14e vergadering gemeenteraad 7 oktober 2021.doc
Tekst van het document
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt ook dat het plan terug mag naar de tekentafel, omdat er meer woningen worden gebouwd dan mogelijk is voor een leefbare wijk en meer dan mag volgens de huidige regelgeving, wat ten koste gaat van de afmetingen van de woningen, die klein en
onbetaalbaar worden. Dit wordt verergerd, omdat het college de grondspeculanten de afgelopen
jaren vrij spel heeft gegeven. De bruggen zullen de leefbaarheid van de omliggende wijken onder
druk zetten. Bewoners uit de omliggende wijken hebben veelvuldig raadsleden benaderd; toch is er
20
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 niets veranderd.
De PvdA-fractie kiest voor leefbare en betaalbare wijken. Daarom komt zij met een aantal vergaande voorstellen. Spreker verwacht vanuit het college en de coalitie een open houding, omdat ze brede steun wensen.
Over het aantal woningen dient hij twee amendementen in, mede namens de fracties van CDA, PvdD en SP, een voor de omgevingsvisie en een over het stedenbouwkundig plan, die beogen een maximum te zetten op 6.500 woningen. Dit zijn amendement 113, 6.500 woningen in de
Merwedekanaalzone (SP) en amendement 114, 6.500 woningen in de Merwedekanaalzone (Omgevingsvisie).
De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat in het oude plan is uitgegaan van 7500 woningen. Is 6500 echt het maximum voor de indieners van deze amendementen?
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat zijn fractie altijd heeft gemeld, ook in eerdere jaren, voor 6000 woningen te gaan. Dat zijn er iets meer geworden, omdat dit volgen het PlanMER kan.
Hij vervolgt dat niet bewezen is dat de bruggen nodig zijn. Bovendien is het de vraag of het beoogde aantal woningen kan worden gebouwd. Er is veel weerstand rondom die bruggen, maar het college houdt er onverkort aan vast. Zo gaat participatie altijd bij dit college. Hij dient een amendement in om de bruggen in deelgebied 6 niet vast te stellen, amendement 115, Schrappen bruggen
deelgebied 6, namens vrijwel alle fracties. Er komen ook nog voorstellen voor de bruggen in
deelgebied 4 en een brug minder in deelgebied 5 die zijn fractie steunt. Alleen de brug bij de Waalstraat is nodig, evenals en het versterken van de overige bruggen.
In de nieuwbouw komt 25% sociale huur, de studentenwoningen niet meegeteld, voor twintig jaar.
Ook middelduur is volgend de PvdA-fractie met 25% aan de lage kant. Dit haalt het stadsgemiddelde niet omhoog, zoals in de Woonvisie is afgesproken. Hij dient mede namens de PvdD-fractie motie
321 in, 40/40/20 in de hele Merwedekanaalzone, met de opdracht, alles op alles te zetten om voor de gehele Merwedekanaalzone uit te komen op het volgende woonprogramma: 40% sociale huur, 40% middelduur (huur en koop) en 20% vrije sector. Ook komt hij met een motie om de sociale woningen die worden gebouwd altijd via de corporaties te laten lopen, motie 322, Sociaal via
Corporaties, mede namens de fracties van SP, PvdD en PVV. Immers, als die twintig jaar aflopen is de kans veel minder groot dat een corporatie die sociale huurwoning van de hand zal doen. Ook dan zijn betaalbare huurwoningen hard nodig. De opdracht in de motie is, social huur in de
Merwedekanaalzone via woningbouwcorporaties van de STUW te laten lopen en alleen alternatieven te onderzoeken als dit echt niet anders kan en hierop terug te komen bij de gemeenteraad voor er onomkeerbare stappen worden gezet.
De grondspeculanten hebben vrij spel gekregen, het college zoekt naar een maximale opbrengst voor de eigen grond met tot gevolg excessieve prijzen in de vrije sector. Spreker vraagt de
toezegging om het plan betaalbare koop dat al in de besluitvorming zit, zo veel mogelijk toe te passen voor de volgende fases en de plangebieden die nog ter sprake zullen komen. Zonder toezegging komt hij met een motie.
Er wordt voor de toekomst gebouwd, de stad is dan niet gediend met kleine woningen voor
recordprijzen, waar dan niemand meer zal willen wonen. De gemeente moet kiezen voor betaalbare, leefbare wijken met het oog op de toekomst. De huidige plannen doen dat onvoldoende.
De heer Van Deún (PVV) heeft een amendement vergeten in te dienen, mede namens de fracties van VVD en PvdD, amendement 116, met bijna dezelfde naam als amendement 112. Amendement 112
21
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 wijzigt het stedenbouwkundig plan Merwede. Amendement 116, geen brug door de Waalstraat, wijzigt de omgevingsvisie Merwedekanaalzone.
De heer Koning (D66) wijst erop dat er al jarenlang aan dit plan Merwede wordt gewerkt. Daarom is
het belangrijk vandaag de belangrijkste en grootste horde te nemen richting uitvoering. Dit plan is in talrijke sessies met bewoners door de gemeenteraad voorbereid. Hij sluit zich aan bij de inbreng van de GroenLinks-fractie.
Hij dient amendement 117 in, Bruggen met randvoorwaarden, om in het stedenbouwkundig plan
nauwgezet en hard vast te leggen wat de eisen zijn aan de bruggen die er in het gebied bij komen, zoals: beweegbaar, pijlerloos, een doorvaarbreedte van 25 meter en een doorvaarhoogte van 1,6 meter.
Hij vervolgt met het indienen van motie 323, Beheers afvalkosten waar de hele stad aan meebetaalt,
met het verzoek, bij de uitwerking van het afvalsysteem voor dit gebied te kiezen voor een oplossing waarbij beperken van de structurele systeemkosten een belangrijk criterium is, zodat de stijging van de afvalstoffenheffing zo laag mogelijk blijft en de raad hierover in de eerste helft van 2022 te
informeren, met genoeg ruimte om hierop bij te sturen. Zijn fractie steunt namelijk de keuze voor het inpandig inzamelen, maar dit is wel veel duurder.
Vervolgens dient hij motie 324 in, Sporten in Zuidwest, mede namens de fracties van PvdA en ChristenUnie, omdat het belangrijk is dat er ook kan worden gesport op sportvelden en in de
openbare ruimte. De opdracht luidt, voor de wijk Zuidwest te monitoren of de ontwikkelingen voor sportvoorzieningen aansluiten op de vraag en indien blijkt dat er onvoldoende sportvoorzieningen
zijn, initiatief te nemen voor nieuwe sportlocaties of mogelijkheden in de wijk, waarbij te denken valt aan nieuwe sportvoorzieningen in Park Transwijk, Nieuw Welgelegen, Kanaleneiland Zuid, of sportvelden op daken in de wijk.
Motie 325, bouwhinder beperken, dient hij in mede namens de fracties van PvdD, PvdA, ChristenUnie en CDA, omdat het niet alleen om bouwlawaai gaat, maar ook om de verkeershinder. De opdracht
luidt, met ontwikkelaars en de (beoogde) bouwers om tafel te gaan en concrete afspraken te maken om bouwhinder te beperken, als gemeente hier een proactieve rol in te nemen met duidelijke
communicatie naar bewoners wat wanneer gaat gebeuren en voor hoe lang, en welke afspraken er gemaakt zijn om deze hinder te beperken, en de gemeenteraad te informeren welke (proces)afspraken hierover zijn gemaakt en hoe de gemeente hierop blijvend zal toezien.
Zijn fractie is mede-indiener van het amendement over de bruggen in deelgebied 6. Zij sluit echter niet uit dat een brug naar de Jutfasepunt over enkele jaren nodig zal zijn.
Bij het bestemmingsplan heeft de raad besloten in dit debat een besluit te nemen over de
Heycopbrug in deelgebied 4. Het college betoogt al jaren dat deze brug essentieel is voor een
fijnmazig fietsnetwerk, maar lijkt nu minder stellig. Op basis waarvan zou een besluit over deze brug nu niet nodig zijn? De D66-fractie vindt deze brug van een andere orde dan de twee bruggen in deelgebied 5. Hij levert meer hinder op voor roeiers en wordt niet meegefinancierd door ontwikkelaars en Rijk. Hoe beoordeelt het college dit?
De VVD-fractie zal mede namens de D66-fractie een motie over Mobach indienen. Ook steunt de D66-fractie enkele andere voorstellen van fracties.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) vindt dat er in deel 2 niet veel veranderd is ten opzichte van deel 1 van de omgevingsvisie over de Merwedekanaalzone. Daarom zijn er amendementen ingediend over het aantal sociale huurwoningen, minder bruggen en een realistisch aantal woningen. Wel komt de
biodiversiteit er beter van af. In de plannen staat nu een degelijke ecologische verbinding tussen de
22
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 parken Transwijk en Merwedepark. Ook zijn natuurinclusief bouwen en de ideeën om de Utrechtse
big five een plek te geven in dit plangebied een mooi lichtpuntje. Dit is helaas het enige wat goed is geregeld.
De PvdD-fractie vindt dat het college de conclusie van de MER moet volgen – 10.000 woningen luk
niet volgens de MER – en een goed plan moet maken voor 6000 woningen. Minder woningen is om veel redenen een goed idee, zoals minder energie, minder verkeersbewegingen, dus minder
infrastructuur en minder bruggen. Daarmee kan de Merwedekanaalzone wellicht klimaatneutraal worden.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) vindt minder woningen in het kader van de woningnood een slecht idee. Moeten die woningen helemaal niet worden gebouwd, of ergens in een polder wat veel energie kost aan mobiliteit en waarmee heel veel natuur wordt vernietigd? Welke keuze maakt de PvdDfractie?
Mevrouw Sasbrink (PvdD) antwoordt dat ze niet tegen verdichten is. Maar ze zegt dat het op deze
plek niet realistisch is om meer dan 6000 woningen te bouwen. 6000 is op een heel goede manier mogelijk.
Er zijn polders met een natuurwaarde en polders die een bestemming hebben, bijvoorbeeld om veel
energie op te wekken. Daarnaast bestaat Nederland voor twee derde uit landbouwgrond, met op veel plekken verbouwing van veevoer voor de hele wereld. Die is niet van natuurwaarde en levert alleen maar ellende op. Landelijk moet naar die grond worden gekeken om woningen op te realiseren in combinatie met natuur.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) wijst erop dat heel veel landbouwgrond heel ver van OV-stations
ligt, waardoor mensen heel vaak met de auto moeten reizen. Ze daagt de PvdD-fractie uit niet alleen naar de klimaatneutraliteit van deze wijk te kijken, maar ook hoe in Nederland woningen kunnen
worden gebouwd, waarbij zo min mogelijk energie wordt gevraagd. Het vergt lef om woningen toe te voegen dichtbij OV-stations.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) is het daar helemaal mee eens. Dit kan ook bij woningen op
landbouwgrond. Volgens de PvdD-fractie kunnen daar goed woningen worden gerealiseerd als wordt nagedacht over een goede combinatie van duurzame verbindingen, energieopwekking en natuur ontwikkelen.
Ze vervolgt dat de Merwedekanaalzone met 10.000 woningen voor 75% energieneutraal wordt, terwijl dit college zo snel mogelijk energieneutraal wil worden. Ze dient daarom mede namens de
Stadsbelang Utrecht-fractie amendement 118, Klimaatneutrale Merwede, in met als dictum dat de
Merwedekanaalzone een klimaatneutrale woonwijk wordt, door de bouwdichtheid naar beneden bij te stellen.
De heer Te Hoonte (VVD) is ook verbaasd dat het om 75% energieneutraal gaat. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen dat dit naar 100% gaat. Hij vraagt wat de consequenties zijn van klimaatneutraal. Gaat dat niet te ver?
Mevrouw Sasbrink (PvdD) reageert dat energieneutraal betekent dat de gebruiksgebonden energie niet wordt meegeteld, terwijl die ook ergens vandaan moet komen. Ze pleit ervoor dat de wijk zelfvoorzienend is, maar is benieuwd wat de wethouder erover zegt.
23
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 Ze vervolgt met de bruggen. Drie jaar geleden zijn moties aangenomen die vroegen om een
voorkeursvariant met maximaal één brug in deelgebied 5 en om maximaal één of nul bruggen. Ze
mist die uitwerking in de plannen. Met minder woningen zijn er minder verkeersbewegingen en valt de noodzaak voor die bruggen weg. Bovendien kosten die bruggen veel geld en worden de
hoofdgroenstructuur, de oevers en de biodiversiteit doorsneden. Daarom dient haar fractie alle amendementen over de bruggen mee in.
Ze besluit dat deze locatie de mogelijkheid bood om er een prachtig project van te maken, als het
college niet zo hard van stapel had willen lopen betreffende groei. Er zijn grenzen aan de groei, en dit plan gaat daar grof overheen. Ze hoopt dat de amendementen dat enigszins repareren.
Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat haar fractie een stad op mensenmaat wenst en daarbij let op
betaalbaar wonen, leefbaarheid en de kwaliteit van maatschappelijke voorzieningen. Ze beperkt zich tot de voorstellen van de CDA-fractie. Ze dient een motie in, mede namens de fracties van
Stadsbelang Utrecht en ChristenUnie, over concrete afspraken maken voor ouderenhuisvesting. Dit is een belangrijk punt en er wordt veel aandacht gegeven aan ouderen in dit plan, maar om er zeker van te zijn, is het belangrijk dit vast te leggen. Motie 326, Concrete afspraken over
ouderenhuisvesting in Merwedekanaalzone, draagt het college op, de "beoogde" 20% voor ouderen benoemd in de Omgevingsvisie ook onderdeel te maken van de afspraken
(samenwerkingsovereenkomst) en daarbij concrete voorstellen op te nemen voor aandachtspunten
als de nabijheid van voorzieningen en gelegenheid tot ontmoeting/interactie met andere bewoners
en jaarlijks te rapporteren over de ontwikkeling van de levensloopbestendige woningen in fase 1 en de bevolkingsopbouw te volgen zodat hierop kan worden bijgestuurd indien nodig.
Ze vervolgt dat ze bang is dat een ondergrens voor de grootte van woningen leidt tot minder grote
woningen voor gezinnen en stellen. Daarom had ze liever een gemiddelde gezien. Kan de wethouder haar geruststellen dat er ook grotere woningen worden gerealiseerd voor bijvoorbeeld gezinnen en stellen?
Ze vindt het opvallend dat er zo veel capaciteit wordt gereserveerd voor hotels, terwijl daar een stop
op zit. Ze dient hierover een amendement in om niet aan de bovenkant van de bandbreedte te zitten,
maar in het midden. Dit is amendement 119, Terughoudend met het nu maximaliseren van capaciteit van hotels.
Parkeren op afstand moet een acceptabel alternatief zijn. In motie 327, Parkeren op afstand als acceptabel alternatief, geeft ze het college drie opdrachten mee, namelijk te garanderen dat
maatwerk wordt geboden aan bewoners die privé of beroepsmatig afhankelijk zijn van parkeren nabij de eigen woning, parkeermogelijkheden binnen Merwede zoveel mogelijk te reserveren voor
bewoners, parkeren op afstand alleen dan te effectueren op het moment dat P+R faciliteiten en
andere vervoersmodaliteiten voldoende ontwikkeld en beschikbaar zijn, zodanig dat inwoners en
bezoekers binnen een redelijke termijn hun plaats van bestemming in Merwede kunnen bereiken en de raad te informeren over de voorwaarden waaronder parkeren op afstand een acceptabel
alternatief is, de manier waarop deze voorwaarden met nieuwe bewoners van Merwede worden gecommuniceerd en hoe zij zich hierop kunnen beroepen.
Ze vindt dat ook bezoekers moeten worden aangemoedigd om op afstand te parkeren.
Ze maakt zich zorgen over het karakter van de speelruimte en dient motie 328 in, Voldoende
speelruimte die uitnodigt, mede namens de ChristenUnie-fractie, die toeziet op de kwaliteit en
omvang van de speelruimte, met het besluit, doorsnijdingen van de groene (recreatieve) ruimte
zoveel mogelijk te vermijden, en dus ook terug te dringen in het plan waar het een risico vormt voor een veilige speelruimte; bij de inrichting van het gebied en het ontwerp van gebouwen buitenspelen
24
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 echt te betrekken als uitgangspunt, wat betekent: zelfstandig naar buiten gaan door kinderen
optimaal faciliteren (weinig tot geen obstakels, zowel dichtbij huis kunnen ontdekken als ook de weg naar huis kunnen terugvinden) en sociale controle voor ouders mogelijk maken; in overleg te gaan met de scholen en buitenschoolse opvang over de inrichting en beheerafspraken voor de
aangewezen speelruimte onder (en na) schooltijd; de speelruimten voor de leeftijd 0-18 jaar te vergroten en de raad hierover te informeren.
Ze stelt in amendement 120, Schrap de Heycopbrug, voor om de Heycopbrug ter hoogte van
deelgebied 4 te schrappen. Zij dient dit amendement in mede namens de fracties van PvdA, Student & Starter, VVD, PvdD, Stadsbelang Utrecht en PVV. Het geld dat daarbij vrijkomt wil ze deels
besteden aan betaalbaar wonen en deels aan het verbeteren van de mobiliteit en infrastructuur in
omliggende wijken als Rivierenwijk en Dichterswijk. Ze dient hiervoor amendement 121 in, Besteed geld Heycopbrug aan betaalbaar wonen en verbetering van de mobiliteit in Rievierenwijk, mede namens de fracties van PvdA en VVD.
De heer Schipper (SP) vindt het bijzondere aan hele proces het verschil tussen wat in de uitkomst van de commissiebehandeling is en wat in de raadsinformatiebijeenkomst is gesteld. Eerst zou het niet helpen om aan de samenwerkingsovereenkomst te tornen, omdat het daarvan niet mooier wordt.
Vervolgens valt het woord "onacceptabel", bij mevrouw De Koning over de minimale afmetingen voor betaalbare koop, waarop de wethouder terugkomt met een bijgestelde ondergrens. Spreker vraagt
zich af of dit voldoende is. Ook over de inkomenseis middeldure huur viel nog te praten. Die is naar beneden bijgesteld. En de parkeertarieven voor mensen met weinig geld en een gehandicaptenparkeerkaart kunnen nog omlaag.
De SP-fractie doet een poging parkeren in deelgebied 5 bereikbaar te maken voor iedereen. Dat rijmt niet met een parkeertarief van € 200 in een parkeergarage. Dit zou nodig zijn voor een haalbare businesscase, maar misschien kloppen de uitgangspunten daarvan niet. Hij dient motie 329 in,
Merwede voor iedereen, ook met parkeren, mede namens de fracties van PVV, PvdA en CDA met de opdracht, voor alle huurders uit de sociale huur en het middensegment huur tot een aangepast abonnementstarief te komen, dat qua prijs dicht bij een straatabonnement ligt en de komende periode in kaart te brengen hoe de bijdrage wordt vormgegeven, de kosten hiervan in beeld te brengen en een voorstel te doen voor de dekking.
Hij vervolgt dat hij bij meer punten zwaarwegende bezwaren heeft, zoals het aantal bruggen en de
plek ervan, het financiële risico voor de gemeente als fase 2 er niet komt, problemen voor de roeiers en de noodzaak van een verkeersriool dwars door Kanaleneiland als alle plannenmakerij rond het kanaal doorgaat. Over deze onderwerpen zijn amendementen en moties ingediend, maar spreker
vreest dat de SP-fractie de coalitie niet aan bredere steun kan helpen, ook als die allemaal worden aangenomen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) is vergeten motie 330, Een openbaar toegankelijk zwembad, in te dienen. Dat doet ze alsnog. In het stedenbouwkundige plan staat een instructiebad opgenomen met veel
mitsen en maren. De motie roept het college op, de plannen voor een zwembad eenduidig zonder
voorbehoud te formuleren met als ambitieus uitgangspunt dat er een volwaardig zwembad komt dat openbaar toegankelijk is, daarmee onderdeel wordt van de maatschappelijke voorzieningen en het
gemeentelijk zwemwater, waarbij wordt onderzocht in hoeverre commerciële exploitatie mogelijk is en of het wenselijk is om aanspraak te maken op het potje voor de bovenwijkse voorzieningen; de gemeenteraad hierover op korte termijn, uiterlijk eind 2021, te informeren, zodat dit tijdig kan worden meegenomen in de nadere uitwerking van het Stedenbouwkundig plan.
25
Raadsvergadering van 7 oktober 2021
De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat de VVD-fractie er altijd van overtuigd is geweest dat er snel
moet worden gebouwd in de Merwedekanaalzone, gezien de woningnood. Het voorliggende voorstel is echter niet het hare. Daarom dient ze met andere oppositiepartijen een aantal amendementen en
moties in. Dit betreft het amendement over het schrappen van de Heycopbrug en het schrappen van
de bruggen in deelgebied 6. Zelf dient hij amendementen in inzake het schrappen van de brug in de Zijldiepstraat, amendement 122, Geen brug Zijldiepstraat, en amendement 123, Geen brug
Zijldiepstraat. Ook steunt ze het amendement voor het schrappen van de brug aan de Waalstraat. De VVD-fractie heeft het liefst dat er geen brug bij komt, en als dit al nodig is, maximaal één. De VVDfractie dient samen met de Student & Starter-fractie een amendement in om de toekomst van het roeien vast te stellen, mocht er meer dan één brug komen. Blijkbaar ligt het heel ingewikkeld om hierover een convenant te sluiten.
Spreekt dient amendement 124 in, Betaalbaarheid WKO voor bewoners beschermen, dat strekt tot het opstellen van een warmteplan om de publieke belangen en de belangen van inwoners in het
WKO-bedrijf te garanderen. Dat is namelijk te veel gericht op het opzetten van bedrijven in plaats van zorgen dat mensen een normale energierekening betalen.
De heer Koning (D66) vraagt wat er precies in het amendement staat wat er anders moet dan door het college voorgesteld. Hij kent de VVD-fractie als een fractie die graag bv's opricht.
De heer Te Hoonte (VVD) reageert dat de VVD-fractie helemaal niet voor staats-bv's is, maar die het liefst verkoopt. Hier richt de gemeente een bv op, omdat ze toevallig grond in dit gebied heeft.
Spreker begrijpt dat de gemeente een WKO-bedrijf wil oprichten, maar als de gemeente daar instapt, ontslaat het haar niet van haar publiekrechtelijke taak om het belang van de burgers te beschermen met besluiten die de raad kan vastleggen. Hij ziet het bezwaar van het college niet om dit niet te doen.
Hij vervolgt dat de businesscase voor het mobiliteitsbedrijf volgens hem niet af is en stelt voor dat die nog een keer terugkomt in de raad. Hij vindt dat er ook naar de parkeertarieven moet worden
gekeken. Het raadsvoorstel voor betaald parkeren zal de VVD-fractie niet steunen, omdat te strak
wordt geprobeerd middels het bouwen van de Merwedekanaalzone betaald parkeren in de halve stad in te voeren. Hij dient hiertoe amendement 125 in, Mobiliteitsbedrijf bij bestemmingsplan fase 1.
Zijn fractie heeft moeite met de relatie tussen het PlanMER en de toekomstige plannen en maakt zich zorgen over de positie van de raad in de toekomstige besluitvorming. Na al is er een
vooraankondiging van een bestemmingsplan in deelgebied 4 om alvast woningen te gaan bouwen, terwijl die volgens het PlanMER pas gebouwd kunnen worden als dat getoetst is. Middels
amendement 126, Regie bij de raad, stelt hij voor om als raad bij woningen in de categorie "nader te
onderzoeken" en de bijbehorende bestemmingsplannen eerst met de uitgangspunten naar de raad te
komen en pas dan een bestemmingsplan te maken. Dit dient hij mede in namens de fracties van CDA en Student & Starter.
Over energieneutraal wacht hij de beantwoording af. Hij vindt het zeer vreemd dat de gemeente naar 100% energieneutraal streeft, terwijl de eerste wijk die wordt vastgesteld voor 75% energieneutraal is.
Ten slotte dient hij motie 331 in, behoudt Mobach in de Merwedekanaalzone, mede namens de fracties van SP, CDA, PVV, ChristenUnie, PvdA, GroenLinks, D66 en Student & Starter, met de
uitspraak: de raad hecht aan behoud van Mobach in de Merwedekanaalzone op hun huidige locatie
en verwacht van het college dat het tot een wederzijds geaccepteerde en werkbare oplossing komt.
26
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 De steun van de VVD-fractie is sterk afhankelijk van de manier waarop met de amendementen wordt omgegaan die mede door de VVD-fractie zijn ondertekend, en andere amendementen.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) merkt op dat er een lange aanloop is geweest en er veel is
losgemaakt in de stad en in de raad. Er zijn veel nieuwe betaalbare woningen nodig. Voor de
ChristenUnie-fractie weegt dat zwaar in het plan. Ze is kritisch op het aantal bruggen. De studie
daarnaar heeft opgeleverd dat een van de bruggen in deelgebied 5 kan vervallen. Zijn fractie staat in
beginsel positief tegenover het amendement over deelgebied 4, maar hoort graag een reactie van de wethouder, ook over de suggestie van de CDA-fractie over budgetverschuiving. Zij stemt in met het laten vervallen van bruggen in deelgebied 6, maar houdt de optie open om dat later opnieuw te wegen.
De voorzitter stelt vast dat er iets mis is met de camera's; de heer Wijmenga is niet in beeld tijdens
het uitspreken van diens betoog. Hij stelt voor om nu te schorsen voor de lunch. In de tussentijd kan dan het technische probleem verholpen worden. De voorzitter schorst daarop de vergadering.
(Bij heropening van de vergadering heeft de heer Zwanenberg het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan mevrouw Dijksma.) De voorzitter heropent de vergadering en verleent het woord aan de heer Wijmenga. De heer Wijmenga (ChristenUnie) herhaalt het eerste deel van zijn inbreng. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt wat het voor de ChristenUnie-fractie betekent dat de brug in deelgebied 6 op een later moment kan terugkomen. Als er een nieuwe omgevingsvisie voor deelgebied 6 wordt opgesteld?
De heer Wijmenga (ChristenUnie) vindt dat een goede richting. Nu weet de raad nog niet welke
woningen en hoeveel er in deelgebied 6 komen. Als dat helder is, zijn ook de vervoersbewegingen helder en de aansluiting op de rest van de stad die daarvoor nodig is.
De heer Te Hoonte (VVD) begrijpt dat dit niet betekent dat er morgen al nader onderzoek wordt gedaan.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) heeft nog geen plan gezien voor deelgebied 6, in die zin kan de suggestie dat die bruggen er nu al moeten komen, verdwijnen.
De heer Van der Zweth (PvdA) beaamt wat de heer Te Hoonte zegt. Het besluit in het amendement luidt: de bruggen in deelgebied 6 uit de stukken te halen.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) neemt daar kennis van. Hij vervolgt dat het mobiliteitsbedrijf
gericht moet zijn op betaalbare, beschikbare en toegankelijke oplossingen, juist ook voor mensen
die niet zo vaardig zijn met apps en deelbakfietsen. Hij dient motie 332 in, mede namens de fracties van GroenLinks. D66 Student & Starter, PvdA en CDA, toegankelijke en betaalbare mobiliteit, die de
27
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 inzet heeft om concrete doelstellingen voor toegankelijkheid en betaalbaarheid vast te leggen voor dit mobiliteitsbedrijf.
Het plan moet bijdragen aan verbeteringen in omliggende wijken. Een mooi voorbeeld vormen de
mobiliteitsdiensten die ook toegankelijk dienen te worden gemaakt voor de omliggende wijken. Hij
dient hiertoe motie 333 in, mede namens de fracties van Student & Starter, GroenLinks en D66 met de opdracht,
met ontwikkelaars en het mobiliteitsbedrijf concrete afspraken te maken over hoe meer inwoners
dan alleen die van de Merwede kunnen meeprofiteren van het mobiliteitsconcept en als gemeente hierin een proactieve rol te nemen met duidelijke communicatie naar bewoners, en de raad te
informeren welke (proces-)afspraken hierover zijn gemaakt en hoe de gemeente hierop blijvend zal toezien.
Volgens de ChristenUnie-fractie is het plan beter geworden door het debat met de stad en in dit huis. Ze staat er positief tegenover.
Mevrouw Oosters (Student & Starter) zal het hebben over de gebruikers van het kanaal. College en roeiverenigingen hebben hun uiterste best gedaan om tot een convenant te komen. Er spelen veel
belangen. Mede namens de fracties van VVD, PvdA, CDA, ChristenUnie, D66 en GroenLinks dient ze amendement 127 in, Convenant van de roeiers in de plannen vastgelegd, om in het besluit op te
nemen dat er rekening wordt gehouden met de doorvaarbaarheid van de bruggen, het verkennen van de mogelijkheid van een sportzone op het Merwedekanaal en de aanleg van een goed zichtbaar en
toegankelijk coachpad. Voor alternatieve locaties voor met name de topsport op het water dient de gemeente een passende mogelijkheid te faciliteren om te roeien in Vianen. In lijn met de
aangenomen motie 251/2021 zullen ook de mogelijkheden voor roei- en recreatiewater in Rijnenburg worden uitgewerkt.
Ze vervolgt met het loket voor de braakliggende terreinen. Haar fractie wil graag de vorm daarvan invullen en dient daartoe motie 334 in, Tijdelijke invulling braakliggend terrein MWKZ-3, mede
namens de fracties van D66, VVD, CDA, GroenLinks, ChristenUnie en Stadsbelang Utrecht met de opdracht:
1. een loket in te stellen binnen de projectorganisatie van de Merwedekanaalzone, om zo tijdelijke initiatieven snel een plek te geven in het nog te ontwikkelen gebied; 2. hierbij ook nadrukkelijk de mogelijkheid van tijdelijke wooneenheden mee te nemen; 3. bij het organiseren van het loket in ieder geval de ervaringen en suggesties te gebruiken vanuit initiatiefnemers op het gebied van tijdelijke wonen, cultuur en evenementen; 4. bij het uitgeven van de vergunningen en het aangaan van overeenkomsten, waar mogelijk, juist periodes langer dan één of twee jaar in overweging te nemen; 5. het loket ook initiatiefnemers te laten ondersteunen bij het vinden van een meer duurzame plek in het plangebied, indien dit past bij de ontwikkeling van de nieuwe wijk. Ze vervolgt met het landelijk tekort aan studentenwoningen, dat met 20% is gestegen. Utrecht draagt bij aan dit tekort. Met de huidige plannen wordt dat probleem niet opgelost. Ontwikkelingen als in het plan geschetst onder het mom van studentenhuisvesting leveren een grote bijdrage aan het
probleem. Studenten willen namelijk een huis met een woonkamer en huisgenoten, en geen studio's. Om hieraan iets te doen dient ze motie 335 in, Onzelfstandige studentenhuisvesting
Merwedekanaalzone-3, mede namens de fracties van PvdA, VVD, PvdD, GroenLinks en Stadsbelang Utrecht met de opdracht:
28
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 1. de huidige afspraken in de Samenwerkingsovereenkomst als absolute ondergrens te zien en in onderhandeling te blijven met Greystar om in ieder geval de volgende punten aan te kaarten: - het verdwijnen of oprekken van de leeftijdsgrens voor de duurdere studentenwoningen; - de toegankelijkheid en huiselijkheid van de gemeenschappelijke ruimten als ‘woonkamers’ te bevorderen; - het flexibeler inzetten van (jongeren)contracten nadat een campuscontract niet meer mogelijk is en hierbij de onwenselijkheid van korte tijdelijke contracten te benadrukken; - te bezien of samenwonen van studenten in studio’s mogelijk kan worden gemaakt waar dit wenselijk is; 2. ervoor te zorgen dat onzelfstandige studentenhuisvesting ook kan vallen onder de realisatie van sociale huur en in fase 2 van de Merwedekanaalzone onzelfstandige studentenhuisvesting als uitgangspunt te nemen; 3. bij de aanpassingen van het plan voor studentenhuisvesting in de Merwedekanaalzone jongeren belangenvertegenwoordigers te betrekken. De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat zijn fractie niet tegen een studenthotel is, zoals uit de overwegingen zou kunnen blijken.
Mevrouw Oosters (Student & Starter) vervolgt dat haar fractie graag ziet dat middeninkomens een grotere kans krijgen om hier te gaan wonen en dient daartoe motie 336 in, Lagere inkomenseis
Merwedekanaalzone, mede namens de fracties van PvdA, PVV, CDA, VVD, PvdD, GroenLinks en D66, met de opdracht, met marktpartijen af te spreken hoe de inkomenseis na het instemmen van het
nieuwe actieplan middenhuur van gemeente Utrecht kan worden herzien; hierin ook voor de eerste fase van de ontwikkeling te blijven pleiten voor een maximale inkomenseis van 36x het
maandinkomen per jaar; de inkomenseis van 36x het maandinkomen per jaar in ieder geval als
uitgangspunt te zien van verdere ontwikkelingen in de Merwedekanaalzone in de tweede fase en de raad over de gesprekken met de ontwikkelaars en het vervolg van het proces te informeren.
Het is het college niet gelukt om slechts maximaal één brug in deelgebied 5 te realiseren. Daarom heeft ze samen met de fracties van CDA, VVD, en PvdA gewerkt aan voorstellen om dit recht te zetten. Ze hoopt dat daar goed naar wordt gekeken.
De Merwedekanaalzone is enorm kansrijk. De manier waarop Utrecht omgaat met mobiliteit,
voorzieningen en het groen is een voorbeeld voor veel andere ontwikkelingen. Ze hoopt dat het college aan de slag gaat met de door haar genoemde verbeterpunten.
De heer El Abassi (DENK) vindt de grens van 35% sociale huur een minimum. Dat percentage is de Utrechters beloofd in de Woonvisie en het Stadsakkoord. Maar in dit gebied wordt dit percentage
weer niet gehaald. Daarom dient hij dient motie 337 in, Minimaal 35% sociale huur met de oproep, om alle inspanningen te verrichten om in de Merwedekanaalzone minimaal 35% sociale huur te realiseren en de raad proactief te informeren over de wijze van inspanningen en de resultaten hiervan.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat het streven voor elke wijk 35% sociale huur en 25% woningen in de middencategorie is. In de Merwede zal ruim 35% sociale huur en 25%
middencategorie worden gerealiseerd. Ze nodigt de heer El Abassi uit positiever te zijn over dit plan.
29
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 De heer El Abassi (DENK) kijkt er wellicht iets anders tegenaan. Hij ziet dat die percentages niet
worden gehaald, niet in aantal en niet in vierkante meters. Zo zijn in de Camera Obscuradreef sociale huurwoningen gesloopt waar studio's voor terug zijn gekomen. Voor de DENK-fractie is het niet transparant genoeg welke inspanningen het college levert en wat de resultaten daarvan zijn.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat het percentage sociale huurwoningen voldoet aan de Woonvisie. Wellicht kan de heer El Abassi dit meenemen in zijn verhaal.
De heer El Abassi (DENK) wil eerst zien of dat percentage gehaald wordt. Bovendien gaat het ook om het aantal vierkante meters. Hij vraagt hoe de GroenLinks-fractie daarover denkt. Zijn fractie steunt motie 319 van de PVV-fractie waarin het minimaal aantal vierkante meters wordt genoemd. Er worden woningen gesplitst in plaats van dat er sociale huurwoningen bij komen.
Hij vervolgt dat er met beperkt parkeren in de Merwedekanaalzone in de omliggende buurten een
waterbedeffect ontstaat. Daarom zou daar ook betaald parkeren moeten worden ingevoerd. Maar het kan toch niet zo zijn dat er peperdure woningen in autoluwe zones worden gebouwd en de mensen in de omliggende buurten met minder geld daarvoor moeten opdraaien! Hiermee wordt het
omgekeerde draagkrachtbeginsel geïntroduceerd. De mensen in de omliggende buurten met
kinderen kunnen niet zonder auto en hebben nu al veel moeite om maandelijks rond te komen. Hij dient daarom motie 338 in, Geen betaald parkeren in omgeving MWKZ, met de oproep, te zorgen
voor voldoende parkeergelegenheid in de Merwedekanaalzone en in de omliggende buurten van de Merwedekanaalzone geen betaald parkeren in te voeren.
Het college zet in het raadsvoorstel in op urban sport en niet op buitensport. In de raad is vaker gesproken over het aansluiten bij voetbalverenigingen, gezien de enorme wachtlijsten. Om te
voorkomen dat die wachtlijsten groter worden en Utrechters aan het sporten te houden, dient hij
motie 339 in, Wel een nieuwe wijk maar geen nieuwe sportvelden met de oproep, de mogelijkheden voor extra sportvelden in de omliggende buurten van de Merwedekanaalzone te onderzoeken en de raad proactief te informeren over de voortgang van dit onderzoek. Ordevoorstel over de behandeling van een actuele motie. De voorzitter heeft begrepen dat de fractie van DENK een actuele motie had willen indienen, maar
dat die door problemen met het systeem niet is doorgekomen. Ze stelt voor die actuele motie niet vanavond te laten indienen en nu te behandelen, maar nu, aangezien zij niet in staat is om vaanavond aanwezig te zijn en het onderwerp betreft haar portefeuille betreft, namelijk de
handhaving van het coronabeleid. Als de motie behandeld wordt, kan wethouder Diepeveen zich in de tussentijd voorbereiden op zijn beantwoording.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) vindt dit niet de meest eenvoudige motie. Ze moet dit in haar
fractie regelen en stelt voor een kwartier te schorsen, om de motie daarna in behandeling te nemen. De heer Te Hoonte (VVD) wijst erop dat niet alle woordvoerders aanwezig zijn. Hij vraagt hoeveel tijd de wethouder nodig heeft.
De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat hij een kwartier nodig heeft om zich voor te bereiden op zijn beantwoording.
30
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 De voorzitter stelt voor de actuele motie aan het eind van de gecombineerde behandeling van de drie agendapunten te behandelen. Daarop schorst ze de vergadering.
Na heropening van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan wethouder Diepeveen. De heer Diepeveen (wethouder) dankt voor de inbreng van de raad. Hij hoopt dat vandaag op een goede manier besluitvorming kan worden toegevoegd aan een bijzonder proces. Raad en college
proberen naar elkaar toe te bewegen, dit gebeurt nadrukkelijk vanuit de raad. Hij probeert daaraan vanuit het college ook een bijdrage te leveren. Hij houdt de volgorde aan van de ingediende amendementen en moties.
Hij is het met de heer Van Deún eens dat er veel betaalbare woningen nodig zijn. Hij wijst erop dat er nooit eerder in de stad zo'n omvangrijk project met zoveel betaalbare woningen is gerealiseerd.
De amendementen 111, 112 en 116 de spreken uit dat er helemaal geen nieuwe bruggen moeten
komen. Maar er zitten gradaties in die bruggen; ze hebben niet allemaal dezelfde stedelijke functie en betekenis. De bruggen in deelgebied 5 zijn essentieel, randvoorwaardelijk voor het
mobiliteitssysteem, daarom ontraadt spreker amendement 116, evenals amendement 111, om helemaal geen nieuwe bruggen aan te leggen.
In motie 319 gaat het om het oprekken van het aantal vierkante meters als ondergrens naar 55 m². Dat is onhaalbaar. 45 m² is het resultaat van onderhandelingen en loopt vooruit op het Actieplan
betaalbare koop. Het gaat nadrukkelijk om een ondergrens. De komende tijd wordt verder gepraat over het Actieplan betaalbare koop en hoe in de rest van de stad een ondergrens kan worden vastgelegd.
Motie 320, Gemeenschapszin, neemt het college over. Het komt over een half jaar met een plan over community building.
Hij zegt de heer Bos dat Utrecht met de Merwedekanaalzone kwalitatief enorm kan concurreren met Calcutta. Hij nodigt hem uit er samen een wandeling te maken, als de wijk klaar is.
De amendementen 113 en 114 gaan over het maximeren van het aantal woningen op 6500. Maar in
de omgevingsvisie gaat het erom op welke wijze de gemeente gestalte kan geven aan een doorgroei naar 10.000 woningen. De PlanMER-commissie vindt daarbij transformatie en mitigerende
maatregelen belangrijk en ook mogelijk. Dit wordt binnen het plan op alle mogelijke manier gedaan door dichtheid, voorzieningen, loopafstanden, inrichting die gunstig is voor de fietsers en
voetgangers, en overstijgend door het hele mobiliteitspakket. Het college gaat dit monitoren. Per
bestemmingsplan zal een nadere toetsing plaatsvinden van het hele mobiliteitspakket, zowel voor fase 1 als fase 2.
De heer Van der Zweth (PvdA) wijst op de participatie en inspraakreacties over het aantal woningen. Bovendien blijkt het PlanMER beperkter te zijn dan aanvankelijk gedacht, niet 7500, maar 6500 woningen. Wat heeft het college met de signalen gedaan dat 10.000 te veel is?
De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat het college daar verschillende dingen mee doet:
buurtaanpak Rivierenwijk, buurtaanpak Transwijk, buurtagenda Dichterswijk. Dit gebeurt vanuit het idee dat er in de Merwedekanaalzone iets groots wordt gedaan dat veel impact heeft, en de vraag hoe de omstandigheden voor de omliggende wijken beter kunnen worden gemaakt. Door het
invoeren van betaald parkeren ontstaat er minder parkeerdruk, meer ruimte en de mogelijkheid om te vergroenen en speelruimte toe te voegen. De leefbaarheidsmonitor en de mobiliteitsmonitor zijn
daarbij heel belangrij. Samen met bewoners wordt op het niveau van heel Zuidwest gekeken hoe dit
31
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 in de praktijk uitpakt en hoe ze de veranderingen ervaren. De heer Van der Zweth (PvdA) reageert dat het overgrote deel van de raad voor bouwen is en als het
aantal op 6500 wordt gesteld, zal een groot deel van de raad achter deze plannen staan. Het college beweegt hier niet in. Dat maakt het voor zijn fractie heel lastig om in die plannen mee te bewegen. De heer Diepeveen (wethouder) stelt voor dat de heer Van Der Zweth aan het eind van de eerste termijn de balans opmaakt hoe hij vindt dat het college al dan niet meebeweegt.
Amendement 115 besluit de bruggen in deelgebied 6 nu niet vast te leggen. Spreker wijst erop dat
de omgevingsvisie geen uitvoeringsbesluit of investeringsbesluit inhoudt. In het strekt ter vervanging is de status van de omgevingsvisie duidelijk gemaakt. De bruggen kunnen worden geschrapt, maar
daarmee wordt niet weggenomen dat in het mobiliteitsplan dat onlangs is vastgesteld de brug naar de Jutfasepunt als kansrijk zit. Juist die brug heeft een heel andere functie dan de brug bij de Overijssellaan. De laatste heeft te maken met de ontwikkeling van de Merwedekanaalzone
deelgebied 6, die nog onbekend is, terwijl de Jutfasepuntbrug te maken heeft met de stedelijke ontwikkeling. Er zal altijd een separaat voorstel komen. Hij geeft de raad in overweging op een andere manier met die brug om te gaan en alleen de Overijssellaan te schrappen.
De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat die bruggen allebei moeten worden geschrapt, ook al zitten ze in het mobiliteitsplan. Daarin staat meer dat morgen nog niet wordt aangelegd. Hij verwacht dat de
ambtelijke focus niet zit op plannen maken voor die brug en pleit ervoor er echt pas over te praten zodra er substantiële woningbouwplannen voor deelgebied 6 zijn.
De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat hij heeft aangegeven dat er verschillende motieven
zijn en verschillende beleidsdocumenten. Het mobiliteitsplan heeft zijn eigen ratio. Er wordt nu nog geen besluit over deze bruggen genomen; ze staan niet in de beslispunten.
De heer Te Hoonte (VVD) meldt dat het voor hem niet duidelijk is. Het moet voor de wethouder
Mobiliteit klip en klaar zijn dat er in deelgebied 6 de komende tijd niet aan bruggen mag worden gewerkt, dus dat met het aanleggen van de Jutfaseweg de verbinding naar Nieuwegein over de Socratesbrug moet gaan.
De heer Diepeveen (wethouder) praat over de Merwedekanaalzone. Vanuit de samenhang van raadsuitspraken en het collegebeleid heeft hij erop gewezen dat de Jutfasepuntbrug in het
mobiliteitsplan is opgenomen. De raad moet zich daarvan bewust zijn als hij besluit deze nu uit de omgevingsvisie te halen.
De heer Te Hoonte (VVD) constateert op dit punt dat de beweging van het college niet is zoals hij verwacht. Volgens hem is de beweging dat in deelgebied 6 niet actief wordt gewerkt aan het
aanleggen van bruggen, totdat er een significante bouwopgave is. Daarvan hangt af of de VVDfractie zich kan vinden in dit plan. Hierop moet de wethouder gaan bewegen.
De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat dit gebeurt als men met deelgebied 6 aan de gang gaat. Zo is dat steeds duidelijk gemaakt.
De heer Te Hoonte (VVD) doet het ordevoorstel de wethouder Mobiliteit erbij te halen, om haar te
32
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 vragen hoe zij dit besluit ziet. Spreker verwacht dat het college met één mond spreekt, maar hij
hoort wethouder Diepeveen zeggen dat deze niet gaat over het domein van een ander; dat is zeer ingewikkeld.
De heer Diepeveen (wethouder) snapt de beweging die de raad wil maken in het kader van deze omgevingsvisie, maar voegt hieraan toe dat het mobiliteitsplan een paar maanden geleden is
vastgesteld. Daarin staat deze brug. Voor deelgebied 6 zal er voorlopig niet worden gewerkt aan bruggen.
De voorzitter vraagt of het ordevoorstel nog aan de orde is. De heer Te Hoonte (VVD) vindt het heel lastig, omdat de wethouder zegt dat vanuit deelgebied 6 niet aan een brug wordt gewerkt, maar niet zegt dat dit ook niet gebeurt vanuit het mobiliteitsplan.
Iemand anders zou dat moeten beantwoorden, of de coalitiepartijen moeten hun interpretatie delen met de raad.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) steunt het ordevoorstel niet. De wethouder heeft een helder
antwoord gegeven. Het gaat hier over de Merwedekanaalzone. Het besluit over het mobiliteitsplan is genomen. Dat kan vandaag niet worden herschreven, dus er kan geen amendement op worden ingediend. Daarom is er geen noodzaak om de wethouder Mobiliteit uit te nodigen.
De heer Koning (D66) merkt op dat het college per definitie met één mond spreekt. In die zin vindt hij het ook niet nodig.
Mevrouw Zwinkels (CDA) wil graag bevestiging krijgen; dat kan ook op afstand. De raad moet weten wat het inhoudt als de amendementen over de bruggen worden aangenomen.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) wijst erop dat op enig moment een nieuw voorstel aan de raad kan worden voorgelegd. Hij steunt het amendement. Bovendien staat deze brug niet in de top 20 van
ontbrekende verbindingen waaraan het college geacht wordt te werken. Het budget hiervoor is maar beperkt. In die zin is het niet nodig dat de wethouder Mobiliteit nu komt.
Mevrouw Oosters (Student & Starter) merkt op dat er een amendement ligt, dat wordt gesteund door
een meerderheid, met daarin een duidelijk besluit. Daar moet geen twijfel over bestaan. Daarom pleit
ze ervoor dat die twijfel wordt weggenomen. Dat kan ook op afstand. Ze begrijpt niet waarom er zo'n verwarring nodig is.
De heer Schipper (SP) constateert dat een meerderheid tegen het ordevoorstel is. Dit probleem speelt ook bij de Heycopbrug, want die staat in Slimme Routes Slim Regelen uit 2016. Hij pleit voor een eenduidige oplossing.
De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat het voor de wethouder duidelijk is wat de heer Te Hoonte op dit punt zoekt. Als dit voor de collega's onvoldoende is, moet er wellicht naar een motie-achtige formulering naast de amendementen worden gekeken om een uitspraak van de raad te ontlokken. De voorzitter schorst daarop de vergadering.
33
Raadsvergadering van 7 oktober 2021
Na heropening van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan de heer Diepeveen. De heer Diepeveen (wethouder) deelt mee dat hij in tweede termijn op dit punt terug zal komen om dan duidelijkheid te verschaffen.
Hij vervolgt met motie 321, 40/40/20 in de hele Merwedekanaalzone, en motie 337, Minimaal 35% sociale huur. Hij begrijpt de achtergronden ervan, want de druk op de woningmarkt is groot en de
behoefte aan betaalbaarheid enorm. Alles bij elkaar opgeteld komen er in de Merwede meer dan 35%
sociale huurwoningen, maar niet de verdeling 40/40/20. Binnenkort worden in het bestemmingsplan Defensieterrein 350 betaalbare woningen toegevoegd. Het is prima om ambities te tonen, maar motie 321 reikt net iets verder dan de polsstok lang is, met name als het gaat om 40%
middensegment. Dit wijkt ook af van het vastgestelde beleid. Daarom ontraadt hij motie 321.
Hij vindt dat motie 322, sociaal via corporaties, niet veel toevoegt aan wat is overeengekomen in de SOK artikel 6, want daarmee is in feite geregeld wat in de motie wordt voorgesteld. Voor het
studentenprogramma zijn specifieke afspraken gemaakt met Greystar. Voor de overige 25% sociale
huur is sprake van aanbiedingsplicht aan de STUW. De corporaties zijn tevreden met de positie die ze hebben in het totaal van de afspraken. Als de indiener instemt met de duiding die hij eraan geeft, is hij bereid de motie over te nemen.
De heer Van der Zweth (PvdA) kan dat volgen. Het verschil is dat er alternatieven kunnen worden
onderzocht als het niet lukt via de STUW-partijen, op voorwaarde dat het college dan terugkomt bij de raad.
De heer Diepeveen (wethouder) vindt dat vanzelfsprekend. Wat in de overeenkomst staat, is zwaar. Als er een afwijking komt, is dat een zware kwestie en zal het college de raad daarover berichten. Het college geeft voor amendement 117, Bruggen met randvoorwaarden, een positief advies. Motie 323, Beheers afvalkosten waar de hele stad aan meebetaalt, neemt hij over.
Motie 324, Sporten in Zuidwest, neemt hij over. Er wordt al veel gedaan op dit vlak. De motie vormt een extra aanmoediging. Hij plaats een kanttekening bij "het dak op", omdat daarvoor een fors dak nodig is en dat complex en kostbaar is.
Motie 325, Bouwhinder beperken, vormt een aanmoediging, ook voor marktpartijen. Hij neemt haar over.
Amendement 118, Klimaatneutraal Merwede. De Merwedekanaalzone komt met Energieneutraal
gemiddeld op 75%. Wettelijk is 40% verplicht. Het streven op termijn is om in de tweede fase naar
100% toe te werken. Energieneutraal is alle energie die niet uit het stopcontact wordt gehaald voor eigen gebruik, maar gebouwgebonden is: koeling, warmte, liften, verlichting in de collectieve ruimtes. Klimaatneutraal gaat verder: net zo veel in het gebied opwekken als je in het gebied
gebruikt. Dat is in gebieden met meer dan vier bouwlagen moeilijk haalbaar, daarom adviseert hij negatief.
Motie 326, Concrete afspraken over ouderenhuisvesting in Merwedekanaalzone. In de
omgevingsvisie staat dat er geen gelabelde woningen voor ouderen komen. Als in de motie wordt
bedoeld dat in ieder geval 20% van de woningen voor ouderen geschikt is, inclusief de voorzieningen in de nabijheid, dus ouderen als doelgroep, is de motie uitvoerbaar. De motie vraagt dit in de
afspraken met marktpartijen krachtiger vast te leggen. In die zin kan hij de motie overnemen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de wethouder bereid is in gesprek te gaan met marktpartijen om
34
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 te kijken hoe de woningen die geschikt zijn terechtkomen bij ouderen. De heer Diepeveen (wethouder) is daar zeker toe bereid.
Hij ontraadt amendement 119, Terughoudend met het nu maximaliseren van capaciteit van hotels.
De opgenomen metrage aan hotelruimte kan alleen gerealiseerd worden als aan de voorwaarden uit het Hotel- en short stay-beleid wordt voldaan. Deze zijn streng en opgenomen in de plannen,
geborgd in de SP en in de SOK. Als de metrage niet wordt gerealiseerd, biedt dat geen extra ruimte voor woningen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft een punt van orde. Ze heeft moeite met de reactie van de wethouder
op amendement 119. Ze heeft naar de bandbreedte gevraagd. Wellicht helpt het om te schorsen om een ander antwoord te krijgen.
De voorzitter merkt op dat de wethouder over zijn antwoorden gaat. De heer Diepeveen (wethouder) stelt voor dat mevrouw Zwinkels er in tweede termijn op terugkomt.
Hij vervolgt dat hij motie 327, Parkeren op afstand als acceptabel initiatief, ontraadt. Het college zet zwaar in op deelmobiliteit. Toetsing wie wel en wie niet op afstand moet parkeren leidt tot onmogelijke uitvoeringsproblemen, los van het financiële aspect. Motie 328, Voldoende speelruimte die uitnodigt, neemt hij over.
De Heycopbrug is veel besproken. In de brief van 17 september jl. staat dat er een tussenstap nodig
is, omdat er later is begonnen met het participatieproces. De uitwerking lijkt bovendien complexer te zijn dan hij dacht. Daarmee valt de balans tussen nut en noodzaak en de impact op de directe
omgeving net anders uit en is hij minder overtuigd geraakt van het nut van deze brug. Er vloeit geen bloed uit als er nu geen besluit wordt genomen. Amendement 120, Schrap de Heycopbrug, laat hij dus aan het oordeel van de raad.
De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat prima. Hij wijst erop dat ook deze brug gewoon in het
mobiliteitsplan staat. Als dat hiertegen geen bezwaar is, zal dit voor de brug naar de Jutfasepunt ook zo zijn.
De heer Diepeveen (wethouder) beschouwt dit als aanmoediging om erop terug te komen.
Amendement 121, Besteed geld Heycopbrug aan betaalbaar wonen en verbetering van de mobiliteit
in Rivierenwijk, gaat over het aanwenden van de middelen. Betaalbaar wonen wordt in de context van de afspraken die in de SOK zijn gemaakt een ingewikkelde kwestie. Hij begrijpt de wens, maar
daarvoor moet opnieuw worden onderhandeld. Minstens zo belangrijk is dat met het schrappen van deze brug een verbinding wegvalt en de drukte zich zal spreiden. Het college vindt het daarom logisch dit geld te besteden aan mobiliteitsmaatregelen die samenhangen met de
gebiedsontwikkeling. Hij ontraadt het amendement in deze vorm. Als in het amendement wordt
opgenomen dat dit geld helemaal zal worden besteed voor het mobiliteitspakket ten behoeve van de gebiedsontwikkeling, laat hij het oordeel aan de raad.
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat dit budget een kans biedt om in gesprek te gaan met
marktpartijen om de broodnodige betaalbare woningen te realiseren. Hij vindt het zonde die ruimte te laten liggen, omdat er nu eenmaal afspraken zijn gemaakt.
35
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat met een dergelijke som geld weinig kan worden gedaan voor het realiseren van betaalbare woningen. Bovendien waarschuwt hij voor het
ingewikkelde proces dat opnieuw onderhandelen met zich meebrengt. Het meest logisch is de middelen te besteden daar waar ze vandaan zijn gehaald.
Mevrouw Zwinkels (CDA) zal bekijken of ze in de tweede termijn met een ander voorstel kan komen waarin wordt gefocust op de mobiliteitsmaatregelen.
De heer Diepeveen (wethouder) vervolgt met motie 330, openbaar toegankelijk zwembad. Hij
ontraadt de motie, omdat uit het behoefteonderzoek naar overdekte zwembaden uit december 2019 blijkt dat een zwembad in de Merwedekanaalzone daar niet bij hoort. Bij zwembad De Rommel is er
bovendien nog ruimte om badwater toe te voegen. Voor Merwede is de ambitie opgenomen voor een kleiner commercieel instructie- of recreatiebad.
Hij ontraadt motie 329, Merwede voor iedereen, ook met parkeren. De essentie van het plan is dat
andere vormen van mobiliteit zo aantrekkelijk mogelijk zijn en een auto in slechts een beperkt aantal gevallen nodig is. Er wordt gestudeerd op het verlagen van de kosten voor deelmobiliteit. Het tegen straattarief aanbieden van parkeerabonnementen kan niet zonder structureel fors verlies op de
parkeerexploitatie. Het is onwenselijk dat de gemeente structureel voor die kosten moet opdraaien. Dat schept bovendien een gevaarlijk precedent.
De heer Schipper (SP) vindt dat een gevaarlijk precedent ook kan zijn dat voortaan € 200 per maand het standaardtarief wordt in gebiedsontwikkelingen. Zo kunnen alleen extreem rijke mensen een plekje in de parkeergarage krijgen. Dat begrijpt hij niet.
De heer Diepeveen (wethouder) vervolgt met de amendementen 122 en 123 van de heer Te Hoonte
over de brug Zijldiepstraat. Spreker adviseert negatief. Verkeersspreiding is namelijk een belangrijk principe en de brug is randvoorwaardelijk voor het mobiliteitspakket.
Amendement 124. Betaalbaarheid WKO voor bewoners beschermen. De samenwerking tussen private partijen en de gemeente in de SOK is volgens spreker een geëigend middel om de afspraken vast te leggen. De zes publieke waarden uit de transitievisie warmte zijn één op één in de SOK vastgelegd,
ook dat die bij de aanbesteding geborgd zijn. Hij zegt toe dat de conceptstatuten tijdig naar de raad worden gestuurd en er een wensen- en bedenkingenprocedure zal worden gevoerd. Hetzelfde geldt voor het mobiliteitsbedrijf, amendement 125, Mobiliteitsbedrijf bij bestemmingsplan fase 1. Dat ontraadt hij ook. Het college heeft het voornemen om de oprichtingsstatuten via een procedure wensen en bedenkingen te laten lopen.
De heer Te Hoonte (VVD) reageert dat de Warmtewet complex is en ter discussie staat. Als de
gemeente ooit uit die bv treedt, is er niets meer dat de gemeente het recht geeft iets te vinden over wat er in het gebied gebeurt. Daarom laat spreker amendement 124 in stemming brengen. Volgens
hem zijn de statuten van een bv geen publiekrechtelijk middel. Hij betreurt het dat de middelen van de gemeente niet worden gebruikt.
De heer Diepeveen (wethouder) zegt dat via deze weg wordt voorzien in een zorgvuldige procedure. Hij vervolgt met amendement 126, Regie bij de Raad. In de commissie heeft hij al een materiële
toezegging gedaan om een moment te organiseren voorafgaand aan het in procedure brengen van het bestemmingsplan voor fase 2, op basis van monitoring en een actueel inzicht. SP en SOK zijn
36
Raadsvergadering van 7 oktober 2021 daarbij leidend, zoals ook in het amendement staat. Hij kan zich vinden in het dictum, maar vraagt
de overwegingen 7 en 8 uit het amendement te halen, omdat die twijfel kunnen doen ontstaan. Voor
deelgebied 4 komt binnenkort een bestemmingsplan. Dat moet worden uitgezonderd van dit dictum. De heer Te Hoonte (VVD) wijst erop dat er geen amendement ligt met punten 7 en 8. Hij zal het amendement aanpassen inzake deelgebied 4 en straks opnieuw indienen.
De heer Diepeveen (wethouder) heeft kennelijk iets gemist. In tweede termijn kan men er nader op ingaan.
De voorzitter interrumpeert dat het college over zijn tijd heen is, dus niet alles kan worden doorgeschoven naar de tweede termijn.
De heer Diepeveen (wethouder) neemt motie 331, Behoud Mobach in de Merwedekanaalzone, over, omdat ze een goede ondersteuning is. Hij komt erop terug in het kader van het bestemmingsplan.
Motie 332, Toegankelijke en betaalbare mobiliteit, is een goede ondersteuning in de gesprekken met de private partijen en neemt hij over.
Amendement 127, Convenant roeiers, krijgt een positief advies. Hij geeft in overweging van één element een inspanningsverplichting te maken, omdat dat over roeien in Vianen, buiten de gemeentegrenzen, gaat. De gemeente kan daarin niet faciliteren.
Motie 334, Tijdelijke invulling braakliggend terrein MWKZ 3, neemt hij over. Hij tempert de verwachtingen.
Motie 335, Onzelfstandige studentenhuisvesting Merwedekanaalzone-3. Alle studentenhuisvesting,
300 studentenwoningen, zitten in de eerste fase. Als er extra studentenhuisvesting wordt verlangd in de tweede fase, valt dit onder de STUW. Hij geeft in overweging om de term "onderzoek" of "bevorderen" te gebruiken.
Motie 336, Lagere inkomenseis Merwedekanaalzone, ontraadt hij. Hij loopt al vooruit op het
Actieplan middenhuur met de in de commissie genoemde 42 maanden. Hij pleit ervoor eerst het
Actieplan middenhuur te bespreken, alvorens over de inkomenseis een uitspraak te doen. Als de
raad bij het Actieplan conclusies trekt, zijn de marktpartijen bereid te bekijken hoe ze dit kunnen
verwerken in de plannen voor Merwede. Dit staat in het addendum SOK. Hij wijst op het nadeel van de verdringing van middeninkomens, omdat die niet naar de sociale huur kunnen. Motie 337, Minimaal 35% sociale huur, neemt hij over.
Motie 338, Geen betaald parkeren in omgeving MWKZ, ontraadt hij.
Motie 339, Wel een nieuwe wijk, maar geen nieuwe sportvelden, ontraadt hij ook. Er wordt al onderzoek gedaan naar de formele sportvoorzieningen en daarop wordt geprogrammeerd.
De heer El Abassi (DENK) reageert dat wat in motie 339 staat verwoord, veelvuldig bij de sport aan bod is gekomen, met name in het kader van de voetbalverenigingen in de omgeving, die kampen met enorme wachtlijsten.
De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat de vraag tweejaarlijks wordt gemonitord. Dat is de werkwijze.
De heer El Abassi (DENK) wijst erop dat het een vaststaand feit is dat er een enorme wachtlijst is en
er al een tekort is. Er komen veel meer woningen bij en er is al een grote behoefte aan sportvelden.
37
Raadsvergadering van 7 oktober 2021
De heer Diepeveen (wethouder) vindt het bij nader lezen gerechtvaardigd de motie over te nemen. De voorzitter inventariseert de nog openstaande vragen. Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft gevraagd hoe de wethouder wil borgen dat er niet alleen maar kleine woningen worden gebouwd als er een ondergrens wordt gehanteerd van 45 m².
De heer Van der Zweth (PvdA) heeft gevraagd of in fase 2 betaalbare koop wordt betrokken. De heer Te Hoonte (VVD) heeft gevraagd om een toezegging om naar 100% energieneutraal te werken. Hij heeft een uiteenzetting gehoord, maar geen toezegging Daarop schorst de voorzitter de vergadering. Na heropening van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan de heer Diepeveen. De heer Diepeveen (wethouder) meldt dat hij motie 333, Meeprofiteren van de mobiliteitsoplossing, overneemt.
Hij wijst erop dat marktpartijen absoluut niet gebaat zijn bij één soort woning. Het gaat om een flink
aantal woningen en er wordt gestreefd naar variatie. Dit betekent dat er ook grotere woningen zullen komen. Hij verwijst voor het antwoord verder naar het vertrouwelijke deel dat hij met de raad heeft gewisseld.
Betaalbare koop wordt zeker bij fase 2 betrokken. Dit staat ook in het addendum op de SOK. De uitkomsten van de besluitvorming Actieplan worden betrokken bij de tweede fase.
Het streven is 100% energieneutraal, dat staat als ambitie in de stukken en dit zegt hij toe. De drie bruggen zijn op verschillende manieren in het mobiliteitsplan terechtgekomen. De
Heycopbrug is daarin terechtgekomen als gevolg van de planvorming van Merwede en komt vanuit
een project. Een uitspraak over de Heycopbrug vertaalt zich in het schrappen in het mobiliteitsplan. In deelgebied 6 is er een verschil tussen de Overijssellaan en de Jutfasepuntbrug. De eerste is er
ingekomen vanuit het plan Merwede. Als de raad die nu uit de omgevingsvisie licht, heeft dat een
doorwerking in het mobiliteitsplan. De Jutfasepuntbrug wordt los van de Merwedekanaalzone vanuit mobiliteit waardevol geacht. De verwachting is dat er over een aantal jaren een voorstel zal komen naar de raad, los van de planvorming in de Merwedekanaalzone.