Agendabundel

40

45

De heer Usta (DENK) sluit zich aan bij de zorgen van de PvdA over het draagvlak en de communicatie en bij Bij1 over de tajine. DENK wil meer duidelijkheid over de vraag of de inwoners er daadwerkelijk financieel op vooruit gaan. Er zijn zorgen over de kosten. Een van de voorwaarden is dat de mensen er financieel niet op achteruit mogen gaan. De heer Usta vraagt of er helemaal geen kosten worden doorberekend naar de bewoners en of zij er op langere termijn niet financieel op achteruit gaan. In het stuk staat een berekening van hoeveel de bewoners er Pagina 5 van 40

financieel op vooruitgaan. De heer Usta vraagt of deze berekeningen gebaseerd zijn op de hoge gasprijzen of dat er een ruime berekening is gemaakt. Tot slot vraagt hij hoe het kan dat er gesproken wordt over financiële besparingen terwijl elders in het stuk staat dat bewoners er niet op achteruit gaan. 5 Mevrouw Oudejans (Student&Starter) ondersteunt het voorstel. De voorlichtingsbijeenkomsten waar bewoners kennis hebben kunnen nemen van de nieuwe pannenset is goed ontvangen. Student&Starter sluit zich aan over de vragen over de communicatie die zijn gesteld. 10

15

20

Wethouder Van Hooijdonk reageert op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen. In het licht van de hele opgave, is dit een bescheiden stap. Het is de eerste keer in Nederland dat een gemeente de bevoegdheid krijgt het gas bij huizen af te sluiten. Hier is nog geen wetgeving voor, deze komt er wel. Voor dit project is er een experimenteerartikel ontworpen. De bewoners maken geen kosten, Mitros neemt alle kosten voor zijn rekening en de bewoners betalen geen vastrecht meer. Ten aanzien van de communicatie meldt zij dat Mitros dit heel goed gedaan heeft. Zij hebben de bewoners actief benaderd. Er is een inloopbijeenkomst geweest waar mensen goed geïnformeerd zijn en ook bijvoorbeeld vragen over de tajines en wokringen hebben gesteld. Er zijn brieven gestuurd en de bewoners die niet hebben gereageerd zijn meerdere keren een-op-een benaderd. De heer Usta (DENK) constateert dat de kosten voor Mitros zijn. Hij vraagt of deze kosten niet worden doorberekend naar de klant en of de klanten er per definitie op vooruit gaan.

25

30

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat de bewoners besparen op vastrecht. Dit is een besparing van € 200,- per jaar. Er moet natuurlijk betaald worden voor elektriciteit, maar dit is niet duurder dan gas. De heer Usta (DENK) vraagt of de inwoners geen kosten maken voor het plaatsen van de kookplaten. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat alle kosten door Mitros worden betaald.

35

40

45

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of het niet mogelijk was om 230 deuren langs te gaan. In Overvecht is het belangrijk veel aan communicatie te doen. Er moet niet te snel de conclusie getrokken worden dat de communicatie goed is gegaan. Er blijft een groep die niet bereikt is. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat Mitros nog steeds bezig is om iedereen te bereiken. Er zijn ongeveer 50 huishoudens bezocht. Dit is een goede methode en er is veel energie in gestopt. Er zijn aanspreekpunten vanuit de gemeente en vanuit Mitros. Dit zijn mensen met verschillende culturele achtergronden. Bij de pannenset zit geen tajine, wel een wokring. Bijna 90% van de bewoners is akkoord, dus het project gaat zeker door. Bewoners uit andere wijken en huurders van andere corporaties melden dat zij ook graag mee willen doen. De installateurs moeten tijdig beschikbaar zijn, hier wordt door Mitros goed naar gekeken. De planning van Stedin is goed afgestemd met de procedure van de raad en met de corporaties. Hierdoor is het project wat kleiner geworden dan beoogd. Er zijn wat risico’s, maar de wethouder is positief gestemd. Pagina 6 van 40

De heer Usta (DENK) vraagt of de kosten voor elektriciteit lager zijn dan die van gas.

5

10

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt bevestigend. Er is ook een berekening gemaakt met het prijsplafond. Het kan zijn dat mensen eerder aan het prijsplafond voor elektriciteit zitten. Uit de berekening blijkt dat mensen onder de streep er nog altijd op vooruit gaan. Op de vraag of er niet meer huizen meegenomen konden worden, antwoordt de wethouder dat dit niet gedaan kon worden vanwege de afstemming met het ministerie en het experimenteerartikel. Dit biedt weinig ruimte. De heer Stellinga vroeg of er andere manieren zijn om dit project te regelen dan via een bestemmingsplan. Dit is niet mogelijk omdat dit onderdeel is van het experimenteerartikel. Verschillende fracties vragen hoe dit project verder uitgebreid kan worden. Er wordt in gesprek getreden met corporaties en VvE’s. De wens van het college is meters te maken. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of hiervoor een planning gemaakt kan worden.

15 Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat het college de raad in elk geval informeert over de laatste stand van zaken. Overvecht Noord is nu aan de orde. De eerste helft van 2023 kan er wat gemeld worden over de rest van de stad. 20

25

De heer Peters (D66) geeft aan dat er nu een gebiedsgerichte aanpak. Er zijn plekken waar het makkelijk is om van het gas af te gaan. Voor deze plekken is een gebiedsgerichte aanpak niet per se nodig. Deze plekken kunnen versneld van het gas af. Wethouder Van Hooijdonk meldt dat bezien wordt of een gebiedsgerichte aanpak de beste methode is. Er wordt serieus naar andere opties gekeken. Ook de corporaties moeten worden betrokken, zij doen de investering. De ChristenUnie gaf aan dat het traject lang heeft geduurd. Het was echter voor de Tweede Kamer en het ministerie van BZK spannend. Het is de eerste keer dat een gemeente mag zeggen dat woningen van het gas af moeten. Een volgende keer zal er een wet zijn die uitgevoerd kan worden.

30 Tweede termijn Mevrouw Raaijmakers (PvdA) had een vraag gesteld wat er van dit project geleerd kan worden ten aanzien van de communicatie. Zij hoort nu alleen dat er goed gecommuniceerd is en dat dit in de toekomst niet meer, maar minder zal zijn. 35

40

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat er nog niet is geëvalueerd. De inloopbijeenkomst was succesvol en de mensen voelden zich goed gehoord. Zij waren tevreden over de kwaliteit van wat er geleverd wordt. Het is duidelijk geworden wat mensen belangrijk vinden. Dit wordt als leerpunt meegenomen. De eerste helft van 2023 kan er meer gezegd worden over wat er geleerd is en wat dit voor de toekomst betekent. Dit agendapunt wordt als A-punt geagendeerd voor de raadsvergadering.

45

Toezegging: Wethouder Van Hooijdonk neemt de planning van het kookgasvrij maken van Overvecht Noord op in de raadsbrief, evenals de toezegging dat zij de eerste helft van 2023 de raad informeert over wat er geleerd is in dit traject en wat dit voor de toekomst betekent. Pagina 7 van 40

De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten

5

10

De heer Usta (DENK) meldt dat DENK een motie overweegt ten aanzien van het vorige agendapunt. De motie gaat over de zekerheid voor bewoners dat zij op langere termijn er niet financieel op achteruit gaan. De voorzitter concludeert dat het punt als B-punt voor de raad geagendeerd wordt. De besprektijd is 5 minuten. Hij wijst erop dat dit agendapunt al was afgesloten. Dit is niet de juiste gang van zaken. Hij verzoekt voortaan de juiste gang van zaken te hanteren. De voorzitter verwacht dat er geen gebruik gemaakt hoeft te worden van het avonddeel van deze vergadering.

15

20

25

30

35

40

45

8 Raadsbrief doorlopend Klimaatpanel Dit punt is geagendeerd door de fracties van D66, GroenLinks, Volt, PvdA, Student&Starter en PvdD. De agenderende fracties willen spreken over het aangekondigde Klimaatpanel en de uitvoering van motie 2022/100. Omdat de startbijeenkomst van het Klimaatpanel al plaatsvindt op 12 december 2022 wensen de agenderende fracties dit al voor aanvang van het panel te bespreken. Om die reden is dit onderwerp met spoed op de agenda van de commissie EDW geplaatst. De bespreking vindt plaats in één termijn. Eerste termijn De heer Peters (D66) schetst de definities. Een Klimaatpanel is een doorlopend participatieproces rondom alle klimaatgerelateerde onderwerpen. Dit is niet omvangrijk en nog vrijblijvend. Een Burgerberaad is een omvangrijk participatietraject waar inwoners via loting worden gekozen en mandaat hebben. Een Klimaatberaad is een burgerberaad over klimaat. Vandaag wordt gesproken over het Klimaatpanel. Dit is een sympathiek voorstel dat ook in het coalitieakkoord staat. Het panel heeft 50 deelnemers die via loting gekozen zijn. In motie 100 wordt gezegd dat duidelijk moet zijn wat het mandaat van de deelnemers is. Dit wordt nu nog gemist. Er wordt gereflecteerd op en er wordt input opgehaald, maar er wordt niets gezegd over wat er met de stem van de deelnemers gedaan wordt. Dit is een tekortkoming.

D66 vindt dat de deelnemers mandaat moeten hebben en dat wordt aangegeven wat er met de input van de deelnemers wordt gedaan. De onderwerpen moeten nog bepaald worden, dit is ook een mandaat van het Klimaatpanel. Wanneer er zaken niet worden opgepakt moet dit goed onderbouwd worden teruggegeven aan het panel. Dit moet aan de voorkant beter worden ingericht. Hij vraagt of de wethouder hiertoe bereid is. Mevrouw Heijne (GroenLinks) constateert dat de heer Peters het Klimaatpanel vrij klein maakt en neerzet als een aardig idee. Het Klimaatpanel komt er naar aanleiding van een motie van D66, zij had meer enthousiasme verwacht. Het goede aan het Klimaatpanel is bovendien dat er doorlopend geraadpleegd wordt. De heer Peters (D66) vindt het Klimaatpanel een geweldig idee, maar het kleine eraan is, is dat het Klimaatpanel naast een Burgerberaad wordt gelegd. D66 vindt dat het Klimaatpanel het Pagina 8 van 40

Burgerberaad niet moet vervangen. Een Klimaatpanel is een mooi participatie-instrument, maar een Burgerberaad is het summum.

5

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of de heer Peters het ermee eens is dat het Burgerberaad niet hetzelfde moet gaan doen als het Klimaatpanel. De heer Peters (D66) vindt dat heel verstandig, maar er moet nog besloten worden wat het Klimaatpanel gaat doen. Het Burgerberaad moet wel over klimaat gaan. Dit is een van de mogelijke onderwerpen. Het is zonde als de stem van het Burgerberaad wordt weggecijferd.

10 Mevrouw Heijne (GroenLinks) is blij dat de heer Peters ook ziet dat er geen zaken overgedaan moeten worden. Dit komt de inbreng van de deelnemers niet ten goede.

15

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of de heer Peters andere vormen van participatie minder belangrijk vindt. De heer Peters (D66) antwoordt dat er problemen zijn met participatie. Er moet gezocht worden naar nieuwe vormen. Een Burgerberaad is een mooi nieuw idee met veel potentie. Hij ziet dit als het summum. Mocht dit niet goed werken, dan moet er een nadere vorm worden gezocht.

20 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) constateert dat D66 steeds opzoek is naar een nieuw instrument. Participatie kan zeker beter, de heer Peters vindt een Burgerberaad het summum, maar het Klimaatpanel moet nog beginnen. 25

De heer Peters (D66) vindt dat mevrouw Raaijmakers dit heel politiek maakt, terwijl D66 en de PvdA op één lijn zitten. Hij heeft aangegeven dat een Burgerberaad potentie heeft. Hij ziet het Klimaatpanel als een mooi instrument om ook over klimaat mee te denken. Met de deelnemers kan ook gesproken worden over hoe zij een Burgerberaad zien op klimaatgerelateerde onderwerpen.

30 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) constateert dat de heer Peters vooruitloopt op de invulling van het Burgerberaad, zij wil dit nog niet invullen.

35

De heer Peters (D66) heeft gezegd dat een Burgerberaad als mogelijk onderwerp klimaat kan hebben, maar gaat ook over andere onderwerpen. Hij wil het onderwerp klimaat niet uitsluiten. De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat het mogelijk is meerdere Burgerberaden naast elkaar te zetten. Er hoeft nu nog niet gekozen te worden over welk thema een beraad gaat.

40

45

De heer Peters (D66) denkt dat dit kan. Maar het goed organiseren van een Burgerberaad vergt organisatie en geld. Het voorstel van D66 is één Burgerberaad in te stellen en dat succesvol te maken. De heer Van Heuven (PvdD) denkt dat er geen dingen overgedaan worden als er eerst een Klimaatpanel gedaan wordt en daarna in een Burgerberaad inwoners mandaat geven. Hij vraagt Pagina 9 van 40

de heer Peters of hij het met hem eens is dat als er een Burgerberaad gedaan wordt over klimaat dit niet dubbelt met een Klimaatpanel.

5

10

15

De heer Peters (D66) antwoordt dat dit afhangt van het onderwerp. Er zijn op klimaat veel onderwerpen die in de Stadsgesprekken aan de orde zijn gekomen en die in de Klimaatvisie terugkomen. Er zou dan geen dubbeling zijn, los van het mandaat. De heer Van Heuven (PvdD) is het daarmee eens als er een ander inhoudelijk onderwerp aan de orde is, maar in het Klimaatpanel mogen inwoners meepraten. Als de zeggenschap van inwoners geüpgraded wordt, is er geen dubbeling. De heer Peters (D66) geeft aan dat dat de reden is dat hij de wethouder vraagt of het Klimaatpanel mee te zeggen kan hebben. Verder geeft hij aan dat hij ervoor wil waken dat dit Klimaatpanel niet gezien gaat worden als vervanging voor een eventueel Burgerberaad over klimaat. Als de uitwerking van het Burgerberaad komt, beslist de raad over de thema’s die daar aan de orde komen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de heer Peters het er wel of niet mee eens is dat het Klimaatpanel gebruikt kan worden om een mogelijke vraag voor het Klimaatberaad te formuleren.

20 De heer Peters (D66) antwoordt dat als er voor gekozen wordt in de uitwerking van een Burgerberaad, dat het daar over klimaat gaat is het mooi om een Klimaatberaad en een Klimaatpanel op elkaar aan te laten sluiten. Als er een Burgerberaad over asiel gedaan wordt, is het vreemd als een Klimaatpanel daarover mee gaat praten. 25

30

De heer Dijkstra (EenUtrecht) onderschrijft dat, maar hij vraagt of D66 het een goed idee vindt een vijfde vraag aan het Klimaatpanel toe te voegen, namelijk dat de deelnemers gevraagd wordt wat de urgentie is om mogelijk de vraagstukken op klimaat en energietransitie ook in een zwaardere vorm als in het Burgerberaad te bespreken. En zo ja, wat dan de afbakening van die vraag kan zijn. Zodat deze groep inwoners echt benut wordt. De heer Peters (D66) antwoordt dat dat goed is, maar onder de voorwaarde dat goed wordt uitgelegd welke processen er voorafgaand door inwoners zijn besloten en hoe dat is besloten. Dit moet heel zorgvuldig gedaan worden.

35 De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of D66 er voor is de wethouder nu te vragen een vijfde doel aan het Klimaatpanel toe te voegen, namelijk te onderzoeken wat de urgentie is om het onderwerp ook in het Klimaatberaad te behandelen en wat dan de vraagstelling kan zijn en dit in de raad vast te stellen. 40 De heer Peters (D66) vindt dit lastig omdat er nog niet is afgesproken dat er een Klimaatberaad gaat plaatsvinden. Als de raad in Q1 2023 vaststelt dat er een Burgerberaad over klimaat komt. Dan kan er met het Klimaatpanel bekeken worden hoe een Klimaatberaad ingericht kan worden. 45

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt het goed als er een doorlopend Klimaatpanel komt. Inwoners worden vijfmaal per jaar bevraagd op de praktische uitwerking van de energietransitie. Pagina 10 van 40

5

Bewoners worden structureel betrokken bij de ontwikkelingen die hen gaan raken. GroenLinks heeft twee aandachtspunten. Het panel wordt samengesteld via loting en de uitkomsten worden online bij een grotere groep getoetst. Het kan zijn dat na een paar bijeenkomsten blijkt dat sommige groepen niet goed vertegenwoordigd zijn. Mevrouw Heijne vraagt hoe ervoor gezorgd wordt dat deze mensen ook gehoord worden. Zij ziet graag dat mensen actief benaderd worden, bijvoorbeeld via moskeeën, christelijke instellingen of buurthuizen. De heer Peters (D66) begrijpt de oproep, maar geeft aan dat een volledige afspiegeling nooit gehaald wordt. Hij vraagt welke groepen mensen er allemaal vertegenwoordigd moeten zijn.

10

15

Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat er van te voren bepaalde groepen geïdentificeerd kunnen worden. Hier kan het panel op gecheckt worden. Verder geeft zij aan dat de uitkomsten van de sessies worden gepubliceerd op een gemeentelijk platform. GroenLinks vindt het belangrijk dat duidelijk wordt wat er met de uitkomsten wordt gedaan en als er iets niets overgenomen wordt, dat wordt beargumenteerd. De heer Peters (D66) stelt voor het Klimaatpanel een plek te geven tijdens de Groene Verantwoordingsdag en hen daar naar hun ideeën te vragen.

20

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dit een goed idee. Zij gaat dit de wethouder vragen.

25

De heer Van Heuven (PvdD) meldt dat er gesproken wordt over Klimaatpanels en Klimaatberaden. GroenLinks is blij met het Klimaatpanel, maar vraagt of vooraf duidelijk gemaakt kan worden wat er gebeurt met de input die inwoners geven. Hij vraagt wat voor GroenLinks het verschil is tussen een Klimaatberaad en een Klimaatpanel. Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat zij ook op zoek is naar dat verschil.

30

De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat de deelnemers aan het Klimaatpanel verwachten dat er daadwerkelijk iets gedaan wordt met wat zij inbrengen, dus dat er actie op wordt ondernomen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat duidelijk gemaakt wordt wat er met de inbreng van de deelnemers gedaan wordt.

35

40

45

De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat het verschil wezenlijk is als de deelnemers aan het Klimaatpanel iets willen, dat de raad daarin meegaat. Hij vraagt of mevrouw Heijne bereid is die stap te zetten. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat lastig. Het Klimaatpanel krijgt dan beslissingsbevoegdheid. De gemeenteraad moet een afweging maken. Zij gaat niet helemaal mee met de heer Van Heuven. De heer Dijkstra (EenUtrecht) proeft dat GroenLinks ook richting een Burgerberaad gaat want mevrouw Heijne vraagt om twee zaken die juist het verschil zijn tussen een panel en een beraad. Hij vraagt of GroenLinks er voor is om bij dit panel een gewogen loting als een randvoorwaarde mee te nemen. Pagina 11 van 40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat dit niet handig is, de loting is al uitgevoerd.

5

De heer Dijkstra (EenUtrecht) doelde erop dat de groep van 50 mensen een goede afspiegeling moet zijn. Mevrouw Heijne (GroenLinks) heeft hier voldoende over gezegd.

10

15

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of GroenLinks er voor is dat de uitkomsten van het Klimaatpanel in de gemeenteraad komen en dat niet tegen het Klimaatpanel gezegd wordt dat wat zij suggereren niet past in het beleid. Mevrouw Heijne (GroenLinks) meldt dat dit aansluit bij wat zij aangaf, namelijk beargumenteerd aangeven wat er gedaan wordt met de uitkomsten. Onderwerpen kunnen altijd in de gemeenteraad worden geagendeerd. Mevrouw Smit (Volt) vraagt mevrouw Heijne of zij vindt dat klimaat deel kan zijn voor een Burgerberaad.

20

Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt bevestigend. Het is niet verstandig om dingen over te doen, maar klimaat is veel breder dan het onderwerp energie. Mevrouw Smit (Volt) vraagt of GroenLinks vindt dat het onderwerp klimaat een Klimaatberaad behoeft.

25 Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat het onderwerp van het Klimaatberaad nog bepaald gaat worden, zij loopt daar niet op vooruit.

30

De heer Peters (D66) vraagt mevrouw Heijne of zij geen beslissingsbevoegdheid wil voor een Klimaatberaad. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wil niet vooruitlopen op het gesprek over een Klimaatberaad. Het gaat nu over een Klimaatpanel.

35

40

Mevrouw Smit (Volt) geeft aan dat echte systeemverandering vanuit de maatschappij komt. Veel inwoners en fracties willen graag een Klimaatberaad. De VVD was heel teleurgesteld dat er een fout in het coalitieakkoord stond. Het ging niet over een Klimaatberaad, maar over een Klimaatpanel. Daarbij werd gewezen naar motie 100. Die motie gaat over een panel voor de uitwerking van een energievisie. Voor de coalitie maakt dat niet uit, want de energievisie wordt een klimaatvisie en daarbij is de vrijheid genomen motie 100 toe te passen op de klimaatvisie en het aangekondigde Klimaatpanel. Klimaat is veel breder dan alleen de energietransitie en vraagt meer dan een panel. Veel partijen en inwoners zijn gefrustreerd over de gang van zaken. De VVD vindt dat de wethouder teveel vrijheid heeft genomen door in te zetten op een Klimaatpanel en voorbij te gaan aan een Klimaatberaad.

45 Pagina 12 van 40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt mevrouw Smit wat zij het verschil vindt tussen een Klimaatpanel en een Klimaatberaad.

5

10

15

20

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat er verschil is in mandaat en heldere afspraken over wat er met de uitkomsten gaat gebeuren. Dit is bij het Klimaatpanel tot nu toe niet gedaan. De onafhankelijke procesbegeleiding is een verschil. Het Klimaatpanel wordt georganiseerd door de gemeente en voor het Klimaatberaad is een onafhankelijke procesbegeleiding gewenst. Ook is er een verschil in tijd en budget. Er is € 50.000,- gereserveerd voor het Klimaatpanel, de Stadsgesprekken hebben € 400.000,- gekost. Het Klimaatpanel gaat over uitvoering, het beraad over beleid. Beleid vraagt een ander gesprek. Uit onderzoek blijkt dat dit zorgt voor een gevoel van eigenaarschap. Mevrouw Heijne (GroenLinks) constateert dat mevrouw Smit refereert aan de € 400.000,- die zijn uitgegeven aan de Stadsgesprekken, er is echter ondertussen al heel veel gedaan. Zij vraagt of Volt klimaat in een Klimaatberaad wil behandelen, of andere onderwerpen. Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat er een verschil is tussen de energievisie en de klimaatvisie. Klimaat is meer dan alleen energie. De onderwerpen die al besproken zijn, moeten als basis voor het gesprek gebruikt worden. Het Klimaatpanel moet daar als basis voor fungeren. De wereld is veranderd sinds de Stadsgesprekken. Er is energiearmoede, politieke frictie en inflatie. Om deze reden is het goed een Klimaatberaad te organiseren.

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat klimaat een onderwerp van het beraad kan zijn, maar dat gesprek wordt elders gevoerd.

25 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt mevrouw Smit of zij beweert dat het kwade opzet is van het college dat er een Klimaatpanel georganiseerd wordt in plaats van een Klimaatberaad.

30

Mevrouw Smit (Volt) heeft willen zeggen dat het jammer was te lezen dat het om een Klimaatpanel ging. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) geeft aan dat gezegd is dat de wethouder teveel vrijheid heeft genomen, terwijl de wethouder heeft toegegeven dat er een fout is gemaakt.

35

40

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat motie 100 ging over een panel voor de energievisie. Het is nogal een slip of the tong om het dan vervolgens over een Klimaatpanel gaat. Dit is kwalijk. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) snapt de teleurstelling, maar hier is geen kwade opzet in het spel. Mensen moeten niet in een kwaad daglicht geplaatst worden. Het college volgt de opdracht die de raad gegeven heeft. Mevrouw Smit (Volt) herhaalt dat een panel voor een energievisie iets anders is dan een panel voor een klimaatvisie. Er moet aanvullend wat geburen op klimaat.

45

De heer Peters (D66) wijst erop dat met een Klimaatpanel geen Klimaatberaad wordt uitgesloten. Pagina 13 van 40

Mevrouw Smit (Volt) deelt dat. Zij hoopt dat dat inderdaad het geval is. De heer Peters (D66) vindt dat Volt dan extra blij zou moeten zijn. Er komt een Klimaatpanel en misschien een Burgerberaad over klimaat. 5 Mevrouw Smit (Volt) weet niet of zij daar blij mee moet zijn. Het is nog maar de vraag of er een Klimaatberaad komt. Er moet zeker nog wat aanvullend gebeuren. Zij vraagt de wethouder of zij vindt dat het Klimaatberaad nog nodig is, aanvullend op het Klimaatpanel. Panelleden krijgen € 50,- per bijeenkomst. Volt vraagt waarom dit is. 10 De heer Peters (D66) vraagt wat mevrouw Smit zou willen voorstellen. Mevrouw Smit (Volt) zou het panel waardevol vinden als dit ingezet wordt als voorbereidend werk voor het beraad. 15 Mevrouw Oudejans (Student&Starter) vraagt of mevrouw Smit vindt dat er in het Klimaatpanel over de inhoud gepraat moet worden.

20

25

30

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt bevestigend. Zij vervolgt haar bijdrage. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 75% van de volwassenen zich zorgen maakt over de klimaatverandering. Met het Klimaatberaad krijgen mensen een stem. Als er geen politieke wil is om bestaand beleid aan te passen, heeft het geen zin een Burgerberaad te organiseren. Dit is niet bedoeld om draagvlak te scheppen over beslist beleid. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) sluit zich aan bij de opmerking van GroenLinks over de representativiteit van het panel en bij de opmerking van D66 over het mandaat van het panel. In de brief die de deelnemers hebben ontvangen staat niet duidelijk waar het panel voor gebruikt gaat worden. Er moet op zijn minst duidelijk gemaakt worden wat er met de input van de deelnemers gedaan wordt en als de input niet wordt meegenomen, moet dit beargumenteerd worden. De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat van te voren duidelijk moet zijn wat er met de input van de deelnemers gebeurt.

35

40

45

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) bedoelde dat bij de eerste bijeenkomst duidelijk gemaakt wordt wat het panel gaat doen en wat de deelnemers kunnen verwachten. De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat mensen nu denken op basis van de brief dat zij alleen kunnen meedenken, daardoor kan er minder motivatie zijn zich aan te melden. Mensen moeten voor aanmelding weten wat er met hun input gebeurt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat dat duidelijker in de brief had moeten staan. Dit is een les voor de toekomst. Het heeft niet haar voorkeur een nieuwe brief te sturen. Zij vervolgt haar bijdrage. Zij wil niet vooruitlopen op de invulling van het Burgerberaad. Dat kan klimaat zijn, maar ook andere onderwerpen. Het is belangrijk dat in het Burgerberaad geen zaken overgedaan worden. Pagina 14 van 40

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt mevrouw Raaijmakers of zij vindt dat de concrete uitwerking van de opdrachtformulering naar de raad komt zodat de gemeenteraad daar op 1 december 2022 nog iets over kan zeggen. 5 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wil de beantwoording van de wethouder afwachten.

10

15

20

25

Mevrouw Oudejans (Student&Starter) sluit zich aan bij de vragen over de goede vertegenwoordiging in het panel. Zij vraagt hoe dit gewaarborgd wordt en wat er gebeurt als blijkt dat er geen goede vertegenwoordiging is. Student&Starter is ook enthousiast over een eventueel Burgerberaad over het klimaat. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) is blij dat het Klimaatpanel gaat starten. De ChristenUnie is zich ervan bewust van de noodzaak dat er maatregelen getroffen moeten worden. Het is daarbij goed gebruik te maken van de kennis en ervaring van de inwoners. Zij vraagt in hoeverre de loting volledig aselect is geweest, in hoeverre het panel daadwerkelijk representatief voor de stad is en hoe ondervertegenwoordigde partijen alsnog vertegenwoordigd worden. Verder vraagt zij of er een tolk bij de bijeenkomsten aanwezig kan zijn als iemand daarom vraagt. Ook kan de bijeenkomst in twee talen aangeboden kan worden of kan er gewerkt worden met fluistervertaling. Taal mag geen barrière zijn. Het mandaat moet helder zijn. Dit staat in de uitnodigingsbrief niet duidelijk omschreven. Bij elke bijeenkomst moet duidelijk zijn welk mandaat er ligt en wat dit betekent voor de deelnemers. Zo worden teleurstellingen achteraf voorkomen.

In de raadsbrief staat dat gezien wordt dat inwoners moeite hebben te ontdekken wat de klimaattransitie voor hen betekent en hoe ze zelf stappen kunnen zetten zich hierop voor te bereiden. De ChristenUnie vraagt of dit onderwerpen zijn waar het Klimaatpanel zich mee bezig gaat houden. Het is belangrijk dat er een stadsbrede terugkoppeling komt van wat er in het panel is besproken en wat daarmee gaat gebeuren. In de raadsbrief staat dat dit in ieder geval op het gemeentelijke platform DenkMee en in de Nieuwsbrief Utrecht gepubliceerd wordt. Inwoners moeten hier actief naar opzoek, een deel van de inwoners wordt daarmee niet bereikt.

30 Mevrouw Smit (Volt) vraagt of een het een goed idee is een presentatie te geven op de Groene Verantwoordingsdag en of er aanvullend nog wat nodig is.

35

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) antwoordt bevestigend. Zij vervolgt haar inbreng. Mensen die niet bereikt worden, weten nog steeds niet wat de klimaattransitie voor hen betekent. De ChristenUnie pleit ervoor dat er een stadsbrede terugkoppeling komt, bij voorkeur in meerdere talen in de vorm van folders in de bibliotheek, animaties in abri’s, op bijeenkomsten in buurthuizen. Zij vraagt de wethouder of zij kan toezeggen dat terugkoppeling stadsbreed en op diverse manieren gaat gebeuren en hoe de raad daar vooraf over wordt geïnformeerd.

40

45

De heer Van Heuven (PvdD) vindt het goed te werken met een Klimaatpanel, de deelnemers moeten wel vooraf weten wat er met hun inbreng gebeurt. Ook moet er een gewogen loting plaatsvinden, dit is nog mogelijk. Deelnemers moet gevraagd worden of er een Klimaatberaad gewenst is en hoe zij het mandaat willen invullen. De PvdD hoopt dat het Klimaatpanel breder gaat kijken dan energie alleen. De PvdD denkt aan onderwerpen als consumptie en Pagina 15 van 40

eiwitconsumptie en hoopt dat de gemeente openstaat voor een breed scala aan onderwerpen. De PvdD is voorstander van een Klimaatberaad. Dit heeft een sterker mandaat.

5

De heer Stellinga (CDA) onderschrijft het Klimaatpanel van harte. Hij vraagt waar de vergoeding voor de deelnemers van € 50,- op gebaseerd is en of dit ook meer kan zijn. Mevrouw Meerding (VVD) geeft aan dat de brief over het Klimaatpanel is door het college pas op 3 november 2022 verstuurd. Het lijkt erop dat het college niet zich te wachten op de mening van de raad. Het college had ook eerst een raadsvoorstel aan de raad kunnen voorleggen.

10 Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan het een uitvoering van een motie van D66 betreft. Zij vraagt of de VVD over iedere uitvoering van een motie een raadsvoorstel wil ontvangen.

15

Mevrouw Meerding (VVD) wil dat niet, maar als er vooraf geen mandaat van de raad gevraagd wordt, heeft dat gevolgen voor wat er met de uitkomsten van het panel gedaan kan worden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) meldt dat er gesproken is over de uitkomsten. Hiervoor is geen oordeel van de raad nodig. Volgens de motie gaat er een Klimaatpanel aan de slag en de raad vraagt wat er gebeurt met de uitkomsten. Zij ziet niet wat de raad vooraf nog meer moet doen.

20 Mevrouw Meerding (VVD) ziet dat wel. De raad heeft niet meebesloten over de vele vragen die vandaag gesteld worden.

25

30

35

40

45

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat de raad goed heeft opgelet. Er komt een brief, de raad agendeert die. Zo gebeurt dat heel vaak. Mevrouw Meerding (VVD) geeft aan dat er stappen zijn gezet die niet meer teruggedraaid kunnen worden en waar de raad niet over heeft meegesproken. Zij vervolgt haar inbreng. De VVD is geen groot voorstander van een Klimaatpanel als participatievorm. Het is goed bewoners te betrekken bij beleid en bij de praktische uitwerking van de ambities van de energievisie, maar de VVD heeft vraagtekens bij de representativiteit van een Klimaatpanel. Er moet voor gezorgd worden dat daar niet alleen mensen zitten die heel mondig zijn en al een sterke mening hebben over dit onderwerp. De heer Peters (D66) meldt dat de deelnemers geloot worden. Hij vraagt voor welke vorm van participatie de VVD wel voorstander is. Mevrouw Meerding (VVD) is groot voorstander van participatie. Vaak is er een concrete aanleiding, iets dat in de omgeving van de inwoners gebeurt. Het gaat nu over een breed thema waar 50 mensen voor geloot zijn. Dit zijn mensen die klimaat heel belangrijk vinden. Het risico is dat mensen die wel belang hebben bij het onderwerp, niet meeparticiperen. De heer Peters (D66) hoort mevrouw Meerding zeggen dat alleen de omwonenden moeten participeren. Als inwoner van een stad mag je een mening hebben over duurzame energieopwekking.

Hij vraagt voor wie de VVD opkomt. Pagina 16 van 40

Mevrouw Meerding (VVD) heeft willen zeggen dat participatie logisch is bij projecten die bij inwoners in de buurt plaatsvinden. Dat betekent niet dat er nog een bredere groep uitgenodigd kan worden. 5

10

De heer Peters (D66) vraagt of de VVD het niet met hem eens is dat in zo’n panel, naast de inwoners van de stad, ook de omwonenden worden gehoord. Mevrouw Meerding (VVD) is het daar niet mee eens. Als zij de uitnodiging had gekregen weet zij niet of zij daarop in was gegaan. Het onderwerp is heel breed en de groepen die niet altijd vooraan staan reageren er niet op. Mevrouw Heijne (GroenLinks) gaat mee met de VVD met de zorgen over de brede vertegenwoordiging, maar de oplossing van de VVD is dat er dan geen Klimaatpanel moet komen. Zij vraagt mevrouw Meerding of zij niet mee kan gaan in de vraag die zij hierover heeft gesteld.

15 Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat zij de inbreng van GroenLinks goed vond, maar dat zij verwacht dat, ook als er een gewogen loting gedaan wordt, de juiste mensen niet bereikt worden. Als dit wel lukt kan dat de mening van de VVD veranderen. 20

25

30

Mevrouw Smit (Volt) geeft aan dat de brief ambtelijk is ingestoken. Zij vraagt mevrouw Meerding of het zou helpen als de brief in makkelijker taal opgesteld was en er instond dat zelfs als iemand niet goed ingevoerd is in het onderwerp, zij zich toch kunnen aanmelden. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat een goede suggestie. Dit geldt ook voor de bijeenkomst zelf. Zij vervolgt haar inbreng. Het moet duidelijk zijn wat er gebeurt met de uitkomsten van het panel en of deze al dan niet bindend zijn. Dit moet vooraf aan de deelnemers zijn gecommuniceerd. Dit is niet gebeurd en dit is een beginnersfout. Het Lid Minnaert (Bij1) maakt zich ook zorgen over de representativiteit van het Klimaatpanel. Als op 12 december 2022 blijkt dat het panel geen goede afspiegeling is van de Utrechtse samenleving: een representatie van verschillende genders, etniciteiten, seksualiteiten, opleidingsniveaus, klassen, lichamelijke en mentale gesteldheden en leeftijden, moet dit eerst verbeterd worden. Zij vraagt de wethouder dit toe te zeggen. Een aantal randvoorwaarden moet goed geregeld zijn, zoals bijvoorbeeld een tolk en een verhoging van de vergoeding.

35 De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het lid Minnaert de groep van 50 mensen bedoelt, of de totale groep die ook online meedoet.

40

45

Het lid Minnaert (Bij1) bedoelt beide groepen. Verder heeft Bij1 een aantal vragen aan de wethouder: kan de wethouder garanderen dat de locatie goed bereikbaar is met het OV voor bijvoorbeeld mensen die slecht ter been zijn, kan ervoor worden gezorgd dat de sessies zowel online als fysiek toegankelijk zijn en kan ervoor gezorgd worden dat de voorzitter van de sessies getraind is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het onbestaanbaar dat het college een panel in gang zet zonder de raad daarin mee te nemen. Het is goed dat het panel gestart wordt, maar hij Pagina 17 van 40

5

waarschuwt voor een teleurstelling. Veel deelnemers zullen willen meepraten over beleidskeuzes en haken later af. Hij vraagt de wethouder hoe dit voorkomen gaat worden. Verder vraagt hij of de volledige vraagstelling en de uitnodigingsbrief met de raad kan worden gedeeld, of er een concretere vraagstelling beschikbaar is, hoe de wethouder ervoor zorgt dat de groep van 50 mensen een behoorlijke afspiegeling is en of de wethouder bereid is een vijfde vraag toe te voegen, namelijk of panelleden vinden dat Utrechters genoeg invloed hebben gehad op cruciale beleidskeuzes ten aanzien van klimaat en energietransitie. Als zij dat niet vinden, kan het panel gevraagd worden of zij vindt dat het Burgerberaad daar een goede oplossing voor is. En als het antwoord daarop ja is, om welke vraagstelling het dan zou gaan.

10 De heer Peters (D66) constateert dat de heer Dijkstra een scherpe vraagstelling formuleert. Hij vraagt hoe dit zich verhoudt tot de vierjaarlijkse gemeenteraadverkiezingen.

15

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt dat dit zich prima tot elkaar verhoudt. Eens in de vier jaar stemmen voldoet niet om mensen het gevoel te geven dat ze mee kunnen denken en invloed hebben. De heer Peters (D66) schrok van de vraagstelling. Er moet een meer specifieke vraag gesteld worden waar mensen een mening over kunnen hebben.

20

25

30

De heer Dijkstra (EenUtrecht) meldt dat er Stadsgesprekken zijn geweest over energietransitie. Daar werden beleidskeuzes aangestipt. De meningen in de raad zijn verdeeld of dit een soort Burgerberaad is of niet en of de inwoners het gevoel kunnen hebben dat zij voldoende invloed hebben gehad op de gemaakte keuzes. Hij wil weten van het Klimaatpanel of dit voortraject voldoende is geweest en of de deelnemers vinden dat het instrument van Burgerberaad geschikt is. De heer Peters (D66) geeft aan dat er een belangrijke vraag aan vooraf gaat. Het is ook belangrijk te vragen hoeveel invloed mensen willen hebben op een beleid van de gemeente. Er is waarschijnlijk een grote groep die dat niet wil. Niet iedereen heeft evenveel behoefte om bij alle beleid betrokken te worden. De voorzitter constateert dat er veel woorden gewijd aan vragen die meerdere keren zijn gesteld.

35

40

45

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt de wethouder of zij bereid is de opdracht aan het panel ruim voor de vergadering van 1 december 2022 met de raad te delen. De heer Temming (Stadsbelang Utrecht) ziet geen meerwaarde van een Klimaatpanel. Echte participatie moet van de inwoners zelf komen en moet niet worden georganiseerd door de gemeente. Bovendien moeten inwoners niet betaald worden om te participeren. Ook zijn er zorgen over de afspiegeling van de inwoners in het panel. Niet iedereen heeft de tijd en de kennis om mee te doen aan een panel, maar ook deze mensen moeten gehoord worden. Hij vraagt hoe de wethouder de positie van inwoners ziet die weigeren mee te doen of niet kunnen meedoen aan dit panel. Stadsbelang Utrecht blijft voorstander van participatie, maar liever door middel van een referendum. Pagina 18 van 40

De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten Wethouder Van Hooijdonk reageert op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen. 5

10

15

20

25

Het college voert motie 100 uit. De opdracht is het Klimaatpanel uit te voeren dat doorlopend helpt bij de uitvoering van klimaatbeleid. Eerder is tweemaal iets georganiseerd dat richting een beraad gaat, de Stadsgesprekken. Hier werd over beleid gesproken. De uitkomsten daarvan komen terug in de klimaatvisie. Het Klimaatpanel assisteert bij het uitvoeren van beleid. Er vindt een dialoog plaats over de vraag of de gemeente aansluit bij de behoefte van de inwoners en of zij met de regelingen uit de voeten kunnen. Tot nu toe is hier positief op gereageerd. Het college voert de opdracht van de raad uit en heeft geen indicatie gehad dat er een raadsbesluit zou moeten komen. Er is haast gemaakt omdat dit een goede gelegenheid is om met een groep mensen over de hoge energielasten te spreken. De wethouder zegt toe de uitnodigingsbrief met de raad te delen. Zij dacht dat het mandaat helder in de uitnodigingsbrief staat. Het gaat eigenlijk over raadplegen. De gemeente wil met mensen in gesprek, mensen dragen zelf thema’s aan en sluit aan bij wat mensen willen. De input wordt niet ter kennisgeving aangenomen. Goede adviezen worden ter harte genomen. Hierover wordt verantwoording afgelegd naar het panel. De heer Peters (D66) vindt dat de deelnemers van te voren moeten weten dat er serieus met hun input wordt omgegaan.

Wethouder Van Hooijdonk meldt dat hier bij de introductiebijeenkomst van december 2022 bij wordt stilgestaan. Het panel gaat niet over kaderstelling en beleid, het betreft een andere formule. Het Klimaatpanel kan een podium krijgen op de Groene Verantwoordingsdag. Het is aan de raad dit te beslissen. Het college neemt de uitkomsten van het Klimaatpanel mee in de voortgangsrapportage, ook worden deze in de reguliere nieuwsbrieven opgenomen. Er moet gezocht worden naar een manier waarop alle inwoners worden meegenomen in het handelingsperspectief. De inwoners zitten niet te wachten op de adviezen zelf, maar op de wijze waarop de inwoners geholpen worden.

30 Mevrouw Alblas (ChristenUnie) is het hier deels mee eens, maar denkt dat het belangrijk is de inwoners terug te geven wat er gebeurt in het Klimaatpanel zodat meer mensen er enthousiast over worden. Zij wil beide zaken stadsbreed teruggekoppeld zien. 35

40

Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat er een nieuwsbrief aan alle inwoners verspreid kan worden, maar het is de vraag wat daarin staat. Wat er in het Klimaatpanel besproken is, of juist de uitkomsten daarvan. Zij denkt dat laatste. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) onderschrijft dat, maar het moet duidelijk zijn dat een uitkomst tot stand is gekomen doordat inwoners hierover hebben kunnen meedenken. Wethouder Van Hooijdonk vindt het een uitdaging om alle inwoners te bereiken. Bovendien moet er niet teveel worden uitgeweid in berichten over de totstandkoming van processen. Daarmee worden niet meer inwoners bereikt.

45 Pagina 19 van 40

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) onderschrijft dat. Dat kan de boodschap vertroebelen. Zij bedoelt dat er vermeld kan worden dat een Klimaatpanel een advies heeft gegeven.

5

10

Wethouder Van Hooijdonk vindt dat het moet gaan om de uitkomst. Dat het Klimaatpanel betrokken is, is voor iedereen op te zoeken, daarbij wordt dit op logische momenten gecommuniceerd. De opdracht is dat er structureel een aselecte groep inwoners geraadpleegd wordt over de uitvoering van het klimaatbeleid. Dit wordt aan de deelnemers van het panel gecommuniceerd. Er wordt geloot om een representatieve groep inwoners bij elkaar te krijgen en er wordt een vergoeding gegeven omdat dit de representatie ten goede komt. Mevrouw Smit (Volt) vraagt wat er anders is aan het Klimaatberaad dan een normale participatie en waarom er een vergoeding verstrekt wordt.

15 Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat alles erop gericht is een representatieve groep bijeen te krijgen. Niet alle inwoners hebben een uitnodigingsbrief gekregen, anders dan bij een normale participatiebijeenkomst. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk inwoners die een brief hebben ontvangen, wordt er een vergoeding verstrekt. 20 Mevrouw Smit (Volt) ziet nog steeds niet goed wat het verschil is.

25

30

35

40

Wethouder Van Hooijdonk meldt dat inwoners specifiek worden uitgenodigd. Dit is echt anders dan bij normale participatie. Het is doorlopend en de motie heeft aangedrongen op een dakpanmodel zodat er vernieuwing is, naast inwoners die al wat langer in het panel zitten. De combinatie van loting en een vergoeding is bedoeld om zoveel mogelijk inwoners te verleiden zich aan te melden voor het panel. Het bedrag van € 50,- is vastgesteld op basis van het vrijwilligerstarief. Er zijn nu ongeveer 1000 aanmeldingen, er kan dus goed gekeken worden of de groep voldoende divers is. De gemeente heeft echter een beperkt aantal gegevens van mensen. Zaken als inkomen, genderidentiteit, opleiding en culturele achtergrond zijn niet geregistreerd. Hier kan aan de voorkant niet op gestuurd worden. Als de groep is samengesteld kan er een enquête worden uitgezet om meer zicht op de diversiteit te krijgen, maar mensen zijn niet verplicht daarop te reageren. Er is voor het versturen van de uitnodigingsbrief een selectie gemaakt van iedereen boven de 18 jaar. Inwoners hebben een kans van 1 op de 60 dat zij de brief krijgen. Er moet inderdaad voor gezorgd worden dat er niet alleen mondige mensen in het panel zitten, dit wordt doorbroken. Mensen betrekken die weigeren aan het panel mee te doen is onmogelijk. Een tolk inschakelen is niet haalbaar. Er moet in het panel een dialoog plaatsvinden.

Buiten het panel is dit wel een mogelijkheid. Het voorstel is om het in het panel snel over de energieprijzen te hebben, maar de deelnemers aan het panel wordt gevraagd over welke onderwerpen zij het zelf willen hebben. Lid Minnaert (Bij1) geeft aan dat veel mensen worden buitengesloten als er geen tolk geleverd wordt. Bij1 vraagt hoe deze mensen toch hun inbreng kunnen leveren.

Pagina 20 van 40

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat hiervoor een aparte formule voor gezocht wordt. Voor deze mensen kan er parallel iets worden georganiseerd. Wat haar betreft wordt het panel niet gevraagd de bodem te leggen voor een beraad. Dit is geforceerd. 5

De heer Peters (D66) vraagt of, als zo’n geluid uit het panel komt, dit terugkomt in de verslaglegging richting de gemeenteraad. Wethouder Van Hooijdonk bevestigt dat, maar het panel inzetten om de bodem te leggen voor een beraad is te geforceerd. Dit is niet het doel van het panel.

10 De heer Van Heuven (PvdD) vraagt hoe de wethouder het verschil tussen het panel en het beraad ziet.

15

20

25

30

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat een beraad gaat over beleidskeuzes en dus ook over kaderstelling. Die kaderstelling ligt nu in de gemeenteraad en de beleidskeuzes zitten in de klimaatvisie. Het Klimaatpanel is een raadpleging over hoe de gemeente het beleid uitvoert en of dit aansluit bij de wensen en de behoeften van de inwoners. Mevrouw Smit (Volt) heeft eerder aangegeven welke punten er in een Burgerberaad aan de orde zijn, zoals mandaat, onafhankelijke procesbegeleiding, scope tijd en budget. Zij vraagt hoe deze punten geborgd zijn in een Klimaatberaad. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat deze punten in het eerdere Burgerberaad inderdaad waren geborgd. Uiteraard moet de plaats waar het Klimaatpanel plaatsvindt voor iedereen toegankelijk zijn. De mensen die digitaal deelnemen moeten dit zo laagdrempelig kunnen doen. Training voor gespreksleiders is een goed aandachtspunt. De wethouder ziet geen groot risico dat deelnemers afhaken. Gebeurt dit wel, dan wordt er bijgestuurd. Gevraagd is of er een Burgerberaad rond klimaat georganiseerd wordt. Er zijn al kaderstellende uitspraken gedaan over energietransitie. Deze worden meegenomen. Klimaat is echter breder dan energietransitie. Het college komt de eerste helft van 2023 met een aanpak. Of een Burgerberaad hier een goed middel voor is, moet worden afgewogen.

Mevrouw Smit (Volt) wijst erop dat motie 100 een energievisie betrof, nu gaat het over panel voor klimaatvisie. Zij vraagt de wethouder hoe zij het verschil ziet.

35 Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat de opdracht verbreed is. Het is goed om het in het panel ook over andere onderwerpen te hebben. Energie is het eerste onderwerp waarmee aan de slag wordt gegaan. 40

45

De heer Stellinga (CDA) vraagt of het fiscaal mogelijk en wenselijk is om de vergoeding van € 50,- te verhogen. Wethouder Van Hooijdonk vindt dit ingewikkeld. Er wordt uitgegaan van een vrijwilligersvergoeding. Zij is terughoudend dit nu nog te veranderen. De bijeenkomsten worden daarnaast aantrekkelijk gemaakt door iets te eten of te drinken aan te bieden. Pagina 21 van 40

Toezegging: Wethouder Van Hooijdonk deelt de uitnodigingsbrief voor het Kwaliteitspanel zo spoedig mogelijk met de raad.

5

De voorzitter vraagt de agenderende fracties of zij nog actie willen ondernemen vooruitlopend op het panel. De fracties van de PvdD, D66, de PvdA, Student&Starter en GroenLinks doen dit niet. De fractie van Volt beraadt zich nog hierop.

10 De heer Dijkstra (EenUtrecht) wil dit agendapunt agenderen voor de gemeenteraad van 1 december 2022. EenUtrecht dient een motie in met het doel het Klimaatpanel te vragen of een Burgerberaad wenselijk is. 15

De heer Peters (D66) wijst erop dat er een motie wordt ingediend, terwijl er nog een debat gevoerd moet worden over de vraag of er een Burgerberaad moet komen. De voorzitter wijst de heer Dijkstra erop dat EenUtrecht geen agenderende partij is. EenUtrecht kan het punt niet agenderen voor de gemeenteraad en moet een motie indienen.

20 De heer Dijkstra (EenUtrecht) overlegt hierover met de griffier. De voorzitter schorst de vergadering om 13.15 uur tot 14.00 uur. 25

30

Lijst van toezeggingen Wethouder Van Hooijdonk zegt toe: - De planning van het kookgasvrij maken van Overvecht Noord op te nemen in de raadsbrief en dat zij de eerste helft van 2023 de raad informeert over wat er geleerd is in dit traject en wat dit voor de toekomst betekent. - De uitnodigingsbrief voor het Kwaliteitspanel zo spoedig mogelijk te delen met de raad.

Pagina 22 van 40

Verslag openbare middagvergadering Energie(transitie), duurzaamheid en Wonen 5

Datum Locatie Verslag door

17 november 2022 Stadhuisbrug 1, Utrecht Judith Dubero (Notuleerservice Nederland)

10

Aanwezigen

15

De voorzitter, de heer Van Steeg, de griffier, M. de Vos, de wethouder, mevrouw L. van Hooijdonk, de leden, mevrouw A. Oudejans (Student&Starter), de heer G. te Hoonte (VVD), mevrouw R. Heijne (GroenLinks), de heer R. Peters (D66), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer M. van Heuven (PvdD), mevrouw V. Smit (Volt), mevrouw K. Alblas (ChristenUnie), de heer R. Daniëls (PVV), de heer N. Temming (Stadsbelang Utrecht), de heer H. Stellinga (CDA), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer M. Usta (DENK)

20

Verslag commissie Energie(transitie), Duurzaamheid en Wonen

25

Aanwezigen.....................................................................................................................................23 9. Raadsbrief Voorontwerp en vergunningaanvraag windmolens Rijnenburg en Reijerscop .........23 10. Raadsvoorstel Zienswijzemogelijkheid Ontwerp Bestuursrapportage 2022 met een tweede begrotingswijziging 2022 en Ontwerp eerste Begrotingswijziging 2023 Regionale uitvoeringsdienst (RUD) Utrecht..................................................................................................................................40

De voorzitter, de heer Van Steeg, opent de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen welkom.

30

35

9. Raadsbrief Voorontwerp en vergunningaanvraag windmolens Rijnenburg en Reijerscop Dit punt is geagendeerd door de fractie van de VVD, Stadsbelang Utrecht en Volt. De raad is middels een Raadsbrief geïnformeerd over het voorontwerp en de vergunningsaanvraag voor windmolens op Rijnenburg en Reijerscop. De agenderende fracties willen met elkaar en de wethouder in gesprek over de inhoud van de brief. Dit agendapunt wordt in één termijn besproken. De bespreektijd is 90 minuten. Pagina 23 van 40

5

10

15

20

25

De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat het college de raad in april 2022 heeft geïnformeerd over het proces dat zij wil doorlopen. De wethouder beschrijft dat er voor een … is gekozen en dat daar diverse besluiten voor nodig zijn, waaronder een collegebesluit over het voorontwerp, een raadsbesluit om de procedure voor de wijziging van het bestemmingsplan te mogen coördineren met de procedure voor de omgevingsvergunning, een collegebesluit over de ter inzage legging van het ontwerpbestemmingsplan en een raadsbesluit over het bestemmingsplan. Omdat dit er zo instond, was dit voor de VVD een reden om de brief niet te agenderen, maar daarmee te wachten. Het college komt hier nu in de voorliggende brief op terug, vooral op het coördinatiebesluit omdat dat besluit al op 6 juni 2017 is genomen bij het toenmalige besluit over het tijdelijke energielandschap in Rijnenburg. Het lijkt alsof er wordt afgeweken van de procedure die aan de raad is voorgelegd. De heer Te Hoonte concludeert dat er geen coördinatiebesluit komt. Verder vraagt hij de wethouder wat er veranderd is sinds april 2022. Zijn er andere inzichten en hoe zijn die inzichten ontstaan? Volgens de VVD voldoet het coördinatiebesluit van 6 juni 2017 niet voor het nu voorliggende voorstel. Dat ging over een tijdelijk energielandschap, over een andere maat windmolens, over zonne-energie en over een groter gebied.

Er wordt op meerdere punten afgeweken van dat plan. In de raadsbrief die nu voorligt staat dat in het coalitieakkoord het voornemen is het energielandschap permanent te maken. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen dat er een onafhankelijke juridische toets komt. Er is veel discussie geweest over de inhoud van de Milieu Effect Rapportage (MER). Er is voor gekozen dat deze opgesteld wordt door Rijne Energie. De raad krijgt de MER niet terug, terwijl in de voorliggende brief naar gerefereerd wordt. De raad kan de uitspraken die de wethouder in de brief doet daarom niet beoordelen. De VVD wil de concept-MER ontvangen. De heer Peters (D66) vraagt of de heer Te Hoonte de samenvatting van de concept-MER heeft gezien. De heer Te Hoonte (VVD) heeft deze gezien, maar hij wil de concept-MER ontvangen, niet de samenvatting.

30

De heer Peters (D66) vindt het niet goed om steeds concepten te delen. De heer Te Hoonte (VVD) wijst erop dat het voorontwerp van Rijne Energie ook is gedeeld, dit was ook niet definitief. Als de coördinatieregeling strikt genomen wordt, moet alles in één keer gedeeld worden en niet in fases. Het college deelt wat haar goed uitkomt.

35 Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat het niet gebruikelijk is een MER in dit stadium te delen en vraagt waarom de VVD een andere procedure wil.

40

45

De heer Te Hoonte (VVD) wil niet afwijken van de procedure. De raad heeft een brief ontvangen waarin het voorontwerp zit en waarin aan de MER wordt gerefereerd en waarin het college uitspraken doet over dat de nu gekozen windmolens lagere decibelbelasting op gevels zouden hebben. Er is geen bewijsvoering. Hij wil een ordentelijk en voor de raad te volgen proces. In de brief van april 2022 stond een volgorde van de besluiten, dit wordt nu niet meer gevolgd. Hij wil kunnen controleren of het klopt wat er in de brief staat. Bij het bespreken van het initiatiefvoorstel van de VVD om woningbouw te plegen op Rijnenburg in combinatie met zonnepanelen en het collegevoorstel daar windmolens te plaatsen, heeft de VVD aangegeven dat er een keuze Pagina 24 van 40

5

gemaakt kan worden. Er kan een zonnepark worden aangelegd en niet gekozen worden voor windmolens. Uit de planning blijkt dat de windmolens pas in 2026 komen. Het hele zonnepark is nu uit het plan geschrapt omdat dat andere ontwikkelingen niet in de weg mag staan. Hij vraagt de wethouder of het geen betere weg was geweest in contact te treden met grondeigenaren voor het plaatsen van zonnepanelen. Een ander punt dat afwijkt is de hoogte van de windmolens. Eerder werd gesproken over een maximale hoogte van 235 meter, nu staat er maximaal 270 meter. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wijst erop dat er in eerdere raadsvoorstellen geen maximale hoogte van windmolens stond. Het enige dat daarin stond was de hoogten waarmee gerekend is.

10 De heer Te Hoonte (VVD) meldt dat de suggestie naar de inwoners wel is gewekt. De inwoners vonden 235 meter al hoog.

15

20

Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat zij andere geluiden hoort. De inwoners hebben ook gehoord dat er gezocht gaat worden naar een optimum: een maximale opbrengst met zo min mogelijk hinder. De heer Te Hoonte (VVD) meldt dat er in Nederland geen windmolen van dit formaat is. Op de Maasvlakte staat er een van 260 meter. Dit is een test. Deze windmolen wordt uiteindelijk op zee geplaatst. De molen is niet geschikt om op land geplaatst te worden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wijst erop dat de heer Te Hoonte refereert naar de mening van de omwonenden, het is ook belangrijk te luisteren naar overige inwoners die actie willen om klimaatverandering tegen te gaan.

25 De heer Te Hoonte (VVD) ziet die noodzaak ook. Dat neemt niet weg dat er een zorgvuldig proces moet zijn en dat er gekeken moet worden naar wat er waar gedaan wordt. Windmolens plaatsen op deze locatie is ingewikkeld als er in Rijnenburg ook nog 25.000 woningen gebouwd moeten worden. Een zonneveld past beter. 30 De heer Peters (D66) vindt dat er een schijnbare tegenstelling wordt gewekt. Als er windmolens worden geplaatst, betekent dat niet dat er geen zonnepark geplaatst kan worden.

35

40

45

De heer Te Hoonte (VVD) wekt deze tegenstelling niet. Het college loopt tegen deze tegenstelling aan. Er is geen medewerking van de grondeigenaren om, buiten deze windmolens, daar zonnepanelen neer te leggen. Daarom is het bod van Rijne Energie slecht. Er wordt energie opgewekt voor 20.000 huishoudens. De energie had ook met zonnepanelen kunnen worden opgewekt op de grond van eigenaren die bereid waren daar woningen naast te zetten. De heer Peters (D66) wijst erop dat het 27.000 huishoudens betreft, niet 20.000. Er moet nu vaart gemaakt worden met duurzame energie en het plaatsen van windmolens is op korte termijn mogelijk. Dit sluit niet uit dat er daarna ook nog zonneparken geplaatst worden. De heer Te Hoonte (VVD) denkt dat dat niet werkt. De samenwerking met mensen die positie hebben moet worden opgezocht. Dit wordt niet gedaan. Het resultaat is dat er vier solitaire Pagina 25 van 40

windmolens geplaatst worden waarvan de rotorbladen over de grond van de buren gaan en de zonnepanelen komen er op deze manier niet. Het loopt vast.

5

10

15

20

25

De heer Peters (D66) constateert dat de heer Te Hoonte wil dat het vastloopt, maar dat hoeft niet. Hij probeert het proces nog langer en moeilijker te maken. De heer Te Hoonte (VVD) wijst erop dat hij in zijn initiatiefvoorstel aantoonde dat er op deze locatie zonne-energie opgewekt kan worden. De VVD is niet tegen duurzame energieopwekking, maar de windmolens zetten kwaad bloed in de omgeving. Er is een tijdelijk energielandschap voor 15 jaar goedgekeurd in 2017. De windmolens worden in 2016 geplaatst. Dit is 9 jaar later. Rijne Energie geeft aan dat zij geen dwang wil toepassen, maar kiest wel rotorbladen die over de grond van buren heengaat. Hiervoor is waarschijnlijk de toestemming van de kaveleigenaren nodig. De heer Daniëls (PVV) vindt het het slechtste idee allertijden om kolossale, ziekmakende windmolens te plaatsen midden tussen huidige en toekomstige woonwijken. Hij hoopt dat het niet zover komt. Hij vraagt of het plaatsen van windmolens in Klein Rijnenburg te combineren is. Veel partijen willen dat er snel gebouwd wordt op deze locatie. Hij vraagt hoeveel tijd er bespaard wordt als er besloten wordt geen windmolens te plaatsen. Energie kan prima op andere manieren en op andere plekken worden opgewekt. Wat de PVV betreft kan dit door middel van kerncentrales en gascentrales gebeuren.

Slagschaduwen kunnen leiden tot epileptische aandoeningen en ander gezondheidsklachten. Bewoners in de omgeving zullen een lagere levenskwaliteit ervaren. Hij vraagt de wethouder of zij bereid is dit mee te nemen in de plannen. De norm van 45 decibel voor bromtonen en trillingen is onvoldoende om geluidsoverlast te voorkomen. De heer Peters (D66) wijst op de norm van 45 decibel die door de Wereld Gezondheidsorganisatie is bepaald. Hij vraagt de heer Daniëls of hij niet van mening is dat deze norm als uitgangpunt genomen moet worden. De heer Daniëls (PVV) antwoordt ontkennend. Er zijn diverse onderzoeken die uitwijzen dat de laagfrequente bromtonen en trillingen niet onder deze norm vallen.

30

De heer Peters (D66) vindt dat de PVV aan cherry picking doet en zoekt naar de norm die hen het beste uitkomt. De heer Daniëls (PVV) vindt dat D66 dit zelf ook doet. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wijst erop dat het geluid van windmolens ongeveer vergelijkbaar is met het geluid autosnelwegen, industrieterreinen en spoorwegen produceren.

35

40

De heer Daniëls (PVV) geeft aan dat dit van een andere orde is. De windmolens produceren geluid op grote hoogte, het geluid is laagfrequent en reikt verder. Verder geeft hij aan dat er voor nachtelijk geluid een lagere norm van 41 decibel geldt. Hij vraagt of dit betekent dat de molens ’s nachts uitgezet moeten worden en of het verantwoord is de planning erdoorheen te jassen om de Omgevingswet voor te zijn. Is het niet zorgvuldiger om de zaak met volledige participatie van belanghebbenden te beoordelen? Het risico bestaat dat er eindeloze procedures en rechtszaken volgen. Het net is overbelast, het is de vraag of het stroomnet de windmolens aankan. De heer Peters (D66) wijst erop dat TenneT aangeeft dat Utrecht wel aangesloten kan worden op duurzame energiebronnen. De heer Daniëls (PVV) antwoordt dat dit voor een deel van het net geldt. Het is de vraag of TenneT rekening heeft gehouden met toekomstige aansluitingen van zonnepanelen. De capaciteit Pagina 26 van 40

werkt met pieken en zal heel sterk stijgen. Hij twijfelt eraan of dit gaat lukken met het huidige tekort aan technici. De heer Peters (D66) meldt dat het gaat om een extra capaciteit van 1500 MVA. Utrecht is hier koploper in. 5

10

15

De heer Daniëls (PVV) vindt dit mooie plannen, maar twijfelt eraan of dit te realiseren is. Het valt op dat de windmolens nog wat zuidelijker geplaatst worden. Hij denkt dat dit een stiekeme manier is om toekomstige woningbouw te saboteren. Ook de PVV wil de hele MER ontvangen zodat vastgesteld kan worden dat de plannen aan alle voorwaarden voldoen. Ten slotte wil hij kwijt dat dit inwonerterroriserende, geitenwollensokkenplan naar het rijk der fabelen verwezen moet worden en opgeborgen moet worden in het rariteitenkabinet van de allerslechtste, maar gelukkig nooit uitgevoerde gemeentelijke dwalingen ooit. De heer Temming (Stadsbelang Utrecht) is en blijft tegen het plaatsen van windmolens in de gemeente Utrecht. Stadsbelang Utrecht maakt zich zorgen over het plaatsen van windmolens die meer dan tweemaal de hoogte van de Domtoren overstijgen. In deze raadsbrief wordt vastgehouden aan het feit dat de geluidsoverlast niet boven de norm van 45 decibel zal zijn. Ook de heer Temming wil de MER zien. De heer Peters (D66) vraagt wat de heer Temming in de MER wil zien, meer dan wat er in de uitgebreide samenvatting staat. In deze samenvatting staan de essentiële zaken. De VVD en Stadsbelang Utrecht vragen naar stukken die er niet zijn, alleen om te vertragen.