9e vergadering gemeenteraad 17 juni 2021.doc
Tekst van het document
hiervoor komt. Voorts vindt de ChristenUnie-fractie het belangrijk dat iedereen gevaccineerd wordt, om zo het virus onder controle te houden. De ChristenUnie-fractie steunt de ozb-verhoging, zodat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.
De ChristenUnie-fractie vindt het voorts goed dat er een stem wordt gegeven aan mensen die die nu
niet hebben: mensen met schulden, daklozen, mensen die in de mensenhandel zitten, staatlozen. Bij de laatste groep pakt het college door om hun letterlijk een stem te geven.
De ChristenUnie-fractie vindt meer tijd voor rust en bezinning essentieel om veerkrachtig uit de
crisis te kunnen komen. Twee weken geleden concludeerde het CNV dat een op de vijf werkenden
tegen een burn-out aan zit. In de tips die VWS geeft om gezond te blijven, staat niet “heb je stress,
neem een rustdag”. De zondag is daar heel geschikt voor. Ook samen sporten is belangrijk en daarin wordt gelukkig goed geïnvesteerd. Voorts is de ontwikkeling van natuur en groen hard nodig en
moet de lokale ondernemer gesteund worden. Ook tijd doorbrengen met het gezin is belangrijk. Zo
kan de maatschappij tot rust komen. In Prediker staat immers: beter is één hand gevuld met rust dan beide vuisten vol gezwoeg en najagen van de wind.
De heer Van Heuven (PvdD) begint met een aantal recente krantenkoppen: “Alle remmen gaan los en
de economie gaat fors groeien”, “Van virusangst naar festivalkoorts”, “Hier vier je de summer of love” en “Ruim 500.000 mensen wilden een kaartje voor een café-experiment en slechts 3.000 is het
gelukt”. Het virus is nog niet weg, maar hopelijk is het einde van de coronacrisis in zicht. Midden in
de crisis werd gezegd: we gaan het helemaal anders doen, we gaan anders leven, minder consumeren, we gaan de natuur, de dieren en het klimaat respecteren. Die wensen zijn blijkens de kranten-
koppen vergeten. Iedereen wil reizen, vliegen, naar terrassen, naar festivals. Men heeft het anderhalf jaar moeten missen en heeft er dus “recht” op. Het is een compensatie-economie: dubbel en dwars inhalen wat je een tijd niet kon doen. De raad krijgt talloze klachten over overvolle parken en
19
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota) terrassen. De afdeling VTH is overbezet en het zwerfafval stapelt zich op. De verduurzaming van festivals en evenementen krijgt geen prioriteit.
Mevrouw Schilderman (D66) krijgt de indruk dat volgens de PvdD iedereen na de coronacrisis nog steeds alleen thuis moet zitten met een wortel.
De heer Van Heuven (PvdD) reageert dat duidelijk is geworden dat tijdens de coronacrisis de lucht
schoner is geworden, dat er minder werd gevlogen en dat men meer rekening hield met elkaar. Nu
wordt het recht opgeëist om zo veel mogelijk te consumeren omdat men het zwaar heeft gehad. Het stoort hem dat partijen in de raad zich druk maken over de grootte van terrassen en de vergunning daarvoor.
Mevrouw Schilderman (D66) wijst op alle ondernemers die hun zaak dicht hebben moeten houden vanwege corona. Vindt de heer Van Heuven dat zij dat nog maar even vol moeten houden?
De heer Van Heuven (PvdD) heeft al heel vaak aandacht gevraagd voor de donut-economie: zorg
ervoor dat je voldoende economie hebt om iedereen een sociaal minimum te geven, maar houdt een ecologisch plafond in acht. De huidige compensatie-economie gaat dwars door dat ecologische plafond.
De heer Van Steeg (CDA) meent dat de uitbreiding van de terrassen er vooral op gericht is om de ondernemers te steunen na corona. De heer Van Heuven (PvdD) wijst op omwonenden, die niet gevraagd hebben om een tijdelijk terras voor hun deur, dat ook nog eens vergroot is. Veel mensen klagen over geluidsoverlast en die klachten worden niet serieus genomen. Het draait niet alleen om horecaondernemers.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) is het niet eens met het geschetste beeld dat de hele
binnenstad vol staat met terrassen. Het gaat niet alleen om het steunen van ondernemers, maar ook om ervoor te zorgen dat mensen elkaar veilig kunnen ontmoeten.
Het gaat de heer Van Heuven (PvdD) niet alleen om de uitbreiding van terrassen, waarvan mensen
vinden dat ze daar recht op hebben. Hij wijst ook op het feit dat mensen weer massaal willen gaan
vliegen. Een voorstel van de PvdD om fossiele reclame uit te bannen uit de openbare orde is van tafel geveegd.
De heer Van Steeg (CDA) meent dat de uitbreiding van terrassen er is om ondernemers te helpen om de situatie veilig te houden. De heer Van Heuven (PvdD) reageert dat de ondernemers zelf ook uitbreiding eisen en dat mensen
zich niet laten wegsturen als een terras vol zit. Ook in de parken eigenen mensen zich de ruimte toe, waarbij zij ook nog eens zwerfafval achterlaten.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) kan zich vinden in het betoog van de heer Van Heuven. Terrassen zonder vergunning worden uitgebreid en regels worden niet gehandhaafd. De Neude staat vol met fietsen van mensen die op terrassen zitten. Die verrommeling is niet wat je wilt in de stad.
20
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota)
De heer Van Steeg (CDA) vindt dat de schuld niet ligt bij ondernemers die vragen om uitbreiding van hun terrassen, maar vindt dat die verhuftering moet worden aangepakt. De heer Sungur (DENK) begrijpt dat de heer Van Heuven vooral doelt op een gedragspatroon en steunt hem daarin. De heer Van Heuven (PvdD) vervolgt dat de Voorjaarsnota meer dan ooit de mens centraal stelt. Veel mensen werden door de coronacrisis eenzamer, armer en ongezonder en dat moet bestreden
worden. Maar recreatie brengt de natuur in gevaar. Dieren komen in de knel door huizenbouw,
autoverkeer en grootschalige festivals. Het programma Duurzaamheid krijgt geen extra geld. De PvdD heeft een jaar geleden aan het college gevraagd in kaart te brengen welke gemeentelijke
keuzes kunnen bijdragen aan een nieuwe zoönotische pandemie. Wethouder Verschuure heeft tot juli de tijd om de toen aangenomen motie uit te voeren.
In de Ruimtelijke Strategie staat dat het college in 2050 klimaatneutraal wil zijn. De vorige coalitie wilde dat in 2030. Dat is een vertraging van twintig jaar, terwijl er volgens de VN nog maar negen
jaar tijd is om klimaatverandering tegen te gaan. De PvdD is enorm teleurgesteld in het klimaatbeleid van het college. In een brief van vandaag schrijft het college dat de schade van klimaatverandering in
Utrecht tot 2050 kan oplopen tot 1,6 miljard of meer. De PvdD dient motie M112 “Klimaatneutraal en rap ermee!” in, met de opdracht aan het college om het doel vast te leggen dat Utrecht uiterlijk in
2030 klimaatneutraal is, voor deze doelstelling een helder en inzichtelijk klimaatbeleid te ontwikkelen met concrete en controleerbare tussendoelen, en dit plan inclusief financiële onderbouwing uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2022 aan de raad voor te leggen.
De gemeentelijke begroting is afhankelijk van groei, terwijl groei geen oplossing is maar een
probleem. Utrecht moet zich niet afhankelijk maken van groei. Het is tijd om het beeld te kantelen. De heer Sungur (DENK) sluit zich aan bij de woorden die zijn gesproken over de nare gebeurtenissen
van het afgelopen jaar. Met de Voorjaarsnota worden steunpakketten ingesteld voor sport, cultuur en evenementen. Er wordt geïnvesteerd in bestaanszekerheid van Utrechters en in ontwikkelings-
opgaven in de stad, zodat betaalbaar wonen mogelijk wordt. DENK zal bij de behandeling van de Voorjaarsnota nader ingaan op deze thema’s.
Vandaag legt DENK de nadruk op discriminatie en het effect daarvan op Utrechters. Door corona zijn de verschillen in de stad groter geworden. Het aantal Utrechters dat zich gediscrimineerd voelt
schommelt tussen de 14% en 15%. In de laatste inwonersenquête was dit helaas gestegen tot 16%. Dat zou betekenen dat meer dan 7 van de 45 raadsleden zich gediscrimineerd voelt, meer dan de
helft van alle GroenLinks-stemmers of meer dan alle VVD-stemmers. Ook het aantal meldingen dat bij Artikel 1 is binnengekomen, is fors gestegen: in 2020 waren dat er 237, terwijl dit in 2019 op 172 lag.
Discriminatie is een hardnekkig probleem dat zich voordoet op verschillende beleidsterreinen. Op
initiatief van DENK heeft een onderzoek plaatsgevonden naar discriminatie op de woningmarkt. De resultaten waren schokkend. In 2019 heeft DENK de wethouder gevraagd om praktijktesten uit te voeren om inzicht te krijgen in discriminatie op de stagemarkt. Uit de resultaten blijkt dat je in
Utrecht minder kans maakt op een stageplek als je huiswerkbegeleiding geeft in een moskee dan in een buurthuis.
Met al deze gegevens en ervaringen zou je zeggen dat de gemeente flink geld uittrekt om discriminatie en racisme aan te pakken. Helaas staat daar in de Voorjaarsnota niets over. Artikel 1 van de
21
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota) Grondwet vraagt om gelijkwaardigheid, aanpak van racisme en discriminatie. Maar discriminatie
maakt ook letterlijk ziek en raakt daarmee de volksgezondheid. Discriminatie sluit talent uit en dat is slecht voor de economie. Discriminatie laat mensen het vertrouwen in de overheid verliezen.
Discriminatie ontneemt mensen een perspectief op een mooie en eerlijke toekomst. Als je mensen
uit de criminaliteit wilt houden, hebben zij een eerlijk perspectief nodig op wonen, op een baan, op een gezonde en eerlijke toekomst. Dat gebeurt in Utrecht nog onvoldoende. DENK zal zich het
komend jaar inzetten om racisme en discriminatie te bestrijden, gelijkwaardigheid te bevorderen en te strijden voor een eerlijk en rechtvaardig Utrecht.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) memoreert dat vorig jaar werd gesproken over de
scenario’s C en D. Nu, een jaar later, zijn er helaas nog steeds coronamaatregelen. Gelukkig gaat de samenleving nu weer open. In de afgelopen anderhalf jaar hadden mensen zorgen over hun financiën, over hun studies en over het verlies van een dierbare. Het digitale tijdperk nam een enorme vlucht, waardoor men elkaar toch kon ontmoeten. Een knuffel geven was echter niet mogelijk.
Student & Starter heeft persoonlijke verhalen uit de stad opgehaald, heeft die gebundeld in “Utrecht Unlocked” en aangeboden aan de burgemeester. Student & Starter wil op een aantal punten nader ingaan.
Ontmoeten en wonen. Veel jongeren en ouderen hebben zich eenzaam gevoeld. Er zijn talloze mentale klachten gekomen. De eengezinswoning is niet meer de norm voor wonen. Het moet
makkelijker worden om vormen als friendswoningen, splitsen/omzetten en coöperatief wonen te realiseren.
Gezondheid. Gezondheid is meer dan je niet ziek voelen. Mensen hebben mentale klachten,
concentratieverlies, somberheid en depressiviteit. De gezondheidsverschillen blijken alleen maar
groter te zijn geworden. Vroegsignalering bij schulden, een aantrekkelijke openbare ruimte om te bewegen, meer groen, laagdrempelige hulp zijn essentiële punten om dit tegen te gaan.
Toekomstperspectief. Veel jongeren tot 27 jaar en zzp’ers hebben recht op bijstand, maar durven de stap niet te zetten. Er is een grote groep die onder het sociaal minimum leeft. Het vinden van een stage is lastig, omdat ouderejaars studenten hun stage nog moeten afmaken. Eerstejaars kunnen
daardoor niet aan hun studie of stage beginnen en moeten meer lenen met meer schuld als gevolg. Dit betekent een achterstand voor de jongeren.
Toekomstperspectief zit ook in duurzaamheid. De paragraaf in de Voorjaarsnota daarover is
summier. Duurzaamheid is de komende jaren een van de grootste kostenposten voor de gemeente.
Voor toekomstperspectief is handelen uit vertrouwen nodig, bij studenten, bij het toekennen van de Tozo, bij het inlassen van een schuldenpauze. De toekomst moet bepaald worden met Utrechters voor wie de toekomst er straks het meest toe doet.
De heer Schipper (SP) begint met het volkstuincomplex aan de Rijndijk, dat moet wijken voor het Lunettenpark, een groenverbinding met Amelisweerd. De huur van de tuinders is opgezegd. Op 1 april 2021 stelde het college zich op het standpunt dat het daar geen positie heeft om in te
grijpen. De SP-fractie vraagt zich af waarom dit volkstuincomplex niet kan worden ingepast in de groene plannen van het college en roept het college op te zoeken naar een oplossing.
Voorts wijst hij op het feit dat het college de verbreding van de A27 volledig heeft geaccepteerd. Dit wordt in de Ruimtelijke Strategie en in het Mobiliteitsplan als een voldongen feit gepresenteerd.
Vorige week zei mevrouw De Koning in de commissie dat er misschien een strekt ter vervanging
moet komen van de raadsvoorstellen. De SP-fractie zal de komende tijd hiertoe een motie indienen. Dan kan mevrouw Schilderman haar uitspraak dat ook D66 mordicus tegen de verbreding is met de
22
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota) stemknop staven, hoewel het een D66-minister was die destijds de aanleg van de A27 erdoorheen drukte.
Mevrouw Schilderman (D66) meldt dat hier gisteren in de Tweede Kamer over gesproken is, waar steeds meer partijen tegen de verbreding van de A27 zijn. Zij neemt de uitnodiging van de heer Schipper om samen ten strijde te trekken graag aan.
De heer Schipper (SP) hoopt dat D66 voor de motie zal stemmen en zal het persbericht over de uitslag van die stemming graag schrijven.
Het college volgt de SP-fractie door de ozb te verhogen. Voor diverse colleges was dat lange tijd onbespreekbaar. Nu zegt D66-wethouder Klein dat Utrecht een welvarende stad is en dat de financiële pijn van de coronacrisis eerlijk verdeeld kan worden.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) memoreert dat een ozb-verhoging ook in een college met de SP niet is gelukt, omdat je in een coalitie nu eenmaal met elkaar tot een programma moet komen.
De heer Schipper (SP) erkent dat dit een van de punten van de SP is die zijn gesneuveld in de
coalitieonderhandelingen. Het is hem een raadsel waarom de afvalstoffenheffing, die vorig jaar al
met 20% tot 25% is verhoogd, opnieuw wordt verhoogd. De SP-fractie zal een voorstel indienen om het eerlijke verdelen nog scherper neer te zetten.
De SP-fractie is blij met de lijn van het college om de stad niet de crisis uit te bezuinigen, maar juist te blijven investeren. Het college verwacht een eerlijke compensatie van het Rijk en maakt daarmee de Voorjaarsnota sluitend. Hopelijk komt deze verwachting uit.
De SP-fractie herhaalt de zorg dat de gemeente boven haar macht grijpt met de enorme ambities
voor groei van de stad. Den Haag komt vooralsnog niet met geld over de brug voor de noodzakelijke investeringen.
Mevrouw Schilderman (D66) onderschrijft dat de gemeente meer taken uit te voeren heeft dan dat er
geld komt uit Den Haag. Zij ziet dit juist als een oproep voor meer geld. Hoe kan dat geld volgens de heer Schipper het beste geregeld worden in Den Haag?
De heer Schipper (SP) vindt dat Den Haag tempo moet maken. De aanleg van infrastructuur gaat voor de huizenbouw uit en de boodschap moet dan ook zijn dat Utrecht het niet alleen kan. Tegelijkertijd vindt hij dat er wel heel veel dure plannen worden gemaakt.
Mevrouw Schilderman (D66) is het ermee eens dat het openbaar vervoer vooruitlopend op de
woningen gerealiseerd moet worden. Er is echter ook een tekort aan betaalbare woningen. Stelt de heer Schipper nu voor om minder middelen in te zetten in openbaar vervoer?
De heer Schipper (SP) pleit niet voor minder openbaar vervoer. De ontsluiting van de wijken met openbaar vervoer is belangrijk, maar de beweging is juist andersom. De volgorde van de verstedelijking is belangrijk, maar je loopt tegen grenzen aan.
Afsluitend zegt hij dat er volgend jaar een meevaller van ruim € 100.000 in te boeken is, namelijk
het fractiebudget dat de SP-fractie overhoudt en dat teruggaat in de gemeentekas. De SP-fractie zal weer een voorstel doen om de fractiebudgetten te matigen, zodat ook de fracties zelf kunnen bijdragen aan een eerlijker uitweg uit de crisis.
23
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota)
De heer Van Deún (PVV) constateert dat er geld tekort is, structureel 20 miljoen. Daarom laat het
college de inwoners meer betalen door de ozb te verhogen. Het college rekent op inkomsten die nog niet zeker zijn, voert wat versoberingen door en doet tot slot een greep uit de kas door de kas-
stroom met 20% te verlagen. Dat levert een sluitende begroting op. De PVV-fractie kan daar niets aan veranderen. Zo werkt de politiek. De PVV-fractie wil enkele punten aankaarten.
De gemeente moet ervoor zorgen dat de huishoudportemonnee op orde is. Het college vertrouwt
daarbij op een taskforce van geleerden en economen. Helaas voorspelde geen enkele econoom de vorige crisis of de gevolgen van corona correct. De economie herstelt zich zelfs zonder politiek
herstelplan. Het college vindt bezuinigingen geen goede zaak, maar het maakt feitelijk geen keuzes en baseert zich op aannames. Het college rekent met een stijging van het accres van 1,5%, terwijl er stemmen opgaan om het accres de komende kabinetsperiode te bevriezen. Het college boekt dus geld in dat er nog niet is en doet dat ook met de compensatiegelden voor de coronacrisis. Dreigt financieel toezicht als die wensdenkerij niet uitkomt? Houdt het college daar rekening mee?
Volgens de PVV-fractie moet je realistisch beleid voeren. Het niet realiseren van projecten leidt tot
enorme overschotten, maar omdat het college niet wil inzien dat de ambities onrealistisch zijn, blijft het geld in de meerjarenbegroting staan. De PVV-fractie stelt voor om projecten te schrappen of uit te stellen, zoals de Maliebaan, de Stadsboulevards of de verkoop van het Broesepand, evenals onrealistische ambities op het gebied van mobiliteit, klimaat en duurzaamheid.
De PVV-fractie maakt zich zorgen over de klimaatgekte in deze raad. Vliegschaamte, vleestwijfel en douchehuiver worden opgedrongen. Het is een schuldgevoel dat mensen elkaar aanpraten, volgens psycholoog Jeffrey Wijnberg. Aan angst is prima te verdienen.
De PVV-fractie staat voor lastenverlaging en zal daarom met een motie komen om op termijn de onrechtvaardige hondenbelasting af te schaffen.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat de jaarstukken een getrouw beeld geven van het
gevoerde financiële beleid in het afgelopen jaar. De Voorjaarsnota geeft aan waarin en waarom de
financiële realiteit afwijkt van de begroting voor 2021 en verder. De Voorjaarsnota geeft aan tegen
welke ontwikkelingen de stad aanloopt en geeft inzicht in tekorten die zijn ontstaan door de oppor-
tunistische groeiraming. In de Voorjaarsnota staan structurele en incidentele knelpunten en tekorten op deelportefeuilles. De knelpunten ontstaan doordat de begroting niet in lijn loopt met de feitelijke groei van de stad. Als dat zo is, moet je anders begroten en de groei afschalen. Dat betekent: de ambities versoberen, de groei temporiseren, een knip aanbrengen tussen wat uitgegeven moet worden en wat uitgegeven kan worden en een deel van de begrotingsruimte niet volledig
bestemmen, maar flexibiliteit inruimen. Op die wijze hoeft de burger niet te worden belast met een ozb-verhoging van maar liefst 12,1%.
De heer Gilissen (VVD) vraagt of er niet een goede analyse moet worden gemaakt van het feit dat er jaarlijks in Utrecht een overschot is.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) kent de uitkomsten van die analyse al, maar denkt dat het goed is als de raad daar ook inzicht in heeft. Een goede suggestie dus.
De wethouder zei dat de ozb-verhoging maar om een paar tientjes per woning gaat, maar dat is niet waar. De feitelijke ozb is voor huiseigenaren in deze collegeperiode met 217% gestegen, honderden euro’s per jaar. Elk jaar wordt de verhoging van de ozb gebruikt ter dekking van het financieel bestuurlijk falen van het stadsbestuur.
24
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota) Stadsbelang Utrecht ziet een andere stad voor zich, een stad waar de menselijke maat centraler
staat, waar wijken en buurten blijvend leefbaar zijn en waar mensen oog hebben voor elkaar. Een
stad waar je betaalbaar kunt wonen, met betaalbare belastingen, een stad met voldoende ruimte om
te leven, te werken, te genieten van de reuring en van de rust, een stad met oog voor alles wat groeit en bloeit en alles wat leven en waarde heeft.
De voorzitter geeft wethouder Klein het woord om namens het college te reageren. Mevrouw Klein (wethouder) dankt de raad voor de inbreng en voor de schriftelijke vragen. Het college kijkt uit naar de inhoudelijke bespreking in de commissies en in het slotdebat over de Voorjaarsnota.
De heer Gilissen (VVD) merkt op dat hij twee vragen heeft gesteld aan de wethouder. Mevrouw Klein (wethouder) heeft begrepen dat hierover in de commissies wordt gesproken. Hierna sluit de voorzitter, te 12.23 uur, de vergadering. {{Signer1}}
{{Signer2}}
25
Raadsvergadering van 17 juni 2021 (behandeling Voorjaarsnota)
26
INHOUD
1. Opening van de vergadering
Pag.
1
2. Vaststelling agenda
Pag.
1
3. Ingekomen stukken
Pag.
1
4. Bekrachtiging geheimhouding
Pag.
1
Pag.
2
6. Notulen vragenuur van 29 april, 20 mei en 27 mei 2021
Pag.
2
7. Algemeen debat Voorjaarsnota 2021 c.a.
Pag.
2
5. Notulen raadsvergadering, integrale voorbereidende vergadering en de stemraad van 20 mei 2021