14e raadsvergadering 13 oktober 2022.docx
Tekst van het document
2022 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 14e vergadering - 13 oktober 2022 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 13 oktober 2022 te 14.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg. Aanwezig zijn de leden: Assen, Al-Saqaff, Bakker, Bode, Bos, Bosch, Chirino, Dada-Anthonij, Dekkers, Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte,
Hornsveld, Kendir, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter, Passier,
Peters, Ramaker, Raaijmakers, Sasbrink, Snippe, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Sungur, Talhaoui, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, Van der Wilt, Zwanenberg en Van der Zweth. Afwezig zijn de leden: Van der Graaf en Zwinkels. Aanwezig zijn de wethouders: Eerenberg, Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland en De Vries.
Griffier: mevrouw Van Hall.
1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. 2. Vaststellen agenda. De voorzitter deelt mee dat bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw Zwinkels en de heer Van der Graaf.
Voorts feliciteert zij de heer Bosch van harte met zijn verjaardag.
(Applaus.)
De heer Koning (D66) meldt dat de heer Bakker vanmiddag afwezig is. De voorzitter vervolgt dat er vandaag een filmploeg aanwezig is van de zender Viaplay, voor een
aflevering in de serie Powervrouwen. Haar werk als voorzitter van de gemeenteraad krijgt daarin een belangrijke plek.
Voorafgaand aan de raadsvergadering is een manifest aangeboden van de Global Goals. Utrecht is Global Goals City. Deze goals zijn in 2015 vastgesteld door de Verenigde Naties om een einde te maken aan armoede, ongelijkheid en onrechtvaardigheid en om de klimaatverandering terug te dringen.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
2
Tot slot deelt zij mede dat dit de laatste raadsvergadering is van plaatsvervangend griffier Marcel
Kiwik, die per 1 november 2022 met vervroegd pensioen gaat. Zij bedankt hem namens de raad voor zijn jarenlange inzet.
De agenda wordt hierna zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 3. Ingekomen stukken. Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.
4. Geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, de door het college
opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, te bekrachtigen.
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten. 5. Notulen raadsvergadering 15 september 2022. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 6. Notulen Vragenuur 8, 15, 22 en 29 september 2022. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 7. Actuele moties. Er zijn geen actuele moties binnengekomen. 9. Raadsvoorstel Benoeming leden Adviescommissie Controle en Financiën. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten, zodat de leden Vasters en Kendir zijn benoemd.
10. Raadsvoorstel Opdrachtbevestiging Controlewerkzaamheden 2022 externe accountant. Zonder stemming wordt overeenkomst dit voorstel besloten. 11. Raadsvoorstel Benoeming lid Raad van Toezicht NUOVO Scholen. De heer Talhaoui onthoudt zich van stemming over dit voorstel en verlaat de zaal voor de duur van de behandeling van dit agendapunt.
Zonder stemming wordt overeenkomst het voorstel besloten.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
3
12. Raadsvoorstel Zienswijzen Ontwerp jaarrekening en jaarverslag 2021 recreatieschappen. Mevrouw Sasbrink (PvdD) stemt gegeven de transitiesituatie in met het raadsvoorstel, maar wil aangetekend hebben dat de PvdD het jaarverslag ondermaats vindt. Zonder stemming wordt overeenkomst het voorstel besloten. 13. Debat Inburgering. De heer Van Steeg (CDA) stelt dat het CDA wil dat er vaart wordt gemaakt met het gemeentelijke
inburgeringsbeleid, dat het dichter bij een inburgeraar staat en daarmee tot betere resultaten leidt.
Arbeidsparticipatie en taalontwikkeling zijn daarbij belangrijke voorwaarden. Hij dient mede namens Stadsbelang Utrecht motie 259 in over welkomhuizen. Voorts dient hij mede namens VVD,
EenUtrecht, Student & Starter, ChristenUnie en Stadsbelang Utrecht motie 260 in, over de monitoring van het inburgeringsbeleid.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) heeft in de commissie een aantal aandachtspunten besproken, waaronder aandacht voor de arbeidspositie van voormalige inburgeraars die nu meehelpen in de
uitvoering en de kwetsbare arbeidspositie van vrouwelijke statushouders. Zij dient mede namens GroenLinks motie 261 in, over jonge statushouders, en motie 262, over taalles voor oudere statushouders.
Mevrouw Assen (PvdA) steunt de motie over de jonge statushouders. Zij is benieuwd naar de
beantwoording op de motie van het CDA over de verantwoording en de motie van BIJ1 om niet te beboeten. Zij dient motie 263 in, om de ambitie van meerdere welkomhuizen niet los te laten.
De heer Bosch (PVV) dient motie 264 in, om de hoogte van een eigen bijdrage te onderzoeken. Mevrouw Nolten (BIJ1) concludeert dat de gemeente de verantwoordelijkheid heeft over inburgering
en daarmee ook de taak heeft om inburgeraars die niet in drie jaar het inburgeringstraject afronden, te beboeten. BIJ1 wil graag dat de gemeente uitgaat van vertrouwen en inzet op maatwerk, en dient daarvoor samen met DENK, EenUtrecht, Utrecht Solidair en PvdA motie 265 in.
Mevrouw Assen (PvdA) corrigeert dat de PvdA geen mede-indiener is van deze motie, maar wel benieuwd is naar het antwoord van het college.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) steunt de motie inhoudelijk, maar vraagt of die juridisch uitvoerbaar is, omdat het gaat om landelijke wetgeving.
De voorzitter schorst de vergadering voor enkele ogenblikken. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan wethouder Streefland. Mevrouw Streefland (wethouder) kijkt terug op een goed debat en twee technische sessies. Er is
gesproken over de statushouders en de huisvesting. Zij meldt naar aanleiding van de vragen van de
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
4
VVD dat het niet om zes, maar om drie mensen gaat, die een bijbaan in de zomer hadden. Mevrouw Meerding (VVD) had met deze kennis de vragen anders verwoord. Zij betreurt het dat
eerder niet op basis van de feiten is gesproken. Wellicht is het goed om het Financieele Dagblad om een rectificatie te vragen.
Mevrouw Streefland (wethouder) waardeert deze reactie en neemt de suggestie inzake rectificatie mee.
De heer Bosch (PVV) maakt bezwaar tegen het bespreken van dit punt, omdat het niet op de agenda staat. Voorts meldt hij dat op meerdere moties het logo van de PVV staat, terwijl hij de moties niet mede heeft ingediend.
De voorzitter vindt beide opmerkingen terecht. Mevrouw Streefland (wethouder) ziet motie 259 als aanmoediging en kan die overnemen, evenals motie 263, met de aantekening dat er geen visiedocument komt. Wel zal de raad geïnformeerd worden.
De heer Van Steeg (CDA) vindt dat de rol van welkomhuizen is veranderd ten opzichte van de door de raad aangenomen visie.
Mevrouw Streefland (wethouder) weerspreekt dit. Wel moet gezocht worden naar een juiste plek om dit uit te bouwen. Motie 260 kan zij eveneens overnemen. Het college ziet dat er een plus moet op
de groep jonge statushouders en ziet motie 261 als ondersteuning van beleid, met de kanttekening
dat er niet allemaal losse plekken moeten komen. Hetgeen in motie 262 wordt gevraagd, is eigenlijk al beleid. Het gaat om een kleine groep. De motie wordt overgenomen. Zij begrijpt de gedachte achter motie 264, maar er is geen juridische grond voor. De wet biedt een mogelijkheid om te
beboeten. Uitgangspunt is vertrouwen in de inburgeraars. Zij ontraadt de motie. Om dezelfde reden moet zij motie 265 ontraden.
Mevrouw Assen (PvdA) heeft uit het debat begrepen dat de wethouder niet op zoek wil gaan naar meerdere welkomhuizen.
Mevrouw Streefland (wethouder) reageert dat het stap voor stap gaat. Eerst wordt gezocht naar een passende plek. Als daar ervaring mee is opgedaan, wordt gezocht naar andere plekken.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) begrijpt dat taalles voor ouderen staand beleid is. Welke acties zijn er om deze groep te bereiken?
Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat taalles voor ouderen onderdeel is van de Z-route, maar dat ze ook kunnen aansluiten bij het informele taalonderwijs in de stad. De heer Van Steeg (CDA) trekt moties 259 en 260 in. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) trekt moties 261 en 262 in.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
5
Mevrouw Assen (PvdA) trekt motie 263 in. Mevrouw Nolten (BIJ1) is blij dat de wethouder het vertrouwen in en de motivatie van de inburgeraars vooropstelt. Zij zou graag zien dat dat als norm wordt gesteld en dat niet wordt overgegaan tot beboeting.
Mevrouw Streefland (wethouder) reageert dat beboeting tot het instrumentarium behoort, maar dat dat tegelijkertijd niet nodig is, omdat wordt uitgegaan van vertrouwen. Mevrouw Nolten (BIJ1) kan met deze toezegging motie 265 intrekken. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. 14. Debat Raadsbrief Rapportage onderzoek Institutioneel racisme. De heer Sungur (DENK) dient mede namens BIJ1, Student & Starter en PvdD motie 266 in, over het
breder inzetten van Uthiek. Zijn tweede motie, motie 267, heeft betrekking op een onafhankelijke
klachtenprocedure en wordt ingediend mede namens BIJ1, Utrecht Solidair, EenUtrecht, PvdA en CDA. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt de heer Sungur of er nu geen onafhankelijke klachtenprocedure is. De heer Sungur (DENK) reageert dat de klachten nu veelal worden behandeld door dezelfde afdeling als waar betrokkenen werken. Mensen willen daardoor geen klacht indienen, omdat ze het gevoel hebben dat die niet onafhankelijk wordt behandeld.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) vraagt of niet juist moet worden ingezet op het veranderen van dat gevoel.
De heer Sungur (DENK) weet dat bij veel organisaties klachten niet door de eigen afdeling worden
behandeld. Bij de gemeente Utrecht is dat echter wel het geval. De beste manier om dat gevoel weg te halen, is om de klachtenbehandeling buiten de desbetreffende afdeling te laten doen.
Vervolgens dient hij samen met BIJ1, Utrecht Solidair en EenUtrecht motie 268 in, over institutioneel racisme binnen de gemeentelijke organisatie. Ook dient hij mede namens BIJ1, Utrecht Solidair, Student & Starter en PvdD motie 269 in, over het ontslag als uitgangspunt.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) vraagt of ontslag nu niet het uitgangspunt is. Discriminatie is immers een schending van artikel 1 van de Grondwet.
De heer Sungur (DENK) leest in het onderzoeksrapport dat de sociale norm onvoldoende wordt
uitgedragen door de organisatie. Daarom pleit hij voor een zero tolerancebeleid bij discriminerend handelen.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) betreurt dat in het dictum niet staat dat eerst een gesprek aan een ontslag vooraf moet gaan.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
6
De heer Sungur (DENK) meent dat in de overwegingen staat dat niet elk incident per se moet
betekenen dat er ontslag volgt. Het gaat om het uitdragen van een sociale norm. Het moet voor iedereen duidelijk zijn dat bij elk incident ontslag een van de opties is.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt waarom de woorden "ernstig" en "terugkerend" niet in het dictum zijn opgenomen.
De heer Sungur (DENK) antwoordt dat sommige incidenten zo ernstig kunnen zijn dat ze niet repeterend hoeven te zijn.
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de huidige waarborgen niet voldoende zijn. De heer Sungur (DENK) baseert zich op het onderzoek, waarin nadrukkelijk staat dat de ambtenaren constateren dat medewerkers die discrimineren niet worden aangesproken. Er is kennelijk een gebrek aan een duidelijke sociale norm.
De laatste motie, motie 270, heeft betrekking op een vervolgonderzoek en wordt mede ingediend namens BIJ1, Utrecht Solidair en EenUtrecht.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) verwijst voor de visie van GroenLinks naar de commissie-
behandeling. GroenLinks neemt de signalen uit het rapport heel serieus. Zij dient mede namens PvdA, DENK, BIJ1, D66, VVD, CDA en ChristenUnie motie 271 in, om een plan uit te werken met verschillende scenario's voor preventie, aanpak en controle op institutioneel racisme.
Mevrouw Kendir (Student & Starter) dient samen met PvdA, DENK, PvdD, ChristenUnie en BIJ1 motie 272 in, voor een stevige organisatiebrede aanpak van diversiteit en inclusie.
Mevrouw Nolten (BIJ1) stelt dat de gevonden aanwijzingen van institutioneel racisme de signalen uit de stad bevestigen. Het is belangrijk dat de waarborgen die nu worden geïmplementeerd,
daadwerkelijk werken. Zij dient samen met DENK, GroenLinks, Student & Starter en EenUtrecht motie
273 in, om dit te monitoren. De aanpak van institutioneel racisme moet zich niet alleen richten op de uitvoeringsorganisatie, maar op alle lagen van het bestuur.
Mevrouw Van der Wilt (D66) meent dat in het commissiedebat toezeggingen zijn gedaan over de terugkoppeling.
Mevrouw Nolten (BIJ1) wil de toezegging formaliseren. Het college heeft een voorbeeldfunctie en
moet zelf de norm uitdragen door een inclusiviteitstraining te volgen. Zij dient hiertoe samen met DENK, GroenLinks en Student & Starter motie 274 in.
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de raad die training ook moet volgen. Mevrouw Nolten (BIJ1) vindt dat een goede suggestie. Volgens haar kunnen de raadsleden dit op eigen initiatief doen.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of verplichte trainingen werken volgens mevrouw Nolten.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
7
Mevrouw Nolten (BIJ1) meent dat het altijd helpt om je wereld te verbreden. De heer Dijkstra (EenUtrecht) memoreert dat ook de toeslagenaffaire met aanwijzingen begon, die
door bestuurders klein werden gehouden. Dat doet het college in Utrecht ook. EenUtrecht neemt het college dat ernstig kwalijk. Hoopvol is dat de wethouder heeft gezegd dat de studie racisme
bespreekbaar heeft gemaakt. Hij dient samen met BIJ1 motie 275 in, om de voorliggende studie uit
te breiden met een aanvulling om ontbrekende interviews met bewoners en ondernemers te houden die zelf te maken hebben gehad met racisme.
De heer Van Steeg (CDA) heeft een aantal moties gesteund. De totstandkoming van het rapport
verdient niet de schoonheidsprijs. De afstand van de raad tot het onderzoek had beter gekund en de informatievoorziening aan de raad was onvoldoende. De informatie aan de DENK-fractie was anders dan die aan de raad. De informatie aan de gehele raad is niet altijd op hetzelfde moment gebeurd. De heer Sungur (DENK) betreurt dat. Is dat een verwijt aan de DENK-fractie of aan het college? De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat het een verwijt aan het college is. Hij verwacht een reactie van de wethouder.
Mevrouw Kendir (Student & Starter) meent dat het procesgedeelte vorige week al is besproken. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt een punt richting het college over het proces thuishoren in de raadsvergadering.
De heer Sungur (DENK) meent dat het rapport in de commissie geheim is verklaard. Opmerkingen over het proces vallen daar niet onder. Daarom vindt hij de opmerkingen toelaatbaar.
De heer Van Steeg (CDA) vindt het van belang om het proces te markeren. Het college moet de raad beter en tijdig informeren. Het moet niet zo zijn dat één fractie beter of uitgebreider wordt geïnformeerd.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat de norm moet zijn dat er in Utrecht geen plek is voor
discriminatie en racisme. In de commissie heeft de wethouder haar zoektocht geschetst naar de
samenhang tussen de actieplannen, de behoefte aan een bredere infrastructuur en wat nodig is om te komen tot een inclusieve organisatie. De wethouder komt in Q4 met een uitwerking. De PvdA wacht die af, maar verwacht concrete stappen op het gebied van regie in de uitvoering en een
controlemechanisme. Daarom steunt zij de moties van Student & Starter en GroenLinks. Zij steunt de motie van DENK over een onafhankelijke klachtenprocedure. Zij sluit zich aan bij de kritische vragen van het CDA over de informatievoorziening.
Mevrouw Van der Wilt (D66) sluit zich aan bij de inbreng van de PvdA en de kritische reflecties op het proces. D66 blijft de opvolging van het debat en de toezeggingen van het college goed volgen. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) sluit zich aan bij de inbreng van PvdA en D66 en is blij met de toezeggingen.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
8
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt discriminatie en racisme in elke vorm onacceptabel. Zij steunt de
motie van GroenLinks om maatregelen te nemen en te onderzoeken. Zij sluit aan bij de woorden van het CDA over het proces en vraagt een reflectie van het college. Zij vraagt de griffier om een proces te starten om de rol van raadsleden met betrekking tot onderzoek op schrift te stellen.
Mevrouw Streefland (wethouder) reageert op de moties. Motie 266 van DENK kan zij overnemen. Uthiek wordt nu ingezet voor de digitale kant.
Motie 267 moet zij ontraden. In de teams en daarbuiten zitten klachtafhandelaars. Het is juist goed
om een lerend effect op de afdeling te hebben. De klachtenbehandelaars zijn professionals en vallen
onder de verantwoordelijke centrale klachtencoördinator. Er komt ook een ombudsfunctie. Daarnaast is er als extra mogelijkheid het College voor de Rechten van de Mens.
De heer Sungur (DENK) meent dat mensen geen klacht indienen omdat ze geen vertrouwen hebben in een onafhankelijke klachtenbehandeling.
Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat er met grote regelmaat klachten worden ingediend.
Zij meent dat de klachtenbehandelaars voldoende professioneel en onafhankelijk zijn. Zij nodigt de heer Sungur uit om te kijken hoe de klachtenprocedure gaat.
De heer Sungur (DENK) kent heel veel mensen die de stap om een klacht in te dienen niet durven zetten.
Mevrouw Streefland (wethouder) zegt dat klachtenbehandelaars neutrale personen zijn die onder een andere afdeling vallen.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt hoe gegarandeerd wordt dat mensen een klacht durven indienen en of er ook lerend effect is als een klacht buiten de afdeling wordt ingediend.
Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat een klacht afgehandeld wordt door een professional, die daar speciaal voor opgeleid is. Die valt onder de algemene klachtencoördinator. Ook de concerndirecteur volgt het goed.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) krijgt ook signalen dat mensen bij dezelfde persoon komen over wie zij een klacht hebben.
Mevrouw Streefland (wethouder) is bereid om met de raad en de organisatie nog eens goed hierover
na te denken. Haar ervaring is dat de neutraliteit voldoende gewaarborgd is door de professionaliteit van de klachtenafhandelaar.
Mevrouw Van der Wilt (D66) wijst op de motie over controlerende mechanismen en vraagt de oproep in die motie te overwegen.
Mevrouw Nolten (BIJ1) hoort ook signalen van mensen die geen klacht durven indienen en maakt zich daar zorgen over.
Mevrouw Streefland (wethouder) zegt nogmaals dat het lerend effect in de organisatie er is. Het
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
9
verdere onderzoeken van de klachtenprocedure past bij het controlerend mechanisme waarover straks gesproken wordt.
De heer Van Steeg (CDA) ziet dat de meldingsbereidheid ook als punt van zorg uit het onderzoek komt. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat het beter wordt geregeld?
Mevrouw Streefland (wethouder) wijst op de lopende acties om dit onder de aandacht te brengen. De gemeente is hier serieus mee bezig.
Zij vervolgt haar betoog met motie 268. Zij verwijst naar de discussie in de commissie en naar de
actuele motie over dit onderwerp. Zij erkent dat destijds voor een andere bewoording had kunnen worden gekozen. Er is meermalen over gesproken en zij komt in Q4 terug op dit onderwerp. Zij ontraadt de motie.
Met betrekking tot motie 269 is zij van mening dat het enige effectieve middel de dialoog is. Dat wil niet zeggen dat ontslag geen mogelijkheid is. Die is er nu ook, maar wel naar aanleiding van een zorgvuldig traject.
De heer Sungur (DENK) meent dat iemand ontslaan ook een leermoment kan zijn voor iemand
anders. Hij vindt dat het middel van de dialoog selectief wordt ingezet. Als iemand neppaspoorten
maakt, is dat een strafbaar feit en reden voor ontslag. Discriminatie is ook een strafbaar feit. Waarom kan daar dan ontslag niet als uitgangspunt dienen?
Mevrouw Streefland (wethouder) zegt dat ontslag altijd een optie is. Het is in de wet verankerd, maar zij wil dit niet per se aan de voorkant als norm stellen.
De heer Sungur (DENK) reageert dat ontslag nu geen uitgangspunt is. Voor de politie geldt dat wel. Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat een integriteitsonderzoek zeer serieus wordt genomen. Discriminatie en racisme worden niet lichtvaardig opgenomen. Voor haar is het
uitgangspunt de dialoog, vervolgens verandering van gedrag en als dit niet gebeurt, ontslag. Mevrouw Nolten (BIJ1) vraagt om wiens veiligheid en leermoment het gaat. Zij hoopt niet dat het
ondergaan van racisme in dienst staat van een leermoment van iemand die zich racistisch gedraagt. Mevrouw Streefland (wethouder) is het daar volledig mee eens. Zij wil dat er altijd gedegen
onderzoek wordt gedaan, maar er moet ook een mogelijkheid zijn voor de dader om zich te verontschuldigen.
Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) meent dat de oproep is om uit te spreken dat het schenden van artikel 1 van de Grondwet in Utrecht niet geaccepteerd wordt.
Mevrouw Streefland (wethouder) is het daarmee eens. Dit punt is in het integriteitsonderzoek verankerd.
Mevrouw Kendir (Student & Starter) meent dat, als artikel 1 van de Grondwet serieus wordt genomen, ontslag een optie is. Waarom ontraadt de wethouder dan de motie?
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
10
Mevrouw Streefland (wethouder) herhaalt haar eerdere woorden. Het is aan de raad om een uitspraak te doen.
Zij vervolgt met motie 270 en wil deze meenemen bij de motie over het controlerend mechanisme. Zij verzoekt de heer Sungur de motie in te trekken en het debat in Q4 af te wachten.
De heer Sungur (DENK) meent dat de motie oproept om in het plan van aanpak terug te komen op de manier en de termijn. Hij verzoekt de wethouder de motie over te nemen, zodat hij die kan intrekken.
Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat deze beweging gemaakt wordt om dienstbaar te zijn aan de mensen in de stad. Zij deelt dat daarvoor een mechanisme nodig is. Zij zegt toe dat in het plan van aanpak wordt onderzocht hoe het controlerend mechanisme een plek krijgt.
De heer Sungur (DENK) vindt het belangrijk dat de mensen in de stad worden meegenomen. Mevrouw Streefland (wethouder) kan dit toezeggen. Motie 271 kan zij overnemen, evenals motie 272.
Motie 273 moet zij ontraden. Er zal zeker gerapporteerd worden, maar dan gemeentebreed, waaronder ook deze afdeling. Dit geldt immers niet alleen voor de boa’s.
Mevrouw Nolten (BIJ1) vraagt of de wethouder in de terugkoppeling hieraan speciale aandacht zal besteden. Mensen maken zich hier zorgen over.
Mevrouw Streefland (wethouder) zal hiervoor zorgdragen. Motie 274 kan zij overnemen.
Motie 275 moet zij ontraden, onder verwijzing naar de motie van DENK.
Voorts gaat zij in op de gestelde vragen. Het college wilde nog voor de zomer voldoen aan de vraag die DENK had gesteld, maar vanwege het precaire onderwerp is de informatie pas na de
zomervakantie naar iedereen gezonden. Het proces was daardoor wat rommelig. Het lijkt haar goed om in het presidium te bespreken wie wat op welk moment verkrijgt. Raadsleden kunnen uiteraard ook altijd zelf informatie vragen aan ambtenaren.
De heer Van Steeg (CDA) vindt een vraag stellen iets anders dan het delen van een conceptrapport. Hij hoopt dat de wethouder wil toezeggen dat dit niet weer zo gebeurt.
Mevrouw Streefland (wethouder) deelt dat er een onderscheid is. Zij erkent dat de informatie-
voorziening voortaan beter moet. De organisatie zou sneller moeten reageren, maar het is ook
belangrijk om te kijken welke informatie wanneer en op welke manier gedeeld kan worden. Een onderzoek van de griffie naar wat raadsleden doen ten aanzien van onderzoek lijkt haar zinvol. De heer Sungur (DENK) kan de moties 266 en 270 intrekken. Mevrouw Nolten (BIJ1) trekt motie 273 in, evenals motie 274, mits de wethouder kan toezeggen dat in het inwerkprogramma dezelfde training wordt opgenomen.
Mevrouw Streefland (wethouder) kan wel de intentie uitspreken, maar kan niet voor een volgend
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
11
college spreken. De voorzitter reageert dat de burgemeester die toezegging wel kan doen. Mevrouw Streefland (wethouder) stelt dat goed wordt samengewerkt met Artikel 1 MiddenNederland, maar kan zich ook voorstellen dat iets anders passend is. Mevrouw Nolten (BIJ1) trekt motie 274 in. Mevrouw Kendir (Student & Starter) trekt motie 272 in. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) trekt motie 271 in. De heer Dijkstra (EenUtrecht) handhaaft motie 275. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Daarop schorst zij de vergadering.
(Bij hervatting van de vergadering heeft mevrouw Dijksma het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.) Na hervatting van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde: 15. Debat Beantwoording SV 2022, nr. 90 over Openbaar maken persoonsgegevens bij zienswijzen na toestemming betrokkene 30-6-2022.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) concludeert dat iemand uit Utrecht een nummer wordt als hij een reactie op een plan instuurt. Volgens het college is dat omdat Utrechters niet snappen wat het
betekent als hun naam openbaar wordt vermeld en daar dus niet over kunnen beslissen. Hij vindt dat betuttelend en schadelijk voor de lokale democratie. Daarom dient hij, mede namens CDA en DENK motie 276 in.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) ziet als risico dat mensen zomaar “ja” aanvinken, zonder te lezen wat de consequenties zijn.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) denkt dat dat risico met goede oplossingen vermeden kan worden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) ziet het probleem niet. Voor welk probleem is dit een oplossing? De heer Dijkstra (EenUtrecht) reageert dat mensen die een zienswijze indienen, elkaar niet kunnen vinden en zich dus niet kunnen verbinden. Dat belemmert het samenwerken bij zienswijzen. De motie biedt een oplossing voor degenen die dit als een probleem ervaren.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is nog nooit iemand tegengekomen die een probleem heeft met anonimiseren.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) verwijst naar de vele zienswijzen bij de RSU vorig jaar.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
12
De heer Maas (Volt) meent dat een tussenoplossing is om het anoniem te publiceren, met de kanttekening dat de naam op aanvraag bekend kan worden gemaakt.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het belangrijk dat de naam te achterhalen is en staat open voor tussenoplossingen.
De heer Van Vliet (D66) vraagt of iemand die een zienswijze indient er ook voor kan kiezen dat er geen contact met hem mag worden opgenomen.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) antwoordt dat dit vanzelfsprekend is. Mevrouw Streefland (wethouder) reageert dat zij de motie ontraadt. Zij wijst op het recht van
vergetelheid. Informatie is altijd en overal online te vinden. Raadsleden hebben achter het slot onverkort toegang tot alle gegevens. Een e-mailadres valt ook onder de NAW-gegevens. De tussenoplossing van Volt kan tot onzorgvuldigheid leiden.
Mevrouw Chirino (ChristenUnie) vraagt of er een manier is om indieners van zienswijzen op een anonieme manier met elkaar in contact te brengen.
Mevrouw Streefland (wethouder) kan zich daar geen voorstelling van maken. Mensen die bij elkaar in de straat wonen, kunnen elkaar ontmoeten en het over een onderwerp hebben. Raadsleden kunnen altijd kijken wat hun rol zou kunnen zijn bij het koppelen van mensen. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. 16. Debat Raadsbrief aanpak koopkracht- en energiecrisis. De heer Peters (D66) onderschrijft de maatregelen van het college, maar vindt dat er op drie onderdelen een tandje bij kan. Kan de wethouder toezeggen om het sluipverbruik in de
gemeentelijke gebouwen zo veel mogelijk tegen te gaan? Kan zij haar medewerkers erop wijzen dat zij energie kunnen besparen door apparatuur niet meer op stand-by te zetten? Hij dient mede
namens Volt, EenUtrecht, PvdD en Student & Starter motie 277 in, over een temperatuurverlaging in zwembaden.
Mevrouw Nolten (BIJ1) meent dat warm water voor veel oudere mensen of mensen met een handicap een groot goed is. Deze maatregel werkt niet voor iedereen positief uit. Mensen kunnen daardoor afhaken.
De heer Peters (D66) reageert dat de motie voorstelt om de temperatuur te verlagen in de
wedstrijdbaden. Voor de overige baden kunnen de mogelijkheden tot temperatuurverlaging onderzocht worden.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of een negatieve uitslag van zo’n onderzoek voor D66 reden is om het niet te doen.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
13
De heer Peters (D66) antwoordt bevestigend. D66 wil niemand uit het zwembad wegjagen. De meest
kwetsbare groepen moeten in warm water kunnen blijven zwemmen. Gezien de crisis moet echter zo veel mogelijk het gasverbruik beperkt worden.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) kan zich voorstellen dat kwetsbare doelgroepen bij een lagere
temperatuur niet meer kunnen zwemmen. Is dat voor D66 voldoende reden om het niet te doen? De heer Peters (D66) reageert bevestigend. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt aandacht voor zwemlessen, die wel veilig moeten zijn. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat het college heeft toegezegd dat hiernaar zou worden gestreefd. Waarom dan deze motie?
De heer Peters (D66) antwoordt dat is toegezegd dat de temperatuur op een aantal plekken met 0,5 graden wordt verlaagd. Op andere plekken blijft de temperatuur gelijk. De motie roept op om de temperatuur van alle wedstrijdbaden 1 graad te verlagen. Voorts wijst hij op de vraag over de doelgroep- en recreatiebaden.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat in de commissie ook is toegezegd dat daar onderzoek naar wordt gedaan.
De heer Peters (D66) vervolgt zijn betoog. Hij dient mede namens PvdD, Student & Starter,
EenUtrecht, Stadsbelang Utrecht, ChristenUnie en Volt een motie 278 in, over het gevellicht op het stadhuis en andere energiebesparende mogelijkheden.
De heer Stellinga (CDA) hoort graag wat de maatregelen uit beide moties concreet opleveren. De heer Peters (D66) reageert dat zwembaden gasgestookt zijn. Een verlaging spaart veel gas uit.
Naar aanleiding van raadsvragen van de PvdA is tien jaar geleden berekend wat het in de zomer zou opleveren om voor één zwembad de temperatuur 1 graad te verlagen. Dat was € 18.000.
De heer Te Hoonte (VVD) wil dat het aspect veiligheid wordt meegenomen bij het uitzetten van verlichting.
De heer Peters (D66) deelt dat uitgangspunt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat bij een crisis een crisisaanpak hoort. Het is dan ook goed dat er veel gebeurt, maar het is jammer dat er wachtlijsten zijn voor energieboxen. Zij ziet meer
mogelijkheden om mensen direct te helpen en dient daarvoor samen met VVD, CDA, PvdD, DENK en Student & Starter motie 279 in.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) zegt dat de energiecrisis hoge kosten en daarmee grote geldzorgen met zich meebrengt. De energietoeslag helpt, maar het is belangrijk dat mensen
aanspraak kunnen maken op deze toeslag. Voor studenten gelden helaas andere regels, zodat zij, op enkele uitzonderingen na, geen aanspraak kunnen maken op de toeslag. Zij hoopt op een oplossing
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
14
vanuit het Rijk, maar vindt dat de gemeente zich ook moet inzetten voor deze groep. Zij dient hiervoor samen met D66, DENK, PvdA, EenUtrecht, GroenLinks en ChristenUnie motie 280 in.
De heer Sungur (DENK) dient mede namens BIJ1, Utrecht Solidair, PVV, Volt, PvdD en EenUtrecht
motie 281 in, om € 500 van de energietoeslag 2023 nog dit jaar uit te keren aan de rechthebbenden. De heer Peters (D66) vraagt wat de aanleiding is om het nog dit jaar uit te keren en wijst op het advies van de Armoedecoalitie om dat juist niet te doen.
De heer Sungur (DENK) wijst op de mogelijkheid die minister Schouten hiertoe geboden heeft, juist
omdat het prijsplafond pas op 1 januari 2023 ingaat. De nood bij een aantal huishoudens is nu zeer hoog. De rest van het bedrag wordt dan volgend jaar uitgekeerd.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) onderschrijft dat niemand in de problemen moet komen. Een van de maatregelen om dat te voorkomen is de mogelijkheid om in Utrecht compensatie te krijgen voor de energierekening door dat terug te vragen via de bijzondere bijstand.
De heer Sungur (DENK) zegt dat niet iedereen in aanmerking komt voor de bijzondere bijstand. Hij verwacht dat volgend jaar de energiekosten lager zullen zijn door het prijsplafond.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) reageert dat de bijzondere bijstand is opengesteld tot 200% van het sociaal minimum, zodat iedereen die hier recht op heeft, ook recht heeft op de regeling die al geopend is.
De heer Sungur (DENK) neemt aan dat die mensen volgend jaar ook een beroep kunnen doen op de bijzondere bijstand.
De heer Stellinga (CDA) juicht de verruiming van de bijzondere bijstand toe, maar vraagt zich af waar het percentage van 200% van het bestaansminimum op gebaseerd is.
De heer Bosch (PVV) vindt dat de middenklasse bij de meeste toeslagen het nakijken heeft. Hij is blij
dat het college de huidige regeling wil verruimen. Een andere mogelijkheid die de gemeente heeft, is
het verlagen of afschaffen van gemeentelijke belastingen. De PVV steunt daarom de motie van DENK. Natuurlijk zijn de gemeentelijke belastingen een grote inkomstenpost voor de gemeente, maar hij wijst in dit kader op het geldverslindende beleid op het gebied van mobiliteit, diversiteit en vastgoed. Hij wil liever Utrechters in nood een helpende hand bieden.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) onderschrijft de woorden van de heer Bosch over de
middenklasse. Het is een vergeten groep. Hij zal hier bij de programmabegroting verder op ingaan en concrete voorstellen doen.
De heer Te Hoonte (VVD) is blij met de toezeggingen in de commissie. Hij is benieuwd naar de beantwoording van de wethouder op de moties.
Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) reageert dat het college motie 279 kan overnemen. Zij ziet mogelijkheden om een warme overdracht van de boxen te organiseren.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
15
Mevrouw Oosters (wethouder) reageert op motie 277 over de zwembaden. Zij heeft in de commissie toegezegd uit te zoeken wat er mogelijk is. Zij komt hierop terug in de brief over de
energiemaatregelen in Q4. De veiligheid en de motivatie om te zwemmen moeten niet aangetast
worden. Zij zal een en ander monitoren en komt terug bij de raad als het onderzoek leidt tot een vermindering. Zij kan de motie overnemen.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt hoe de wethouder in gesprek gaat met de kwetsbare doelgroepen.
Mevrouw Oosters (wethouder) zegt toe in gesprek te gaan met de doelgroepen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat het college in de commissie heeft toegezegd wat er in de motie wordt gevraagd. De motie is volgens hem overbodig.
Mevrouw Oosters (wethouder) wijst op het eerste punt van het dictum, namelijk dat de temperatuur in de wedstrijdbaden met 1 graad verlaagd wordt. Dit was 0,5 graden.
De heer De Vries (wethouder) reageert op motie 278. Hij zegt toe hier voor de behandeling van de programmabegroting op terug te komen. Het college kan de motie nu niet overnemen, omdat er eerst een gedegen onderzoek moet worden gedaan, ook met het oog op de veiligheid. De heer Peters (D66) meent dat het op korte termijn onderzocht kan worden. De heer De Vries (wethouder) reageert dat het om meerdere plekken in de stad gaat en dat die soms gelijkgeschakeld zijn met straatverlichting. Bij panden van de gemeente kan snelheid worden betracht, maar bij andere panden moeten gesprekken worden gevoerd.
Mevrouw Schilderman (wethouder) reageert richting de heer Bos dat volgende week bij de
begrotingsbehandeling wordt gesproken over de lasten. Het college meent dat de begroting die gepresenteerd wordt, het beste aansluit bij de uitdagingen van dit moment.
Mevrouw Streefland (wethouder) kan motie 280 overnemen. Er zal gerichte communicatie worden
opgezet en ook met het Rijk worden aangedrongen op een betere regeling, waarmee meer studenten worden geholpen en de uitvoering door het Rijk wordt gedaan. De raad wordt in Q4 geïnformeerd. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vraagt of het mogelijk is om een raming te geven van het aantal studenten.
Mevrouw Streefland (wethouder) vindt dat lastig. Zij zal navragen of dat mogelijk is. In reactie op
motie 281 zegt zij dat het nu uitgeven van geld dat voor 2023 bestemd is, inwoners in 2023 in de problemen kan brengen. Het is nog onvoldoende duidelijk hoe de maatregelen van het Rijk
uitpakken. Half oktober wordt er € 500 energievergoeding gegeven. In november en december ontvangen inwoners € 190. Zij ontraadt de motie.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vraagt hoe de wethouder de raad op de hoogte houdt van de
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
16
gesprekken met het Rijk over de energietoeslag. Mevrouw Streefland (wethouder) zegt toe dat er na de gesprekken een update naar de raad komt. Op de vraag van D66 “stekker eruit” zegt zij toe dat te doen.
De onderbouwing van het percentage van 200% staat in de lokale richtlijnen voor de bijzondere
bijstand. Dat is ongeveer een modaal inkomen. Er is een technische onderbouwing voorhanden, maar het voert te ver om daar nu op in te gaan.
De heer Stellinga (CDA) is zeer geïnteresseerd in de technische onderbouwing. Mevrouw Streefland (wethouder) zegt toe hierover een kort bericht aan de raad te sturen. De heer Peters (D66) kan motie 278 intrekken omdat die is overgenomen. Ditzelfde geldt voor motie 277.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) trekt motie 279 in. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt en schorst hierna de vergadering.
(Bij hervatting van de vergadering heeft de heer Zwanenberg het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan mevrouw Dijksma.) De voorzitter heropent de vergadering en heet alle aanwezigen welkom, ook de gasten van de raad en de mensen die thuis meekijken of -luisteren. In memoriam Carolien de Boer, lid Rekenkamer. De voorzitter spreekt de volgende woorden, die door de aanwezigen staande worden aangehoord. Leden van de gemeenteraad, leden van het college, beste familie van Carolien, vrienden en
belangstellenden, hier en thuis. Vanavond hebben wij de verdrietige taak om stil te staan bij het
overlijden van Carolien de Boer en Thea de Wit. Ik wil graag beginnen met stilstaan bij het overlijden van Carolien.
Carolien is op 26 september jl. op 58-jarige leeftijd overleden. Een paar weken geleden nog maar
namen wij in deze raad afscheid van haar. Vanwege haar ziekte moest zij stoppen met werken. Dat
deed zij met heel grote tegenzin, want het werk voor de Rekenkamer was haar niet alleen op het lijf geschreven, zij deed dat met heel veel passie en met ontzettend veel plezier.
Toen zij in 2018 als bestuurslid toetrad, leerden wij haar kennen als een vernieuwer. De Rekenkamer was volgens haar geen statisch en stoffig instituut, maar een orgaan dat voortdurend in beweging is en ook in beweging moet blijven.
Carolien maakte zich hard voor innovaties in de werkwijze van de Rekenkamer, samen met haar collega's in het bestuur en met de staf. Dat betekende dat zij niet alleen de ambtenaren en de
betrokken organisaties wilde interviewen of een vragenlijst voorleggen, maar zij wilde ook gedegen case studies uitvoeren, waarbij zij er met name op wilde toezien dat speciale doelgroepen uit de
Utrechtse samenleving niet zouden worden vergeten. Dus het luisteren naar mensen was iets wat voor Carolien ontzettend belangrijk was. Zij wilde dat ook graag op een manier terugzien in
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
17
onderzoeken waarbij mensen dat ook daadwerkelijk zo zouden herkennen.
Het moest kort en bondig zijn. Bij haar afscheidsbijeenkomst, waar ik namens jullie aanwezig was en mocht spreken, ook op verzoek van Frans, die hier vanavond ook aanwezig is, werd ook uitgelegd
dat in de loop der jaren de rapporten van de Rekenkamer eigenlijk eerder smaller werden dan groter - maar niet minder betekenisvol, zeg ik erbij, want ze waren daarmee ook veel duidelijker leesbaar.
In haar afscheidsbrief gaf Carolien aan dat ze met heel veel trots terugkeek op haar bijdrage aan de onderzoeken die er zijn gedaan, bijvoorbeeld naar de Participatiewet, de laaggeletterdheid en de
energietransitie. Zij was iemand die dol was op haar collega's. Zij heeft er echt voor gezorgd dat de Utrechtse Rekenkamer met de tijd meeging. Eigenlijk liever nog liep zij met de Rekenkamer samen voorop.
Ik vind het heel erg dapper hoe Carolien haar ziekte heeft gedragen. Zij was tot het allerlaatste
moment ook actief voor de Rekenkamer en ook voor onze stad. Niet iedereen wist dat ze ziek was, dus dat maakte het ook extra wrang dat het afscheid voor velen van ons zo ontzettend snel is gegaan.
Wij hadden haar heel graag samen met Frans nog heel vele mooie jaren gegund. Helaas is dat niet
zo. Wij gaan haar enorm missen. Ik wil graag aan u allemaal vragen om een moment stil te zijn, in nagedachtenis van Carolien.
(De aanwezigen nemen daarop enige momenten van stilte in acht.) De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na hervatting van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde: In memoriam Thea de Wit, oud-raadslid D66. De voorzitter spreekt de volgende woorden, die door de aanwezigen staande worden aangehoord. Dames en heren! We staan vanavond ook stil bij het overlijden van Thea de Wit. Van 1990 tot en met 2000 was Thea de Wit namens de D66-fractie lid van de Utrechtse gemeenteraad. In de periode 1994-1998 was zij fractievoorzitter en plaatsvervangend wethouder.
Het aantal commissies en werkcommissies waarin zij tien jaar lang heeft gezeten, is bijna niet te tellen, maar Onderwijs en Welzijn waren voor haar belangrijke portefeuilles. Thea de Wit stond
bekend als iemand die veel respect had voor het ambt van gemeenteraadslid, iets wat zij overigens ook van anderen verlangde.
Thea de Wit was altijd luid en duidelijk aanwezig tijdens vergaderingen. Als zij achter de
spreekmicrofoon stond, zorgde zij ervoor dat je er geen speld meer tussen kreeg. Tegelijkertijd was Thea de Wit iemand met een warm hart voor anderen. Dat is een heel belangrijke eigenschap als je volksvertegenwoordiger bent. Het zouden haar woorden kunnen zijn.
Als Thea wilde ontsnappen aan de hectiek van de Utrechtse politiek, was zij te vinden in haar
vakantiehuisje in Ouddorp. Daar vertelde ze altijd in geuren en kleuren over. Zij trad ook op als
privéchauffeur voor een Utrechtse kennis die ook in stekje in Ouddorp had en om medische redenen niet meer zelfstandig kon rijden. Zij stond dit voorjaar klaar om hem ook even op te halen na een verblijf in het UMC, terwijl zij zelf in Tilburg zat.
Naast de zorg voor haar medemens was Thea de Wit als directeur Monumentenfonds actief in de monumentenzorg. Daarbij botste zij wel eens frontaal met de gemeenteambtenaren die
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
18
monumentenbeheer onder hun hoede hadden, bijvoorbeeld toen zij het pand Grijsesteijn aan de
Oudegracht wilde laten verbouwen tot zorgappartementen. De gewenste personenlift kreeg ze er, tot haar grote verdriet en diepe verontwaardiging, helaas niet doorheen.
Waar Thea de Wit ook een groot hart voor had, was de Vereniging Oud-Raadsleden. Zij was een actief en gezellig lid tot het laatste moment van haar leven.
Thea overleed op 10 september jl. en ze is - ik zeg het er gewoon maar bij - maar 73 jaar geworden. Dat is toch echt niet oud. Graag wil ik ook voor Thea een moment van stilte van jullie allemaal vragen.
(De aanwezigen nemen daarop enige momenten van stilte in acht.) Nadat de aanwezigen hun zitplaatsen weer hebben ingenomen, stelt de voorzitter aan de orde: 8. Benoeming commissieleden. De voorzitter meldt dat één van de beoogde commissieleden elders in de stad met haar grootmoeder vastzit in een lift. Daar worden zij nu uit gered. De overige drie beoogde commissieleden zullen nu worden geïnstalleerd. Op een later moment, zodat dat mogelijk is, zal het vierde commissielid geïnstalleerd worden.
Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van nieuwbenoemde commissieleden.
Mevrouw Stylianou (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces
verbaal voor. Zij heeft met de leden Assen en Zwanenberg de geloofsbrieven onderzocht van Beau
Nederhand, Vincent Stevens, Jaime Peiris en Mirac Usta. De commissie is tot de conclusie gekomen dat zij allen voldoen aan de door de raad in de verordening op de raadscommissies gestelde
vereisten voor het commissielidmaatschap. Ook hebben zij geen functies die onverenigbaar zijn met het commissielidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom om Beau Nederhand, Vincent Stevens, Jaime Peiris en Mirac Usta te benoemen als lid van de raadscommissies.
Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.
Mevrouw Beau Nederhand, de heer Vincent Stevens en de heer Mirac Usta leggen daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.
De voorzitter feliciteert de benoemden van harte en wenst hun veel succes met het commissiewerk.
(Applaus.)
Zij hoopt het beoogde commissielid Jaime Peiris op een later moment in de vergadering nog te benoemen.
De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na hervatting van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde:
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
19
17. Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Utrecht 2023. De voorzitter merkt op dat wethouder Voortman wegens verblijf in het buitenland vervangen wordt door wethouder Streefland.
Zoals door mevrouw Ramaker (VVD) aangekondigd in de commissie van 22 september jl., dient de VVD samen met EenUtrecht, Stadsbelang Utrecht, Volt en het CDA amendement 82 in, om in bijzondere gevallen ten gunste van de cliënt af te kunnen wijken van de verordening, indien toepassing van de verordening tot onbillijkheden leidt.
Behalve een amendement dienen dezelfde partijen motie 282 in, Stop het stapelen, om het college op te roepen met de Wmo Cliëntenraad Utrecht in overleg te gaan over de status van het
onafhankelijk advies bij aanvraag van hulpmiddelen in relatie tot hoofdstuk 2 uit de verordening. De heer Dijkstra (EenUtrecht) wijst erop dat het bij de inhuur van leveranciers voor bijvoorbeeld de levering en reparatie van rollators en scootmobielen niet altijd goed gaat en vraagt waarom het
allemaal zo lang moet duren terwijl de gemeente toch alles heeft betaald. De leverancier ervaart hierdoor geen enkele prikkel om het goed te doen. Dit is een voorbeeld van hoe in de
maatschappelijke ondersteuning de kennis en ervaring van Utrechters en cliënten worden benut voor het verbeteren van de dienstverlening. Samen met de VVD, Volt, Denk, BIJ1 en Utrecht Solidair roept EenUtrecht het college in motie 283 op om een beleidsregel "Meer regie bij de cliënt" uit te werken
en vast te stellen dat betaling van levering en reparatie van hulpmiddelen deels afhankelijk wordt van het oordeel van cliënten.
In de tweede plaats wordt het college verzocht de Raad uiterlijk januari 2023 te informeren over de inhoud van deze vastgestelde beleidsregel. Bij de overweging is de suggestie opgenomen dat bijvoorbeeld 20% van de leverantie of reparatie nog niet wordt uitbetaald als binnen een af te spreken tijd de cliënt inderdaad aangeeft dat het hulpmiddel nog niet goed werkt.
Mevrouw Stylianou (D66) ondersteunt het doel van de motie om snellere en tijdige levering en
aanpassing van hulpmiddelen te bewerkstelligen. Is EenUtrecht van mening dat dit alleen mogelijk is met een financiële prikkel voor de leveranciers?
Volgens de heer Dijkstra staat EenUtrecht open voor allerlei andere mogelijkheden en vormen, maar dit werkt heel goed. Hij komt zelf uit het vastgoed en bij de bouw wordt ook vaak bij de oplevering
een deel nog even achtergehouden. Pas als alles goed werkt, wordt de laatste 10% of 20% uitbetaald. Dat werkt altijd goed en dat geeft hem in deze zaak ook enig vertrouwen. Hij staat echter open voor alternatieven.
Mevrouw Stylianou (D66) wil dat graag breder aanpakken, omdat de Raad behoefte heeft aan meer verdieping in dit onderwerp. Wellicht is dat mogelijk door een raadsinformatiebijeenkomst of een
technische briefing, waarvoor alle spelers, ook de onderaanbieders, worden uitgenodigd, zodat dit probleem wordt opgelost. De vraag is of EenUtrecht dat ook steunt.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) herhaalt dat dit een eerste stap is op weg naar het beter organiseren van burgerinvloed, van cliënten en patiënten, op de dienstverlening en verzoekt de raad vandaag toch die eerste stap te zetten, ook om een goed signaal te geven. Daarna kan inderdaad in een
raadsinformatiebijeenkomst worden gesproken over meer stappen. Overigens heeft dit voorstel nu al
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
20
de steun van de Solgu en de Wmo Cliëntenraad, zoals vanochtend vroeg aan alle raadsleden is gecommuniceerd.
De heer Van Steeg (CDA) heeft veel sympathie voor het voorstel om meer regie te leggen bij de
cliënten, maar hier wordt wel heel erg gedetailleerd uitgewerkt hoe die regie eruit moet zien. Hij vraagt hoe EenUtrecht dat voor zich ziet.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft dat in het dictum wat breder geformuleerd en de
voorbeelduitwerking in de overwegingen gelaten, ook om het aan het college te laten om dat al naar gelang de situatie en in overleg met de aanbieders en de Cliëntenraad in te vullen. De overwegingen zijn dus meer bedoeld om richting te geven en in het dictum worden de hoofdlijnen weergegeven,
namelijk hoe het oordeel kan worden meegewogen in de financiële uitbetaling van leveranciers. Hij
heeft dat juist bewust niet te veel in detail willen invullen, waarmee het college wordt uitgedaagd om dat wel te doen en de raad daarover te informeren.
De heer Bos (Stadsbelang) ziet dat de motie eigenlijk oproept om in private overeenkomsten te
treden en vraagt zich af of en, zo ja, in hoeverre is onderzocht of dat wel kan vanuit de gemeente. De heer Dijkstra (EenUtrecht) is geen wethouder en laat dat deel heel graag aan het college over. Het
gaat inderdaad om een overeenkomst tussen gemeente en leveranciers. Er is contact tussen de cliënt en de leverancier. Nu wordt er als het ware een driehoek van gemaakt en hij wil absoluut de ruimte
aan het college laten om daar een slim voorstel in te doen zonder daarmee in niet al te gemakkelijke details te treden.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) had wel verwacht dat de heer Dijkstra met de indiening van een motie zo'n belangrijk punt had onderzocht en de raad had kunnen informeren over de eventuele consequenties, ook juridisch gezien.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft niet de illusie dat het binnen een week of een paar maanden zal
gebeuren. Dat hangt af van de contracten en de duur van de contracten. Het gaat om contracten met grote aanbieders en die zijn vaak meerjarig. Het gaat hem er hier om dat er een beleidsregel voor de relatief korte termijn komt. De intentie en de beleidsregel moeten duidelijk worden en het zal wel
enige tijd duren voordat het kan worden ingevoerd. Dat heeft inderdaad alles te maken met de mate waarin de gemeente daar privaatrechtelijk nog aan vastzit. Daar heeft de heer Bos volkomen gelijk in.
Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) steunt de wijzigingen in de verordening, omdat zij de werkbaarheid bevorderen en inhoudelijk verbeteringen aanbrengen. Er wordt in hoge mate uitgegaan van
maatwerk: heel veel kan en weinig moet. Zij hoopt dat de processen vooral snel en met zo min
mogelijk bureaucratische handelingen gepaard gaan. De Cliëntenraad gaat binnenkort een gesprek aan met de gemeente en andere betrokkenen over de advisering van de aanvragen. Dat lijkt haar
heel simpel. Namens GroenLinks wil zij opnieuw het belang benadrukken van het blijven betrekken van de cliënten bij de besluiten over dit onderwerp, met de quote vanuit alle mensen voor wie de voorzieningen van levensbelang zijn: niets over ons zonder ons.
Mevrouw Streefland (wethouder) merkt allereerst op dat het college de motie 282 overneemt en
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
21
dankt de indieners voor de wijze waarop met de ambtenaren is gekeken naar wat er mogelijk was. Net als de VVD en GroenLinks ziet het college de waarde van de Cliëntenraad om aan te scherpen.
Ook al is iedereen het niet altijd met elkaar eens door de kaders of door meer of minder financiële ruimte, er is wel altijd de uitdaging om het samen te doen.
Wat betreft het amendement 82 over de hardheidsclausule merkt zij op dat bij een verordening in Utrecht altijd sprake is van maatwerk. Er is beleidsvrijheid en er is ruimte door de 'kan'-bepaling,
maar daar is de VVD niet helemaal naar op zoek. Om het goede te doen, moet worden uitgegaan van
de mens en van ondersteuning waar nodig. Aan de andere kant moet je ook kritisch zijn op inwoners die zeggen ergens recht op te hebben terwijl dat niet het geval is. Dat is het spanningsveld. Er zijn
echter mogelijkheden om maatwerk te leveren zodat mensen met een laag inkomen geen zorg gaan
mijden. Dat is bekend bij de zorgpartijen. Spreekster stelt voor dat in ieder geval wordt bijgehouden hoe vaak en in welke gevallen volgens de werkinstructie wordt gewerkt, zodat er ook meer inzicht komt, zodat meer inzicht wordt verkregen in de vraag of de "kan"-bepaling ook wordt toegepast. Daar komt namelijk de vraag vandaan. Dat de uitkomsten zullen worden besproken met de Wmo Cliëntenraad is ook niet voor niets. Zo nodig wordt dit ook bij het voorstel voor volgend jaar
betrokken. Het college ontraadt aanvaarding van dit amendement, maar dit is wat het wel kan bieden.
Mevrouw Ramaker (VVD) kan de "kan"-bepaling niet terugvinden, zelfs niet met een zoekopdracht. Het is een kwestie van tussen de regels door lezen. Zij heeft contact gehad met de Wmo
Cliëntenraad, die van mening is dat deze bepaling wat meer geëxpliciteerd moet worden en haar fractie zal het amendement daarom toch handhaven.
Mevrouw Streefland (wethouder) merkt op dat de voorgestelde oplossing in motie 283 van
EenUtrecht over meer regie bij de cliënt op dat de voorgestelde oplossing niet past bij de manier waarop het contract met de leveranciers van Wmo-hulpmiddelen in Utrecht is vormgegeven. Het middel wordt van de leverancier gehuurd tegen een all-in tarief, waardoor dus niet apart wordt
betaald voor onderhoud en reparatie. Dat kan in het huidige contract niet worden aangepast. Dat houdt nauw verband met de vraag van Stadsbelang Utrecht wat er nu eigenlijk mogelijk is in dit contract. Een beleidsregel voor meer regie bij de cliënt met als belangrijkste uitgangspunt de
financiële impuls is overigens ook niet altijd genoeg. Het grootste deel gaat gewoon heel goed. Deze motie gaat om hulpmiddelen die om zeer complex maatwerk vragen. Complex maatwerk betreft ongeveer 15% van de totale aanvraag om hulpmiddelen en daarom duurt het daar soms langer,
omdat het gewoon heel erg ingewikkeld is. Bovendien zijn er niet veel partijen die dit kunnen. Dit
komt onder andere door de afhankelijkheid van de leveranciers van middelen en onderdelen en bij
maatwerktrajecten vanwege meer passingen en overleg met de professionals. Een financiële prikkel gaat daar niet altijd bij werken, maar wel worden afspraken gemaakt met de leveranciers over de
inzet van een leenhulpmiddel. Daar wordt ook stevig op gestuurd. In het afgelopen jaar heeft het college ingezet op verbetering hiervan door ervaringen, steekproeven en nazorg door het Wmo-
loket, goede communicatie, een vast aanspreekpunt voor de cliënt en een proactieve benadering. De Wmo Cliëntenraad sluit één keer per jaar aan bij het gesprek met de vier gecontracteerde
leveranciers van hulpmiddelen. Mochten er recente signalen zijn dat deze inzet toch nog niet
voldoende is, dan is het college uiteraard bereid om hierover met de cliënten en de mantelzorgers in gesprek te gaan. Ook dat is onderwerp van gesprek met de Cliëntenraad. Het college ontraadt dus aanvaarding van deze motie.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
22
De heer Dijkstra (EenUtrecht) meent dat het hier een beetje op de termijn hangt. Kan de wethouder
nog iets zeggen over de termijn waarop die contracten wel die ruimte gaan bieden, dus wanneer de contracten aflopen of tussentijds geëvalueerd worden?
Mevrouw Streefland (wethouder) moet het antwoord daarop schuldig blijven. Zij zal het haar collega vragen en de raad daarover via een memo informeren. Het is ook heel technisch van aard, maar het is goed om dat te weten.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de situatie anders komt te liggen als dat moment daar is. De wethouder gaf zojuist aan dat het nu niet mogelijk is, omdat de contracten vast zijn. De motie gaat daar echter niet over; die gaat over het moment waarop die contracten die ruimte wel bieden. Hij vraagt of dat wel bespreekbaar is voor de wethouder.
Mevrouw Streefland (wethouder) zal in ieder geval laten weten wanneer de nieuwe periode ingaat. In antwoord op de vraag merkt zij op dat dit op dat moment tegen het licht moet worden gehouden. Het college zal dit dus zeker weer serieus overwegen.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of de wethouder de klacht herkent dat veel cliënten geen
zeggenschap ervaren? De motie spreekt ook over de eigen regie en de wens om meer zeggenschap te hebben over wat hun dagelijkse leven zo beïnvloedt als zij niet het juiste hulpmiddel hebben. In
het gesprek met de Wmo Cliëntenraad kan daar meer naar worden gekeken, want de oplossingen die zojuist werden geschetst, zijn veelal tijdelijk en bedoeld als een pleister. Ervaringen worden
bovendien achteraf doorgegeven, terwijl het juist aan de voorkant zoveel zou schelen als de cliënten wat meer zeggenschap hadden.
Mevrouw Streefland (wethouder) herkent ook dat het in heel veel gevallen heel erg goed gaat en dat heel veel hulpmiddelen direct plaatsbaar zijn. Inderdaad gaat het vaak over hulpmiddelen die wat
makkelijker zijn en die makkelijker te verkrijgen zijn. Er wordt ook echt gekeken naar wat er kan. Het gaat dus echt over hulpmiddelen die gewoon beschikbaar en toegankelijk zijn in heel veel gevallen.
De problemen zitten hem echt in de complexere, op maat aangepaste hulpmiddelen. Daar gaan ook
de meeste vragen over. Daarvoor is er niet alleen een leenhulpmiddel beschikbaar gesteld, maar daar wordt ook stevig op gestuurd. Zij gaat dus niet helemaal mee in het beeld dat de PvdA nu schetst.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) geeft mee dat het uiteindelijk wel om deze groep mensen gaat voor wie het zo van invloed is dat zij hun dagelijkse leven niet op een normale manier kunnen voortzetten. Het is fijn dat het met die grote groep goed gaat, maar voor deze groep moet ook wat extra's
worden gedaan, en dan niet aan de achterkant, maar aan de voorkant. Er moet stevig op gestuurd worden en de vraag is of de wethouder dat nog wat meer kan invullen.
Mevrouw Streefland (wethouder) zou willen dat het vraagstuk van 15% behoorlijk complexe
hulpmiddelen op maat heel makkelijk zou zijn op te lossen, maar het is echt taai. Dat heeft onder
andere te maken met de leveranciers en de specifieke kennis die daarvoor nodig is. Zij weet ook dat goede communicatie al helpt. Bij deze dingen gaan het om de vraag hoe je naast mensen staat die
hiermee te maken hebben. Je moet echter altijd proberen om het beter te doen, maar men moet ook reëel zijn over de vraag of de gemeente het helemaal kan oplossen.
Raadsvergadering van 13 oktober 2022
23
Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) sluit zich aan bij de PvdA en wil de ernst van de situatie nog eens
benadrukken. Er gaat gelukkig heel veel goed, maar er gaan ook dingen heel erg niet goed. Zij kent
een meneer die nu een jaar op bed ligt. Hij heeft een dwarslaesie en daarom heeft hij een aangepaste rolstoel nodig die precies de goede druk op zijn lichaam geeft, omdat hij anders vreselijke
doorligplekken krijgt. Hij wordt af en toe gebeld met de mededeling dat het nog niet klaar is. Dit zijn heel schrijnende gevallen. Het verhaal van de wethouder klinkt een beetje alsof het allemaal al
gedaan wordt, maar spreekster wil toch benadrukken dat er heel ernstige gevallen zijn waarvoor op korte termijn een oplossing moet worden gevonden.
Mevrouw Streefland (wethouder) heeft al aangegeven dat het vaak niet morgen of overmorgen is
opgelost en dat ook haar voorganger al te kennen heeft gegeven dat de mensen dat moeten laten weten. Ook al lukt het soms niet, het is ook voor de gemeente toch goed om deze signalen te krijgen.