15e raadsvergadering 10 november 2022.docx

2022 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 15e vergadering – 10 november 2022 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 10 november 2022 te 10.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg, plaatsvervangend voorzitter.

Aanwezig zijn de leden: Assen, Al-Saqaff, Bakker, Bode, Bos, Bosch, Chirino, Dada-Anthonij,

Dekkers, Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Van der Graaf, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte, Hornsveld, Kendir, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter,

Passier, Peters, Ramaker, Raaijmakers, Sasbrink, Snippe, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Sungur, Talhaoui, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Aanwezig zijn de wethouders: Eerenberg, Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland, Voortman en De Vries.

Griffier: mevrouw Van Hall.

1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom bij de raadsvergadering, die

geheel in het teken staat van de begroting. Ook de mensen die thuis meekijken of -luisteren, heet zij van harte welkom.

Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. De heer Bos zal iets later ter vergadering komen. De agenda wordt hierna zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 2. Ingekomen stukken. Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.

3. Geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, de door het college

opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, te bekrachtigen.

Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten.

Raadsvergadering van 10 november 2022

2

5. Raadsvoorstel Verordening Jeugdwet gemeente Utrecht 2023. De voorzitter deelt mee dat over dit raadsvoorstel, dat als A-punt geagendeerd is, gestemd zal worden na de besluitvorming over de Programmabegroting. Daarop stelt zij gelijktijdig aan de orde:

6. Raadsvoorstel Programmabegroting 2023-2026. 7. Raadsvoorstel Tweede Bestuursrapportage 2022. 8. Raadsvoorstel Verordening afvalstoffenheffing 2023. 9. Raadsvoorstel Verordening begraafplaatsrechten 2023. 10. Raadsvoorstel Verordening brug- schut- en havengelden 2023. 11. Raadsvoorstel Verordening hondenbelasting 2023. 12. Raadsvoorstel Verordening leges 2023. 13. Raadsvoorstel Verordening leges omgevingsvergunning 2023. 14. Raadsvoorstel Verordening marktgelden 2023. 15. Raadsvoorstel Verordening parkeerbelasting 2023. 16. Raadsvoorstel Verordening precariobelasting 2023. 17. Raadsvoorstel Verordening rioolheffing 2023. 18. Raadsvoorstel Verordening toeristenbelasting 2023. De voorzitter deelt mede dat de ochtend gereserveerd is voor de eerste termijn van de raad. Zij geeft als eerste het woord aan de heer De Pagter van de VVD.

De heer De Pagter (VVD) verwijst in zijn betoog naar de oorlog in Oekraïne, die ook op Utrecht een

grote invloed heeft. Er is sprake van een energiecrisis en torenhoge inflatie. De VVD is blij dat zowel landelijk als lokaal gedaan wordt wat nodig is om de inwoners door deze crisis te helpen. De VVD

vindt het goed dat er een tegemoetkoming komt voor het midden- en kleinbedrijf en steunt de motie van het CDA om de inzet van de TONK-middelen in 2023 te verlengen. De VVD vraagt het college om te voorkomen dat mensen door de regelingen in een nieuwe armoedeval terechtkomen. Meer

werken moet altijd lonen. De VVD is voorts benieuwd naar de effecten van de landelijke bonus voor

extra uren. De VVD vindt de begroting geen goede afspiegeling van de realiteit. De gemeente Utrecht heeft veel te veel ambities tegelijk, waardoor er veel geld op de plank blijft liggen. Ook de accountant levert die kritiek. De VVD wil kritisch kijken naar de eigen uitgaven en wil investeren in veilig-

Raadsvergadering van 10 november 2022

3

heid, bereikbaarheid, de economie en de ondernemers. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of het niet goed is om in de gemeentelijke organisaties te investeren, juist om al die ambities waar te maken.

De heer De Pagter (VVD) wijst op de middelen vanuit het Rijk voor de extra steun. Hij is kritisch op de ongebreidelde groei van de organisatie. De coalitie investeert veel meer dan wat in het overdrachtsdossier als nodig wordt gezien. Politiek is keuzes maken.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat in de ambities prioriteiten worden gesteld en dat daarom in de organisatie wordt geïnvesteerd.

De heer De Pagter (VVD) zegt dat niet alle ambities kunnen worden uitgevoerd. Dat kun je niet oplossen door de uitgaven te verhogen.

Het college heeft bij de commissiebehandeling van de begroting een aantal toezeggingen gedaan, waarvoor dank. Op een aantal punten zou de VVD de begroting nog willen bijsturen. Allereerst de

teruglopende bouw van woningen. Er worden dit jaar 2.000 woningen minder gebouwd dan gepland. Het feit dat er ook minder geboorten zijn, is een geluk bij een ongeluk, maar biedt geen lange-

termijnoplossing. Hoe worden de inkomsten uit de groei van de stad realistischer begroot? Met de nieuwe stikstofuitspraak wordt het nog moeilijker om nieuwe woningen te bouwen. De VVD ziet

kansen voor het splitsen van woningen, in het bijzonder in Leidsche Rijn, en dient daarvoor mede namens EenUtrecht motie 294 in.

De heer Koning (D66) wijst op het coalitieakkoord, dat splitsen mogelijk wil maken in de hele gemeente. Waarom is in de motie specifiek de keuze voor Leidsche Rijn gemaakt?

De heer De Pagter (VVD) wil hier snel mee aan de slag. In Leidsche Rijn ziet hij qua demografische ontwikkelingen ruimte.

De heer Van der Zweth (PvdA) meent dat de huisvestingsverordening, waarin splitsing mogelijk wordt gemaakt, er snel komt. Waarom wacht de VVD die niet af?

De heer De Pagter (VVD) vraagt de PvdA de motie te steunen, want dan kan deze mogelijkheid naar voren worden gehaald. Er is geen tijd te verliezen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt waarom het in Leidsche Rijn sneller moet dan op een andere plek.

De heer De Pagter (VVD) wijst op de demografische ontwikkelingen. De wijk is twintig jaar oud en de eerste kinderen gaan het huis uit.

De heer Bosch (PVV) vraagt waar dat splitsen ophoudt. De heer De Pagter (VVD) reageert dat het fatsoenlijke woningen moeten zijn en wijst op de woningen die na de oorlog zijn gesplitst. Het gaat om de mogelijkheid tot splitsing.

Raadsvergadering van 10 november 2022

4

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) meent dat splitsing tot nu toe alleen maar tot huisjesmelkers heeft geleid met hoge huren voor kleine hokjes. Zij hoopt niet dat de stikstofcrisis gaat leiden tot het

verrijken van mensen die al veel geld hebben en tot de uitbuiting van mensen die een woning nodig hebben.

De heer De Pagter (VVD) zegt dat het om grote woningen gaat, die binnen de eisen voor minimale woonoppervlakte van de gemeente kunnen worden gesplitst.

De VVD vindt het onbestaanbaar dat de leges voor aanvragen voor horecavergunningen worden

verhoogd met 14,8% boven op de inflatie. Hij steunt de oproep van Koninklijke Horeca Nederland om de verhoging niet in te voeren en dient mede namens Student & Starter hiervoor amendement 91 in.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat het gaat om nieuwe horecaondernemers. In een goede businesscase maakt deze verhoging geen groot verschil.

De heer De Pagter (VVD) wil dat nieuwe horecaondernemers voor een laag tarief kunnen starten. De heer Bosch (PVV) zegt dat hij medeondertekenaar is van het amendement. De heer Koning (D66) denkt dat ook breder naar het mkb moet worden gekeken en wijst op het collegebesluit om de beschikbare TONK-middelen te gebruiken voor subsidies.

De heer De Pagter (VVD) wijst op het begin van zijn bijdrage. Hij schaart zich achter de oproep van Koninklijke Horeca Nederland.

Mevrouw Zwinkels (CDA) meldt dat het CDA het amendement graag mede wil ondertekenen. De heer De Pagter (VVD) vervolgt zijn betoog met de uitspraak dat de VVD tegen de invoering van

betaald parkeren in de hele gemeente is en dient daarom motie 295 in. De VVD vindt het verstandig dat het college gestopt is met de ontwikkeling van De Machinerie en roept de wethouder op om in voorbereiding op het debat hierover de lessen mee te nemen die hieruit in bredere zin te trekken zijn. De VVD wil dat er op de locatie Paardenveld niet alleen naar een culturele invulling wordt

gekeken, maar dat er een brede verkenning komt. Hiertoe wordt samen met het CDA motie 296 ingediend.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) denkt dat dit een plek is waar je, behoudens buurtparkeren, nou juist geen parkeren wilt hebben.

De heer De Pagter (VVD) meent dat dat niet in de motie staat. Er moet een brede verkenning met marktpartijen komen over wat daar mogelijk is.

De heer Bosch (PVV) vraagt of de VVD voor of tegen parkeren in de binnenstad is. De heer De Pagter (VVD) reageert dat de VVD voor parkeren in de binnenstad is. Als het aan de VVD ligt, blijft er op deze plek ruimte voor parkeren.

Voorts wijst hij op de wachtlijsten, het gebrek aan personeel en meer vraag naar specifieke zorg. De VVD dient als vervolg op de overgenomen motie “Stop stapelen onderzoeken” een motie in om de

Raadsvergadering van 10 november 2022

5

positie van de Wmo Cliëntenraad expliciet te benoemen in de Programmabegroting (motie 297). Het aantal 65-plussers in de stad en de provincie groeit fors. De middelen in de begroting zijn niet te

herleiden naar deze doelgroep. De VVD vraagt om een toezegging om deze doelgroep concreet te benoemen binnen de doelstelling “Inwoners doen mee en zorgen voor elkaar” in het programma

Samenleven en Sport. Het college heeft de doelstelling “Voor elke woning een nieuwe boom”, maar de VVD wil voor elke inwoner een nieuwe boom. Hiertoe wordt motie 298 ingediend.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) wil in haar inbreng op zoek naar de gezamenlijkheid tussen de partijen. Zij hebben elkaar nodig om samen het verschil te maken bij de huidige uitdagingen. De

snelle opwarming van het klimaat maakt het noodzakelijk om snel aan de slag te gaan met isoleren

en met duurzame energie. Een ander gezamenlijk punt is het tegengaan van de woningnood door te

bouwen en te reguleren. GroenLinks is trots op de plannen die zijn vastgelegd in het coalitieakkoord. Deze Programmabegroting is een eerste uitwerking daarvan. Zij spreekt haar waardering uit voor de tegenbegroting die is ingediend door het CDA.

Zij gaat nader in op een aantal punten. De stad wordt vergroend, met een investering van 7,5 miljoen per jaar. Er wordt minder gemaaid en er worden meer verschillende bomen geplant. Het mobiliteitsbeleid van bedrijven moet minder vrijwillig en wordt onderzocht. Er komt extra aandacht voor de buurtstroom bij het gemeentelijk vastgoed. Kan het college toezeggen dat buurtstroom een plek

krijgt op gemeentelijke daken? Zij houdt een motie op dit punt achter de hand. De Omgevingsvisie

geluid en trilling en de Visie omgevingsveiligheid komen begin 2023 naar de raad. Onderzocht wordt of er op school een brugfunctionaris kan komen die helpt bij het vinden van regelingen die via de NPO-gelden vergoed kunnen worden. Het college gaat in gesprek met grootwinkelbedrijven en

organisaties als de Voedselbank om te kijken naar een voedselpas voor minima. Betaalbaar wonen is topprioriteit. GroenLinks is blij met de brief met alle maatregelen op het gebied van wonen, waar-

onder de leegstandsverordening. Woningen moeten niet meer standaard kaal worden opgeleverd en zij vraagt de toezegging dat dit onderdeel wordt van de prestatieafspraken met de corporaties. Op een aantal punten zijn volgens GroenLinks moties nodig. Er wordt nu wel heel voorzichtig

omgegaan met het accres. Daarom steunt GroenLinks een motie van de PvdA op dit punt. GroenLinks steunt een amendement van het CDA en een motie van de PvdA over de winteropvang.

De heer Bosch (PVV) vraagt hoe het nog steeds mogelijk is dat mensen op straat slapen, terwijl

GroenLinks al jaren in het college zit. Hij vraagt of het feit dat illegalen niet uitgezet worden hiermee te maken heeft.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) reageert dat Utrecht meer doet dan andere steden, maar dat er

toch een toename is. Dat heeft te maken met het feit dat er een wooncrisis is en dat woningen duur

zijn, en daar is het kapitalistische systeem dat te veel ruimte geeft aan de markt debet aan. Daarom is het belangrijk om er extra budget voor vrij te maken.

GroenLinks vindt dat ook maatschappelijke organisaties en cultuurinstellingen moeten kunnen

rekenen op een vergoeding van de hoge energiekosten en steunt daarom het amendement van

DENK. GroenLinks pleit er al jaren voor om de vermogensgrens van de bijstand en van de belasting gelijk te trekken en dient hiertoe samen met PvdA, ChristenUnie, DENK, BIJ1, PvdD en Student & Starter motie 299 in.

De heer Koning (D66) meent dat de wethouder in feite wordt gevraagd om zich niet aan de wet te houden. Hoe ziet GroenLinks dat?

Raadsvergadering van 10 november 2022

6

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) reageert dat mensen door sommige wetten in de problemen

komen. Aanvankelijk zou deze groep kwijtschelding krijgen, maar het is niet gelukt om dat in de wet te krijgen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) meent dat maar weinig mensen in de groep allerarmsten € 2.000 op de bank hebben. Zij vindt het voorstel tot verhoging symboolpolitiek.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) reageert dat bij vermogen niet alleen meetelt wat op de

spaarbank staat, maar bijvoorbeeld ook een auto. Er zijn mensen die hierdoor in de problemen komen.

De heer Sungur (DENK) meent dat de wethouder niet gevraagd wordt om de wet te overtreden, maar om juist in de geest van de wet te handelen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) onderschrijft dat, hoewel de letter van de wet anders is.

In de begroting is de indicator voor tevredenheid over het leerlingenvervoer aangepast naar 7,5, maar GroenLinks vindt dat die op 8 moet blijven en dient daarvoor samen met PvdA, VVD,

EenUtrecht, Student & Starter, D66, DENK, ChristenUnie en PVV amendement 92 in. Binnenkort wordt gesproken over een verdere vormgeving van participatie en de uitvoering daarvan. GroenLinks dient

samen met PvdA, Student & Starter, ChristenUnie, DENK en EenUtrecht een motie in om meer ruimte te maken voor initiatief in de stad (motie 300). GroenLinks maakt zich zorgen over de toenemende

polarisatie in de samenleving en roept de fracties op om te blijven benadrukken waar ze elkaar wél kunnen vinden.

Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat een eerste doorvertaling van het coalitieakkoord voorligt. Het CDA steunt een aantal goede punten, maar kan een aantal keuzes niet volgen, zoals lasten-

verzwaringen, versoberingen in kerntaken van de gemeente en het doorzetten van grote visies en

plannen die nauwelijks op draagvlak kunnen rekenen. Het CDA heeft behoefte aan een alternatief,

een logische samenhang en een nuchtere inzet op de aanpak van problemen, gepaard gaande met een realistisch en verantwoord financieel plaatje. Daarom dient zij middels amendement 93 een tegenbegroting in.

De voorzitter meldt dat de tegenbegroting is toegevoegd aan de stukken. De heer Van der Zweth (PvdA) spreekt complimenten uit voor de tegenbegroting. Het CDA wil

ingrijpen in de woningmarkt, maar een van de dekkingen is het terugdraaien van maatregelen om in te grijpen in die woningmarkt. Hoe rijmt het CDA dat?

Mevrouw Zwinkels (CDA) reageert dat het CDA voorstelt om terughoudend te zijn met de verkoop

van sociale huurwoningen, maar er niet volledig mee te stoppen. Dat bespaart 1 miljoen per jaar en dat bedrag kan worden gebruikt om andere maatregelen te treffen, met name in het middensegment.

De heer Van der Zweth (PvdA) ziet dat de verhoging van de belastingen slechts voor 10% wordt teruggedraaid in de tegenbegroting.

Raadsvergadering van 10 november 2022

7

Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat het CDA een aantal voorstellen heeft voor de parkeerbelastingen en de ozb.

De heer Van der Zweth (PvdA) meent dat vanuit de coalitie is gekozen om de gebruiker te laten

betalen en de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen. Hij concludeert dat dit voor een deel wordt gesteund door het CDA.

Mevrouw Zwinkels (CDA) wijst op het feit dat de coalitie zich rijk heeft gerekend en dat de wens ten aanzien van betaald parkeren niet waargemaakt kan worden.

De heer Van Heuven (PvdD) ziet geen aanvullende maatregelen voor klimaatactie. Het CDA is niet

tevreden met de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, maar trekt er geen geld voor uit. Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat de toezeggingen die in de commissiedebatten zijn gedaan, voor het CDA aanleiding waren om er geen voorstellen voor in te dienen. Het CDA steunt mogelijk wel

andere voorstellen die vandaag worden ingediend. Het CDA vindt het belangrijk dat de gemeente het goede voorbeeld geeft, maar bruikbare getallen waren op dit punt niet voorhanden in de gemeentelijke organisatie.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt, gezien alle ambities in de tegenbegroting, waarom het CDA een bezuiniging op de ambtelijke organisatie voorstelt.

Mevrouw Zwinkels (CDA) reageert dat het gaat om een verschuiving binnen de ambtelijke

organisatie. Zo zet het CDA minder in op de RSU en het investeringspakket Groei en Balans. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is benieuwd welke projecten het CDA schrapt. Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat een aantal herinrichtingen is geschrapt, alsmede een pot

voor overige projecten. Er is een ander planningsoptimisme gebruikt, waardoor ruimte vrijgespeeld wordt.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) ziet dat Rijnenburg eerder dan 2035 gerealiseerd moet worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) reageert dat het CDA nu met serieuze planvorming wil starten en daarom is

er geld voor gereserveerd. Als de gemeente Utrecht te kennen geeft daar te willen bouwen, komen er middelen van het Rijk om er een duurzame wijk van te maken, inclusief de ov-verbindingen.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) ziet in de tegenbegroting dat het CDA een stapje terug doet bij de RSU en Groei en Balans.

Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat er in de Programmabegroting extra geld wordt uitgetrokken

vanaf 2025. In de tegenbegroting wordt voorgesteld daar alvast in 2023 en 2024 mee te starten. Maatschappelijke voorzieningen staan niet gelijk aan Groei en Balans. Er worden ook op andere

plekken in de begroting investeringen gedaan voor maatschappelijke voorzieningen. In het pakket Groei en Balans zit volgens haar veel overhead.

Raadsvergadering van 10 november 2022

8

De heer Bosch (PVV) vraagt of het CDA het met hem eens is dat het geen dertien jaar moet duren voordat daar een bus kan rijden.

Mevrouw Zwinkels (CDA) onderschrijft dat het veel eerder kan. De heer Koning (D66) wijst op het coalitieakkoord, waarin een hele rij projecten in het pakket Groei en Balans staat. Hij vraagt voorts opheldering over het feit dat in de tegenbegroting 1,5 miljoen wordt geschrapt bij leefstijlprogramma’s.

Mevrouw Zwinkels (CDA) wil de lasten voor de burgers terugbrengen en wil dus kritisch kijken waar het geld aan wordt besteed.

De heer De Pagter (VVD) ziet dat de tegenbegroting tot circa €100 aan lastenverhoging voor de burger inhoudt.

Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat het CDA een balans heeft willen maken tussen het streven

naar lagere lasten en investeringen die nodig zijn. Zij denkt dat een lastenverzwaring uit te leggen is, maar vindt dat die zo klein mogelijk en ook uitlegbaar moet zijn.

Het CDA dient een amendement in om parkeren voor mantelzorgers gratis te maken (94). Voorts dient zij namens de coalitiefracties en DENK een amendement in voor een investering in de

winteropvang (95). Het CDA wil de bezuiniging op de openbare ruimte terugdraaien en dient daarom mede namens Utrecht Solidair een motie in om de graffitiregeling terug te brengen (motie 301).

Voorts dient zij mede namens Utrecht Solidair een motie in voor de campagne “Houd de stoep vrij” (motie 302). Het CDA vindt een volledige stop van de verkoop van sociale huurwoningen een dure

ingreep en ziet potentie in de opkoopbescherming, het Fonds Betaalbare Koop en in doorstroming.

Het CDA vindt een breed en laagdrempelig aanbod aan voorzieningen in de wijk van groot belang en dient hiervoor een motie in (motie 303). Het CDA wijst op het belang van winkelcentra, winkels en

marktkooplui en dient mede namens VVD, D66, PVV en EenUtrecht een motie in voor het behoud van de TONK-middelen (motie 304). Het CDA geeft in het programma Bereikbaarheid meer prioriteit aan de verkeersveiligheid en ziet af van twee kostbare herinrichtingen. Hiertoe dient zij een motie in (motie 305). Een voorbeeld van maatschappelijk initiatief is zelfbeheer, bijvoorbeeld bij

sportaccommodaties. Zij dient mede namens PvdA, EenUtrecht en D66 hiertoe een motie in (motie 306). Het CDA vindt het verstandig om wijkparticipatie een steuntje in de rug te geven en dient

hiertoe mede namens Utrecht Solidair een amendement in (96). In de commissiedebatten zijn mooie toezeggingen gedaan op het gebied van energie en duurzaamheid. Het CDA vraagt voorts aandacht

voor de inzet op digitale vaardigheid, het vinden van een baan en openzwemwaterlocaties. Het CDA hoopt met de tegenbegroting een verantwoord alternatief te bieden. Helaas is het niet mogelijk gebleken om alle ideeën om te zetten naar financiële voorstellen.

De heer Koning (D66) wijst op de turbulente en onzekere tijden, met verschillende crises die voor

problemen zorgen, zoals een bouwstop en een energiecrisis. Utrecht moet blijven vooruitdenken en

durven vooroplopen. De gemeente kan niet alle problemen oplossen, maar de inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente er alles aan doet om hen zo goed mogelijk te ondersteunen.

Kleine ondernemers hebben problemen als personeelstekorten en een enorme stijging van energiekosten. De regeling van het college voor mkb’ers geeft hun steun in deze winter, zodat zij actie

Raadsvergadering van 10 november 2022

9

kunnen nemen om het verbruik te verminderen en verder te verduurzamen. Kan het college bevesti-

gen dat dat de insteek is en dat het daarop aanstuurt? Ook de waarde van culturele instellingen moet op hetzelfde niveau kunnen blijven. De indexatie van de subsidies zal wellicht niet genoeg zijn.

Daarom vraagt D66 de toezegging om de raad voor de Voorjaarsnota te informeren over de stand van zaken en de eventuele benodigde investering. D66 is blij met de toezegging over de samenwerking tussen gemeente en burgers aan hun eigen buurt en kijkt uit naar de brief daaromtrent. De heer Bosch (PVV) vraagt of D66 het met hem eens is dat parkeerplekken pas moeten worden verwijderd als bewoners daar iets over gezegd hebben.

De heer Koning (D66) vindt dat er ruimte moet zijn voor bewoners om mee te beslissen. Als

bewoners parkeerplaatsen willen, moet daar een goed gesprek over worden gevoerd. Er is wel afgesproken dat meer bezetting van de openbare ruimte door auto’s wordt teruggedrongen.

De heer Bosch (PVV) concludeert dat D66 wel naar de bewoners wil luisteren, mits het niet te gek wordt.

De heer Koning (D66) stelt dat een van de uitgangspunten is om meer openbare ruimte beschikbaar te stellen voor andere functies dan parkeren.

D66 vindt dat beter gebruik moet worden gemaakt van de ruimte in de stad. Gebouwen moeten meerdere functies krijgen en er moet minder ruimte voor mobiliteit komen.

De heer Bosch (PVV) vindt dat het eerlijke verhaal moet worden verteld. Uit onderzoeken blijkt dat de automobiliteit aan terrein wint en dat het openbaar vervoer alleen maar afgeschaald wordt. D66 vertelt praatjes die zij niet waar kan maken en de stad krijgt de rekening gepresenteerd.

De heer Koning (D66) reageert dat het college inzet op nieuwe railverbindingen in Utrecht om de verdichting en de groei van de stad mogelijk te maken. Hij vraagt de PVV het eerlijke verhaal te vertellen dat het niet houdbaar is om te blijven vasthouden aan automobiliteit. De heer Bosch (PVV) meent dat er geen geld is voor al die mobiliteitsplannen. De heer Koning (D66) antwoordt dat D66 daar ook landelijk keihard voor strijdt. Hij is er trots op dat Utrecht zelf ook veel geld hiervoor uittrekt.

In de commissievergadering is gesproken over mogelijkheden op de locatie van de Maaspleinschool. D66 dient mede namens Student & Starter, VVD, GroenLinks en ChristenUnie een motie op dit punt in (motie 307). Een ander voorbeeld is de parkeergarage Paardenveld, waar kansen liggen voor het

mengen van cultuur, horeca en wonen. Daarom dient D66 mede namens PvdA, Student & Starter en ChristenUnie een motie in (motie 308).

De heer De Pagter (VVD) vraagt waarom niet om een open verkenning wordt gevraagd, waarna de raad keuzes kan maken.

De heer Koning (D66) wil dat de ruimte voor cultuur verankerd wordt in de stad. Deze locatie biedt daar bij uitstek ruimte voor.

Raadsvergadering van 10 november 2022

10

De heer De Pagter (VVD) zal een motie indienen om juist een brede verkenning te doen. Naast

cultuur zijn er ook wensen voor wonen en andere zaken. Hij roept D66 op om die motie te steunen. De heer Koning (D66) vindt dat het een het ander niet uitsluit. Dit is juist een gebalanceerd voorstel. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) heeft dezelfde kanttekening. Voorts ziet zij in het voorstel niet dat de bewoners worden betrokken.

De heer Koning (D66) meent dat het betrekken van de bewoners breed wordt gedeeld, ook bij andere ontwikkelingen.

In de commissievergadering is gesproken over het Rubenskwartier, de kansen die het IBB-complex

biedt en de mogelijkheden bij de kwekerij. Er is binnen de afgegeven omgevingsvergunning nog plek voor 400 wooneenheden, maar er zijn nog maar 40 adressen beschikbaar voor fase 4. Kan het

college toezeggen dat met voortvarendheid op te lossen? Vanuit het uitgangspunt dat Utrecht een goede balans heeft tussen recreatie, natuur en mobiliteit, vindt D66 dat het college alles op alles

moet zetten om de verbreding van de A27 tegen te houden. De huidige en toekomstige personeelstekorten zijn van invloed op de bouw en de verduurzamingsopgave. Toch zijn er ook veel mensen

die niet aan het werk kunnen komen. D66 vindt dat het mogelijk moet zijn dat vluchtelingen direct aan het werk gaan of gaan studeren. Een van de beste manieren om aan werk te komen, is een

startkwalificatie. Onderwijs biedt vrijheid om talenten te ontdekken en een bestaan op te bouwen. In

de commissie bleek dat het Jeugdeducatiefonds aan de top van zijn kunnen zit. D66 verwacht dat het college samen met het JEF zorgt dat geen kind tussen wal en schip valt. Graag een reactie van het college. Banen van de toekomst kunnen in Utrecht gevormd worden. Met de ambities voor een

circulaire duurzame economie kan Utrecht de katalysator zijn om voorop te lopen, naast een groene en gezonde toekomst voor iedereen. Een groep die zowel landelijk als lokaal vergeten dreigt te

worden, zijn de genderdiverse personen. D66 wil die groep ondersteunen en steunt het amendement dat BIJ1 gaat indienen. De voorliggende begroting probeert de huidige crises en problemen van de toekomst tegen te gaan en Utrecht en haar inwoners verder te helpen in deze onzekere tijden.

De heer De Pagter (VVD) vraagt naar de gigantische groei van de uitgaven van de gemeente. D66 heeft immers in haar verkiezingsprogramma staan dat er continu gekeken moet worden of er efficiënter kan worden omgegaan met middelen.

De heer Koning (D66) vindt het goed dat de overheid regie neemt op een aantal grote maat-

schappelijke uitdagingen. In het coalitieakkoord is duidelijk focus aangebracht op kansengelijkheid, betaalbaar wonen en klimaat. D66 heeft ook bezuinigingen ingeboekt. De voorzitter schorst hierop de vergadering voor enkele ogenblikken. Na hervatting van de vergadering geeft de voorzitter het woord aan de heer Van Heuven. De heer Van Heuven (PvdD) is van mening dat er een polycrisis is ontstaan: een stikstofcrisis,

vluchtelingen in mensonterende omstandigheden, de oorlog in Oekraïne, een politieke crisis, de klimaatcrisis, de biodiversiteitscrisis, de pandemische dreiging door zoönosen, de zo goed als

permanente vogelgriep en de woon- en energiecrisis. De PvdD zal vandaag een aantal moties en één

Raadsvergadering van 10 november 2022

11

amendementen indienen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) voegt de democratiecrisis toe. De heer Van Heuven (PvdD) schaart dit onder de politieke crisis. Als eerste gaat hij in op de

biodiversiteit. Wereldwijd gaat de soortenrijkdom in snel tempo achteruit. Hij dient samen met Volt,

GroenLinks, ChristenUnie, BIJ1, DENK en D66 een motie in om in Utrecht de biodiversiteitscrisis uit te roepen (motie 309). Na bomenkap blijven er veel stompen en lege boomplekken over in de

gemeente, omdat voor herplant vaak onnodig veel tijd genomen wordt. Hij dient samen met Volt, Utrecht Solidair en BIJ1 een motie in om de termijn van de herplantplicht aan te scherpen (motie

310). De PvdD wil ook een crisisplan voor omgewaaide bomen en dient hiervoor samen met Utrecht Solidair en BIJ1 een motie in (motie 311). Loslopende honden kunnen wilde dieren verstoren en

moeten daarom aangelijnd worden in natuurgebieden. De PvdD dient mede namens Volt en Utrecht Solidair hiervoor een motie in (motie 312). Om verstoringen van de natuur te voorkomen, heeft

Utrecht meer groene boa’s nodig. Hij dient hiertoe een motie in (motie 313). De financiële situatie van een aantal dieren- en welzijnsorganisaties is zorgelijk. Er is €100.000 toegezegd in het

coalitieakkoord, maar dat is niet genoeg. Hij vraagt de wethouder na te gaan wat er nodig is zodat

deze organisaties de energiekosten kunnen blijven betalen. Bedrijven zijn nu aansprakelijk voor het afval dat zij veroorzaken in een straal van 25 meter. De PvdD wil deze straal oprekken naar 150 meter en dient hiertoe met Utrecht Solidair en BIJ1 een motie in (motie 314). In Utrecht zijn er

buurten waar geen gft-afval kan worden ingezameld. Hij dient samen met D66 en Volt een motie in om gft-inzameling in de hele gemeente mogelijk te maken (motie 315). In de Programmabegroting blijft het college het woord “prostitutie” gebruiken in plaats van de correcte term “sekswerk”. De

PvdD dient samen met BIJ1, PvdA, D66, Student & Starter, Volt en GroenLinks een amendement in om dit tekstueel aan te passen (97).

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) meent dat beide termen naast elkaar kunnen bestaan en dat het dus belangrijk is dat ze in de goede context worden gebruikt.

De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat het woord “prostitutie” niet moet worden gebruikt, zeker niet in officiële documenten.

Aan het klimaatprobleem gebeurt veel te weinig. Utrecht kan het goede voorbeeld geven door een

volwaardig klimaatberaad te vormen. Het college begint met een klimaatpanel, waar hij zelf aan mag deelnemen, volgens een brief die hij ontving.

De heer Bosch (PVV) vraagt hoe ervoor wordt gezorgd dat in het klimaatberaad alle Utrechters hun zegje mogen doen. Hoe kunnen mensen die een baan hebben aan zo’n beraad deelnemen?

De heer Van Heuven (PvdD) meent dat zo’n beraad ook ’s avonds of in het weekend kan plaats-

vinden. Inwoners worden in de brief uitgenodigd om het thema “klimaat” te bespreken, maar hij

vindt dat inwoners ook een mandaat moeten krijgen. Hiertoe dient hij samen met D66, EenUtrecht en Volt een motie in (motie 316). Hij zal zich niet aanmelden voor het klimaatpanel, maar wil wel

meegeven dat hij in de aanpak van de energiecrisis de vleesconsumptie mist. Voorts wijst hij op het onderzoek in Amsterdam naar een mogelijk verbod van niet-duurzame terrasverwarming en

openstaande winkeldeuren. Kan de wethouder de uitkomsten van dit onderzoek met de raad delen? Voorts dient hij een motie in om een begin te maken met het uitvoeren van activiteiten uit de

Raadsvergadering van 10 november 2022

12

Voedselagenda (motie 317). Overigens is hij van mening dat het teleurstellend is dat Utrecht niet

klimaatneutraal wil zijn. Hij wijst in dit verband op motie 223 van vorig jaar “Klimaatneutraal doe je zo”.

De heer Van der Zweth (PvdA) wijst op de grote problemen van deze tijd rond energie en een tekort aan woningen. Gelukkig snappen veel mensen dat ook statushouders een goede woning moeten

krijgen en dat vluchtelingen moeten worden opgevangen. Helaas wordt het vuurtje van vreemdelingenhaat verder opgestookt. De PvdA streeft naar verbinding en solidariteit.

De heer Bosch (PVV) vraagt of de PvdA vindt dat de jarenlange immigratie in Nederland geen gevolgen heeft voor het aantal woningen dat beschikbaar is.

De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat iedereen die een onderdak nodig heeft, dat zou moeten krijgen.

De heer Bosch (PVV) vraagt of de PvdA de hele wereld in Nederland wil laten wonen. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat mensen die vluchten voor oorlog en geweld, als zij in

Nederland mogen blijven, recht hebben op een woning. De overheid heeft de taak om daarvoor te zorgen.

De heer Bosch (PVV) concludeert dat het alleen gaat over mensen die vluchten voor oorlog en geweld en niet om mensen die een beter leven zoeken.

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat de PvdA er voor iedereen wil zijn. Er is een tekort aan

betaalbare woningen. Daar hebben nieuwkomers last van, maar ook de kinderen van mensen die hier al heel lang wonen.

De overheid moet omkijken naar iedereen die in de knel komt. De overheid moet actief tegensturen

om de crisis het hoofd te bieden, zoals blijkt uit de Programmabegroting. Er gaan miljoenen naar het verstevigen van bestaanszekerheid, de woningnood wordt bestreden en er wordt geïnvesteerd in het tegengaan van klimaatverandering. Het principe “ongelijk investeren voor gelijke kansen” is de

leidraad in het coalitieakkoord en in de begroting. De PvdA heeft nog wel suggesties ter verbetering. De groep mensen die op straat slaapt, groeit. De PvdA vraagt de wethouder dit probleem structureel op te lossen en steunt het voorstel van het CDA om hier budget voor vrij te maken. De PvdA vraagt de wethouder om dit de komende winter voor elkaar te krijgen en onderstreept dat met een motie,

die wordt ingediend samen met GroenLinks, VVD, CDA, Volt, ChristenUnie, DENK, BIJ1 en EenUtrecht (motie 318). De PvdA wil voorts de Transkliniek ondersteunen, evenals het Jeugdeducatiefonds. Het streefcijfer voor het leerlingenvervoer gaat in de begroting van 8 naar 7,5. Hij steunt het

amendement van GroenLinks hierover. Mbo-stagiaires moeten worden geaccepteerd door bedrijven. De PvdA vraagt de wethouder toe te zeggen om hier de komende weken al mee aan de slag te gaan

en heeft hiervoor een motie achter de hand. Er zijn te weinig speelplekken voor kinderen van 12 tot

18 jaar. Kan de wethouder toezeggen dat er een scan van deze speelplekken komt en dat hij daarop in Q1 terugkomt? Voor de PvdA is betaalbaar wonen in leefbare wijken een speerpunt. Het debat

daarover volgt nog. De PvdA is bezorgd over het onderhoudsniveau van huurwoningen en vraagt de

wethouder toe te zeggen om te kijken hoe achterstand voorkomen kan worden. De PvdA ziet kansen om het gebied van de parkeergarage Paardenveld aantrekkelijker en toegankelijker te maken en

Raadsvergadering van 10 november 2022

13

steunt de motie van D66 hierover. Voorts wijst hij op de sociale kant van verduurzaming. Hij kijkt uit

naar de aanpak van de wethouder op dit punt. De raad heeft een duidelijk standpunt ingenomen over flitsbezorging, maar er wordt nu toch weer een vergunning verleend. De PvdA vindt dat niet passend en dient daarom samen met GroenLinks en EenUtrecht een motie in (motie 319).

De heer Maas (Volt) vraagt of met een sluitingstijd van 23.00 uur nog wel een pizza mag worden bezorgd, maar geen diepvriespizza.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt bevestigend, totdat de nieuwe afspraken er zijn. De heer Koning (D66) vindt dat je om 24.00 uur zowel een broodje shoarma als wc-papier moet kunnen bestellen. Het college heeft gezegd dat deze eisen niet kunnen worden gesteld aan een

distributieketen. Is de PvdA bereid om de passage over de sluitingstijden uit de motie te schrappen? De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het niet gek om sluitingstijden van winkels te hanteren voor distributiecentra die op de plek van winkels zitten. Totdat het nieuwe systeem er is, moet het

bestemmingsplan worden gevolgd en moet overlast voor de omgeving worden tegengegaan. De

wethouder heeft toegezegd het gesprek te gaan voeren over de straatnamenkwestie, maar daar is geen opvolging aan gegeven. Op dit punt dient hij samen met Student & Starter, BIJ1, DENK, ChristenUnie, GroenLinks en D66 een motie in (motie 320).

De heer Bosch (PVV) vraagt of de PvdA dan ook de Che Guevarastraat wil schrappen. Dat was een vrouwen- en homohater.

De heer Van der Zweth (PvdA) denkt aan J.P. Coen als voorbeeld, omdat die een genocide op zijn geweten heeft. De motie gaat ook over een diverser straatnamenbeleid.

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt waarom het alleen over koloniale straatnamen gaat. De heer Van der Zweth (PvdA) reageert dat de motie breder is. De PvdA steunt de motie die straks door DENK wordt ingediend.

Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat het onderwerp zich er niet voor leent om met een motie de discussie te beslechten.

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat in de commissie is gesproken over een richting waarmee het college aan de slag zou gaan. Dat is niet gebeurd. De discussie ligt nu stil. Hij wijst ook op de mismatch qua straatnamen die naar vrouwen zijn vernoemd.

Hij sluit af met de financiën. Het accres mag volgens hem niet op de plank blijven liggen. Hiertoe

dient de PvdA samen met GroenLinks, Student & Starter, D66 en ChristenUnie een motie in (motie 321).

De heer Maas (Volt) is blij dat Utrecht investeert in woningen en wijken en vooruitstrevende stappen neemt om armoede te bestrijden. De begroting is goed leesbaar, maar had wel concreter gemogen,

met name qua doelen. Volt wil een klimaatneutraal Utrecht, maar ook op dit punt zijn de doelen niet

Raadsvergadering van 10 november 2022

14

meetbaar genoeg. Volt dient daarom samen met EenUtrecht een motie op dit punt in (motie 322). Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt welke maatregelen volgens Volt extra moeten worden genomen.

De heer Maas (Volt) vindt het belangrijk dat de maatregelen bijdragen aan het gestelde doel. Het heeft geen zin om concrete maatregelen te noemen als er geen helder doel is. De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat de PvdD mede-indiener van de motie is. De heer Koning (D66) wijst op een onderzoek van enkele jaren geleden waaruit blijkt dat Utrecht niet

klimaatneutraal kan worden. Je kunt geen onrealistische doelen stellen. Hij neemt aan dat de plannen voor windmolens in Rijnenburg en Lage Weide volmondig door Volt worden gesteund.

De heer Maas (Volt) antwoordt bevestigend. Als je geen doel stelt, ga je het ook nooit halen. Een tweede belangrijk doel is het bevorderen van de biodiversiteit. Volt vindt dat dat doel moet

terugkomen in de plannen voor de ruimtelijke ontwikkeling en dient daartoe samen met BIJ1, PvdD en EenUtrecht een motie in (motie 323). Volt maakt zich zorgen over de betrokkenheid van Utrechters bij de lokale politiek. Volt kijkt uit naar het rapport van de rekenkamer over dit

onderwerp. Volt wil graag een transparante politiek in Utrecht en dient daarom samen met DENK, BIJ1, PvdD en EenUtrecht een motie in over een lobbyregister voor het college (motie 324).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of het lobbyregister niet ook voor de fracties moet gelden. De heer Maas (Volt) is daar ook voorstander van. Volt heeft zelf al een dergelijk register. De

Universiteit van Leiden doet onderzoek naar een landelijke motie hierover. Hopelijk levert dat een concrete handleiding op.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of het niet logisch is om die uitkomst af te wachten. De heer Maas (Volt) wil juist nu op lokaal niveau aansluiten bij dat onderzoek. De heer Bosch (PVV) vraagt of belangenverenigingen gekwalificeerd worden als lobbyclub. De heer Maas (Volt) denkt dat iedere belangenvereniging die vraagt om een bepaald beleid te veranderen of uit te voeren, een lobbyclub kan zijn.

Volt vindt het belangrijk dat het college in gesprek gaat met de buurt voordat een vestiging voor

flitsbezorging vergund wordt en dient hiertoe samen met CDA en EenUtrecht een motie in (motie

325). Volt is lid van een Europees netwerk van raadsleden en heeft daar veel baat bij. Volt gunt ook andere leden van de raad een uitwisseling met collega’s uit Europa en dient hiervoor een motie in (motie 326).

De heer Bosch (PVV) stemt niet in met het voorstel van de motie. De heer Koning (D66) weet dat het kabinet zich al lange tijd over de vormgeving van een

Raadsvergadering van 10 november 2022

15

lobbyregister buigt. Is Volt het met hem eens dat dit niet tot bureaucratie moet leiden? De heer Maas (Volt) is het daarmee eens. De heer Koning (D66) kan zich ook een lobbyparagraaf bij een raadsvoorstel voorstellen. De heer Maas (Volt) reageert dat een register eist dat mensen aangemeld zijn als lobbyist. Dat is de kracht van de motie. Het lobbyregister gaat over verenigingen en organisaties.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) is blij om te zien dat het CDA ook dit jaar een tegenbegroting

heeft gemaakt. Utrecht staat voor grote uitdagingen: de wooncrisis, de klimaatcrisis, de energiecrisis en de kansengelijkheid die door al deze crises nog meer onder druk komt te staan. Om samen uit

deze crises te komen, is een sociaal progressief beleid nodig. Met deze Programmabegroting wordt geïnvesteerd in eerlijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat. Ook wordt er geïnvesteerd in levendigheid. Student & Starter ziet ook kansen voor verbetering en is daarom blij met de vele toe-

zeggingen die in de commissiebehandeling zijn gedaan. Zij noemt de inzet om kinderen niet meer

als tolk in te zetten, het ondersteunen van startups, genoeg aandacht voor onzelfstandige studentenhuisvesting, het bewaken van de servicekosten bij sociale huur, online participatie een boost

geven en inzetten op kinder- en jeugddemocratie. Een concrete ambitie om in 2050 circulair te zijn, is het openen van een upcyclecenter, waar gebruikte spullen een tweede leven krijgen. Zij dient een motie in voor een kringloopwinkel voor studenten (motie 327).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of het om kleine huishoudartikelen gaat of ook over het kaal opleveren van woonruimte.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) reageert dat het gaat om de kleinere spullen uit een studentenhuis.

De omzet van de gamesector in Nederland groeit jaarlijks met 18%. Utrecht heeft vele startups in

deze sector, zoals de Dutch Game Garden. Zij dient samen met de VVD een motie in over Utrecht als gamehoofdstad (motie 328).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dat de game-industrie niet bijdraagt aan duurzaamheid, door het grondstoffen- en energiegebruik.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) zegt dat het om duurzaam gedrag gaat. Door middel van gaming worden mensen bewuster van gedrag en dat heeft direct invloed op energiekosten.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat een dergelijke industrie veel mensen naar de stad trekt en zorgt voor meer energiegebruik.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) weet dat deze sector groter is dan de filmindustrie en denkt dat

het Utrecht kan helpen om op economisch vlak een graantje hiervan mee te pikken. Het is goed voor

Raadsvergadering van 10 november 2022

16

de werkgelegenheid en evenementen bieden gezelligheid in de stad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt waarom iets dat al groeit, gesteund moet worden. Mevrouw Kendir (Student & Starter) wil graag dat Utrecht een graantje meepikt van deze groeiende sector.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) wijst op het feit dat startups vaak na enige tijd in een andere

plaats verdergaan als scaleups. Kan mevrouw Kendir onderbouwen waarom dit goed zou zijn voor de stad en de werkgelegenheid?

Mevrouw Kendir (Student & Starter) wijst op de commissiebehandeling. Zij vindt dat middels een gunstig vestigingsklimaat ook gewerkt moet worden aan het behouden van startups. Door de enorme groei is de situatie niet te vergelijken met vroeger.

Student & Starter kijkt uit naar het komende jaar, waarin met de hele raad aan de stad kan worden gebouwd.

De heer Sungur (DENK) kondigt aan dat hij twaalf moties indient en twee amendementen. DENK dient samen met BIJ1, EenUtrecht, Utrecht Solidair en Volt een motie in over structureel gelijke kansen op

meer scholen via het Jeugdeducatiefonds (motie 329). Voorts heeft hij samen met BIJ1, EenUtrecht en Utrecht Solidair een motie over een begrijpelijke Programmabegroting voor iedereen (motie 330).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt een filmpje een goed idee, maar wijst op het principe dat alleen urgente zaken, zoals armoederegelingen, in meerdere talen worden gepresenteerd.

De heer Sungur (DENK) zegt dat in de Programmabegroting plannen staan die alle Utrechters raken. Die zouden in één A4’tje kunnen worden vertaald.

Vervolgens dient hij samen met GroenLinks, EenUtrecht, Utrecht Solidair, Volt, VVD, CDA en PvdA een motie in voor het tegengaan van verslaving onder jongeren aan snus (motie 331).

De heer Koning (D66) onderkent dit probleem, maar vindt dit bij uitstek iets voor de landelijke overheid.

De heer Sungur (DENK) is het daarmee eens, maar ziet in Utrecht het gevaar dat kinderen worden

geronseld voor de criminaliteit. Hopelijk gaat de landelijke overheid over tot een strenger verbod.

De volgende motie gaat over hulp bij verduurzaming voor maatschappelijke instellingen (motie 332) en wordt mede ingediend door EenUtrecht, BIJ1 en Utrecht Solidair. Voorts dient hij samen met

EenUtrecht, BIJ1, GroenLinks, Utrecht Solidair, Student & Starter, PvdA en D66 een motie in over de internationale dag tegen racisme en discriminatie (motie 333). De volgende motie gaat over

mensenrechten als criterium voor aanbestedingen (motie 334) en wordt mede ingediend door PvdD, BIJ1, GroenLinks, Volt en Utrecht Solidair. Een motie om het gebruik van de energietoeslag te

bevorderen, wordt mede ingediend door PvdD, EenUtrecht, BIJ1 en Utrecht Solidair (motie 335). De

volgende motie, die samen met BIJ1, EenUtrecht en Utrecht Solidair wordt ingediend, gaat over een

onderzoek naar de betaalbaarheid van het openbaar vervoer (motie 336). Voorts dient hij een motie in voor het onderzoeken van gratis openbaar vervoer voor kinderen (motie 337).

Raadsvergadering van 10 november 2022

17

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of het niet beter is om breder te kijken welke groepen in de problemen komen met het openbaar vervoer. Zij zou het college willen vragen om een notitie hiertoe op te stellen.

De heer Sungur (DENK) reageert dat dit onderzoek in motie 336 wordt gevraagd en wijst op een vergelijkbaar onderzoek in Amsterdam.

De heer Koning (D66) zegt dat Utrecht geen vervoersautoriteit is, zoals dat in Amsterdam wel het geval is. De provincie heeft hier een grote rol in en daar moet het geld worden gevonden.

De heer Sungur (DENK) is het daarmee eens en wil daarom dat de gemeente samen met de provincie verkent welke mogelijkheden er zijn.

Hij vervolgt met een motie over een onderzoek naar wijziging van koloniale straatnamen (motie 338), die samen met GroenLinks, PvdA, BIJ1, EenUtrecht en Student & Starter wordt ingediend.

De heer Bosch (PVV) vraagt waarom het niet om alle mensen gaat die iets op hun kerfstok hebben. De heer Sungur (DENK) vindt het goed om zich te richten op de eigen geschiedenis, ook gezien de discussie die gaande is ten aanzien van het koloniale verleden.

Voorts dient hij samen met EenUtrecht en Utrecht Solidair een motie in voor een uitstroompremie voor mensen die gaan werken na langdurige bijstand (motie 339).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dat deze motie meegaat in het frame dat mensen nu niet werken vanwege het geld. Zij zou die kant niet op willen gaan.

De heer Sungur (DENK) denkt dat een dergelijk bedrag mensen niet aanzet tot werken. Het idee is om mensen een buffer te geven.

De laatste motie gaat over het verkennen van het aanbod van alternatieve koopconstructies zoals huurkoop (motie 340) en wordt mede ingediend door Utrecht Solidair.

Het eerste amendement heeft betrekking op gelijke kansen in 2023 via het Jeugdeducatiefonds (A98) en wordt mede ingediend door BIJ1, EenUtrecht, Utrecht Solidair en Volt. Het tweede amendement gaat over energiesteun voor maatschappelijke instellingen (A99) en wordt mede ingediend door GroenLinks, PvdA, D66 en Student & Starter.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) is blij dat Utrecht ruim 1,7 miljard investeert in de leefbare stad, met aandacht voor de kwetsbare Utrechter en een beter klimaat. Op deze dag van de

mantelzorger vraagt hij extra aandacht voor de mantelzorgers, die dag in dat uit voor anderen

klaarstaan. Hij is blij dat substantieel geld wordt uitgetrokken om ondersteuning van de informele zorg en mantelzorg te organiseren. Samen met Rijk en provincie worden versneld woningen gebouwd. Voorts worden inwoners met schulden ondersteund en wordt geïnvesteerd in de

gemeentelijke organisatie. De ChristenUnie vindt het belangrijk dat Utrecht verantwoordelijkheid neemt voor een goede opvang van vluchtelingen. Bij het maken van financiële en beleidsmatige

afwegingen staat zorg voor elkaar voorop. Daarom zijn in het coalitieakkoord duidelijke afspraken gemaakt over het kwijtschelden van schulden. De ChristenUnie heeft daarom de motie van

GroenLinks medeondertekend, evenals het amendement van het CDA om extra te investeren in de opvang aankomende winter. Samen met GroenLinks is een motie ingediend over het Initiatieven-

Raadsvergadering van 10 november 2022

18

fonds. De ChristenUnie steunt de motie van de PvdD over biodiversiteit en de motie van GroenLinks over het leerlingenvervoer. Ook steunt de ChristenUnie de motie “Mixen maar” van D66.

De ChristenUnie dient zelf een aantal moties in. Als eerste een motie over fout geparkeerde fietsen

(motie 341). Als meer mensen gebruikmaken van deelmobiliteit, levert dat een positieve bijdrage aan het klimaat. Daarom dient hij samen met EenUtrecht, D66, Student & Starter en GroenLinks een

motie in op dit punt (motie 342). Voor diverse zaken moet de gemeente, naast digitaal, ook fysiek toegankelijk zijn. Daarom dient hij samen met het CDA motie 343 “Fysieke loketten” in. De

ChristenUnie is voorstander van een lagere maximumsnelheid en dient daartoe samen met Volt, EenUtrecht, Student & Starter en GroenLinks een motie in (motie 344). Om handel in dieren via Marktplaats tegen te gaan, dient hij samen met de PvdD een motie in (motie 345). Op Utrecht

Centraal verdwijnt dagelijks voor € 1.500 aan statiegeldflesjes in prullenbakken. In het land wordt

geëxperimenteerd met doneerringen en daarom dient hij samen met PvdD, EenUtrecht en Student & Starter een motie hiervoor in (motie 346).

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of het niet beter is om te zorgen voor goede inzamelplekken, dit om verrommeling tegen te gaan.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) denkt dat inzamelplekken en doneerringen naast elkaar kunnen worden ingezet.

De heer De Pagter (VVD) meent dat in het stadhuis het goede voorbeeld moet worden gegeven door middel van een verzamelton voor lege flesjes.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat een goede suggestie. Mevrouw Nolten (BIJ1) vindt dat Utrecht na jarenlang liberaal afbraakbeleid uit Den Haag aan het

puinruimen is. Zij ziet alle huidige crises niet als losstaande problemen. Achter al deze crises ligt een systemische oorzaak, het allesvernietigende kapitalisme. De basisvoorzieningen zijn verkocht aan de

markt en het systeem zorgt voor een groeiende sociale economische ongelijkheid en buit de stad uit. De behandeling van de Programmabegroting is een goed moment om te breken met falende

systemen. Gelukkig durft Utrecht geregeld te kiezen voor solidariteit. Er komt een stop op de

verkoop van sociale huur, Utrecht speelt een landelijke voortrekkersrol bij de opvang en huisvesting van vluchtelingen en wil een stad zijn waarin je kunt vieren wie je bent. Er worden vandaag een

aantal goede voorstellen ingediend, zoals extra plekken voor de winteropvang, het kwijtschelden van schulden en stevig inzetten op het klimaat.

In het beleid dat de stad maakt, moeten ook trans- en non-binaire personen een plek krijgen. In de

commissievergadering heeft zij hiervoor aandacht gevraagd. Zij roept op te investeren in een veilige plek voor trans- en non-binaire personen en pleit voor een Transkliniek in Utrecht naar het Amsterdamse model.

De heer Bosch (PVV) is van mening dat er geen aparte kliniek nodig moet zijn, omdat voor iedereen de zorg wordt geboden die men nodig heeft.

Mevrouw Nolten (BIJ1) reageert dat dit in een ideale samenleving zo is, maar niet in een wereld met

ongelijkheid. Daarom is extra inzet nodig. Een dergelijke kliniek richt zich op medische begeleiding en verstrekking van hormoonpreparaten en heeft een brugfunctie naar seksuele gezondheidszorg.

Raadsvergadering van 10 november 2022

19

Zij dient samen met D66, Volt, Utrecht Solidair, EenUtrecht, PvdD, PvdA, GroenLinks en Student & Starter een amendement hiervoor in (100).

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat er wachtlijsten zijn voor deze mensen omdat het huidige zorgsysteem onvoldoende ruimte daartoe biedt. In het amendement worden twee

organisaties genoemd, die doorleiden naar een bestuurder van BIJ1. Hij hoort graag een reactie. Mevrouw Nolten (BIJ1) antwoordt dat binnen BIJ1 veel mensen zich inzetten voor verschillende zaken die voor ongelijkheid zorgen. Daar kan de heer Bos toch niet tegen zijn?

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft dat niet gezegd, maar vindt het schimmig worden als twee personen uit de politieke beweging van BIJ1 mogelijk subsidies krijgen die de gemeente verstrekt.

Mevrouw Nolten (BIJ1) vindt dat een schijn van belangenverstrengeling wordt geschetst die er niet is. Het is belangrijk dat de mensen om wie het gaat, zelf het woord voeren over de strijd die zij voeren. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft die woorden niet gebruikt en vindt het een teken aan de

wand dat de fractievoorzitter van BIJ1 Utrecht kennelijk zelf al aan mogelijke belangenverstrengeling denkt.

Mevrouw Nolten (BIJ1) wil niet op deze opmerking reageren. De heer Koning (D66) vindt het niet nodig om een schijn van belangenverstrengeling op te werpen in dit debat.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft die woorden niet gebruikt. De heer Koning (D66) zegt dat dat klopt, maar het gaat hem op de manier waarop het gebracht wordt.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het belangrijk dat hij kritische opmerkingen kan maken op dit punt.

De heer Koning (D66) vraagt of mevrouw Nolten het met hem eens is dat een raadsfractie ervoor kan kiezen om initiatieven te ondersteunen die een maatschappelijk doel dienen, terwijl er in de partij mensen zitten die strijden voor dat doel.

Mevrouw Nolten (BIJ1) is het daarmee eens. Zij raadt de heer Bos aan om het projectplan goed te lezen, omdat daarin precies staat hoe de gelden verdeeld worden.

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of het niet beter is om het amendement breder te formuleren, waardoor integratie met de GGD en de reguliere zorg mogelijk is.

Mevrouw Nolten (BIJ1) reageert dat mensen die transzorg nodig hebben, in het reguliere systeem te maken krijgen met stigma’s. Het is belangrijk dat er een veilige plek voor hen is.

Raadsvergadering van 10 november 2022

20

Mevrouw Zwinkels (CDA) zal zich beraden op de vraag of het verstandig is om alles op één plek bijeen te brengen. Zij zou juist willen dat er veel meer acceptatie is.

Mevrouw Nolten (BIJ1) onderschrijft deze wens, maar zover is het nog niet. De veiligheid van deze mensen staat voorop.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vraagt of het niet verstandig is om in een dergelijke pilot mee te nemen hoe deze zorg op den duur kan worden geïntegreerd in het bestaande zorgsysteem. Mevrouw Nolten (BIJ1) kan zich voorstellen dat deze vraag bij de jaarlijkse evaluatie kan wordt

meegenomen. De Tweede Kamer heeft onlangs gezegd lokale projecten te willen stimuleren en te onderzoeken hoe die vanuit de landelijke overheid kunnen worden ondersteund.

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vraagt of BIJ1 vindt dat de landelijke overheid ook verantwoordelijk is voor de financiën.

Mevrouw Nolten (BIJ1) vindt passende zorg een verantwoordelijkheid van de landelijke overheid, maar wil, gezien de nood bij deze groep, alvast lokaal uitkomst bieden.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of de Utrechtse gemeenteraad en het college niet een appel moeten doen op de rijksoverheid om de zorg structureel vanuit het Rijk gefinancierd te krijgen.

Mevrouw Nolten (BIJ1) zegt dat de wethouder zich al op deze manier inzet, maar dat is aanvullend op wat nu wordt voorgesteld.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of BIJ1 vindt dat de pilot eindig moet zijn en dat de funding zou moeten worden overgenomen door het Rijk. Mevrouw Nolten (BIJ1) antwoordt bevestigend. De heer De Pagter (VVD) vindt het voorstel sympathiek, maar heeft er moeite mee dat het als

amendement aan de raad wordt voorgelegd, zonder dat er gedebatteerd is over de invulling ervan. Mevrouw Nolten (BIJ1) meent dat over dit punt is gedebatteerd en dat er een informatiesessie vanuit de GGD is gehouden. Het publieke debat is ook gaande.

De heer De Pagter (VVD) pleit voor zorgvuldigheid. Het punt is slechts kort besproken. Mevrouw Nolten (BIJ1) wijst erop dat er een harde roep uit de samenleving klinkt over dit onderwerp. De heer Koning (D66) memoreert dat hier door de vorige raad al aan gewerkt is en dat er een concreet plan van de GGD ligt.

Mevrouw Nolten (BIJ1) voegt nog toe dat het voorstel wordt ondersteund door belangengroepen als COC Midden-Nederland, de Utrechtse Adviescommissie lhbtiq+, het Aidsfonds en de Actiegroep Transzorg Nu!. Zij hoopt op steun van alle partijen in de Utrechtse raad.

Raadsvergadering van 10 november 2022

21

De heer Dijkstra (EenUtrecht) deelt mede dat zijn fractie tegen de Programmabegroting zal stemmen, met uitzondering van de verordeningen voor Jeugdwet, Afvalstoffen, Begraafplaats, Havengelden,

Hondenbelasting, Precario, Riool en Toeristenbelasting. Een groot deel van de andere plannen heeft

geen steun van de Utrechters. De begroting is top-down bedacht en sluit niet aan bij wat Utrechters

willen. In Utrecht moet alles wijken voor een onleefbaar, onbetaalbaar en niet-energieneutraal groeitempo. Er is geld voor groei, maar niet voor de bestaande stad. Hij vindt het zorgelijk dat Utrecht de snelst groeiende stad van Nederland is. Utrecht investeert vooral in stenen en niet in mensen. Er wordt bezuinigd op de buurtteams en de budgetten in het sociaal domein blijven gelijk, met

uitzondering van een inflatiecorrectie. Het Rijk gaat fors bezuinigen op de jeugdzorg, maar het

college wil geen reserve opbouwen om die bezuiniging op te vangen. Het college vult de reserve van de gemeente aan, terwijl alle inwoners hun reserves moeten aanspreken of in geldnood komen.

Mevrouw Zwinkels (CDA) wijst op de reservering die het CDA in de tegenbegroting heeft opgenomen voor jeugdzorg. Wat stelt EenUtrecht op dat punt voor?

De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft de tegenbegroting nog niet goed kunnen beoordelen, maar kan zich een dergelijke reservering voorstellen.

De heer Koning (D66) weerspreekt dat er door het college niets aan armoede wordt gedaan. In deze periode wordt er ongeveer 17 miljoen extra uitgetrokken.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) kijkt liever naar percentages. De investering in het sociaal domein daalt per inwoner, terwijl de problematiek toeneemt.

De heer Koning (D66) wijst op het feit dat het aantal mensen dat gebruikmaakt van de bijstand, de afgelopen maanden enorm afneemt. Het debat moet op grond van de feiten gevoerd worden.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt nogmaals dat op een aantal punten wordt bezuinigd en dat de totale investering in het sociaal domein alleen groeit met de inflatiecorrectie.

Binnen de zeventien programma’s kan het college zelf beslissen of het geld wordt uitgegeven aan

ambtenaren, commerciële marktpartijen of aan Utrechtse burgers of buurtorganisaties. Hij vindt dat de raad moet beslissen hoe het geld wordt verdeeld tussen overheid, markt en gemeenschap.

EenUtrecht is voorstander van een kleinere overheid en wil dat meer beleid door de gemeenschap zelf wordt uitgevoerd. Graag een reactie van het college.

EenUtrecht dient vier amendementen en een motie in. Als eerste een amendement over het in 2023 starten van een burgerberaad (101), ingediend samen met Volt en Utrecht Solidair. Het tweede

amendement wordt samen met DENK, BIJ1 en Utrecht Solidair ingediend en gaat over meer zelf-

sturing met overheidsparticipatie (102). Voorts dient hij een amendement in voor steun voor eigen alternatieven bij burgerparticipatie (103). Het laatste amendement verzoekt een voorstel uit te