2025.02.06 Gemeente Utrecht - Commissie Energie(transitie) Duurzaamheid Vastgoed en Wonen (EDVW) 28308

Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 5

10

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

6 februari 2025 Raadzaal, stadhuis mw. S. Donkers (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

15

De voorzitter, dhr. B. van Steeg, dhr. D. Bosch, de wethouders, mw. S. Maatoug, dhr. D. de Vries, dhr. E. Eerenberg, de commissiegriffier, dhr. S. Heerdink, de commissiesecretaris, dhr. T. Monster, de leden, dhr. D. Bosch (UtrechtNu!), mw. A. Krul (PvdD), dhr. D. Van Vliet (D66), mw. C. Passier (Volt), mw. R. Heijne (GroenLinks), dhr. J. Vintges (VVD), mw. J. Zwinkels (CDA), dhr. T. Stam (PvdA), mw. K. Alblas (ChristenUnie), dhr. J. Cornielje (PvdA), dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), mw. B. van der Wilt (D66), dhr. L. van Rooij (Student&Starter), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrecht), De heer Peters (D66), dhr. M. Sungur (DENK), dhr. M. Usta (DENK), dhr. G. te Hoonte (VVD), dhr. J. van den Broek (CDA), dhr. F. Claasen (GroenLinks), dhr. R. Snijder (Student&Starter), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie).

20

Afwezigen

Er zijn geen afwezigen gemeld.

Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 25

30

35

............................................................................................................1 Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen1 Aanwezigen .......................................................................................................................................1 Afwezigen ..........................................................................................................................................1 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................2 2. Vaststellen van de agenda van 6 februari 2025 ............................................................................2 3.

Vasstellen van ingekomen agenderingen .....................................................................................2 3.1 Raadsvoorstel Zienswijze Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Programma- en productiebegroting 2026 AVU .......................................................................................................2 3.2 Technische sessie Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed ...............................................2 3.3 Werkbezoek aan (projecten) potentiële partners publiek warmtebedrijf ..................................3 3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven ................................3 4. Verslagen ......................................................................................................................................4 5. Toezeggingen/moties ....................................................................................................................5 Pagina 1 van 56

5

10

15

20

25

6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................5 7. Raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 20232026 ..................................................................................................................................................5 9. Raadsvoorstel Vaststelling TAM (Tijdelijke Administratieve Maatregel) – omgevingsplan Warmtesysteem Papendorp ............................................................................................................23 8. Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024 ...............................................26 ..........................................................................................................42 Verslag openbare avondvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid en Wonen .....42 Aanwezigen .....................................................................................................................................42 8. Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024 ...............................................42 11. Toekomst van Ravellaan 96 en huidige bewoners ...................................................................44 10.

Ontwikkelingen Alchemist OPG-terrein Merwedekanaalzone ...................................................54

1. Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering om 10.01 uur en heet iedereen die meekijkt van harte welkom. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) neemt collega van Stralen waar op het gebied van volkshuisvesting en wonen. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft de laatste hand gelegd aan een initiatiefvoorstel over de stem van woningzoekenden en hoe die beter betrokken kunne worden bij de ruimtelijke ontwikkelingen. Zij wil de mening van de commissie in de laatste aanscherping daarvan mee laten wegen. Zij heeft begrepen dat er in het procedurele deel nog twee dat bijkomen omdat de RIB al erg vol zit. Graag zou zij vijfenveertig minuten willen toevoegen om met de commissieleden wensen en bedenkingen op te halen. De voorzitter komt hier later in het procedurele deel op terug.

30

35

2. Vaststellen van de agenda van 6 februari 2025 De heer Stam (PvdA) wil het punt van de Alchemist naar het laatste punt verschuiven zodat de wethouder en de woordvoerders niet in de knoei komen met de verschillende commissies. De voorzitter denkt dat het een verstandig voorstel is en op voorhand weten zijn niet hoe de agenda’s lopen. Hij stelt voor dit punt dan niet voor 20.00 uur te bespreken. De heer Van Vliet (D66) heeft daarom een overlap in beide commissies. Hij probeert vervanging te vinden maar het kan dus voorkomen dat er niemand van D66 aanwezig is in de avond.

40

De voorzitter stelt de gewijzigde agenda vast.

3. Vasstellen van ingekomen agenderingen 45

3.1 Raadsvoorstel Zienswijze Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Programma- en productiebegroting 2026 AVU De voorzitter stelt voor dit punt te agenderen voor zestig minuten op 13 maart, dit is akkoord. 3.2 Technische sessie Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

50

De voorzitter doet het voorstel dit te agenderen voor de RIB avond op 11 maart of 18 maart. De voorkeur is 11 maart in verband met de raakvlakken met de beleidsnota vastgoed. Dit is akkoord. Pagina 2 van 56

3.3 Werkbezoek aan (projecten) potentiële partners publiek warmtebedrijf 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

De voorzitter stelt voor dit werkbezoek op woensdag 26 maart plaatsvind en het duurt de hele dag. Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat er net een technische sessie is geweest en op woensdag is zij gewoon aan het werk. Zij vraagt waar het voorstel vandaan komt en zij verwacht dat er niet veel raadsleden bij aanwezig kunnen zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) spreekt even namens de heer Peters maar zij meent zich te herinneren dat er destijds in de commissie is bedacht om beide uit te zetten. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt dat het onderwerp heel veel tijd vraagt en zij zou het college willen vragen wanneer er besluitvorming verwacht wordt en dat het mogelijk daaraan gekoppeld wordt. Wethouder Maatoug dit is een voorstel van de raadswerkgroep en zij heeft het tijdspad gedeeld met de werkgroep zodat zij dit werkbezoek konden inplannen op het juiste moment. De voorzitter wil de datum aanhouden en hij begrijpt dat het lastig is. Hij wil anders een ander moment zoeken of kijken dat de tijd wordt ingekort. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft de voorkeur voor een halve dag en hij stelt voor het op voorhand te peilen zodat en niet maar drie raadsleden zijn. Mevrouw Passier (Volt) dacht ook dat het een initiatief was van de heer Peeters en het klopt dat het inderdaad in de raadswerkgroep is besproken.

Zij stelt voor nog even naar de datum te kijken wanneer er geluiden zijn dat woensdag niet lukt. De voorzitter vraagt de heer Peters om een toelichting omdat er vrij breed leeft dat een hele dag vrij lang is. De heer Peters (D66) ligt toe dat de raad meer informatie wilde over de verschillende alternatieven. Deze bezoeken kosten tijd en hij begrijpt dat dit tijd vergt. Hij is in de veronderstelling dat de voorkeur voor de donderdag is meegenomen. Hij begrijpt dat het als extra veel kan overkomen. Hij ziet het meer als een open verzoek dat het ingewilligd wordt wanneer er genoeg voor is. De voorzitter kijkt rond om te inventariseren dat er steun voor is en op dit hij zit wel een aantal partijen die geïnteresseerd zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het voorstel van de heer Dijkstra wel goed om te kijken of het een halve dag of in de avond kan. De voorzitter constateert dat er draagvlak is indien het in een korter tijdsbestek kan, de griffier geeft aan dat hij dit gaat regelen. De heer Peters (D66) roept de energiewoordvoerder op om zich in te houden met de agenderingen zodat het op een donderdag kan. De voorzitter geeft aan dat dit niet de bedoeling is.

55

3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De heer Stam (PvdA) geeft aan dat hij de halfjaarlijkse rapportage over de huisvesting heeft ontvangen. Hij meent te weten dat de ChristenUnie heeft bedongen dat deze automatisch geagendeerd zou worden voor de eerstvolgende EDVW-vergadering. Hij vraagt of dit klopt.

Pagina 3 van 56

De voorzitter ziet de ChristenUnie knikken en bevestigt dat dit inderdaad klopt. Verder constateert hij dat de partijen PvdA, D66, Stadsbelang Utrecht, Student&Starter en PvdD ook willen mee-agenderen. Hij vraagt de raad of zestig minuten hiervoor voldoende is. 5

10

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) is van mening dat dit voldoende moet zijn. Ze voegt toe dat ze graag ziet dat de raadsbrief over de Verdeling woonaanbod kwetsbare en bijzondere doelgroepen 2025 ook bij de agendering betrokken wordt. De voorzitter constateert dat iedereen hiermee akkoord is en merkt op dat ook Volt en EenUtrecht willen mee-agenderen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) laat weten dat zij nog nagaat of haar collega ook wil deelnemen aan de agendering.

15

20

25

30

35

40

De voorzitter stelt voor om het agendapunt op negentig minuten te zetten, waar de ChristenUnie mee instemt. Mevrouw Van der Wilt (D66) stelt voor om het inspraakmoment voor het initiatiefvoorstel ook op 11 maart te plannen. De voorzitter ziet dat hier draagvlak voor is en bevestigt dat het zal worden geagendeerd als een technische sessie om 19:30 uur, waarna de RIB om 20:30 uur begint. Mevrouw Heijne (GroenLinks) voegt toe dat ook college Hellevoort graag mee-agendeert. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft een punt van orde. Hij merkt op dat er altijd de mogelijkheid is om tijdens een RIB technische toelichting van ambtenaren te vragen. Nu ziet hij dat dit losgekoppeld wordt van de RIB, en volgens hem is dat niet de bedoeling. Hij vindt dit vreemd, zeker gezien de debatten over werkdruk. De voorzitter herkent over het algemeen wat de heer Bos zegt en streeft ernaar om alles zoveel mogelijk samen te doen. Echter, hij benadrukt dat dit een bijzondere procedure betreft, omdat het om een initiatiefvoorstel gaat. Daarnaast begrijpt hij dat het voor kleinere fracties lastig kan zijn om overal bij aanwezig te zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de opmerking van de heer Bos algemeen bedoeld is of specifiek gericht op haar initiatiefvoorstel. Ze stelt dat het niet haar bedoeling is om dubbel werk te creëren en dat er niet nog een extra RIB aan wordt toegevoegd.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt voor om in dat geval een brief te sturen met vragen, zodat fracties die niet bij de technische sessie aanwezig kunnen zijn toch goed geïnformeerd worden.

45

Mevrouw Van der Wilt (D66) begrijpt het punt en is bereid een middenweg te zoeken. Ze erkent dat schriftelijke vragen stellen een optie is, maar vindt het lastig om op die manier een goed debat te voeren. Ze stelt daarom voor om het stuk rond te sturen met bijbehorende vragen, zodat fracties hun reacties schriftelijk kunnen indienen.

50

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt voor dat de vragen vooraf gesteld worden en dat er vervolgens vijftien minuten van de RIB wordt gebruikt voor verheldering. De heer Dijkstra (EenUtrecht) deelt de zorgen van de heer Bos, maar vindt het voorstel van D66 in deze context passend.

55

De voorzitter besluit het bij het oorspronkelijke voorstel te houden.

4. Verslagen Pagina 4 van 56

Het concept verslag van de commissie vergadering Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen van 9 januari 2025 wordt met de opmerkingen van mevrouw van der Wildt, die reeds verwerkt zijn, vastgesteld. 5

De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt zich af wat voor opmerkingen er zijn gemaakt en verwerkt in het verslag. De voorzitter geeft aan dat het gaat over opmerkingen over zaken die zijzelf heeft gezegd.

10

15

20

5. Toezeggingen/moties Mevrouw Krul (PvdD) vraagt naar de status van toezegging 607 over geluid en trillingen bij dieren. Dit onderzoek zou in eerste instantie in 2024 worden gepresenteerd. In maart werd echter aangegeven dat dit verschoven zou worden naar het eerste kwartaal van 2025. Zij wil nu weten wanneer zij het onderzoek kan verwachten. Wethouder Maatoug bevestigt dat het rapport nog steeds in het eerste kwartaal van 2025 zal worden gepresenteerd. Mevrouw Zwinkels (CDA) verwijst naar motie 13, waarin een deadline voor januari is opgenomen. Volgens haar lijkt deze datum niet te kloppen, en zij is benieuwd wanneer de uitwerking daadwerkelijk verwacht kan worden. De voorzitter geeft aan dat dit wordt uitgezocht en dat hij hier later op terug zal komen. De motielijst wordt met de genoemde opmerkingen vastgesteld.

25

6. Ingekomen stukken Nr. 1 Eisenoverhandiging Woonzekerheid Nr. 2 Eisen Woonzekerheid EDVW

30

35

De lijst ingekomen stukken wordt vastgesteld en de commissie is akkoord met de afdoening om de stukken in handen te stellen van het college, de commissie ontvangt een afschrift van het antwoord. De heer Stam (PvdA) wil de punten met betrekking tot de Ravellaan meenemen in het debat later deze ochtend. De voorzitter schorst de vergadering voor twee minuten voor een woordvoerders wissel.

40

7. Raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026 Mededelingen De wethouder heeft geen mededelingen.

45

Mededelingen De commissieleden hebben geen mededelingen.

50

De voorzitter geeft aan dat de agenderende fracties het debat willen aangaan over de maatschappelijke gevolgen van wachtlijsten voor huishoudens en MKB: mogelijke alternatieve scenario’s, maatschappelijke en sociaal/economische consequenties en hoe hierop voor te bereiden, nieuwe bouwnormen, projecten waar we op kunnen bijsturen met andere ontwerpprincipes, lokale kaders voor netbewust bouwen, prestatieafspraken met woningbouwcorporaties, mogelijkheden regelbare opwek, etc.

55

Eerste termijn Pagina 5 van 56

5

Mevrouw Passier (Volt) benadrukt dat er vorig jaar ook al een debat over dit onderwerp is geweest, waarin zij aangaf dat er 'Afrikaanse toestanden' dreigden te ontstaan door uitval en black-outs. Stedin luidde toen al de noodklok over netcongestie op het laagspanningsnet in 2026. Helaas is er sindsdien weinig veranderd, en zij constateert dat het college destijds onvoldoende deed om netcongestie te voorkomen. Het antwoord dat zij toen kreeg, was dat het 'niet zo’n vaart zou lopen'. Uit de brief van het college en het artikel in RTV Utrecht concludeert zij nu dat het college er destijds behoorlijk naast zat. Stroom is een essentiële vorm van energie en noodzakelijk voor het dagelijks leven.

10

De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of Volt zelf ook vindt dat zij ernaast zitten door plannen te steunen die elektrificatie bevorderen of zelfs verplicht stellen.

15

Mevrouw Passier (Volt) deelt deze mening niet volledig. Volt steunt de energietransitie en elektrificatie, maar heeft tegelijkertijd al vaker gepleit voor geïntegreerde lokale energiesystemen. Volt wil prioriteiten stellen in de doelstellingen, en daar komt zij later in haar betoog op terug.

20

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dat hij geen duidelijk antwoord krijgt. Hij verwijst naar het invoeren van elektrische auto’s vanaf een bepaalde datum en vraagt of mevrouw Passier de mening deelt dat, als het probleem na een jaar nog niet is opgelost, het over vijf jaar ook niet opgelost zal zijn.

25

30

35

40

Mevrouw Passier (Volt) deelt gedeeltelijk de mening dat het probleem binnen vijf jaar niet volledig opgelost kan worden. In de brief staat echter dat er een aantal maatregelen genomen kunnen worden om zoveel mogelijk van de doelstellingen te behalen. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of een van die maatregelen inhoudt dat bewoners buiten de boot vallen omdat de doelstellingen gehaald moeten worden. Hij wil weten welke prikkels Volt voor ogen heeft om ervoor te zorgen dat mensen niet in de kou komen te zitten. Mevrouw Passier (Volt) verwijst terug naar haar eerdere antwoord en benadrukt opnieuw het belang van geïntegreerde energiesystemen. Zij wil dat de prioriteiten duidelijk in kaart worden gebracht, inclusief de effecten daarvan, en blijft inzetten op deze geïntegreerde systemen. De heer Peters (D66) vraagt waaruit blijkt dat het college heeft aangegeven dat het ‘zo’n vaart niet zou lopen’. Mevrouw Passier (Volt) baseert dit op de beantwoording van schriftelijke vragen, waarin letterlijk stond dat er voorlopig niet aan prioritering werd gedaan omdat het gat met andere maatregelen overbrugd zou worden. De heer Peters (D66) concludeert daaruit dat het college juist wel actief met het probleem bezig was. Hij vraagt of mevrouw Passier dat ook herkent.

45

Mevrouw Passier (Volt) erkent dat het college er actief mee bezig is, maar dat het niet wilde overgaan tot prioritering. Nu bestaat de mogelijkheid dat er in de tweede helft van 2025 ook een wachtlijst komt voor kleinverbruikers. Zij vindt dat er dan zeker gekeken moet worden naar prioritering binnen de gemeente, en wat haar betreft moet dat zo snel mogelijk gebeuren.

50

De heer Peters (D66) vraagt of Volt het ermee eens is dat het college niet onverschillig is in deze kwestie. Hij vindt het logisch dat er eerst naar maatregelen gekeken wordt zonder direct te prioriteren en vindt het voorbarig om te concluderen dat het ‘zo’n vaart niet zou lopen’.

55

60

Mevrouw Passier (Volt) leest het anders. De ontwikkeling van de stad dreigt stil te vallen, en netwerkbeheerders zien zich genoodzaakt een wachtlijst voor kleinverbruikers in te stellen. Op basis van de memoranda van de Energieboard blijkt dat deze wachtlijst mogelijk in het tweede kwartaal van dit jaar wordt ingevoerd. Omdat het niet gelukt is om voldoende mitigerende maatregelen te treffen, vindt Volt dat de raad meer betrokken moet worden. Mevrouw Passier verwacht dat de wethouder voor het einde van het kwartaal scenario’s voor prioritering van maatschappelijke ontwikkelingen met de raad deelt, zodat hierover een debat gevoerd kan worden. Daarnaast vraagt zij de wethouder naar haar visie op het energiesysteem Pagina 6 van 56

5

van de toekomst. Volt is van mening dat netcongestie kan worden aangepakt door meer in te zetten op geïntegreerde energiesystemen. Bij Merwede wordt hiervoor al een pilot uitgevoerd. Zij wil weten hoe de wethouder deze aanpak gaat uitbreiden naar de bestaande bebouwde omgeving en hoe deze duurzaam en robuust kan worden ingericht. De heer Peters (D66) vraagt of Volt bekend is met de kaders van de ACN. Mevrouw Passier (Volt) is hiermee bekend maar dat is een ander kader dan waar zij op doelt.

10

15

20

25

30

35

40

45

50

De heer Peters (D66) wil weten hoe die kaders zich tot elkaar verhouden. Mevrouw Passier (Volt) doelt op het artikel en het vastlopen Utrecht en delen van de provincie Utrecht welke gevolgen hebben voor de ontwikkelingsmogelijkheden. Zij ziet dat de ontwikkelingen in een gedeelte van Utrecht al in de knel komen. Zij wil weten wat precies de effecten zijn voor de gemeente zodat er op basis daarvan gesprekken gevoerd kunnen worden over de doelstellingen. Zij wil prioriteren op gebieden er in gezet gaat worden de komende tijd. De heer Peters (D66) begrijpt dat er over een aantal projecten en woningbouw prioritering kan worden aangebracht, maar uiteindelijk moet de prioritering van de ACN gevolgd worden. Voor de gemeente en gemeenteraad is er weinig om te kiezen. Mevrouw Passier (Volt) deelt deze analyse niet. Zij is van mening dat er wel gesprekken gevoerd kunnen worden over waar op ingezet kan worden. daar kan invloed op hebben met vergunningen en waar geld op ingezet wordt met de voorjaarsnota. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) hoort prioriteren als oplossing voor het hele verhaal maar het college is naar zijn mening duidelijk geweest in de brief dat zij niet gaan prioriteren omdat zij daar geen aanleiding toe zien. Dit wilde hij de commissie even meegeven.

Mevrouw Passier (Volt) vraagt of de wethouder betrokken is bij de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en of wethouder bereid is om van wijkwarmteplannen naar wijkenergieplannen en van wijksystemen naar energiesystemen te gaan. Zij hoopt de wethouder hier aan haar zijde te vinden. Ten slotte wil zij dat de Utrechter betrokken worden bij het probleem en de oplossing en dat zij daarbij begeleid worden. Zij wil dat er ruimte gegeven wordt aan energiegemeenschappen die duurzame energie opwekken, opslaan en gebruiken. Nu worden warmte-initiatieven gesteund en voor opwekken van elektra is er alleen informeel contact. Zij wil van de wethouder weten of zij bereid is om met goed voorbereide initiatieven in gesprek te gaan om een warmte-initiatief om te zetten in een energiegemeenschap. Verder kijkt zij uit naar de beantwoording. Mevrouw Krul (PvdD) vraagt of mevrouw Passier bekend is met de motie van de PvdD over het opnemen van lokale warmtenetten. Mevrouw Passier (Volt) geeft aan dat zij de motie kent, maar niet tot in detail. Mevrouw Krul (PvdD) stelt mevrouw Passier gerust en nodigt haar uit zich bij de motie aan te sluiten. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of Volt erkent dat energiegemeenschappen nog niet altijd goed georganiseerd zijn en dat het helpend zou zijn als de gemeente ook beginnende initiatieven actief opzoekt.

55

Mevrouw Passier (Volt) deelt deze mening, maar benadrukt tegelijkertijd dat de gemeente zich eerst moet richten op de goed georganiseerde energiegemeenschappen. Het lijkt haar logisch om de kennis en ervaring die daar wordt opgedaan, te gebruiken voor andere initiatieven.

60

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of Volt het ermee eens is dat deze goed georganiseerde initiatieven deels het resultaat zijn van gemeentelijke inzet om gemeenschappen te stimuleren. Het zou volgens hem zeer behulpzaam zijn als de gemeente opnieuw een dergelijke rol op zich neemt. Pagina 7 van 56

5

10

15

20

Mevrouw Passier (Volt) bevestigt dit beeld, maar blijft bij haar eerdere standpunt. Omdat er nog zoveel te ontdekken valt, vindt zij het belangrijk om klein te beginnen en vervolgens met de geleerde lessen uit te breiden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan geen inbreng te hebben en luistert naar wat er gezegd wordt. De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan niet tegen dit soort ontwikkelingen te zijn, maar pleit wel voor realisme. Slechts een klein deel van de mensen heeft momenteel een warmtepomp of een elektrische auto, en nu al ontstaan er problemen. Zelfs landelijke OV-maatschappijen hebben moeite om een aansluiting te krijgen, terwijl ook Utrecht in 2025 met de concessie te maken krijgt. Daarnaast merkt hij op dat stallingen aan de rand van de stad ten koste kunnen gaan van het OVgebruik. Hij maakt zich zorgen over de uitvoerbaarheid van andere doelstellingen, aangezien mensen uit de auto en in het openbaar vervoer moeten. Hij vraagt of het college garanties kan geven dat het dagelijks leven niet stilvalt na de elektrificering. Ook wil hij weten hoe de rest van de plannen uitgevoerd kunnen worden als nu al geconcludeerd wordt dat het eigenlijk niet haalbaar is. Mevrouw Passier (Volt) herkent in de opmerkingen van de heer Bosch een vergelijkbare oproep als die van haarzelf, de noodzaak om scenario’s in kaart te brengen, inclusief de bijbehorende effecten.

Op basis van die informatie kunnen de prioriteiten goed onderbouwd besproken worden.

25

De heer Bosch (UtrechtNu!) bevestigt dat hij inderdaad ongeveer hetzelfde bedoelt. Hij is zeker niet tegen de komst van elektrische bussen of warmtepompen voor bewoners. Zijn zorg ligt vooral bij de betaalbaarheid, de realistische uitvoerbaarheid en de vraag of het praktisch haalbaar is.

30

Mevrouw Heijne (GroenLinks) hoort de heer Bosch zijn zorgen uiten over plannen die niet uitgevoerd zouden kunnen worden, maar zij heeft in de brief gelezen dat Merwedekanaalzone deel vijf, de Cartesiusdriehoek, Tweede Daalsedijk en het Smakkelaarsveld juist een aansluiting krijgen. Zij leest in de brief dat deze gebieden door slimme oplossingen en netbewuste keuzes juist wel die aansluiting krijgen. Zij wil weten hoe de heer Bosch dit leest.

35

De heer Bosch (UtrechtNu!) leest dit met een andere bril dan mevrouw Heijne. In Merwede zijn er inderdaad zaken op deze manier gerealiseerd, maar daar wordt ook nog steeds vanuit gegaan dat niemand daar straks een auto heeft. De auto’s zullen volgens hem in Nieuwegein geparkeerd worden en dan wordt daar ook netcongestie verwacht.

40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt het duidelijk dat de heer Bosch en zijzelf heel ver uit elkaar liggen.

45

50

55

60

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dat er een groot verschil zit tussen werkelijkheid en realisme en dat zij beiden aan de andere kant staan. Hij is er niet tegen, maar de betaalbaarheid voor bewoners en ondernemers in de stad begint volgens hem wel nijpend te worden. Hij vraagt hoe er invulling gegeven wordt om alle doelstellingen nog te halen en of er gegarandeerd kan worden dat bijvoorbeeld de heer Bos in De Meern ook zijn elektrische auto kan opladen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) constateert dat iedere inwoner van Utrecht ook zijn eigen verantwoordelijkheid heeft. Hij is van mening dat mensen ook voor een thuisbatterij moeten zorgen wanneer zij een elektrische auto gaan rijden. Zij moeten zelf voor voldoende capaciteit zorgen om de auto te kunnen laden. Hiermee wordt een stukje netcongestie al opgelost. De voorzitter vraagt of de heer Bosch geen andere partijen meer wil uitnodigen voor een inbreng, maar interrupties op zijn eigen inbreng wil afwachten. De heer Bosch (UtrechtNu!) benadrukt dat het duidelijk mag zijn wat UtrechtNu! hiervan vindt. Hij is het wel eens met de eigen verantwoordelijkheid waar de heer Bos het over heeft. Hij wil nog wel een keer een andere discussie voeren over de uitwassen die zichtbaar worden van mensen die eigen kabels gaan trekken of openbare ruimte claimen voor de eigen auto. Pagina 8 van 56

5

10

Mevrouw Krul (PvdD) heeft al vaker aangegeven dat alleen het één-op-één vervangen van het energieverbruik niet voldoende is om de klimaatdoelen te behalen. Naast het aanpassen van de bronnen moet ook het energieverbruik verminderd worden en dat eist een cultuurverandering. Die verandering zit wat haar betreft vooral bij grootverbruikers. Eerder dit jaar heeft de PvdD al vragen gesteld over de 26 intensieve energieverbruikers binnen de gemeente. Meer dan de helft had nog niet voldaan aan het opstellen van de verplichte besparingsplannen. Minder verbruiken is wat haar betreft altijd de meest duurzame oplossing. De groei van bedrijven moet niet ten koste gaan van de gezondheid van de planeet. De energietransitie is noodzakelijk omdat de aarde opwarmt door het gebruik van fossiele brandstoffen. De gemeente wordt door de Energieboard geadviseerd om hybride systemen te installeren die in piekmomenten over kunnen schakelen op fossiele brandstoffen. De PvdD vindt dit de omgekeerde wereld en wat hen betreft moet er juist meer ingezet worden op warmtenetten en verminderd verbruik. Wanneer overheden niet anticiperen en stappen zetten, doen burgers dit zelf.

15

De heer Peters (D66) is het helemaal eens met de PvdD, maar hij vraagt of mevrouw Krul ook ziet dat een warmtenet niet zomaar is aangelegd en dat een hybride warmtepomp net iets makkelijker te installeren is. Hij vraagt of mevrouw Krul dit niet ziet als een tijdelijke oplossing tijdens de transitie.

20

Mevrouw Krul (PvdD) ziet andere manieren om energie te besparen en de PvdD wil niet teruggrijpen naar fossiele oplossingen. Voor de productie van hybride pompen zijn er ook weer allerlei middelen nodig die later weer gerecycled moeten worden. De PvdD wil niet als een soort pleister terugpakken naar fossiele oplossingen.

25

De heer Peters (D66) vindt dat de PvdD altijd heel goed is in het aankaarten van crisissen, maar hij hoort nog geen oplossing van de PvdD. Hij wil weten wat er op korte termijn moet gebeuren volgens de PvdD.

30

Mevrouw Krul (PvdD) ziet een grote optie in het verminderen van verbruik bij de grootverbruikers. Bijna de helft van het aantal megawatt wordt door grootverbruikers verbruikt en daar zijn volgens haar zeker nog kansen om te besparen. Ook constateert zij dat de helft van de bedrijven nog niet eens begonnen is aan de besparingsplannen.

35

De heer Peters (D66) vraagt nogmaals hoe dit concreet en realistisch gedaan moet worden op korte termijn. Hij wil weten welke middelen de PvdD heeft om bedrijven te dwingen om te gaan besparen.

40

Mevrouw Krul (PvdD) kan vragen stellen aan het college omdat zij zelf niet in de gemeenteraad zitten met een wethouder. Zij vindt het niet eerlijk om te zeggen dat er door de PvdD geen oplossingen aangedragen worden. Zij dragen zeker wel oplossingen aan, maar daar is te weinig draagvlak voor.

45

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat hier sprake is van magisch realistisch denken. Hij ziet in het voorstel dat er een afweging gemaakt wordt tussen betaalbaarheid en uitvoering. Hij ziet ook de hybride warmtepomp als tussenoplossing, maar ook dat er door de Energieboard gesteld wordt dat zij in De Meern met een stroomgenerator op gas willen werken omdat daar financieel draagvlak voor is. Hij wil weten wat de PvdD wil, of voorstellen die uitgevoerd kunnen worden of voorstellen die niet uitgevoerd kunnen worden.

50

Mevrouw Krul (PvdD) wil uiteraard voorstellen die uitgevoerd kunnen worden. Zij geloven in systeemverandering en dat eist het oprekken van de gedachten. Hierdoor openen er meer mogelijkheden en een van die mogelijkheden is dat bedrijven niet altijd hoeven te groeien en winst hoeven te boeken, zeker niet als dat ten koste van mensen en dieren gaat.

55

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) constateert dat de PvdD vooral bezig is met wensdenken en niet met wat er op korte termijn uitvoerbaar beleid is. Mevrouw Krul (PvdD) wil doorgaan met haar inbreng omdat het dan ook aan bod komt.

Pagina 9 van 56

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) herinnert zich de vragen over de grootverbruikers van energie. Zij wil weten of de PvdD het eens is dat de grootverbruikers pas aangepakt kunnen worden als de landelijke wetgeving er is. 5

10

15

Mevrouw Krul (PvdD) ziet mogelijkheden om bedrijven te dwingen via de omgevingsdiensten. Zij wil dat hier meer geld en tijd voor vrijgemaakt wordt. Wensdenken lijkt ver weg, maar dat heeft er wat haar betreft ook mee te maken dat er steeds pleisters geplakt worden met korte termijnoplossingen. Wat de PvdD betreft moet er ingezet worden op langdurige, duurzame oplossingen. Ze geeft aan dat er moet worden ingezet op warmtenetten omdat deze duurzamer zijn dan warmtepompen. Burgers gaan zelf oplossingen zoeken op het moment dat overheden niet met oplossingen komen. De netcongestieproblemen komen wat haar betreft dan ook voort uit een gebrek aan visie voor de lange termijn van de overheden. Zij wil nu beginnen en duurzame keuzes maken en niet terugpakken naar fossiele brandstoffen. Mevrouw Passier (Volt) is ook voorstander van warmtenetten, maar in combinatie met elektra als een geïntegreerd lokaal energiesysteem. Zij vraagt of de PvdD deze visie deelt. Mevrouw Krul (PvdD) is niet anti-elektra of energieopslag, dus zij steunt Volt hierin.

20

25

30

Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet dat bedrijven aan het elektrificeren zijn, waardoor zij van het gas af kunnen waar zij grootverbruiker van zijn. Zij wil weten of de PvdD deelt dat dit een goede stap is, maar dat zij nog verder geholpen moeten worden met de netcongestie. Mevrouw Krul (PvdD) deelt de mening dat bedrijven elektrificeren en van de fossiele brandstoffen afstappen, maar zij ziet ook dat dit vaak samengaat met groei en dat is wat haar betreft niet haalbaar. Zij wil dat bedrijven kijken naar zowel verduurzaming als vermindering van verbruik. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de PvdD ziet dat er altijd sprake is van groei wanneer een bedrijf van fossiele brandstoffen overstapt naar elektrisch. Zij zullen automatisch meer elektra gaan gebruiken en dat moet worden gefaciliteerd. Mevrouw Krul (PvdD) heeft het niet over de groei van het elektriciteitsverbruik, maar over de groei van het bedrijf zelf.

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Zwinkels (CDA) is van mening dat het om de netcongestie gaat en niet om de economie en de groei van bedrijven. Wat zij van de PvdD wil weten, is wat de oplossing is voor de groei van het elektriciteitsgebruik. Mevrouw Krul (PvdD) heeft al duidelijk aangegeven dat er bespaard moet worden en dat bedrijven geholpen moeten worden met de plannen, omdat een meerderheid van de bedrijven daar nog niet aan begonnen is. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt wat groei is. Volgens hem is het in delen van Utrecht niet meer mogelijk om bijvoorbeeld boodschappen te doen. Hij vindt het dan ook niet vreemd dat er meer online besteld wordt. Vervolgens mogen deze bedrijven alleen nog maar met elektrische bussen de binnenstad in, en dan vindt hij het niet vreemd dat deze bedrijven groeien. Hij begrijpt dat de PvdD wil dat mensen minder gaan consumeren, maar dat gaan mensen volgens hem niet doen. Mevrouw Krul (PvdD) is van mening dat de heer Bosch zijn eigen vraag beantwoord heeft. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt over welke bedrijven het gaat die volgens haar groeien. Met de mobiliteitstransitie zullen er meer bussen moeten komen, wat weer een groei betekent voor het OV-bedrijf. Hij vraagt of het OV-bedrijf wel mag groeien van de PvdD. Mevrouw Krul (PvdD) is altijd voor meer openbaar vervoer en minder autogebruik door individuen.

De heer Bosch (UtrechtNu!) is van mening dat bepaalde bedrijven wel mogen groeien van de PvdD, maar dat daar dan een goedkeuring van de PvdD op staat. Pagina 10 van 56

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Krul (PvdD) is van mening dat het heel duidelijk is welke bedrijven een maatschappelijke functie hebben en die mogen groeien boven bedrijven met een kapitalistische insteek. De PvdD vraagt of de wethouder het eens is dat het een stap terug is om systemen te gebruiken op fossiele brandstof. Ook vraagt zij een toezegging van de wethouder dat zij woningcorporaties niet gaat stimuleren in het aanleggen van hybride warmtepompen en dat het aanleggen van extra elektriciteitshuisjes niet in het groen gaat plaatsvinden. Tot slot vraagt zij of de wethouder bij de Energieboard kan inbrengen dat besparing de meest noodzakelijke oplossing is. De voorzitter heet de kinderen van Academie10 welkom. Mevrouw Zwinkels (CDA) is van mening dat er meer tempo gemaakt mag worden met de oplossingen. Door de landelijke wetgeving zijn netbeheerders onvoldoende in de gelegenheid gesteld om te investeren in de transitie. Wat het CDA betreft is dit waar de actie van de gemeente zou moeten liggen, omdat zij er maar beperkt iets aan kunnen doen. Het CDA vindt het vooral belangrijk dat de gemeente de partijen in staat stelt hun investeringen te treffen en dat de gemeente zich bescheiden opstelt. Zij wil vooral kijken naar de consequenties op lokaal niveau, zoals wachtlijsten die ontstaan.

Het CDA heeft vernomen dat er in een aantal buurten het aantal burenruzies toeneemt en zij is benieuwd hoe het college hiernaar kijkt. Het AD heeft hier recent ook een stuk over geschreven dat dit in verband te brengen is met verduurzaming binnen de VVE’s. Zij hoopt dat er een gezamenlijkheid behouden kan worden. Het CDA heeft geen behoefte aan grote programma’s en voortgangsrapportages, maar dat het college zich richt op waar zij invloed op hebben. Mevrouw Passier (Volt) deelt de mening dat een groot deel van de verantwoordelijkheid bij de netbeheerders ligt, maar tegelijkertijd heeft onder andere Stedin een oproep gedaan aan gemeenten om netefficiënte installaties in bestaande bouw en om netbewuste nieuwbouw te realiseren. Dit zijn wat haar betreft onderwerpen waarbij de gemeente aan zet is. Ook voor de omslag kan de gemeente helpen door de energiehubs bij bedrijventerreinen te ondersteunen. Mevrouw Zwinkels (CDA) is het ermee eens dat er netbewust met energie moet worden omgegaan en zij is ook voorstander van de energiehubs. In het onderzoeksrapport dat gisterenavond is verstuurd, staat dat de gemeente bedrijven moet helpen om de organisatiegraad te verhogen. Zij wil kijken waar de gemeente het verschil kan maken, maar waar de samenleving, bedrijven en VVE’s aan zet zijn om tot oplossingen te komen.

De gemeente moet ervoor zorgen dat netbeheerders hun werk kunnen doen, omdat de verzwaring nodig is. Het CDA vraagt het college om de inpassing van de trafohuisjes op een zorgvuldige manier te laten verlopen. Dit geldt ook voor handhaving en vergunningverlening van particuliere initiatieven. Het CDA hoopt dat de gemeente met een beperkt budget een zinnige bijdrage kan leveren aan het oplossen van de netcongestie. De heer Vintges (VVD) is benieuwd of het CDA ook vindt dat het te traag gaat met tot nu toe maar 34 ingetekende trafohuisjes. Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet ook dat ze slechts op de kaart staan en in de voortgangstabel staat de rest nog op nul. Bij andere gemeenten lijkt het sneller te gaan. Het lijkt alsof de gemeente Utrecht achteraan in de rij staat, maar dat kan ook een praktische reden hebben. Mevrouw Zwinkels vindt dat er tempo gemaakt moet worden en dat de gemeente actie onderneemt. De heer Vintges (VVD) wil ook via het CDA aan de wethouder vragen om meer inzicht te krijgen over de trafohuisjes zodat er per wijk een kaartje komt, zodat de raad meer inzicht heeft. Mevrouw Zwinkels (CDA) wil niet de micromanager worden. Omdat het iets nieuws is dat wordt aangegaan, vindt zij het sociale aspect ook erg belangrijk. Mensen moeten erin meegenomen worden en zich mogen uitspreken, en wat haar betreft gaat dit niet vertragen.

Zij is benieuwd naar een reactie van het college op dit punt. De heer Van Rooij (Student&Starter) heeft ervoor gekozen om geen inbreng te leveren. Pagina 11 van 56

5

10

15

De heer Peters (D66) sluit zich aan bij de goede vragen van het CDA. Netcongestie blijft volgens hem een groot, complex en landelijk probleem, en er wordt al hard aan gewerkt. De groeiende energievraag en opwekking maken het lastig om het net uit te breiden. De gemeente kan hier in beperkte mate op sturen, bijvoorbeeld bij de vergunningsaanvragen voor hoogspanningsstations en trafohuisjes. Wel is hij van mening dat de gevolgen en risico's in beeld gebracht moeten worden. De Energieboard geeft aan dat vergunningsaanvragen en procedures voor extra vertragingen zorgen. Bij eerdere debatten is er al gevraagd om te versnellen en hij vraagt de wethouder of dit al gelukt is en waar anders de knelpunten zitten en opgelost kunnen worden. D66 vindt de hoeveelheid trafohuisjes die erbij komen geen verrijking van de openbare ruimte. Het initiatief "van kastje naar canvasje" laat wel zien hoe kunst en buurtbetrokkenheid gecombineerd kunnen worden. Hij wil de participatie en het draagvlak vergroten door met de bewoners te kijken hoe de trafohuisjes zo goed en mooi mogelijk ingericht kunnen worden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat het gesprek over trafohuisjes al eerder gevoerd is en dat daar toen een toezegging op gedaan is. Hij vindt dat het punt niet verder uitgekauwd moet worden. De voorzitter merkt op dat dit meer een punt van orde is.

20

25

De heer Peters (D66) benadrukt dat het gehele debat over netcongestie al een keer gevoerd is. Hij benadrukt de zaken die voor zijn partij belangrijk zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) steunt het idee voor het verfraaien van de trafohuisjes. Zij merkt wel op dat het college aan het bezuinigen is op dit soort maatregelen. Zij vraagt of D66 zich hiervan bewust is en of het college daarop aangesproken mag worden. De heer Peters (D66) stelt voor om te kijken naar het ondernemersfonds dat ook dit soort initiatieven steunt. Daarnaast kan het initiatievenfonds ook nog aangesproken worden.

30

35

40

45

Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het mooi als er initiatieven vanuit de bewoners en lokale bedrijven komen. Aan het ondernemersfonds moet wat haar betreft niet getrokken worden. Zij is van mening dat er kleine potjes zijn binnen de gemeente, zoals het graffitifonds. Zij vraagt D66 of hij de mening deelt dat er geen ambtelijke capaciteit moet worden weggehaald wanneer daar wel behoefte aan is. De heer Peters (D66) zou het niet direct steunen om het uit het graffitifonds te halen. Wel zijn er al fondsen die hier mee bezig zijn en hij ziet geen noodzaak om er extra geld vanuit de gemeente bij te stoppen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wil van de heer Peters weten of hij ervoor wil zorgen dat de huisjes eerst geplaatst worden voordat hij het traject begint over de verfraaiing. De heer Peters (D66) wil zeker dat de locaties worden aangewezen, maar daarna moet het gedragen worden door de buurt. Wat hem betreft helpt het om bewoners mee te laten denken over hoe dit eruit moet komen te zien en zorgt dit ook voor versnelling van het proces. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of de bewoners van tevoren een kleurplaat krijgen of hoe hij dit in wil vullen.

50

55

60

De heer Peters (D66) vraagt of het college dit soort initiatieven bij het ondernemersfonds onder de aandacht kan brengen of dat er een stadsbrede wedstrijd van gemaakt kan worden. De invoering van de zero-emissiezone heeft invloed op het elektriciteitsnet. Hij vraagt of de wethouder kan uitleggen hoe de invoering van de zero-emissiezone en de netcongestie op elkaar inspelen en of er een risico bestaat dat de netcongestie de invoering van de zero-emissiezone kan vertragen. Ook wil hij weten hoe de nota ondergrond zich verhoudt tot de problematiek. Door netcongestie kunnen projecten vertraging oplopen en extra kosten met zich meebrengen. Vanwege de huidige begrotingsdruk vindt D66 het van belang hier vroegtijdig inzicht in te hebben. Hij dringt erop aan om in de aanloop naar de voorjaarsnota meer inzicht te krijgen in de projecten die risico lopen, zodat de raad daarover kan beslissen. Pagina 12 van 56

5

10

15

20

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) vraagt zich af of de heer Peters het ook belangrijk vindt om de gevolgen van het niet neerzetten van die trafohuisjes helder over te brengen aan de bewoners. De netcongestie kan een dusdanig probleem worden waarbij de stroom uitgaat. Zij kan zich voorstellen dat dit een eyeopener kan zijn voor mensen. De heer Peters (D66) is het ermee eens en het is voor D66 dan ook niet de vraag of die huisjes er gaan komen. Hij wil de noodzaak en het gevoel erbij combineren door de buurt inspraak te geven. De heer Vintges (VVD) is benieuwd naar de vergelijking van D66 tussen de netcongestie en de invoering van de zero-emissiezone. Hij wil weten of de zero-emissiezone niet moet worden uitgesteld wanneer de netcongestie naar fase 3 gaat. De heer Peters (D66) wil hem niet uitstellen wanneer er nog maatregelen genomen kunnen worden om de invoering te verzachten door bijvoorbeeld met uitzonderingen te werken. De heer Vintges (VVD) concludeert dat het pakket door kan gaan voor D66, maar dat er dan wel dingen kunnen worden uitgehaald om de netcongestie te verlichten. De heer Peters (D66) noemt als voorbeeld dat er een ontheffing moet komen voor vuilnisauto’s wanneer die het niet halen. De heer Vintges (VVD) vraagt of D66 het eens is dat de gemeente te hard van stapel loopt omdat de infrastructuur het niet aankan. En of hier vooraf al rekening mee gehouden moet worden.

25

De heer Peters (D66) vindt dat de Europese regelgeving niet voor niets is opgesteld en dat het juist even moet schuren om de druk op te voeren naar de landelijke overheid. Hierdoor kunnen er extra pakketten voor wet- en regelgeving ontstaan en komt er mogelijk ook meer geld beschikbaar.

30

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat van schuren glans ontstaat. De meest essentiële vraag over het realiseren van de trafohuisjes is dat ze gerealiseerd moeten worden. Hij schrikt van het aantal bezwaren dat er gemaakt wordt over de plaatsing en eigenlijk zou hij willen dat er geen bezwaar gemaakt kan worden op trafohuisjes. Hij wil het zien als stadsmeubilair zoals lantaarnpalen. Hij wil van D66 weten of zij de mening delen dat het plaatsen van de trafohuisjes zou moeten worden versneld.

35

40

45

50

De heer Peters (D66) vindt het een vergaande maatregel, maar wanneer blijkt dat de stad op slot gezet moet worden omdat de plaatsing niet mogelijk is, dan zouden er wat hem betreft belangen afgewogen moeten worden en zou hij de heer Bos kunnen volgen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat er een participatienota is vastgesteld om met elkaar in gesprek te gaan en dingen te peilen. Hij vindt dat er vanuit dat perspectief voldoende onderbouwing is waarom de inrichting zo wordt gedaan. Hij vraagt of D66 het eens is dat bezwaarprocedures moeten worden geschrapt voor trafohuisjes. De heer Peters (D66) heeft hetzelfde antwoord als op de vorige vraag. Hij vindt het recht van bezwaar ook wel heel belangrijk voor Utrechters. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of het goed zou zijn om het college een inschatting te laten maken van de mogelijke bezwaren bij de ruimtelijke inpassing. Vertragingen tot het plaatsen van trafohuisjes zijn niet gewenst. De heer Peters (D66) is het eens met de heer Bos.

55

De heer Cornielje (PvdA) sluit zich aan bij D66 over het feit dat de huisjes best leuker mogen, en hij is benieuwd naar het antwoord van de wethouder op het schrappen van de bezwaarprocedures.

Pagina 13 van 56

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dat er te makkelijk gedacht wordt over het afschaffen van de bezwaarprocedures, terwijl participatie altijd heel belangrijk is voor de raad. Hij vraagt of de PvdA dat netjes vindt. 5

De heer Cornielje (PvdA) vraagt hoe de wethouder hiernaar kijkt. Hij ziet aan de ene kant dat bezwaarprocedures een recht zijn van de bewoners en aan de andere kant begrijpt hij dat het uitvallen van de stroom ook een groot probleem is.

10

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dit een zelfgemaakt probleem met allerlei andere ambities en wil weten of de PvdA die ook gaat parkeren. De heer Cornielje (PvdA) doet hier geen concessies aan het feit dat er meer gevraagd gaat worden van het stroomnet.

15

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dat de PvdA dan besluit wat belangrijk is voor de bewoners, en dat de mening van de bewoners dan niet telt, maar dat zij het wel belangrijk vinden dat de bewoners mee mogen denken over de kleur van het trafohuisje.

20

25

De heer Cornielje (PvdA) is van mening dat het overgrote deel van de Utrechters zich zorgen maakt over de klimaatverandering en wil dat de gemeente daar stappen op zet. Ten tweede moet stroomuitval worden voorkomen. Mevrouw Passier (Volt) is ook verbaasd over het gemak waarmee de PvdA over het onderwerp van de procedures heen stapt. Vorige week sprak zij mensen van Energie-U, die aangaven voor het eerst met Stedin gesproken te hebben. Voor Stedin was het ook de eerste keer dat zij met bewoners aan tafel zaten. Volt is van mening dat deze procedures juist sneller gaan wanneer de bewoners erbij betrokken worden. Zij wil weten hoe de PvdA hier tegenaan kijkt.

30

De heer Cornielje (PvdA) stapt er niet makkelijk overheen en stelt dat hij alleen aan de wethouder vroeg hoe zij daarnaar keek. Hij realiseert zich ook dat het recht op bezwaar een groot recht is, maar ook dat stroomuitval een groot probleem kan veroorzaken. De heer Cornielje is van mening dat lokale opwek kan bijdragen aan de oplossing en dat daarop ingezet moet worden. Hij ziet in Lage Weide al veel potentie daarvoor.

35

Mevrouw Passier (Volt) bedoelde meer of de PvdA een rol ziet voor de bestaande initiatieven voor energiegemeenschappen om met andere inwoners in gesprek te gaan over het plaatsen van de trafohuisjes. De heer Cornielje (PvdA) weet niet zo goed welke energiegemeenschappen er bedoeld worden.

40

Mevrouw Passier (Volt) geeft aan dat er vele energie-initiatieven in de stad zijn en dat zij vooral een rol moeten krijgen om burgers te betrekken en de nut en noodzaak uit te leggen. Zij kunnen het waar en hoe dan uitleggen bij grote bezwaren.

45

De heer Cornielje (PvdA) twijfelt of dit een goede oplossing is, maar hij is zeker benieuwd naar de reactie van de wethouder.

50

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat de meeste energie-initiatieven zich vooral richten op het verwarmen en niet op het opwekken van energie. Het slaat wat hem betreft nergens op om mensen die een warmtenet willen opzetten in gesprek te laten gaan over trafohuisjes. Hij vraagt of de heer Cornielje het ook niet vreemd vindt dat Volt daartoe oproept.

55

60

De heer Cornielje (PvdA) realiseert zich dat hij nu tussen een debat tussen Stadsbelang Utrecht en Volt terecht is gekomen. Hij is het eens dat een warmtegemeenschap niet handig is om hierbij te betrekken, maar hij ziet een mogelijke bijdrage voor Energie-U. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) ziet dat er door de markt systemische oplossingen worden gevraagd bij woningbouw. Bij elektrificatie is het een grote opgave om de boel op industriële wijze te verzwaren. Dit moet groot en snel gebeuren, en juist kleine initiatieven kunnen dan voor vertraging zorgen. Hij vraagt of de PvdA het daarmee eens is. Pagina 14 van 56

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De heer Cornielje (PvdA) kan zich voorstellen dat een ellenlang participatieproces vertraging met zich mee kan brengen. Vandaar de vraag aan de wethouder over de bezwaarprocedures. Daarnaast vindt hij participatie een mooi proces en dat het waar mogelijk moet worden meegenomen. De PvdA is blij dat er deze winter geen wachtrij is ontstaan voor kleinverbruik en dit moet ook altijd voorgaan op grootverbruik. Wanneer er wel een wachtrij zou komen, wil de PvdA dat de prioriteit ligt bij woningbouw en onderwijs. Hij vraagt of de wethouder dit kan meegeven aan de netbeheerder of de Energieboard, omdat de woningnood te groot is. De publieke laadpalen zijn allemaal slim en vanaf 2025 wordt netbewust laden ingeschakeld op alle publieke laadpalen. Dit netbewust laden leverde een piekverbetering van 25 procent op. Hij vraagt de wethouder in hoeverre er afgedwongen kan worden dat private palen ook netbewust laden en welke winst de wethouder hier ziet. Mevrouw Heijne (GroenLinks) voelt vanuit urgentie de behoefte om hier weer over te praten, maar over het algemeen heeft zij het gevoel dat het een herhaling van zetten is. Zij steunt het CDA als het gaat om de bescheiden rol van de gemeente. In haar optiek wordt er alleen gedaan wat moet en kan door de gemeente, en het overige is voor de netbeheerders en het Rijk.

In de optiek van GroenLinks wordt de urgentie door het college ook wel gezien en hoeft deze niet aangespoord te worden. De inzet is meewerken aan het verzwaren van het net en inzetten op slimme oplossingen. Utrecht loopt voorop in netbewuste gebiedsontwikkelingen en daar is GroenLinks blij mee. Ook vindt GroenLinks dat de schouders er gezamenlijk onder gezet moeten worden in de provincie. De raad wordt hier ook goed in meegenomen. De heer Vintges (VVD) vraagt of GroenLinks niet teleurgesteld was toen zij slechts 34 ingetekende trafohuisjes zag. Hij wil weten of GroenLinks ook niet vindt dat het te traag gaat. Mevrouw Heijne (GroenLinks) is van mening dat het altijd beter kan. Zij is benieuwd of de wethouder mogelijkheden ziet om te versnellen. Tegelijkertijd heeft zij aangegeven dat zij ziet dat de inzet er is. De heer Vintges (VVD) ziet de inspanningen van deze wethouder om netcongestie aan te pakken. De 34 trafohuisjes die op de kaart staan vindt de VVD echt te weinig. Hij wil van de wethouder weten of zij een mogelijkheid voor versnelling ziet. Hij vraagt in een debat met het CDA al om een overzicht per wijk waar de trafohuisjes moeten gaan komen. Hiervoor vraagt hij een toezegging van de wethouder. Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd naar het doel van die kaart.

De heer Vintges (VVD) geeft aan dat er twee dagen geleden ook een kaart ontvangen is over de omvang van de netcongestie. Het leek de VVD handig om te kijken waar de trafohuisjes dan geplaatst worden. Hij vindt het lastig om hier inzage in te hebben en of dit dan ook op plekken is waar gebouwd gaat worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) begrijpt dat het dan gaat om te kijken naar koppelprojecten om meer kansen te creëren. De heer Vintges (VVD) bevestigt dit. Mevrouw Passier (Volt) is verbaasd over de inbreng van de VVD omdat zij eerder veel kritischer waren over het versnellen en zij hen aan haar zijde vond bij debatten over bijvoorbeeld geïntegreerde systemen en waterbuffers. Nu hoort zij de VVD zeggen dat het college goed zijn best doet. De heer Vintges (VVD) probeert zich gestructureerd op te stellen in het debat. Hij gaat zo nog wel punten inbrengen waarvan hij de wethouder zal vragen om te kijken of het beter kan. Hij kan dan ook niet zeggen dat ze hun best niet doen, want er gebeurt ook al heel veel. De buurtbatterij is financieel niet rendabel, maar hij vraagt zich wel af of de buurtbatterij nu volledig wordt afgeschreven of dat dit als optie gehouden wordt voor waar het wel kan. De heer Vintges ziet ook dat de energietransitie soms sneller gaat dan wat de infrastructuur aankan.

Hij wil van de wethouder weten of zij hier in het college ook gesprekken over heeft en of zij met de andere wethouders ook breder kijkt dan alleen naar energie en klimaat. De VVD sluit zich ook aan bij het Pagina 15 van 56

punt van Volt dat het lijkt alsof er op plekken woningbouw plaatsvindt terwijl het daar eigenlijk niet kan, en dat er op plekken waar het wel kan, geen woningbouw plaatsvindt. Hij vraagt of dit niet meer geprioriteerd zou moeten worden. 5

Mevrouw Passier (Volt) vraagt of de VVD de mening deelt dat het belangrijk is om een beeld te krijgen van de effecten op de verschillende doelstellingen aan de hand van scenario’s. Aan de hand hiervan kan dan een prioritering gemaakt worden waar de raad dan weer een debat over kan voeren.

10

De heer Vintges (VVD) is het hiermee eens en hij vindt ook dat het soms te snel gaat. Hij ziet het als het beginnen aan een marathon waar je na 10 km hard rennen beseft dat je de finish niet gaat halen. Hij wil liever de marathon uitrennen en het dus vooral goed doen.

15

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) sluit zich aan bij GroenLinks en de PvdD om de energiebesparing mee te nemen richting de Energieboard en bij D66 over versnelling. De ChristenUnie is blij dat er netbewuste maatregelen zijn en dat ze helpen. De ChristenUnie heeft er vertrouwen in dat de wethouder en de Energieboard alles goed in de gaten houden.

20

De voorzitter schorst de vergadering tot 12.00 uur, zodat de wethouder zich kan voorbereiden op de beantwoording.

25

30

35

40

45

50

55

60

Wethouder Maatoug dankt de raad voor het debat en de waardering die is uitgesproken. Bij de beantwoording van de vragen zal zij benadrukken waar de gemeente directe invloed op heeft en waar niet. Het college vindt dit een uiterst urgent onderwerp. Tegelijkertijd zijn er voortdurend wijzigingen, wat veel vraagt van iedereen die bij de gemeente betrokken is. De netcongestie vergelijkt zij met filevorming op de snelweg: het kan alleen structureel worden opgelost door extra rijstroken aan te leggen. Tennet en Stedin zijn de eigenaren van de netwerken en verantwoordelijk voor het beheer en de uitbreiding ervan, binnen de kaders van de nationale wetgeving. De gemeente moet zorgen voor ruimte en vergunningen voor nieuwe trafostations, en daar zet de wethouder zich volledig voor in. Haar voorganger heeft zich ook buiten de gemeentelijke rol ingespannen om dit onderwerp op de kaart te zetten. Die samenwerking met de regio heeft ervoor gezorgd dat hier zaken mogelijk zijn die in andere regio’s niet haalbaar zijn. De maatschappelijke scenario’s zijn daarbij heel belangrijk, en de wethouder waardeert dat de raad hier zo scherp op is. De nadruk ligt op dit moment op de technische scenario’s, en dat is ook de inbreng geweest bij de Energieboard. Op verzoek van Utrecht en andere gemeenten zijn de maatschappelijke scenario’s toegevoegd.

Zodra de wethouder deze scenario’s ontvangt, zal zij deze met de raad delen. De wethouder heeft veel eerdere debatten teruggekeken en erkent dat dit onderwerp al vaak is besproken. Het energiesysteem van de toekomst bestaat volgens het college uit meerdere onderdelen: besparen, opwekken en warmte. Voor besparen en opwekken is beleid vastgesteld, en het beleid voor warmte wordt in het tweede kwartaal gepresenteerd. In die nota biedt het college een perspectief op het energiesysteem van de toekomst. Het college vindt het echter lastig om één groot toekomstperspectief te schetsen, omdat de energietransitie voortdurend in beweging is. De nadruk zal liggen op de uitvoering, maar het blijft belangrijk om de samenhang te schetsen. Op bedrijventerreinen wordt gewerkt aan energiehubs, en op Lage Weide en in de Merwedekanaalzone is beperkte opschaling mogelijk. Hier heeft de gemeente een uitzonderingspositie omdat zij experimentele contracten heeft en initiatieven uitvoert die hier als eerste worden getest. Doordat de gemeente zich als partner heeft opgesteld, wordt dit op deze manier beloond. Dit betekent echter ook dat deze experimenten nu nog lopen en dat opschaling op korte termijn niet mogelijk is. Mevrouw Passier (Volt) is blij dit te horen.

De reden dat zij kritisch is, komt voort uit het antwoord dat zij van de vorige wethouder kreeg: het energiesysteem van de toekomst is niet zomaar te koop. Zij vindt het echter belangrijk dat de visie wel wordt meegenomen in de plannen die momenteel in de maak zijn. Wethouder Maatoug benadrukt dat het belangrijk is om rekening te houden met een veranderende wereld, wat aanpassingsvermogen vereist. De urgentie die de wethouder voelt, vertaalt zich ook in daadkracht en in hoe plannen worden aangepast. Dit kan ook betekenen dat er in de debatten meer samenhang moet zijn. De wethouder ziet dat vanwege de beperkte capaciteit vaker ingezet moet worden op concrete acties in het heden, in plaats van het neerzetten van het Pagina 16 van 56

5

10

15

theoretisch beste systeem. Zij is blij dat Volt haar daarop uitdaagt. Bij alle ontwikkelingen met woningcorporaties is de wethouder in gesprek over netbewust bouwen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van het Utrechtse energieprotocol. In dit protocol staat dat eerst alle energie op woningniveau wordt opgewekt en pas daarna op gebiedsniveau, waarmee bijgedragen wordt aan het verminderen van de netcongestie. Het energieprotocol is ook opgenomen in de prestatieafspraken. Lokale energiesystemen zijn absoluut onderdeel van de oplossing, maar niet de volledige oplossing. De samenhang moet passen binnen het totale beleid om een complete oplossing te vinden. Het college is in gesprek met bewoners en warmte-initiatieven over hun rol in het toekomstige energiesysteem. Hier komt de wethouder in de beleidsnota Warmte later nog op terug. De wethouder erkent dat elektrificatie een terechte uitdaging is, maar het college ziet dit anders dan UtrechtNu!. Het college vindt dat er nu juist moet worden ingezet op een robuust energiesysteem. Een van de redenen dat dit debat plaatsvindt, is omdat energie in eigen land beperkt beschikbaar is en we afhankelijk zijn van leveringen uit het buitenland. Utrecht wil toewerken naar een eigen energiesysteem waarin zoveel mogelijk duurzame energie lokaal wordt opgewekt om het betaalbaar te houden voor de bewoners.

Elektrificatie hoort daarbij, evenals de transitie naar duurzame warmte, omdat dit bijdraagt aan het verminderen van netcongestie. Ook door windenergie op land en netbewust duurzaam bouwen kan de netcongestie worden verminderd.

20

De heer Bosch (UtrechtNu!) is van mening dat hij dit zo in een of andere folder terug kan lezen, maar dat de werkelijkheid er echt anders uitziet. De stip aan de horizon vindt hij wel goed, maar hij vraagt zich af hoe realistisch het is om iedereen in een elektrische auto te laten rijden, of dat dit iets voor de elite wordt. Hij is van mening dat het college zich dit moet aantrekken.