5e raadsvergadering 8 juni 2023.docx

2023 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 5e vergadering - 8 juni 2023 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 8 juni 2023 te 19.30 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester; de heer Zwanenberg, tijdens de behandeling van agendapunt 9.

Aanwezig zijn de leden: Alblas, Assen, Al-Saqaff, Bakker, Bode, Bos, Bosch, Dada-Anthonij, Dekkers, Deldjou Fard, Fattal, Van der Graaf, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte, Hornsveld,

Kendir, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter, Passier, Peters, Ramaker, Raaijmakers, Snippe, Stam, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Sungur, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, De Vries, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Afwezig is het lid: Dijkstra. Aanwezig zijn de wethouders: Eerenberg, Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland en De Vries.

Griffier: mevrouw Van Hall.

1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en deelt mee dat bericht van verhindering is ingekomen van de heer Dijkstra, in verband met een werkbezoek aan de Rotterdamse wijk Bospolder over "Bewoners aan het stuur".

Benoeming tijdelijke raadsleden. De voorzitter merkt op dat Louise de Vries en Titus Stam zullen worden beëdigd als tijdelijk raadslid. Louise vervangt Anna Sasbrink van de partij voor de Dieren, Titus Stam vervangt Mohammed Talhaoui van de Partij van de Arbeid.

Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van nieuw benoemde raadsleden.

Mevrouw Stylianou (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces

verbaal voor. Zij heeft met de leden Dekkers en Ramaker de geloofsbrieven onderzocht van Louise de Vries en Titus Stam. Zij zijn op 7 juni 2023 benoemd verklaard als lid van de gemeenteraad. De commissie is tot de conclusie gekomen dat zij voldoen aan de wettelijke vereisten voor het

Raadsvergadering van 8 juni 2023

2

raadslidmaatschap. Ook hebben zij geen functies die onverenigbaar zijn met het raadslidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom om Louise de Vries en Titus Stam toe te laten als lid van de raad van de gemeente Utrecht.

Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.

Beëdiging nieuw benoemde raadsleden. Louise de Vries en Titus Stam leggen in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.

De voorzitter feliciteert Louise de Vries en Titus Stam met hun benoeming en wenst hun veel succes als tijdelijk raadslid.

(Applaus.)

2. Vaststellen agenda. De heer Bosch (PVV) heeft een punt van orde. Hij wil bij agendapunt 9 (vaststelling Verordening adressen gemeente Utrecht en wijziging APV) graag een toezegging van het college.

De voorzitter stelt dat dit niet mogelijk is omdat het een A-punt betreft. De wethouder kan hooguit informeel iets zeggen, tijdens het koffiedrinken. Als de heer Bosch er een bespreekpunt van wil

maken, moet het punt nu van de agenda worden afgevoerd en opnieuw worden opgevoerd op de agenda van de raadsvergadering van 22 juni.

De heer Bosch (PVV) zou daar voorstander van zijn. Bij zijn weten is het voorstel ook niet in de commissie behandeld.

De voorzitter antwoordt dat dit wel het geval is geweest. De heer De Pagter (VVD) stelt voor om er nu een B-punt van te maken, gelet op het feit dat de heer

Bosch de enige is die iets over het voorstel wil zeggen. Wat hem betreft kan de heer Bosch die ruimte geboden worden.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat deze raadsvergadering bedoeld is voor algemene

beschouwingen over de Voorjaarsnota. Het ergert hem dat de agenda is volgepropt met allerhande

A-punten, waarbij nu nog een B-punt tussendoor komt. Het wordt langzamerhand een poppenkast. De heer De Pagter (VVD) stelt dat de heer Bos zelf in het dagelijks bestuur zit, samen met hem en de heer Van der Zweth, waar deze agenda is vastgesteld.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat in het dagelijks bestuur geen partijstandpunten worden uitgedragen. Wat de heer De Pagter nu zegt, is dus klinkklare nonsens.

De heer Koning (D66) stelt voor om het voorstel van de heer De Pagter te volgen en van het voorstel

Raadsvergadering van 8 juni 2023

3

een kort B-punt te maken. De voorzitter stelt vast dat de meerderheid van de raad zich in dit voorstel kan vinden. Agendapunt 9 zal straks als B-punt worden behandeld.

De heer Te Hoonte heeft eveneens een punt van orde. Agendapunt 11 is nu opgevoerd als A-punt,

maar in zijn beleving zou dit agendapunt terugkomen als B-punt in de raadsvergadering van 22 juni. Dat heeft hij eerder ook aan de griffie gemeld. Zijn verzoek is om dit punt door te geleiden naar de vergadering van 22 juni, zodat hij via een amendement, een motie of op andere wijze nog iets kan regelen met de wethouder.

De voorzitter stelt voor dat agendapunt 11 zal worden doorgeschoven naar de raadsvergadering van 22 juni. Zij stelt vast dat de raad zich daarin kan vinden.

De agenda wordt hierna zonder stemming vastgesteld, met inachtneming van de daarin aangebrachte wijzigingen. 3. Ingekomen stukken. Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.

4. Opheffing geheimhouding. De voorzitter stelt voor, conform artikel 89, lid 4 van de Gemeentewet, om de geheimhouding op de aan de raad verstrekte documenten, zoals voorgesteld in de bijlage "Overzicht geheimhouding – gemeenteraad 8 juni 2023", op te heffen.

5. Notulen vragenuur 6 april, 13 april, 20 april, 11 mei en 25 mei 2023. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 6. Raadsvoorstel Eerste begrotingswijziging 2023. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit raadsvoorstel besloten. 7. Raadsvoorstel Reactie op voorstel Veiligheidsregio Utrecht (VRU) tot oprichting Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s.

Zonder stemming wordt overeenkomstig dit raadsvoorstel besloten. 8. Raadsvoorstel Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Utrecht (GR VRU). Zonder stemming wordt overeenkomstig dit raadsvoorstel besloten.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

4

(Mevrouw Dijksma draagt daarop het voorzitterschap van de vergadering over aan de heer Zwanenberg.) 9. Raadsvoorstel Vaststelling Verordening adressen gemeente Utrecht en wijziging APV. De heer Bosch (PVV) merkt op dat dit voorstel in feite een hamerstuk is; de raad geeft een

bevoegdheid van de raad af aan het college. Op zich kan hij zich daarin vinden, maar op één punt wil hij graag een toezegging hebben. Dat betreft het punt van de straatnaamwijzigingen. Het gebeurt in Utrecht bijna nooit dat straatnamen worden gewijzigd. Maar stel dat de heer Dekkers op zijn fiets

naar de Che Guevarastaat rijdt om daar een bos bloemen neer te leggen, of mevrouw Nolten wil gaan demonstreren bij de Piet Heinstraat, of de heer Te Hoonte naar het Jochem Uytdehaageplantsoen wil, en die straten er dan niet meer zijn. Hij zou daarom graag de toezegging van het college willen hebben dat als een straatnaam gewijzigd wordt, dat dan alsnog aan de raad wordt voorgelegd. Mevrouw Dijksma (burgemeester) vindt dat een prima verzoek. Zij wil daar graag in bewilligen. Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten, met inachtneming van de gedane toezegging.

(De heer Zwanenberg draagt daarop het voorzitterschap van de vergadering over aan mevrouw Dijksma.) 10. Raadsvoorstel Benoeming voorzitter Commissie Welstand en Monumenten. De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat zijn fractie de voordracht zal steunen. Zijn fractie geeft ook steun aan de benoeming van de commissieleden, maar zal nog komen met een voorstel om de verordening omgevingskwaliteiten in lijn te brengen met de werkelijke situatie. De heer Bosch (PVV) merkt op dat hij tegen het voorstel is. Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten. Op zijn verzoek wordt aangetekend dat de heer Bosch geacht wenst te worden tegen het voorstel te hebben gestemd.

11. Raadsvoorstel Benoeming leden Commissie Welstand en Monumenten. Dit raadsvoorstel is doorgeschoven naar de raadsvergadering van 22 juni 2023. 12. Raadsvoorstel Merwedekanaalzone deelgebied 6 Zeehaenkade e.o. (herstelbesluit). De heer Bosch (PVV) merkt op dat zijn fractie ook hier gedacht wenst te worden te hebben tegengestemd; iedereen weet wel waarom.

Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

5

Op zijn verzoek wordt aangetekend dat de heer Bosch geacht wenst te worden tegen het voorstel te hebben gestemd.

13. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2024 - 2027 Het Utrechts Archief. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit raadsvoorstel besloten. 14. Raadsvoorstel Voorbereidingsbesluit Tabakspeciaalzaken 2023. De voorzitter merkt op dit een geheim raadsvoorstel betreft. Stemverklaringen mogen daarom geen betrekking hebben op de inhoud van het raadsvoorstel.

De heer Bosch (PVV) vindt betutteling een van de ergste dingen in de samenleving. Daarom stemt zijn fractie tegen dit raadsvoorstel.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat Utrecht graag wil vooruitlopen op landelijke

besluiten en ontwikkelingen in de samenleving. Hij vindt in dezen dat de stad gewoon achteraan moet aansluiten. Het te nemen besluit vindt hij veel te voortijdig. Om die reden zal hij tegenstemmen.

Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten. Op hun verzoek wordt aangetekend dat de heer Bosch en de heer Bos geacht wensen te worden tegen het voorstel te hebben gestemd.

De heer Te Hoonte (VVD) heeft een punt van orde. Nu het raadsvoorstel is aangenomen, is daarmee de geheimhouding opgeheven. In dat geval zouden er wat meer open stemverklaringen kunnen worden gegeven.

De voorzitter antwoordt dat de geheimhouding pas kan worden opgeheven na publicatie van het genomen besluit.

15. Raadsvoorstel Vaststelling Chw bestemmingsplan Pijlsweerd, Tuinwijk, Vogelenbuurt en Griftpark. De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat zijn fractie zich niet kan vinden in de wijze waarop dit

voorstel naar de raad is gekomen. Al veel eerder had met de raad kunnen worden gedeeld dat

besluitvorming voor een specifieke datum noodzakelijk was. Gezien echter het belang van het bestemmingsplan, zal zijn fractie er wel mee instemmen.

De heer Stellinga (CDA) sluit zich volledig aan bij de stemverklaring van de heer Te Hoonte. De heer Bosch (PVV) merkt op dat zijn fractie tegen het voorstel is. De heer Bakker (D66) deelt mee dat zijn fractie voor het voorstel zal stemmen. De behandeling van

het voorstel is inderdaad wel snel gegaan. Daarom heeft zijn fractie al aangegeven dat ze op de 10%regeling op een later moment nog zal terugkomen, aangezien dat nog wel wat uitdieping behoeft.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

6

De heer Sungur (DENK) merkt op dat ook zijn fractie tegen het voorstel zal stemmen. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) stelt dat ook haar fractie tegen het voorstel zal stemmen. Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten, met inachtneming van de afgelegde stemverklaringen.

Op hun verzoek wordt aangetekend dat de heer Bosch, de heer Bos en mevrouw Hessel geacht wensen te worden tegen het voorstel te hebben gestemd. 16. Algemeen debat Voorjaarsnota 2023. De voorzitter vertelt dat bij dit debat een bijzondere volgorde gehanteerd zal worden: oppositie en

coalitie spreken om en om, op volgorde van de grootte van de fractie. De algemene beschouwingen vinden plaats in één termijn. In deze termijn kunnen ook moties en amendementen ingediend

worden. Het debat zal in de commissies plaatsvinden en besluitvorming uiteindelijk in de raad van 6 juli aanstaande.

De heer De Pagter (VVD) was de jongste van vijf kinderen in een gezin dat opgroeide in Zeeland. De

laatste jaren beseft hij steeds meer hoe belangrijk het voor zijn persoonlijke ontwikkeling was om op te groeien in een groot gezin. Zo leerde hij al vroeg om samen te werken, om voor zichzelf op te

komen en om zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. Met dat besef van verantwoordelijkheid zit

hij, net als de hele VVD-fractie, in de gemeenteraad. Het nemen van verantwoordelijkheid staat ook centraal bij zijn inbreng in deze algemene beschouwingen.

Vorig jaar ging de VVD de gemeenteraadsverkiezingen in met de boodschap: Utrecht blijft goed,

wordt beter. De partij koestert wat goed is aan Utrecht en wil concrete actie om Utrecht nog beter te maken voor de inwoners en ondernemers. De fractie gaat moeilijke keuzes niet uit de weg en

bewaakt het huishoudboekje van de gemeente. Ze blijft niet hangen in visies en beleidsstukken,

maar doet wat nodig is om problemen in Utrecht aan te pakken. De inbreng van de heer De Pagter is langs die twee lijnen opgebouwd: het huishoudboekje en "doen".

De heer De Pagter begint met het huishoudboekje. Er komt een tekort van in totaal 72 miljoen euro

op Utrecht af als nu niet wordt ingegrepen. Het college luidt hier zelf de noodklok over, maar handelt er maar voor een deel naar en rekent zich rijk met geld van de rijksoverheid dat niet gaat komen. De conclusie van de VVD is dan ook dat de financiën in de voorliggende plannen ronduit wankel zijn. Het kabinet is duidelijk in de landelijke Voorjaarsnota en de meicirculaire die inmiddels is

gepubliceerd: er komt geen extra geld voor gemeenten bovenop de 1 miljard die al is aangekondigd, want het Rijk moet bezuinigen. Dat zal de gemeente dus ook meer moeten doen. Ze zal nog vele

miljoenen moeten bezuinigen, maar die rekening schuift het college door. Het college sluit zijn ogen en leeft op de pof.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) hoort de heer De Pagter spreken over het nemen van

verantwoordelijkheid. Een groot deel van de problemen waar de gemeente mee zit zijn de

verantwoordelijkheid van het Rijk. Dan is het toch niet zo gek dat de gemeente kijkt naar het Rijk, zodat het Rijk ook die verantwoordelijkheid neemt?

Raadsvergadering van 8 juni 2023

7

De heer De Pagter (VVD) deelt deze mening niet. De gemeente heeft hier een eigen

verantwoordelijkheid in te nemen. Het Rijk heeft duidelijk aangegeven welk budget de gemeente

krijgt. Daar heeft de gemeente het mee te doen. Ze kan wel de hele tijd naar Den Haag wijzen, maar

de gemeenteraad heeft zelf verantwoordelijkheid te nemen. Als mevrouw Kleinrensink dingen in Den Haag wil aanpassen, zal ze zich moeten kandideren voor de Tweede Kamer.

De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat de tekorten groot zijn. De VVD zegt dat het college

hiermee op moet ingrijpen. Wat zou de VVD nu niet doen om het huishoudboekje op orde te krijgen? Het gaat een bedrag in de orde van grootte van 10 à 20 miljoen.

De heer De Pagter (VVD) zou allereerst willen kijken naar wat de coalitie vorig jaar aan extra uitgaven heeft ingeboekt. Vorig jaar is er voor 40 à 50 miljoen aan extra uitgaven ingeboekt door deze

coalitie. Er moet bekeken worden of dat in deze periode allemaal nog gedaan kan worden. In de

voorjaarsnota staat dat er maar 1,2 miljoen van al die extra investeringen wordt teruggedraaid. Daar zou eerst naar gekeken moeten worden.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat de VVD dit al had gedaan. Die wilde de verhoging van de ozb en de parkeerbelasting niet. Wat gaat de VVD extra niet doen om de klappen wel op te vangen? Welke concrete maatregelen worden gelaten?

De heer De Pagter (VVD) zou met de stofkam door de hele organisatie willen gaan. Er moet herzien

worden wat al gedaan wordt en op welke manier het gedaan wordt, ook binnen de drie hoofdthema’s van het coalitieakkoord. Er moet serieus, zonder taboes, gekeken worden waar er in de organisatie bespaard kan worden en welke fundamentele keuzes gemaakt kunnen worden. Daar ontbreekt het nu aan. Op allerlei punten in de begroting wordt er een beetje weggehaald, maar wat dat concreet

betekent, welke principiële keuzes daaraan voorafgaan, is totaal niet duidelijk. Je moet beginnen met duidelijke keuzes en dan daarop je financiële beleid oriënteren.

De heer Van der Zweth (PvdA) hoort geen antwoord van de VVD. Zo ging het ook toen het over de parkeerbelasting ging en toen het over de ozb ging. Wat doet de VVD niet? Wil de VVD weer

bezuinigen op de armoederegelingen? Of wordt er nog harder ingegrepen op het sociaal domein, de Wmo, de jeugd, waar de meest kwetsbare Utrechters zitten? Wat gaat de VVD niet doen om het voor elkaar te krijgen? De heer Van der Zweth hoort het niet. Zo blijft het een hoop lucht.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat de VVD niet allemaal extra dingen doet bovenop wat het Rijk doet. Wanneer er geld uit het Rijk komt, doet deze coalitie nog allemaal dingen extra. Er komt

bijvoorbeeld een tegemoetkoming voor de energielasten vanuit het Rijk. Dan geeft de gemeente

Utrecht daar nog eens 10 miljoen euro extra bovenop uit. Dat zijn keuzes die je kunt maken, maar je moet ze serieus tegen het licht houden in deze tijden waarin de gemeente moet bezuinigen. Het budget is er gewoon niet meer voor. De focus moet liggen op hoe de mensen in nood geholpen

worden. Er zijn nu echt heel veel regelingen. Mensen geven zelf aan dat niet weten bij welke regeling

ze terecht kunnen en waar ze recht op hebben. Dat kun je alleen maar verbeteren door de regelingen te versimpelen, duidelijker te maken. Daar kun je ook geld mee besparen. Al die regelingen kosten namelijk ook allemaal weer ambtelijke inzet. Daar kun je echt winst maken.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

8

De heer Koning (D66) hoort de VVD ervoor pleiten om minder te doen aan energiecompensatie. Dit

was iets waar ook de VVD om vroeg toen de kosten zo uit de hand liepen voor inwoners. Wil de VVD nog bezuinigen op klimaatverandering of kansengelijkheid of wonen? Het is hom of kuit.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat er allemaal geld vanuit het Rijk beschikbaar is gesteld voor energielasten. Daar heeft de gemeente mee te doen. Dat budget had de VVD beschikbaar willen

stellen voor iedereen die het nodig heeft. Er worden in deze begroting nog allerlei extra uitgaven

gedaan, bijvoorbeeld aan diversiteit en inclusie. Daar werd ook in het coalitieakkoord al 1 miljoen

extra aan uitgegeven. Gelet op de kerntaken die de gemeente heeft, heeft dat geen prioriteit. De VVD zou willen inzetten op veiligheid, openbare ruimte en de dienstverlening naar inwoners.

De heer Koning (D66) merkt op dat de VVD vorig jaar wilde dat er geen verhoging van de ozb kwam. Belastingen mochten niet omhoog. Juist dankzij de investeringen van vorig jaar zijn er miljoenen

bijgekomen voor veiligheid. De VVD stelt het nu voor alsof je het allebei kunt doen, bezuinigen én intensiveren, maar dat is niet zo. Erkent de VVD dat?

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat iedereen de broekriem zal moeten aanhalen. Zo simpel is het. Al die extra uitgaven die de coalitie vorig jaar heeft vastgelegd, kunnen niet allemaal meer gedaan

worden. Daar zal het college moeten beginnen. Je kunt de rekening ook verdelen. De gemeente stelt

de algehele indexering van subsidies heel hoog. Je kunt ook een deel van de verantwoordelijkheid bij de subsidieontvangende organisaties leggen, want iedereen moet de broekriem aanhalen, niet alleen inwoners.

De heer Koning (D66) hoort hier de oude riedel van de VVD weer: de subsidies moeten maar weer niet worden geïndexeerd. Dat betekent dat sportclubs en culturele instellingen in nog grotere

problemen komen. Zij berekenen die kosten uiteindelijk weer door naar inwoners, bijvoorbeeld in de vorm van contributies. Is de VVD daar dan voor?

De heer De Pagter (VVD) stelt dat de heer Koning het nu heel erg doortrekt. De gemeente legt de lat voor indexatie heel erg hoog. Alles wat de gemeente aan verhoging van loonkosten en dergelijke

verwacht, wordt een-op-een doorgezet. Je kunt er ook voor kiezen om dat niet volledig te doen en aan te geven dat je van iedereen een bijdrage verwacht, dus ook van alle organisaties die subsidie ontvangen.

Mevrouw Nolten (BIJ1) hoorde dat de heer De Pagter niet meer wil investeren in diversiteit en inclusie. Dat gaat in essentie om mensen die normaliter buiten beschouwing worden gelaten. Tegelijkertijd zegt de heer De Pagter dat de VVD er staat voor mensen die het nodig hebben. Staan zij dan niet voor deze Utrechters? Dit is een inconsistentie.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat hij niet heeft gezegd dat hier helemaal niets voor gedaan moet worden. Hij heeft gezegd dat dit niet het beste moment is om hier nog eens extra in te

investeren. Er is vorig jaar 1 miljoen extra in geïnvesteerd. De effecten daarvan zijn nog niet eens

helemaal duidelijk. Nu wordt er alweer een half miljoen extra geïnvesteerd. Daar heeft de VVD kritiek op. Er moet niet nu alweer extra geld worden geïnvesteerd, maar eerst worden bekeken wat de resultaten zijn van het vorig jaar geïnvesteerde geld.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

9

De heer Maas (Volt) hoorde dat de VVD stelt dat veel regelingen ingewikkeld zijn, waaronder de

armoederegelingen. Wat vindt de VVD ervan om die regelingen af te schaffen en gewoon geld te gaan geven?

De heer De Pagter (VVD) weet niet precies wat de heer Maas hiermee bedoelt. Er zijn veel

verschillende regelingen. Die zijn heel royaal, maar het zijn er ook heel veel. Sommige zijn voor

mensen met 125% van het wettelijk sociaal minimum, andere voor mensen met 150% of 110%. Het is een oerwoud aan regelingen. Die moeten versimpeld worden. Het moet voor mensen eenvoudiger

worden om te bepalen voor welke regeling ze in aanmerking komen, juist om ervoor te zorgen dat het bij die mensen terechtkomt en niet in de ambtelijke organisatie blijft hangen.

De heer Maas (Volt) is het hier volledig mee eens. Dan zou de gemeente gewoon geld kunnen gaan geven. Veel regelingen afschaffen zorgt ervoor dat veel humbug verdwijnt. Daarmee kunnen een aantal dingen gewoon gefinancierd worden. Wat vindt de VVD daarvan?

De heer De Pagter (VVD) weet niet wat de heer Maas bedoelt met "zomaar geld geven", maar hij

denkt dat ze op één lijn zitten wat betreft het versimpelen en de wil om ervoor te zorgen dat het

terechtkomt bij de mensen. Als de heer Maas het heeft over een basisinkomen, dan vindt hij de VVD daar niet aan zijn zijde.

De heer Maas (Volt) vertelt dat er in Tilburg een interessant experiment wordt gedaan. De VVD is

daar vast van op de hoogte. Hij kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de VVD heel goed weet wat hij bedoelt, maar geen duidelijk antwoord geeft.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat de heer Maas dit het beste in de commissie ter tafel kan brengen en dit met de woordvoerders in de diepte kan bespreken.

In de Voorjaarsnota beschrijft het college het "ravijnjaar" 2026, omdat de inkomsten van het Rijk in

dat jaar teruglopen. Het college loopt met de ogen wijd open dat ravijn in. Er is geen ontkomen aan: de gemeente moet nu een brug over dat ravijn bouwen en scherpe keuzes maken. Het is tijd om nu die verantwoordelijkheid te nemen in plaats van de hand op te houden bij de Rijksoverheid. Het college moet met de stofkam door de hele organisatie gaan. Er moet, ook binnen de drie

hoofdthema’s van het coalitieakkoord, bekeken worden wat de gemeente doet en hoe ze het doet en waar hervormd kan worden.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat de VVD begon met het verhaal "Utrecht is goed,

moet beter". Wat Utrecht zo goed maakt, is het feit dat ze die extra investeringen al jaren doet. Als de heer De Pagter zegt dat ze goed moet blijven, maar ondertussen ook moet bezuinigen, is

mevrouw Kleinrensink wel heel benieuwd waar hij dat vandaan wil halen. Die organisatie is namelijk keihard nodig om dat te doen. Rapport op rapport laat dat zien.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat de VVD met "Utrecht is goed" bedoelt dat dat wat goed is

goed moet blijven. Er moet dus niet bijvoorbeeld betaald parkeren ingevoerd worden in woonwijken waar dat totaal niet nodig is. Wat goed is in Utrecht moet gekoesterd worden en er moeten geen dingen gedaan worden die inwoners dwarszitten.

Vorig jaar zei de heer De Pagter dat deze coalitie geen oog heeft voor inwoners met een

middeninkomen, behalve dan als pinautomaat. Dat is helaas nog steeds zo. De lokale belastingen

Raadsvergadering van 8 juni 2023

10

zijn de afgelopen twee jaar in totaal al met zo'n 40% verhoogd, maar deze groep met een

middeninkomen ziet dat niet terug. Sterker nog, er gaat minder geld naar kerntaken als handhaving,

onderhoud van de buitenruimte en de gemeentelijke dienstverlening. Dan hangt het plan van betaald parkeren in de hele gemeente ook nog eens in de lucht. De hardwerkende Utrechter met een

middeninkomen betaalt zich blauw, maar ziet dat niet terug op straat. De VVD vindt dat oprecht zorgelijk.

De heer De Pagter komt bij het blokje "doen", concrete acties dus. Daar ontbreekt het aan bij dit

college. Het college verliest zich in visies, strategieën en andere beleidsstukken. Dat moet wat de

VVD betreft echt anders. Een tekenend voorbeeld is het groenbeleid. Het gaat al ruim een jaar over

de strategie voor groen en hoe er de komende twintig jaar 60.000 bomen bij zouden moeten komen. Dat was wat de VVD betreft sowieso al een lage ambitie, maar er is nog bijna geen extra boom of

extra groen geplant. Het lijkt wel alsof het college denkt dat bomen niet overleven zonder beleid, monitoring en sturing. Het college moet gewoon aan de slag gaan. Een ander voorbeeld is de

woningbouw. Er zijn weer minder woningen opgeleverd dan verwacht. Hier had de VVD bij de vorige

voorjaarsnota’s al voor gewaarschuwd en de sector zelf had er ook al vaker voor gewaarschuwd. Het college loopt hier achter de feiten aan, want dit was te voorzien. Men is echt in een andere wereld beland, waar het lastiger is om nieuwbouwprojecten van de grond te krijgen. De fractie steunt de ideeën van het college om de bouwproductie omhoog te brengen, maar daarin moet wel focus

komen. De VVD-fractie wil allereerst dat het college de regie pakt om bouwprojecten door te laten

gaan waar de schop bijna de grond in kan en waar weinig beleid nodig is om de schop in de grond te krijgen. Ten tweede wil ze dat het college het gigantische pakket eisen en wensen voor

nieuwbouwprojecten eens goed tegen het licht houdt en scherpe keuzes maakt. Het is dringend nodig dat de gemeente haar verantwoordelijkheid neemt om de nieuwbouwproductie op peil te houden.

De heer Van der Zweth (PvdA) deelt dit zowaar met de VVD. Is de VVD het dan ook met hem eens dat er vooral gefocust moet worden op betaalbaar wonen?

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat er zeker naar betaalbaar wonen gekeken moet worden, maar

denkt dat hij daar een andere definitie van heeft dan de heer Van der Zweth. Bij betaalbare woningen horen namelijk ook veel betaalbare koopwoningen. Er moeten vooral ook veel woningen gebouwd worden, bijvoorbeeld in Rijnenburg. Dat moet zo snel mogelijk naar voren gehaald worden.

De heer Van Heuven (PvdD) hoort de VVD nu pleiten voor meer bouwen. Net pleitte de fractie voor meer bomen en meer aanplanten. Is het niet ook eens tijd dat de VVD tegen bouwplannen gaat

stemmen waarvoor bomen gekapt moeten worden? Er kan wel eindeloos aangeplant worden, maar er moet ook eens gekapt worden met kappen. Is de VVD het daarmee eens?

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat zijn partij op het gebied van groen op heel veel punten met

de Partij voor de Dieren door één deur kan. De heer Te Hoonte heeft in de vorige periode ook samen opgetrokken met de Partij voor de Dieren met "groen, tenzij". Op sommige plekken zal echter een

keuze gemaakt moeten worden om woningen te bouwen, soms ook in het groen, bijvoorbeeld bij de

Ivoordreef. Tegelijkertijd vindt de VVD dat er bij bouwprojecten gekeken moet worden naar wat voor groen er al staat. Dat moet zo veel mogelijk blijven staan in plaats van dat allemaal weg te halen en dan nieuw te gaan bouwen. Daar vinden de fracties elkaar.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

11

De heer Van Heuven (PvdD) is blij dat de fracties elkaar hierop gaan vinden, want voorkomen is beter dan genezen. Bomen moeten behouden blijven. Hij zou het dan ook leuk vinden als de VVD eens

tegen bouwplannen ging stemmen, omdat er nu eenmaal te veel bomen worden gekapt en er niet uit

is gegaan van natuurinclusief bouwen. De heer Van Heuven hoopt de VVD ooit ook eens dat geluid te horen zeggen.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat men het gaat zien. De focus moet wat de VVD betreft echter liggen op het verzorgen van heel veel extra woningen en het verzorgen van allerlei groen voor alle nieuwe inwoners.

De heer De Pagter stelt nogmaals dat de tijden echt zijn veranderd, zowel op de Utrechtse begroting

als in de wereld. De VVD roept de coalitie dan ook op om terug te gaan naar de onderhandelingstafel en een deel van alle ambities en de daarbij horende miljoenen extra uitgaven die het college vorig jaar heeft bedacht te schrappen. Als dat niet lukt, dan staat de VVD klaar om deze keuzes wel te

maken en verantwoordelijkheid te nemen voor Utrecht. Alleen met duidelijke, scherpe keuzes kan het huishoudboekje van de gemeente weer op orde gebracht worden en kan er weer gebouwd worden aan Utrecht. Dat is de raad aan de inwoners en ondernemers verplicht.

De heer Van der Zweth (PvdA) hoorde een oproep van de VVD voor iets wat de partij zelf zojuist niet

heeft gedaan, namelijk duidelijke keuzes maken. De VVD praat veel over een stofkam. Dat is gewoon een kaasschaaf over de begroting halen. Als de heer De Pagter deze oproep doet, kan hij dan drie grote posten noemen die optellen tot 40, 50 miljoen?

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat het coalitieakkoord van vorig jaar ongeveer tot dat bedrag

optelt. Daar kan eens begonnen worden. Dat gaf hij net al aan. De heer Van der Zweth maakt het ook wel erg groot, want het gaat niet over dergelijke bedragen. Een deel van het geld komt wel vanuit het Rijk, maar er zal nog 5 à 10 miljoen bezuinigd moeten worden bovenop wat er in de Voorjaarsnota staat.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat het hier misgaat, want dit zijn wel de bedragen waar het over gaat. Daar komt de ozb bij. Dat is 20 miljoen per jaar. Bij de VVD komt daar betaald parkeren

bij. Dat is uiteindelijk iets van 25 miljoen euro per jaar. De heer Van der Zweth vraagt de VVD om nu met voorstellen te komen of anders, met nadruk, met een tegenbegroting in oktober te komen, waarin het gehele gat van 100 miljoen gedicht wordt door de liberalen.

De heer De Pagter (VVD) stelt dat de heer Van der Zweth helemaal losgaat. De heer Van der Zweth is heel goed in luisteren om te reageren, maar niet in luisteren om te begrijpen. De heer De Pagter

vraagt hem om te luisteren om te begrijpen. De VVD geeft aan dat er scherpe keuzes nodig zijn, dat de huidige begroting niet sluitend is. Er wordt rekening gehouden met allerlei extra geld vanuit het

Rijk dat niet gaat komen. Er zullen dus nog extra bezuinigingen nodig zijn. Die oproep doet de VVD. Er moet serieus gekeken worden in de hele organisatie. Er moeten geen dingen van tevoren

uitgesloten worden, want dat doet de coalitie. Die heeft drie hoofdthema’s bepaald waar sowieso niet aangekomen gaat worden. Die luxe heeft de gemeente gewoon niet. Er moet serieus in de hele organisatie gekeken worden welke ruimte er is. De heer De Pagter roept in herinnering dat het college vorig jaar tientallen miljoenen aan extra ambtenaren heeft aangenomen. Dat groeit de

komende jaren nog. Er kan voor gekozen worden om daar minder ambitie in te hebben, want de luxe

Raadsvergadering van 8 juni 2023

12

om allemaal extra mensen aan te nemen in de organisatie is er gewoon niet. Sterker nog, men zal de andere kant op moeten, net als het Rijk. De tijden zijn echt veranderd.

De heer Bosch (PVV) zou ook andere keuzes maken, maar hij kan ze wel gewoon benoemen. Hij

vraagt de heer De Pagter om concreet één ding te noemen, behalve het diversiteitsbeleid, dat hij al benoemd had, dat hij eruit wil slopen.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat er in het coalitieakkoord allerlei extra uitgaven staan,

bijvoorbeeld aan de ambtelijke organisatie. Die staan ook voor de komende jaren nog ingeboekt. Dat kan omlaag gebracht worden. Hij had ook al het voorstel genoemd om de subsidies niet volledig te indexeren. Hier kan de gemeente ook mee beginnen. Er zijn allerlei maatregelen mogelijk. In de

commissies zal verder gesproken worden over de verschillende deelonderwerpen. De heer Bosch heeft vast wel een idee waar de VVD bezuinigingen zou zien zitten.

De heer Bosch (PVV) begrijpt dat de heer De Pagter hier vandaag niks concreet wil zeggen en dat de raad dit in de commissies verder zal horen.

De heer De Pagter (VVD) heeft een aantal dingen gezegd. De gemeente doet allerlei extra dingen bovenop het geld dat de gemeente krijgt vanuit het Rijk. Hier moet de gemeente eerst eens mee

stoppen. Dat scheelt al vele miljoenen. Daarnaast wil de fractie kijken naar allerlei extra uitgaven die in het coalitieakkoord worden uitgetrokken. Die zijn voor een groot deel niet nodig wat de VVD betreft. Daar kan echt in gesneden worden.

De heer Koning (D66) noemt als voorbeeld het fonds betaalbare koop van enkele miljoenen. Is dat dan niet meer nodig voor de VVD? Dat is een van de belangrijke uitgaven in het coalitieakkoord.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat er nu algemene beschouwingen gehouden worden. Er moet

ruimte blijven om in de commissie op de detailonderwerpen in te gaan. Als de VVD van D66 de kans krijgt om mee te denken over de inhoud van de financiën, als D66 wil breken met deze coalitie en

met de VVD aan de slag wil gaan, dan gaat de heer De Pagter graag de onderhandelingen aan om te bekijken waar er in de begroting ruimte gevonden kan worden. Die is namelijk echt te vinden.

De heer Koning (D66) vindt dit wel heel snel gaan. Daar is hij nog niet. De heer De Pagter zei heel concreet dat er maar in de organisatie gesneden moest worden, terwijl de investeringen die vorig

jaar in de organisatie zijn gedaan voor een heel groot deel zijn gedaan in de twee onderwerpen die de heer De Pagter als heel belangrijk voor de VVD noemde. Dat zijn namelijk veiligheid, de

handhaving en de uitvoeringskracht daar, en het ruimtelijk domein, om überhaupt door te kunnen bouwen. Wat de heer De Pagter zegt is dus niet congruent. Dat kan niet samen. Dit heeft de heer Koning al vaker geconcludeerd. Hij vindt dit teleurstellend.

De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat er in deze Voorjaarsnota weer wordt bezuinigd op veiligheid. Het klopt dus niet dat er allerlei extra investeringen worden gedaan. Er wordt weer twee ton

bezuinigd. Waar dat terechtkomt, staat nergens, want het college zegt dat het alles blijft doen. Dat kan gewoon niet. Het is oneerlijk om dat naar de stad te communiceren. Je kunt niet twee ton

bezuinigen en zeggen dat alles gedaan blijft worden. Wat de heer Koning zegt klopt dus niet. De

Raadsvergadering van 8 juni 2023

13

VVD heeft heel duidelijke ideeën over waar bezuinigd kan worden en waar gesneden kan worden in

de organisatie. De fractie gaat hier de komende weken het debat verder over aan in de commissies. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) denkt dat de meeste mensen in deze zaal weleens ergens hebben moeten uitleggen wat een voorjaarsnota is, aan vrienden of familie. Dan gaat het snel over cijfers en getallen. Dat klinkt snel kil en technisch. Maar achter de getallen gaat een wereld aan keuzes schuil.

Die keuzes hebben consequenties en die consequenties gaan de mensen in de stad voelen. Ook deze Voorjaarsnota roept daarom gevoelens op bij mevrouw Kleinrensink. Het zijn dubbele gevoelens, van boosheid en verdriet, maar ook van trots en hoop.

Mevrouw Kleinrensink begint met de boosheid. Ze is boos, omdat er gekozen had kunnen worden

voor een land waarin werd gewerkt aan een andere samenleving, waar niet de winst, maar het welzijn en het geluk bovenaan hadden gestaan, waar de rijkdom eerlijker verdeeld zou worden en waar de verantwoordelijkheid genomen zou worden voor de planeet, waar de overheid keuzes maakt in

plaats van uitstelt en waar de overheid er is voor de mensen die dat het hardste nodig hebben en

zich niet terugtrekt. Dat maakt haar droevig, omdat deze consequenties ook in Utrecht terug te zien zijn. Er is een prestatiemaatschappij gecreëerd waarin mensen uitvallen en de zorgvraag toeneemt, maar de middelen en de mensen ontbreken.

Utrecht is een linkse en progressieve stad in een rechts land. Het voelt soms alsof Utrecht een Gallisch dorpje is dat nog blijft vechten. Die strijd is niet zonder slag of stoot.

Mevrouw Zwinkels (CDA) is, voor GroenLinks verder in de slachtofferrol duikt, toch wel benieuwd naar het volgende. GroenLinks zit periode op periode in het college. Hoe reflecteert GroenLinks daarop? De stad had dan toch allang wel die kant op kunnen gaan?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) bevestigt dit. Hier zal straks dan ook een groot deel over gaan. Utrecht doet het ook al heel lang goed. Dat komt ook doordat GroenLinks al zo lang in het college zit. Dat is terug te zien. Tegelijkertijd opereert de gemeente in een bredere context. Die consequenties zijn ook in de stad terug te zien.

Utrecht, dat Gallisch dorpje, geeft nog niet op in de strijd. Dat stemt mevrouw Kleinrensink hoopvol. Utrecht laat keer op keer zien dat het anders kan en dat het anders moet. Voor GroenLinks betekent dat een aantal dingen. De prioriteiten zijn scherp en de overheid durft sturing en regie te nemen. Utrecht is Utrecht om een aantal redenen. Utrecht is Utrecht omdat men naar elkaar omkijkt. De

gemeente reikt de helpende hand, biedt perspectief aan de mensen die dat het allerhardst nodig

hebben en laat die niet in de steek. Utrecht is Utrecht omdat ze de verschillen durft verkleinen en daarop durft te sturen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vraagt hoe GroenLinks ertegenaan kijkt dat in achterstandswijken 70% van de mensen niet meer stemt, omdat ze alle vertrouwen in de politiek hebben verloren. Juist die mensen hebben na al die jaren GroenLinksbeleid geen enkel vertrouwen meer in de gemeenteraad.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) deelt met mevrouw Hessel dat het heel schrijnend is dat zo veel mensen hun vertrouwen kwijt zijn geraakt in de overheid. Ze denkt niet dat dat alleen komt door Utrecht, maar dat dat vooral komt doordat de overheid zich steeds verder terugtrekt. Dat is een landelijke beweging. Utrecht probeert juist de andere kant op te bewegen.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

14

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) adviseert GroenLinks om in die wijken te gaan praten. De kritiek van de bewoners is heel duidelijk gericht op Utrechts beleid. Ook de binnenstadbewoners en

bewoners van andere wijken verliezen steeds meer het vertrouwen, maar juist in de wijken waar het het hardst nodig is en waar de mensen wonen voor wie GroenLinks zegt op te komen, wordt het op geen enkele wijze gevoeld. Zij zijn van alle GroenLinksmaatregelen de dupe, bijvoorbeeld van betaald parkeren. Mevrouw Hessel herkent het vingertje wijzen naar landelijk beleid dus niet.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat zij graag in wijken is. Mevrouw Hessel mag

mensen altijd naar haar doorsturen. Wanneer zij in die wijken met mensen gaat praten, hoort zij iets

heel anders. Ze vindt het belangrijk om te staan voor de mensen die de overheid nodig hebben. Ze is blij dat er in Utrecht allerlei regelingen zijn rondom armoede die verder gaan dan landelijk beleid. Ze is er trots op dat jongeren in de bijstand geen zoektermijn meer krijgen. Die dingen hoort mevrouw Kleinrensink terug wanneer ze gaat praten in de wijken. Er moet nog steeds veel meer gedaan

worden en de stad moet naar die mensen blijven omkijken, maar mevrouw Hessel spreekt blijkbaar andere mensen dan mevrouw Kleinrensink.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vindt het jammer dat de bevindingen van mevrouw Kleinrensink

totaal niet herkenbaar zijn bij de mensen die gaan stemmen en de geluiden die mevrouw Hessel als Utrecht Solidair hoort.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt mevrouw Hessel om die mensen vooral naar haar door te sturen. Tegelijkertijd heeft de stad nog steeds een groot vertrouwen in GroenLinks. Daarom is de fractie weer zo groot in deze raad.

De heer Bosch (PVV) begrijpt dat GroenLinks groot vertrouwen hoort, maar vraagt of GroenLinks dat vertrouwen ook hoort wanneer de partij windmolens doordrukt, betaald parkeren invoert of de bussluis in Overvecht op een andere manier uitlegt? Hoe moet de heer Bosch dat duiden?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) gelooft erin dat politiek gaat over voor bepaalde dingen staan en

daar ook eerlijk over zijn. GroenLinks heeft de prioriteiten op orde. De partij heeft altijd gezegd voor betaald parkeren te zijn. Ze heeft altijd gezegd dat het heel hard nodig is om te werken aan de

energietransitie, omdat het klimaat dat nu eenmaal nodig heeft. Daar staat de partij voor en dat legt ze uit. Ze moet in gesprek blijven met de mensen in de stad om hun zorgen te horen, maar ze moet ook eerlijk zijn over wat er nodig is en die maatregelen durven nemen.

De heer Bosch (PVV) vraagt wanneer GroenLinks dan eens eerlijk is over wat ze van burgerparticipatie vindt? Waarom vertelt GroenLinks niet het eerlijke verhaal, dat ze het voor de bühne doet, maar toch gewoon doet wat ze wil, omdat ze haar eigen visie heeft?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat men inderdaad eerlijk moet zijn over

burgerparticipatie, wat er gevraagd wordt aan mensen en wat er voorligt. Men moet duidelijk zijn

over de vastgelegde kaders. Dat doet de partij ook. Daarbinnen is het juist belangrijk om samen met inwoners te kijken hoe dat met elkaar een plek kan krijgen. Dat is de eerlijkste vorm van

burgerparticipatie. Maar de beslissingen worden voor een groot deel in de raad genomen.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

15

De heer Bosch (PVV) vindt dat dat helemaal niet duidelijk wordt gedaan. Anders zouden al die

mensen niet zo ontevreden zijn na weer een participatietraject. Hij roept mevrouw Kleinrensink op om toch eens in de spiegel te kijken en daarmee aan de slag te gaan.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat participatie de ene keer heel goed gaat en de

andere keer zijn er vast verbeterpunten. Participatie betekent niet altijd dat dat eruit komt wat je zelf zou willen. Dat zit er ook vaak achter. Daar moet men eerlijk over zijn. Participatie gaat over het faciliteren van het gesprek, ervoor zorgen dat je ziet welke verschillende kanten er aan een

onderwerp zitten, zodat je dat naar voren krijgt en daarna de juiste keuzes kunt maken. Die keuzes kunnen soms net anders zijn dan mensen hadden gekozen, maar die belangen moeten allemaal op tafel liggen. Daar gaat participatie over. Die zorgen moeten worden meegenomen en de politiek moet uiteindelijke keuzes durven maken.

Utrecht is Utrecht, omdat de gemeente liever kiest voor structurele maatregelen dan voor

kortetermijnacties. Die zijn namelijk nodig zijn voor een duurzame en leefbare toekomst. Niet voor niks zijn er daarom in het coalitieakkoord drie prioriteiten afgesproken. GroenLinks staat hier pal achter. De coalitie wil een stad waar de ongelijkheid tegengaan wordt door eerlijke kansen, waar ingezet wordt op betaalbaar wonen en waar gezorgd wordt voor een groen en klimaatbestendig

Utrecht. Daarom is mevrouw Kleinrensink er ook trots om te zien hoe deze prioriteiten overeind

blijven in deze Voorjaarsnota. Er liggen bezuinigingen op tafel, maar ook dan moet er naar deze

principes gehandeld worden. Deze Voorjaarsnota laat zien hoe de coalitie daarvoor kiest en er soms zelfs een kleine plus op kan zetten.

Mevrouw Kleinrensink neemt de raad kort mee in hoe deze prioriteiten terug te zien zijn in de Voorjaarsnota.

De heer De Pagter (VVD) hoorde het de fractie van GroenLinks net hebben over betaalbaar wonen. Is ze ook bereid om te kijken naar alle eisen die gesteld worden aan nieuwbouwprojecten en welke eisen zou GroenLinks willen laten vallen?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat er heel belangrijke eisen gesteld worden die heel

hard nodig zijn. Er moet namelijk niet alleen voor meer woningen gezorgd worden, maar vooral voor kwalitatieve woningen. Dat betekent dat er maatregelen nodig zijn die ook voor mensen goed zijn, die zorgen dat er gebouwd wordt op een milieuvriendelijke manier. Die eisen wil mevrouw Kleinrensink niet zomaar laten vallen.

De heer De Pagter (VVD) gaf net al aan dat de wereld echt anders is. Ook uit dit antwoord blijkt dat GroenLinks dat besef totaal nog niet heeft. Mensen in de bouwsector geven aan dat het echt

terugloopt. Nieuwbouwprojecten worden ook niet meer in de verkoop genomen. Als al die eisen nou betekenen dat er geen nieuwbouwwoningen meer komen, is GroenLinks dan bereid om naar die eisen te kijken?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat verschillende ontwikkelaars echt gouden tijden

hebben gehad. Nu gaat het een klein beetje minder goed en komen ze gelijk bij de overheid vragen of het allemaal wat minder kan. GroenLinks gaat daar niet zomaar gelijk in mee.

De heer De Pagter (VVD) stelt dat het niet "een klein beetje minder goed" gaat. Er worden op dit

moment duizenden woningen minder gebouwd dan de gemeente van plan was. De gemeente heeft

Raadsvergadering van 8 juni 2023

16

hier een verantwoordelijkheid in te nemen. Welke eisen gaat GroenLinks laten vallen? De heer De

Pagter wil dit toch nog een keer vragen. Als de gemeente geen eisen laat vallen, betekent dit dat er nul woningen gebouwd worden en dus ook nul betaalbare woningen die GroenLinks zo graag wil. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat er in de Voorjaarsnota een aantal maatregelen staan waarmee de coalitie die verantwoordelijkheid neemt. Men kijkt dus naar wat er verder kan.

Mevrouw Kleinrensink komt er zo ook nog op terug. De overheid probeert hier echt meer te sturen, door actief grondbeleid, door maatregelen op te leggen. Dat is nodig. Maar de gemeente gaat niet

zomaar mee in de markt, omdat ze de winsten hoog wil houden. Als er gebouwd wordt in de stad, gebeurt dat op een goede manier. Dat gebeurt ook door eisen te stellen.

Mevrouw Kleinrensink komt op gelijke kansen. GroenLinks ziet het grote tekort in de zorg, waardoor de gemeente moet bezuinigen. Ze ziet dat het nodig is om het systeem van de zorg houdbaar te

houden. Wat GroenLinks betreft gebeurt dat op een manier waarbij men altijd oog houdt voor de

meest kwetsbare mensen. De fractie kan zich daarom voor een groot deel vinden in de maatregelen

die het college opstelt, maar is er nog niet van overtuigd dat de gemeente alles in het sociaal domein moet oplossen. De Utrechtse aanpak is GroenLinks veel waard en is een van de redenen waarom de partij in deze stad meebestuurt. Stoppen met bepaalde voorzieningen omdat het Rijk ze niet

bekostigt, raakt wat GroenLinks betreft te veel de meest kwetsbare inwoners. Dat zijn juist de inwoners die de gemeente nodig hebben. De fractie zal daarom met een voorstel komen om

daarvoor breder in de begroting te kijken. Om te werken aan bestaanszekerheid, is de gemeente

nodig. Hierbij kan gedacht woorden aan de succesvolle schuldenaanpak om mensen perspectief te bieden, zoals afgesproken in het coalitieakkoord. Daar blijft GroenLinks op inzetten.

In deze Voorjaarsnota is ook een extra investering voor eerlijke kansen te zien. Het is dit jaar 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft. Eind deze maand wordt het Keti Koti-monument

onthuld om hierbij stil te staan. Dit is een belangrijke stap in de erkenning voor velen. Niet vergeten moet worden dat die verschillen in kansen nog altijd doorwerken in het heden. De gemeente moet daarom een plek zijn waar iedereen zich in herkent en waar iedereen kansen krijgt. Daarom is diversiteit en inclusie van de organisatie noodzakelijk, zoals voorgesteld in de Voorjaarsnota.

Ook op betaalbaar wonen blijft de gemeente inzetten. Geen mens hoort op straat te slapen. Dat

betekent dat de gemeente alles moet doen om de wooncrisis op te lossen. In Utrecht staan ruim 1.500 woningen leeg, terwijl andere mensen geen dak boven hun hoofd hebben. GroenLinks is

daarom blij met de veel strengere leegstandsaanpak en de maatregelen die zijn afgesproken in het coalitieakkoord. Wonen is en blijft een recht. Ook hier durft de gemeente als overheid regie te

nemen, door grond op te kopen en te investeren in betaalbare huisvesting. GroenLinks staat daar vierkant achter.

Voor een klimaatbestendige stad zet GroenLinks in op maatregelen die essentieel zijn. Binnenkort raakt, als de gemeente geen actie onderneemt, het stroomnet overbelast, de zogenaamde

netcongestie. De gemeente moet hierin investeren om de vraag naar schone energie aan te kunnen.

Die stap neemt de gemeente. Bij klimaatmaatregelen wordt altijd als eerste gedacht aan mensen voor wie dit niet zomaar betaalbaar is. Er worden bijvoorbeeld meer woningen geïsoleerd en de gemeente gaat verkennen of ze zonnepanelen gaat leggen op daken van mensen die dat niet zelf niet kunnen betalen. Groen en links gaan hier hand in hand. Ook voor het klimaat moet de overheid de regie

nemen. Noodzakelijke voorzieningen moet je niet aan de markt overlaten. Daarom is GroenLinks er trots op dat de gemeente deel gaat nemen aan de water-, energie- en warmtevoorzieningen. Zo stuurt de gemeente op wat van waarde is in plaats van op winst.

Raadsvergadering van 8 juni 2023

17

De prioriteiten zijn voor GroenLinks helder en wat haar betreft blijft men naar die principes

handelen. Juist in moeilijke tijden moet de gemeente aan het roer staan om de goede kant op te sturen. Mevrouw Kleinrensink startte met de mix aan tegenstrijdige emoties, maar uiteindelijk

overheerst het gevoel van strijdbaarheid. Men weet wat hier in Utrecht van waarde is. Daar zal de

partij voor blijven strijden, voor het klimaat, voor de Utrechters die dat het hardste nodig hebben en voor gelijkheid. Dat maakt Utrecht uiteindelijk Utrecht.

De heer Van Heuven (PvdD) hoorde mevrouw Kleinrensink zeggen dat ze boos en verdrietig is, maar vindt het ergens ook krokodillentranen, zeker gezien het feit dat GroenLinks in het kader van

prioriteiten de ambitie op het bijplanten van bomen bijschaalt. Hoe verkoopt GroenLinks dat in tijden van de klimaatcrisis?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) deelt met de Partij voor de Dieren dat het heel naar is dat men

hier eigenlijk op achteruit gaat. De gemeente blijft nog steeds meer doen dan ze deed, maar het is

wel minder dan was afgesproken. Dat betekent concreet dat er de komende jaren nog steeds 2.000 à 3.000 bomen bijgeplant worden, maar dat is minder dan de gestelde ambitie. Dit had mevrouw Kleinrensink ook graag anders gezien. Tegelijkertijd wordt er heel veel geïnvesteerd in andere klimaatmaatregelen die hard nodig zijn.

De heer Van Heuven (PvdD) vindt "naar" hier helemaal niet het juiste woord. Het is onverkoopbaar, zeker naar de achterban van GroenLinks. Het is ook onverkoopbaar dat GroenLinks tegen amendementen van de Partij voor de Dieren stemt die beogen om niet te bouwen in de

hoofdgroenstructuur. Dit gebeurde een paar weken geleden nog. Dat is toch onverkoopbaar? Dit zijn dan toch krokodillentranen van GroenLinks?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat haar partij altijd heel kritisch is op het bouwen in

de groenstructuur. Hier zal ze niet zomaar in meegaan. Er zijn een aantal crisissen op te lossen. Die gaan over gelijke kansen, wonen en groen. Daar moet men continu met elkaar op blijven inzetten.

Dat kan soms wringen. De Partij voor de Dieren vindt GroenLinks aan haar zijde dat er in deze stad

heel hard ingezet moet worden op groen. Mevrouw Kleinrensink hoopt dat de heer Van Heuven ook ziet dat in deze Voorjaarsnota heel veel gedaan blijft worden. Het liefst had ze nog veel meer gedaan, net zoals de heer Van Heuven wil.

De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat GroenLinks het nu een beetje legitimeert om de ambities op

groen af te bouwen en wel te gaan bouwen in de hoofdgroenstructuur. Dat kan toch gewoon niet? Daar moet mevrouw Kleinrensink het toch mee eens zijn?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat ze ambitie blijft houden op groen, maar dat die

ambitie iets minder is dan ten opzichte van het coalitieakkoord. Het is nog steeds altijd meer dan er hiervoor gedaan werd. Daar staat GroenLinks voor. Er wordt niet niks gedaan. De gemeente blijft

investeren in groen, maar mevrouw Kleinrensink is het met de heer Van Heuven eens dat ze meer had willen doen.

Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat dit college de basis niet op orde heeft en met deze Voorjaarsnota in deze onzekere financiële omstandigheden de boodschap lijkt af te geven dat dit hen overkomt. Sterker nog, de onzekerheid voor de toekomst neemt in de ogen van het CDA alleen maar toe. Er

Raadsvergadering van 8 juni 2023

18

wordt risicovoller gerekend op geld vanuit het Rijk en andere posten die het college opeens inboekt

om enkele gaten dicht te kunnen lopen. Het overhevelen van geld, bijvoorbeeld de coronamiddelen, begint onnavolgbaar te worden. Het lijkt erop dat het college het overzicht niet meer heeft. De

gemeente moet realistisch zijn over de tekorten. De gemeente kan nu al aanvoelen dat er veel te

weinig geld opzij gezet wordt voor de Omgevingswet en de prognose voor welzijn. Het CDA heeft in haar tegenbegroting al een extra bedrag van 2,8 miljoen gereserveerd voor jeugdzorg. Los van het budget zal Utrecht juist moeten starten met het uitbouwen van informele zorg in de buurt en

gemeenschapszin, zodat mensen elkaar ook weten te helpen waar nodig. Kortom, het CDA wil voorbereid zijn en de gedeelde verantwoordelijkheid hierin aanmoedigen.

Hoofdzaken moeten prioriteit krijgen. Zeker, dat zijn kansengelijkheid, wonen en klimaat. Maar waarom moeten die drie programma’s financieel volledig worden ontzien? Er zal verstandiger

gekozen moeten worden. Welke instrumenten tuig je daarvoor op, wat doe je effectief wel en wat niet? Waarom kan er niet ook binnen die drie programma’s zulke focus aangebracht worden? De consequenties op andere thema’s zijn namelijk niet best. Er wordt namelijk onbegrijpelijk hard bezuinigd op sport, handhaving, verduurzaming, cultuur en het klantcontactcentrum. Dat zijn speerpunten van CDA Utrecht. Sport is zo ontzettend belangrijk voor de fysieke en mentale

gezondheid van alle Utrechters en voor participatie in de samenleving. Dat is een programma waar juist een forse achterstand weggewerkt moet worden en waar sportverenigingen gecompenseerd moeten worden voor de verhoogde ozb.

Wat betreft het klantcontactcentrum zou er juist veel meer moeten worden geïnvesteerd in een benaderbare overheid die dichtbij is. Het is bekend dat op dit moment de participatie,

informatievoorziening en terugkoppeling naar buurtbewoners zo moeizaam gaat. Het CDA heeft tal van moties ingediend om juist niet meer afhankelijk te zijn van 14030, maar te gaan naar vaste

aanspreekpunten en een stevige positie voor de wijkbureaus. Het CDA heeft veel vragen gesteld en suggesties gedaan rondom SlimMelden. Mensen weten niet meer waar ze het zoeken moeten. Mevrouw Zwinkels heeft het kritische rekenkamerrapport nog niet eens aangehaald.

Tegelijkertijd blijft het college veel geld stoppen in allerlei dure herinrichtingsprojecten waar

inwoners helemaal niet op zitten te wachten, bijvoorbeeld de Maliebaan en de Weerdsingel, maar ook

aan sommige groenprojecten. Ook wordt er opnieuw een ton per jaar uitgetrokken voor het opstellen van locatieprofielen. Die waren toch al klaar? Gaan er weer opnieuw plannetjes gemaakt worden? Het college stopt ook weer flink geld in de eigen organisatie. Dat is deels onontkoombaar door hogere

cao’s, maar er zijn ook interne opgaven met onder andere een half miljoen per jaar. Het CDA heeft

hier haar bedenkingen bij. Een grotere gemeente met meer ambtenaren is niet per se slagkrachtiger en daadkrachtiger en heeft niet per se meer regie. Ondertussen blijft het college schermen met cijfers die de zorgen van het CDA moeten wegnemen.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) hoort het CDA zeggen dat de investeringen in de eigen

organisatie misschien nagelaten moeten worden. Tegelijkertijd doet de fractie een oproep om een beter benaderbare overheid te zijn. Hoe strookt dat met elkaar? Om beter benaderbaar te worden moet je toch juist in je eigen organisatie investeren?

Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt niet dat dit het geval hoeft te zijn. Er zijn veel andere manieren. Er

zijn veel bestaande structuren. De gemeente moet anders en beter werken. In de aanbevelingen in het rapport van de Rekenkamer wordt niet gezegd dat er maar meer geld tegenaan gegooid moet

worden en dat het probleem dan opgelost wordt. Dat zit in veel fundamentelere dingen. Mevrouw

Raadsvergadering van 8 juni 2023

19

Zwinkels is het niet met de heer van der Graaf eens. Er zullen weliswaar aanpassingen gedaan moeten worden in de gemeentelijke organisatie, maar die vragen niet meteen om meer geld.

Mevrouw Zwinkels had het over de zorgen van het CDA. Het college schermt met cijfers, laatst nog in diverse debatten rondom verkeersveiligheid, wonen en leefbaarheid, terwijl de inwoners van Utrecht schreeuwen om het in goede banen leiden van de groei van de stad, met oog voor de menselijke

maat, de beleving van verkeersveiligheid door de drukte en de vele bijna-ongelukken, de brede wens om een leefbaarheidstoets te behouden en juist meer handhavingscapaciteit te krijgen. Dit college doet precies het tegenovergestelde.

Het college zegt de belastingen niet te gaan verhogen. Nee, want dat heeft het vorig jaar al gedaan. Mensen kregen toen de belofte dat ze met de stijgende parkeerkosten van het coalitieakkoord

investeringen in hun buurt terug zouden zien, onder andere dankzij het Groei-in-Balans pakket. Maar dit blijft vaag en wordt maar niet concreet. Wat was deze belofte waard en wat ziet Utrecht

ervan? Er is een overschot van 35 miljoen op de jaarrekening. Wat het CDA betreft moet een groot

deel hiervan ten goede komen van Utrecht mooier maken, via investeringen in de wijken en openbare ruimte. Klopt de bewering ten aanzien van de lastenverzwaring overigens wel? Het CDA leest

namelijk dat de leges wel worden verhoogd. Bij de rioolheffing in de Voorjaarsnota wordt een hoger bedrag gebruikt om gaten te vullen in plaats van het verlagen van de tarieven. Is dat geen verkapte lastenverzwaring?

Het college geeft richting de raad aan scherper aan de wind te zeilen. De flexibiliteit om bij te sturen lijkt er ondertussen uit te gaan. Dat is bijvoorbeeld te zien aan het planningsoptimisme, waarbij het voorstel van het college is om bouwkostenstijgingen te dekken uit de toegezegde prijscompensatie en de vertraging in projectuitgaven. In de Voorjaarsnota staat hierover dat daarmee de financiële buffers nagenoeg zijn uitgeput en dat er voor de lange termijn nog oplossingen gezocht moeten

worden. De hete aardappel wordt doorgeschoven naar een volgend college, ook door pas vanaf 2026 echt te bezuinigen en nog niet in de komende jaren.

De nood is aan de man. Het lokaal bestuur zal uit een ander vaatje moeten gaan tappen. Daarom

komt het CDA Utrecht, zoals de raad mag verwachten, met andere oplossingen, met keuzes die meer richting geven en passender zijn in de huidige onzekere tijd. De fractie komt alvast met zeven

principes waarmee ze de commissiedebatten ingaat. Het eerste is dat verkeersveiligheid de eerste

prioriteit is bij herinrichtingen, ook in Vleuten-De Meern en Haarzuilens. Het tweede is dat de kracht van de samenleving benut moet worden, bijvoorbeeld in de informele zorg, het verenigingsleven en vrijwilligerswerk, zoals bij het zelfbeheer, als tegenhanger voor eenzaamheid en anonimiteit. Het

derde is meer inzetten op samenwerking met anderen, niet alles in of met de eigen organisatie willen doen. Het vierde is de combinatie van handhaving op veiligheid en preventieve zorg bieden. Het

vijfde is het stimuleren van verduurzamingsinitiatieven met circulair ondernemerschap en echt geld voor vergroening. Het zesde principe is betaalbaar wonen door het bijbouwen, het stimuleren van doorstroming, middenhuur en uiteraard Rijnenburg. Het zevende is niet bezuinigen op beheer en kwaliteit van de openbare ruimte. Het CDA staat voor een stad op mensenmaat die schoon en toegankelijk is, waar men met elkaar goed voor blijft zorgen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) bedankt mevrouw Zwinkels voor de principes en hoort graag in de commissies terug hoe ze die precies bedoelt. Zo hoort er echter wel vooral investeringen in, terwijl men ook in een ingewikkelde tijd zit. Waarvan gaat dat zo meteen ten koste?

Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat allereerst in de tegenbegroting van vorig jaar te lezen is waar het CDA wil bezuinigen of waar ze in ieder geval de dekkingsvoorstellen doet. Daarnaast gaf

Raadsvergadering van 8 juni 2023

20

mevrouw Zwinkels aan dat ze ook op zoek wil gaan naar de kracht van de samenleving en niet alleen maar vanuit de gemeente budgetten wil ophogen en nog meer met de eigen organisatie wil doen. Ze wil veel meer zoeken naar een stukje samenwerking en eigen initiatief van mensen. Ze hoopt daarmee een groot deel van extra kosten te voorkomen.