2022.11.17 Gemeente Utrecht - Commissie Energie(transitie) duurzaamheid en wonen 13111.docx

Verslag openbare ochtendvergadering Energie(transitie), duurzaamheid en Wonen 5

Datum Locatie Verslag door

17 november 2022 Stadhuisbrug 1, Utrecht Judith Dubero (Notuleerservice Nederland)

10

Aanwezigen

15

20

25

30

De voorzitter, de heer Bos, de griffier, M. de Vos, de wethouder, mevrouw L. van Hooijdonk, de leden, mevrouw A. Oudejans (Student&Starter), de heer M. de Pagter (VVD), mevrouw R. Heijne (GroenLinks), de heer R. Peters (D66), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer M. van Heuven (PvdD), mevrouw V. Smit (Volt), mevrouw K. Alblas (ChristenUnie), mevrouw A. Oudejans (Student&Starter), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), de heer H. Stellinga (CDA), mevrouw T. Meerding (VVD), Lid Minnaert (Bij1), de heer M. Usta (DENK), de heer N. Temming (Stadsbelang Utrecht)

Verslag commissie Energie(transitie), Duurzaamheid en Wonen 1. Opening.........................................................................................................................................1 2. Vaststellen van de agenda van 17 november 2022 ......................................................................2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen ....................................................................................2 4. Verslagen ......................................................................................................................................3 5. Toezeggingen/moties ....................................................................................................................3 6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................3 7. Raadsvoorstel Chw bestemmingsplan kookgasvrij Overvecht .....................................................3 8 Raadsbrief doorlopend Klimaatpanel .............................................................................................8 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................22

1. Opening De voorzitter, de heer Bos opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen welkom. 35

Hij deelt mee dat vastgoed vanaf 1 december 2022 onder de commissie Energie(transitie), Duurzaamheid en Wonen (EDW) valt. De naam van de commissie luidt dan: Energie(transitie), Pagina 1 van 40

5

Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen (EDVW). De commissievergadering van 15 december 2022 kent enkel een ochtend- en middaggedeelte. Het presidium heeft besloten het avonddeel te gebruiken voor de commissies VBF en MGOR. Op 15 december 2022 is er een gedeelte gereserveerd voor een werkbezoek aan Overvecht, conform een toezegging van wethouder Streefland. Wethouder De Vries stelt voor in Q1 2023 een gesprek te organiseren met de corporaties en de gemeenteraad over de vragen die gesteld zijn over het kaal opleveren en het onderhoud van woningen. De commissie stemt hiermee in.

10

15

Op 2 juni 2022 is er in de commissie EDW een vraag gesteld over de verhuiskosten voor ouderen met een lager inkomen. Het antwoord is dat de gemeente geen algemene verhuiskostenvergoeding voor deze groep mensen kent. Inwoners die door een noodsituatie moeten verhuizen en hiervoor geen geld hebben, kunnen wel in aanmerking komen voor bijzondere bijstand. Dit geldt alleen voor noodzakelijke, plotselinge verhuizing die niet voorzien is waarbij mensen niet in staat zijn voor de verhuizing te sparen. In geval van verhuizing van ouderen wordt in de praktijk vaak gezien dat het in de meeste gevallen om een voorziene situatie gaat waarvoor men geld had kunnen reserveren. Uiteraard kan het voorkomen dat er sprake is van een situatie dat dit niet zo is. In dat geval wordt er gekeken of er maatwerk mogelijk is.

20 Wethouder Van Hooijdonk meldt dat TenneT een nieuwe congestie heeft aangekondigd. Vandaag volgt er een brief hierover.

25

De voorzitter constateert dat dit penibel is. Hij neemt aan dat er hierover een brief van het college komt en vraagt wanneer deze brief geagendeerd kan worden. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat dit aan de commissie is.

2. Vaststellen van de agenda van 17 november 2022 De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 30

3. Vaststellen van ingekomen agenderingen

35

40

3.1 Raadsvoorstel Actualisatie Warmteplan Beursgebied en collegevoorstel concessieovereenkomst In juni 2021 heeft de gemeenteraad het Warmteplan Beursgebied vastgesteld en het college gemandateerd de energieprestatie van het warmtesysteem van de winnende partij op te nemen en het warmteplan in werking te laten treden. Helaas is toen verzuimd aan het college mandaat te verlenen het warmteplan te wijzigen en/of tussentijds te actualiseren. De raad wordt derhalve verzocht het college mandaat te verlenen voor deze handeling. Dit raadsvoorstel wordt geagendeerd voor de commissie EDVW van 15 december 2022. Het voorstel is dit punt te behandelen in 15 minuten. Mevrouw Heijne (GroenLinks) verwacht dat dit een A-punt wordt en stelt voor via de app af te stemmen of de andere fracties dit onderschrijven. Pagina 2 van 40

De voorzitter stelt voor het onderwerp als B-punt te agenderen, aangezien er veel nieuwe fracties in de raad zijn. De commissie gaat akkoord met het voorstel dit agendapunt in 15 minuten te behandelen. 5

10

3.2 Raadsvoorstel zienswijze Ontwerp Kadernota 2024 RUD Dit raadsvoorstel is nog niet ontvangen. De RUD stelt de raad in de gelegenheid in januari 2023 te reageren op de Kadernota. Het voorstel is dit onderwerp te agenderen voor de commissie EDVW van 15 december 2022 met een bespreektijd van 45 minuten. Er moet uiterlijk 13 januari 2023 een reactie naar de RUD zijn gegeven. De commissie gaat hiermee akkoord. 3.3 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven Er zijn geen agenderingen ter plaatse.

15

4. Verslagen De verslagen van de vergaderingen van 29 september en 6 oktober 2022 worden ongewijzigd vastgesteld.

5. Toezeggingen/moties 20

Er zijn geen vragen of opmerkingen over de toezeggingen/moties. De lijst wordt vastgesteld.

6. Ingekomen stukken 25

30

Er zijn twee ingekomen stukken op de lijst. Deze stukken staan voor leden conform AVG in iBabs achter een slotje. In beide gevallen wordt voorgesteld het stuk in handen te stellen van het college ter verdere afdoening. De raadscommissie ontvangt een afschrift van het antwoord dat het college aan de afzender stuurt. De commissie kan zich hierin vinden. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de ingekomen mail van een bewoner over woonoverlast door het college afgehandeld wordt, of door Mitros. De wethouder geeft aan af te stemmen met Mitros, maar de mail wordt door het college afgehandeld.

7. Raadsvoorstel Chw bestemmingsplan kookgasvrij Overvecht 35

De vaststelling van de Crisis- en herstelwet kookgasvrij Overvecht maakt het juridisch mogelijk om in Overvecht Noord woningen kookgasvrij te maken en de gewenste overgang naar elektrisch koken mogelijk te maken. Dit plan faciliteert het volledig kookgasvrij maken van circa 320 woningen in het plangebied. Het project en dit ontwerpbestemmingsplan dragen daarnaast bij aan het behalen van de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid, in het bijzonder de warmtetransitie van de gebouwde omgeving.

40 Eerste termijn Pagina 3 van 40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) meldt dat GroenLinks instemt met het voorstel. Het is een stap in de richting naar aardgasvrij. De overstap is niet ingrijpend, maar wel aantrekkelijk. Mitros draagt de kosten, de bewoners worden volledig ontzorgd en gaan er financieel op vooruit. 5

De heer Peters (D66) steunt het plan van harte. Niemand gaat erop achteruit, iedereen gaat er flink op vooruit. Hij benadrukt dat bewoners goed meegenomen moeten worden in het proces en dat er passend gecommuniceerd moet worden. Hij vraagt hoe dit gebeurt. Er zijn veel meer woningen die van het gas af moeten. Er moet nu worden doorgepakt; hier moet een plan voor komen en er moet snel geëvalueerd worden.

10 De heer Van Heuven (PvdD) sluit zich aan bij voorgaande sprekers. In het bestemmingsplan staat dat niet het hele gebied van fase III vanwege gespikkeld eigendom meegenomen kan worden. Hij vraagt wat dit voor deze woningen betekent en voor alle woningen in Overvecht Noord die van het aardgas af moeten. 15 Mevrouw Smit (Volt) stemt in met het plan. Bewoners kunnen flink besparen. Zij vraagt wat er gebeurt als minder dan 70% van de bewoners instemt en hoe de bewoners worden meegenomen in de transitie. Het is niet alleen het plaatsen van een nieuwe kookplaat, mensen moeten ook wennen aan een nieuwe manier van koken. 20 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) heeft de ambities onderschreven, maar was wel kritisch op de keuze te beginnen in Overvecht. Het is goed dat de bewoners er financieel niet op achteruitgaan en dat zij nieuwe pannensets krijgen. 25

30

35

De heer Peters (D66) ziet dat anders. De huishoudens die het het hardst nodig hebben, moeten als eerste aan de beurt komen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) geeft aan dat de keuze te beginnen in Overvecht technisch beredeneerd is. De ervaring bij projecten van deze omvang is dat er kinderziektes zijn. De wijk kent veel problemen en bewoners weten niet wat ze te wachten staat, het is niet verstandig in Overvecht te beginnen. Zij vraagt de wethouder of zij kan bevestigen dat bewoners er niet financieel op achteruit gaan. De PvdA heeft zorgen over de communicatie. Er worden ouderwetse instrumenten ingezet. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd, brieven gestuurd, de bewoners konden zelf vragen om een individueel gesprek. Mevrouw Raaijmakers vraagt waarom er niet langs de huizen is gegaan, waarom er geen gebruik is gemaakt van ambassadeurs en of dit alsnog gedaan kan worden bij huishoudens die niet zijn bereikt. Er moet worden geleerd van dit project, zodat de communicatie bij volgende projecten beter gaat. Ten slotte geeft zij aan dat Stedin in januari 2024 moet vervangen. De voorbereidingen moeten in 2023 starten. Zij vraagt hoe reëel deze planning is.

40 De heer Stellinga (CDA) onderschrijft de aanpak, maar verbaast zich over de gekozen rechtsvorm van het bestemmingplan. Het is een bestemmingsplan zonder overgangsrecht. Hij vraagt of dit op deze manier kan en of er andere manieren zijn om dit te regelen. 45

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) ondersteunt het plan van harte en is blij met de voorwaarden. Ontzorgen is belangrijk om mensen mee te krijgen in de transitie en de mensen gaan er financieel Pagina 4 van 40

5

10

op vooruit. Zij vraagt of er plannen liggen dit project verder uit te breiden. In het plan is het uiteindelijk een kleiner gebied geworden dan geambieerd werd door een langere behandeltijd van de aanvraag Crisis- en herstelwet bij het ministerie, de noodzaak voor Stedin om tijdig te starten en de gestelde voorwaarden waar het gebied aan moet voldoen. Zij vraagt de wethouder hoe dit bij een volgend project voorkomen kan worden en of het haalbaar is om eerder te signaleren vanuit Stedin zodat de aanvraag bij het ministerie eerder gedaan kan worden en er meer tijd is voor de voorwaarden en het mogelijk is het project grootschaliger aan te pakken. De heer De Pagter (VVD) meldt dat de VVD in het verleden kritisch is geweest. De VVD hecht belang aan draagvlak, minimaal 70% van de inwoners moet instemmen en er moet een noodzaak zijn. De gasleidingen moeten vanwege de veiligheid binnenkort worden vervangen. Aan deze voorwaarden wordt voldaan, daarom kan de VVD instemmen met dit voorstel. De heer De Pagter vraagt of er concrete cijfers zijn over hoeveel mensen er hebben ingestemd. Verder vraagt hij of ook andere panden die van het gas af moeten in het plan kunnen worden ingetekend.

15 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt wat de heer De Pagter voor cijfers wil zien in het raadsvoorstel. Bijna 90% van de bewoners heeft ingestemd.

20

De heer De Pagter (VVD) verwacht bij een volgend voorstel concrete cijfers. Hij verwacht niet dat het voorliggend voorstel aangepast wordt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) geeft aan dat dit bij andere voorstellen ook niet gedaan wordt. De drempel van 70% is gehaald.

25

30

35

De heer De Pagter (VVD) meldt dat in het landelijk besluit van de Crisis- en herstelwet staat dat er een ruime meerderheid moet instemmen. Hij vindt het belangrijk te weten hoe groot die meerderheid is. Lid Minnaert (Bij1) is ook voorstander van het voorstel. Het is goed om snel te starten in Overvecht Noord. Er zijn wel enkele kanttekeningen. Een elektrische kookplaat is bijvoorbeeld niet altijd geschikt voor een tajine. Mensen die een elektrische kookplaat hebben, gebruiken daarvoor soms een apart gasstel met een gasfles. Dit zorgt voor een onveilige situatie. Bij1 ziet graag dat er bij de opties voor kookplaten rekening wordt gehouden met verschillende kookstijlen door bijvoorbeeld een kookplaat met een wokkuil aan te bieden en dat er een tajine geschikt voor inductie wordt aangeboden met een wokring. Bij1 vraagt of de wethouder hierover met Mitros in gesprek kan treden. De inwoners moeten goed worden geïnformeerd over de overgang naar elektrisch koken. Hierover moet op toegankelijke wijze en in verschillende talen worden gecommuniceerd. Ook kan er een aanspreekpunt worden ingericht waar mensen terecht kunnen met vragen.

40

45

De heer Usta (DENK) sluit zich aan bij de zorgen van de PvdA over het draagvlak en de communicatie en bij Bij1 over de tajine. DENK wil meer duidelijkheid over de vraag of de inwoners er daadwerkelijk financieel op vooruit gaan. Er zijn zorgen over de kosten. Een van de voorwaarden is dat de mensen er financieel niet op achteruit mogen gaan. De heer Usta vraagt of er helemaal geen kosten worden doorberekend naar de bewoners en of zij er op langere termijn niet financieel op achteruit gaan. In het stuk staat een berekening van hoeveel de bewoners er Pagina 5 van 40

financieel op vooruitgaan. De heer Usta vraagt of deze berekeningen gebaseerd zijn op de hoge gasprijzen of dat er een ruime berekening is gemaakt. Tot slot vraagt hij hoe het kan dat er gesproken wordt over financiële besparingen terwijl elders in het stuk staat dat bewoners er niet op achteruit gaan. 5 Mevrouw Oudejans (Student&Starter) ondersteunt het voorstel. De voorlichtingsbijeenkomsten waar bewoners kennis hebben kunnen nemen van de nieuwe pannenset is goed ontvangen. Student&Starter sluit zich aan over de vragen over de communicatie die zijn gesteld. 10

15

20

Wethouder Van Hooijdonk reageert op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen. In het licht van de hele opgave, is dit een bescheiden stap. Het is de eerste keer in Nederland dat een gemeente de bevoegdheid krijgt het gas bij huizen af te sluiten. Hier is nog geen wetgeving voor, deze komt er wel. Voor dit project is er een experimenteerartikel ontworpen. De bewoners maken geen kosten, Mitros neemt alle kosten voor zijn rekening en de bewoners betalen geen vastrecht meer. Ten aanzien van de communicatie meldt zij dat Mitros dit heel goed gedaan heeft. Zij hebben de bewoners actief benaderd. Er is een inloopbijeenkomst geweest waar mensen goed geïnformeerd zijn en ook bijvoorbeeld vragen over de tajines en wokringen hebben gesteld. Er zijn brieven gestuurd en de bewoners die niet hebben gereageerd zijn meerdere keren een-op-een benaderd. De heer Usta (DENK) constateert dat de kosten voor Mitros zijn. Hij vraagt of deze kosten niet worden doorberekend naar de klant en of de klanten er per definitie op vooruit gaan.

25

30

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat de bewoners besparen op vastrecht. Dit is een besparing van € 200,- per jaar. Er moet natuurlijk betaald worden voor elektriciteit, maar dit is niet duurder dan gas. De heer Usta (DENK) vraagt of de inwoners geen kosten maken voor het plaatsen van de kookplaten. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat alle kosten door Mitros worden betaald.

35

40

45

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of het niet mogelijk was om 230 deuren langs te gaan. In Overvecht is het belangrijk veel aan communicatie te doen. Er moet niet te snel de conclusie getrokken worden dat de communicatie goed is gegaan. Er blijft een groep die niet bereikt is. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat Mitros nog steeds bezig is om iedereen te bereiken. Er zijn ongeveer 50 huishoudens bezocht. Dit is een goede methode en er is veel energie in gestopt. Er zijn aanspreekpunten vanuit de gemeente en vanuit Mitros. Dit zijn mensen met verschillende culturele achtergronden. Bij de pannenset zit geen tajine, wel een wokring. Bijna 90% van de bewoners is akkoord, dus het project gaat zeker door. Bewoners uit andere wijken en huurders van andere corporaties melden dat zij ook graag mee willen doen. De installateurs moeten tijdig beschikbaar zijn, hier wordt door Mitros goed naar gekeken. De planning van Stedin is goed afgestemd met de procedure van de raad en met de corporaties. Hierdoor is het project wat kleiner geworden dan beoogd. Er zijn wat risico’s, maar de wethouder is positief gestemd. Pagina 6 van 40

De heer Usta (DENK) vraagt of de kosten voor elektriciteit lager zijn dan die van gas.

5

10

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt bevestigend. Er is ook een berekening gemaakt met het prijsplafond. Het kan zijn dat mensen eerder aan het prijsplafond voor elektriciteit zitten. Uit de berekening blijkt dat mensen onder de streep er nog altijd op vooruit gaan. Op de vraag of er niet meer huizen meegenomen konden worden, antwoordt de wethouder dat dit niet gedaan kon worden vanwege de afstemming met het ministerie en het experimenteerartikel. Dit biedt weinig ruimte. De heer Stellinga vroeg of er andere manieren zijn om dit project te regelen dan via een bestemmingsplan. Dit is niet mogelijk omdat dit onderdeel is van het experimenteerartikel. Verschillende fracties vragen hoe dit project verder uitgebreid kan worden. Er wordt in gesprek getreden met corporaties en VvE’s. De wens van het college is meters te maken. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of hiervoor een planning gemaakt kan worden.

15 Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat het college de raad in elk geval informeert over de laatste stand van zaken. Overvecht Noord is nu aan de orde. De eerste helft van 2023 kan er wat gemeld worden over de rest van de stad. 20

25

De heer Peters (D66) geeft aan dat er nu een gebiedsgerichte aanpak. Er zijn plekken waar het makkelijk is om van het gas af te gaan. Voor deze plekken is een gebiedsgerichte aanpak niet per se nodig. Deze plekken kunnen versneld van het gas af. Wethouder Van Hooijdonk meldt dat bezien wordt of een gebiedsgerichte aanpak de beste methode is. Er wordt serieus naar andere opties gekeken. Ook de corporaties moeten worden betrokken, zij doen de investering. De ChristenUnie gaf aan dat het traject lang heeft geduurd. Het was echter voor de Tweede Kamer en het ministerie van BZK spannend. Het is de eerste keer dat een gemeente mag zeggen dat woningen van het gas af moeten. Een volgende keer zal er een wet zijn die uitgevoerd kan worden.

30 Tweede termijn Mevrouw Raaijmakers (PvdA) had een vraag gesteld wat er van dit project geleerd kan worden ten aanzien van de communicatie. Zij hoort nu alleen dat er goed gecommuniceerd is en dat dit in de toekomst niet meer, maar minder zal zijn. 35

40

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat er nog niet is geëvalueerd. De inloopbijeenkomst was succesvol en de mensen voelden zich goed gehoord. Zij waren tevreden over de kwaliteit van wat er geleverd wordt. Het is duidelijk geworden wat mensen belangrijk vinden. Dit wordt als leerpunt meegenomen. De eerste helft van 2023 kan er meer gezegd worden over wat er geleerd is en wat dit voor de toekomst betekent. Dit agendapunt wordt als A-punt geagendeerd voor de raadsvergadering.

45

Toezegging: Wethouder Van Hooijdonk neemt de planning van het kookgasvrij maken van Overvecht Noord op in de raadsbrief, evenals de toezegging dat zij de eerste helft van 2023 de raad informeert over wat er geleerd is in dit traject en wat dit voor de toekomst betekent. Pagina 7 van 40

De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten

5

10

De heer Usta (DENK) meldt dat DENK een motie overweegt ten aanzien van het vorige agendapunt. De motie gaat over de zekerheid voor bewoners dat zij op langere termijn er niet financieel op achteruit gaan. De voorzitter concludeert dat het punt als B-punt voor de raad geagendeerd wordt. De besprektijd is 5 minuten. Hij wijst erop dat dit agendapunt al was afgesloten. Dit is niet de juiste gang van zaken. Hij verzoekt voortaan de juiste gang van zaken te hanteren. De voorzitter verwacht dat er geen gebruik gemaakt hoeft te worden van het avonddeel van deze vergadering.

15

20

25

30

35

40

45

8 Raadsbrief doorlopend Klimaatpanel Dit punt is geagendeerd door de fracties van D66, GroenLinks, Volt, PvdA, Student&Starter en PvdD. De agenderende fracties willen spreken over het aangekondigde Klimaatpanel en de uitvoering van motie 2022/100. Omdat de startbijeenkomst van het Klimaatpanel al plaatsvindt op 12 december 2022 wensen de agenderende fracties dit al voor aanvang van het panel te bespreken. Om die reden is dit onderwerp met spoed op de agenda van de commissie EDW geplaatst. De bespreking vindt plaats in één termijn. Eerste termijn De heer Peters (D66) schetst de definities. Een Klimaatpanel is een doorlopend participatieproces rondom alle klimaatgerelateerde onderwerpen. Dit is niet omvangrijk en nog vrijblijvend. Een Burgerberaad is een omvangrijk participatietraject waar inwoners via loting worden gekozen en mandaat hebben. Een Klimaatberaad is een burgerberaad over klimaat. Vandaag wordt gesproken over het Klimaatpanel. Dit is een sympathiek voorstel dat ook in het coalitieakkoord staat. Het panel heeft 50 deelnemers die via loting gekozen zijn. In motie 100 wordt gezegd dat duidelijk moet zijn wat het mandaat van de deelnemers is. Dit wordt nu nog gemist. Er wordt gereflecteerd op en er wordt input opgehaald, maar er wordt niets gezegd over wat er met de stem van de deelnemers gedaan wordt. Dit is een tekortkoming.

D66 vindt dat de deelnemers mandaat moeten hebben en dat wordt aangegeven wat er met de input van de deelnemers wordt gedaan. De onderwerpen moeten nog bepaald worden, dit is ook een mandaat van het Klimaatpanel. Wanneer er zaken niet worden opgepakt moet dit goed onderbouwd worden teruggegeven aan het panel. Dit moet aan de voorkant beter worden ingericht. Hij vraagt of de wethouder hiertoe bereid is. Mevrouw Heijne (GroenLinks) constateert dat de heer Peters het Klimaatpanel vrij klein maakt en neerzet als een aardig idee. Het Klimaatpanel komt er naar aanleiding van een motie van D66, zij had meer enthousiasme verwacht. Het goede aan het Klimaatpanel is bovendien dat er doorlopend geraadpleegd wordt. De heer Peters (D66) vindt het Klimaatpanel een geweldig idee, maar het kleine eraan is, is dat het Klimaatpanel naast een Burgerberaad wordt gelegd. D66 vindt dat het Klimaatpanel het Pagina 8 van 40

Burgerberaad niet moet vervangen. Een Klimaatpanel is een mooi participatie-instrument, maar een Burgerberaad is het summum.

5

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of de heer Peters het ermee eens is dat het Burgerberaad niet hetzelfde moet gaan doen als het Klimaatpanel. De heer Peters (D66) vindt dat heel verstandig, maar er moet nog besloten worden wat het Klimaatpanel gaat doen. Het Burgerberaad moet wel over klimaat gaan. Dit is een van de mogelijke onderwerpen. Het is zonde als de stem van het Burgerberaad wordt weggecijferd.

10 Mevrouw Heijne (GroenLinks) is blij dat de heer Peters ook ziet dat er geen zaken overgedaan moeten worden. Dit komt de inbreng van de deelnemers niet ten goede.

15

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of de heer Peters andere vormen van participatie minder belangrijk vindt. De heer Peters (D66) antwoordt dat er problemen zijn met participatie. Er moet gezocht worden naar nieuwe vormen. Een Burgerberaad is een mooi nieuw idee met veel potentie. Hij ziet dit als het summum. Mocht dit niet goed werken, dan moet er een nadere vorm worden gezocht.

20 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) constateert dat D66 steeds opzoek is naar een nieuw instrument. Participatie kan zeker beter, de heer Peters vindt een Burgerberaad het summum, maar het Klimaatpanel moet nog beginnen. 25

De heer Peters (D66) vindt dat mevrouw Raaijmakers dit heel politiek maakt, terwijl D66 en de PvdA op één lijn zitten. Hij heeft aangegeven dat een Burgerberaad potentie heeft. Hij ziet het Klimaatpanel als een mooi instrument om ook over klimaat mee te denken. Met de deelnemers kan ook gesproken worden over hoe zij een Burgerberaad zien op klimaatgerelateerde onderwerpen.

30 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) constateert dat de heer Peters vooruitloopt op de invulling van het Burgerberaad, zij wil dit nog niet invullen.

35

De heer Peters (D66) heeft gezegd dat een Burgerberaad als mogelijk onderwerp klimaat kan hebben, maar gaat ook over andere onderwerpen. Hij wil het onderwerp klimaat niet uitsluiten. De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat het mogelijk is meerdere Burgerberaden naast elkaar te zetten. Er hoeft nu nog niet gekozen te worden over welk thema een beraad gaat.

40

45

De heer Peters (D66) denkt dat dit kan. Maar het goed organiseren van een Burgerberaad vergt organisatie en geld. Het voorstel van D66 is één Burgerberaad in te stellen en dat succesvol te maken. De heer Van Heuven (PvdD) denkt dat er geen dingen overgedaan worden als er eerst een Klimaatpanel gedaan wordt en daarna in een Burgerberaad inwoners mandaat geven. Hij vraagt Pagina 9 van 40

de heer Peters of hij het met hem eens is dat als er een Burgerberaad gedaan wordt over klimaat dit niet dubbelt met een Klimaatpanel.

5

10

15

De heer Peters (D66) antwoordt dat dit afhangt van het onderwerp. Er zijn op klimaat veel onderwerpen die in de Stadsgesprekken aan de orde zijn gekomen en die in de Klimaatvisie terugkomen. Er zou dan geen dubbeling zijn, los van het mandaat. De heer Van Heuven (PvdD) is het daarmee eens als er een ander inhoudelijk onderwerp aan de orde is, maar in het Klimaatpanel mogen inwoners meepraten. Als de zeggenschap van inwoners geüpgraded wordt, is er geen dubbeling. De heer Peters (D66) geeft aan dat dat de reden is dat hij de wethouder vraagt of het Klimaatpanel mee te zeggen kan hebben. Verder geeft hij aan dat hij ervoor wil waken dat dit Klimaatpanel niet gezien gaat worden als vervanging voor een eventueel Burgerberaad over klimaat. Als de uitwerking van het Burgerberaad komt, beslist de raad over de thema’s die daar aan de orde komen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de heer Peters het er wel of niet mee eens is dat het Klimaatpanel gebruikt kan worden om een mogelijke vraag voor het Klimaatberaad te formuleren.

20 De heer Peters (D66) antwoordt dat als er voor gekozen wordt in de uitwerking van een Burgerberaad, dat het daar over klimaat gaat is het mooi om een Klimaatberaad en een Klimaatpanel op elkaar aan te laten sluiten. Als er een Burgerberaad over asiel gedaan wordt, is het vreemd als een Klimaatpanel daarover mee gaat praten. 25

30

De heer Dijkstra (EenUtrecht) onderschrijft dat, maar hij vraagt of D66 het een goed idee vindt een vijfde vraag aan het Klimaatpanel toe te voegen, namelijk dat de deelnemers gevraagd wordt wat de urgentie is om mogelijk de vraagstukken op klimaat en energietransitie ook in een zwaardere vorm als in het Burgerberaad te bespreken. En zo ja, wat dan de afbakening van die vraag kan zijn. Zodat deze groep inwoners echt benut wordt. De heer Peters (D66) antwoordt dat dat goed is, maar onder de voorwaarde dat goed wordt uitgelegd welke processen er voorafgaand door inwoners zijn besloten en hoe dat is besloten. Dit moet heel zorgvuldig gedaan worden.

35 De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of D66 er voor is de wethouder nu te vragen een vijfde doel aan het Klimaatpanel toe te voegen, namelijk te onderzoeken wat de urgentie is om het onderwerp ook in het Klimaatberaad te behandelen en wat dan de vraagstelling kan zijn en dit in de raad vast te stellen. 40 De heer Peters (D66) vindt dit lastig omdat er nog niet is afgesproken dat er een Klimaatberaad gaat plaatsvinden. Als de raad in Q1 2023 vaststelt dat er een Burgerberaad over klimaat komt. Dan kan er met het Klimaatpanel bekeken worden hoe een Klimaatberaad ingericht kan worden. 45

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt het goed als er een doorlopend Klimaatpanel komt. Inwoners worden vijfmaal per jaar bevraagd op de praktische uitwerking van de energietransitie. Pagina 10 van 40

5

Bewoners worden structureel betrokken bij de ontwikkelingen die hen gaan raken. GroenLinks heeft twee aandachtspunten. Het panel wordt samengesteld via loting en de uitkomsten worden online bij een grotere groep getoetst. Het kan zijn dat na een paar bijeenkomsten blijkt dat sommige groepen niet goed vertegenwoordigd zijn. Mevrouw Heijne vraagt hoe ervoor gezorgd wordt dat deze mensen ook gehoord worden. Zij ziet graag dat mensen actief benaderd worden, bijvoorbeeld via moskeeën, christelijke instellingen of buurthuizen. De heer Peters (D66) begrijpt de oproep, maar geeft aan dat een volledige afspiegeling nooit gehaald wordt. Hij vraagt welke groepen mensen er allemaal vertegenwoordigd moeten zijn.

10

15

Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat er van te voren bepaalde groepen geïdentificeerd kunnen worden. Hier kan het panel op gecheckt worden. Verder geeft zij aan dat de uitkomsten van de sessies worden gepubliceerd op een gemeentelijk platform. GroenLinks vindt het belangrijk dat duidelijk wordt wat er met de uitkomsten wordt gedaan en als er iets niets overgenomen wordt, dat wordt beargumenteerd. De heer Peters (D66) stelt voor het Klimaatpanel een plek te geven tijdens de Groene Verantwoordingsdag en hen daar naar hun ideeën te vragen.

20

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dit een goed idee. Zij gaat dit de wethouder vragen.

25

De heer Van Heuven (PvdD) meldt dat er gesproken wordt over Klimaatpanels en Klimaatberaden. GroenLinks is blij met het Klimaatpanel, maar vraagt of vooraf duidelijk gemaakt kan worden wat er gebeurt met de input die inwoners geven. Hij vraagt wat voor GroenLinks het verschil is tussen een Klimaatberaad en een Klimaatpanel. Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat zij ook op zoek is naar dat verschil.

30

De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat de deelnemers aan het Klimaatpanel verwachten dat er daadwerkelijk iets gedaan wordt met wat zij inbrengen, dus dat er actie op wordt ondernomen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat duidelijk gemaakt wordt wat er met de inbreng van de deelnemers gedaan wordt.

35

40

45

De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat het verschil wezenlijk is als de deelnemers aan het Klimaatpanel iets willen, dat de raad daarin meegaat. Hij vraagt of mevrouw Heijne bereid is die stap te zetten. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat lastig. Het Klimaatpanel krijgt dan beslissingsbevoegdheid. De gemeenteraad moet een afweging maken. Zij gaat niet helemaal mee met de heer Van Heuven. De heer Dijkstra (EenUtrecht) proeft dat GroenLinks ook richting een Burgerberaad gaat want mevrouw Heijne vraagt om twee zaken die juist het verschil zijn tussen een panel en een beraad. Hij vraagt of GroenLinks er voor is om bij dit panel een gewogen loting als een randvoorwaarde mee te nemen. Pagina 11 van 40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat dit niet handig is, de loting is al uitgevoerd.

5

De heer Dijkstra (EenUtrecht) doelde erop dat de groep van 50 mensen een goede afspiegeling moet zijn. Mevrouw Heijne (GroenLinks) heeft hier voldoende over gezegd.

10

15

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of GroenLinks er voor is dat de uitkomsten van het Klimaatpanel in de gemeenteraad komen en dat niet tegen het Klimaatpanel gezegd wordt dat wat zij suggereren niet past in het beleid. Mevrouw Heijne (GroenLinks) meldt dat dit aansluit bij wat zij aangaf, namelijk beargumenteerd aangeven wat er gedaan wordt met de uitkomsten. Onderwerpen kunnen altijd in de gemeenteraad worden geagendeerd. Mevrouw Smit (Volt) vraagt mevrouw Heijne of zij vindt dat klimaat deel kan zijn voor een Burgerberaad.

20

Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt bevestigend. Het is niet verstandig om dingen over te doen, maar klimaat is veel breder dan het onderwerp energie. Mevrouw Smit (Volt) vraagt of GroenLinks vindt dat het onderwerp klimaat een Klimaatberaad behoeft.

25 Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat het onderwerp van het Klimaatberaad nog bepaald gaat worden, zij loopt daar niet op vooruit.

30

De heer Peters (D66) vraagt mevrouw Heijne of zij geen beslissingsbevoegdheid wil voor een Klimaatberaad. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wil niet vooruitlopen op het gesprek over een Klimaatberaad. Het gaat nu over een Klimaatpanel.

35

40

Mevrouw Smit (Volt) geeft aan dat echte systeemverandering vanuit de maatschappij komt. Veel inwoners en fracties willen graag een Klimaatberaad. De VVD was heel teleurgesteld dat er een fout in het coalitieakkoord stond. Het ging niet over een Klimaatberaad, maar over een Klimaatpanel. Daarbij werd gewezen naar motie 100. Die motie gaat over een panel voor de uitwerking van een energievisie. Voor de coalitie maakt dat niet uit, want de energievisie wordt een klimaatvisie en daarbij is de vrijheid genomen motie 100 toe te passen op de klimaatvisie en het aangekondigde Klimaatpanel. Klimaat is veel breder dan alleen de energietransitie en vraagt meer dan een panel. Veel partijen en inwoners zijn gefrustreerd over de gang van zaken. De VVD vindt dat de wethouder teveel vrijheid heeft genomen door in te zetten op een Klimaatpanel en voorbij te gaan aan een Klimaatberaad.

45 Pagina 12 van 40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt mevrouw Smit wat zij het verschil vindt tussen een Klimaatpanel en een Klimaatberaad.

5

10

15

20

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat er verschil is in mandaat en heldere afspraken over wat er met de uitkomsten gaat gebeuren. Dit is bij het Klimaatpanel tot nu toe niet gedaan. De onafhankelijke procesbegeleiding is een verschil. Het Klimaatpanel wordt georganiseerd door de gemeente en voor het Klimaatberaad is een onafhankelijke procesbegeleiding gewenst. Ook is er een verschil in tijd en budget. Er is € 50.000,- gereserveerd voor het Klimaatpanel, de Stadsgesprekken hebben € 400.000,- gekost. Het Klimaatpanel gaat over uitvoering, het beraad over beleid. Beleid vraagt een ander gesprek. Uit onderzoek blijkt dat dit zorgt voor een gevoel van eigenaarschap. Mevrouw Heijne (GroenLinks) constateert dat mevrouw Smit refereert aan de € 400.000,- die zijn uitgegeven aan de Stadsgesprekken, er is echter ondertussen al heel veel gedaan. Zij vraagt of Volt klimaat in een Klimaatberaad wil behandelen, of andere onderwerpen. Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat er een verschil is tussen de energievisie en de klimaatvisie. Klimaat is meer dan alleen energie. De onderwerpen die al besproken zijn, moeten als basis voor het gesprek gebruikt worden. Het Klimaatpanel moet daar als basis voor fungeren. De wereld is veranderd sinds de Stadsgesprekken. Er is energiearmoede, politieke frictie en inflatie. Om deze reden is het goed een Klimaatberaad te organiseren.

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat klimaat een onderwerp van het beraad kan zijn, maar dat gesprek wordt elders gevoerd.

25 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt mevrouw Smit of zij beweert dat het kwade opzet is van het college dat er een Klimaatpanel georganiseerd wordt in plaats van een Klimaatberaad.

30

Mevrouw Smit (Volt) heeft willen zeggen dat het jammer was te lezen dat het om een Klimaatpanel ging. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) geeft aan dat gezegd is dat de wethouder teveel vrijheid heeft genomen, terwijl de wethouder heeft toegegeven dat er een fout is gemaakt.

35

40

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat motie 100 ging over een panel voor de energievisie. Het is nogal een slip of the tong om het dan vervolgens over een Klimaatpanel gaat. Dit is kwalijk. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) snapt de teleurstelling, maar hier is geen kwade opzet in het spel. Mensen moeten niet in een kwaad daglicht geplaatst worden. Het college volgt de opdracht die de raad gegeven heeft. Mevrouw Smit (Volt) herhaalt dat een panel voor een energievisie iets anders is dan een panel voor een klimaatvisie. Er moet aanvullend wat geburen op klimaat.

45

De heer Peters (D66) wijst erop dat met een Klimaatpanel geen Klimaatberaad wordt uitgesloten. Pagina 13 van 40

Mevrouw Smit (Volt) deelt dat. Zij hoopt dat dat inderdaad het geval is. De heer Peters (D66) vindt dat Volt dan extra blij zou moeten zijn. Er komt een Klimaatpanel en misschien een Burgerberaad over klimaat. 5 Mevrouw Smit (Volt) weet niet of zij daar blij mee moet zijn. Het is nog maar de vraag of er een Klimaatberaad komt. Er moet zeker nog wat aanvullend gebeuren. Zij vraagt de wethouder of zij vindt dat het Klimaatberaad nog nodig is, aanvullend op het Klimaatpanel. Panelleden krijgen € 50,- per bijeenkomst. Volt vraagt waarom dit is. 10 De heer Peters (D66) vraagt wat mevrouw Smit zou willen voorstellen. Mevrouw Smit (Volt) zou het panel waardevol vinden als dit ingezet wordt als voorbereidend werk voor het beraad. 15 Mevrouw Oudejans (Student&Starter) vraagt of mevrouw Smit vindt dat er in het Klimaatpanel over de inhoud gepraat moet worden.

20

25

30

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt bevestigend. Zij vervolgt haar bijdrage. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 75% van de volwassenen zich zorgen maakt over de klimaatverandering. Met het Klimaatberaad krijgen mensen een stem. Als er geen politieke wil is om bestaand beleid aan te passen, heeft het geen zin een Burgerberaad te organiseren. Dit is niet bedoeld om draagvlak te scheppen over beslist beleid. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) sluit zich aan bij de opmerking van GroenLinks over de representativiteit van het panel en bij de opmerking van D66 over het mandaat van het panel. In de brief die de deelnemers hebben ontvangen staat niet duidelijk waar het panel voor gebruikt gaat worden. Er moet op zijn minst duidelijk gemaakt worden wat er met de input van de deelnemers gedaan wordt en als de input niet wordt meegenomen, moet dit beargumenteerd worden. De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat van te voren duidelijk moet zijn wat er met de input van de deelnemers gebeurt.

35

40

45

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) bedoelde dat bij de eerste bijeenkomst duidelijk gemaakt wordt wat het panel gaat doen en wat de deelnemers kunnen verwachten. De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat mensen nu denken op basis van de brief dat zij alleen kunnen meedenken, daardoor kan er minder motivatie zijn zich aan te melden. Mensen moeten voor aanmelding weten wat er met hun input gebeurt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat dat duidelijker in de brief had moeten staan. Dit is een les voor de toekomst. Het heeft niet haar voorkeur een nieuwe brief te sturen. Zij vervolgt haar bijdrage. Zij wil niet vooruitlopen op de invulling van het Burgerberaad. Dat kan klimaat zijn, maar ook andere onderwerpen. Het is belangrijk dat in het Burgerberaad geen zaken overgedaan worden. Pagina 14 van 40

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt mevrouw Raaijmakers of zij vindt dat de concrete uitwerking van de opdrachtformulering naar de raad komt zodat de gemeenteraad daar op 1 december 2022 nog iets over kan zeggen. 5 Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wil de beantwoording van de wethouder afwachten.

10

15

20

25

Mevrouw Oudejans (Student&Starter) sluit zich aan bij de vragen over de goede vertegenwoordiging in het panel. Zij vraagt hoe dit gewaarborgd wordt en wat er gebeurt als blijkt dat er geen goede vertegenwoordiging is. Student&Starter is ook enthousiast over een eventueel Burgerberaad over het klimaat. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) is blij dat het Klimaatpanel gaat starten. De ChristenUnie is zich ervan bewust van de noodzaak dat er maatregelen getroffen moeten worden. Het is daarbij goed gebruik te maken van de kennis en ervaring van de inwoners. Zij vraagt in hoeverre de loting volledig aselect is geweest, in hoeverre het panel daadwerkelijk representatief voor de stad is en hoe ondervertegenwoordigde partijen alsnog vertegenwoordigd worden. Verder vraagt zij of er een tolk bij de bijeenkomsten aanwezig kan zijn als iemand daarom vraagt. Ook kan de bijeenkomst in twee talen aangeboden kan worden of kan er gewerkt worden met fluistervertaling. Taal mag geen barrière zijn. Het mandaat moet helder zijn. Dit staat in de uitnodigingsbrief niet duidelijk omschreven. Bij elke bijeenkomst moet duidelijk zijn welk mandaat er ligt en wat dit betekent voor de deelnemers. Zo worden teleurstellingen achteraf voorkomen.

In de raadsbrief staat dat gezien wordt dat inwoners moeite hebben te ontdekken wat de klimaattransitie voor hen betekent en hoe ze zelf stappen kunnen zetten zich hierop voor te bereiden. De ChristenUnie vraagt of dit onderwerpen zijn waar het Klimaatpanel zich mee bezig gaat houden. Het is belangrijk dat er een stadsbrede terugkoppeling komt van wat er in het panel is besproken en wat daarmee gaat gebeuren. In de raadsbrief staat dat dit in ieder geval op het gemeentelijke platform DenkMee en in de Nieuwsbrief Utrecht gepubliceerd wordt. Inwoners moeten hier actief naar opzoek, een deel van de inwoners wordt daarmee niet bereikt.

30 Mevrouw Smit (Volt) vraagt of een het een goed idee is een presentatie te geven op de Groene Verantwoordingsdag en of er aanvullend nog wat nodig is.

35

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) antwoordt bevestigend. Zij vervolgt haar inbreng. Mensen die niet bereikt worden, weten nog steeds niet wat de klimaattransitie voor hen betekent. De ChristenUnie pleit ervoor dat er een stadsbrede terugkoppeling komt, bij voorkeur in meerdere talen in de vorm van folders in de bibliotheek, animaties in abri’s, op bijeenkomsten in buurthuizen. Zij vraagt de wethouder of zij kan toezeggen dat terugkoppeling stadsbreed en op diverse manieren gaat gebeuren en hoe de raad daar vooraf over wordt geïnformeerd.

40

45

De heer Van Heuven (PvdD) vindt het goed te werken met een Klimaatpanel, de deelnemers moeten wel vooraf weten wat er met hun inbreng gebeurt. Ook moet er een gewogen loting plaatsvinden, dit is nog mogelijk. Deelnemers moet gevraagd worden of er een Klimaatberaad gewenst is en hoe zij het mandaat willen invullen. De PvdD hoopt dat het Klimaatpanel breder gaat kijken dan energie alleen. De PvdD denkt aan onderwerpen als consumptie en Pagina 15 van 40

eiwitconsumptie en hoopt dat de gemeente openstaat voor een breed scala aan onderwerpen. De PvdD is voorstander van een Klimaatberaad. Dit heeft een sterker mandaat.

5

De heer Stellinga (CDA) onderschrijft het Klimaatpanel van harte. Hij vraagt waar de vergoeding voor de deelnemers van € 50,- op gebaseerd is en of dit ook meer kan zijn. Mevrouw Meerding (VVD) geeft aan dat de brief over het Klimaatpanel is door het college pas op 3 november 2022 verstuurd. Het lijkt erop dat het college niet zich te wachten op de mening van de raad. Het college had ook eerst een raadsvoorstel aan de raad kunnen voorleggen.

10 Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan het een uitvoering van een motie van D66 betreft. Zij vraagt of de VVD over iedere uitvoering van een motie een raadsvoorstel wil ontvangen.

15

Mevrouw Meerding (VVD) wil dat niet, maar als er vooraf geen mandaat van de raad gevraagd wordt, heeft dat gevolgen voor wat er met de uitkomsten van het panel gedaan kan worden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) meldt dat er gesproken is over de uitkomsten. Hiervoor is geen oordeel van de raad nodig. Volgens de motie gaat er een Klimaatpanel aan de slag en de raad vraagt wat er gebeurt met de uitkomsten. Zij ziet niet wat de raad vooraf nog meer moet doen.

20 Mevrouw Meerding (VVD) ziet dat wel. De raad heeft niet meebesloten over de vele vragen die vandaag gesteld worden.

25

30

35

40

45

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt dat de raad goed heeft opgelet. Er komt een brief, de raad agendeert die. Zo gebeurt dat heel vaak. Mevrouw Meerding (VVD) geeft aan dat er stappen zijn gezet die niet meer teruggedraaid kunnen worden en waar de raad niet over heeft meegesproken. Zij vervolgt haar inbreng. De VVD is geen groot voorstander van een Klimaatpanel als participatievorm. Het is goed bewoners te betrekken bij beleid en bij de praktische uitwerking van de ambities van de energievisie, maar de VVD heeft vraagtekens bij de representativiteit van een Klimaatpanel. Er moet voor gezorgd worden dat daar niet alleen mensen zitten die heel mondig zijn en al een sterke mening hebben over dit onderwerp. De heer Peters (D66) meldt dat de deelnemers geloot worden. Hij vraagt voor welke vorm van participatie de VVD wel voorstander is. Mevrouw Meerding (VVD) is groot voorstander van participatie. Vaak is er een concrete aanleiding, iets dat in de omgeving van de inwoners gebeurt. Het gaat nu over een breed thema waar 50 mensen voor geloot zijn. Dit zijn mensen die klimaat heel belangrijk vinden. Het risico is dat mensen die wel belang hebben bij het onderwerp, niet meeparticiperen. De heer Peters (D66) hoort mevrouw Meerding zeggen dat alleen de omwonenden moeten participeren. Als inwoner van een stad mag je een mening hebben over duurzame energieopwekking.

Hij vraagt voor wie de VVD opkomt. Pagina 16 van 40

Mevrouw Meerding (VVD) heeft willen zeggen dat participatie logisch is bij projecten die bij inwoners in de buurt plaatsvinden. Dat betekent niet dat er nog een bredere groep uitgenodigd kan worden. 5

10

De heer Peters (D66) vraagt of de VVD het niet met hem eens is dat in zo’n panel, naast de inwoners van de stad, ook de omwonenden worden gehoord. Mevrouw Meerding (VVD) is het daar niet mee eens. Als zij de uitnodiging had gekregen weet zij niet of zij daarop in was gegaan. Het onderwerp is heel breed en de groepen die niet altijd vooraan staan reageren er niet op. Mevrouw Heijne (GroenLinks) gaat mee met de VVD met de zorgen over de brede vertegenwoordiging, maar de oplossing van de VVD is dat er dan geen Klimaatpanel moet komen. Zij vraagt mevrouw Meerding of zij niet mee kan gaan in de vraag die zij hierover heeft gesteld.

15 Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat zij de inbreng van GroenLinks goed vond, maar dat zij verwacht dat, ook als er een gewogen loting gedaan wordt, de juiste mensen niet bereikt worden. Als dit wel lukt kan dat de mening van de VVD veranderen. 20

25

30

Mevrouw Smit (Volt) geeft aan dat de brief ambtelijk is ingestoken. Zij vraagt mevrouw Meerding of het zou helpen als de brief in makkelijker taal opgesteld was en er instond dat zelfs als iemand niet goed ingevoerd is in het onderwerp, zij zich toch kunnen aanmelden. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat een goede suggestie. Dit geldt ook voor de bijeenkomst zelf. Zij vervolgt haar inbreng. Het moet duidelijk zijn wat er gebeurt met de uitkomsten van het panel en of deze al dan niet bindend zijn. Dit moet vooraf aan de deelnemers zijn gecommuniceerd. Dit is niet gebeurd en dit is een beginnersfout. Het Lid Minnaert (Bij1) maakt zich ook zorgen over de representativiteit van het Klimaatpanel. Als op 12 december 2022 blijkt dat het panel geen goede afspiegeling is van de Utrechtse samenleving: een representatie van verschillende genders, etniciteiten, seksualiteiten, opleidingsniveaus, klassen, lichamelijke en mentale gesteldheden en leeftijden, moet dit eerst verbeterd worden. Zij vraagt de wethouder dit toe te zeggen. Een aantal randvoorwaarden moet goed geregeld zijn, zoals bijvoorbeeld een tolk en een verhoging van de vergoeding.

35 De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het lid Minnaert de groep van 50 mensen bedoelt, of de totale groep die ook online meedoet.

40

45

Het lid Minnaert (Bij1) bedoelt beide groepen. Verder heeft Bij1 een aantal vragen aan de wethouder: kan de wethouder garanderen dat de locatie goed bereikbaar is met het OV voor bijvoorbeeld mensen die slecht ter been zijn, kan ervoor worden gezorgd dat de sessies zowel online als fysiek toegankelijk zijn en kan ervoor gezorgd worden dat de voorzitter van de sessies getraind is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het onbestaanbaar dat het college een panel in gang zet zonder de raad daarin mee te nemen. Het is goed dat het panel gestart wordt, maar hij Pagina 17 van 40

5

waarschuwt voor een teleurstelling. Veel deelnemers zullen willen meepraten over beleidskeuzes en haken later af. Hij vraagt de wethouder hoe dit voorkomen gaat worden. Verder vraagt hij of de volledige vraagstelling en de uitnodigingsbrief met de raad kan worden gedeeld, of er een concretere vraagstelling beschikbaar is, hoe de wethouder ervoor zorgt dat de groep van 50 mensen een behoorlijke afspiegeling is en of de wethouder bereid is een vijfde vraag toe te voegen, namelijk of panelleden vinden dat Utrechters genoeg invloed hebben gehad op cruciale beleidskeuzes ten aanzien van klimaat en energietransitie. Als zij dat niet vinden, kan het panel gevraagd worden of zij vindt dat het Burgerberaad daar een goede oplossing voor is. En als het antwoord daarop ja is, om welke vraagstelling het dan zou gaan.

10 De heer Peters (D66) constateert dat de heer Dijkstra een scherpe vraagstelling formuleert. Hij vraagt hoe dit zich verhoudt tot de vierjaarlijkse gemeenteraadverkiezingen.

15

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt dat dit zich prima tot elkaar verhoudt. Eens in de vier jaar stemmen voldoet niet om mensen het gevoel te geven dat ze mee kunnen denken en invloed hebben. De heer Peters (D66) schrok van de vraagstelling. Er moet een meer specifieke vraag gesteld worden waar mensen een mening over kunnen hebben.

20

25

30

De heer Dijkstra (EenUtrecht) meldt dat er Stadsgesprekken zijn geweest over energietransitie. Daar werden beleidskeuzes aangestipt. De meningen in de raad zijn verdeeld of dit een soort Burgerberaad is of niet en of de inwoners het gevoel kunnen hebben dat zij voldoende invloed hebben gehad op de gemaakte keuzes. Hij wil weten van het Klimaatpanel of dit voortraject voldoende is geweest en of de deelnemers vinden dat het instrument van Burgerberaad geschikt is. De heer Peters (D66) geeft aan dat er een belangrijke vraag aan vooraf gaat. Het is ook belangrijk te vragen hoeveel invloed mensen willen hebben op een beleid van de gemeente. Er is waarschijnlijk een grote groep die dat niet wil. Niet iedereen heeft evenveel behoefte om bij alle beleid betrokken te worden. De voorzitter constateert dat er veel woorden gewijd aan vragen die meerdere keren zijn gesteld.

35

40

45

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt de wethouder of zij bereid is de opdracht aan het panel ruim voor de vergadering van 1 december 2022 met de raad te delen. De heer Temming (Stadsbelang Utrecht) ziet geen meerwaarde van een Klimaatpanel. Echte participatie moet van de inwoners zelf komen en moet niet worden georganiseerd door de gemeente. Bovendien moeten inwoners niet betaald worden om te participeren. Ook zijn er zorgen over de afspiegeling van de inwoners in het panel. Niet iedereen heeft de tijd en de kennis om mee te doen aan een panel, maar ook deze mensen moeten gehoord worden. Hij vraagt hoe de wethouder de positie van inwoners ziet die weigeren mee te doen of niet kunnen meedoen aan dit panel. Stadsbelang Utrecht blijft voorstander van participatie, maar liever door middel van een referendum. Pagina 18 van 40

De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten Wethouder Van Hooijdonk reageert op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen. 5

10

15

20

25

Het college voert motie 100 uit. De opdracht is het Klimaatpanel uit te voeren dat doorlopend helpt bij de uitvoering van klimaatbeleid. Eerder is tweemaal iets georganiseerd dat richting een beraad gaat, de Stadsgesprekken. Hier werd over beleid gesproken. De uitkomsten daarvan komen terug in de klimaatvisie. Het Klimaatpanel assisteert bij het uitvoeren van beleid. Er vindt een dialoog plaats over de vraag of de gemeente aansluit bij de behoefte van de inwoners en of zij met de regelingen uit de voeten kunnen. Tot nu toe is hier positief op gereageerd. Het college voert de opdracht van de raad uit en heeft geen indicatie gehad dat er een raadsbesluit zou moeten komen. Er is haast gemaakt omdat dit een goede gelegenheid is om met een groep mensen over de hoge energielasten te spreken. De wethouder zegt toe de uitnodigingsbrief met de raad te delen. Zij dacht dat het mandaat helder in de uitnodigingsbrief staat. Het gaat eigenlijk over raadplegen. De gemeente wil met mensen in gesprek, mensen dragen zelf thema’s aan en sluit aan bij wat mensen willen. De input wordt niet ter kennisgeving aangenomen. Goede adviezen worden ter harte genomen. Hierover wordt verantwoording afgelegd naar het panel. De heer Peters (D66) vindt dat de deelnemers van te voren moeten weten dat er serieus met hun input wordt omgegaan.

Wethouder Van Hooijdonk meldt dat hier bij de introductiebijeenkomst van december 2022 bij wordt stilgestaan. Het panel gaat niet over kaderstelling en beleid, het betreft een andere formule. Het Klimaatpanel kan een podium krijgen op de Groene Verantwoordingsdag. Het is aan de raad dit te beslissen. Het college neemt de uitkomsten van het Klimaatpanel mee in de voortgangsrapportage, ook worden deze in de reguliere nieuwsbrieven opgenomen. Er moet gezocht worden naar een manier waarop alle inwoners worden meegenomen in het handelingsperspectief. De inwoners zitten niet te wachten op de adviezen zelf, maar op de wijze waarop de inwoners geholpen worden.

30 Mevrouw Alblas (ChristenUnie) is het hier deels mee eens, maar denkt dat het belangrijk is de inwoners terug te geven wat er gebeurt in het Klimaatpanel zodat meer mensen er enthousiast over worden. Zij wil beide zaken stadsbreed teruggekoppeld zien. 35

40

Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat er een nieuwsbrief aan alle inwoners verspreid kan worden, maar het is de vraag wat daarin staat. Wat er in het Klimaatpanel besproken is, of juist de uitkomsten daarvan. Zij denkt dat laatste. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) onderschrijft dat, maar het moet duidelijk zijn dat een uitkomst tot stand is gekomen doordat inwoners hierover hebben kunnen meedenken. Wethouder Van Hooijdonk vindt het een uitdaging om alle inwoners te bereiken. Bovendien moet er niet teveel worden uitgeweid in berichten over de totstandkoming van processen. Daarmee worden niet meer inwoners bereikt.

45 Pagina 19 van 40

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) onderschrijft dat. Dat kan de boodschap vertroebelen. Zij bedoelt dat er vermeld kan worden dat een Klimaatpanel een advies heeft gegeven.

5

10

Wethouder Van Hooijdonk vindt dat het moet gaan om de uitkomst. Dat het Klimaatpanel betrokken is, is voor iedereen op te zoeken, daarbij wordt dit op logische momenten gecommuniceerd. De opdracht is dat er structureel een aselecte groep inwoners geraadpleegd wordt over de uitvoering van het klimaatbeleid. Dit wordt aan de deelnemers van het panel gecommuniceerd. Er wordt geloot om een representatieve groep inwoners bij elkaar te krijgen en er wordt een vergoeding gegeven omdat dit de representatie ten goede komt. Mevrouw Smit (Volt) vraagt wat er anders is aan het Klimaatberaad dan een normale participatie en waarom er een vergoeding verstrekt wordt.

15 Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat alles erop gericht is een representatieve groep bijeen te krijgen. Niet alle inwoners hebben een uitnodigingsbrief gekregen, anders dan bij een normale participatiebijeenkomst. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk inwoners die een brief hebben ontvangen, wordt er een vergoeding verstrekt. 20 Mevrouw Smit (Volt) ziet nog steeds niet goed wat het verschil is.

25

30

35

40

Wethouder Van Hooijdonk meldt dat inwoners specifiek worden uitgenodigd. Dit is echt anders dan bij normale participatie. Het is doorlopend en de motie heeft aangedrongen op een dakpanmodel zodat er vernieuwing is, naast inwoners die al wat langer in het panel zitten. De combinatie van loting en een vergoeding is bedoeld om zoveel mogelijk inwoners te verleiden zich aan te melden voor het panel. Het bedrag van € 50,- is vastgesteld op basis van het vrijwilligerstarief. Er zijn nu ongeveer 1000 aanmeldingen, er kan dus goed gekeken worden of de groep voldoende divers is. De gemeente heeft echter een beperkt aantal gegevens van mensen. Zaken als inkomen, genderidentiteit, opleiding en culturele achtergrond zijn niet geregistreerd. Hier kan aan de voorkant niet op gestuurd worden. Als de groep is samengesteld kan er een enquête worden uitgezet om meer zicht op de diversiteit te krijgen, maar mensen zijn niet verplicht daarop te reageren. Er is voor het versturen van de uitnodigingsbrief een selectie gemaakt van iedereen boven de 18 jaar. Inwoners hebben een kans van 1 op de 60 dat zij de brief krijgen. Er moet inderdaad voor gezorgd worden dat er niet alleen mondige mensen in het panel zitten, dit wordt doorbroken. Mensen betrekken die weigeren aan het panel mee te doen is onmogelijk. Een tolk inschakelen is niet haalbaar. Er moet in het panel een dialoog plaatsvinden.

Buiten het panel is dit wel een mogelijkheid. Het voorstel is om het in het panel snel over de energieprijzen te hebben, maar de deelnemers aan het panel wordt gevraagd over welke onderwerpen zij het zelf willen hebben. Lid Minnaert (Bij1) geeft aan dat veel mensen worden buitengesloten als er geen tolk geleverd wordt. Bij1 vraagt hoe deze mensen toch hun inbreng kunnen leveren.

Pagina 20 van 40

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat hiervoor een aparte formule voor gezocht wordt. Voor deze mensen kan er parallel iets worden georganiseerd. Wat haar betreft wordt het panel niet gevraagd de bodem te leggen voor een beraad. Dit is geforceerd. 5

De heer Peters (D66) vraagt of, als zo’n geluid uit het panel komt, dit terugkomt in de verslaglegging richting de gemeenteraad. Wethouder Van Hooijdonk bevestigt dat, maar het panel inzetten om de bodem te leggen voor een beraad is te geforceerd. Dit is niet het doel van het panel.

10 De heer Van Heuven (PvdD) vraagt hoe de wethouder het verschil tussen het panel en het beraad ziet.

15

20

25

30

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat een beraad gaat over beleidskeuzes en dus ook over kaderstelling. Die kaderstelling ligt nu in de gemeenteraad en de beleidskeuzes zitten in de klimaatvisie. Het Klimaatpanel is een raadpleging over hoe de gemeente het beleid uitvoert en of dit aansluit bij de wensen en de behoeften van de inwoners. Mevrouw Smit (Volt) heeft eerder aangegeven welke punten er in een Burgerberaad aan de orde zijn, zoals mandaat, onafhankelijke procesbegeleiding, scope tijd en budget. Zij vraagt hoe deze punten geborgd zijn in een Klimaatberaad. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat deze punten in het eerdere Burgerberaad inderdaad waren geborgd. Uiteraard moet de plaats waar het Klimaatpanel plaatsvindt voor iedereen toegankelijk zijn. De mensen die digitaal deelnemen moeten dit zo laagdrempelig kunnen doen. Training voor gespreksleiders is een goed aandachtspunt. De wethouder ziet geen groot risico dat deelnemers afhaken. Gebeurt dit wel, dan wordt er bijgestuurd. Gevraagd is of er een Burgerberaad rond klimaat georganiseerd wordt. Er zijn al kaderstellende uitspraken gedaan over energietransitie. Deze worden meegenomen. Klimaat is echter breder dan energietransitie. Het college komt de eerste helft van 2023 met een aanpak. Of een Burgerberaad hier een goed middel voor is, moet worden afgewogen.

Mevrouw Smit (Volt) wijst erop dat motie 100 een energievisie betrof, nu gaat het over panel voor klimaatvisie. Zij vraagt de wethouder hoe zij het verschil ziet.

35 Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat de opdracht verbreed is. Het is goed om het in het panel ook over andere onderwerpen te hebben. Energie is het eerste onderwerp waarmee aan de slag wordt gegaan. 40

45

De heer Stellinga (CDA) vraagt of het fiscaal mogelijk en wenselijk is om de vergoeding van € 50,- te verhogen. Wethouder Van Hooijdonk vindt dit ingewikkeld. Er wordt uitgegaan van een vrijwilligersvergoeding. Zij is terughoudend dit nu nog te veranderen. De bijeenkomsten worden daarnaast aantrekkelijk gemaakt door iets te eten of te drinken aan te bieden. Pagina 21 van 40

Toezegging: Wethouder Van Hooijdonk deelt de uitnodigingsbrief voor het Kwaliteitspanel zo spoedig mogelijk met de raad.

5

De voorzitter vraagt de agenderende fracties of zij nog actie willen ondernemen vooruitlopend op het panel. De fracties van de PvdD, D66, de PvdA, Student&Starter en GroenLinks doen dit niet. De fractie van Volt beraadt zich nog hierop.

10 De heer Dijkstra (EenUtrecht) wil dit agendapunt agenderen voor de gemeenteraad van 1 december 2022. EenUtrecht dient een motie in met het doel het Klimaatpanel te vragen of een Burgerberaad wenselijk is. 15