Actieagenda Utrechtse Economie

Bijvoorbeeld door stille reserves van de arbeidsmarkt aan te boren (mensen die niet werken en ook geen uitkering ontvangen), mensen helpen die meer kunnen en willen werken, inzet van arbeidsbesparende technologie, jobcarving (verschillende taken samenvoegen tot een nieuwe baan) en om- of bijscholing.

30

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

TOEKOMSTBESTENDIGE SECTOREN

bouw

techniek

ICT

onderwijs

zorg

VACATURES UTRECHT

156

100

VACATURES PER

WERKZOEKENDEN VACATURE

VACATURE

VACATURE VACATURE

VACATURE

VACATURE VACATURE

VACATURE VACATURE VACATURE

VACATURE VACATURE

VACATURE

VACATURE

VACATURE

VACATURE

31

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

3.1 Ondersteunen grote maatschappelijke transities De energietransitie, de ontwikkeling naar een circulaire economie, de digitale transitie en het toegankelijk houden van zorg en onderwijs, vragen om grote verschuivingen in werkgelegenheid. Tussen sectoren, maar ook veranderingen in de aard en inhoud van werk. Er zijn grote tekorten aan werknemers in beroepen die deze transities mogelijk maken: de zorg, ICT, bouw & techniek en het onderwijs1. Prognoses geven aan dat deze tekorten ook op langere termijn blijven bestaan. Elke kans om tekorten te verkleinen willen we benutten. Het doel van onze aanpak is: zorgen dat meer mensen overstappen naar deze sectoren, dat werkgevers blijven investeren in de ontwikkeling van medewerkers en arbeidsbesparende technieken. Ook willen we ‘onbenut arbeidspotentieel’ benutten, want in de regio zijn 66.000 mensen nog niet actief op de arbeidsmarkt (bron: Regio in beeld - WSP midden-Utrecht, 2021). Lokale, regionale, nationale, publieke en private partijen bestrijden actief de middellangetermijntekorten op de arbeidsmarkt. Om als regio positie in te nemen, bundelen we de krachten van opleiders, werkgeversorganisaties en overheden in de Utrecht Talent Alliantie. Hiermee bouwen we projecten en initiatieven op het gebied van onderwijs, zorg, ICT en bouw en techniek uit tot

1

volwaardige programma’s. Deze startten we de afgelopen jaren met koepelorganisaties.

Er zijn grote tekorten in beroepen die transities mogelijk maken: de zorg, ICT, bouw & techniek en het onderwijs De Utrecht Talent Alliantie stelde voor deze sectoren ook een regionale Human Capital Agenda op, die we nu naar de stad vertalen. We stellen met de Beleidsnota Arbeidsmarkt een nieuw kader op, dat we voorleggen aan de raad. Dit bevat specifieke doelen voor het arbeidsmarktbeleid voor de middellange termijn: • Overstappen naar specifieke tekortsectoren • Leven Lang Ontwikkelen • Uitvoering Human Capital Agenda via de Utrecht Talent Alliantie.

Arbeidsmarkt In Zicht magazine, AIZ, maart 2023, Utrecht,

32

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Een weerbare en wendbare arbeidsmarkt

Herijken én vastleggen kaders (middel)langetermijn arbeidsmarktbeleid

Beleidsnota arbeidsmarkt in afstemming met W&I, Onderwijs en MO/ Volksgezondheid

Q2 2024 ter vaststelling

Marktgroepaanpak Voor de sectoren zorg, ICT, bouw & techniek en het onderwijs werken we met een ‘marktgroepaanpak’. De marktgroepen fungeren als spil in de samenwerking tussen overheid, werkgevers en onderwijs. Ze hebben afwisselend een aanjagende, faciliterende of gidsende rol. Ze ontwikkelen en verstevigen voornamelijk lokale en regionale infrastructuur voor deze sectoren. Ze vormen bijvoorbeeld koepelorganisaties en helpen veelbelovende initiatieven opstarten of verderbrengen. Deze projecten zijn vaak incidenteel gefinancierd, en moeten daarna zichzelf financieren. Er is geen financiering beschikbaar voor structurele ondersteuning.

Enkele voorbeelden van de marktgroepaanpak (zie bijlage A voor een projectoverzicht van de afgelopen jaren): • Realisatie van een koepelorganisatie voor de ICT-sector in Utrecht: U-Tech Community. Onder coördinatie van deze koepel zijn meerdere arbeidsmarktinitiatieven actief, zoals TechGrounds, YoungDigitals en FutureLab030 • Ontwikkeling van De Beroepentuin en de Ontdekhal, in nauwe samenwerking met Technologieraad Utrecht (koepelorganisatie voor de technische sector in Utrecht) • Realisatie van regionaal werkgeverschap in de zorg, met het programma Zorgversterkers (zie kader).

33

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Zorgversterkers – Regionaal Werkgeverschap in zorg & welzijn In november 2022 lanceerden gemeente Utrecht en Utrechtzorg samen met de Health Hub Utrecht: de Zorgversterkers, voor regionaal werkgeverschap in zorg en welzijn. Zorgversterkers pakt het personeelstekort in de zorg op een nieuwe manier aan. Deelnemende werkgevers stellen het regionale belang voorop en werken samen om beschikbaar potentieel te ‘delen’. Dat geeft medewerkers de kans om voor verschillende organisaties te werken, terwijl de regionale zorgsector wordt verzekerd van goed personeel. Via Zorgversterkers bieden 14 werkgevers één of meerdere werkplekken aan verschillende doelgroepen om hen te enthousiasmeren voor de zorg: de oriënterende medewerker die kennismaakt met de branche via een snuffelstage of betaald werk, de lerende medewerker die in opleiding is en een werkplek zoekt en de zoekende medewerker die ingezet wil worden op basis van vaardigheden. De ambitie is meer instroom en minder uitstroom voor de zorg. De aanpak sluit aan op de ‘bekwaam is bevoegd’-gedachte; het kijken naar vaardigheden in plaats van diploma’s, zonder dat de kwaliteit van zorg daardoor terugloopt.

We stimuleren met de marktgroepaanpak de doorontwikkeling van arbeidsmarktkoepels. Deze koepels zijn samenwerkingsverbanden waarin onder meer (lokale) overheid, werkgevers en onderwijsinstellingen programma’s maken voor om- en bijscholing, begeleiding, uitstroom en instroom, etc. Dit is volgens ons belangrijk om zo veel mogelijk mensen te ondersteunen naar toekomstbestendig werk. De afgelopen 5 jaar leerden we dat om- en bijscholen, begeleiden, uitstromen en instromen van inwoners naar werkgevers maatwerk is, en erg arbeidsintensief. Tegelijkertijd zien we dat de krapte op de arbeidsmarkt toeneemt. Omdat het probleem regionaal is (en niet lokaal), willen we de marktgroepaanpak opschalen. Zelf beschikken we echter niet over de financiële middelen om grote regionale regelingen op te zetten. Daarom moeten we met partners in de koepels per branche kiezen: welke initiatieven schalen we op, welke initiatieven beïndigen we en wat zetten we voort? In 2023 vinden meerdere onderzoeken en evaluaties plaats: • We onderzoeken samen met de regio welke banen komen te verdwijnen en welke juist verschijnen: wat is de omvang, samenstelling etc • We voeren onderzoek uit naar de vaardigheden van de toekomst, zodat we per sector in beeld krijgen over welke vaardigheden een werknemer nu en in de toekomst moet beschikken • We verkennen hoe we onze doelstellingen kunnen financieren.

Onder andere via EFRO en het Nationaal Groeifonds.

34

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Ondersteunen grote maatschappelijke transities

Bestrijden mismatch zorg door opschalen projecten en programma’s met werkgevers, opleiders en werknemers

UtrechtZorg, Regeling Werk naar Werk en marktgroepaanpak

Regeling Werk naar Werk Q3 2023, update actieagenda 2024

Ondersteunen grote maatschappelijke transities

Bestrijden mismatch in de bouw en techniek, met aandacht voor de energietransitie

Versterken van organisatie en uitvoeringskracht Technologieraad, Regeling Werk naar Werk en marktgroepaanpak

Regeling Werk naar Werk Q3 2023, update actieagenda 2024

Ondersteunen grote maatschappelijke transities

Ondersteunen bewoners met digitale vaardigheden en toegang tot digitale beroepen

Versterken en vinden duurzaam businessmodel voor U-Tech Community, Regeling Werk naar Werk en marktgroepaanpak

Regeling Werk naar Werk Q3 2023, update actieagenda 2024

3.2 Toekomstbestendige vaardigheden en banen Ontwikkeling arbeidsmarkt langere termijn In 2021 is de Human Capital Agenda Regio Utrecht vastgesteld. Hierin staan de meest urgente ontwikkelingen en interventies op de regionale arbeidsmarkt om talent beter te benutten. De provincie Utrecht, Utrechtse gemeenten, regio's, werkgeverskoepels en het onderwijs stelden deze agenda op, met de REA als uitgangspunt.

De agenda signaleert 5 grote ontwikkelingen van de arbeidsmarkt in onze regio in de komende jaren: 1. Versnelde krimp van de sectoren industrie, landbouw en financiële dienstverlening 2. Blijvende tekorten in omvangrijke beroepsgroepen (zorg, onderwijs, techniek, dienstverlening), door te weinig instroom en tussentijdse uitstroom 3. Verdergaande flexibilisering van de arbeidsmarkt. Door versnelde uitstroom loopt productiviteit van werknemers en werkgevers gevaar

35

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

4. Baanpolarisering: dalend aantal banen voor praktisch geschoolden in de regio, stijgend aantal banen voor wetenschappelijk geschoolden. Tegelijkertijd grote tekorten aan medewerkers in bepaalde praktische beroepen, bijvoorbeeld zorg en techniek 5. Vaardigheden van de beroepsbevolking sluiten onvoldoende aan bij de vraag. Mensen in een ingewikkelde arbeidsmarktrelatie of zonder werk stappen daardoor onvoldoende over naar kansrijke beroepen. In onze arbeidsmarktaanpak voor de (middel)lange termijn staan, volgens de regionale Human Capital Agenda, de volgende doelen centraal: 1. Meer mensen stappen soepel en veilig over naar beroepen met tekorten en groeipotentie. Met een focus op zij-instromers, werkende armen en niet-uitkeringsgerechtigden 2. Stimuleren leven lang ontwikkelen, leercultuur, vaardighedengericht werken en vernieuwing, met een focus op mensen met beperkte toegang tot scholingsbudgetten en praktisch geschoolden 3. Verhogen digitale vaardigheid van de beroepsbevolking in onze regio 4. Verkenning van inclusiviteit van de arbeidsmarkt. Voor elk van deze 4 sporen ontwikkel(d)en we maatregelen. We richten ons op werknemers én werkgevers, met name in het mkb. We werken met meerdere partners intensief samen: in regionaal verband met de Utrecht Talent Alliantie (UTA),

U10-gemeenten, ROM en EBU. We ontwikkelen een regeling om, via het netwerk van arbeidsmarktkoepels, de overstap van werknemers tussen sectoren te vergemakkelijken. Ons streven is om deze regeling halverwege 2023 in werking te stellen, voor de duur van deze coalitieperiode (tot 2025). Omscholing Veel werkgevers selecteren nieuw personeel nog steeds op opleidingsniveau. Selecteren op basis van vaardigheden moet de nieuwe norm worden. Zo ontstaat een inclusieve arbeidsmarkt met kansen voor iedereen. Een economisch veerkrachtige regio is afhankelijk van een goed gekwalificeerde beroepsbevolking. Omscholing is cruciaal voor mensen met een baan die (potentieel) verdwijnt door automatisering. Veel vaardigheden zijn inzetbaar in andere sectoren, dus een passende aanpak is wenselijk. Overstappen van de ene naar de andere baan moet gemakkelijker worden. Tegelijkertijd moeten werkgevers werken aan een vanzelfsprekende leercultuur. Zo kunnen mensen in hun huidige werk blijven leren en ontwikkelen en zijn ze beter voorbereid op toekomstige veranderingen in en van werk.

De omscholingsregeling, die in coronatijd werd ontwikkeld, bood mensen de kans om via om- en bijscholing een carrière­ switch te maken naar een sector met een grotere baan- en inkomenszekerheid. De regeling stopt in 2023 en wordt geëvalueerd door een onafhankelijke partij. We verkennen met partijen in de regio of een regionale voortzetting mogelijk is. We werken daarin nauw samen met de Utrecht Talent Alliantie, want de UTA zet belangrijke stappen voor de totstandkoming van een Regionaal Talentfonds voor nieuwe en bestaande financiële middelen voor scholing. In de tussentijd lobbyen we bij het Rijk over middelen voor de arbeidsmarkt van onze stad en regio. We stellen een lobbystrategie op, waarmee we nadrukkelijker in beeld willen komen als gelijkwaardige samenwerkingspartner. Regio Utrecht is namelijk de aangewezen plek om arbeidsmarktoplossingen voor de grote maatschappelijke transities te testen en ontwikkelen. Met name qua bevolkingssamenstelling, schaal, triple-helixorganisatie (onderwijs, overheid en bedrijfsleven, via UTA) en verstedelijking. We spreken het Rijk aan om de aanbevelingen van de Commissie Borstlap voor arbeidsmarkthervorming en Leven Lang Ontwikkelen te implementeren.

Selecteren op basis van vaardigheden moet de nieuwe norm worden

36

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Toekomstbestendige vaardigheden en banen voor inwoners en opgaven

Nieuwe mogelijkheid scheppen voor inwoners voor omscholing naar 4 sectoren met tekort

Regionaal Talentfonds (UTA) voor nieuwe en bestaande financiële middelen voor scholing

Update actieagenda 2024

Toekomstbestendige vaardigheden en banen voor inwoners en opgaven

Hardere landelijke interventies op Leven Lang Ontwikkelen (in lijn met Commissie Borstlap)

Uitwerken en uitvoeren Lobbystrategie Rijk

Update actieagenda 2024

Bij alles wat we doen vergroten en bevorderen we diversiteit en inclusie op de arbeidsmarkt

Diversiteit en inclusie We vinden het belangrijk dat alle Utrechters die willen werken, hiervoor goede kansen krijgen, ongeacht hun achtergrond. Bij alles wat we doen is daarom de leidraad van onze werkwijze de diversiteit en inclusie op de arbeidsmarkt vergroten en bevorderen. Dit is een terugkerend thema in onze werkgeversbenadering en -aanpak. Net als het belang van goed werkgeverschap. Met thema’s als: werk moet lonen, leven lang ontwikkelen, om- en bijscholing. Om dit te benadrukken laten we via de aanpak arbeidsmarktdiscriminatie een onderzoek uitvoeren naar (de aanwezigheid van) arbeidsmarkt­ discriminatie in Utrecht.

37

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Toekomstbestendige vaardigheden en banen voor inwoners en opgaven

Naar een inclusieve arbeidsmarkt

Onderzoek naar arbeidsmarktdiscriminatie via aanpak inclusieve arbeidsmarkt

Resultaten uiterlijk Q4 2024 naar de Raad

Toekomstbestendige vaardigheden en banen voor inwoners en opgaven

Naar een inclusieve arbeidsmarkt

Werkgeverspact voor een inclusieve arbeidsmarkt

Rapportage uiterlijk Q4 2024 naar de Raad

Monitoring doelstellingen We monitoren alle ambities voor de Utrechtse economie die in dit hoofdstuk werden genoemd. Via eigen onderzoek en via het analyseren van onderzoek van derden, zoals de provincie, UWV en het Rijk. Zo volgen we het gebruik van omscholingsfaciliteiten, de spanning op de regionale arbeidsmarkt per sector en de mening daarover van Utrechtse werkgevers. Ook monitoren we de werking van de instrumenten via evaluatieonderzoek.

Via het eerder genoemde lokale analyse-instrument ‘Utrechtse Nieuwe Economie Index’ meten we bovendien de maatschappelijke bijdrage van de Utrechtse economie, onder meer de arbeidsmarktaspecten. Daarom zijn in de Utrechtse Nieuwe Economie Index cijfers opgenomen over de gezondheid van werknemers bij Utrechtse bedrijven, de arbeidsdeelname van vrouwen en praktisch opgeleiden en de werk-privébalans bij Utrechtse werknemers. Later dit jaar verschijnt de eerste editie.

38

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

eye Toekomst-­ bestendige Utrechtse economie 39

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

De Utrechtse economie is toekomstbestendig

Sterke ondernemers

Groei in toekomstbestendige sectoren

Naar circulair in 2050

Ondernemers zijn een belangrijk fundament van onze stad. Zij zorgen voor werkgelegenheid, voorzieningen en welvaart; ze zijn aanjagers van levendigheid en voortrekkers van vernieuwingen in de stad en regio. Ook vormen werkgevers het ‘gezicht’ van Utrecht. Daarom koestert de gemeente de Utrechtse ondernemers en staan we ze op allerlei manieren bij. Bijvoorbeeld via vergunningverlening, subsidies en voorlichting en advies over regelgeving. De Utrechtse economie is voor een belangrijk deel opgebouwd uit middelgrote en kleine bedrijven, het mkb. Deze bedrijven zijn bepalend in de economische ontwikkeling van onze regio. De overheid heeft daarbij ‘slechts’ een faciliterende rol. Als gemeente willen we ondernemers en bedrijven ondersteunen toekomstbestendig te blijven of te worden. Mogelijke belemmeringen proberen we weg te nemen en we helpen anticiperen op de veranderingen die de komende jaren plaatsvinden.

4.1 Sterke ondernemers

(OFU) is een omvangrijk investeringsplatform voor een vitaal ondernemersklimaat in Utrecht. Het fonds bestaat sinds 2012 en is opgericht voor en door ondernemers: alle eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden in de gemeente Utrecht betalen mee. Het fonds draagt bij aan versterking van de samenwerking tussen ondernemers en aan gezamenlijke faciliteiten. Jaarlijks met zo’n € 11 miljoen euro. Dankzij het fonds, dat actief is op ruim 70 verschillende gebieden, is er structureel geld voor collectieve ondernemersinitiatieven het lokale vestigingsklimaat verbeteren. Er worden jaarlijks honderden projecten gefinancierd: van feestverlichting in de binnenstad tot camerabeveiliging op industrieterreinen. Ook steeds vaker zijn er projecten die inspelen op sociaal-maatschappelijke thema’s, zoals duurzaamheid en gezond stedelijk leven1. In 2023 vindt evaluatie van het Ondernemersfonds plaats, dit leidt tot aanbevelingen voor een vervolg. Een eerdere evaluatie in 2019 vormde de basis voor het raadsbesluit om het fonds structureel te ondersteunen. In 2023 evalueren we ook het Lokaal Economisch Fonds, dat operationeel was van 2015 tot en met 2018. In de loop van 2023 informeren we de raad hierover.

Ondernemersfonds Utrecht (OFU) We vinden het belangrijk dat ondernemers onderling samenwerken aan het versterken van de economische vitaliteit van hun nabije omgeving en daarbuiten. Het Ondernemersfonds Utrecht

1

Uitgebreide informatie over de activiteiten van het Ondernemersfonds is te vinden in de jaarverslagen van het fonds.

40

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Het Ondernemersfonds Utrecht versterkt de onderlinge samenwerking tussen ondernemers

Ondernemer Centraal Gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers is belangrijker dan ooit. Ondernemers hebben te maken met veel onzekerheden en crises. Om hen op weg te helpen en te ondersteunen willen we het contact met de gemeente zo laagdrempelig mogelijk maken. Daarvoor is Ondernemer Centraal opgericht (zie kader). Het Rijk noemt Ondernemer Centraal een geslaagd voorbeeld van laagdrempelige en ondernemersgerichte dienstverlening, met potentie voor landelijke uitrol. Inmiddels bestaat in het hele land interesse in Ondernemer Centraal. Zo’n 25 gemeenten, diverse provincies en het Rijk oriënteren zich op een soortgelijke aanpak.

Ondernemer Centraal Ondernemer Centraal startte in oktober 2020. Met de aanpak ondersteunt de gemeente Utrechtse ondernemers die in de problemen zijn gekomen. In een vrijblijvend gesprek met een adviseur krijgt de ondernemer advies over de beste mogelijkheden om zijn onderneming verder te ontwikkelen en/of financieel weer gezond te maken. De adviseur, een andere ondernemer, werkt dit uit in een advies. Op basis daarvan kan de ondernemer diensten inkopen bij (lokale) dienstverleningspartners. Hiervoor stelt de gemeente Utrecht een subsidie/ voucher beschikbaar van maximaal 5.000 euro per ondernemer. Voorbeeld: Een modewinkel in Utrecht wordt aan het begin van de coronacrisis geconfronteerd met beperkingen door de lockdowns, maar ook door de kleine winkeloppervlakte. De eigenaar besluit te verhuizen naar een groter pand, maar door nieuwe lockdowns dreigt het winkelconcept ten onder te gaan. Ondernemer Centraal onderzoekt of en hoe de ondernemer geholpen kan worden, met een financiële analyse, een juridische toets en een bedrijfsadvies, via inzet van een retailspecialist en een inkoopspecialist. Als reactie op het advies heeft de ondernemer een nieuw bedrijfsplan ingediend bij Qredits, voor de aanvraag van een microkrediet. Deze aanvraag is toegekend. De modewinkel loopt inmiddels goed: de interventie heeft de omzet en het bedrijfsresultaat sterk positief beïnvloed.

Ondernemer Centraal werkt onder meer met een Doorbraaktafel: een overleg van experts in financiën, juridische zaken, huisvesting, duurzaamheid, etcetera. Aan de tafel nemen zij de individuele situaties van ‘vastgelopen’ ondernemers in detail door, om een doorbraak te organiseren. Deze methode hielp al tientallen ondernemers die tussen wal en schip vielen.

41

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Onze ambitie met de partners is om Ondernemer Centraal structureel te maken en het aantal aangesloten partijen uit te breiden. Daarvoor verkennen we de mogelijkheden. Ook na de coronapandemie blijkt Ondernemer Centraal namelijk van toegevoegde waarde. Nog steeds verkeren veel ondernemers in zwaar weer. Ook biedt het programma kansen om ondernemers te begeleiden richting een duurzamer verdienmodel. In 2023 evalueren we het programma en maken we een langetermijnplan inclusief businesscase. Regionale of landelijke opschaling van het programma en het betrekken van meer partijen kan bijdragen aan structurele borging en financiering van het programma.

Makelpunt, specialist in vestigingsruimte voor deze doelgroepen. We willen een ‘Groene Loper’ (een duurzame interpretatie van de rode loper, waarbij we passende dienstverlening bieden) zijn voor circulaire ondernemers: we helpen bij innovatie en bij het vinden van het juiste netwerk, of de juiste weg binnen de gemeentelijke organisatie.

Impactvolle ondernemers stimuleren We stimuleren ondernemers die de maatschappelijke problemen van vandaag en morgen oplossen. Daarom helpen we impactgedreven ondernemers hun bereik vergroten. Dit doen we via het bouwen van netwerken, onderzoek naar actuele vraagstukken en via subsidies. Via de Maatschappelijke AEX (kortweg MAEX) meten we de impact van ondernemers in de praktijk. Het platform Impact030 helpt impactvolle ondernemers met vraagstukken en brengt ze in contact met andere ondernemers. De verschillende partners van Impact030 versterken het ecosysteem voor Utrechtse impactondernemers door betere samenwerking, en het vergroten van zichtbaarheid in de regio. Werkgevers die bijdragen aan de doelstellingen van Utrecht moeten passende huisvesting kunnen vinden. Via Utrecht City in Business (UCiB), onderdeel van de gemeente Utrecht, ondersteunen we ondernemers bij het vinden van een goede vestigingslocatie. Culturele en maatschappelijke organisaties brengen we in contact met het

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Sterke ondernemers

Aanjagen collectieve ondernemersinitiatieven

Ondernemersfonds Utrecht

Raadsbrief Q3 2023

Sterke ondernemers

Ondernemersfonds Utrecht

Raadsbrief Q3 2023

Q3 2023

Sterke ondernemers

Evaluatie

Lokaal Economisch Fonds

Q3 2023

Ondernemersdienstverlening op orde

Ondersteuning op maat kwetsbare ondernemers met 50 ketenpartners

Ondernemer Centraal – Evaluatie

Q3 2023

Aanjagen innovatief en ambitieus ondernemerschap voor maatschappelijke opgaven

Bouwen en uitbouwen netwerken, uitdagingen rond actuele vraagstukken, onderzoeken en subsidies

Via Impact030

Update actieagenda 2024

Stimuleren circulair ondernemerschap

Gemeentelijke dienstverlening

Groene Loper voor circulaire bedrijven

Update actieagenda 2024

Sterke ondernemers

Dienstverlening aan bedrijven bij vinden vestigingslocatie Utrecht

Utrecht City in Business (UCiB)

Update actieagenda 2024

42

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

4.2 Groei in toekomstbestendige sectoren Innovatieve bedrijven en talenten die bijdragen aan de transitie naar een gezonde, duurzame en digitale economie willen we optimaal benutten. We stellen fondsen en subsidies beschikbaar en geven deze innovatieve bedrijven en talenten gerichte dienstverlening, ook werken we aan gebiedsontwikkeling. Elk bedrijf dat bijdraagt aan de maatschappelijke opgaven van Utrecht (zoals gedefinieerd in de REA), kan op elk gewenst moment in zijn ontwikkelfase financiële ondersteuning vinden. Individueel of in consortia met andere bedrijven en kennisinstellingen. We richten ons vooral op de ontwikkelfase, als de markt nog niet investeert in de innovatie. Daar maken we als (lokale) overheid het verschil. De markt investeert doorgaans wanneer bedrijven zich al breed bewezen hebben. Publieke cofinanciering is dus nodig in de beginfase. Ook via de ROM investeren we in innovatieve start-ups. We organiseren diensten om internationaal talent aan te trekken en versterken de profilering van stad en regio. Investeren in innovatief mkb Innovatie is belangrijk voor het oplossen van maatschappelijke problemen en kan zorgen voor ‘toekomstbestendige’ banen. Utrecht is een kweekvijver voor innovatieve bedrijven, onder andere in de gezondheids- en duurzaamheidssector.

Onze regio kent vele start-ups op het gebied van gezondheid, circulaire bouw, mobiliteit, energietransitie en klimaatadaptatie. 532 van alle 923 innovatieve

start-ups in de provincie Utrecht zijn gevestigd in gemeente Utrecht (bron: ROM Utrecht Region). Bij start-ups is de gemiddelde groei van personeel en winst veel hoger dan bij een doorsneebedrijf. Daarnaast bieden start-ups veelal een aantrekkelijke mix van werkgelegenheid qua opleidingsniveau: een derde van de banen bij start-ups is op mbo-niveau (bron: Netherlands startup employment report 2022, Techleap.nl). Startende en groeiende bedrijven zijn vaak een motor voor de vernieuwing van het bedrijfsleven. Innovatief ondernemerschap zorgt voor nieuwe oplossingen voor bijvoorbeeld duurzaamheid, zorg, mobiliteit en inclusie. Utrechtse start-ups bewijzen dit al geruime tijd, bijvoorbeeld ViCentra, Snappcar, De Clique en Tover. We dragen financieel bij aan partijen die start-ups en scale-ups ondersteunen, zoals de universiteitsincubator UtrechtInc. Een incubator biedt gespecialiseerde diensten om bedrijven te laten groeien, zoals huisvesting en technische ondersteuning.

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Aanjagen innovatief en ambitieus ondernemerschap dat aansluit bij maatschappelijke opgaven

Ondersteunen Utrechts startupecosysteem, voor innovaties die bijdragen aan duurzaamheid, kansengelijkheid en gezondheid

Subsidieregeling start-up en scale-up ecosysteem

Raadsbrief en reguliere P&Ccyclus

43

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Geen talent onbenut Om te groeien in toekomstbestendige sectoren en werkgevers te helpen met personeelswerving, moeten we talenten van buiten de regio aantrekken. We willen dat talenten zich hier direct thuis voelen. Daarom startte de gemeente Utrecht het International Welcome Centre Utrecht Region (IWCUR). Het IWCUR is er voor alle internationale inwoners die net zijn aangekomen in de regio Utrecht of hier al langere tijd wonen: arbeidsmigranten, kenniswerkers, hun partners en gezinnen. Bedrijven, andere gemeenten uit de regio en de universiteit zijn partners van dit initiatief en betalen mee aan de dienstverlening. Het centrum vermindert kwetsbaarheid van internationals. Het biedt een centrale plek waar zij formaliteiten kunnen afhandelen en Engelstalige informatie krijgen over leven, werken en studeren in de regio. Ook biedt het centrum toegang tot de lokale en internationale gemeenschap. Onder meer via evenementen waar arbeidsmigranten en hun partners in contact komen met anderen en bedrijven die zich richten op deze doelgroep. Zo laten we geen talent onbenut. Het IWCUR werkt samen met andere (inter)nationale welcome-centers.

Het International Welcome Centre Utrecht Region zorgt ervoor dat talenten zich vanaf hun komst al thuis voelen

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Dienstverlening nieuwkomers op orde en aantrekken internationaal talent

Helpen van nieuwkomers bij het landen in de regio Utrecht

International Welcome Centre Utrecht Region

Voortgangsbrief naar gemeenteraad in 2024

Investeringen voor innovaties Om impactvolle innovaties in de regio mogelijk te maken, is veel investeringskapitaal nodig. Het EU-fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stelt € 35 miljoen beschikbaar voor de provincie Utrecht (periode 2021 – 2027). Dit gaat naar projecten van bedrijven op het gebied van innovatie, energie en klimaat en duurzame stedelijke ontwikkeling. Ongeveer 25% van het budget (6,4 miljoen euro) moet besteed worden aan projecten in de gemeente Utrecht. De budgetten komen stapsgewijs beschikbaar voor ondernemers, via thematische openstellingen. Voor het verkrijgen van de EU-subsidie is minimaal 60% cofinanciering uit andere bronnen vereist. Opgeteld zorgen deze EFRO-middelen voor een investeringsimpuls van € 85 miljoen euro. Met de budgetten zijn al succesvolle projecten gerealiseerd. Zo ontving Vitestro subsidie voor het naar de markt brengen van een bloedprikrobot, die nauwkeurig en veilig bloed afneemt, zonder kans op misprikken. Ook gingen er EFRO-middelen naar scholingsplatform Utrecht Tech Community, bio-grondstoffenservice De Clique en creatieve broedplaats Werkspoorkwartier. We maken ons er sterk voor dat zo veel mogelijk Utrechtse ondernemers en maatschappelijke initiatieven de kans krijgen gebruik te maken van de budgetten.

44

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Economische structuurversterking voor innovatie, duurzaamheid en arbeidsmarkt

Aanjagen projecten ondernemers, financiële instrumenten

EFRO

P&C-cyclus en incidentele raadsbrieven over (afsluiting van) openstellingen

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht Region (ROM) Om regionaal te werken aan innovatiekracht van de economie, is een integrale regionale innovatie-aanpak nodig. Voorheen waren er op dit gebied veel actoren. Sinds 2020 heeft de provincie Utrecht 1 organisatie die innovaties in de regionale economie aanjaagt: de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht Region (ROM). De ROM investeert in innovatieve bedrijven die zich richten op maatschappelijke opgaven. Ook stimuleert de ROM de ontwikkeling van regionale innovatieconsortia en internationale verbindingen tussen bedrijven en kennisinstellingen. Het is het centrale aanspreekpunt in de regio voor ondernemers, investeerders, het Rijk, kennisinstellingen en regionale overheden voor innovatievragen, projectontwikkeling en financiering. Aandeelhouders van de ROM zijn de grootste gemeenten, de provincie, Universiteit Utrecht en het Rijk.

In 2022 stelde de ROM de meerjarenstrategie 2023 – 2026 vast. Deze strategie beschrijft hoe de ROM juist die ondernemers ondersteunt die zo belangrijk zijn voor onze maatschappelijke opgaven. De ROM kan inmiddels bouwen op een omvangrijk netwerk en vooruitstrevende dienstverlening. In 2023 brengt de ROM meer focus aan in gedefinieerde sectoren, waardoor haar toegevoegde waarde voor bedrijven toeneemt. Om nog meer bedrijven te bereiken die bijdragen aan maatschappelijke opgaven, investeert de ROM in digitale en fysieke zichtbaarheid. De meeste investeringen van de ROM gaan naar bedrijven in de gemeente Utrecht. In 2021 betrof het 8 van de 11 investeringen.

Doel

Actie

Instrument

Informatie

De ROM heeft een belangrijke rol in het ontwikkelen van regionale proposities voor fondsen en subsidies van het Rijk en de EU, zoals het Nationaal Groeifonds. Met de komst van de ROM en de prominente positie van de Universiteit Utrecht – aangeduid als beste Nederlandse universiteit (Bron: Shanghai-ranking) – slaagt de regio er goed in om deze nationale gelden te gebruiken.

Aanjagen van innovatief en ambitieus ondernemerschap dat aansluit bij maatschappelijke opgaven

Innovatieve oplossingen via netwerk, kennis en kapitaal op de domeinen investeren, innoveren en internationaliseren voor innovatief mkb in de regio

ROM

Aanbieden jaarplannen en jaarverslagen en Meerjarenstrategie 2022 – 2026

45

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Fundamenteel onderzoek Utrecht heeft een sterk profiel op het gebied van toegepast onderzoek in gezondheid, duurzaamheid en digitalisering. Er is veel research & development (hierna: R&D) in de sectoren gezondheid en life sciences, vooral van publieke instituten, zoals Universiteit Utrecht, UMC Utrecht en het RIVM. Het grote aandeel van publieke R&D in Utrecht is een kracht, omdat fundamenteel onderzoek vaak leidt tot aanpak van grote langetermijnuitdagingen. De private R&D blijft naar verhouding wat achter. Dit pakken we aan door de ROM altijd samen te laten investeren met private investeerders. Eenzelfde ‘cofinancieringseis’ geldt ook voor andere programma’s en regelingen, zoals EFRO2.

Veelbelovende Utrechtse start-ups Begin 2023 investeerde ROM Utrecht Region in 2 Utrechtse start-ups: Vedea Healthware en Wastewatchers. Beide bedrijven zijn gevestigd in Dotslash, het Utrechtse centrum voor start-ups en scale-ups. Ongeveer 1 op de 25 kinderen heeft een lui oog. Al eeuwenlang wordt een lui oog behandeld door het goede oog af te plakken. Startup Vedea Healthware ontwikkelt een innovatieve behandel­ methode voor luie ogen bij kinderen: een virtual-realitygame voor kinderen. Dit is leuker en effectiever, en vergroot de therapietrouw. Met de investering van de ROM kan Vedea de games verder ontwikkelen, de klinische studie uitvoeren en zich voorbereiden op certificering van de technologie. Start-up Wastewatchers maakt software die voedselverspilling bij cateraars tegengaat. Wastewatchers ontwikkelde een softwarepakket waarmee een ondernemer kan voorspellen hoeveel voedsel er verkocht wordt op een dag. De voorspelling is gebaseerd op meerdere variabelen en geeft precies inzicht in de afzet, waardoor de ondernemer de goede hoeveelheid eten klaar kan maken. Zo wordt er minder voedsel verspild. Op dit moment helpt Wastewatchers in Nederland al 200 organisaties voedselverspilling tegengaan. Met de investering van de ROM wil Wastewatchers de software verder ontwikkelen en verbeteren.

2

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling.

46

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Utrecht Heart of Health Regio Utrecht concurreert (inter)nationaal met andere regio’s om talent, investeringen (publiek en privaat), innovatie, kennis en bedrijvigheid. Om onze toppositie te behouden en investeringen aan te trekken (van cultuur tot infrastructuur), is de regionale profilering aangescherpt naar ‘Utrecht, Heart of Health’. Deze aanscherping vond plaats via een triple-helixsamenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid in de Economic Board Utrecht (EBU). De EBU richt zich op het versterken van de lobbykracht van de regio. Utrecht, Heart of Health bestaat uit: • Gezonde mens: Bedrijven, kennisinstellingen en overheden in regio Utrecht leveren met innovaties, projecten en programma’s een belangrijke bijdrage aan de gezondheid van mensen in de hele wereld • Gezonde leefomgeving: De regio heeft internationaal onderscheidende publiek-private initiatieven op het gebied van klimaat, duurzaamheid en bouw. Denk aan Digital Twin, een virtuele representatie van de echte wereld, met inbegrip van fysieke objecten. En bi-directioneel laden van je elektrische auto: stroom laden of gebruiken vanuit je auto) • Gezonde samenleving: Digitale en gamingtechnologieën leveren een belangrijke bijdrage aan innovaties in de zorg, energietransitie en klimaatoplossingen.

Het Heart of Health-profiel ondersteunt de uitgangspunten van deze actieagenda: een inclusieve en duurzame economie, met ondernemers en initiatieven die hieraan bijdragen. Utrecht is het

kloppende hart van een gezonde samenleving, met gezonde mensen in een gezonde omgeving. In de regio werken bedrijven, instellingen en overheden samen aan kennis, ideeën, oplossingen en toepassingen voor een duurzaam gezondere samenleving. De ambitie om Utrecht gerichter te profileren als regio voor oplossingen rond gezonde mens en gezonde leefomgeving, is in lijn met een van de aanbevelingen van de Rekenkamer: “Een helder en onderscheidend profiel is nodig voor een goede afstemming met de inzet van andere overheden en voor de onderbouwing van subsidieaanvragen door de gemeente.”

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Vergroten succeskans bij (inter) nationale investeringen

Een sterk, herkenbaar en onderscheidend economisch profiel voor Utrecht, versterken netwerk-, denk-, en lobbykracht van grote werkgevers, opstellen lobbyagenda en uitdragen profiel Heart of Health

EBU

Agenda van de EBU

47

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

4.3 Ambitie: circulaire stad in 2050 De noodzaak van een circulaire economie, waarin grondstoffen niet meer verloren gaan, wordt steeds duidelijker. Ons huidige lineaire economische systeem is gebaseerd op een oneindige voorraad grondstoffen. Maar grondstoffen worden steeds schaarser en belasten het milieu flink. In een circulaire economie staat efficiënt gebruik van grondstoffen centraal (bron: PBL 2018). Een circulaire economie is geen doel op zich, maar een middel om doelen te realiseren. Door grondstoffen circulair te gebruiken, verminderen we effecten van klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, vervuiling en leveringsrisico's. Gemeente Utrecht wil daarom in 2050 een circulaire stad zijn. Samen met bedrijven, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en bewoners werken we toe naar een afvalvrije, duurzame economie van de toekomst. Dit vraagt om grote veranderingen. Denk aan nieuwe banen, opleidingen, verdienmodellen en samenwerkingsvormen. De circulaire economie creëert een nieuw speelveld voor ondernemers, kennisinstellingen en overheden. De transitie naar een circulaire economie zit nog in de startfase. Om de ambitie voor 2050 waar te maken, is een forse inspanning nodig.

Samen werken we toe naar een afvalvrije, duurzame economie van de toekomst

Landelijk beleid Het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023 – 2030 (aangeboden aan de Tweede Kamer in februari 2023) bevat een maatregelenpakket voor opschaling van de circulaire economie op landelijk niveau. Het maatregelenpakket is zeer breed: een mix van beprijzen, normeren en stimuleren. Onder meer aanpassing van afvalstoffentarieven, dat hergebruik bevordert en recycling lonender maakt, strengere normen voor rapporteren over milieuprestaties, aantrekkelijker maken van financiering voor circulaire investeringen, uitbouw en promotie van circulaire ambachtscentra in steden en investeringen in technisch beroepsonderwijs (via Nationaal Groeifonds). Voor de grote en complexe transitie naar een circulaire economie stelt het Rijk relatief weinig financiële middelen beschikbaar: in 2023 zo’n 70 miljoen euro, met een afbouw naar 49 miljoen euro per jaar tot 2030. Het Rijk wil bestaande rijks- en EU-regelingen benutten om de ambities waar te maken, zoals Groeifonds, Regiodeals en Innovatieregelingen.

48

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Gemeentelijk circulair beleid Als gemeente voeren we sinds 2020 gericht beleid om de transitie naar een circulaire stad aan te jagen. De eerste stap was het Actieprogramma Utrecht Circulair 2020 – 2023 (vastgesteld in november 2020). De ambitie van dit programma was veel experimenteren, constateren en leren. Het richtte zich op 5 prioriteiten: versterken van het Utrechtse vestigings- en investeringsklimaat voor circulaire bedrijven, circulaire inkoop, circulaire gebiedsontwikkeling en bouw, vermindering en hergebruik van afval, ontwikkelen van een kennisagenda en opleiden. Het programma boekte mooie resultaten, met begeleiding, ondersteuning bij het verkrijgen van EU-subsidies, circulaire inkoop van de gemeente en een ROM-investeringsfonds voor circulaire initiatieven. Dit leidde tot een aantal inspirerende best practices, zoals De Clique, B-next, Wastewatchers en Van Straten Medical. In de stad zijn daarnaast veel bedrijven gevestigd die met het onderwerp circulariteit bezig zijn, soms al vanuit hun bedrijfsvoering en soms via experimenten, bijvoorbeeld recycle- en reparatiebedrijven.

Vervolgkeuzes circulaire economie Volgend jaar leggen we in de beleidsnota Utrecht Circulair 2050 een pakket vervolgkeuzes aan de raad voor. Hiermee vullen we het economische gedeelte van de circulaire economie in, in lijn met het bestuursakkoord, rijks- en provinciaal beleid. Te denken valt aan activiteiten binnen de volgende sporen: • Voldoende vestigingsruimte voor bestaande en nieuwe circulaire bedrijven, in onze gemeente en de regio • Gemeentelijke dienstverlening voor circulaire bedrijven, met onder meer de Groene Loper als aanspreekpunt voor circulaire bedrijven • Hergebruik en besparing in de economie: in 2030 is het gebruik van primaire grondstoffen gehalveerd • Aanjagen impactvol ondernemen: het peloton van Utrechtse midden- en kleinbedrijf en zelfstandigen meekrijgen met de circulaire koplopers • Bij de transitie is iedereen nodig: aanpak voor aantrekken en opleiden innovatief talent • Circulair bouwen als standaard: circulair bouwen in praktijk toepassen in gebiedsontwikkelingen, hergebruik grondstoffen en bouwmaterialen • Het investeringsklimaat voor circulaire bedrijven versterken. • Gemeente geeft het goede voorbeeld, met onder meer circulair inkoopbeleid.

49

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Doel

Actie

Instrument

Informatie

Utrecht circulair in 2050

Ambities economische dimensie Utrecht Circulair 2050

Visie Utrecht Circulair 2050

Q1 2024 in raad

Utrecht circulair in 2050

Doelen economische dimensie Utrecht Circulair 2050

Beleidsnota Utrecht Circulair 2050

2024 in raad

Utrecht circulair in 2050

-

-

-

Utrecht circulair in 2050

Ruimte voor circulaire bedrijven

Uitgifte bedrijventerrein Strijkviertel, OMU, omgevingsvisies

Rapportage Utrecht Circulair

Utrecht circulair in 2050

Bewustwording bedrijven over circulair ondernemen

NEx, versterken netwerken circulair ondernemerschap en bouwen met ROM

Rapportage Utrecht Circulair

Utrecht circulair in 2050

Groene Loper voor circulaire ondernemers

Utrecht City in Business

Rapportage Utrecht Circulair

Kennisdeling en lobby bij Rijk instrumentarium en fondsen

Samenwerking in G6-verband over ‘circulaire economie

Utrecht circulair in 2050

Met onze aanpak sluiten we aan bij het nationaal programma Circulaire Economie 2023 – 2030. Samen met andere grote steden en in diverse regionale gremia, zoals ROM en Economic Board Utrecht voeren we proactieve lobby voor steun voor onze ambities en rijksfinanciering, waar nodig in combinatie met provinciale en EU-middelen. Hierbij vragen we aandacht voor huisvestingsmogelijkheden voor ruimte-intensieve circulaire bedrijven.

Update actieagenda 2024

Op dit moment is die ruimte er onvoldoende en verliezen stedelijke regio’s bedrijven die grondstoffen verwerken, veelal recyclebedrijven. Hierdoor zijn grondstoffenketens minder efficiënt te organiseren.

worden. Volgens de Wet Milieubeheer blijft een afvalstof na recycling een afvalstof. Dit betekent dat alleen vergunde instellingen afvalstoffen mogen ontvangen. Daardoor is het lastig om deze grondstoffen toe te passen in projecten of producten. Aanpassing in de milieuwetgeving maakt het voor bedrijven makkelijker om afvalstoffen te hergebruiken. Monitoring doelstellingen We monitoren de ambities voor de Utrechtse economie uit dit hoofdstuk, via eigen onderzoek en via het analyseren van onderzoek van derden, zoals de provincie, het UWV en het Rijk. Zo volgen we de ontwikkeling van het aantal innovatieve start-ups, het aantal snel doorgroeiende scale-ups en de R&D-uitgaven in de regio. Ook monitoren we de werking van de ingezette instrumenten, via evaluatieonderzoek. Via het eerder genoemde lokale analyse-instrument ‘Utrechtse Nieuwe Economie Index’ meten we de maatschappelijke bijdrage van de Utrechtse economie, onder meer qua innovatiekracht, vergroening en sociale impact. Zo meten we de ontwikkeling van het aantal bedrijven dat actief is in de circulaire economie, de verduurzaming van Utrechts bedrijfsvastgoed en de impact van sociale ondernemingen in Utrecht. In 2022 kende Utrecht 131 socialimpact initiatieven, waarvan 22 volgroeide initiatieven. Later dit jaar verschijnt de eerste editie van de Utrechtse Nieuwe Economie Index.

In onze lobby vragen we ook aandacht voor de afvalstoffen­ wetgeving. Die is nog te veel gericht op afval en niet op reststromen, die (soms via halffabrikaat) weer (secundaire) grondstof kunnen

50

Actie-agenda Utrechtse economie 2023 – 2026

paperclip Bijlagen 51

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Bijlage A: Resultaten arbeidsmarkt 2020 – nu

ALGEMEEN • Omscholingsregeling (2021 – 2023) – 973 aanmeldingen, 143 adviezen met 120 aanvragen en 85 doorverwijzingen. • Scan subsidiekansen arbeidsmarkt tekortsectoren (2023) – Inzicht in kansen op subsidie voor opschaling. Samen met de koepels en UTA benutten.

• Talenthub (start in 2023). • Stedin bedrijfsschool (start in 2023). • Circulaire bouwhubs (2021 – heden) – 41 kandidaten in begeleiding. • Ontdekhal techniek (2020 – heden) – bezocht door: 375 middelbare scholieren, 3.800 reguliere bezoekers en 2.400 basisschoolleerlingen. • Techstart en Be an Engineer (start in 2023).

ICT • Techgrounds (Sep 2021 – heden) – 40 mensen in opleiding uit Utrecht mét baangarantie. • Futurelab 030 - (Aug 2021 – dec 2022) – Ongeveer 40 deelnemers (definitieve cijfers volgen nog). • Young digitals – (Apr 2022 – heden) – 25 gestart, 20 nu bezig, mét baangarantie. • ICCU, ICT Career Centre Utrecht (Sep 2021 – heden) – 204 inschrijvingen, 90 gestart. • U-Tech community – (2021 – heden) – ICT koepel, trajecten voor inwoners en mkb’ers, zoals co-teach (informatica op school) en mkb-werkplaats (hulp voor mkb’ers bij digitaliseringsvragen).

ZORG • Ik zorg-shop (2020 – heden) – 1.000 gesprekken met geïnteresseerde (zij instromers) over leren & werken in de zorg per jaar. • De Zorgversterkers, regionaal werkgeverschap (2021 (pilot) – heden), vanaf 2023 ook jeugd en welzijn – 14 werkgevers aangesloten. • Probleemanalyse wonen en werken in sector Zorg &Welzijn 2022 via Health Hub (2022) • Health Innovation School, aanjagen programmering arbeidsbesparende technologie, met subsidie UTA (2022 – 2023) – 80 professionals uit de zorg. • Supportteam van Coalitie Aantrekkelijke arbeidsmarkt van Health Hub Utrecht (2022) – skills zorgprofessional van de toekomst, regionaal werkgeverschap. • Rondetafel kinderopvang, oplossingsrichtingen werknemerstekort op tafel (2022 – 2023) - Actieprogramma en aantrekken coördinator kinderopvang bij MO. • Ophalen behoeften organisaties Sociaal Domein (2022 – 2023) – Verzoek regionaal werkgeverschap en samen opleiden aan Utrechtzorg. • Experiment contact met jongeren (jeugdhulp) via Metaverse (2022 – 2023) – Arbeidsbesparende technologie, in samenwerking met marktgroep IT.

BOUW TECHNIEK ENERGIETRANSITIE CIRCULAIR • Beroepentuin (2020 – heden) – 297 trajecten (deelnemer kan meerdere trajecten doorlopen). • Bouw = Wouw (2020 – heden) – 153 trajecten. • Evenementen: Beroepenmarkt, techniek doedag (2021 – heden) – 566 bezoekers. • Summerschool techniek (2022 – heden) - 28 trajecten. • Voucherregeling ‘techniek samen de crisis door’, gericht op behoud werknemers, LLO (2021 – heden) – 502 trajecten (regionaal). • Je leven in de verf (2021 – heden) – 14 kandidaten in begeleiding.

52

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Nieuwe visies en beleidsnota’s • Beleidsnota werklocaties – pagina 20 bovenste actie • Visie Lage Weide – pagina 23 2e actie • Beleidsnota arbeidsmarkt – pagina 33 1e actie • Visie en beleidsnota Utrecht Circulair 2050 – pagina 50 1e actie

Beleid tijdelijk verblijf (short stay) en bijstelling hotels – 2019 De notitie ‘Beleid tijdelijk verblijf (short stay) en bijstelling hotels’ is een aanvulling op de ‘beleidsnota Hotels Utrecht 2010 – 2020’. Hierin wordt nieuw beleid voor tijdelijk verblijf beschreven en het reguliere hotelbeleid bijgesteld.

Bestaande visies en beleidsnota’s Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 – 2021 In de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 staan de ambities van de gemeente Utrecht voor de grote vraagstukken van de stad, nu en in de toekomst. Het is een visiedocument. De gemeente kiest op het gebied van werklocaties 3 richtinggevende kaders: Werklocaties optimaliseren, Werken in de wijken versterken en Vitale winkelgebieden realiseren.

Beleidsnota en beleidsregels Particuliere Vakantieverhuur 2018 – 2018 In deze nota en beleidsregels is de regelgeving vastgelegd voor het verhuren van de gehele woonruimte tijdens de afwezigheid van de hoofdbewoners (particuliere vakantieverhuur).

Regionale Economische Agenda Utrecht 2020 – 2027 – 2020 De Regionale Economische Agenda 2020 – 2027 schetst de kaders voor onze gemeentelijke strategie, beleid en uitvoering op het gebied van economie. In de REA koppelen we maatschappelijke opgaven (gezonde mensen, toekomstbestendige leefomgeving en waardevolle digitalisering) aan economische kansen.

Bijlage B: Visies en beleidsnota's

Utrecht Circulair 2020 – 2023 – 2020 Utrecht wil in 2050 een circulaire stad zijn. Utrecht Circulair 2020 – 2023 maakt onderdeel uit van de Omgevingsvisie en is een eerste stap op weg naar 2050. Kantorenbrief 2019 – 2019 Naar aanleiding van de sterk veranderende kantorenmarkt is de ‘Kantorenbrief 2019’ opgesteld met daarin een aantal actiepunten.

Ontwikkelingskader Horeca Utrecht 2018 – 2018 Het ‘Ontwikkelingskader Horeca Utrecht 2018’ beschrijft de kaders waarmee we willen bijdragen aan een gezonde groei van de stad en inspelen op nieuwe trends. Met de beschreven aanpak werken we aan een aantrekkelijk, gezond en toekomstbestendig woon-, werk- en ondernemersklimaat. City Deal Health Hub – 2016 Deze City Deal wil gezond (stedelijk) leven stimuleren, via een meer samenhangende en innovatieve aanpak van complexe gezondheidsvraagstukken en versterking van de Utrechtse (en Nederlandse) gezondheidsgerelateerde economie. Perspectief Toerisme 2020 – Live like a local – 2015 Het ‘Perspectief Toerisme 2020’ geeft een doorkijk naar de belangrijkste ontwikkelingen in de toeristische markt voor de komende jaren en hoe de gemeente Utrecht hier met haar stakeholders op wil inspelen. Het

53

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

vormt een nadere uitwerking van 2 lopende beleidskaders, namelijk de Economische Agenda 2012 – 2018 en de Hotelnota 2020. A room with a view, hotelnota 2010 – 2020 en Actualisatie marktruimte hotelnota ‘A room With A View’ 2015 – 2010 & 2015 In de beleidsnota 'A Room with a View' en de hotelnota actualisatie marktruimte 'A Room with a View' staat het Utrechtse hotelbeleid beschreven. Besluit eerste wijziging Huisvestingsverordening regio Utrecht 2012 – april 2021 – 2021 Met deze wijziging zijn de regels voor Toeristische verhuur van woonruimte vastgelegd in de huisvestingsverordening. Hiermee is onder meer de registratieplicht voor alle vormen van toeristische verhuur in werking getreden en de meldplicht voor particuliere vakantieverhuur.

Bedrijventerreinenstrategie Utrecht 2012 – 2012 De doelstelling van het bedrijventerreinenbeleid is om voldoende en toekomstbestendige werklocaties te bieden, die voldoen aan de wensen van hedendaagse en toekomstige ondernemers en daarmee een bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van de stad. In deze nota wordt daar een concrete uitwerking aan gegeven. Ontwikkelingskader detailhandel – 2012 Nieuwe ontwikkelingen, zoals internetverkoop en leegstand, vragen om een gemeentelijk handelen dat bijdraagt aan een goede detailhandelsstructuur en leegstand tegengaat. In dit ontwikkelingskader staat een uitwerking van dit beleid beschreven.

Vitale stadswijken, functiemenging in woonwijken – 2013 In deze notitie worden de beleidsrichting en randvoorwaarden beschreven voor het faciliteren van meer functiemenging in woonwijken en het biedt een toetsingskader voor initiatieven die afwijken van bestemmingsplannen. Daarnaast worden voorstellen gedaan voor verdere optimalisering en het transparanter maken van mogelijkheden voor werken in de wijk.

54

Actieagenda Utrechtse economie Uitvoeringsplan 2023 – 2026

Colofon Juni 2023 Tekst Economie en Werkgelegenheid voor Iedereen, gemeente Utrecht Fotografie Beeldbank gemeente Utrecht Ontwerp en Illustraties Enof creatieve communicatie

55