met zich meebrengen voor bedrijven ontwikkelaars of de gemeente (bij door de gemeente betaalde projecten). Het kan bijvoorbeeld gaan om een extra hoog dicht balkonscherm voor een geluidluwe gevel. De omvang van deze kosten hangt af van de specifieke situatie en zijn nu daarom nog niet te bepalen en worden gedekt uit de projecten. Beleidsnota Geluid en Trillingen
9/61
Verantwoording wordt afgelegd via de Begrotingscyclus. In de Programmabegroting is een indicator opgenomen waarmee de effecten van het beleid gemonitord kunnen worden: “Het percentage inwoners dat vaak overlast van lawaai ervaart”.
Leeswijzer In het eerste hoofdstuk staat het geluidbeleid beschreven dat wordt toegepast bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, zoals het bouwen van nieuwe woningen of het aanleggen of wijzigen van een weg. In het tweede hoofdstuk staat beschreven hoe we in Utrecht omgaan met het geluid van ‘activiteiten’ zoals bedrijven. De eerste twee hoofdstukken vormen samen de basis voor de toedeling van functies aan locaties. De Europese verplichting voor het maken van geluidkaarten en actieplannen en de monitoringsverplichting wordt behandeld in hoofdstuk drie. Hoofdstuk vier is gewijd aan het aspect trillingen en hoe we daarmee omgaan bij het bouwen van nieuwe woningen nabij spoor- en tramlijnen. Verder behandelt dit hoofdstuk trillingen van activiteiten van bedrijven en bouw- en sloopactiviteiten. De getallen in deze beleidsnota betreffen waarden in Lden tenzij expliciet anders aangegeven. Dit gebeurt dan door toevoeging van een (A) en of in bewoording zoals etmaalwaarde. Bijlagen: Omgevingswet; wat betekent het voor ons, welke instrumenten en welke regels zijn er. Evaluatie en resultaten van participatietraject Overzicht van overig en voorgaand beleid.
Beleidsnota Geluid en Trillingen
10/61
Geluid bij ruimtelijke ontwikkelingen in Utrecht We bouwen steeds verder aan de stad; er is het komende decennium behoefte aan nieuwe woningen, scholen en gebouwen voor gezondheidszorg. Het bouwen op locaties die geluidbelast zijn door wegen, spoorlijnen of industrieterreinen is daarbij vaak onontkoombaar; soms tot aan de maximale grenzen die de Omgevingswet biedt. Door aanvullend op de standaard- en grenswaarden van de wet extra eisen te stellen, kan toch een acceptabel akoestisch woon- en leefklimaat worden geboden. Gezondheid en leefbaarheid zijn de belangrijkste voorwaarden bij het bieden van ruimte voor groei van de stad.
1.1.
Aanvaardbaarheid
Het voorkómen van nieuwe ongewenste geluidsituaties is de kern van het Utrechtse geluidbeleid. Het herstel van knelpunten naderhand is bijzonder lastig. De aanvaardbaarheid van het geluid is in ieder geval gegarandeerd als wordt voldaan aan de wettelijke standaardwaarde (zie bijlage 1 Beschrijving Omgevingswet) of wanneer er geen toename van het geluid is als gevolg van een wijziging. In deze nota worden er grenzen gesteld aan het geluid per bronsoort. Bij de aanvaardbaarheid moet ook ingegaan worden op het gecumuleerde geluid. In nieuwe situaties moeten bij geluidbelastingen boven de standaardwaarde of bij een wijziging van een weg als er sprake is van een toename boven de standaardwaarde, geluidbeperkende maatregelen worden onderzocht. Geluidbeperkende maatregelen worden in aanmerking genomen als die financieel doelmatig zijn en er geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan.
1.2.
Grenswaarden nieuwe geluidgevoelige functies
De wet kent de begrippen standaardwaarde, als zijnde de geluidbelasting die zonder meer aanvaardbaar is, en de (landelijke) grenswaarde, als zijnde de ten hoogst toelaatbare geluidbelasting na afweging. In deze nota voegen we daar een ambitiewaarde en een Utrechtse-grenswaarde aan toe. De ambitiewaarde is de waarde die vanuit het oogpunt van gezondheid bij voorkeur niet wordt overschreden bij nieuwe ontwikkelingen. Bij het toedelen van functies aan locaties zal er nagestreefd moeten worden om deze waarde niet te overschrijden. De Utrechtse-grenswaarde is een lokale aanscherping van de (landelijke) grenswaarde vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) ten behoeve van gezondheid en indien nodig beweegruimte voor infrastructuur. Dit omdat er nog ruimte is tussen de Utrechtsegrenswaarde en de (landelijke) grenswaarde. Ambitiewaarde