2e raadsvergadering 29 februari 2024
Tekst van het document
2024 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 2e vergadering – 29 februari 2024 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 29 februari 2024 te 10.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg. Aanwezig zijn de leden: Aït Daoua, Alblas, Al-Saqaff, Bode, Bos, Bosch, Dada-Anthonij, Dekkers, Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Van der Graaf, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte,
Hornsveld, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter, Paalman, Passier, Peters, Ramaker, Raaijmakers, Sasbrink, Stam, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Talhaoui, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, De Vries, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Afwezig is het lid: Sungur. Aanwezig zijn de wethouders: Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland, Voortman en De Vries.
Griffier: mevrouw Van Hall.
1. Opening. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. Bericht van verhindering is
ontvangen van de heer Sungur. Hij voelt zich niet sociaal veilig om vandaag te komen. Hij zal later een uitgebreide verklaring afleggen. De heer Te Hoonte zal een groot deel van de ochtend-
vergadering afwezig zijn in verband met een VNG-commissie. Mevrouw Alblas zal alleen vanavond aanwezig zijn.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) meent dat hij namens de hele raad spreekt als hij zegt dat hij het
betreurt dat de heer Sungur vandaag niet aanwezig is. Hij hoopt dat dit eenmalig is en dat de raad er alles aan doet om ervoor te zorgen dat de heer Sungur de volgende keer aanwezig kan zijn.
(Geroffel op de bankjes).
De voorzitter waardeert de woorden van de heer Dijkstra en onderstreept die. Zij zal er vanuit haar rol alles aan doen om dat mogelijk te maken. 8. Benoeming commissieleden. De voorzitter geeft het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, de heer Maas.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
2
Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van Tara O’Connor en MarieLouise Beekmans.
De heer Maas (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces-verbaal voor. Hij heeft met de raadsleden Van Heuven en Peters onderzoek gedaan naar de geloofsbrieven van Tara O’Connor en Marie-Louise Beekmans. De commissie is tot de conclusie gekomen dat zij
voldoen aan de door de raad in de Verordening op de raadscommissies gestelde vereisten voor het commissielidmaatschap. Ook hebben zij geen functies die onverenigbaar zijn met het
commissielidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom Tara O’Connor en Marie-Louise Beekmans toe te laten als lid van de raadscommissies.
De voorzitter dankt de commissie voor het advies en stelt voor overeenkomstig te besluiten. Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.
Mevrouw O’Connor legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.
Mevrouw Beekmans legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.
De voorzitter feliciteert mevrouw O’Connor en mevrouw Beekmans van harte en wenst hun veel succes.
(Applaus.) 2. Vaststellen agenda. De voorzitter stelt voor, in verband met de afwezigheid van wethouder Eerenberg en de heer Te Hoonte in het ochtenddeel van de vergadering, om het geheime agendapunt 10 vanmiddag als laatste punt voor het vragenuur te behandelen. Zij concludeert dat de raad hiermee instemt.
De agenda wordt zonder stemming vastgesteld, met inachtneming van de daarin aangebrachte wijziging.
3. Ingekomen stukken. Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.
4. Opheffing geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 89, lid 4 van de Gemeentewet, de door het college
opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, op te heffen.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten. 5. Notulen raadsvergadering 21 december 2023 en 18 januari 2024.
Notulen 21 december 2023. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld.
Notulen 18 januari 2024. De heer Bosch (UtrechtNu!) merkt op dat hij bij de stemming over het raadsvoorstel Gedragscode
2023 (agendapunt 24) per abuis het verkeerde knopje ingedrukt heeft. Hij wil graag geacht worden voor het raadsvoorstel te hebben gestemd.
De voorzitter deelt mee dat dit in de notulen zal worden opgenomen. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) merkt op dat zij in haar stemverklaring over motie 33 (Ruimtes voor gebed en stilte in onderwijshuisvesting) niet duidelijk gezegd heeft dat haar fractie ook tegenstemde vanwege de dekking van de motie.
De notulen worden zonder stemming vastgesteld, met inachtneming van de daarin aangebrachte wijzigingen.
6. Notulen vragenuur 21 december 2023 en 11, 18 en 25 januari 2024. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 9. Raadsvoorstel Zienswijze kaderbrief 2025 GGDrU. Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 11. Raadsvoorstel Vaststelling besluit op bezwaarschrift conform advies van de Bezwaarschriftencommissie van de gemeenteraad.
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 12. Raadsvoorstel Verlenging contract externe accountant. Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 13. Raadsvoorstel Wijzigingsbesluiten Financiële verordening en Controleverordening. Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 14. Raadsvoorstel Normenkader rechtmatigheid 2023.
3
Raadsvergadering van 29 februari 2024
4
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 15. Raadsvoorstel Nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg, keuze voor marktinstrument.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) meent dat het gaat om de vraag hoeveel ruimte bewonersorganisaties in de stad krijgen in het sociaal werk. Vijf jaar geleden was dat nog 20%, nu is dat 0%. Ze kunnen alleen nog als onderaannemer werken voor organisaties als Stichting DOK. Daarmee staan de
bewoners buitenspel. Om daar iets aan te doen, dient hij negen amendementen en moties in.
De eerste motie draagt het college op standaard op te nemen dat de opdrachtgever zich maximaal inzet om binnen vijf jaar minimaal 30% van de omzet over te dragen aan lokale burger- en
buurtorganisaties (motie 62, Streef naar minimaal 30% zelfsturend door bewoners bij Sociale basis en Basiszorg).
Hij dient een amendement in om “gemeenschap centraal” te vervangen door het concretere
uitgangspunt “meer inzetten op regie en zelfsturing bij bewonersorganisaties” (Amendement 10, Bij sociaal werk meer inzetten op regie en zelfsturing bij bewoners(organisaties)).
Voorts dient hij een amendement in om “groepsgericht, tenzij” te vervangen door “volledige
keuzevrijheid om gelijkwaardig te kunnen kiezen tussen enerzijds een groepsgerichte aanpak en
anderzijds een individuele aanpak” (Amendement 11, Gelijkwaardig kiezen tussen groepsgerichte en individuele ondersteuning bij sociaal werk).
De huidige koppeling tussen sociaal beheer en sociaal makelen is een onwenselijke situatie. Daarom dient hij motie 63 in (Ontkoppelen van sociaal beheer en sociaal makelen).
De volgende motie vraagt om informatievoorziening, advies en onafhankelijke cliëntondersteuning te ontkoppelen (motie 64, Ontkoppel Informatievoorziening, Advies en Onafhankelijke Cliëntondersteuning).
De volgende motie beoogt om de contractperiode te verkorten van tien jaar zes jaar (motie 65, Meebewegen naar een zelfsturende samenleving met opdrachten van 6 jaar).
Om beter aan te sluiten op ontwikkelingen en vragen bij inwoners en om wijkgericht maatwerk te
kunnen leveren dient hij motie 66 in (Subsidies Sociale basis en Basiszorg zorgen voor meer ruimte bij bewoner).
Vervolgens dient hij een amendement in om de uitwerking van de ontwikkelopgave te vertalen naar een concrete nota die in april of juni in de raad kan worden vastgesteld (Amendement 12, Kaders gemeenteraad voor opdrachten Sociale basis en Basiszorg).
De volgende motie roept op om het sociaal werk regelmatig te evalueren (motie 67, Evalueer het sociaal werk regelmatig én ook op basis van deelnemerstevredenheid).
Mevrouw Ramaker (VVD) memoreert dat het raadsvoorstel vanwege de impact tweemaal in de
commissie is besproken. De raad wordt door het college alleen bij de uitgangspunten in positie
gebracht. Hoewel de raad het laatste woord heeft bij de begroting, moet de raad, gelet op de forse bezuinigingen die de gemeente boven het hoofd hangen, ook sturing kunnen aanbrengen. De wethouder heeft hierover diverse toezeggingen gedaan. Zij dient hierover samen met D66,
EenUtrecht, CDA, UtrechtSolidair en Stadsbelang Utrecht amendement 13 in (Borgen positie raad in sturing voorzieningen sociale domein).
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) zegt dat de nota gaat over goede zorg en ondersteuning voor alle
Raadsvergadering van 29 februari 2024
5
Utrechters, in het bijzonder de meest kwetsbare inwoners. Als de basis op orde is, wordt voorkomen dat hulpvragen grote problemen worden. Goede punten in de nota zijn: ongelijk investeren voor gelijke kansen, meer samenwerken in de wijk en de gemeenschap centraal. Het is ook goed dat
stabiliteit kan worden gegeven voor de komende tien jaar. Niet automatisch aanbesteden in het
sociaal domein is een breed gedeelde wens in de raad, maar dat is geen zekerheid. Daarom dient zij motie 68 in (Baanzekerheid voor medewerkers in de sociale basis en basiszorg).
Een ander belangrijk punt in de nota is een gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente,
beroepskrachten, vrijwilligers en bewonersinitiatieven. De gemeente moet hier actief op sturen en dit moet worden meegenomen in de toegezegde evaluatie. Daarom steunt de PvdA het door het CDA in te dienen amendement.
Zij hoopt dat de onzekere tijden en de financiële impact daarvan geen schaduw voor de komende tien jaar vooruitwerpen op de stad.
De heer Van Steeg (CDA) wijst erop dat er een besluit wordt genomen voor de komende tien jaar op
een breed beleidsterrein, met de nodige financiële consequenties. Hij is blij dat de nota is aangepast, met name voor wat het vrijwilligerswerk betreft. Het is belangrijk dat de nota goed wordt geëvalueerd en dat de raad in positie blijft. Daarom heeft het CDA het amendement van de VVD en het amendement van EenUtrecht mede ondertekend.
Hij wijst op de eerder aangenomen motie van het CDA over een gelijkwaardige samenwerking. Het is belangrijk dat dit punt in de evaluatie terugkomt. Daarom dient hij mede namens PvdA, D66 en GroenLinks amendement 14 in (Evalueer gelijkwaardige samenwerking).
De nota gaat ook over sport. Sportverenigingen vinden het lastig om aansluiting te vinden en vanuit de gemeente oplossingen te krijgen, bijvoorbeeld qua veiligheid. Het CDA dient mede namens
GroenLinks en D66 een motie in op dit punt (motie 69, Maak een succes van het sportverenigingsloket).
De heer Dekkers (GroenLinks) zegt dat GroenLinks een aantal amendementen en moties heeft
medeondertekend. Hij vindt de formulering “meer groepsgericht” beter dan “groepsgericht, tenzij”. De wethouder heeft in de commissie een aantal nuanceringen aangegeven. Als hij die nuancering nog een keer bevestigt, is een amendement op dat punt niet nodig.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) meent dat het woord “tenzij” er nog steeds staat. Het weghalen van het woord “tenzij” schept duidelijkheid.
De heer Dekkers (GroenLinks) vindt de formulering in het voorstel van EenUtrecht te ver gaan. Hij hoort graag een bevestiging van de nuanceringen door de wethouder.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat alleen gevraagd wordt om gelijkwaardigheid, zodat de professional een gelijkwaardige keuze kan maken. Deelt GroenLinks dat?
De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het belangrijk om uit te spreken dat meer groepsgericht moet worden gewerkt. Dit moet echter niet als een ideologie gelden.
De heer Maas (Volt) is van mening dat het stuk niet in deze vorm in de raad had mogen komen. Er
zijn geen smart-doelen en nauwelijks effectindicatoren. Dit is niet zoals het is afgesproken. Daarom stemt Volt tegen. Volt zal wel voor een aantal moties en amendementen stemmen.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
6
Mevrouw Van der Wilt (D66) kijkt terug op goede debatten in de commissie. Zij is blij dat haar motie
“Alle hulp begint bij vertrouwen” door de volledige raad is aangenomen. Zij heeft dat echter nog niet
teruggezien in de uitnodigingen en programma’s en hoort graag van de wethouder dat dit onderdeel is van het participatieproces. Zij is blij met de toezeggingen van de wethouder op het gebied van
sturen en verantwoorden en hoopt dat het amendement op dit punt breed gesteund wordt. Voorts sluit zij zich aan bij het amendement van het CDA, dat een belangrijke inhoudelijke richting geeft
aan de evaluatie. De wethouder heeft in het debat toegezegd dat in de aangekondigde brief in april
concretere doelen en waar mogelijk streefcijfers worden opgenomen van de participatieprocessen. In de brief van deze week stond een en ander vaag geformuleerd. Kan de wethouder bevestigen dat de toezegging van 1 februari jl. klopt? Afhankelijk van deze toezegging besluit D66 om andere moties te steunen.
De voorzitter schorst hierop de vergadering. Na hervatting van de vergadering geeft de voorzitter het woord aan wethouder Voortman. Mevrouw Voortman (wethouder) gaat in op de vraag hoe de rol van de raad geborgd kan worden. Zij heeft hierover een brief toegezegd die in april komt. Daarin wordt de raad geïnformeerd over de stand van zaken op dat moment, over de beoogde uitwerking van onderdelen van de nota van
uitgangspunten en over de definitieve gunning van opdrachten. Momenteel vinden er ontwikkelbijeenkomsten plaats. De raad kan op verschillende momenten bijsturen. Financiële bijsturing is mogelijk bij de voorjaarsnota’s en de programmabegroting. Inhoudelijke bijsturing kan op de toegezegde evaluatiemomenten.
Zij onderschrijft met de heer Dijkstra het belang en de kracht van een sterke gemeenschap in de
stad. In het proces worden bewonersinitiatieven betrokken. Morgen houdt, tijdens de Ontwikkeldag Communitybuilding, de LSA een lezing over de ABCD-methodiek. Ook worden verschillende
modellen om gemeenschapskracht te versterken met de stad besproken. Er wordt dus heel veel aandacht aan de gemeenschap besteed.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat in het conceptvoorstel van oktober stond “de bewoners in regie brengen”. Nu wordt met alleen het betrekken van bewoners een stap teruggezet.
Mevrouw Voortman (wethouder) wijst op de nota van uitgangspunten, waarin staat dat de gemeente streeft naar een gelijkwaardige relatie tussen bewoners en betaalde beroepskrachten. Zij vindt het jammer dat de heer Dijkstra het toespitst op de percentages en niet op wat er allemaal wordt gedaan.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) begrijpt dat niet iedere bewoner regie wil hebben. Daarom is het percentage van 30% opgenomen.
Mevrouw Voortman (wethouder) moet motie 62 ontraden. Zij wil het percentage nu nog niet
opnemen, omdat niet zeker is of dat waargemaakt kan worden. Bewonersinitiatieven worden ook
gefinancierd uit andere regelingen van de gemeente. In het veld is er juist meer behoefte aan uren van beroepskrachten.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
7
De heer Dijkstra (EenUtrecht) ziet geen tegenstelling tussen vrijwilligers, bewoners en
beroepskrachten. Als bewoners voor 30% in regie zijn, zijn er nog steeds beroepskrachten werkzaam ter ondersteuning van die bewonersorganisaties. Ziet de wethouder dat ook zo?
Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt ontkennend en blijft bij haar standpunt.
Amendement 10 wordt eveneens ontraden. Het uitgangspunt is dat bewoners zelf doen wij zij zelf kunnen doen. Daarbij werken zij gelijkwaardig samen met de sociale makelorganisatie.
Amendement 11 wordt ook ontraden. Voorkomen moet worden dat mensen zorg en ondersteuning nodig hebben. Als die toch nodig is, wordt gekozen voor groepsgericht. Dat draagt bij aan samen-
redzaamheid, aan gemeenschapsvorming en bewustwording. De heer Dekkers waarschuwde dat het geen dogma moet worden. Het oordeel van de professional blijft leidend.
Motie 63 wordt ontraden. Op 1 maart zal hierover het gesprek worden gevoerd, vooral over
alternatieve opties, en zal dieper worden ingegaan op sociaal beheer en sociaal makelen en de
mogelijkheden om beter in de behoeften te voorzien. Alle geluiden worden zorgvuldig gehoord. Motie 64 wordt eveneens ontraden. Het is belangrijk dat informatievoorziening, advies en
onafhankelijke cliëntondersteuning dicht bij elkaar blijven. In de praktijk is het belangrijk dat de sociaal raadslieden en onafhankelijke cliëntondersteuners goed zicht hebben op de snel veranderende informatie in wetten, regelingen en sociale basisvoorzieningen in de stad. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of de wethouder onderkent dat, naast de centrale
informatievoorziening, diverse organisaties in de wijken ook aan informatievoorziening doen. Mevrouw Voortman (wethouder) is het daarmee eens.
Motie 65 wordt ontraden. Er wordt juist voor tien jaar gekozen vanwege de stabiliteit in de stad. Voor eventuele onzekerheden zijn er tussentijds evaluaties.
Motie 66 wordt eveneens ontraden. De afwegingen bij het doorlopen van het keuzekompas zijn een bevoegdheid van het college en zijn verwerkt in het collegebesluit. Een overheidsopdracht heeft als bijkomend voordeel dat die veel ruimte biedt voor ontwikkelopgaven, waarin bewonersinitiatieven een plek kunnen krijgen.
Amendement 12 wordt ontraden. Dit is uitgebreid besproken in de commissie. Met de nota van
uitgangspunten krijgt de raad de gelegenheid om kaders mee te geven. De opdrachtverlening is een bevoegdheid van het college. Zij zal de raad in april informeren over de opbrengst van de ontwikkeldagen. Het college neemt in mei een integraal besluit over de opdrachten.
Motie 67 kan de wethouder overnemen. In de commissie heeft zij toegezegd dat de gebruikerstevredenheid in de evaluatie wordt meegenomen.
Bij amendement 13 laat zij het oordeel aan de raad. Het college kan een voorstel met de aanpak aan de raad sturen, maar dat is niet ter besluitvorming.
De heer Dekkers (GroenLinks) reageert op het oordeel van de wethouder over motie 67. Erkent de wethouder dat de evaluatie breder moet zijn, bijvoorbeeld ook over de tevredenheid van de nietdeelnemers?
Mevrouw Voortman (wethouder) bevestigt dat. Mevrouw Ramaker (VVD) meent dat, zodra het mis gaat bij zo’n organisatie, de raad niet alleen geïnformeerd moet worden, maar ook in positie moet worden gebracht om bij te sturen. Is de
Raadsvergadering van 29 februari 2024
8
wethouder het daarmee eens? Mevrouw Voortman (wethouder) is het daarmee eens. Het college legt dan een voorstel voor aan de raad.
Motie 68 kan de wethouder overnemen of oordeel raad geven.
Motie 69 krijgt oordeel raad, met de aantekening dat “verenigingen” kan worden gelezen als “sportaanbieders”. Zij kan de motie ook overnemen.
Amendement 14 wordt ontraden. In de evaluatie wordt de samenwerking, de versterking en de
cliëntervaring ten aanzien van gemeenschapskracht, bewonersorganisaties en het vrijwilligerswerk meegenomen. De evaluatiemomenten liggen vast en er wordt niet in iedere raadsperiode opnieuw geëvalueerd.
De heer Van Steeg (CDA) wil concreet zien hoe de samenwerking tot stand komt. Dat moet terugkomen in de evaluatie en bij de organisaties tussen de oren gaan zitten.
Mevrouw Voortman (wethouder) heeft gezegd dat de samenwerking in de evaluatie wordt
meegenomen. Ze begrijpt dat het CDA niet vindt dat in iedere nieuwe raadsperiode nog apart moet worden geëvalueerd.
De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat er geen aparte extra evaluatiemomenten moeten komen. Mevrouw Voortman (wethouder) geeft amendement 14 daarop oordeel raad.
Mevrouw Van der Wilt vroeg of het vertrouwen terugkomt in de ontwikkeldagen. Dat is het geval.
De wethouder dankt de commissie voor de uitgebreide en waardevolle debatten over dit voorstel. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) meldt dat zij motie 68 intrekt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) meldt dat hij motie 67, ofschoon die is overgenomen, in stemming wil brengen.
De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Stemming over de moties, amendementen en het voorstel vindt vanavond plaats.
16. Afrondende besluitvorming Tussenrapportage uitvoeringsprogramma Overvecht-Noord Aardgasvrij en ontwikkelingen m.b.t. buurtinitiatieven en bewonersvoorstel "Warmtepomp voor iedereen".
De voorzitter vraagt of er, gezien de geheime informatie bij dit agendapunt, behoefte is aan een geheim deel. Zij concludeert dat dit niet het geval is.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) dient twee moties in. Ten eerste dient hij mede namens CDA, VVD, Volt en PvdD een motie om bewoners de keuze te laten bij warmte-initiatieven (motie 70, Zet lokale warmte-initiatieven niet in de kou, biedt bewoners een keuze).
De tweede motie roept op om te onderzoeken hoe lokale warmte-initiatieven voor alle bewoners
betaalbaar kunnen worden en wordt mede ingediend namens CDA, VVD, Volt en PvdD (motie 71, Zet lokale warmte-initiatieven niet te snel bij het oud vuil, onderzoek hoe het wel kan).
Raadsvergadering van 29 februari 2024
9
De heer De Pagter (VVD) meldt dat de woordvoerder van de VVD op dit punt, de heer Te Hoonte, de moties van EenUtrecht mede heeft ingediend.
Mevrouw Passier (Volt) vindt het jammer dat in Overvecht-Noord alleen wordt ingezet op uitbreiding
van het warmtenet en dat op voorhand lokale warmte-initiatieven aan de kant worden gezet. Volt wil richting collectieve integrale energiesystemen, waarbij energie en warmte in één flexibel en onafhankelijk systeem geïntegreerd zijn. Daarbij moet ook ruimte worden gegeven aan lokale initiatieven, zodat de raad uit verschillende scenario’s kan kiezen. Daarom heeft Volt de moties van EenUtrecht mede ondertekend.
Mevrouw Heijne (GroenLinks) ziet in de motie dat de keuze aan de bewoners is. Hoe is dit te rijmen met de uitspraak dat de raad kan kiezen?
Mevrouw Passier (Volt) vindt het belangrijk dat een eerlijke afweging kan worden gemaakt tussen twee scenario’s. Het doel is dat de warmte-initiatieven niet op voorhand aan de kant worden geschoven.
Mevrouw Heijne (GroenLinks) meent dat de raad een verantwoordelijkheid heeft voor alle bewoners in Utrecht en afwegingen maakt in het algemeen belang.
Mevrouw Passier (Volt) is het daarmee eens. Onderzocht moet worden hoe het voor iedereen betaalbaar kan worden gemaakt.
Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt de voorinvestering een groot probleem, evenals het gedoe
waarmee bewoners worden opgezadeld. Er wordt massaal gekozen voor warmtepompen in tijden met netcongestie.
Mevrouw Passier (Volt) deelt die zorg. In de motie is opgenomen dat daarop moet worden gestuurd. De heer Peters (D66) sluit zich aan bij het standpunt van GroenLinks. Het is belangrijk dat duide-
lijkheid wordt geboden aan de initiatiefnemers in Overvecht-Noord. Als de huidige aanpak daar niet
werkt of als er obstakels op de weg komen, is de wethouder dan bereid om pragmatisch te handelen en bij te sturen door de buurtinitiatieven weer opnieuw te beoordelen?
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe de wethouder dat kan doen als die initiatieven nu worden uitgesloten.
De heer Peters (D66) zegt dat nu één pad wordt bewandeld en gaat ervan uit dat dat de goede weg is. Mocht blijken dat het allemaal niet kan, dan moet je pragmatisch zijn. Daar vraagt hij om.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dat het richten van alle pijlen op één oplossing voorbijgaat aan de diverse oplossingen in de energietransitie. Er zijn ook problemen met stadsverwarming, zoals de gestegen kosten, de beperkte uitbreidingsmogelijkheden en het beperkte draagvlak.
De heer Peters (D66) meent dat de hele aanpak in de energietransitie niet alleen om stadsverwarming gaat. Hij vindt het goed om focus aan te brengen en niet alle opties open te laten.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
10
Mevrouw Zwinkels (CDA) wil graag een energietransitie die kan rekenen op draagvlak in de samen-
leving. Daarom is het belangrijk om alternatieven uit de buurt serieus te nemen. Het is nog te vroeg om die initiatieven af te schrijven. Daarom steunt het CDA de moties van EenUtrecht.
Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) kijkt terug op een goed debat in de commissie. Er is nog veel te ontwikkelen in de voorliggende transitie. In de raad moeten heel bewuste afwegingen worden
gemaakt over bronnen, infrastructuur en de kwaliteit van de gebouwen. Dat is niet mogelijk als
initiatieven uit elke buurt worden gehonoreerd. Zij wijst in dit kader op de netcongestie. Het is duur om in één buurt op meerdere paarden te wedden.
Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft niet gezegd dat alle initiatieven moeten worden geaccommodeerd. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) vindt het belangrijk om te sturen op een oplossing voor de
buurt, maar ook dat stadsbreed iedereen een warm huis moet kunnen krijgen tegen goede kosten. Er is nog geen gemeentelijk alternatief. Zij is bij de bewonersinitiatieven bezorgd over de betaalbaarheid voor iedereen.
Motie 70 ontraadt zij om deze redenen, evenals motie 71. Als meerdere systemen naast elkaar
worden gestimuleerd, wordt het voor andere mensen duurder. Bovendien leidt het tot kosten bij de gemeente, die dan niet meer in andere buurten kunnen worden geïnvesteerd.
Als het betaalbare aanbod niet via de route van het warmtenet lukt, moet er iets anders gebeuren. Dan wordt er zeker weer met de buurt over de concrete initiatieven gesproken.
De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Stemming over de moties en het voorstel zal vanavond plaatsvinden.
17. Afrondende besluitvorming Actieagenda Digitale Stad. De voorzitter geeft het woord aan de heer Ait Daoua voor zijn maidenspeech. De heer Ait Daoua (D66) vertelt hoe hij zich, ondanks een migratieachtergrond en een moeder die
een bijstandsuitkering had, maar dankzij goed onderwijs en vele kansen, heeft kunnen ontplooien.
Hij heeft meerdere masters behaald en heeft de majoorsopleiding bij Defensie gedaan. Kansen zijn
cruciaal om jezelf te kunnen ontplooien en actief deel te nemen aan de samenleving. Als raadslid wil
hij zich inzetten voor degenen voor wie deze kansen niet vanzelfsprekend zijn en voor een omgeving waarin iedereen de kans krijgt om te groeien. Keuzevrijheid en kansengelijkheid zijn fundamenteel aan elkaar verbonden. Iedereen heeft het recht om zijn of haar potentieel te ontdekken en te ontwikkelen, ongeacht afkomst of achtergrond.
Omdat het verkrijgen van kansen essentieel is voor persoonlijke ontwikkeling en zelfontplooiing, dient hij motie 72 in (Versterking digitale inclusie).
De opkomst van AI-applicaties zoals ChatGPT biedt ongekende mogelijkheden, maar brengt ook
nieuwe uitdagingen met zich mee op het gebied van privacy, veiligheid en ethische overwegingen. Daarom dient hij een motie in op dit punt (motie 73, Richtlijnen voor gebruik AI-applicaties (ChatGPT).
De voorzitter feliciteert de heer Ait Daoua met zijn maidenspeech.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
11
(Applaus.) Mevrouw Fattal (GroenLinks) doet onder verwijzing naar het commissiedebat drie voorstellen. Alle
organisaties in Nederland, ook de overheid, moeten op termijn bewegen naar een grote onafhanke-
lijkheid van digitale diensten. Daarom dient zij motie 74 in (Breng Utrechtse afhankelijkheid Big Tech in kaart).
Op het gebied van data binnen de Actieagenda Digitale Stad is beleid nodig. Daarom dient zij een motie in over het opstellen van een datastrategie (motie 75, Utrechtse Datastrategie).
Utrecht wordt steeds meer een lappendeken van sensoren die data verzamelen. GroenLinks vindt dat overheid, burgers en bedrijven zo min mogelijk data moeten verzamelen in de publieke ruimte, tenzij dat een functie dient. Daartoe dient zij motie 76 in (Meldplicht sensoren).
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt wat de mogelijkheden van de burgers zijn als zij weten waar overal sensoren zijn. Kunnen zij dan sensorvrij leven?
Mevrouw Fattal (GroenLinks) wil dat burgers weten waar zij geregistreerd worden. Dat is nu niet bekend.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt waarom sensoren in kaart moeten worden gebracht als er geen toegevoegde waarde voor de burgers is.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) denkt dat dit de eerste stap is naar een beleid waarin het aantal data dat in de openbare ruimte wordt verzameld wordt, verminderd wordt. Als bekend is waar de sensoren hangen, kan gekeken worden hoe het aantal kan worden verminderd. Wellicht is op termijn een vergunningsplicht mogelijk.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt uitleg over de term “vrijwillige meldplicht”. Dit lijkt met elkaar in tegenspraak.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) vindt dat voor nu niet moet worden gehandhaafd als partijen geen
melding maken van hun sensor. Het gaat erom bewustzijn te creëren dat het plaatsen van een sensor in de openbare ruimte niet normaal is. Als na een tijd blijkt dat mensen niet gaan melden, kan gekeken worden naar dwingende maatregelen.
Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt wie het gaat uitvoeren en hoe de kosten gedekt worden. Mevrouw Fattal (GroenLinks) verwijst naar Amsterdam, waar een meldplicht al een aantal jaren
bestaat. Daar kan men op een websitepagina melden waar een sensor hangt. De kosten daarvan zijn niet zo hoog.
Mevrouw Passier (Volt) vraagt hoe GroenLinks denkt over deurbellen van particulieren die op de openbare ruimte gericht zijn.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) maakt zich daar grote zorgen om. Haar fractie heeft daarover samen met D66 vragen gesteld. De motie gaat echter over commerciële bedrijven.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
12
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) zegt dat digitalisering een steeds grotere rol speelt in de
maatschappij. Student & Starter wil onderzoeken of het mogelijk is om een specifieke portefeuille voor digitalisering te organiseren. Een aparte portefeuille maakt kortere lijnen mogelijk tussen de
digitaliseringsopgaven en de politiek, zodat er meer ruimte is voor innovatie en meer mogelijkheden
om rekening te houden met en in te spelen op digitalisering in de gemeente. Daarom dient zij samen met D66 motie 77 in (Ctrl+Utrecht, geef digitalisering de status die het verdient).
De heer Van Steeg (CDA) heeft meermalen een dergelijk voorstel gedaan, maar toen zei de
wethouder dat zij daarvoor verantwoordelijk is. Wat verandert er als deze motie wordt aangenomen? Mevrouw Oudejans (Student & Starter) wil eerst onderzoeken of er een aparte wethouder en een
apart beleidsveld nodig zijn. Daarna kan de raad bepalen of dat wenselijk is. Ook op landelijk niveau is er een aparte commissie voor digitale zaken ingesteld.
De heer Van Steeg (CDA) vraagt of er in het college een portefeuillewijziging moet plaatsvinden. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) wil de resultaten van het onderzoek afwachten. Het is belangrijk dat de raad hier iets over zegt.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt het voorstel in de motie onnodig. Een van de elf hoofdstukken uit het overdrachtsdossier gaat over de digitale stad. Waarom is het nodig om deze oproep te doen? Mevrouw Oudejans (Student & Starter) reageert dat in het commissiedebat is toegezegd dat de
coalitiepartijen in de volgende periode het gesprek kunnen aangaan over een eventuele portefeuille.
Om echt in te spelen op de grote ontwikkelingen, is het belangrijk dat het als een serieus onderwerp wordt aangemerkt en dat het college een stevige rol krijgt.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) meent dat de raad kritisch naar zichzelf moet kijken. De brief is van
januari 2023, er was een RIB in maart 2023 en een commissiedebat in oktober 2023. Nu is het bijna maart 2024 en wordt het in de raad besproken. De motie had een oproep aan de raad moeten bevatten.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) neemt aan dat de raad het onderwerp serieus neemt. Zij roept op om eerst te starten met het onderzoek.
De heer Van Steeg (CDA) wijst op het dichter bij elkaar brengen van de online omgeving en de
fysieke omgeving, op online ordeverstoringen en op digitale omgangsvormen. Hij hoopt dat de gemeente daarin het voortouw blijft nemen. Het CDA zal binnenkort een voorstel doen. De voorzitter geeft het woord aan wethouder Streefland voor de beantwoording. Mevrouw Streefland (wethouder) reageert als eerste op motie 72. De gevraagde website is er al:
digitaalhuis.nl. Daarnaar wordt op de gemeentelijke website verwezen. De gemeente werkt op dit
punt bovendien nauw samen met de partners in de stad. Kwetsbare inwoners worden geholpen in het ontwikkelen van hun digitale vaardigheden. Dit onderdeel van de motie is dus overbodig. Binnen de collegeperiode is een half miljoen per jaar extra vrijgemaakt. In het Uitvoeringsprogramma
Raadsvergadering van 29 februari 2024
13
Basiseducatie Volwassenen staat hoe de gemeente de komende jaren inzet op het vergroten van de
digitale vaardigheden, samen met de partners. Zij ontraadt de motie. Als de raad de motie aanneemt, kunnen andere dingen niet worden gedaan, tenzij er een dekking bij komt.
Met betrekking tot motie 73 zegt zij dat de Richtlijn ChatGPT naar verwachting in april door het
college wordt vastgesteld en daarna naar de raad komt. Er vindt continu bewustwording en training plaats, evenals het evalueren van beleid. Bovendien is de implementatie van de Europese AI-Act
aanstaande, waardoor het beleid nog verder aangescherpt zal worden. Het college neemt de motie over.
In reactie op motie 74 zegt de wethouder dat het college het belang van de Utrechtse waarden voor
digitalisering onderkent. Met de BigTech-leveranciers wordt in Europa, door het Rijk en door de VNG continu onderhandeld over hun dienstverlening. Voor veel van de geleverde technologie zijn geen
alternatieven. Een onderzoek kost mankracht, die hard nodig is voor de continuïteit van zaakgericht werken. De motie wordt daarom ontraden.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) weerspreekt dat er geen alternatieven zijn voor grote techbedrijven. De motie vraagt om de afhankelijkheid in kaart te brengen.
Mevrouw Streefland (wethouder) reageert dat dat niet zomaar even is gebeurd. Daarvoor is menskracht nodig, die dan ergens anders weggehaald moet worden. Er zit geen dekking bij de motie.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) wijst op het grote risico en de onbekendheid met alternatieven voor de intern gebruikte diensten.
Mevrouw Streefland (wethouder) zal bij de vervolgopgave Digitale Stad expliciet het standpunt van het college opnemen. In de motie wordt echter iets anders gevraagd.
Motie 75 adresseert een belangrijk onderwerp. De genoemde datastrategie valt onder de term “integraal informatiemanagement”. Daaronder valt beleid op het gebied van privacy, security,
informatiebeheer, ethiek, algoritme en transparantie. De voorgestelde maatregelen vallen dus onder
het bestaande beleid. De raad wordt hierover geïnformeerd in Q2 2024. Zij kan de motie overnemen. Mevrouw Fattal (GroenLinks) is blij dat de wethouder de motie overneemt, maar zegt dat een
datastrategie iets anders is. Een datastrategie gaat over de vraag waarom en onder welke principes data verzameld worden en welke kansen die bieden.
Mevrouw Streefland (wethouder) concludeert dat mevrouw Fattal andere woorden gebruikt, maar dat zij hetzelfde bedoelen.
In reactie op motie 76 zegt de wethouder dat het college de wens naar transparantie over sensoren in de stad begrijpt. Het college werkt mee aan initiatieven om hierin verbetering aan te brengen. Utrecht neemt samen met het kadaster deel aan een pilot voor het invoeren van een landelijk
sensorenregister. Samen met het Rijk en de gemeente Amsterdam wordt onderzoek gedaan naar de beste manier om over sensoren te communiceren. Organisaties zijn verplicht om te communiceren
over hun sensoren. De Autoriteit Persoonsgegevens is hiervoor verantwoordelijk. De gemeente kan die verantwoordelijkheid niet overnemen. Het invoeren van handhaving en een meldplicht heeft serieuze financiële consequenties. Daarom ontraadt zij de motie.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) vraagt niet om handhaving, maar om het creëren van bewustzijn in de
Raadsvergadering van 29 februari 2024
14
stad. Mevrouw Streefland (wethouder) wijst op de eerder genoemde samenwerking. De handhavende rol ligt op dit moment bij de AP. De gemeente doet veel om het bewustzijn bij mensen te vergroten.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) dankt de wethouder voor het feit dat er bewustzijn bij mensen wordt
gecreëerd. Zij constateert dat er verwezen wordt naar een landelijk sensorenregister dat nog niet is
opgezet. De AP verzamelt deze gegevens, maar registreert die niet publiekelijk, iets waar GroenLinks wél om vraagt. Daarin verschilt GroenLinks van mening met de wethouder.
Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat dit te maken heeft met de financiële implicaties, maar ook met de juridische.
Tot slot reageert zij op motie 77. Op dit moment valt het onderwerp onder P&O en dus onder haar verantwoordelijkheid. Zij denkt dat het invoeren van een apart beleidsveld voor IT meegenomen moet worden bij de volgende coalitieonderhandelingen. De accountant heeft echter in zijn
managementletter opgenomen dat een losse kolom voor IT ook een gevaar in zich heeft. Het
onderwerp moet belangrijk gemaakt worden door het vaak te agenderen. Zij ontraadt de motie. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) ziet echt voordelen in het lostrekken van deze portefeuille. Het onderzoek kan ook worden gebruikt bij de volgende coalitievorming.
Mevrouw Streefland (wethouder) stelt voor om de motie aan te houden en het onderwerp na de volgende verkiezingen mee te nemen. Bestuurlijk blijft zij verantwoordelijk, ongeacht waar het onderwerp wordt ondergebracht.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vraagt niet om een directe verandering, maar om onderzoek naar de voor- en nadelen.
Mevrouw Streefland (wethouder) meent dat dit kan bij de onderhandelingen over een volgende coalitie. Op dit moment gaat het de dagelijkse realiteit niet veranderen.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vindt het belangrijk om mee te gaan met de maatschappelijke ontwikkelingen. Zij kijkt graag of er in de volgende coalitieperiode iets te regelen valt.
De heer Ait Daoua (D66) ziet geen totaaloverzicht van het volledige trainingsaanbod, ook niet op
digitaalhuis.nl. De motie vraagt niet om een nieuwe website, maar om een pagina. Die hoeft geen geld te kosten.
Mevrouw Streefland (wethouder) zegt dat dit loopt via digitaalhuis.nl. Zij kan hier geen mensen voor vrijmaken. Het maken van een nieuwe site en het bijhouden ervan kost geld.
De heer Ait Daoua (D66) denkt dat het om een pagina gaat met een overzicht van trainingen, met de vermelding van de aanbieder.
Mevrouw Streefland (wethouder) zegt dat het maken van een pagina en het onderhoud ervan ook geld kost. De vraag is of dat meer effectief is dan nu al gebeurt.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
15
De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Stemming over de moties en het voorstel vindt vanavond plaats.
18. Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek "Het gaat niet goed". Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat klimaatverandering een grote impact heeft op de mentale
gezondheid. Veel volwassenen en jongeren maken zich zorgen over het klimaat. Zij is blij met de
aanbevelingen van de Rekenkamer en stemt in met het raadsvoorstel. Wel wil de PvdD dat klimaatstress door het college wordt meegenomen bij de uitwerking. Daarom dient zij mede namens
Student & Starter, ChristenUnie, BIJ1 en EenUtrecht motie 78 in (Aandacht voor klimaatstress). Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt hoe de motie zich verhoudt tot de aanbeveling van de Rekenkamer, waar juist is gevraagd om meer focus en meer doelgericht interveniëren.
Mevrouw De Vries (PvdD) ziet het voorstel om klimaatstress mee te nemen als een focus bij de uitwerking. De motie is dus een aanvulling op de aanbeveling van de Rekenkamer.
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt waarop dan minder focus moet worden gelegd. Mevrouw De Vries (PvdD) wil dat klimaatstress benoemd wordt en wordt meegenomen in het plan van aanpak en het uitwerkingsprogramma.
De heer Maas (Volt) memoreert dat in de commissie door het college een brief is beloofd met meer informatie. De brief is heel kort voor het debat aangeboden en dat is jammer, want zo is er weinig
tijd voor de raad om zijn controlerende taak uit te voeren. Volt hoopt en verwacht dat het college alle aanbevelingen uit het rapport ter harte neemt.
Mevrouw Stylianou (D66) vindt het vervelend dat verkeerde cijfers zijn aangeleverd. Zij is blij dat tijdens het debat in de commissie duidelijk is geworden dat het hebben van een doel niet alleen kwantitatief is.
Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) vervangt de heer Eerenberg, portefeuillehouder op dit punt.
Motie 78 moet zij ontraden. Er zijn vele onderwerpen waardoor mensen stress kunnen ervaren. De
inzet van het college is om een aanpak te ontwikkelen waarmee mensen met verschillende klachten
en vragen kunnen worden bediend. De raad heeft de nota Gezondheid ontvangen. Hopelijk wordt die binnenkort geagendeerd. Het college verwacht eind dit jaar een uitvoeringsprogramma te kunnen
leveren. Dan kan de raad bepalen of de uitgangspunten daar goed in verankerd zijn. De afspraak is dat altijd binnen een paar weken een brief naar de raad wordt gestuurd, zodat de raad voldoende
gelegenheid heeft om het gesprek verder te voeren bij de nota en het uitvoeringsprogramma. Het is inderdaad vervelend dat verkeerde cijfers zijn aangeleverd en dat de brief laat is verstuurd. De wethouder maakt hiervoor haar excuses.
Mevrouw De Vries (PvdD) wijst op de vraag van de Rekenkamer om een concrete doelstelling en meer focus. Zou het dan niet mooi zijn om de zorgen over het klimaat mee te nemen?
Raadsvergadering van 29 februari 2024
16
Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) vindt het lastig te bepalen of de focus moet liggen op de
oorzaken van stress of op de stress zelf. De behandeling van de nota en het uitvoeringsprogramma zijn de momenten om dat debat te voeren.
Mevrouw De Vries (PvdD) ziet een noodzaak om hier proactief op te handelen. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) wil ervoor waken om te veel kerstballen op te hangen en om
voor één onderwerp extra aandacht te vragen. De komende jaren is er veel minder geld te besteden. Mevrouw De Vries (PvdD) wil de motie wel in stemming brengen en komt bij de volgende debatten op dit punt terug.
De heer Maas (Volt) waardeert het dat de wethouder haar excuses heeft gemaakt. Hij verzoekt het college strak te sturen op de gemaakte afspraken. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) beaamt dat. Mevrouw ’t Lam (rekenkamercommissie) reageert op motie 78. De aanbeveling van de Rekenkamer is er vooral op gericht om scherpte te krijgen in de rol van de gemeente ten opzichte van psychische
gezondheid. Het gaat vooral om de preventie van psychische problemen. Dat is iets anders dan de aard van de psychische problemen die zich kunnen voordoen. De Rekenkamer kijkt uit naar de uitwerking van de aanbevelingen in het plan van aanpak en het uitvoeringsprogramma.
De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Stemming over de motie en het voorstel vindt vanavond plaats.
19. Raadsvoorstel Beleidsnota Inclusie en diversiteit 2024-2033. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zegt dat de polarisatie in Nederland groeit, zeker nu in Den Haag partijen aan zet zijn die de waarden van de democratische rechtsstaat in twijfel trekken. Het is juist
nu nodig om te vechten voor gelijkwaardigheid. Ook in Utrecht is er werk aan de winkel. Met de nota zet de gemeente zich de komende jaren nog meer in voor meer dialoog en inclusie in de stad.
GroenLinks steunt de voorgestelde plannen, maar dient mede namens PvdA, CDA, Volt en EenUtrecht een motie in om meer scherpte aan te brengen (motie 79, Welke acties gaat de gemeente uitvoeren om Utrecht tot een thuis te maken voor ons allemaal?)
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) gaat in op punt 3 van het dictum van de motie. D66 meent dat de rol van raadsleden in de stadsgesprekken alleen als toehoorder ingevuld moet worden. Hoe denkt GroenLinks daarover?
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) is het daarmee eens. De raad moet op de hoogte zijn van wat de stad zegt en van wat de gemeente daarmee doet.
Mevrouw De Vries (PvdD) merkt op dat de beleidsnota wordt vastgesteld voor tien jaar. De PvdD vindt het belangrijk dat de raad goed in positie is en blijft om de vinger aan de pols te houden en dat waar nodig tijdens het proces kan worden bijgestuurd. Er is sprake van een tweejaarlijkse voortgangsbrief
Raadsvergadering van 29 februari 2024
17
en een jaarlijkse terugkoppeling op hoofddoelen en indicatoren. De PvdD wil graag een jaarlijkse
voortgangsbrief, zodat ook een inhoudelijke duiding wordt gegeven en de raad inzicht heeft in de effecten van het beleid. Daarom dient zij samen met PvdA en BIJ1 amendement 15 in (Jaarlijkse voortgangsbrief).
Mevrouw Nolten (BIJ1) is blij dat de nota er eindelijk is en dat er scherpe keuzes in worden gemaakt door specifiek te investeren in gemarginaliseerde gemeenschappen, die vaak niet goed gehoord
worden. Zij maakt zich zorgen over de controleerbaarheid van de ambities en de aanpak. Aan dit
onderwerp moet op alle beleidsterreinen aandacht worden besteed. De raad moet zijn controlerende en kaderstellende taak goed uit kunnen voeren door inzicht te krijgen in hoe precies met diversiteit en inclusie rekening is gehouden bij raadsvoorstellen. Daarom dient zij samen met de PvdD en EenUtrecht motie 80 in (Maak diversiteit en inclusie controleerbaar).
Het is goed dat het college de ambitie heeft opgenomen om safe spaces te creëren specifiek voor en
door lhbtqia+ personen en de zwarte gemeenschap in Utrecht. Dat is essentieel voor de emancipatie van gemarginaliseerde groepen in de stad. BIJ1 wil dat de ambitie in de beleidsnota wordt aangescherpt en dient hiertoe motie 81 in (Geef safe spaces een vaste plek in de stad).
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) vraagt of BIJ1 met deze motie geen valse hoop geeft aan de stad, gezien het feit dat in de nota staat dat de mogelijkheid van safe spaces wordt onderzocht.
Mevrouw Nolten (BIJ1) is van mening dat vaste safe spaces de mogelijkheid bieden om je thuis en veilig te voelen.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) constateert dat de motie precies vraagt wat in de nota staat. Mevrouw Nolten (BIJ1) memoreert dat de wethouder in de commissie heeft gezegd dat een hogere
ambitie misschien niet waargemaakt kan worden. BIJ1 vindt het belangrijk om naar de wens van de gemeenschappen te luisteren.
De heer Maas (Volt) zegt dat Volt een voorstander is van een inclusieve en toegankelijke stad. Hij dient een motie in om actief te leren van best practices in Europa (motie 82, Actief best practices uitwisselen in Europa). Volt heeft voorts de moties van CDA en GroenLinks medeondertekend.
Mevrouw Ramaker (VVD) vindt het belangrijk dat inwoners prettig met elkaar kunnen samenleven.
Daarom dient zij samen met het CDA motie 83 in (Inclusief samenleven is ook prettig samenleven). Mevrouw Raaijmakers (PvdA) concludeert dat de motie vraagt om het hoofddoel aan te passen. Waar wil de VVD dat elders in het programma terugzien?
Mevrouw Ramaker (VVD) reageert dat het over “ik” en “wij” gaat. Je moet elkaar de ruimte gunnen om jezelf te kunnen zijn.
De heer Van Steeg (CDA) vindt dat er nog veel onduidelijkheid is over de uitvoering van de nota in de komende periode van tien jaar. Een aantal programma’s, zoals Utrecht zijn we samen en het VN-
verdrag, worden onder deze beleidsnota gebracht. Hij dient mede namens Volt en D66 een motie op dit punt in (motie 84, Geef meer inzicht in de financiële consequenties).
Raadsvergadering van 29 februari 2024
18
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vindt de nota een mooie stap op het gebied van discriminatiebestrijding. Met deze brede aanpak loopt Utrecht voor op andere gemeenten. Zij ziet wel het risico
dat specifieke thema’s en doelen ondergesneeuwd kunnen raken doordat de verantwoordelijkheid nu
bij het gehele college ligt. Student & Starter wil dat de raad actiever kan controleren. Zij dient daarom samen met BIJ1 motie 85 in (Geef de expertcommissie D&I een volwaardige rol).
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) onderschrijft de doelen van de agenda en is blij dat er nu één
inclusieagenda voorligt en dat inclusie en diversiteit onderdeel worden van al het beleid. Voor de
raad blijft het lastig om zicht te houden op wat er daadwerkelijk gebeurt. Eén brief per twee jaar is
veel te weinig. Daarom steunt de PvdA het amendement van de PvdD. Ook kan de PvdA zich vinden in de motie van GroenLinks. In de commissie is aandacht gevraagd voor kinderen en jongeren. Bij
navraag bleek dat die wel degelijk betrokken zijn. Zij herhaalt de oproep om kinderen en jongeren bij het vervolg te betrekken en vraagt een toezegging van de wethouder op dit punt.
Mevrouw Voortman (wethouder) reageert als eerste op motie 79. Met een tweejaarlijkse brief is er de tijd om projecten te bouwen en te borgen. Zij begrijpt de behoefte van de raad om jaarlijks te
worden meegenomen in de uitwerking van de beleidsnota. De motie krijgt daarom oordeel raad. In
Q3 komt het college terug op de vraag op welke manier de raad het beste kan worden betrokken bij de leercyclus.
Amendement 15 krijgt om dezelfde redenen eveneens oordeel raad.
In reactie op motie 80 zegt de wethouder dat een verplichte inclusieparagraaf in raadsvoorstellen
geen duurzame werkwijze is. Het college streeft naar een inclusieve en intersectionele aanpak die
verweven zit in het hele beleid. College en raad moeten daar scherp op zijn. De opzet en methodiek van Utrechtse raadsvoorstellen is erop gericht om alle relevante belangen in beeld te brengen. Wel
wordt een manier ontwikkeld om inclusief beleid breed in de organisatie te borgen. Motie 80 wordt ontraden.
Mevrouw Nolten (BIJ1) meent dat het belangrijk is dat de raad kan sturen en de controlerende taak goed kan oppakken.
Mevrouw Voortman (wethouder) is het daarmee eens. Daarom hoort het onderwerp thuis in alle beleidsterreinen.
Mevrouw Nolten (BIJ1) zal bij alle beleidsterreinen kritisch kijken of inclusie en diversiteit worden
meegenomen, maar zij zou graag handvatten krijgen om daarop te sturen. Daarom is het belangrijk dat de raad weet hoe er gehoor is gegeven aan de mensen in een gemarginaliseerde positie.
Mevrouw Voortman (wethouder) wijst op het debat over Ongelijk investeren in gelijke kansen. Toen heeft de raad gezegd dat het iets is wat in alle onderwerpen terugkomt.
Mevrouw Nolten (BIJ1) wil alles aangrijpen om dit zo goed mogelijk te doen. Vanwege de periode van tien jaar is het belangrijk om er zicht op te krijgen.
Mevrouw Voortman (wethouder) zegt dat het college bezig is met het ontwikkelen van een manier
om inclusief beleid breed in de organisatie te borgen. Zij zegt toe om in de brief in Q3 in te gaan op
Raadsvergadering van 29 februari 2024
19
de wijze waarop dat zal worden gedaan. Als BIJ1 dat niet genoeg vindt, kan zij de motie alsnog indienen.
De wethouder vervolgt met motie 81. Fysieke locaties in de stad zijn schaars. Het doel is niet om
permanente safe spaces te faciliteren voor onbepaalde tijd, maar om ze te faciliteren voor hen die ze nu het hardst nodig hebben. Een safe space is een middel, maar geen doel op zich. Het doel is dat iedereen sociaal veilig is. Zij ontraadt de motie.
Mevrouw Nolten (BIJ1) vraagt om dit punt mee te nemen in de overweging en te kijken wat mogelijk is.
Mevrouw Voortman (wethouder) zegt dat het punt wordt meegenomen. In de motie staat echter dat het gaat om vaste fysieke plekken. Bovendien is er geen dekking voorgesteld.
Motie 82 kan de wethouder overnemen. Er worden al best practices uitgewisseld, maar het past in de ambities om dat uit te breiden naar de nationale en Europese netwerken. Zij zal dit punt opnemen in de brief die in Q3 verschijnt.
Vervolgens reageert de wethouder op motie 83. Gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid zijn
onmisbaar voor een prettige samenleving. Als de intentie van de VVD is dat in het proces daarheen
dingen mogen en misschien wel moeten schuren, kan zij zich daarin vinden. De motie krijgt oordeel raad.
Motie 84 krijgt eveneens oordeel raad. Een aantal middelen heeft een specifieke bestemming. Alle overige middelen worden zo veel mogelijk gelijkwaardig verdeeld tussen de doelen en de speer-
punten. Om de stad daar optimaal bij te betrekken wordt een nadere regel ontwikkeld. Zij zal een
overzicht van de verdeling op hoofdlijnen geven in de brief in Q3. In de rapportages wordt dan een overzicht gegeven van de resultaten en de wijze van bijsturing.
Motie 85 krijgt oordeel raad. De voorgestelde expertcommissie leest en denkt kritisch mee bij de uitvoering van de beleidsnota, onder andere middels periodieke vergaderingen en adviezen. Ook
heeft de commissie de mogelijkheid om ongevraagd adviezen te geven. De expertcommissie is een adviesorgaan voor bestuur en organisatie en dus niet een adviesorgaan voor de raad. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vraagt meer toelichting op de laatste zin. Mevrouw Voortman (wethouder) verzoekt om een korte schorsing voor overleg. De voorzitter schorst hierop de vergadering. Na hervatting van de vergadering geeft de voorzitter het woord aan wethouder Voortman. Mevrouw Voortman (wethouder) zegt dat het college de motie kan overnemen, met de uitleg die zij zojuist heeft gegeven. In de commissie zijn allerlei experts vertegenwoordigd. Het is een ambtelijk
adviesorgaan. Het college neemt de adviezen van de commissie mee in de monitoring. Het is aan de commissie of zij haar adviezen wil publiceren of niet.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vraagt of de commissie de adviezen ook aan de raad kan geven.
Mevrouw Voortman (wethouder) reageert dat dat kan, maar dat dat aan de commissie is.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
20
De PvdA roept op om ook kinderen en jongeren te betrekken bij de leercyclus. Dat gebeurt al en zal worden voortgezet.
De heer Van Steeg (CDA) trekt motie 84 in. De heer Maas (Volt) trekt motie 82 in. Mevrouw Nolten (BIJ1) trekt motie 80 in. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Stemming over de moties en het voorstel vindt vanavond plaats.
20. Raadsvoorstel Regeling risicovolle projecten: startdocument Programma Informatie op orde en actualisatie planning Cultuurcluster Berlijnplein.
De voorzitter constateert dat niemand het woord wenst te voeren over dit agendapunt. Stemming over het voorstel vindt vanavond plaats.
21. Raadsvoorstel Visie Utrecht Circulair 2050. De heer Te Hoonte (VVD) had gerekend op behandeling van dit agendapunt in de middagvergadering. Hij wil nog een amendement insturen.
De voorzitter stelt voor om in dat geval te beginnen met de bijdrage van de PvdD. De heer Van Heuven (PvdD) kan akkoord gaan met de vergezichten in de visie. Hij had graag nu al beleidsactiepunten gezien, maar die volgen in de beleidsnota. In het voorstel heeft het college
gekozen voor voedsel als kansrijke en urgente sector, waarbij vooral de producerende kant wordt belicht. Om ook winst te kunnen boeken aan de consumerende kant, dient hij amendement 16 in (Maak van voedsel een bredere ambitie in Utrecht Circulair 2050).
De heer Talhaoui (PvdA) begint met complimenten aan het college, omdat het vanuit een circulair
perspectief af wil van de sloopreflex. De PvdA mist een meer centrale rol van het mbo-onderwijs in
de visie. Hij dient daarom mede namens Student & Starter, BIJ1, CDA, VVD en EenUtrecht motie 86 in (Zonder mbo geen circulaire economie).
De heer Peters (D66) reageert dat de wethouder in het commissiedebat toezeggingen op dit punt heeft gedaan. Wat voegt de motie nog toe?
De heer Talhaoui (PvdA) zegt dat dat klopt. De PvdA wil dat er in de uitvoering van de visie een meer centrale rol komt voor het mbo, de motor achter de circulaire economie.
De heer Peters (D66) vindt dit een overbodige motie omdat dit is toegezegd door het college. De heer Talhaoui (PvdA) vindt het belangrijk dat in deze visie de link wordt gelegd met het mboonderwijs. De rol daarvan wordt te vaak onderbelicht.
Raadsvergadering van 29 februari 2024
21
De heer Vasters (D66) dient mede namens ChristenUnie, EenUtrecht, Volt en CDA motie 87 in (Geef grofvuil een tweede leven).
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) steunt de motie inhoudelijk, maar vraagt zich af waarom de motie bij de visie wordt ingediend en niet in een later stadium.
De heer Vasters (D66) wil zo snel mogelijk aan de slag en heeft er daarom voor gekozen de motie nu in te dienen.
De heer Te Hoonte (VVD) dankt de wethouder voor de strekt ter vervanging. De VVD wil middels amendement 17 (Ook circulariteit in grote opgaves) een beslispunt toevoegen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) dient mede namens Volt een motie 88 in (Een circulaire economie vanuit de samenleving).
De heer Peters (D66) vindt de inhoud van de motie sympathiek, maar meent dat het college dit al doet.
Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat bij een visie tijdig moet worden nagedacht over de uitwerking. Bovendien zijn de week van de circulaire economie in maart en het gemeentelijk grondstoffencongres, een mooie actuele aanleiding.
De heer Peters (D66) meent dat dit ook in het commissiedebat kan worden ingebracht, waarna er waarschijnlijk een positieve toezegging volgt.
Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft dit punt ook aangedragen in het commissiedebat en de wethouder heeft daar positief op gereageerd. Zij gaat dus door op dat punt.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) sluit zich aan bij de vraag waarom de motie nu wordt ingediend. De toezegging is in de commissie gedaan.
Mevrouw Zwinkels (CDA) blijft bij haar antwoord aan de heer Peters. Zij complimenteert de wethouder voor de aankondiging dat er een grondstoffenhub gaat komen in Utrecht. De voorzitter vraagt of de wethouder meteen kan antwoorden. Mevrouw Schilderman (wethouder) wil graag overleg voeren over een van de voorstellen. Dat gaat voor de schorsing niet lukken.
De voorzitter schorst hierop de vergadering voor de lunchpauze.
(Bij hervatting van de vergadering heeft mevrouw Dijksma het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.) De voorzitter heropent de vergadering en stelt aan de orde:
Raadsvergadering van 29 februari 2024
22
7. Actuele moties. Actuele motie 57. Herdenk het verzet, ook in Utrecht. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt aandacht voor de Februaristaking. Zijn opa, Henk Bosch, was een verzetsstrijder die samen met anderen een van de grootste bankroven in de geschiedenis van
Nederland heeft gepleegd. Dit was de bankroof in Almelo op 15 november 1944, waarbij 46,1
miljoen gulden werd buitgemaakt. Dit bedrag zou vandaag de dag neerkomen op 350 miljoen euro. Het doel van deze bankroof was om de spoorwegstakingen te financieren. Zes man heeft het deze
dag met de dood moeten bekopen. Voorbeelden als deze geven de fractie van UtrechtNu! kracht en
maken nog eens duidelijk hoe belangrijk het is om de daden van verzet regelmatig herdacht worden.
Het is dan ook vreemd dat voor de herdenking van de Februaristaking de Utrechters naar Amsterdam af moeten reizen. Ook in Utrecht waren er arbeiders die het werk neerlegden; dit mag absoluut niet
vergeten worden. Hij dient daarom mede namens de ChristenUnie, Horizon, het CDA, GroenLinks en EenUtrecht motie 57 (Herdenk het verzet, ook in Utrecht) in, die het college opdraagt om: • te verkennen of en hoe vanaf 2025 jaarlijks een lokale Februaristaking-herdenking in Utrecht gehouden kan worden als moment van herdenking en bezinning op de
gebeurtenissen van 26 februari 1941 en de waarden die deze vertegenwoordigen;
• te onderzoeken welke vormen deze herdenking kan aannemen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot bijvoorbeeld ceremoniële bijeenkomsten en educatieve programma's, om een breed publiek te bereiken en te betrekken;
• samen te werken met lokale organisaties, scholen, historici en eventuele nabestaanden van de stakers om een representatief programma samen te stellen om ervoor te zorgen dat we dit op 26 februari 2025 kunnen herdenken.
Hij vult aan dat het Comité Februaristaking ervoor openstaat om mee te denken over de invulling van een Utrechtse herdenking.
De heer Koning (D66) bedankt de heer Bosch voor zijn mooie en persoonlijke betoog. Dit gaat om
een relevant onderwerp. Aan de andere kant was het ook fijn om met een Utrechtse delegatie naar Amsterdam af te reizen en om daar de Februaristaking te herdenken.
De heer Bosch (UtrechtNu!) reageert dat het een het ander niet hoeft uit te sluiten. Mevrouw Dijksma (burgemeester) bedankt de heer Bosch voor zijn ingediende motie, motie 67 over het herdenken van het verzet in Utrecht. Op instigatie van de raad neemt elk jaar een delegatie van