2024.03.14 Conceptverslag commissie EDVW

Kan de gemeente misschien een rol spelen om initiatieven te versnellen en te stimuleren? Tenslotte hoopt zij dat de gemeente niet hoeft te gaan prioriteren in de ruimtelijke projecten.GL heeft echter ook gehoord dat dat niet uitgesloten is. Hoe dichtbij komt dat? Wordt er al nagedacht over wat er met prioriteren wordt gedaan? D66 had goede vragen daarover waar zij zich bij aansluit. De voorzitter stelt vast dat de agenderende fracties aan het woord zijn geweest. Hij vraagt of er nog aanvullingen zijn. De heer Van Heuven (PvdD) heeft drie korte punten. De PvdD vindt dat om netcongestie te voorkomen vooral moet worden geprobeerd het energieverbruik te verminderen en dat niet moet worden geprobeerd het huidige energieverbruik een op een te elektrificeren. Elektriciteit kost immers heel veel capaciteit. Het verplaatsen van stroomverbruik en de spits mijden zijn op zich goed, maar misschien ook wel onvoldoende. Zijn fractie wil dus echt dat het verbruik omlaag gaat. Dat hoorde zijn fractie ook wel bij die technische sessie. Dit is dus echt wel een belangrijke lijn hierin. Zijn tweede punt is dat er meer infrastructuur komt. De PvdD pleit voor een natuurinclusieve aanleg daarvan. Zijn fractie ziet graag dat kabels en leidingen onder bomen doorgaan zoals zij ook onder gebouwen en wegen doorgaan.

Al die transformatiehuisjes die er komen moeten liefst niet ten koste van groen gaan en moeten ook niet in groenstroken komen, zoals hij dat nog wel eens ziet bij afvalcontainers. Dat gaat ten koste van de buurtdiversiteit en de buurtdiversiteitscrisis en de klimaatcrisis moeten hand in hand worden bestreden. Ook dit vindt hij een belangrijke lijn.

Pagina 29 van 39

De heer Dijkstra (CDA) vraagt waar volgens de PvdD die transformatorhuisjes dan wel moeten komen. 5

10

15

20

25

De heer Van Heuven (PvdD) begrijpt echt wel dat dit ingewikkeld is. Hij zou het graag als uitgangspunt zien dat de gemeente niets doet dat ten koste van bomen gaat. Als de gemeente dit wel in het groen gaat doen, ten koste van bomen, dan is dat een paar stappen achteruit in de diverse crisissen. Hij pleit ervoor ze op pleinen of tegen huizen aan te plaatsen. De heer Dijkstra (CDA) vindt het wel erg gemakkelijk hoe de PvdD hier overheen gaat. De heer Van Heuven erkent zijdelings dat het lastig is, maar hij wil toch maar prioriteren op groen en huizen. Dan gaat de heer Van Heuven wel heel gemakkelijk heen over wat dit doet met mensen en met wat het zou doen met de natuur. Spreker vindt het wederom te gemakkelijk om dit zo even voor de Bühne te brengen. Hij vraagt zich af of de PvdD ook reële scenario’s heeft of dat het is: puur voor de natuur en voor de rest zien we wel. De heer Van Heuven (PvdD) denkt dat het CDA en hij hierover van mening verschillen. In de technische sessie zei een collega van de heer Dijkstra dat die transformatorhuisjes maar in de groenstroken moeten worden geplaatst. Daar schrok spreker van. Als alle groenstroken worden vol gezet met transformatorhuisjes, dan heeft Utrecht een groot probleem. Zijn oproep is meer om te zoeken naar plekken op steen waar het gewoon kan. Spreker komt op zijn laatste punt.

In de technische sessie werd ook gezegd dat de gemeente soms zelf even een pas op de plaats kan maken, bijvoorbeeld door bij het klaarmaken van het eigen vastgoed voor volledig duurzaam pas van het aardgas af te gaan, wanneer er plek is voor een netwerk. De PvdD vindt dat niet zo’ n goede lijn, ook omdat de gemeente bij verduurzaming een voorbeeldrol heeft. Dit is iets wat hij belangrijk vindt voor de vervolgplannen.

30

De heer Snijder (Student & Starter) probeert het net zo snel te doen. De wethouder geeft in de beantwoording van de schriftelijke vragen aan dat er nu volgens het principe ‘omgaan met schaarste’ wordt gehandeld en dat de gemeente nog niet prioriteert in projecten. In de technische sessie bleek dat, als het beleid niet verandert, Utrecht afstevent op de al vaker genoemde stilstand. Wanneer zien de wethouder en het college de noodzaak om duidelijker en meer te gaan prioriteren in projecten? Zouden zij dat nu al niet meer moeten gaan doen? In die zin sluit zijn fractie zich aan bij wat D66 daarnet zei.

35

De heer Cornielje (PvdA) vraagt waar, als er geprioriteerd moet worden, volgens Student & Starter de prioriteiten moeten liggen.

40

De heer Snijder (Student & Starter) denkt dat dat iets is dat het college integraal moet afwegen. Hij noemt het integraal, maar het is echt iets wat de gemeente moet gaan doen omdat de ontwikkeling op ruimtelijk gebied gewoon tot stilstand komt. Het antwoord op de vraag is om dat holistisch te bekijken en duidelijker en concreter te benoemen waar de prioriteitsprojecten zitten.

45

50

55

60

De heer Cornielje (PvdA) denkt dat voor student & Starter zaken als onderwijs en woningbouw belangrijk zijn. Het zijn crisissen die ook studenten treffen. Zou dat extra belang hebben voor Student & Starter? De heer Snijder (Student & Starter) begrijpt de vraag, maar hij denkt dat dit nog niet het moment daarvoor is. Eerst moet worden geïnventariseerd waar de winst kan worden behaald voordat concreet wordt gekeken naar wat de voorkeur moet hebben. Mevrouw Nederhand (VOLT)hoort dat Student & Starter zegt dat de gemeente integraal moet gaan kijken. Is deze fractie het dan met haar eens dat de gemeente juist moet gaan prioriteren, of beter, alleen moet gaan prioriteren op die integraliteit? De heer Snijder (Student & Starter) lijkt dit iets te simplistisch. Hij denkt dat eerst inzichtelijk moet worden gemaakt waar winst kan worden behaald voordat het integraal wordt bekeken. Mevrouw Nederhand ( VOLT) merkt op dat in de technische sessie van vorige week het energiesysteem van de toekomst werd genoemd. Dat werd juist het integrale energiesysteem. Hoe rijmt Student & Starter dat? Pagina 30 van 39

5

10

15

De heer Snijder (Student & Starter) was niet bij de technische sessie. Hij weet dat zelf dus niet. Hij zet zijn inbreng voort. Zijn fractie ziet graag dat de raad in positie wordt gebracht. In de stad is er veel klein-gebruik, b.v. van woningen. Op de website is veel informatie te zien over netcongestie zelf, maar minder over wat het kan doen met individuele bewoners. Om dat te kunnen verbeteren vraagt hij aan de wethouder toe te zeggen dat de website wordt aangepast zodat de bewoners geïnformeerd zijn over de kleinschalige stappen die zij zelf kunnen nemen om problemen op te lossen. Zijn fractie ziet ook graag dat bij de trafohuisjes kleinschalige kunst wordt aangebracht mits dit niet ten koste gaat van de snelheid. De voorzitter dankt de commissieleden voor hun aanwezigheid en hun bijdrage. De bijdrage van het CDA komt na de pauze aan de orde. De vergadering gaat verder om 14.00 uur. Hij had nog niet meegedeeld dat dit onderwerp wordt besproken in één termijn. De voorzitter schorst de vergadering om 13.02 uur.

LIJST VAN TOEZEGGINGEN Geen 20

25

30

35

40

45

50

55

Pagina 31 van 39

Verslag openbare middagvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen. 5

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

14 maart 2024 Stadhuishal, stadhuis mevr. S. Donkers (Notuleerservice Nederland)

10

Aanwezigen

15

Dhr. C. Bos (voorzitter), mevr. M. de Vos (commissiegriffier), mevr. L. van Hooijdonk (wethouder), dhr. G. te Hoonte (VVD), dhr. R. Peters (D66), mevr. K. Alblas (ChristenUnie), dhr. J. Cornielje (PvdA), mevr. R. Heijne (GroenLinks), dhr. N. Temming (Stadsbelang Utrecht), dhr. J. Vasters (D66), dhr. L. van Straalen (ChristenUnie), mevr. J. Zwinkels (CDA), dhr. M. van Heuven (PvdD), dhr. R. Snijder (Student&Starter), mevr. B. Nederhand (Volt), dhr. Vintges (VVD).

Afwezigen

Er zijn geen afwezigen gemeld.

Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen. 20

10. Raadsbrief Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026 ......33 11. Raadsbrief Emmissieloos gemeentelijk voer- en vaartuigenpark. ............................................39 LIJST VAN TOEZEGGINGEN...........................................................Error! Bookmark not defined.

25

De voorzitter heropent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. De voorzitter geeft aan dat er nog een procedurele mededeling is.

30

35

Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft de beantwoording ontvangen op hun schriftelijke vragen rondom toegankelijke seniorenwoningen en zij zou dit graag nog willen agenderen voor 11 april. Hierover is de mail al verstuurd en het punt wordt mede door Stadsbelang Utrecht ingediend. De heer Peters (D66) geeft aan dat hun woordvoerder niet aanwezig is. De heer Peters stelt voor dit schriftelijk te doen zodat er overlegd kan worden met de woordvoerders en dat er dan gekeken wordt voor hoeveel tijd en met wie er geagendeerd wordt. De commissiegriffier stelt voor dat mevrouw Zwinkels het een en ander toelicht in de app en dat de woordvoerders van wonen dan aansluiten en komen met een tijdsindicatie. Daarna zal het punt worden opgenomen in de agenda van 11 april. Pagina 32 van 39

De heer Snijder (Student&Starter) vraagt of hij het persoonlijk kan ontvangen omdat hij niet in de app groep zit.

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

10. Raadsbrief Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026 Mevrouw Zwinkels (CDA) kan zich vinden in de verschillende oplossingsrichtingen vanuit het college. Het CDA schrok van de hoeveelheid activiteiten die het college voorstelt in de brief en zij vraagt hoe haalbaar het voor de gemeente is om zelf allerlei onderzoeken te doen en of het misschien beter is om ondersteunend te zijn. Het opstellen van de documenten zou het CDA achterwege laten en het meer actiegericht houden. Wethouder Van Hooijdonk dankt iedereen voor het debat en de getoonde interesse omdat dit een groot vraagstuk is wat tevens erg ingewikkeld is. De wethouder schept duidelijkheid over de opbouw van de beantwoording en begint met een stukje inleiding. De sfeer in Den Haag was voorheen dat er opgelet moest worden op monopolistische partijen zoals netbeheerders en corporaties en dat die heel kort gehouden moesten worden. Uit die tijd stamt de regelgeving dat wanneer er geen aanvragen zijn zij ook niet vooruit mogen investeren. Sinds de crisis naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne zijn zij overspoeld met aanvragen en die twee dingen zijn met elkaar in botsing gekomen. De bestaande wet- en regelgeving is dan ook onvoldoende geschikt voor de transitie. Een transitie houdt eigenlijk een systeemverandering in en daarmee verandert alles.

Wanneer je in een overgang zit tussen systemen is het heel moeilijk om alle processen gelijk te laten lopen. De ontwikkeling om van gas naar elektra over te stappen is veel sneller gegaan dan het net kon bijhouden. Het huidige wetgevende kader is hierbij niet helpend om snel verandering aan te brengen. De situatie heeft ook iets vergelijkbaars als de coronacrisis waarbij je in het begin nog niet van weet waar je mee te maken hebt. Bij de technische briefing werd duidelijk dat TenneT en Stedin niet hetzelfde probleem hebben en dat oplossingen contraproductief kunnen zijn. Het beeld is nog steeds niet stabiel. De heer Peters (D66) vindt het lastig om te begrijpen en hij is van mening dat deze crisis beter te voorspellen is dan de coronacrisis. De heer Peters vraagt wat er gedaan kan worden om dit inzichtelijk te krijgen. Wethouder Van Hooijdonk benadrukt dat de gemeente Utrecht niet de grote deskundige is en dat dit de netbeheerders zijn. De netbeheerders geven zelf aan dat zij aan de grenzen van hun kennis zitten en dat hoe alles op elkaar inwerkt ook niet duidelijk is. De steeds wijzigende informatie die tot nu toe veelal tegenvalt is kenmerkend voor deze tijd. Het college heeft behoorlijk geëscaleerd richting het Rijk wat geleid heeft tot de oktoberbrief en dat zijn zij weer aan het doen waardoor er in april of mei weer een brief verwacht wordt.

De urgentie is inderdaad heel erg groot en het college beseft ook dat er heel veel op het spel staat en dat er nog heel veel roet in het eten gegooid kan worden. Waar het kan zal het college proberen over te stappen op het systeem van de toekomst echter zijn daar vaak de condities nog niet voor. Het systeem van groepscontracten moet nog helemaal uitontwikkeld worden en mogen nog niet zomaar. Er is nog niet veel beschikbaar wat morgen toe te passen is. Mevrouw Nederhand (Volt) vraagt wat de gemeente nu al in de praktijk doet aan integrale energiesystemen. Wethouder Van Hooijdonk benadrukt dat een integraal energiesysteem niet een ding is wat zo ingezet kan worden. Het college is op allerlei mogelijke manieren aan het zoeken naar oplossingen. Bij Lage Weide loopt een pilot waar bedrijven zelf aan het zoeken zijn hoe zij samen netneutraal de congestie kunnen oplossen en wat zij daarvoor nodig hebben van Stedin. Stedin moet er ook vanuit kunnen gaan dat het werkt omdat er anders geen toezeggingen gedaan kunnen worden aan andere partijen. Dit is de verst gevorderde pilot. Verder loopt er een project in Merwede waar bij de woningbouw gekeken wordt wat er zelf gedaan kan worden om dit project netneutraal te krijgen. Vaak is hier een seizoenprobleem en de hoop dat dit met een batterij op te lossen is er meestal niet.

In de huidige tijd wordt er dan nog snel aan oplossingen op gas gedacht omdat het systeem van de toekomst er nog niet is. Pagina 33 van 39

Mevrouw Nederhand (Volt) begrijpt dat het ingewikkeld en ook nog pionieren is en zij vraagt of de warmtetransitie niet ook een proeftuin kan zijn en of er integraal gehandeld wordt. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

Wethouder Van Hooijdonk is van mening dat Volt met algemene begrippen strooit alsof het oplossingen in de echte wereld zijn maar dat is niet zo. De warmtetransitie is niet één ding en de integrale oplossing is ook niet één ding. Het probleem is de tijd, er zijn al allerlei goede dingen ingezet maar deze zullen zich pas eind jaren twintig begin jaren dertig uitbetalen en die tijd moet overbrugd worden. Op korte termijn moeten er problemen worden opgelost en gekeken worden naar de zaken die werken en deze zo snel mogelijk als normaal maken. Wanneer het in Merwede goed werkt moet dit zo snel mogelijk toegepast worden bij andere projecten en wanneer de groepscontracten werken moet dit ook snel verder uitgerold worden. Op het moment dat daar weten regelgeving voor nodig is moet dit ook gestandaardiseerd worden. Mevrouw Nederhand (Volt) is van mening dat dit niet is wat Volt zegt en dat zij vinden dat er juist met een perspectief gewerkt moet worden. Volt vraagt of dit aangejaagd kan worden want hoort dat er nu gewacht wordt. Wethouder Van Hooijdonk wil zeker niet wachten en zij straalt juist uit dat ze dingen vlot wil trekken. In de technische briefing is ook aangegeven dat de druk gebruikt wordt om zoveel mogelijk goede dingen tot stand te brengen. Tegelijkertijd ziet het college ook dat het perfecte plaatje nog niet kan omdat de regelgeving, materialen en techniek er nog niet is.

Dit houdt in dat je het op dit moment moet dan doen wat je kunt. De wethouder geeft aan dat er ook nog duivelse dilemma’s aan gaan komen want het net moet worden uitgebreid en verzwaard, echter is dit nooit snel genoeg beschikbaar voor alles wat ze willen. De vraag zal dan komen waar je voor gaat kiezen zonder uitputtend te zijn. Dat kan gaan over langzamere energietransitie, langzamere ruimtelijk ontwikkelingen maar ook contractbeperkingen. Op dit moment zijn er al contracten met beperkingen uitgegeven aan scholen die na vier uur geen energie meer mogen gebruiken. De andere draaiknop is teruggrijpen naar fossiele oplossingen en dat is allemaal niet leuk. De wethouder geeft aan dat de gemeente Utrecht hier niet alleen over gaat. De belangen zijn groot voor de gemeente maar de netbeheerder en het Rijk hebben meer bevoegdheid hierover en de gemeente heeft hooguit inspraak. De wethouder benadrukt dat het besef er moet komen dat Utrecht een meer netbewuste stad moet worden. In de NPR worden projecten waar netcongestie raakt opgenomen. De wethouder geeft daarbij aan dat dit wel een momentopname is. De heer Peters (D66) vraagt wanneer die NPR komt. Wethouder Van Hooijdonk zegt dat die in juni verwacht wordt. De wethouder kan in kaart brengen wat de gemeente allemaal kan doen. Dit kan met de kennis van nu voor het tweede kwartaal in beeld gebracht worden.

Het crisisscenario kan ook uitgewerkt worden zoals de heer Peters vroeg. Alles wat er gedaan wordt is erop gericht om een echte crisis te voorkomen en dit wordt ook met de veiligheidsregio voorbereid. Sinds 2021 is er congestie op leveren en sinds 2022 is er congestie op grootverbruik afname en de volgende trap zou kunnen zijn afname op klein verbruik. Eerder was het beeld dat dit in 2026 zou gaan spelen en dat beeld is verslechterd en wanneer er niets gedaan wordt kan dit al spelen in 2024/2025. Hier wordt met man en macht aan gewerkt om dit af te weren en uit te stellen tot de netuitbreidingen hun vruchten af werpen. De heer Cornielje (PvdA) vraagt of congestie op afname hetzelfde betekent als black-outs.

50

55

Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat dit niet hetzelfde is en ze legt uit dat de netbeheerders een toename incalculeren, echter is de toename op dit moment groter dan wat er ingecalculeerd is. Hierdoor is de congestie administratief ontstaan. Ze kunnen niet snel genoeg bouwen om in de toegenomen vraag te voorzien. Het niet meer uitgeven van nieuwe aansluitingen is bedoeld om black-outs te voorkomen. Congestie op klein verbruik betekent dat er geen aansluitingen vergund worden voor woningen en hiervoor wordt geprobeerd dit tegen te houden. De voorzitter geeft aan dat wethouder Schilderman wat uitloopt en dat zij daardoor verlaat is voor het volgende agendapunt. Dit geeft ruimte om meer vragen te stellen aan wethouder Van Hooijdonk.

Pagina 34 van 39

Mevrouw Heijne (GroenLinks) heeft een punt van orde omdat ze toch wil oproepen tot netheid in het debat. 5

10

15

De voorzitter is het hiermee eens maar wil ermee zeggen dat men zich niet beperkt moet voelen vanwege de tijd. Mevrouw Nederhand (Volt) is blij te horen dat de wethouder het urgentiegevoel van Volt deelt en zij vraagt de wethouder wat zij verwacht te doen om de congestie op afname van klein verbruik te doen zodat deze niet in 2024 al plaats vindt. Wethouder Van Hooijdonk heeft gezegd dat de gemeente niet gaat over de netcongestie maatregelen en dat zij samen met diverse partijen proberen de congestie op klein verbruik te voorkomen. Dat is ook gemeld en die brief wordt in april of mei verwacht. Het plan is nog niet af en ook is het beeld nog niet stabiel en daardoor is het niet zeker wat de effecten zijn en of dit plan voldoende is. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt welke gebiedsontwikkelingen problematisch zijn bij congestie en gevraagd wordt of daar de prioriteit van het college naar toe gaat.

20

25

30

Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat dit de brief is die toegezegd is om bij de NPR gevoegd te wordt. Dit raakt bijna negentig procent van de projecten in Utrecht, dit heeft ermee te maken dat bij bijna alle projecten onder grootgebruik vallen omdat er liften komen of collectieve warmte voorzieningen gepland zijn. Binnen de gemeente zijn er niet veel projecten waar één afzonderlijk huis aangesloten wordt. Er is afgesproken dat waar ruimte is voor klein gebruik deze zal worden benut. Bij de As van Wijkschool is bijvoorbeeld een mogelijkheid een batterij bij te plaatsen zodat het een klein gebruik aansluiting wordt. Merwede is een van de projecten voor de gemeente Utrecht om in het laboratorium te liggen samen met de diverse partijen om zoveel mogelijk netneutraal te zijn. Hierbij wordt zoveel mogelijk balanceren gezocht tussen gebruik en opwekking. Waarbij het misschien ook mogelijk is om met batterijen te werken zodat stroom gebufferd kan wordt. Wanneer dit voor Merwede lukt wordt dit zo snel mogelijk verspreid. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er op knelpunten gefocust kan worden en of de gemeente ondersteunend kan zijn naar netbeheerders.

35

40

45

50

55

60

Wethouder Van Hooijdonk is van mening dat ze al ondersteunend zijn aan netbeheerder. Voor de wethouder is woningbouw super belangrijk en moeten grote projecten eerst. Vooral ook een oplossing creëren waar zoveel mogelijk projecten van profiteren en de snelle spreiding van kennis. De maximale experimenteerruimte wordt zeker gezocht en naar het Rijk toe wordt uitgedragen dat Utrecht het proefkonijn wil zijn. Dit is dan een coproductie van deze regio want ook van netbeheerders horen zij terug dat andere regio’s nog niet zo ver zijn. Utrecht probeert daarmee ruimte te creëren om dingen te proberen. De heer Peters (D66) vraagt of het klopt dat er op dit moment alles wat mogelijk is wordt gedaan of dat er nog mogelijkheden zijn. Wethouder Van Hooijdonk probeert alle ruimte te verwerven maar dit geeft ook andere dilemma’s over wat prioriteit heeft of waar je je op richt. Uiteindelijk gaat het ook over het verdelingsvraagstuk. De heer Peters (D66) zegt dat dit ook de reden van de vraag is want de keuzes zijn ook de dilemma’s van de raad. De wethouder wordt gevraagd die dilemma’s te delen zodat de raad daar een uitspraak over kan doen. Wethouder Van Hooijdonk snapt de behoefte en daar zitten ook weer dilemma’s aan omdat het steeds wijzigt en dat de gemeente niet altijd bevoegd is.

De wethouder wil bij de toegezegde brief ook aangeven wat de dilemma’s zijn zodat dit geagendeerd en besproken kan worden. Verder zal de wethouder zoveel mogelijk de raad inlichten wanneer zij ingrijpende dilemma’s ziet aankomen. De werkwijze van het college past daar eigenlijk niet zo goed bij omdat alles heel snel wijzigt. De wethouder ziet drie vormen van prioriteren en de ene is op de inzet van mensen en waar je die in zet. Op dit moment lopen er drie of vier pilots en dat is de grootste Merwede en de verst Pagina 35 van 39

5

10

15

20

25

30

35

40

45

gevorderde Lage Weide en hier worden mensen nu vol op ingezet. Verder kan er geprioriteerd worden in de ruimtelijke ontwikkelingen wat maar erg beperkt kan. Wanneer een project vergund is gaat de gemeente hebben zij er niets meer over te zeggen en ligt het in handen van de ontwikkelaars. Hierbij heeft de gemeente ook te maken met verschillende netvlakken waar ook andere gemeenten gebruik van maken en uiteindelijk bepaalt de netbeheerder waar het naar toe gaat. Als laatste valt er te prioriteren op de verdeling van de capaciteit en dat is niet aan de gemeente. Op dit moment is dit niet mogelijk, ook niet voor de netbeheerder omdat deze nu op volgorde van inschrijving moet werken. Door de ACM is er een genuanceerde verdeling gemaakt voor op het moment dat er congestie is. Dit houdt in dat wanneer er nog geen congestie is er niets te prioriteren valt. De gemeente pleit voor een combinatie van prioriteiten omdat bij projecten als Merwede ook vaak een school betrokken is. Gezien het feit dat het een functionerende moet worden is te beperkt om dan alleen woningen te prioriteren. Verder zitten er te veel haken en ogen aan het prioriteren in projecten. De wethouder wil netbewust worden in alles en bij nieuwe projecten moet er dan gekeken worden hoe het wel kan op een netbewuste manier.

De juiste interpretatie van route C is een beetje van beide maar vanuit de rol van de gemeente gaat het over de ruimtelijke prioritering. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat er op dit moment niet gedaan gaat worden vanwege de prioritering op inzet. Wethouder Van Hooijdonk wilde daar inderdaad nog iets over zeggen. Juist omdat Nederland aan de voorkant van de ontwikkelingen wil zitten moet er ook met proposities gekomen worden. In dat samenspel is de gemeente degene met de visie naar de andere partijen omdat die meer op afstand staan. De gemeente probeert daarbij een goede partner te zijn voor die andere spelers. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er subsidies mogelijk zijn voor goede ideeën zoals een buurtbatterij. Wethouder Van Hooijdonk heeft daarin niet de slagkracht om dit op de pakken en de andere partijen hebben daar ook geen baat bij. Stedin is vooral gebaat bij het verwijderen van drempels en niet in investeren en dat is ook niet de rol van de gemeente. Het probleem van Stedin is meer waar zij hun ideeën kwijt kunnen en dat is waar de gemeente mee kan helpen. In het tweede kwartaal wordt de raad geïnformeerd over laagspanning. Het klopt dat er duizend trafohuisjes bij moeten komen de komende vijftien jaar. Dit wordt gebiedsgericht gedaan samen met Stedin. Per gebied komt er een inpassingsplan van vijftig tot honderd huisjes en daarvoor werkt Stedin met vaste modellen.

Over de uitstraling zoals een graffiti of begroeiing valt nog wel iets te kiezen. De wethouder stelt voor om dan wel eerst het huisjes te plaatsen en pas daarna gaan discussiëren over wat er op moet komen. Hiervoor moeten uiteraard ook de middelen beschikbaar zijn. De huisjes moeten zoveel mogelijk in de openbare ruimte komen en dan als eerste voorkeur inpandig en als dat niet kan dan in de buitenruimte in plaats van verharding en als allerlaatste in het groen. Over het laatste kan de wethouder geen garantie geven dat dit helemaal niet gaat gebeuren. Het college tracht dit te standaardiseren en gebiedsgericht te doen zodat processen versneld kunnen worden. De trafohuisjes zijn vergunningsvrij maar dit geldt niet voor de grotere stations. Samen met de provincie wordt bekeken hoe dit gedaan moet worden en daar kan het dan zijn dat de provincie inpassingsbesluiten gaat nemen om de snelheid te behouden. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er kan worden uitgezocht of er nog budget is voor kunst in de buitenruimten om de trafohuisjes te laten beschilderen.

50

55

60

Wethouder Van Hooijdonk dankt mevrouw Zwinkels voor de tip en gaat dit uitzoeken. De heer Snijder (Student&Starter) vraagt of er ook andere mogelijkheden voor zijn bijvoorbeeld vanuit de universiteit of de hogeschool die dit vrijwillig willen doen omdat ze graag kunst maken in de openbare ruimte. Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat er zo snel mogelijk trafohuisjes geplaatst moeten worden en dat dan de schildering minder belangrijk is. De gascentrale moeten mogelijk langer aan blijven staan dan dat iedereen zou willen als gevolg van de netcongestie. All electric Warmtepompen zijn hier het probleem omdat de piek in de winter ligt en dan verbruikt een all electric warmtepomp ook de meeste energie terwijl een hybride warmtepomp bij pieken Pagina 36 van 39

5

10

15

20

25

30

35

overschakelt op gas. Bij het Rijk is neergelegd dat zij het vreemd vinden dat het eigen probleem wordt gefinancierd omdat er subsidie aangevraagd kan worden op DE-warmtepompen, zelfs op locaties waar liever een warmtenet wordt aangelegd. De wethouder wil hier graag onderscheid in maken maar hier speelt gelijke behandeling dan weer een rol. De afspraak over het stellen van een kader rondom warmtepompen ging over de laagdrempeligheid en gebruiksgemak en de vraag nu is of er niet ook een congestiekant aan zit, hierop komt het college nog terug in het tweede kwartaal. Windenergie versnellen zit er niet in helaas en het komt zo snel als mogelijk maar is de komende jaren nog geen oplossing. De laadpalen vallen niet allemaal onder de gemeente maar de palen die van de gemeente zijn hebben zoveel mogelijk een concessie waarbij spitsmijden als optie is opgenomen. Heel veel palen kunnen al terugschakelen bij piekbelasting maar bij nog niet alle palen is dit technisch mogelijk. De wethouder vindt dit een goed voorbeeld van voortschrijdend inzicht waarbij achteraf bleek dat het wenselijker was om de palen uit te schakelen op piekmomenten in plaats van verminderen. Daarnaast werd hierbij duidelijk dat wat goed was voor Stedin niet goed was voor TenneT.

Wanneer de techniek er is moet er ook iets aan compensatie gedaan worden richting de aanbieder en er moet een goed arrangement voor de gebruiker zijn zodat wanneer er echt nood is de mogelijkheid blijft bestaan op te laden maar tegen een hoger tarief. De heer Cornielje (PvdA) vraagt of er een beeld is voor wanneer deze laadpalen in die piekuren verminderd stroom geven. Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat een aantal palen dit al dit jaar kunnen en het gebeurt ook al. De palen die dat nog niet kunnen daarbij kan het enkele jaren duren. Daarna moet er dus ook nog een nieuw arrangement gemaakt worden en dan is de vraag waar je uit wilt komen. Wanneer er black-outs zijn dan gaan netbeheerders werken volgens protocollen die dingen gaan afschakelen en oplossingen. Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd naar de snelladers omdat de aanbesteding was verlopen en zij wil weten hoe de netcongestie daar effect op gaat hebben. Wethouder Van Hooijdonk weet het antwoord niet, dit antwoord kan mogelijk meegenomen worden in de brief die komt in het tweede kwartaal. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat hij zojuist contact heeft gehad over de laadstructuur en zij hebben daar nog explicitering om gevraagd. Dit wordt beantwoord vanuit een andere wethouder. De voorzitter vraagt of de heer Te Hoonte ook kan aangeven wanneer dit antwoord komt.

40

De heer Te Hoonte (VVD) weet dit niet zeker en vraagt de wethouder die waarschijnlijk meekijkt hierop te reageren. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het fijn wanneer het hier ook terugkomt zodat er een eensluidend antwoord op komt.

45

50

55

Wethouder Van Hooijdonk gaat dit in een brief verder uitwerken en zal daarin dan ook refereren naar het antwoord dat de heer Te Hoonte aandraagt. Wanneer de bestaande grootverbruikers niet meewerken in de afname van congestie worden deze verplicht. Hierbij moet wel aangegeven worden dat dit in de regio Utrecht weinig effect heeft. De grootste bedrijven zijn als eerste aangeschreven en op dit moment worden alle grootverbruikers aangeschreven, hierbij wordt gevraagd om vrijwillig mee te werken. Het plaatsingskader komt in het vierde kwartaal van dit jaar zodat er een richting gegeven wordt. Opslag is soms ook een deel van het probleem en daar willen netbeheerders ook een rol in spelen. De wethouder vindt besparen sowieso een goed idee. Congestie is niet hetzelfde als besparen want congestie gaat over pieken, met name in de winter. Het is ook goed om te realiseren dat wanneer je van het gas af wilt je nog twee keer zoveel elektriciteit nodig hebt dan wat er nu wordt gebruikt. Elektrificeren levert nog altijd een zwaardere belasting van het net op. Aardgasvrij ready is voor het college een van die duivelse dilemma’s want als de keuze is renoveren of niet dan geeft de wethouder toch de voorkeur aan renoveren met aardgasvrij ready. Wanneer all electric niet op het net past is er geen keuze.

De intentie is om meer te gaan communiceren met de mensen zelf en daarvoor hebben de netbeheerders ook al Pagina 37 van 39

campagnes voor in ontwikkeling. Hierover zijn gesprekken met de vraag wat je mensen dan wilt vertellen en waar de focus ligt. De website wordt hier ook zeker op aangepast. 5

10

15

Gemiste antwoorden Mevrouw Zwinkels (CDA) had verwacht dat de wethouder ook in zou gaan op het gemeentelijk loket en wat dat gaat inhouden. Wethouder Van Hooijdonk legt uit dat het loket bedoeld is voor initiatiefnemers zodat zij worden voorgelicht met wat er wel kan. De wethouder had begrepen dat de vraag hiervoor meer ging over het helpen van consumenten. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het interessant voor de initiatiefnemer om te weten hoe dit loket eruit ziet en hoe zij dat kunnen vinden. Wethouder Van Hooijdonk weet niet of er al een link is maar voor nu roept de wethouder de initiatiefnemers op om te bellen met de gemeente want er staan mensen klaar om te helpen. De wethouder gaat er ook voor zorgen dat het goed vindbaar wordt.

20

De heer Peters (D66) vraagt zich af wanneer er een follow up is over de communicatie.

25

Wethouder Van Hooijdonk benadrukt dat dit niet alleen aan de gemeente is maar dat dit bij de netbeheerders ligt. Verwacht wordt dat de eerste uitingen van de campagne in de loop van het voorjaar zichtbaar zullen worden. Dit wordt niet door de communicatieafdeling van de gemeente uitgewerkt. De heer Peters (D66) geeft aan dat D66 zit te wachten op deze communicatie-uitingen en dat zij daar graag in meegenomen worden.

30

35

40

Wethouder Van Hooijdonk is in overleg en gaat het van harte ondersteunen. Voor de wethouder is het vooral belangrijk dat het in één keer goed is. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) heeft ook specifiek gevraagd of er over de gevolgen van trafohuisjes in je tuin gecommuniceerd kan worden. Wethouder Van Hooijdonk is bezig met een gebiedsgerichte aanpak en dan kan deze informatie er prima bij voor de betreffende wijk. Deze functies zijn vaak zaken waarbij de noodzaak gevoeld wordt door iedereen maar liever niet in hun achtertuin. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wanneer er antwoord komt op uitvoeringsnota Kunst in openbare ruimte of dat dit kan worden meegenomen in de brief. Wethouder Van Hooijdonk gaat dat inderdaad meenemen in de brief

45

50

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) heeft een punt van orde omdat de gemiste vraag van de eigen tijd af is gegaan en deze moest van algemeen. De voorzitter laat tien seconden corrigeren. De voorzitter inventariseert of er een raadsbehandeling nodig is en concludeert dat Volt wil agendering. Mevrouw Nederhand (Volt) wil met de collega in overleg over de inhoud van een eventuele motie. De voorzitter geeft aan dat het voor vijf minuten geagendeerd worden.

55

60

Toezeggingen Wethouder Van Hooijdonk: Toezeggingen: - In Q2 2024 volgt een raadsbrief omtrent lijst mogelijkheden en dilemma’s n.a.v. de vragen van de fracties D66 en GL. - In Q2 2024 volgt een raadsbrief inzake trafohuisjes. Pagina 38 van 39

11. Raadsbrief Emissieloos gemeentelijk voer- en vaartuigenpark. 5

10

De voorzitter deelt mede dat wethouder Schilderman pas om 16.00 kan aansluiten. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan niet te kunnen wachten maar hij draagt het dan over. Als eerste agendeerder heeft hij er ook geen moeite mee wanneer dit naar de volgende commissie vergadering wordt verplaatst na het punt van Rijnenburg. De voorzitter geeft aan dat het dan een hele volle agenda gaat worden en dat er op die datum dan mogelijk een vergelijkbaar probleem ontstaat. De heer Te Hoonte (VVD) stelt dan voor alvast te beginnen.

15

20

25

Mevrouw Heijne (GroenLinks) wil niet doorgaan omdat zij ook een afspraak heeft verzet maar wil wel om 16.00 uur verder gaan of het verplaatsten achter Rijnenburg. De commissiegriffier geeft aan dat het een volle vergadering is en dat er dan beperkte tijd is voor schorsen en dat de wethouder ook in de andere vergadering wordt verwacht. De heer Te Hoonte (VVD) wilde collegiaal de commissie tegemoet te komen zodat niet iedereen een uur moet gaan wachten en stelde daarom voor het door te schuiven. Wanneer het de volgende vergadering ook weer afvalt heeft hij daar ook begrip voor. Mevrouw Zwinkels (CDA) is het eens dit door te schuiven zodat de heer Te Hoonte ook in de gelegenheid is zelf aan te sluiten. De heer Peters (D66) is het ook eens met doorschuiven

30

De voorzitter sluit de vergadering om 15:20

Pagina 39 van 39