2022.09.29 Conceptverslag Commissie Onderwijs werk en economie.docx

Verslag openbare ochtendvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 5

10

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

29 september 2022 Raadzaal, stadhuis mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

15

De voorzitter, dhr. R. van der Zweth, de wethouder, mw. L. Voortman, de leden, dhr. S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), mw. B. van der Wilt (D66), mw. L. Bode (Volt), V. Dada-Anthonij (D66), mw. I. Raaijmakers (PvdA), mw. H. Assen (PvdA), dhr. G-J. Te Hoonte (VVD), mw. M. Al-Saqaff (VVD), mw. B. Chirino (ChristenUnie), dhr. M. Sungur (DENK), mw. Y. Hessel (Utrecht Solidair), mw. L. de Vries (PvdD), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. B. van Steeg (CDA), mw. J. Kleinrensink (GroenLinks), mw. M. Vermeulen (GroenLinks), mw. I. Hornsveld (GroenLinks), mw. N. Oul Fakir (BIJ1), mw. E. Kendir (Student&Starter), commissiegriffier, mw. W. Kok. Voorts aanwezig enkele medewerkers.

20

De fractie van Stadsbelang Utrecht.

25

Inhoud 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Vaststellen agenda 29 september 2022........................................................................................1 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) ................................................................2 4. Verslagen ......................................................................................................................................2 5. Toezeggingen/Moties ....................................................................................................................3 6. Lijst van ingekomen stukken .........................................................................................................3 7. Raadsbrief minimaeffectrapportage en de armoedemonitor .........................................................3 LIJST VAN TOEZEGGINGEN ........................................................................................................13

30

1. Opening en mededelingen

Afwezigen

De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen van harte welkom. Hij meldt dat gezocht wordt naar een nieuw moment voor het inwerkprogramma Werk&Inkomen. Hij inventariseert wat voor de commissie een fijn moment hiervoor is.

35

De heer Sungur (DENK) pleit ervoor het inwerkprogramma zo snel mogelijk te doen. De voorzitter concludeert dat het inwerkprogramma op 17 november wordt gezet. Verder zou er nog een vervolg komen op de werksessie van 25 augustus. Via de app zal hiervoor een moment worden gepland. Pagina 1 van 28

2. Vaststellen agenda 29 september 2022

De voorzitter loopt de agenda van vanavond langs. Hij geeft aan dat bij het punt over de minimaeffectrapportage en de armoedemonitor ook de brief van gisteren zal worden betrokken. 5

Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) denkt dat een behandeltijd van 45 minuten voor de Verordening Leerlingenvervoer aan de ruime kant is. Zij stelt 30 minuten voor. De voorzitter concludeert dat de behandeltijd voor de Verordening Leerlingenvervoer 30 minuten wordt.

10

3. Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure)

3.1. Rib over bestaanszekerheid De heer Otto (EenUtrecht) denkt dat het goed is als preventief bekeken wordt wat er gedaan kan worden. 6 december is mogelijk een geschikte datum.

15

20

25

De heer Sungur (DENK) zegt zich hierbij te hebben aangesloten. Verder las hij gisteren dat aan het eind van het jaar opnieuw zal worden gekeken naar maatregelen voor 2023. Het zou fijn zijn als de informatie kan worden meegenomen in de raadsinformatiebijeenkomst. Wethouder Voortman geeft aan dat een en ander ook andersom kan. Datgene wat wordt gehoord in de raadsinformatiebijeenkomst kan worden meegenomen in de brief. Zij kan niet aangeven wanneer er informatie komt vanuit het college. De voorzitter concludeert dat bekeken zal worden of de raadsinformatiebijeenkomst op 6 december kan worden gehouden en dat zodra helder is dat erin december of januari een brief komt, dat hier in de app op wordt teruggekomen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) ziet graag dat de raadsinformatiebijeenkomst voor een brief of nieuw beleid wordt gehouden en dat deze 90 minuten duurt.

30

35

40

45

50

55

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de raadsinformatiebijeenkomst er is om te horen welke ontwikkelingen er zijn en dat deze losstaat van de brief. Hij ziet ook graag dat de bijeenkomst wordt gehouden voordat de brief komt. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan dat de VVD wil mee agenderen en dat het belangrijk is dat een en ander wordt meegenomen door het college. 3.2. Leerlingenvervoer De voorzitter constateert dat er een raadsinformatiebijeenkomst gepland staat voor 1 november. De PvdA en andere fracties hebben ook een commissiedebat voorgesteld. Mevrouw Assen (PvdA) vertelt dat de agendering al is verstuurd en dat er veel speelt in het leerlingenvervoer. De fractie heeft een brief gekregen over de tijdelijke maatregelen als gevolg van het personeelstekort en heeft ongeveer een jaar geleden ook al een set vragen gesteld. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) merkt op dat in de agendering de tekst bij de toelichting van de PvdA niet klopt. De voorzitter constateert dat er een fout in de tekst in iBabs stond. De tekst van de PvdA is in orde. Dit onderwerp zal worden geagendeerd voor de commissie van 17 november voor 75 minuten. 3.3. Raadsvoorstel Akkoord inzet Meerjarenstrategie Regionale Ontwikkel Maatschappij (ROM) 2023-2026 De voorzitter constateert dat al besloten is, dat er een raadsinformatiebijeenkomst wordt gehouden op 1 november en een debat op 17 november.

Hij concludeert dat 90 minuten behandeltijd zal worden uitgetrokken. 3.4. Raadsvoorstel Benoeming lid Raad van Toezicht NUOVO Scholen Pagina 2 van 28

De voorzitter concludeert dat dit raadsvoorstel als A-punt op de agenda van de raad en de commissie wordt gezet. 5

3.5. Agenderingen ter plaatse De voorzitter concludeert dat deze er niet zijn.

4. Verslagen

Ter vaststelling: - Conceptverslag openbare vergadering commissie OWE 1 september 2022. De voorzitter concludeert dat dit verslag is vastgesteld. 10

15

5. Toezeggingen/Moties

De voorzitter concludeert dat de fracties hier geen opmerkingen over hebben maar dat hijzelf drie punten heeft. Allereerst heeft de afdeling Onderwijs netjes doorgegeven dat er een paar toezeggingen gaan verlopen. Ten tweede heeft een aantal toezeggingen de einddatum 30 september. De voorzitter verzoekt het college aan te geven of deze bij de volgende vergadering voldaan zijn. Ten derde zijn er W&I-toezeggingen met een datum in maart, april en mei. Kan het college hieromtrent ook met een toelichting komen? Wethouder Voortman antwoordt dat het college met een toelichting zal komen.

20

De voorzitter concludeert dat de toezeggingenlijst is vastgesteld.

6. Lijst van ingekomen stukken

De voorzitter concludeert dat er geen ingekomen stukken zijn.

7. Raadsbrief minimaeffectrapportage en de armoedemonitor 25

30

35

De voorzitter constateert dat de brief van gisteren hieraan is toegevoegd.

De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat de brief eerst in de commissie Energie en Klimaat besproken had moeten worden. De voorzitter geeft aan dat hij een en ander juist vanuit de rol van de commissie OWE heeft gedaan omdat hij wilde voorkomen dat een andere fractie die niet bij de eerst agenderende fracties hoorde, in een andere commissie de agendering in deze commissie zou aanpassen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) constateert dat het punt is, dat dit onderwerp nu op twee momenten wordt besproken terwijl er een integrale brief is gestuurd. Zij vraagt of op een bepaald moment geëvalueerd kan worden wat er wordt gedaan als iets verschillende commissies raakt. De voorzitter concludeert dat dit een prima oproep is voor de voorzitters.

40

45

50

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat kort na de coronacrisis, er een nieuwe crisis is die de bestaanszekerheid van vele Utrechters bedreigt. De verhalen uit de stad zijn schrijnend. Er zijn kinderen die honger hebben, er zijn mensen die de verwarming niet meer aan kunnen zetten en er zijn mensen die hun boodschappen niet meer kunnen betalen. Juist nu komt het aan op solidariteit en het is mooi om te zien dat Utrecht al actie onderneemt. Utrecht heeft niet gewacht op Den Haag. Complimenten daarvoor. Het nieuwe armoedebeleid laat langer op zich wachten door een nieuwe acute koopkrachtcrisis. De PvdA-fractie begint met een aantal opmerkingen over de armoedemonitor. Twee groepen hebben het zwaar: gezinnen met vier kinderen en gezinnen met oudere kinderen. Wat kan nog meer voor deze groepen worden gedaan? Daarnaast blijkt dat werken soms niet loont. Wat kan hier nog extra aan worden gedaan? Werken moet lonen en dit is ook reden om naar een minimumloon van 14 euro per uur te gaan. Kan de wethouder al een update geven met betrekking tot de motie die hierover in het voorjaar is ingediend? Vervolgens de twee brieven over de aanpak koopkrachtcrisis. Er worden veel extra maatregelen genomen maar het succes hiervan valt of staat met goede communicatie.

Deze dient bijvoorbeeld toegankelijk te zijn geschreven, stress sensitief te zijn en uit meerdere talen te bestaan en dient niet alleen digitaal maar ook huis-aan-huis te worden verspreid afgestemd met het Rijk. De armoedecoalitie Pagina 3 van 28

5

10

15

20

25

30

35

40

heeft de suggestie gedaan om een noodnummer in te stellen. Graag reactie van de wethouder. Nieuw is, dat de regelingen zich ook richten op de groep boven de 125% van het wettelijk sociaal minimum. Dit steunt de mensen die werken. Verder mist de PvdA in alle brieven de werkgevers. Kan de wethouder in overleg gaan met grote werkgevers om de extra maatregelen bekend te maken? Alles wat wordt beloofd, dient te worden nagekomen maar de extra 500 euro energietoeslag die al begin juli is aangekondigd, is nog niet uitbetaald. Wanneer kunnen mensen dit geld verwachten en kan hier duidelijk over worden gecommuniceerd? Dan de individuele inkomenstoeslag. Het is heel goed dat deze automatisch wordt toegekend maar waarom pas na drie jaar? De PvdA hoort of het automatisch toekennen voortaan zo zal gaan en of er nog andere regelingen kunnen komen. Met betrekking tot het aanbieden van verwarmde plekken in de stad vraagt de fractie, of de wethouder hier alsnog naar wil kijken. Tot slot nog twee punten over de bijzondere bijstand. Hoe wordt omgegaan met eigen woningbezit en kan de bijstand niet alleen voor energiekosten maar ook voor voedselkosten worden opengezet? Ten slotte vraagt de PvdA of de U-Pas verruimd kan worden bijvoorbeeld naar 150% en of dit onderwerp hoog op de agenda gehouden kan worden.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat stijgende prijzen voor boodschappen en energie maken, dat steeds meer mensen in de problemen komen. Deze koopkrachtcrisis is een bestaanszekerheidscrisis. Utrecht moet alles op alles zetten om iedereen zoveel mogelijk bij te staan. De fractie is goed te spreken over de daadkrachtige aanpak van het college. Vervolgens gaat zij in op de bijzondere bijstand. Het is mooi dat deze wordt opengesteld voor de extra kosten voor energie. GroenLinks vraagt of een huis hierbij wordt meegeteld als vermogen en of het makkelijker gemaakt kan worden om de bijstand aan te vragen. De bijzondere bijstand gaat ook voor studenten gelden mits zij een eigen energierekening hebben. In hoeverre lopen hier gesprekken over met het Rijk? Dan de aandacht voor energie en energiebedrijven. De energiebedrijven dienen te worden aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. GroenLinks roept hen op mensen met betalingsachterstanden niet af te sluiten. Is in beeld in hoeverre dit nog gebeurt in Utrecht? En als dit nog blijkt te gebeuren, is de wethouder dan bereid in gesprek te gaan met energiebedrijven om dit te voorkomen? Energiebedrijven weten overigens precies welke mensen hun rekening mogelijk niet kunnen betalen.

Kan ervoor worden gezorgd dat zij een rol krijgen in de vroegsignalering? Met betrekking tot de uitwerking van het armoedebeleid is het belangrijk dat regelingen worden opgehoogd en uitgebreid naar andere groepen. Tot slot de lokale belastingen. Door een fout in de wet betaalt iedereen met een klein beetje spaargeld al belasting en iemand mag minder vermogen hebben dan iemand mag hebben voor een bijstandsuitkering. Helaas is dit nog altijd niet aangepast. Is de wethouder bereid om samen met de wethouder Financiën deze belasting kwijt te gaan schelden voor de groep die hetzelfde vermogen heeft als iemand in de bijstand? Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of GroenLinks ook vindt dat de kwijtscheldingsgrens voor mensen met hoger inkomen ook wat hoger moet komen liggen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat lastig is, dat deze landelijk geregeld is.

45

50

55

60

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) geeft aan zich ongemakkelijk en teleurgesteld te voelen dat Nederland niet in staat is om te voorkomen dat kinderen honger en geen eigen bed hebben. Armoede dient voor niemand een dagtaak te zijn en leven gevangen in financiële stress is geen vrij leven. D66 vindt dat het hebben van schulden niet betekent dat iemand ook schuldig is. Het taboe hieromtrent dient te worden doorbroken en gevoelens van schaamte dienen niet nodig te zijn. Dit werkt drempelverlagend waardoor mensen zich sneller wenden tot de gemeente of andere instanties. Is de wethouder het ermee eens, dat het hebben van schulden niet betekent dat iemand schuldig is? En kan de wethouder toezeggen om in de landelijke campagne zoals vermeld in de brief van 16 september het taboe op het hebben van schulden te adresseren? Voorts is D66 blij met de brief van wethouder Voortman en wethouder Van Hooijdonk waarin de verruiming van de criteria voor de energietoeslag werd aangekondigd. In Den Haag werd ervoor gekozen om te wachten maar Utrecht nam een moedige stap voorwaarts en wachtte niet. Op Prinsjesdag werden de landelijke crisismaatregelen aangekondigd met investeringen van historisch formaat om de energie inflatie te compenseren en de armoede te bestrijden. Ondanks de afgekondigde maatregelen worden de middeninkomens en vooral de lagere middeninkomens flink geraakt.

Daarnaast zijn er nog steeds groepen die buiten de boot dreigen te vallen. Wil de wethouder toezeggen zo snel mogelijk op basis van genomen lokale en nationale maatregelen in kaart Pagina 4 van 28

brengen welke groepen het hardst worden geraakt in het komende jaar en wil de wethouder ook met maatregelen komen? 5

10

15

20

25

30

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat groepen die geraakt worden in beeld zijn gekomen in de armoederapportage. Kan het beleid niet gericht worden op deze informatie? Mevrouw Dada-Anthonij (D66) denkt dat daar een eind mee gekomen kan worden maar dat het beeld nog wel meer specifiek kan worden gemaakt. Vervolgens de financiële steun aan studenten. De kaders worden later deze week bekend. D66 vraagt of de wethouder ook vindt dat het onwenselijk is, dat de studielening bij het inkomen wordt opgeteld. Kan de wethouder toezeggen hiervan af te wijken? En welke consequenties heeft dit mogelijk? Verder is een groep studenten zonder eigen energiecontract nu niet geholpen terwijl die wel een eindafrekening krijgt. Wat kan de wethouder voor hen betekenen? Vervolgens is het belangrijk om inwoners te helpen bij het vinden van een passende baan. D66 ziet werk naast een goed draaiende economie als mogelijkheid voor de versteviging van het armoedebeleid. Hoe kijkt de wethouder hiernaar en hoe wil zij hier vorm aan geven? Een les die moet worden meegenomen uit deze periode is, dat naast de crisismaatregelen een stevig armoedebeleid met visie en voldoende aandacht voor bestaanszekerheid nodig is zowel nationaal als lokaal. Structurele en duurzame maatregelen zijn nodig om herhaling in de toekomst te voorkomen.

Is de wethouder bereid dit signaal aan Den Haag door te geven en in de verdere uitwerking van het lokale armoedebeleid ruimschoots aandacht te besteden aan bestaanszekerheid? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of D66 ook vindt dat het kwijtschelden van lokale belastingen een goed signaal kan zijn richting Den Haag. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt dat D66 zich hierin kan vinden en hier eerder voor heeft gepleit. De D66-fractie heeft signalen ontvangen dat inwoners het nog steeds lastig vinden om de informatie over de energietoeslag tot zich te nemen. Kan de wethouder toezeggen de webpagina aan te passen zodat het voor ouderen en minder digitaal vaardige inwoners makkelijker wordt om de toeslagen aan te vragen? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of D66 het eens is, dat er een groep is die niet digitaal vaardig is. Is het verspreiden van informatie huis-aan-huis hiervoor niet een oplossing?

35

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt het hiermee eens te zijn. De heer Sungur (DENK) vraagt of niet ook rekening gehouden moet worden met mensen die de taal niet spreken.

40

45

50

55

60

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt bevestigend. Mevrouw De Vries (PvdD) vertelt dat de fractie gisteren met een bakfiets met diervoeding naar de dierenvoedselbank is gefietst. Dit voedsel was gedoneerd en zij bedankt de commissieleden en de stadhuismedewerkers hiervoor. De dierenvoedselbank ziet net als de voedselbank voor mensen een enorme stijging van de aanmeldingen. Dit komt doordat meer Utrechters het moeilijk hebben. Het college zet goede stappen en daar is de PvdD blij mee. Dank voor de raadsbrief van gisteren en daarnaast sluit de fractie zich aan bij de complimenten die zijn gegeven over maatregelen. De fractie pleit voor een duurzame en preventieve lange termijn aanpak om armoede te voorkomen. Vervolgens vraagt de PvdD waarom de dierenvoedselbank mist in het rijtje. Is de wethouder het ermee eens, dat dieren ook kunnen lijden onder armoede? Dierenartskosten dienen overigens ook niet te worden vergeten. Verder dient het armoedebeleid het mogelijk te maken om gezonde voedselkeuzes te kunnen maken omdat dit op lange termijn gezondheidsproblemen voorkomt. Kan de wethouder dit toezeggen en er bij het Rijk op aandringen dat er een lagere btw op groente, fruit en biologisch eten dient te komen? De PvdD denkt hierbij expliciet aan gezonde voeding voor kinderen.

Wil de wethouder daarom intergenerationele armoede expliciet meenemen in het armoedebeleid? Dan menstruatiearmoede. Gaat de wethouder het tegengaan van menstruatiearmoede en het verkleinen van armoederisicoverschillen tussen mannen en vrouwen meenemen in het armoedebeleid? Vervolgens een punt met betrekking tot de gemeentelijke belastingen. De fractie heeft dezelfde vragen als GroenLinks hierover. Het opbouwen van een gezonde financiële buffer dient lonend te zijn voor mensen met een smalle beurs. Wil de Pagina 5 van 28

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

wethouder kijken naar de norm met betrekking tot de inkomensgrens voor kwijtschelding? Het college geeft aan stevige gesprekken te voeren met het Rijk over landelijke en Europese oplossingen. Dit is hard nodig en creativiteit ook. De PvdD pleit in dit verband voor een basisinkomen. Dit is een structurele lange termijnoplossing die ook nog eens toeslagenfouten voorkomt. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) merkt op dat steeds meer mensen aangeven het niet te redden. De ChristenUnie is het met de wethouder eens, dat de sleutel tot grote verandering bij het Rijk ligt. Buren, vrijwilligers, de diaconie, maatschappelijke organisaties en de gemeente kunnen hier wel een bijdrage aan leveren. Een aantal regelingen van de gemeente wordt breder ingezet voor inwoners. Het college is al geruime tijd bezig met een virtueel inkomensloket. Wanneer is dit loket gereed en is de wethouder het eens dat de urgentie aanleiding geeft tot een versnelling op deze maatregel? Zo niet, kan er dan via de kanalen van de gemeente aandacht worden gevestigd op de ‘bereken u recht tool’ van het NIBUD? De kwijtschelding van gemeentelijke belastingen geldt nu alleen voor mensen met een inkomen tot 100% van het wettelijk sociaal minimum. Overweegt het college dit uit te breiden? Dan een vraag over de U-polis.

Waarom neemt het aantal verzekerden bij de U-polis af en kan het college, nu een extra bijdrage wordt geleverd aan het betalen van de premie, U-pashouders alert maken op dit voordeel in het komende jaar? Het college start ook met het proactief verduurzamen van huizen voor inwoners met een laag inkomen en een koopwoning. Dit is goed om te zien maar in de communicatie is het college echter enigszins terughoudend. Het project zal slechts worden uitgerold in meer dan vier wijken als het werkt. Is die terughoudendheid niet onterecht? Ten aanzien van huurders vraagt de ChristenUnie of de gemeente meer mogelijkheden ziet voor samenwerking met corporaties. En aan welke maatregelen denkt het college voor het verduurzamen van panden van particuliere verhuurders? Hier wordt in een brief op teruggekomen. Kan aangegeven worden wanneer het college hierop terugkomt? Dan de studenten. Veel studenten wonen in oude en slecht geïsoleerde woningen. Het is fijn dat het Rijk hier eindelijk aandacht voor heeft en de fractie dankt de wethouder voor de inzet op de lobby. Verder geeft het college aan dat het Rijk middels een brief aangeeft, dat alleen individuele bijstand moet worden verleend aan studenten die zelfstandig wonen. Dit is echter onjuist.

Het Rijk geeft aan dat gemeenten aanvullende voorwaarden mogen stellen en ziet het hebben van een eigen energiecontract als een redelijke aanvullende voorwaarde waar gemeenten voor kunnen kiezen. Deelt de wethouder deze lezing van de brief? Zo ja, gaat de gemeente dan individuele aanvragen van studenten in schrijnende omstandigheden in behandeling nemen ook als zij niet zelfstandig wonen? Graag een reactie. Vervolgens een vraag over verduurzaming. Is er bij de ambassadeurs voldoende diversiteit? De provincie Zuid-Holland is in Den Haag gestart met een project waarbij multiculturele jongeren uit de wijk worden ingezet als energietransitie ambassadeurs. Ziet de wethouder hier ook mogelijkheden toe in Utrecht? Graag reactie. Tot slot de fietsbank. Het college komt dit kalenderjaar terug op de toekomst van deze proef. Is de wethouder het eens, dat hier een mogelijkheid ligt om inwoners te helpen bij het hebben van een goede basis voor het dagelijks leven? Mevrouw Kendir (Student&Starter) geeft aan bij veel van hetgeen al is gezegd, te kunnen aansluiten. Zij richt haar bijdrage op kinderarmoede en de situatie van studenten. Allereerst uit zij complimenten richting het college. Het is fijn dat Utrecht niet heeft gewacht met het nemen van maatregelen.

Ten tweede wijst de fractie erop dat er kinderen zijn die geen eigen bed hebben, dat er kinderen zijn die zonder ontbijt naar school komen en dat er kinderen zijn die fundamentele producten ontberen zoals menstruatieproductie en luiers. Ten derde dienen scholen gebruikt te worden als vertrouwenspunt. Het is daarom belangrijk om te gaan investeren in een brugfunctionaris op scholen. Wil de wethouder dit toezeggen? Ten vierde is, om gelijke kansen te realiseren, het belangrijk om te investeren in het Jeugdeducatiefonds. Ten vijfde dient preventief en vanuit vertrouwen te werk te worden gegaan. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat Student&Starter nu precies extra of anders wil.

55

60

Mevrouw Kendir (Student&Starter) zegt dat op het gebied van kinderarmoede het gezin in beeld gebracht moet worden. Vervolgens de maatregelen voor studenten. Het is mooi dat extra studenten worden geholpen door de extra maatregel maar dit is helaas niet toereikend. Kan de wethouder inschatten hoeveel Utrechtse studenten daadwerkelijk gebruik gaan maken van de voorgestelde maatregelen? Tot slot vraagt de fractie of het college nog steeds een rol voor zichzelf ziet om te gaan lobbyen voor een generieke energietoeslag voor studenten. Pagina 6 van 28

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) vraagt zich af of het niet beter is om een gerichte aanpak te maken waarbij in kaart wordt gebracht welke groepen urgente hulp nodig hebben. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Kendir (Student&Starter) denkt dat naar een generieke energietoeslag voor studenten gekeken moet worden. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat dit iets betekent voor de financiën. Er moet naar het Rijk gecommuniceerd blijven worden dat er geld moet komen. Mevrouw Kendir (Student&Starter) begrijpt dat financiering vanuit het Rijk nodig is. Zij vraagt of het college nog steeds een rol voor zichzelf ziet om te lobbyen voor een generieke energietoeslag voor studenten. Verder hebben studenten moeite met de extra kosten voor boodschappen. Kan hieromtrent ook gekeken worden naar extra maatregelen? De heer Sungur (DENK) merkt op dat het aantal mensen dat niet meer rond kan komen de laatste tijd toeneemt. De energierekeningen zijn fors en de inflatie rijst de pan uit. DENK vraagt de wethouder in het nieuwe armoedebeleid de gemeentelijke inkomensondersteuning zoals de U-Pas te verhogen tot 150% van het sociaal minimum. Graag een toezegging. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of een glijdende schaal niet beter is dan een harde grens. De heer Sungur (DENK) merkt op dat problemen zich acuut voordoen waardoor nu grenzen moeten worden gesteld. Gezinnen met twee oudere kinderen en gezinnen met vier kinderen kunnen niet rondkomen. DENK stelt daarom voor de individuele inkomenstoeslag voor deze soorten gezinnen te verhogen. Graag een toezegging.

Daarnaast dient de individuele inkomenstoeslag in plaats van na drie jaar al na zes maanden te worden toegepast. Voor het tegengaan van kinderarmoede pleit de fractie ervoor om het gezinstegoed op de U-pas te verhogen. Verder is de voorkoming van zorgmijding belangrijk. De fractie verzoekt de wethouder om de inkomensafhankelijke bijdrage van WMO-voorzieningen voor U-Pas houders naar nul bij te stellen. Bij gemeentelijke regelingen blijven mensen die niet digitaal vaardig zijn, mensen die de Nederlandse taal niet of nauwelijks beheersen en mensen met een migratieachtergrond vaak achter. Kan de wethouder met concrete plannen komen om informatie via verschillende kanalen en in verschillende talen te verspreiden? De fractie vraagt ook of het college wil onderzoeken welke armoederegelingen meteen kunnen worden verstrekt. Vervolgens dient er een noodnummer te komen voor mensen die in armoede leven en dient er in elke woning een goede internetverbinding te zijn. Op welke manier kan een internetverbinding worden bekostigd voor huishoudens onder het sociaal minimum? Ten aanzien van gemeentelijke belastingen en grenzen voor kwijtschelding, sluit DENK aan bij hetgeen hierover is gezegd door GroenLinks en de PvdD. Tot slot het gratis verstrekken van een ID of paspoort aan minima.

Kan dit worden geregeld? De heer Otto (EenUtrecht) merkt op dat het financieel steunen van kwetsbare Utrechters alleen niet voldoende is. Veel Utrechters vragen niet alle steun aan. Het NIBUD heeft aanbevelingen gedaan. EenUtrecht vraagt hoe de wethouder deze aanbevelingen thans concreet invult en of bekend is wie de kwetsbare groepen zijn, waar deze te bereiken zijn en wie de gespecialiseerde hulpverleners zijn die zich gaan bezighouden met het bieden van genoemde ondersteuning. Kan de wethouder aangeven hoeveel ervaringsdeskundigen inmiddels aan het werk zijn, vanuit welke organisatie of constructie zij een en ander doen en of er al iets bekend is over de eerste resultaten? Tot slot sluit de fractie aan bij het pleidooi van Student&Starter om meer te investeren in de genoemde brugfunctionarissen en het Jeugdeducatiefonds. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat de VVD het heftig vindt om te lezen, dat de armoede zich ten opzichte van de Minimaeffectrapportage 2020 heeft verdiept. Daarnaast baart de energiearmoede zorgen. De VVD vindt het belangrijk dat inwoners zoveel mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij en dat werken moet lonen. De fractie is blij met het landelijke initiatief van de VVD en D66 om een voltijdsbonus uit te keren. Op deze manier gaat werken steeds meer lonen.

Wat kan de wethouder doen om inwoners te begeleiden naar voltijd werk? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of het niet beter is om het minimumloon te verhogen. Pagina 7 van 28

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt beide zaken van belang.

5

10

15

20

25

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt zich af of werken de oplossing is. Een en ander heeft ook te maken met wat iemand betaald krijgt en wat de omstandigheden zijn. De heer Sungur (DENK) vindt het oneerlijk naar mensen die niet voltijd kunnen werken, dat mensen die voltijd werken extra geld krijgen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of de wethouder vooral wil inzetten op regelingen die werken meer laten lonen. Dit gaat niet alleen over voltijd. Verder vraagt de VVD zich af of het afbouwen van armoederegelingen op een andere manier ingedeeld kan worden zodat een armoedeval voorkomen kan worden. Vervolgens vraagt de fractie of de wethouder kansen ziet om het huishoudboekje bij meer mensen onder de aandacht te brengen. De VVD vraagt vaak aandacht voor de enorme personeelstekorten. De fractie wijst nu vooral op tekorten in de kinderopvang en de BSO. Deze zorgen volgens een opiniestuk van de VVD Amsterdam voor problemen in andere sectoren. De voorgestelde urenbonus kan wellicht helpen. Graag reactie van de wethouder. Vervolgens vraagt de VVD waarom in de minimaeffectrapportage enkel rekening is gehouden met gezinnen die leven rond de armoedegrens in huurwoningen.

Is de wethouder het met de VVD eens, dat er ook gezinnen die leven rond de armoedegrens in koopwoningen kunnen wonen? Ten slotte vraagt de fractie welke rol de wethouder voor zichzelf ziet bij het extra onder de aandacht brengen van de armoederegelingen in Utrecht. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) zegt dat Stadsbelang Utrecht al eerder heeft opgeroepen om te denken aan mensen die tussen de wal en het schip raken. Daarnaast komt de middenklasse steeds meer in de problemen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat Stadsbelang Utrecht precies verstaat onder de middenklasse. Over welke inkomens gaat het?

30

35

40

45

50

55

De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) geeft aan geen maandbedragen paraat te hebben. Verder vraagt de fractie aandacht voor kwetsbare groepen zoals gezinnen met oudere kinderen en sluit aan bij vragen die hier al over zijn gesteld. Welke maatregelen worden genomen en hoe wordt deze doelgroep bereikt? Ten aanzien van ouderen vraagt de fractie hoe het college aankijkt tegen de wijziging dat alle ouderen gratis mogen reizen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat uit onderzoek is gebleken dat het met ouderen relatief beter gaat dan met andere groepen. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) zegt dat ouderen steeds minder recht hebben op dingen. Voorts is de fractie benieuwd naar een centraal informatiepunt waar mensen terecht kunnen voor vragen over hun inkomen. Wil het college onderzoeken of een dergelijk informatiepunt kan worden opgezet en zo ja, hoe dat dan het beste ingestoken kan worden? Mevrouw Bode (Volt) merkt op dat onvoldoende geld hebben om van te leven stressvol is en tijdrovend en afhankelijk maakt. Volt pleit voor een sterke versimpeling van de ondersteuning door het geld direct te geven. Hoe kijkt de wethouder naar het direct geven van geld en hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat het mensen zo min mogelijk inspanning kost om financiële ondersteuning te krijgen? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat GroenLinks geen tegenstander is van een basisinkomen.

Mevrouw Bode (Volt) merkt op dat zij niet pleitte voor een basisinkomen. Zij pleitte voor direct geld geven in plaats van via allerlei procedures en administratieve regelingen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt welke middelen Volt ziet om dit voor elkaar te krijgen. Mevrouw Bode (Volt) geeft aan uit te gaan van de creativiteit van de wethouder en ambtenaren.

Pagina 8 van 28

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt het ingewikkeld als vervolgens alles aan een ander wordt overgelaten. Ze hoort graag welke ideeën Volt heeft. 5

10

15

20

De heer Van Steeg (CDA) vraagt waar begonnen moet worden. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat begonnen kan worden met de kledingpas. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat er ook mensen zijn die het geld aan niet doelmatige dingen uitgeven. Mevrouw Bode (Volt) vindt dat mensen vertrouwd moeten worden. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) geeft aan bewondering te hebben voor het voorstel van Volt. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt wat Volt vindt van een basisinkomen. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt hier een voorstander van te zijn. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of Volt ook vindt dat de wethouder het basisinkomen bij het Rijk kan benadrukken. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat Volt dit ook vindt. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt wat Volt vindt van het belonen van extra uren.

25

30

35

40

45

50

55

Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat zij hier nog over na moet denken. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vindt dat niemand in geen enkele situatie in gebrek mag leven. De meeste armoederegelingen zijn voor rechthebbenden maar er is een groep die in armoede leeft maar buiten het systeem valt en dus ook buiten de onderzoeken en het commissiedebat. In hoeverre heeft de gemeente deze groep in zicht en wat kan zij doen om de groep die buiten het systeem valt maar wel in armoede leeft, te ondersteunen? Momenteel is beleid dat de voedselbank niet beschikbaar is voor ongedocumenteerde mensen. Kan de wethouder onderzoeken of het mogelijk is om het beleid aan te passen en wil de wethouder ook cijfers over deze groep incorporeren in rapportages en vervolgonderzoeken over armoede? BIJ1 maakt zich ook zorgen over de aankomende winter. BIJ1 vindt het de taak van de gemeente om kwetsbare groepen zoveel mogelijk te beschermen. Vervolgens vraagt de fractie hoe woningcorporaties worden geprikkeld om woningen met spoed te verduurzamen en hoe woningcorporaties ertoe bewogen worden om huurders met lage energie labels te compenseren voor hoge energierekeningen door gebrekkige isolatie. Verder maakt de fractie zich zorgen over mensen die hun vaste lasten niet meer kunnen betalen deze winter.

Wat doet de gemeente voor deze groep en kan het afsluiten van gas verboden worden? En kan iets worden gedaan voor mensen die door de energierekening uit de schuldhulpverlening worden gezet? Per 1 januari zal er een prijsplafond voor energieprijzen ingaan. Dit plafond gaat uit van gemiddeld gebruik in een gezin met twee kinderen. Hoe wordt omgegaan met mensen en gezinnen die niet vallen binnen dit gemiddelde? In de raadsbrief wordt gesproken over het zo snel mogelijk uitbetalen van de aanvullende energievergoeding terwijl het Rijk spreekt over een voorschot. Kan eerlijk en transparant worden gecommuniceerd hierover? Tot slot sluit de fractie aan bij de PvdA en DENK als het gaat om het meer proactief communiceren over de verschillende vormen van steun en bij de voorstellen voor het verruimen van de U-Pas en het voorkomen van menstruatie armoede. De heer Van Steeg (CDA) geeft aan dat de overheid moet bijspringen maar dat ook maatschappelijke organisaties belangrijk zijn en benut moeten worden. In de armoedemonitor staat dat gezinnen met kinderen vaker in de problemen komen. Wil de wethouder kijken wat extra gedaan kan worden voor gezinnen? Vervolgens vraagt het CDA of de groep die het hardst wordt geraakt, ook echt wordt bereikt. De partij wijst erop dat ondernemers er een beetje bekaaid vanaf komen. Ten slotte is het goed om in te blijven zetten op werk.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) merkt op dat de voedselbanken er al zijn sinds eind jaren ’90. Utrecht Solidair wijst er in dit verband op, dat de armoede er al was. De gemeente doet veel voor Pagina 9 van 28

de mensen en ze roept de fracties op gezamenlijk als een eenheid de schouders eronder te zetten. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De voorzitter schorst de vergadering voor vijftien minuten. Wethouder Voortman dankt de leden voor hun inbreng. Het college heeft al een aantal maatregelen genomen en zal ook nog maatregelen blijven nemen. Hierbij is gekeken naar een aantal principes op basis waarvan afwegingen gemaakt konden en kunnen worden. Het doel is, om inwoners en de middeninkomens overeind te houden en daarbij dient een en ander eenvoudig te zijn voor inwoners en de gemeentelijke uitvoering. Het gaat op dit moment om crisismaatregelen voor de korte termijn die een brug slaan tot de maatregelen van het Rijk ingaan in ieder geval op 1 januari. Eind 2022 wordt bekeken wat nodig is voor 2023 en in het vierde kwartaal komt hier een brief over. Vervolgens loopt de wethouder in vier blokken de vragen langs. MER en de armoederegeling D66 vroeg of zij ook vindt, dat mensen niet schuldig zijn als zij schulden hebben. De wethouder antwoordt dat zij het hiermee eens is en dat dit de kern is van de communicatiestrategie. D66 vroeg ook in kaart te brengen welke groepen het hardst geraakt worden. In dit verband zal een nieuwe MER voor 2023 worden gemaakt. De PvdA vroeg wat specifiek wordt gedaan voor groepen die het moeilijk hebben. Een voorbeeld is de kledingpas die de druk op de gezinsuitgaven verlaagt en daarbij komt er vanaf januari een forse verhoging van het kind gebonden budget.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) vraagt of ook tweedehands kleding gekocht kan worden met de kledingpas. Wethouder Voortman antwoordt hier nu geen toezegging over te kunnen doen. Hier zal informatie over worden gestuurd voor de volgende commissie. Vervolgens is gevraagd hoeveel ervaringsdeskundigen aan het werk zijn bij de afdeling Schuldhulpverlening. Er zijn nu zes ervaringsdeskundigen in dienst en deze mensen doen het heel goed. Zij weet niet hoeveel partners ervaringsdeskundigen inzetten. Dit zoekt zij uit en de uitkomst communiceert de wethouder in de komende brief of in de brief van december. EenUtrecht wees op de suggestie van het NIBUD voor meer hulp die rekening houdt met individueel gedrag. De wethouder geeft aan dat hierom wordt ingezet op een breed palet aan ingangen en dat hulp op maat wordt aangeboden. BIJ1 vroeg in hoeverre groepen en groepen die buiten het systeem vallen, in beeld zijn. Het kenmerk van die laatste groep is juist, dat die niet in beeld is. Het is hierom dat hier in de communicatiecampagne voor deze groep aandacht moet zijn. Het CDA merkte op dat re-integratie op afstand is geschoven. Dit is alleen niet het geval en binnenkort, in het vierde kwartaal, komt de eindrapportage van Werkbeweging. De heer Van Steeg (CDA) zegt dat hij niet zozeer heeft gezegd dat re-integratie op afstand is geschoven.

Door de regelingen kan alleen de prikkel om te gaan werken minder worden. Wethouder Voortman vervolgt haar beantwoording met het blokje Maatregelen op de korte termijn. Verschillende fracties hebben gevraagd naar de studenten. De landelijke lijn wordt gevolgd. Nog deze week verwacht de wethouder een brief met andere kaders. Het college lobbyt uiteraard voor een betere oplossing voor studenten. Student&Starter vroeg hoeveel studenten gebruik gaan maken van de energietoeslag voor studenten met een eigen energierekening. Dit is nog onbekend. Als hier wel informatie over komt, dan zal die worden gedeeld in de brief bij de begrotingscommissie of in de brief van december. Mevrouw Kendir (Student&Starter) vraagt hoe de situatie van studenten gevolgd gaat worden. Wethouder Voortman vraagt signalen te delen. Zij zal in ieder geval proberen de situatie in kaart te brengen. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) is benieuwd naar de keuze van de gemeente Utrecht. Het Rijk zegt namelijk dat de gemeente kan kiezen voor het stellen van aanvullende eisen. Wethouder Voortman legt uit dat het Rijk aangeeft dat studenten individuele bijzondere bijstand gegeven moet worden als zij een eigen energiecontract hebben. Hier heeft de gemeente ook Pagina 10 van 28

5

10

15

20

25

30

budget voor gekregen. Hieromheen kunnen andere keuzes worden gemaakt maar die gaan dan wel ten koste van iets anders. Dan het noodnummer. Er is al een noodnummer voor als iemand afgesloten dreigt te worden: 0302865211. Daarnaast zijn er zeven punten in de stad waar mensen klaar zitten om mensen te helpen met geldzaken. Nog een apart noodnummer vindt de wethouder niet een goed idee maar ze is benieuwd waar deze suggestie van de armoedecoalitie vandaan komt. Dit zal worden nagevraagd. Voorts komt de energietoeslag van 500 euro half oktober. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt waarom het zolang heeft geduurd voordat deze toeslag er was. Wethouder Voortman antwoordt dat het geld er een paar weken geleden nog niet was en dat een en ander goed ingeregeld moet worden. Dan de individuele inkomenstoeslag. De drie jaar is een raadsbesluit geweest. Verkorten kan maar kost enkele miljoenen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of de kosten in beeld gebracht kunnen worden. Wethouder Voortman antwoordt dat de kosten in beeld gebracht kunnen worden en dat ook bekeken kan worden of er mogelijk ook andere effecten kunnen ontstaan als de toeslag eerder wordt gegeven. Verder zal het automatisch verstrekken zoveel mogelijk worden toegepast bij regelingen. Met betrekking tot warme plekken in de stad merkt de wethouder op, dat het geen goed idee is om aparte warme plekken voor arme mensen in te richten.

Mensen moeten ondersteund worden om hun huis te verwarmen en daarnaast kunnen mensen naar plekken gehaald worden met een bepaalde functie zoals een bibliotheek of een buurthuis. Dan het bedrag van 14 euro. De eigen inhuur van de gemeente krijgt 14 euro. Wethouder Streefland is bezig met een uitwerking en in het vierde kwartaal komt hier informatie over. De wethouder stelt voor een technische sessie te houden. Vervolgens gaat de wethouder in op het outreachend huis-aan-huis werven. Dit wordt al gedaan met de energieteams maar het is goed om gericht te kijken naar wat waar nodig is. Zij zegt toe dat gekeken zal worden wat kan worden gedaan. Het is wel zo, dat de capaciteit eindig is. Verder vroegen verschillende fracties naar kwijtschelding. In het algemeen geldt dat gemeenten dit niet mogen maar het punt zal wel meegegeven worden voor de lobby. Over kwijtschelding voor mensen met een heel beperkt vermogen zal de wethouder in overleg gaan met haar collega bij Financiën. In de brief die komt bij de begrotingscommissie komt zij hierop terug.

35

Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat zij heeft gevraagd of de inkomensgrens verhoogd kan worden.

40

Wethouder Voortman antwoordt dat dit volgens haar wettelijk bezien niet kan. Zij zal dit nagaan en komt hierop terug. Dan de studielening. D66 gaf aan dat het onwenselijk is dat de studielening wordt opgeteld bij het inkomen. Dit kan zij niet toezeggen dat dit wordt losgelaten. De landelijke lijn wordt hierin gevolgd.

45

50

55

60

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) vraagt of de wethouder het ermee eens is, dat de situatie zoals die nu is niet wenselijk is. Wethouder Voortman vindt ook dat het niet wenselijk is dat alleen studenten met een eigen energiecontract een energietoeslag krijgen. Vervolgens gaat zij in op de dierenvoedselbank. De dierenvoedselbank hoort erbij en de wethouder spreekt ook binnenkort met de dierenvoedselbank en in dit gesprek wil zij het hebben over de dierenartskosten. Dan het virtueel inkomensloket. De individuele inkomenstoeslag zal ook via dit loket gaan lopen. Een en ander gaat zo snel als kan. De leden worden via de dashboardbrief op de hoogte gehouden. De ChristenUnie vroeg naar ‘bereken u recht’. Dit zal worden meegenomen en op de website worden gezet. Met betrekking tot de sociale winkel geeft de wethouder aan hier langs te zijn geweest. Het is een succesvol concept en er wordt bekeken of dit in de toekomst in meerdere wijken kan komen. Vervolgens het aantal U-polis houders. Een deel van afname komt doordat er relatief veel inwoners zijn uitgestroomd uit de bijstand en daarnaast speelt het feit dat er twee pakketten zijn die niet voor iedereen passend zijn. Er wordt bekeken hoe de toekomst van de gemeentelijke zorgverzekering eruit moet zien. De heer Sungur (DENK) vraagt wanneer de commissie hier een terugkoppeling op kan krijgen. Pagina 11 van 28

5

10

15

20

25

30

35

Wethouder Voortman antwoordt dat in de volgende dashboardbrief de stand van zaken wordt gegeven. Student&Starter vroeg naar het verder versterken van het Jeugdeducatiefonds. Afgelopen zomer is de pilot van het Jeugdeducatiefonds voortgezet en is een structurele samenwerking aangegaan. Daarnaast wordt ook samengewerkt met stichting Leergeld. Dan de brugfunctionaris op scholen. Een en ander hieromtrent zal worden onderzocht en het Jeugdeducatiefonds start ook met een pilot. De VVD vroeg wat gedaan kan worden om mensen voltijd te laten werken. Met het Werkgeverservicepunt wordt gezocht naar een passende baan voor mensen in de bijstand en naar begeleiding en scholing op maat. Er wordt ook bekeken welke stappen gemaakt kunnen worden om voltijd te kunnen werken en er is ook een bonus voor werkgevers die bijstandsgerechtigden een urenuitbreiding geven. Voorts is het zo, dat bij mensen die bijstandsgerechtigd zijn vaak ook andere problematiek speelt. Het is de vraag of die allemaal voltijd aan het werk kunnen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt het ermee eens te zijn dat het niet voor iedereen mogelijk is om voltijd te werken. Een bonus zou bij de werknemer terecht moeten komen. Wethouder Voortman merkt op dat als mensen meer gaan werken, zij ook meer gaan verdienen. De werking van de bonus zal zij toelichten in de brief bij de rapportage over Werkbeweging.

Dan de personeelstekorten in de kinderopvang en de BSO. De aanpak in Amsterdam kent zij niet. Hier zal navraag naar worden gedaan en over een maand is er een ronde tafelgesprek met de kinderopvang. Een en ander zal daar besproken kunnen worden. De VVD vroeg wat gedaan wordt voor woningbezitters. Er is hulp bij het isoleren van woningen voor woningeigenaren met een laag inkomen en de U-Pas is ook voor hen beschikbaar. Bijzondere bijstand kan ook maar bij een grote overwaarde van het huis geldt dat dit wordt verstrekt als lening. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of de woningbezitters de volgende keer wel meegenomen kunnen worden. Wethouder Voortman geeft aan dat bij de effectrapportage 2023 bekeken zal worden of zij meegenomen kunnen worden. Vervolgens gaat zij in op het direct geven van geld. Het punt is, dat deskundigen hier verschillend over denken. Wat de wethouder vaak hoort, is dat er behoefte is aan bonnen voor voedsel en kleding. BIJ1 vroeg of het beleid aangepast kan worden voor de voedselbank. De wethouder gaat hier niet over omdat de Voedselbank geen onderdeel is van de gemeente maar zij kan dit wel meenemen in de gesprekken met de Voedselbank. Verder zal wethouder Van Hooijdonk vanmiddag ingaan op de vraag of mensen met slechte isolatie van hun huis geholpen kunnen worden. BIJ1 vroeg ook naar het prijsplafond.

De fractie is nog in afwachting daarvan en zal dan bekijken of dit voldoende is.

40

De voorzitter concludeert dat wethouder Van Hooijdonk vanmiddag op de vraag van BIJ1 zal ingaan.

45

Wethouder Voortman merkt op dat BIJ1 aangaf dat voorkomen moet worden dat mensen uit de schuldhulpregeling vallen. De gemeente laat niemand uit de schuldhulp vallen door energiekosten. Dan het eerder uitkeren van een deel van de energietoeslag in 2023. Half oktober wordt de 500 euro overgemaakt en vervolgens wordt onderzocht of de energietoeslag voor 2023 al gedeeltelijk in 2022 kan worden overgemaakt. In een van de twee toegezegde brieven komt zij hierop terug. Het CDA gaf aan met maatschappelijke organisaties samen te werken. Hier is de wethouder het mee eens.

50

55

60

Vervolgens gaat de wethouder verder met het blokje hoe verder. De suggesties die zijn gedaan zoals een glijdende schaal en het verhogen van de inkomensgrens, worden in overweging genomen om tot een aanpak te komen die zoveel mogelijk mensen helpt. Voor volgend jaar is een half miljoen euro aan extra middelen beschikbaar en dit loopt op naar 1 miljoen euro structureel in 2025. Verder kunnen mensen nog geholpen worden met spouwmuur- en vloerisolatie. Bijzondere bijstand voor voedsel vindt de wethouder niet passend. Volgende week gaat de wethouder in overleg met het Rode Kruis over de optie van voedselbonnen. De uitbreiding van de U-Pas wordt meegenomen in de overwegingen in de brief voor 2023. Mevrouw De Vries (PvdD) heeft de wethouder gevraagd om bij het Rijk aan te dringen op het snel invoeren van een lagere btw op groente, fruit en biologisch voedsel. Pagina 12 van 28

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Wethouder Voortman antwoordt dit met haar collega bij Volksgezondheid te zullen bespreken. D66 vroeg aan het Rijk te vragen of structurele maatregelen mogelijk zijn. Dit zal worden gevraagd. De PvdA vroeg wat wordt gedaan om werkgevers te benaderen. Er is een digitale flyer gemaakt voor werkgevers voor als zij werknemers met geldzorgen hebben. Deze flyer is ook breed gedeeld in de stad. Dan de intergenerationele armoede. Dit zal worden meegenomen in het beleid en aandacht voor kinderarmoede is hierin cruciaal. Verschil tussen gender meenemen in beleid: alleen als er echt duidelijk een meerwaarde is. GroenLinks vroeg of de inkomensgrens opgetrokken kan worden. Dit wordt meegenomen in de overwegingen voor het nieuwe armoedebeleid. DENK vroeg naar beleid voor gezinnen bij de individuele inkomenstoeslag. De suggestie zal worden meegenomen in het nieuwe beleid. De wethouder kan alleen niet toezeggen of het in het voorstel komt. Dan de vergroting van de groep U-Pas houders. Dit is een terugkerend dilemma waarover gesproken dient te worden. Dan de informatievoorziening in verschillende talen. Dit kan niet als het gaat om informatie die direct uit de gemeente komt. Er kan wel via sleutelfiguren worden gecommuniceerd. In de brief van december zal zij terugkomen op het hiaat in de communicatie waar mevrouw Raaijmakers het college op heeft gewezen.

Verder kan het opnemen van internetabonnementen onderzocht worden bij het nieuwe armoedebeleid. Ten aanzien van een gratis paspoort voor U-Pashouders merkt zij op, dat bij de voorjaarsnota is toegezegd dat eerst binnen de overige leges wordt onderzocht wat de financiële en technische mogelijkheden zijn en in welke mate er voldoende dekking kan worden gevonden. Voor de begrotingsbehandeling wordt hierop teruggekomen. Stadsbelang Utrecht had het over gratis reizen voor alle ouderen. De Provincie voert hier een proef voor uit. Hierna kan bekeken worden wat het vervolg hierop kan zijn. Ten slotte het blok communicatie. Energiebedrijven zijn aangesloten bij de vroeg signalering. D66 vroeg naar de website. De website moet duidelijk zijn en er dient informatie huis-aan-huis te worden verspreid. Dan het basisinkomen. Invoering vergt veel terwijl de energie nu nodig is voor acute maatregelen. Tot slot komt er dit jaar een grote campagne in de stad om mensen te wijzen op de armoederegelingen. Gemiste vragen De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) heeft een vraag gesteld over het centraal fysieke informatiepunt. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) heeft gevraagd of bij de bijzondere bijstand, als mensen al energietoeslag krijgen, of er dan geen extra aanvraag moet komen en alleen een rekening. Verder wordt een huis vaak als vermogen gezien.

Kan een huis niet mee worden geteld? Wethouder Voortman geeft met betrekking tot het centraal informatiepunt aan, dat op dit moment op verschillende plekken informatie is te vinden. Het centraal informatiepunt is er dus eigenlijk al. Tegen GroenLinks zegt zij, dat niet nogmaals gevraagd zal worden naar iets wat men al heeft gekregen. Bij de energietoeslag hoeft overigens niet veel te worden opgegeven. Bij het vergroten van de groep die in aanmerking komt voor energietoeslag zal een eigen woning niet meetellen. Voor de bijzondere bijstand telt een eigen woning wel mee. De voorzitter herhaalt de toezeggingen. Wethouder Voortman stuurt in het vierde kwartaal een brief over maatregelen die na 1 januari 2023 voor koopkracht van inwoners nodig zijn. Wethouder Voortman stuurt in 2023 de minimaeffectrapportage. In de brief van december geeft zij aan wanneer deze precies komt. Wethouder Voortman stuurt voor het weekend voor het begrotingsdebat op 19 oktober een brief waarin wordt ingegaan op de kledingpas, de mogelijkheden voor het verhogen van de inkomensgrens en de vermogensgrens bij het kwijtschelden van gemeentebelastingen, het noodnummer en het onder de aandacht brengen van nieuwe maatregelen bij werkgevers.

Wethouder Voortman stuurt in december een brief waarin zij de commissie informeert over het aantal ervaringsdeskundigen bij organisaties in de stad en over hoe de gemeente communiceert met inwoners in de stad en in welke taal. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of de brief van oktober de dashboardbrief is. Pagina 13 van 28

De voorzitter constateert dat de dashboardbrief al op de planning staat. Hij concludeert dat bij het slotdebat van de begrotingbehandeling verder gesproken zal worden. De voorzitter schorst de vergadering om 13.20 uur. 5

10

15

LIJST VAN TOEZEGGINGEN Wethouder Voorman zal met betrekking tot agendapunt 7, Raadsbrief minimaeffectrapportage en de armoedemonitor: • de commissie in het vierde kwartaal een brief over maatregelen die na 1 januari 2023 voor koopkracht van inwoners nodig zijn sturen. • de commissie in 2023 de minimaeffectrapportage sturen. In de brief van december geeft zij aan wanneer deze precies komt. • de commissie voor het weekend voor het begrotingsdebat op 19 oktober een brief sturen waarin wordt ingegaan op de kledingpas, de mogelijkheden voor het verhogen van de inkomensgrens en de vermogensgrens bij het kwijtschelden van gemeentebelastingen, het noodnummer en het onder de aandacht brengen van nieuwe maatregelen bij werkgevers. • de commissie in december een brief sturen waarin zij de commissie informeert over het aantal ervaringsdeskundigen bij organisaties in de stad en over hoe de gemeente communiceert met inwoners in de stad en in welke taal.

Pagina 14 van 28

Verslag openbare middagvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 5

10

15

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

29 september 2022 zaal 1e etage, stadhuis mw. I.L. Vos (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

De voorzitter, dhr. R. van der Zweth, de wethouders, dhr. E. Eerenberg, de leden, mw. M. Al-Saqaff (VVD), dhr. S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), dhr. H. Dijkstra (CDA), dhr. J. Otto (EenUtrecht), mw. L. Bode (Volt), mw. M. Vermeulen (GroenLinks), dhr. R. van den Enk (Student & Starter), mw. H. Assen (PvdA), mw. B. van der Wilt (D66), mw. N. Oul Fakir (Bij1), dhr. H. Stellinga (CDA), dhr. I. Simsek (DENK), de commissiegriffier, mw. W. Kok

Verslag commissie Onderwijs, Werk en Economie 20

1. Opening.......................................................................................................................................16 8. Beantwoording SV 2022, nr. 110 over Loten voor de middelbare school, vooral voor VMBOleerlingen………………………………………………………………. .................................................16 9. Raadsvoorstel bekostiging leerlingenvervoer ...........................................................................22 LIJST VAN TOEZEGGINGEN.........................................................................................................28

25

De voorzitter heropent de vergadering om 14.15 uur.

1. Opening

8. Beantwoording SV 2022, nr. 110 over Loten voor de middelbare school, vooral voor VMBO-leerlingen

30

35

40

De voorzitter meldt dat schriftelijke vragen zijn geagendeerd door PvdA, GroenLinks, D66, Bij1, CDA en VVD. Eerder voerde de commissie hierover het debat. Nu is de beantwoording van vragen door het college aan de orde. Wethouder Eerenberg herhaalt de vragen, waarna het antwoord volgt. In hoeverre vindt het college het huidige lotingsproces eerlijk en transparant? Het proces is naar het oordeel van het college eerlijk en transparant. Men weet hoe het nieuwe systeem werkt en wat te doen wanneer men wordt uitgeloot. Tegelijkertijd is het systeem voor velen ook ingewikkeld. Het college vindt het minder transparant dat er ook nog een proces is waarbij scholen zelf kijken naar de capaciteit van de klas. Ze kunnen de capaciteit van klassen oprekken, om daarmee een loting te voorkomen. Pagina 15 van 28

Mevrouw Assen (PvdA) stelt dat het proces minder transparant is op het moment dat een leerling is uitgeloot. Dan blijken opeens minder scholen plek te hebben, dan alleen de scholen waar loting plaatsgevonden heeft. Valt daarin winst te behalen? 5

10

15

20

Wethouder Eerenberg antwoordt dat het college dat ook een transparant proces vindt. Men krijgt te horen dat een kind is uitgeloot. In de tussentijd is een eventuele plek op andere scholen bezet. Dat valt niet te voorspellen, ook niet in de communicatie. De teleurstelling die daarbij optreedt, kan niet worden voorkomen. In het proces dat vervolgens moet plaatsvinden, zoals het maken van een nieuwe keuze, is in beginsel helder, maar daar is zeker ruimte voor verbetering. De PvdA vroeg naar de brede scholen in de stad en of ernaar kan worden gestreefd om het concept overal, van Vmbo-basis tot gymnasium, toe te passen. De schoolbesturen zullen daarin de partner van de gemeente moeten zijn. Ze hebben in de raadsinformatiebijeenkomst aangegeven dat het een mooie, maar ingewikkelde wens is. Daarvoor zijn of grote scholen of meerdere kleine scholen in wijken nodig. Vmbo-Basis en Vmbo-Kader onderwijs heeft behoefte aan praktijklokalen. Veel gebouwen voldoen niet aan de vierkante meternorm. Aan de gebouwenkant is het dus ingewikkeld om te doen. Hoe vervelend dat ook is, het heeft ook met imago te maken. Er zijn ouders en kinderen die bewust voor een school met een bepaald imago kiezen. Zo zijn er ouders die bewust niet kiezen voor een school waar Vmbo in zit.

Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt het college of het wellicht interessant is om te kijken naar een pilot waarin wordt gekeken naar een soort ‘Highschool-model’.

25

Wethouder Eerenberg heeft reguliere gesprekken met schoolbesturen. Hij zal deze wens met de schoolbesturen bespreken om te vernemen of er behoefte is om een extra locatie met dit brede profiel in Utrecht te starten. De wethouder kan hier geen toezegging doen over een pilot, omdat het de schoolbesturen zijn die het moeten exploiteren en uitvoeren.

30

Mevrouw Assen (PvdA) sprak onlangs met de directeur van het Globe College, dat een brede scholengemeenschap binnen het Vmbo biedt. Misschien werkt het alleen wanneer het voor alle scholen wordt georganiseerd. Het is begrijpelijk dat dit in Utrecht niet direct mogelijk is. Betreffende het argument over de gebouwen kwam ter sprake dat het ook met de huidige bebouwing toekan, wanneer daar een onderbouw en bovenbouw worden gevestigd, zonder dat megacomplexen hoeven te ontstaan. Mevrouw Assen nodigt de wethouder uit om hierop door te denken, zonder meteen op te houden bij de praktische bezwaren.

35

40

45

50

55

Wethouder Eerenberg begrijpt dat mevrouw Assen kennelijk informatie heeft over een relatief eenvoudige manier om dit soort grote brede scholen in de stad te gaan laten vestigen. Hij ziet dat oprecht niet. Er moeten echt ingrepen worden gedaan in het gebouw. Het voortgezet onderwijs werkt met vaklokalen. Dat zet allerlei beperkingen op het gebouw. De wethouder is zeer geïnteresseerd. Hij zal met de directie van het Globe College in gesprek over de manieren waarop dit eenvoudig zou kunnen plaatsvinden. Mevrouw Assen (PvdA) kan zich voorstellen dat het een aparte raadsinformatiebijeenkomst waard is. Zij wil niet suggereren dat het met een vingerknip geregeld is. Wethouder Eerenberg zal bij het Globe College navragen hoe men het ziet. De PvdA vroeg verder of huisvesting flexibeler kan worden ingericht. Dat is een lastig dilemma. Dat is vanuit ruimte en lokalen gezien efficiënt om te doen. Ook dat vergt een dieper en langer gesprek, want waar wordt de grens gelegd qua veiligheid, leerlingengroepen die door elkaar lopen, verschillende schooltijden. Daar zit een wereld van praktische bezwaren achter. Het kan flexibeler. In primair onderwijs ziet de wethouder daarin sneller resultaten, omdat het meer gelijksoortig is dan het voortgezet onderwijs.

Tot slot vroeg de PvdA of het college deelt dat een plaatsing buiten de top 3 voor een kind heel erg is en dat het voorkomen zou moeten worden. De wethouder deelt dat de teleurstelling groot is, maar hij kan het niet voorkomen. Het is inherent aan welk lotingssysteem dan ook. In het Pagina 16 van 28