2024.10.10 Conceptverslag commissie EDVW
Tekst van het document
Verslag openbare ochtendvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 5
10
15
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
10 oktober 2024 Raadzaal, stadhuis mw. S. Donkers (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, dhr. B. van Steeg, de wethouders, dhr. D. de Vries, de commissiegriffier mw. M. van Rijn, de leden, dhr. G. te Hoonte (VVD), mw. C. Passier (Volt), mw. B. van der Wilt (D66), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrecht), dhr. R. van der Zweth (PvdA), dhr. P. Zwanenberg (GroenLinks), dhr. L. van Straalen (ChristenUnie), mw. A. Sasbrink(PvdD), mw. K. Alblas (ChristenUnie), dhr. M. Usta (DENK), mw. J. Zwinkels (CDA), dhr. G. Dijkstra(EenUtrecht), dhr. R. Snijder (Student&Starter), dhr. L. Van Rooij (Student&Starter),
Afwezigen
Er zijn geen afwezigen gemeld.
Verslag openbare vergadering commissie Stad & Ruimte 20
25
30
1. Opening en mededelingen ............................................................................................................2 2. Vaststellen van de agenda van 10 oktober 2024 ..........................................................................2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen ....................................................................................3 3.1 Raadsvoorstel Vaststelling Beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht .....3 3.2 Raadsvoorstel Beleidsnota Utrecht Circulair 2030 ..................................................................3 3.3 Ontwerp Bestuursrapportage 2024 en derde begrotingswijziging 2024 RUD Utrecht ............4 3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen stukken ........................................4 Raadsbrieven commissie EDVW 5 september t/m 3 oktober 2024 ...............................................4 4. Verslagen ......................................................................................................................................6 5. Toezeggingen/moties ....................................................................................................................6 6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................6 7.
Raadsbrief Wet betaalbare huur en Actieplan middenhuur ..........................................................6 8. Raadsbrief Kwartaalrapportage Realisatie sociale huisvesting Q2 2024 ....................................22 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................25
35 Pagina 1 van 47
1. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen die meekijkt van harte welkom. 5
Er zijn geen commissieleden die een mededeling willen doen. Wethouder De Vries wil op verzoek van de heer Te Hoonte de commissie uitnodigen om samen de Dom te bezoeken vanuit het oogpunt van vastgoed.
10
De heer Zwanenberg (GroenLinks) oppert om ook de Commissie Erfgoed uit te nodigen. Mevrouw Zwinkels (CDA) gaat graag mee.
15
20
25
30
35
De heer Usta (DENK) vindt het ook een leuk initiatief en hij geeft aan dat hij graag alle agendapunten wil laten staan. De heer Te Hoonte (VVD) vindt het mooi dat de wethouder openstaat voor initiatieven vanuit de commissie. Hij verwacht wel dat er uitleg gegeven wordt over wat er precies is gedaan met het geld dat uitgegeven is. De voorzitter geeft aan dat dit akkoord is en dat de wethouder de informatie zal verstrekken. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) wilde ook nog een mededeling doen en hij had niet gehoord dat de commissieleden al gevraagd waren voor de mededelingen. De heer Bos is tot de conclusie gekomen dat het college geen antwoorden heeft gegeven op de vragen die hij twee maanden geleden heeft gesteld. De voorzitter geeft aan dat dit bij het vaststellen van de agendapunten benoemd mag worden omdat dit over het eerste te agenderen agendapunt gaat. Mevrouw Passier (Volt) had een toezegging gekregen dat wethouder Van Hooijdonk terug zou komen op het integrale energiesystemen. Zij wil het college erop aanspreken dat het niet gebeurd blijkt te zijn. Zij heeft ambtelijk navraag gedaan en daar heeft zij uitgebreid antwoord gekregen. De voorzitter geeft aan dat dit bij de toezeggingen en motielijst aan de orde mag komen.
2. Vaststellen van de agenda van 10 oktober 2024 40
45
50
55
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft het college willen helpen door een aantal vragen te stellen ter voorbereiding op het debat over de wet op betaalbare huur en helaas heeft hij geen antwoorden gekregen van het college. Voor het begin van de commissievergadering zijn de antwoorden neergelegd, maar daardoor kan hij de antwoorden niet betrekken bij het komende debat. Het college dient volgens hem wel de regels te volgen en het heeft wat hem betreft erg lang geduurd. Wethouder De Vries geeft toe dat het fout is gegaan en biedt zijn excuses aan. Hij heeft gisteren een app gehad van de heer Bos ter herinnering en daardoor is het pas vanmorgen verstuurd. De voorzitter wil weten wat er nu gedaan gaat worden omdat de antwoorden wel bij het komende debat horen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het een belangrijke discussie omdat het om woonbeleid gaat dat in 2025 gepresenteerd wordt en hij vindt het jammer dat deze discussie op dit moment niet gevoerd kan worden. Het is te moeilijk om de antwoorden nu nog te beoordelen en alsnog bij het debat te betrekken. De voorzitter benadrukt dat de wethouder zijn excuses heeft gemaakt en dat het voor nu zaak is dat er met de commissie gekeken wordt hoe nu verder. Pagina 2 van 47
5
10
De heer Te Hoonte (VVD) had sowieso voor vandaag het idee dat koopwoningen geen onderdeel uitmaakten van dit debat over het woonbeleid. Hij stelt voor het onderwerp over koopwoningen en de antwoorden van de heer Bos voor de volgende commissie te agenderen. De andere optie is een leespauze in te lassen omdat het wel belangrijk is dat het besproken wordt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat de wet betaalbare koop voor dynamiek zorgt. De voorzitter wil nu geen inhoudelijk debat gaan voeren. Hij wil weten hoe het procedureel gedaan gaat worden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) voelt zich gemankeerd en hij weerspreekt wat er door de heer Te Hoonte gezegd wordt.
15
De heer Van der Zweth (PvdA) ziet het debat als agendapunt 7 dat gaat over betaalbare huur en middenhuur en dat gaat een heel klein stukje over betaalbare koop. Hij benadrukt dat het aan de agenderende partijen is om te bepalen hoe het verder gaat.
20
Mevrouw Van der Wilt (D66) voelt zich geroepen te reageren als een van de agendeerders. Zij deelt de mening van de heer Te Hoonte en zij had de betaalbare koop ook niet opgenomen in de agenderingstekst omdat er in het najaar nog een update zou komen over betaalbare koop. De focus ligt op middenhuur en het focus geven op de nota.
25
30
35
40
De voorzitter concludeert dat er draagvlak is om de schriftelijke vragen de volgende keer te agenderen en om het dan expliciet over betaalbare koop te hebben. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat de vragen-set over betaalbare huur wel in de agenderingstekst is opgenomen. Hij hoopt dat de heer Van der Zweth zich niet alleen op de magere brief heeft voorbereid over betaalbare huur. De voorzitter geeft de heer Bos gelijk en hij wil het debat nu niet voeren. De heer Te Hoonte (VVD) heeft een punt van orde omdat hij wil dat de heer Van der Zweth onderschrijft dat dit soort antwoorden er op tijd moeten zijn. Hij stelt ook voor dat de mogelijke punten van de heer Bos over betaalbare koop ook gewoon toegelaten worden. De heer Van der Zweth (PvdA) is het eens met de heer Te Hoonte. Hij wil wel benadrukken dat er niet voor niets agenderende teksten zijn en dat de rest van de partijen zich hiermee voorbereid. Het is goed om scherp te houden wat er besproken wordt. De voorzitter stelt de agenda ongewijzigd vast.
3. Vaststellen van ingekomen agenderingen 3.1 Raadsvoorstel Vaststelling Beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 45
De voorzitter stelt voor het voor honderdtwintig minuten voor te agenderen voor de volgende vergadering op 28 november, hiermee wordt ingestemd. 3.2 Raadsvoorstel Beleidsnota Utrecht Circulair 2030
50
55
De voorzitter stelt voor het voor 90 minuten te agenderen voor 28 november. De heer Te Hoonte (VVD) wil weten of er nog iets anders onderweg is omdat er in de LTA ook een beleidsnota circulair staat die in het vierde kwartaal zou komen en die in het eerste kwartaal behandeld wordt. Hij wil weten of dit hetzelfde is. De voorzitter geeft aan dat de griffier dit bevestigt en dan kan de VVD instemmen met het voorstel. Pagina 3 van 47
Mevrouw Zwinkels (CDA) vertelt dat zij gisteren ook een audit hebben ontvangen ten aanzien van afval en daarin werd ook sec de relatie gelegd met het plan Utrecht circulair. Zij is benieuwd of dit erbij betrokken kan worden. 5
De voorzitter bevestigt dit. 3.3 Ontwerp Bestuursrapportage 2024 en derde begrotingswijziging 2024 RUD Utrecht
10
De voorzitter stelt voor het te agenderen voor vijftien minuten op 28 november. 3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen stukken Raadsbrieven commissie EDVW 5 september t/m 3 oktober 2024
15
20
De heer Van der Zweth (PvdA) heeft al een tekst gemaakt om de Raadsbrief aanpak Publiek Warmtebedrijf te kunnen agenderen. Daar worden verschillende varianten en mogelijkheden genoemd. Het voorstel is dit op 28 november te agenderen en de RIB daarvoor. De puzzel in dit geval is de timing omdat de brief er net is en er wordt een raadsvoorstel aangekondigd voor begin 2025. De enige commissievergadering daarvoor is nog die van 28 november. Mevrouw Sasbrink (PvdD) geeft aan dat collega Van Heuven zich graag aansluit. De voorzitter geeft aan dat ook mevrouw Passier van Volt graag aansluit.
25
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of Utrecht circulair dan niet doorgeschoven moet worden in verband met de tijd op de agenda. De voorzitter geeft aan dat er voorlopig nog ruimte is op de agenda.
30
Mevrouw Alblas (ChristenUnie) wil ook graag mee agenderen en zij vraagt of er ook een technische sessie en een werkbezoek georganiseerd gaan worden voor die tijd. De heer Van der Zweth (PvdA) wil dit ook doen en in de timing zou het moeten lukken om die op 21 november te plannen.
35
40
45
50
55
60
De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat mevrouw Al-Saqaff ook graag aansluit. De voorzitter ziet dat ook de heer Bos (Stadsbelang Utrecht), mevrouw Zwinkels (CDA), de heer Dijkstra (EenUtrecht), de heer Snijder (Student&Starter), mevrouw Van der Wilt (D66) en mevrouw Heijne (GroenLinks) zich ook willen aansluiten. Mevrouw Passier (Volt) wil nog iets zeggen over de technische sessie waar behoefte aan is en zij heeft ook nog behoefte aan een basiscursus WCW/WGIW omdat het heel ingewikkeld is. Zij wil graag weten wat het voor de toekomst betekent en wat het voor de gemeente betekent. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft ook behoefte aan een technische sessie vooraf en zij vraagt of het dan wel haalbaar is om het debat op de 28ste november te plannen. Voor D66 is de technische sessie echt randvoorwaardelijk. De voorzitter gaat ervan uit dat het lukt en stelt vast dat het op 28 november geagendeerd wordt. De heer Te Hoonte (VVD) wil nog iets zeggen over het RUD-stuk. Normaal komt er altijd een voorstel vanuit het college en nu is het stuk vanuit de RUD rechtstreeks naar de agenda gegaan. Hij wil weten of er nog een conceptraadsvoorstel naar de commissie komt. De voorzitter geeft aan dat dit nagekeken wordt. Hij pakt nog even terug op het vorige voorstel en hij stelt voor het voor 90 minuten op de agenda te zetten.
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat de heer Cornielje de tekst gaat de schrijven en de 90 minuten lijkt hem prima. Pagina 4 van 47
Mevrouw Passier (Volt) vraagt zich af of 90 minuten voldoende is. De voorzitter besluit dat het voor 120 minuten op de agenda komt. 5
Mevrouw Van der Wilt (D66) wil duidelijkheid over de technische sessie en een werkbezoek. De voorzitter krijgt bevestiging van de griffier dat dit beide gaat lukken op de RIB-avond van 19 november.
10
15
20
25
30
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) wil sowieso de brief agenderen van deze ochtend en hij stelt vijftien minuten voor. De voorzitter wil inventariseren wie er mee willen agenderen en hij concludeert dat het CDA en EenUtrecht dat zijn. Hij stelt 30 minuten voor. De heer Usta (DENK) wil eerst naar de vragen kijken om te besluiten of DENK mee agendeert. Hij geeft aan dat 30 minuten voor hem oké zijn. De heer Te Hoonte (VVD) wil liever een uur goed van gedachten wisselen met elkaar. De voorzitter benadrukt dat het over de beantwoording van de schriftelijke vragen gaat en hij weet niet of het hele debat dan al gevoerd wordt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt dertig minuten genoeg met vier agenderende fracties. De voorzitter denkt dat het geen heel breed debat over koop gaat zijn en hij zoekt naar een middenweg. De heer Te Hoonte (VVD) vindt dit een middenweg voor het feit dat het vandaag niet betrokken kan worden. En voor het feit dat sommige partijen aandacht willen vragen voor de problemen op de koopmarkt. Hij wil echt langer dan 30 minuten agenderen. De voorzitter stelt 45 minuten voor en dit is akkoord.
35
40
45
50
55
De heer Dijkstra (EenUtrecht) wil graag het Actieplan beter benutten bestaande voorraad agenderen. De wethouder zou dit jaar met indicatoren komen op de vier doelen, maar die zijn er nog niet. Wanneer de wethouder aangeeft de dit in het vierde kwartaal komt dan wil de heer Dijkstra het ook meteen op de commissie agenda plaatsen. Ook wil hij het breder trekken en ook de bestaande bouw beter benutten. Allereerst hij wil peilen of er enthousiasme is om het in het vierde kwartaal of het eerste kwartaal van 2025 op de agenda te zetten. Dit hangt af van wanneer de wethouder met de actualisatie komt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het prima in eerste kwartaal omdat de agenda al vol begint te raken richting het einde van het jaar. Wethouder De Vries kan zich voorstellen dat dit gesprek ook straks gevoerd wordt. Nu is de kwartaalbrief geagendeerd en hij verwacht dat de indicatoren later komen, ergens in het eerste kwartaal. Hij wil daar ook graag het debat voeren over het beter benutten van de bestaande voorraad. De voorzitter stelt voor hier in de vergadering van 28 november op terug te komen zodat het dan geagendeerd kan worden. De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat ook de nota Wonen er aan komt in het eerste kwartaal. Hier worden ook heel veel van dit soort debatten gevoerd over koop, huur en het benutten van de bestaande voorraad.
Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft gepolst of er behoefte was om de Wijk en Buurtaanpak te bespreken. Er zijn vijf partijen die bij haar hebben aangegeven dit te willen agenderen. Wat haar Pagina 5 van 47
betreft heeft het geen haast om het nog dit jaar te doen. De partijen die zich bij haar gemeld hebben waren het CDA, de ChristenUnie, GroenLinks en EenUtrecht. 5
10
15
20
De voorzitter geeft aan dat het januari wordt. De voorzitter concludeert dat de fracties van Volt, Student&Starter, DENK en de PvdA geven aan ook nog mee te willen doen. De voorzitter stelt 60 minuten voor. De heer Van der Zweth (PvdA) zou het graag langer willen agenderen omdat het een onderwerp is wat niet vaak geagendeerd wordt. Mevrouw Van der Wilt (D66) is het hiermee eens en mogelijk is het ook interessant voor de woordvoerders van dienstverlening. De heer Te Hoonte (VVD) benadrukt dat er net bij een agendering met vier partijen aangegeven werd dat 30 minuten wel genoeg is. Nu is het een agendering met vijf partijen en dan is 60 minuten niet genoeg. De voorzitter merkt op dat het er inmiddels wel meer partijen geworden zijn en hij stelt 90 minuten voor, dit is akkoord. De agenda voor 28 november is akkoord maar omslaat wel drie dagdelen.
4. Veraslagen Het concept verslag van de commissievergadering Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen van 12 september wordt ongewijzigd vastgesteld. 25
5. Toezeggingen/moties
30
De heer Te Hoonte (VVD) wil de lijst in zijn geheel afkeuren omdat er allemaal afdoeningen in de toekomst in staan. De eerste gaat over studentenhuisvesting en heeft een deadline van 30-6-2025 en die wordt afgedaan omdat er in de komende voorjaarsnota iets over wordt gezegd. Dit geldt voor heel veel dingen terwijl het pas in een brief in de toekomst wordt afgedaan. Hij is van mening dat het pas afgedaan wordt nadat het in de brief is afgedaan en hij wil hier aandacht voor van het college.
35
De voorzitter vindt het een terecht punt en dat het een daadwerkelijke datum moet betreffen waarop het is afgedaan en niet een voorziene datum. De heer Te Hoonte (VVD) stelt voor dat er een aangepaste lijst komt voor de volgende vergadering en dat daarmee de lijst nu niet wordt vastgesteld.
40
45
De voorzitter constateert geknik bij de wethouder en daarmee komt er een nieuwe lijst. De heer Van Straalen (ChristenUnie) kijkt uit naar het Uitvoeringsprogramma Wooncorporaties en hij leest in de lijst dat deze toch meer tijd in beslag nam. Hij vraagt of deze nog wel dit jaar te verwachten is Wethouder De Vries komt hier straks op terug.
6. Ingekomen stukken 50
Er zijn geen ingekomen stukken. De voorzitter geeft aan dat de wethouder al kan aangeven dat het Uitvoeringsprogramma Wooncorporaties nog dit jaar komt.
7. Raadsbrief Wet betaalbare huur en Actieplan middenhuur Pagina 6 van 47
Mededelingen De wethouder heeft geen mededelingen. 5
Mededelingen De commissieleden hebben geen mededelingen. De voorzitter geeft aan dat de fracties graag willen stilstaan bij de voortgang op het actieplan Middenhuur, mede in het licht van landelijke en lokale beleidsontwikkelingen.
10
15
20
25
30
Eerste termijn Mevrouw Van der Wilt (D66) benadrukt dat de woningnood hoog is en dat vooral middeninkomens in de knel komen. Uit cijfers blijkt dat het aantal betaalbare koopwoningen flink is gedaald en het aandeel middenhuur blijft nog achter. Dit merkte zij ook in de, tijdens het stadsgesprek wonen. Een grote groep mensen met een gemiddeld inkomen komt niet in aanmerking voor sociale huur en komen moeilijk aan een betaalbare koopwoning. Daardoor zijn zij aangewezen op de dure particuliere huurmarkt of verlaten de stad. De brief klinkt in dat licht onheilspellend en zij vraagt dan ook in hoeverre er nog ruimte geboden kan worden aan huishoudens met een middeninkomen en of de regio nog complementair kan zijn. Het lijkt alsof de moed al opgegeven wordt voor deze groep. Mevrouw van der Wilt hoopt dat zij dit verkeerd geïnterpreteerd heeft. Zij wil de wethouder wakker schudden en aangeven dat Utrecht een stad is voor iedereen en dat ook moet blijven. Mevrouw van der Wilt wil de wethouder een aantal punten voor de nota meegeven. Allereerst wil zij dat er meer inzicht komt omdat middenhuur een black box is op dit moment. Niemand weet waar zij moet aankloppen als het gaat om middenhuur en er is geen zicht op het aantal woningzoekenden. Zij vraagt of de wethouder in de nieuwe nota aandacht kan besteden aan een zichtbaar middenhuurloket en een wachtlijst middenhuur.
D66 vindt dat de mismatch tussen de vraag en het aanbod nog te groot is. In het coalitieakkoord is afgesproken dat er 35 procent van de nieuwbouwprojecten middenhuur moet zijn en dat wordt niet gehaald. Zij vraagt een toezegging van de wethouder om, vanuit het adagium van ongelijk investeren in gelijke kansen, met een actielijn te komen gericht op een impuls van de realisatie van het aantal middenhuurwoningen. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt hoe D66 die middenhuurwachtlijst voor zich ziet.
35
Mevrouw Van der Wilt (D66) kan zich voorstellen dat er een register komt waar het duidelijker samenkomt. Het is meer een uitzoekvraag omdat zij van mening is dat het wel hard nodig is. De heer Van der Zweth (PvdA) wil weten wat D66 ervan vindt om de middenhuur enkel via corporaties te laten lopen.
40
45
50
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het mooi dat de PvdA pleit voor een grotere rol voor de corporaties maar zij vindt het logisch dat zij daar meer regie op krijgen. Uiteraard spelen de corporaties hier ook een grotere rol in en zij roept hiervoor ook de landelijke politiek op. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat middenhuurwoningen nog geen DAAP-activiteit zijn en dat betekent dat de corporaties daar nog niet zo heel veel in mogen doen. Hij vraagt of het niet juist een rem zet op het aantal middenhuurwoningen in de stad. Mevrouw Van der Wilt (D66) is het eens met de heer Te Hoonte dat het bij een landelijk vraagstuk begint. Zij vindt het lastig om de corporaties daar lokaal verantwoordelijkheid voor te geven. Zij hoopt de VVD als partner te vinden om er landelijk mee aan de slag te gaan. De heer Te Hoonte (VVD) kent D66 als een partij die in het kader van de privacy niet zo van de lijstjes is. Hij vraagt hoe dit dan zit met het feit dat D66 een wachtlijst voor middenhuur wil.
55
60
Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft het gevoel dat het nu als nadelig wordt gezien maar zo wil zij het zeker niet over laten komen. Zij wil juist de focus hebben op het inzichtelijk krijgen van het aantal woningzoekenden. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of het een lijst wordt die door de gemeente wordt aangelegd waarbij het risico bestaat dat de gemeente zich ook met de toewijzing gaat bemoeien. Pagina 7 van 47
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dit goede vragen waar over nagedacht moet worden en dat is ook de vraag aan de wethouder. Privacy vindt zij inderdaad een heel belangrijk punt. 5
Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft ook al vaker gevraagd om meer inzicht te krijgen in de locaties waar de middenhuur in nieuwbouwprojecten gerealiseerd wordt. Zij vraagt wat D66 ervan vindt dat er al zolang op gewacht wordt en dat het nog steeds niet gebeurd is. Zij wil weten hoe dit aangepakt gaat worden zodat het wel gaat lukken.
10
Mevrouw Van der Wilt (D66) verwachtte de vraag al van het CDA omdat het inderdaad geen nieuwe vraag is. Zij heeft de vraag ook juist gesteld om urgentie te vragen voor deze groep.
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het een mooi antwoord en tegelijkertijd wil zij weten welk budget D66 beschikbaar wil stellen of welke gebieden van wonen er dan niet meer door kunnen gaan. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft nog geen zicht op wat het precies gaat kosten en als er opties zijn dan hoort zij het graag. Het zou helpen wanneer er opties voorgelegd worden in de nota. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of het een idee is om hier samen een voorstel op te maken in de programmabegroting. Mevrouw Van der Wilt (D66) hoopt dat het gewoon in de nota gaat landen en dat zij daar dan gewoon mee aan de slag kan. Wanneer blijkt dat het niet zo is dan zoekt zij graag mevrouw Zwinkels op om daar samen een voorstel voor te maken. De bouw van middenhuur is voor ontwikkelaars minder aantrekkelijk in het nieuwe actieplan vanwege de eisen. Het is voor D66 ook een dilemma tussen massa maken en eisen stellen. D66 ziet graag duidelijkheid over het beter aansluiten op de Wet betaalbare huur en vooral nadenken over aanvullende eisen die echt bijdragen aan de betaalbaarheid. Zij vraagt of de wethouder die analyse deelt en wat het betekent voor de nota. De heer Van der Zweth (PvdA) benadrukt dat de overgang naar de Wet betaalbare huur honderden euro’s extra kan betekenen. Hij vraagt of dat het waard is voor D66 om tempo te maken.
Mevrouw Van der Wilt (D66) is van mening dat het actieplan ook al verouderd was en dat ook de prijzen die daar instaan niet meer haalbaar zijn. Hier wil zij zich dan ook niet meer aan vastklampen. Zij wil ook niet alles direct overboord gooien maar zij wil vooral massa maken. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of D66 vindt, dat wanneer de totale woonlasten 1500 euro bedragen, dat dit dan nog middenhuur is. Dit is vrij normaal in Utrecht door de WOZ-waarde. Mevrouw Van der Wilt (D66) geeft aan dat het door de wet bepaald wordt als betaalbare middenhuur. Zij is het wel met de heer Van der Zweth eens dat dit inderdaad fors hoog is, zeker voor singles. Zij wil daar zeker op sturen richting de betaalbaarheid. De heer Van der Zweth (PvdA) heeft gelobbyd voor de wet betaalbare huur om daar de WOZ geen onderdeel van uit te laten maken. Hij wil van mevrouw Van de Wilt weten of zij 1250 tot 1500 euro nog middenhuur vindt en niet wat de wet voorschrijft. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het echt een hoog bedrag. Zij vindt het ook echt een verschil voor een stel of een eenverdiener. De heer Te Hoonte (VVD) is blij te horen dat D66 de Wet als kader wil nemen. Hij vraagt aan mevrouw Van der Wilt wat de Wet beter maakt dan het actieplan dat er al is. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat de Wet minder eisen heeft waardoor er meer massa gemaakt kan worden.
De zorg zit hem ook met name in de hoogte van de huur. De heer Te Hoonte (VVD) benoemt dat dit vooral door de WOZ-waarde komt, maar dat deze in de Wet ook gecapt is. Wanneer ontwikkelaars het al lastig hebben om onder deze Wet woningen Pagina 8 van 47
te bouwen, verwacht D66 dan dat het nog mogelijk is om onder het actieplan woningen te bouwen. 5
Mevrouw Van der Wilt (D66) deelt dit niet omdat zij ziet dat er echt nog wel het een en ander lukt. Wat haar betreft mag er ook een grens gesteld worden voor eigen bewoners. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of er een willekeursituatie ontstaat waarbij de ene keer het actieplan wordt uitgevoerd en de andere keer de Wet middenhuur.
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Van der Wilt (D66) roept de wethouder op om meer duidelijkheid te bieden en zij wil zich voegen naar wat andere steden doen. De zorg zit in de betaalbaarheid en daar mag op zijn Utrechts op tegengestuurd worden. Ook zit het zorgpunt bij de zoekende singles omdat de huurprijzen oplopen en zij vreest dat er meer nodig is dan kleiner te gaan bouwen. Zij wil aandacht voor deze doelgroep door een soort van single subsidies of single huurkorting. Mevrouw Zwinkels (CDA) is van mening dat singles juist meer kans hebben op een middenhuurwoning omdat zij niet over de inkomensgrens gaan. Zij wil weten waarom er dan subsidie gegeven moet worden aan deze groep. Zij wil juist kijken hoe jonge gezinnen een plek kunnen krijgen in de stad. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft gekeken naar de kosten per maand. Het klopt dat zij mogelijk makkelijker aan een woning kunnen komen maar dat zij wel opgezadeld worden met behoorlijk hoge woonlasten. Dit is fors meer dan een derde van hun inkomen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het tegenstrijdig met het eerdere antwoord aan de PvdA. Zij is ook van mening dat het een hoge prijs is, maar dat de vrije sector nog hoger is. Zij vraagt of er niet ingezet moet worden om dit te reguleren. Mevrouw Van der Wilt (D66) is nog zoekende in hoeverre dat het botst.
Mevrouw Zwinkels (CDA) trekt de conclusie dat tweeverdieners überhaupt niet meer in aanmerking komen voor middenhuur. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) dankt het college voor de uitgebreide brief over de gevolgen van de Wet middenhuur en het actieplan middenhuur. Hij is van mening dat het haalbaar maken van betaalbare middenhuur maar zeer beperkt is. Reguleren binnen een ongereguleerde woningmarkt leidt altijd tot verschuivingen. Zoals hij nu kan overzien zorgt de wet voor dure sociale huur, dure nieuwe middenhuurwoningen, dure koopwoningen, dure vrijesectorwoningen en een afnemend aantal middenhuurwoningen. Wat rest is een beperkte voorraad waarin zeer beperkt geïnvesteerd kan worden. Het nieuwe stelstel leidt tot hogere sociale huurprijzen voor zowel zelfstandige als onzelfstandige huurwoningen. Mensen met een laag inkomen betalen de prijs. Een groot deel zal bij wederverhuur tegen een betaalbare huur worden aangeboden. Dure huurwoningen zullen worden aangepast of als vrijesectorwoning tegen een hoge prijs worden verkocht. De nieuw te realiseren middenhuurwoningen worden voor een prijs van 110 procent weggezet en zijn verkapte gereguleerde vrijesectorwoningen geworden. Hij heeft het college proberen te helpen inzicht te geven in de gevolgen.
De heer Van Straalen (ChristenUnie) vraagt of de conclusie over het verkopen van middenhuur woningen niet prematuur is omdat de Wet pas net van kracht is. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dit niet omdat er al verschillende inzichten gegeven zijn door instellingen zoals het CBS. Utrecht stelt maar een beperkt aantal nieuwbouw middenhuurwoningen tegenover de verkoop beschikbaar. De heer Van Straalen (ChristenUnie) is van mening dat de Wet er ook voor zorgt dat de woningen die nu in de vrije sector vallen straks ook binnen het puntenstelsel vallen. De huurders worden wel beschermd en deze komen ook bij de middenhuur erbij. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt zich af wat een particuliere verhuurder dan gaat doen. Hij wordt beperkt in zijn rendement en gaat dan een afweging maken. Pagina 9 van 47
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
De heer Van Straalen (ChristenUnie) concludeert dat de heer Bos de kant van de verhuurder kiest waarbij de ChristenUnie de kant van de huurder kiest die slachtoffer is van hele hoge huren. Hij vindt dit een positief punt van de Wet. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat er nevenschade ontstaat omdat het doel is het maximaliseren van de huurnorm en het gevolg is dat het aantal beschikbare huurwoningen drastisch achteruitgaat. Huurders kunnen niet huren wanneer particuliere verhuurders de panden gaan uitponden. Hij kiest dan de kant van de huurder die niet meer in Utrecht kan wonen. Het college had de hulp moeten aanpakken die hij heeft aangeboden. Hij heeft deze zomer een tweetal vragensets gemaakt om te komen tot inzicht over de dynamiek in de woningvoorraad. De wethouder heeft er wat hem betreft voor gekozen om niet of gedeeltelijk antwoord te geven. Hier mee probeert het college wat hem betreft te verhullen dat zij niet in control zijn op de woningmarkt. Utrecht wordt wat hem betreft een stad voor rijkaards en de middeninkomens hebben niets meer te zoeken in de stad. Betaalbare koopwoningen zijn er niet en komen er ook niet. Middenhuurwoningen verdwijnen en deze kunnen niet bijgebouwd worden omdat de business case niet uitkomt.
De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de antwoorden allemaal niet goed zijn of dat ze niet aansluiten bij de mening van de heer Bos omdat er nogal grote woorden worden gebruikt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat het grote woorden zijn voor antwoorden die niet worden gegeven. Hij is van mening dat hij wel grote woorden moet gebruiken wanneer de wethouder niet wil leren en geen beleid ontwikkelt dat hout snijdt. De heer Van der Zweth (PvdA) is van mening dat de wethouder het als compliment mag zien dat de heer Bos die pleit voor de verhuurders het niet eens is met de antwoorden. Naar zijn idee zint het de heer Bos niet. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) pleit niet voor vastgoedbeleggers maar voor de huurders omdat zij de dupe zijn. Vastgoedbeleggers gaan hun geld wel ergens anders stallen voor hogere rendementen. De heer Van der Zweth (PvdA) heeft gehoord dat er veel gebouwd moet worden wanneer de huur omhoog moet, dan moet dat maar en ook het rendement moet omhoog. Hij hoort hierin alleen de stem van de verhuurders. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het halfslachtig beleid van dit college en daarvoor betalen de Utrechtse woningzoekenden de prijs. Hij snapt dat de heer van der Zweth opkomt voor zijn wethouder. Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft een punt van orde omdat er nogal wordt uitgehaald richting het college over de onwil en onkunde.
Zij snapt dat de inbreng al was voorbereid, maar de heer Bos heeft excuses gekregen en zij wil dat de heer Bos daar rekenschap op geeft. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het een vraag en geen punt van orde en hij wil dan ook dat er tijd van het CDA wordt gecorrigeerd. De voorzitter geeft aan dat het al over de vragen is gegaan en dat daar excuses voor gemaakt zijn door de wethouder. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat de vragen-set waarop hij dit baseert wel is beantwoord en dat hij op grond daarvan dit durft te stellen.
55
60
De heer Te Hoonte (VVD) is benieuwd wat Stadsbelang Utrecht nodig heeft van de wethouder om het debat hier nu bij te laten of dat hij nog van plan is hier iets mee te doen richting de raad. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat dit uit de rest van zijn tekst zal blijken. Middeninkomens hebben niets te zoeken in Utrecht en middenhuurwoningen verdwijnen. Wie durft te beweren dat 1250 euro betaalbaar is voor middeninkomens heeft geen benul omdat zij voor dat Pagina 10 van 47
5
10
geld helemaal niet willen huren maar voor dat geld willen zij een betaalbare koopwoning. Het actieplan middenhuur kan hem gestolen worden en hij heeft eerder al gewaarschuwd voor het prijsopdrijvende effect op de huurprijzen. Dat heeft er mede toe geleid dat particuliere beleggers bestaande koopwoningen hebben gekocht om te verhuren. De Wet betaalbare huur zal enorm in grijpen op de beschikbaarheid en betaalbaarheid van een groot deel van de Utrechtse woningvoorraad. De verschuivingen zullen enorm zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) hoort Stadsbelang Utrecht zeggen dat mensen geen dure huurwoningen willen hebben maar liever een koopwoning. Zij wil weten hoe de heer Bos dat bedoelt omdat zij zelf velen kent die best een huurwoning zouden willen hebben. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat ze dat willen omdat er geen betaalbare koopwoningen beschikbaar zijn.
15
Mevrouw Van der Wilt (D66) kent veel mensen die in een huurwoning willen wonen.
20
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) juicht de verschuivingen niet toe. Hij kan er moeilijk van slapen omdat het college out of control is. Het briefje waarin staat dat er een nota komt medio 2025 komt pas na driekwart van de regeerperiode. Regeren zonder inzicht leidt tot beleid zonder uitzicht. Hij wil graag dat de onderzoeksvragen die hij gesteld heeft worden uitgewerkt in antwoorden waarop beleid gemaakt kan worden. Wanneer hij het initiatief hiervoor moet nemen dan doet hij dat graag.
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt middenhuur belangrijk om de doorstromingen te bevorderen en om middeninkomens te behouden in de stad. Het liefst wil het CDA ook grotere woningen voor jonge gezinnen. Het CDA is trots op het actieplan en de Wet klinkt in eerste instantie als goed nieuws maar in de praktijk blijkt het een verslechtering. Door de hogere WOZ-waarde in Utrecht bereik je in het puntensysteem al snel het niveau waarop een middenhuurwoning over gaat op de vrije sector. Zij ziet dan ook graag dat er maatwerk wordt toegepast en dat de eigen standaard wordt vastgehouden. Van de wethouder wil zij weten welke mogelijkheden hij ziet hiervoor. De heer Te Hoonte (VVD) snapt het punt vanuit het CDA voor de nieuwbouw maar de Wet gaat ook gelden voor bestaande bouw. Door de puntentelling zijn er echt wel woningen die in de middenhuur gaan vallen en hij wil weten of het CDA dat ook ziet. Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet dat er heel veel woningen naar de vrije sector gaan en daar moet zij de heer Bos deels gelijk in geven. Het CDA wil ervoor waken dat de kwaliteit van middenhuur hoog blijft en ervoor zorgen dat het aantal middenhuurwoningen toeneemt. De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat het gesuggereerd wordt dat de gemeente de woningen buiten het systeem kan stellen maar het stelstel geldt gewoon ook voor Utrecht.
De Wet is er en nu gaan er juist twee systemen naast elkaar lopen wat voor onduidelijkheid zorgt. Mevrouw Zwinkels (CDA) is van mening dat het makkelijker is om eigen eisen en regels te hebben voor nieuwbouw. Vandaar ook de vraag aan de wethouder om te kijken hoe het in praktijk gebracht kan worden en mogelijk ook voor bestaande woningen. De heer Te Hoonte (VVD) vindt het ongemakkelijk dat het CDA het actieplan wil. Hij is benieuwd waar de pijn zit voor het CDA omdat de wet gewoon geldt en dat deze ook nog van de CDA zelf is. Mevrouw Zwinkels (CDA) benadrukt dat zij de wet zeker wel kent maar wanneer zij kan kiezen dan kiest zij voor het actieplan en zet zij zich daarvoor in. Zij is blij dat de wet er is op landelijk niveau en dat daar actie op is ondernomen maar in Utrecht kiest zij voor het eigen actieplan. Mevrouw Van der Wilt (D66) voelt de opmerking van de heer te Hoonte en ook voor haar voelt het als beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Zij vraagt of het CDA een lobby kan doen naar de eigen achterban om eens te kijken naar de WOZ-waarde. Mevrouw Zwinkels (CDA) doet dat zeker ook en zij zet ook in op een lobby om corporaties meer mogelijkheden in de middenhuur te geven. Mevrouw Zwinkels gaat verder met haar betoog en Pagina 11 van 47
5
geeft aan dat wanneer er niets gedaan wordt dat dan alleen de oude kale woningen overblijven. Het CDA wil juist fatsoenlijke betaalbare woningen en verhuurders die daar hun maatschappelijke verantwoordelijkheid in nemen. Zij wil weten of de wethouder bereid is om een akkoord te tekenen waarin commitment wordt uitgesproken om samen aan de slag te gaan om de woningnood op te lossen. Van corporaties heeft zij ook begrepen dat tweeverdieners al niet meer aan een woning kunnen komen omdat zij de inkomensgrens overstijgen. Zij vraagt of de wethouder dit beeld ook ziet en of hij bereid is de inkomensgrens te verruimen. Tot slot doet zij nogmaals de oproep om meer middenhuur te realiseren en hier niet op in te leveren.
10
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het gebruik van middeninkomens hier erg verwarrend en niet kloppend. Het gaat hier om meerpersoonshuishoudens tot een inkomen van 83.000 euro. Hij is van mening dat dat een prima inkomen is met twee personen en de groep die door het CDA wordt aangehaald valt hier binnen.
15
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het goed om te begrijpen wat de consequentie is van dit soort grenzen. Zij is benieuwd naar de reactie van de wethouder of deze groep inderdaad nog steeds in aanmerking komt voor middenhuur want daar is het CDA het om te doen.
20
25
30
35
40
45
50
55
De heer Snijder (Student&Starter) vraagt hoe hij het akkoord van het CDA met de verhuurders voor zich moet zien. Mevrouw Zwinkels (CDA) legt uit dat er in de vorige raadsperiode het stadsakkoord wonen was waarin iets vergelijkbaars gebeurde. Zij pleit ervoor om alle partijen te betrekken die in de stad zorgen voor huisvesting. Zij maken ook hun eigen afwegingen en het is belangrijk dat zij zich ook beroepen op hun morele plicht om bij te dragen aan betaalbare woningen. Hier is commitment voor nodig en dat geldt wederkerig. Hiermee kan wat haar betreft het verschil gemaakt worden. De heer Snijder (Student&Starter) maakt zich zorgen over de voortgang van de realisatie van middenhuurwoningen en de bescherming van huurders. Het actieplan staat onder druk door financiële uitdagingen maar biedt wel maatwerkoplossingen. Student&Starter steunt deze aanpak en zij kijken uit naar de nieuwe nota om er dan verder over te praten. Student&Starter vindt het van groot belang dat verhuurders de extra inkomsten van hoge huren ook weer inzetten om te bouwen. Student&Starter wil weten of de wethouder hierop kan toezien en de corporaties hierop zal aanmoedigen. Het zorgt er namelijk voor dat de prijzen voor studentenwoningen fors duurder kunnen worden. Hij vraagt of de wethouder deze ontwikkeling scherp heeft en of er al gesprekken gaande zijn richting bijvoorbeeld SSH.
Verder is er behoefte aan meer huurdersbescherming en hij kent dit ook uit persoonlijke kring, waarbij huurders onder druk gezet worden om illegale keuzes te maken. Student&Starter is benieuwd naar de handhaving van de Wet goed verhuurdersschap en per 1 januari het nieuwe beleid dat gaat komen. Student&Starter maakt zich zorgen over de gevolgen van dien en vraagt een reflectie van de wethouder. Ook wil Student&Starter weten hoe de gemeente verhuurders ondersteunt bij het verbod op friendscontracten. Dit kan leiden tot meer verkamering en daarvoor is misschien wel iets nodig vanuit de gemeente. Verder maakt Student&Starter zich zorgen over tijdelijke huurcontracten en hoewel de nieuwe wet enige hoop biedt hebben de studenten daar wel last van. Hij wil weten of de wethouder de studenten gaat helpen met extra informatie en handhaving. De brief over participatie stelt voorzichtig dat nieuwkomers kunnen worden gehuisvest maar dit zou moeten zijn hoe er zoveel mogelijk ruimte gecreëerd wordt voor middeninkomens. Tot slot mist Student&Starter de aandacht voor de groep tussen studenten en starters. Hij wil dat dit goed meegenomen moet worden in de komende nota wonen. Hij sluit zich aan bij wat D66 zei en ook het voorstel van de PvdA over corporaties vindt Student&Starter de moeite waarde om te verkennen.
De heer Te Hoonte (VVD) vindt het een ingewikkeld situatie waarop de gemeente omgaat met de Wet betaalbare huur. Hij ziet allemaal partijen die landelijk voor de wet hebben gestemd en die nu zeggen dat het actieplan van Utrecht gehandhaafd moet blijven. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de VVD herkent dat het dezelfde partijen zijn die tegen de WOZ-waarde waren waardoor de huren in Utrecht nu zo hoog worden.
Pagina 12 van 47
De heer Te Hoonte (VVD) begrijpt dat dit kan maar hij benadrukt dat de WOZ-waarde al gecapt is. Niet meer dan 33 procent van de punten gaat naar de WOZ-waarde. Daarmee is het niet zo dat deze er ongebreideld in zit. 5
De heer Van der Zweth (PvdA) het klopt dat deze er niet ongebreideld in zit omdat de huur anders boven de 1250 euro uit zou komen. Met deze duw van 33 procent in de een na duurste stad van het land wordt alles automatisch naar de bovenkant geduwd. Het doet voor Utrecht niet wat het zou moeten doen en gelukkig is er dan het actieplan middenhuur.
10
De heer Te Hoonte (VVD) vindt het mooie aan dit systeem dat er in het verleden juist is gelobbyd voor wel de WOZ-waarde omdat het juist sneller tot hogere huren leidt in plaatsen waar het duur is om te bouwen. De heer Te Hoonte vindt het ingewikkeld dat er nu een twee stelselsysteem komt waarbij de gemeente Utrecht zich ook aan de wet dient te houden. Wanneer de wet ruimte geeft om huurgrenzen vast te stellen dan zal Utrecht zich daaraan moeten conformeren.
15
Mevrouw Van der Wilt (D66) deed een oproep voor helderheid en zij wil weten wat de VVD ervan vindt dat de wet als richtlijn genomen wordt maar dat er nog wel naar de betaalbaarheid gekeken wordt.
20
De heer Te Hoonte (VVD) wil het liefst zoveel mogelijk betaalbare woningen voor iedereen. De situatie is er ook dat iedereen in Utrecht wil wonen waardoor de prijzen gestegen zijn. Het vorige college heeft ervoor gekozen de grootste nieuwbouwlocatie niet in ontwikkeling te nemen. Hierdoor is er heel weinig gebouwd. De WOZ-waarde is niet voor niets heel hoog in Utrecht.
25
Mevrouw Van der Wilt (D66) verduidelijkt de vraag of de VVD mee strijdt wanneer de Wet betaalbare huur als richtlijn wordt gebruikt maar dat er wel gekeken wordt naar de betaalbaarheid voor inwoners.
30
De heer Te Hoonte (VVD) is zeker niet voor de Wet betaalbare huur maar hij is zeker niet voor een plus op de wet. Nu de wet er is dan kan deze worden uitgevoerd maar hoeft daar geen plus op wat hem betreft. Voor zover het over regelgeving gaat wil hij zo snel mogelijk van het actieplan af.
35
Mevrouw Van der Wilt (D66) is het een beetje kwijt omdat de wet landelijk niet gesteund wordt maar dat er nu wel gezegd wordt we gaan het wel doen. En dat er voor mensen voor wie de prijs te hoog is nog aanvullends iets gedaan wordt.
40
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt wat er aanvullend op de wet gedaan kan worden die de huur vaststelt. Bij nieuwbouwprojecten kunnen er afspraken gemaakt worden over de prijs maar de realiteit van de Utrechtse aanpak is dat projecten niet rondkomen. Hij wil heel graag betaalbaar maar vooral ook woningen en daar worstelt iedereen mee.
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd naar het aantal vierkante meters dat door het landelijk beleid naar beneden gaat. Hiervan wil zij weten hoe de VVD hiernaar kijkt. De heer Te Hoonte (VVD) wil eerst naar de eigen regels kijken omdat het met de drie zones niet zo is dat er overal 65m² gebouwd wordt. Alles wat nu gebouwd wordt levert al niet meer meters op dan het landelijk beleid. Alleen bij bouwen in de Polder Rijnenburg kunnen er meer vierkante meters gehaald worden dan wanneer het eigen actieplan gevolgd wordt. Daar willen de ontwikkelaars zelf ook graag groter bouwen om een aantrekkelijk product te bieden. In het Beurskwartier komen met het actieplan echt geen grotere woningen dan met het landelijk beleid. Mevrouw Zwinkels (CDA) bevestigt dat het klopt wat betreft de drie zones maar zij wil weten wat de VVD wil. Zij is er bang voor dat ook in Rijnenburg een regime à la Beursgebied gaat ontstaan. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat daar ook andere middelen voor zijn waarmee planologisch andere dingen over vierkante meters kunnen worden vastgelegd. Hij benadrukt dat er nu een wet is met bepaalde punten en richtlijnen en dat er een actieplan is met net weer andere punten en richtlijnen. Voor het actieplan kan er een keuze gemaakt worden of deze aan blijft staan maar voor de wet geldt dat niet, die staat gewoon aan.
Hij kiest dan voor het landelijk beleid en hij Pagina 13 van 47
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
wil proberen daar zo groot mogelijke woningen uit te halen. De wethouder komt mogelijk ook tot dezelfde conclusie in de beleidsnota wonen. Wel is de heer Te Hoonte benieuwd naar de tussenfase omdat de wet op 1 januari ingaat en of de gemeente kan gaan handhaven. De beleidsnota wonen is er dan nog niet. Hij wil weten hoe de wethouder gaat handhaven op een landelijk beleid waar Utrecht zichzelf buiten spel zet. Daarbij wil hij het verzoek indienen om eerder transparantie te kiezen om daar, waar landelijk beleid wordt voorgeschreven, geen eigen regels meer te maken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) steunt de inzet voor de raadsbrief en hij sluit aan bij wat al gezegd is door D66 en het CDA. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) deelt de mening van de experts die schreven dat de stad straks niet meer bereikbaar is voor de gewone man. Cruciale beroepen en jonge starters zijn veelal aangewezen op de middencategorie. Met het actieplan middenhuur ziet de ChristenUnie weliswaar een stijging maar de omvang van de gehele middencategorie neemt af. Hier ligt dan ook een opgave in het realiseren van meer geschikte middenhuur. Gelukkig ziet de ChristenUnie ook een landelijke beweging maar helaas lost de Wet middenhuur niet alles op. De tekortkoming van de wet is dat de WOZ-waarde zwaar weegt in het aantal punten. Zij vraagt of de wethouder hierover nog in gesprek is met het rijk.
Over het puntenstelsel wil zij weten of een woning waarbij het puntenstelsel hoger uitpakt begrensd kan blijven en hoe vaak dit gebeurt. De ChristenUnie steunt het college om het actieplan middenhuur vast te houden en indien nodig eisen los te laten ook als daarmee de woningen kleiner worden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) denkt aan al de middenhuur woningen die gerealiseerd zijn in Utrecht waar het actieplan betrekking op heeft. Hij is bang dat er problemen gaan komen met betrekking tot de huurbeprijzing en het recht op decent profit. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) kan deze vraag niet beantwoorden omdat zij de inbreng van haar collega heeft overgenomen en dit is niet haar portefeuille. Zij stelt voor dat de heer Bos de vraag later nog eens aan de heer van Straalen stelt. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het terecht dat de ChristenUnie de problematiek van de middenhuur benoemd. Zij wil weten of zij dan ook vinden dat er actief tegengestuurd moet worden met een impuls op middenhuur. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) zegt daar later nog iets over en wil daar ook goed naar kijken. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt om hier extra actie op in te zetten omdat ernaar kijken nog een beetje vaag is. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) vraagt verduidelijking of dat er bedoeld wordt naar wat er op welk moment ingezet wordt.
Mevrouw Van der Wilt (D66) bedoelt het ongelijk investeren in gelijke kansen. Wanneer het duidelijk is dat Utrecht achter loopt dan zou daar veel meer op gedaan moeten worden. Zij zou willen dat het college laat zien hoe dat gedaan wordt. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) kan zich voorstellen dat dat een idee is wat ook wel aansluit bij het durven loslaten van de Utrechtse aanpak wanneer dat nodig is. Het kan helder zijn wanneer dat dan gedaan wordt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) probeert zijn vraag anders voor te leggen. Want wanneer de wet een bepaalde prijs voorschrijft en wanneer er een lokaal recht is dat die prijs lager voorstelt. Hij vraagt wat dan de kans van slagen is wanneer een verhuurder dit aanvecht bij een rechter. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) vindt het een terechte vraag en zij gaat ervan uit dat het college daarover nagedacht heeft. Zo niet dan is het een goede vraag aan de wethouder. Tot slot gaat het bij middenhuur om meer dan om grootte en om prijs en daarom moet het belangrijk zijn dat er ook met doelgroepen gesproken wordt aan de voorkant. Pagina 14 van 47
5
10
15
De heer Usta (DENK) is ook van mening dat de druk blijft toenemen op de woningmarkt. Hij begrijpt de mening en zorgen van iedere woningzoeker. Dit vraagt om het stellen van prioriteit en tegelijkertijd het maken van moeilijke keuzes. Door de focus op de snelheid te leggen moet het doel echter niet uit het oog verloren gaan. DENK ziet dat er kleinere woningen gebouwd worden maar daarvan klopt de prijs-kwaliteitverhouding niet. Ook de doorstroming stagneert door het gebrek aan toekomstbestendige woningen waarop gelet moet worden. DENK roept op om vast te houden aan het actieplan middenhuur. Bij de uitkomst van fase 1 ziet DENK een verontrustend signaal namelijk discriminatie door verhuurders en dat is nooit acceptabel. Hij wil weten wat de wethouder hieraan gaat doen en of de wet ook wordt gehandhaafd. De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt het een goede poging om de markt te reguleren door middel van de Wet betaalbare huur. Voor Utrecht pakt de wet helaas slecht uit, de huren worden hoger en GroenLinks is dan ook voor het actieplan. GroenLinks ziet ook dat er vaak van het actieplan afgeweken wordt maar gelukkig zijn er wel veel projecten die wel door kunnen gaan. Dat maatwerk is essentieel in de Utrechtse aanpak. De huurprijzen zijn juridisch geborgd omdat het in een anterieure overeenkomst is opgenomen.
Het puntenstelsel systeem klopt maar Utrecht legt dit vast in een overeenkomst voor twintig jaar.
20
Mevrouw Van der Wilt (D66) dacht GroenLinks te vinden in de Wet betaalbare huur. Zij snapt het niet vanuit de eerdere lobby. Zij wil kijken om het andersom te doen en aan te sluiten bij de landelijke richtlijnen en dat, daar waar nodig is, het actieplan wordt ingezet.
25
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt het actieplan veel te waardevol en de betaalbaarheid komt enorm onder druk te staan. Hoe meer er gebouwd wordt volgens het eigen actieplan hoe beter het is voor de huurders. Wanneer hij het plan van D66 zou volgen zou hij al die huurders in de kou laten staan.
30
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat de balans juist zit tussen het realiseren van woningen en het betaalbaar houden daarvan. Zij denkt wel dat er een boot gemist wordt wanneer Utrecht zich als enige aan afwijkende afspraken houdt omdat er ook volume gemaakt moet worden. De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt het juist maatwerk om daar waar nodig is wel het actieplan te volgen. Hij wil het actieplan niet overboord gooien zoals D66 aangeeft.
35
Mevrouw Van der Wilt (D66) wil aansluiten bij een landelijke richtlijn en wanneer er bij meerdere projecten uitzonderingen gemaakt worden dan is het geen uitzondering meer en moet er gekeken worden naar hoe het dan wel gedaan moet worden.
40
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft beleggers gesproken die prima kunnen instemmen met het actieplan middenhuur omdat deze toch niet meer van toepassing is op het moment dat de Wet betaalbare middenhuur van kracht gaat. Hij wil weet hoe GroenLinks dit duidt.
45
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt het dan behoorlijk onbetrouwbare beleggers en daar wil hij überhaupt geen zaken doen. Hij sluit aan bij D66 omdat het willekeur is wanneer je aan de beurt ben en hoe de vraag en het aanbod werkt. Ook wil hij aansluiten bij Student&Starter over de doelgroep tussen Student&Starter en bij de ChristenUnie over afspraken over middenhuur en het boven de punten uitkomen.
50
De heer Te Hoonte (VVD) is benieuwd naar de mening van GroenLinks over het eigen actieplan omdat maar een beperkt gat is ten aanzien van de 1250 euro inclusief de nieuwbouwopslag.
55
60
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt het fascinerend dat het verschil van 200 euro gezien wordt als een klein verschil. Hij vindt het nog steeds veel geld en bij de vierde tranche is gebleken dat het soms nog veel meer is dan die 200 euro. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat de prijs van 1037 euro die hij aangeeft nog geïndexeerd moet worden tot aan de datum waarop de Wet middenhuur in gaat. Dit is een ander prijspeil en een kleiner gat dan wordt gesuggereerd. Het gat is volgens hem niet extreem hoog omdat het enkel gaat om de nieuwbouwuitzondering tot 2028. Pagina 15 van 47
De heer Zwanenberg (GroenLinks) blijft bij hetzelfde antwoord omdat het vaak ook nog om kleinere woningen gaat. 5
10
De heer Van der Zweth (PvdA) heeft de focus op betaalbaar wonen en het actieplan borgt dat. De huur is flink duurder voor woningen die vaak ook nog eens kleiner zijn. Daarnaast is het gevolg dat er geen gezinswoningen meer bijkomen in de middenhuur. Het actieplan is dan heel logisch en de PvdA wil dit dan ook blijven toepassen. Mensen die niet sociaal kunnen huren worden anders op extreem hoge kosten gejaagd. Hij vraagt of het mogelijk is om met erfpacht te gaan werken omdat de middenhuur nu ook voor twintig jaar vastgelegd wordt. Hierdoor wordt een langere betaalbaarheid geborgd conform actieplan middenhuur. Mevrouw Van der Wilt (D66) constateert dat er fors te weinig aanbod is voor de groep middeninkomens. Wanneer de productie achterblijft dan worden deze mensen nog niet geholpen.
15
20
De heer Van der Zweth (PvdA) heeft heel veel plannen gezien de afgelopen jaren waarbij niet op de percentages gestuurd is wat nu wel gebeurt. Wanneer het plan niet uitkomt dan moet er eerst het rendement eruit en wordt de Wet betaalbare huur bekeken. Mevrouw Van der Wilt (D66) wil ook echt zorgen dat de productie er komt en dat er woningen worden gerealiseerd en dat belang mag niet gaan boven het vasthouden aan het actieplan. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het wel ergens over gaat en dat er wordt gewogen. Het verschil in huurprijs is immens voor kleinere woningen.
25
30
35
40
Mevrouw Van der Wilt (D66) snapt wat er gezegd wordt en zij deelt de ambitie dat het betaalbare woningen blijven en dat er massa gemaakt moet worden. De heer Van der Zweth (PvdA) is het eens maar hij wil niet dat er schande gesproken wordt door de opvolgers over acht jaar. Het moet betaalbaar zijn maar ook van een fatsoenlijk formaat. De heer Te Hoonte (VVD) vindt het lijken alsof de PvdA aangeeft dat het maximaal vierkante meters behaald wordt wanneer het actieplan vastgehouden wordt. En dat er met de wet een afwijking van de maximale huur gemaakt wordt aan de onderkant, maar beiden zijn niet waar. Ook bij een eigen woning uit het actieplan met een grote oppervlakte wordt een hoge prijs betaald. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat er met de wettelijke normen wel degelijk meer betaald wordt voor een kleinere woning dan bij het actieplan. De heer Te Hoonte (VVD) vroeg of de PvdA herkent dat er in het actieplan ook hogere prijzen zitten. De heer Van der Zweth (PvdA) bevestigt dit, maar in het actieplan zit dan wel een fatsoenlijker formaat woning.
45
50
55
De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat het dan aan de zone ligt omdat in sommige zones de Wet betaalbare huur zelfs grotere woningen eist. De heer Van der Zweth (PvdA) betwijfelt dit omdat hij van mening is dat wanneer de wet gevolgd wordt er nooit meer gezinswoningen komen. De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten tot 11.48 uur. Wethouder De Vries gaat op volgorde de vragen af. Hij dankt iedereen voor het debat en geeft aan dat het er de komende tijd nog wel vaker over zal gaan. Bij het stadsgesprek wonen is de wethouder ook al een aantal mensen tegengekomen en daar ging het ook over de mensen met een middeninkomen. Utrecht wil een stad zijn waar iedereen terecht kan en dat wordt steeds lastiger. Het dilemma over de betaalbaarheid en de grootte van de woningen voor gezinnen is daar ook geschetst en dat worden een belangrijk onderdeel van de nota. De middenhuurwoningen die volgens het actieplan zijn gerealiseerd staan op DĀK, voorheen woningnet. Dit zijn Pagina 16 van 47
middenhuurwoningen die na 2020 zijn gerealiseerd. De wethouder noemt dit een soort middenhuurloket. 5
10
15
20
25
30
Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft hier nog nooit van gehoord en vraagt of het dan beter bekend gemaakt kan worden en of het als een soort wachtlijst kan fungeren. Wethouder De Vries heeft het nu specifiek over woningen waar afspraken over gemaakt zijn met de ontwikkelaars en daarnaast zijn er nog heel veel meer middenhuurwoningen ook van particulieren. De wethouder neemt dit mee. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het heel belangrijk en zou willen dat er iets meer mee gedaan wordt dan meenemen en over nadenken. Zij vraagt een toezegging om hier in de nota op terug te komen hoe dit dan gedaan wordt. Wethouder De Vries neemt het sowieso mee in de nota en zal dan ook iets over de communicatievoorziening opschrijven en zegt dat hiermee toe. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of hier budget voor is of dat er iets geregeld moet worden met de programmabegroting. Wethouder De Vries heeft niet het voorstel hier een hele communicatiecampagne van te maken en hij benadrukt dat het om een klein gedeelte van het aanbod middenhuurwoningen gaat. Hij wil uitzoeken hoe dit gedaan kan worden omdat het gaat om de nieuwbouwwoningen van ontwikkelaars. In de planvoorraad zit nu 30 procent middensegment en dan gaat het om middenhuur en betaalbare koop. In het bouwprogramma zet het college ook in op de sociale huur en het betaalbare segment en dit is ook het uitgangspunt bij alle projecten.
Een impuls is dan ook niet aan de orde omdat dit volgens de afspraken in het coalitieakkoord al gedaan wordt. Wat de wethouder wel ziet is dat de nieuwbouwprojecten al zorgen voor een stijging is. Met name bij betaalbare koop ziet de wethouder wel dat het betaalbaar is voor de eerste koper en dat een uitdaging is dit ook daarna betaalbaar te houden. Mevrouw Van der Wilt (D66) is wel benieuwd waarom de wethouder aangeeft dat er niet tegengestuurd hoeft te worden terwijl de gemeente deze groep juist kwijtraakt.
35
Wethouder De Vries geeft aan dat het niet op het aantal zit omdat er over de aantallen afspraken zijn gemaakt en deze komen ook terug. Het zit hem wel in het langdurig garanderen van die betaalbaarheid. Hier komt hij zeker op terug in de nota en daar zijn ook verschillende vormen voor te bedenken zoals via de wooncorporaties.
40
Mevrouw Van der Wilt (D66) wil in de tussentijd meer betaalbare huur realiseren zolang het niet mogelijk is om de betaalbare koop betaalbaar te houden. Zij wil weten of de wethouder hierop terug kan komen in de nota.
45
50
55
Wethouder De Vries gaat dit zeker doen omdat het al een vraagstuk is waar hij het geregeld over heeft. In de beleidsnota wil hij terugkomen op het dilemma over de verhouding tussen de Wet betaalbare huur en het lokale actieplan. Wanneer het Rijk gevolgd wordt dan zou dat betekenen dat er relatief kleine woningen overblijven. Voor gezinnen zijn soms wat grotere woningen nodig. De wet zorgt ervoor dat er een maximum als huursom gevraagd mag worden. Dit betekent niet dat er geen afwijkende afspraken gemaakt mogen worden. Dat is wat de gemeente doet in een anterieure overeenkomst in relatie tot het aantal vierkante meters en hoelang het in de middenhuur blijft en dat blijft bestaan. De wethouder vindt het goed hier in de nota op terug te komen en over na te denken met elkaar omdat zij nog steeds gezinnen willen huisvesten in de stad. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het fijn dit te horen en hij vraagt of er ook voorbeelden toegevoegd kunnen worden en wat de consequenties zijn. Hierdoor wordt het duidelijker bij wat voor woningen er welke prijzen uit komen.