13e raadsvergadering 15 september 2022.docx

2022 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 13e vergadering - 15 september 2022 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 15 september 2022 te 10.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg. Aanwezig zijn de leden: Assen, Al-Saqaff, Bakker, Bode, Bosch, Chirino, Dada-Anthonij, Dekkers,

Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte, Hornsveld, Kendir, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter, Passier, Peters, Ramaker,

Raaijmakers, Sasbrink, Snippe, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Sungur, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Afwezig zijn de leden: Bos, Van der Graaf en Talhaoui. Aanwezig zijn de wethouders: Eerenberg, Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland en De Vries.

Tevens aanwezig: de heren Venhoeven (voorzitter Rekenkamer) en Keulen (lid Rekenkamer). Griffier: mevrouw Van Hall.

1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom, ook de mensen die thuis meekijken.

Tijdens de middagschorsing, rond 13.00 uur, zal de presentatie van de Programmabegroting 2023 plaatsvinden in de hal van het stadhuis. Iedereen is daar uiteraard van harte bij uitgenodigd.

Bericht van verhindering is ingekomen van de leden Talhoui, Van der Graaf en Bos. Namens de raad

wil zij de heer Bos heel veel sterkte wensen met het verlies van zijn vader, tevens fractiemedewerker van Stadsbelang Utrecht, Hein Bos. 2. Vaststelling agenda. De agenda wordt zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 3. Ingekomen stukken.

Raadsvergadering van 15 september 2022

2

Met betrekking tot de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.

De voorzitter merkt op dat men onder de ingekomen stukken een brief aantreft van Carolien de Boer, waarin zij haar afscheid als lid van onze Rekenkamer aankondigt. Carolien kan vandaag niet

aanwezig zijn, maar volgt de raadsvergadering vanuit huis. Dat is helaas niet zonder reden, want zij

heeft onlangs aangekondigd dat zij vanwege gezondheidsredenen stopt met haar werk als lid van de Rekenkamer.

In de brief waarin zij haar vertrek aankondigt, schrijft zij dat ze sinds haar komst in 2018 altijd met veel plezier bestuurslid van onze Rekenkamer was. Haar hoogtepunten waren de bijdragen aan de

onderzoeken rond de Participatiewet, de laaggeletterdheid en de energietransitie. Zij kijkt vooral met veel voldoening terug op de goede samenwerking tussen bestuur en staf van de Rekenkamer en

natuurlijk met de gemeenteraad. Zij had altijd een scherp oog voor het ingewikkelde krachtenveld waarin overheidsorganisaties moeten werken.

Bij haar komst, vijf jaar geleden, leerde de raad haar kennen als een groot voorstander van andere en nieuwe onderzoeksmethoden, anders dan die de Rekenkamer altijd gewend was. Zij wilde niet alleen ambtenaren en betrokken organisaties interviewen, maar maakte zich ook hard voor het houden van peilingen onder de Utrechters en het uitvoeren van casestudy's. De resultaten daarvan moeten op

een aansprekende, begrijpelijke en niet te uitgebreide manier worden gepresenteerd. Zij liet liever beelden en infographics zien.

Ze stelt vast dat Carolien het bewijs is dat het belangrijke werk van de Rekenkamer voortdurend in ontwikkeling is. Zij hoopt dat dat zo blijft, maar daar heeft zij alle vertrouwen in. Helaas zal dat gebeuren zonder de inzet en de kennis van Carolien, en haar wil om altijd weer te vernieuwen.

Namens alle leden van de raad en de medewerkers dankt zij Carolien voor haar waardevolle inzet voor de stad. Zij wenst Carolien het allerbeste toe.

(Applaus.)

(De voorzitter toont daarop het schilderij dat Carolien als dank ontvangt.) De heer Venhoeven (voorzitter Rekenkamer) merkt op dat hij en de overige leden van de Rekenkamer nu niet in niet in de gelegenheid zijn om Carolien persoonlijk toe te spreken. Voor nu wil hij haar

alvast danken voor haar waardevolle bijdragen aan de Rekenkamer en voor de prettige collegialiteit. De leden van de Rekenkamer zullen haar missen, maar zullen met een glimlach en vol waardering aan haar terugdenken. Wanneer Carolien daaraan toe is, neemt de Rekenkamer nog graag

persoonlijk afscheid van haar. Hij wenst haar alle goeds, ook namens Sjoerd, Gerth, Gert Jan en alle nu niet aanwezige collega's van de Rekenkamer.

De voorzitter merkt op dat de procedure voor de opvolging van Carolien nu in gang wordt gezet. Zij hoopt dat er over enige weken een opvolger benoemd kan worden. 4. Geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, de door het college

opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, inclusief de aanpassing, te bekrachtigen.

Zij heeft begrepen dat de heer Sungur een opmerking heeft met betrekking tot het proces bij een van

Raadsvergadering van 15 september 2022

3

de geheime stukken. Als het bij opmerkingen over het proces blijft, kunnen die in openbaarheid gemaakt worden. Zij stelt vast dat dit het geval is.

De heer Sungur (DENK) wil dat de geheimhouding ten aanzien van het conceptrapport

Constitutioneel racisme niet wordt bekrachtigd. De afspraak in de raad is dat alles openbaar en transparant behandeld wordt, tenzij dat niet mogelijk is. Nu wordt een rapport volledig geheim

verklaard, wat niet strookt met de visie op een open overheid. Zijn fractie heeft in de commissie nadrukkelijk aangegeven dat ze best snapt dat onderdelen in het conceptrapport zwart gelakt moeten worden, maar dat ze niet kan vatten dat wordt aangedrongen op een volledige en

permanente geheimhouding. Als reden wordt opgegeven: "een eventueel openbaar debat over een onvoldragen en niet bestuurlijk onderschreven conceptversie dient niet het doel van onze

gezamenlijke inzet op dit belangrijke onderwerp". Hij vindt dit geen grond om iets geheim te verklaren. Zijn fractie vindt juist openheid heel belangrijk.

Er zit bijna een verschil van 80 pagina's tussen het concept en het definitieve rapport. Daar wil hij in alle openheid vragen over kunnen stellen. Ook de conclusies lijken van elkaar te verschillen.

Vage redenen als "mensen moeten in openheid of vrijheid kunnen spreken, het waren ruwe schetsen" hebben hier wat zijn fractie betreft niets mee te maken. Hij hoopt dat de raad het belang van een

open overheid hoog in het vaandeel heeft staan en de geheimhouding niet zal bekrachtigen. Mocht dit wel gebeuren, dan kondigt hij aan dat hij als belanghebbende daartegen bezwaar zal maken en eventueel ook in beroep zal gaan bij de rechter.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) sluit zich volledig aan bij de oproep van de heer Sungur. Hij geeft

iedereen in overweging dat de raad, door dit rapport in zijn volledigheid geheim te verklaren, de

verdenking op zich laadt dat er iets toe te dekken is. Dat zou het proces schaden en dat moet dus voorkomen worden.

Mocht het rapport geheim verklaard worden, dan zal zijn fractie niet deelnemen aan de beraadslagingen over dit geheime rapport.

De heer Bosch (PVV) wil voor de volledigheid en voor de notulen vastgelegd hebben dat zijn fractie de oproep van de heer Sungur volledig steunt.

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is van mening dat conceptrapporten niet bedoeld zijn voor de

openbaarheid. Onderzoekers moeten zich vrij kunnen voelen om een concept op papier te kunnen zetten en dat in beslotenheid te kunnen bespreken met de mensen die daarbij aanwezig zijn. Zij weet zelf als onderzoeker dat er nog veel kan veranderen tussen een conceptversie en een

eindversie. Het is ook de bedoeling om dat concept in die setting met elkaar te kunnen bespreken.

Als conceptrapporten openbaar gemaakt worden, wordt er een gevaarlijk precedent geschapen voor toekomstige onderzoeken. Onderzoekers zullen zich dan niet meer vrij voelen om een concept op papier te zetten.

De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat zijn fractie het idee van de heer Sungur steunt om het conceptrapport met weggelakte delen openbaar te maken.

Raadsvergadering van 15 september 2022

4

Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Raaijmakers.

Is het openbaar maken van het conceptrapport juridisch mogelijk? Dat kon zij niet uit de brief opmaken.

Mevrouw Nolten (Bij1) steunt de oproep om het conceptrapport openbaar te maken, mits bepaalde

delen daarvan zwart gelakt worden, om te voorkomen dat mensen die een klacht hebben ingediend of zich anderszins hebben uitgesproken, in een onveilige situatie zullen komen.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) stelt dat volgens haar de onderliggende wens is dat er gesproken

kan worden over de eventuele inhoudelijke verschillen tussen het conceptrapport en het eindrapport. Openbaarheid van het conceptrapport hoeft daarvoor niet per se het juiste middel te zijn. Zij vraagt de wethouder of er niet een alternatief mogelijk is waardoor toch tegemoet kan worden gekomen aan die wens, met inachtneming van hetgeen in de raadsbrief is gecommuniceerd.

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Raaijmakers. Ook haar fractie hecht veel belang aan de vertrouwelijkheid van hetgeen de onderzoekers inbrengen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) sluit zich volledig aan bij de heer Sungur. Tussen het

conceptrapport en het definitieve rapport horen niet zulke verschillen te zitten. De zaken die geheim moeten blijven, kunnen in beide versies zwart gemaakt worden.

De voorzitter stelt vast dat er nu toch al enkele inhoudelijke zaken genoemd worden, die verder gaan dan procesopmerkingen. Zij wijst de raadsleden erop dat de geheimhouding, zolang die niet wordt weggestemd, er nog steeds is.

De heer Koning (D66) merkt op dat zijn fractie het verzoek om geheimhouding steunt, langs de lijn van de argumenten die mevrouw Raaijmakers heeft genoemd en de argumenten die in de brief van gisteren zijn genoemd.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) betreurt het dat er überhaupt een conceptrapport besproken gaat worden terwijl het rapport al is besproken. Zij acht het niet noodzakelijk dat het rapport in openbarheid besproken wordt.

De heer Versteeg (CDA) kan de geheimhouding steunen. Ook hij sluit zich aan bij mevrouw

Raaijmakers. Wel moeten de verschillen tussen het conceptrapport en het definitieve rapport zo veel mogelijk duidelijk zijn.

Mevrouw Streefland (wethouder) merkt op dat de vraag van mevrouw Deldjou Fard - is het openbaar maken van het conceptrapport juridisch mogelijk? - haar nog niet helemaal duidelijk is. Zij kan zich

voorstellen dat zij daar later op terugkomt. Ook het gevraagde door mevrouw Kendir is haar nog niet helemaal duidelijk. Op dit moment ligt alleen voor: geheimhouding of niet.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) verduidelijkt dat haar fractie vooral benieuwd is naar alternatieve mogelijkheden, bijvoorbeeld dat de raad in gesprek gaat met de onderzoekers. Zij heeft het gevoel dat er nu heel zwart-wit naar het rapport gekeken wordt, terwijl er volgens haar een diepere wens ligt.

Raadsvergadering van 15 september 2022

5

Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat dit aan de raad zelf is. Op dit moment ligt alleen de

vraag voor of er geheimhouding moet worden opgelegd. Daar moet de raad een uitspraak over doen. De heer Te Hoonte (VVD) heeft een opmerking over de voorgestelde geheimhouding van een bijlage

bij het voorstel inzake deelgebied 6 Merwedekanaalzone. De raad heeft nu een openbare duiding van een geheim stuk gekregen, maar daar moest de raad weer om vragen. Hij wil nog eens meegeven: alleen geheim wat strikt geheim is, en geen informatie in geheime stukken die ook al openbaar

bekend is, zodat raadsleden niet ineens te horen krijgen dat zij aan geheimhouding gebonden zijn. Hij verzoekt het college om dit nog eens nadrukkelijk aan de staf mee te geven. De voorzitter stelt dat deze boodschap luid en duidelijk is overgekomen.

Zij stelt voor om digitaal te stemmen over haar voorstel om de door het college opgelegde

geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, inclusief de aanpassing, te bekrachtigen.

Hierna wordt digitaal gestemd over het voorstel van de voorzitter, waarna de voorzitter constateert dat het is aangenomen met 34 tegen 8 stemmen. 5. Notulen raadsvergadering 16 juni en 7 juli 2022. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat hij in de raadsvergadering van 16 juni per abuis tegen

amendement 60 (Parkeren voor essentiële beroepen) heeft gestemd. Dat had een voorstem moeten zijn. Graag ziet hij dat dit wordt aangepast.

De voorzitter merkt op dat het herroepen van de stemuitslag niet mogelijk is, maar dat in de notulen

zal worden opgenomen dat de heer Dijkstra geacht wenst te worden voor amendement 60 te hebben gestemd.

6. Notulen vragenuur 16 en 30 juni, 25 augustus en 1 september 2022. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 7. Notulen Commissies Voorjaarsnota 21, 22 en 23 juni 2022. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 9. Raadsvoorstel Beëindigen commissielidmaatschap. De voorzitter merkt op dat de SP als fractie niet langer meer is vertegenwoordigd in de raad. Daarmee eindigt ook het lidmaatschap van de commissieleden die eerder namens de SP zijn benoemd. Op grond van artikel 7, lid 3 van de Verordening op de raadscommissie is voor

beëindiging van het lidmaatschap een besluit van de raad nodig. De raad wordt derhalve voorgesteld te besluiten tot beëindiging van het commissielidmaatschap van Ruurt Wiegant en Dane Harris.

Raadsvergadering van 15 september 2022

6

Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten. De voorzitter dankt de heren Wiegant en Harris voor hun inzet voor de SP en daarmee voor de raad. 11. Raadsvoorstel Voorbereidingskrediet Gebiedsontwikkeling Galgenwaard en omgeving. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stemt in met het raadsvoorstel, mits de wethouder kan toezeggen dat de bewoners en direct omwonenden gelijkwaardig worden betrokken, net als de private

marktpartijen, en dat er daarnaast ook wordt gekeken naar een kleinschaliger plan - 500 woningen en 40.000 bvo.

De voorzitter merkt op dat dit eigenlijk geen stemverklaring is, maar meer een verzoek. Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten, met inachtneming van de afgelegde stemverklaring.

12. Raadsvoorstel Herziening legesverordening m.b.t. evenementen en bijschrijving leidinggevenden in horeca.

Mevrouw Snippe (PvdD) merkt op dat haar fractie beslispunt 1A kan steunen, maar niet kan meegaan met het halveren van het tarief voor het in behandeling nemen van een

evenementenvergunningaanvraag. Om die reden stemt haar fractie tegen het raadsvoorstel. Mevrouw Bode (Volt) sluit zich aan bij de stemverklaring van de Partij voor de Dieren. Zonder stemming wordt overeenkomstig het raadsvoorstel besloten, met inachtneming van de afgelegde stemverklaringen.

13. Rekenkameronderzoek: "Onbegonnen werk - Een onderzoek naar de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed in Utrecht".

De heer Keulen (lid Rekenkamer) merkt op dat de titel van het onderzoek slaat op twee zaken.

Allereerst is er het feit dat er ondanks de versnellingsopgave nauwelijks panden waren aangepakt.

Toen het rapport uitkwam, in februari van dit jaar, waren er twee gebouwen verduurzaamd, terwijl de doelstelling was om in 2023 57 panden aangepakt te hebben. Daarnaast concludeerde de

Rekenkamer dat met deze opgave doelen werden nagestreefd die financieel en inhoudelijk onvoldoende onderbouwd waren en daarmee niet realistisch zijn. De doelstelling om het

gemeentelijk kernvastgoed in 2040 te verduurzamen is op de huidige manier haalbaar noch betaalbaar.

Ook stelde de Rekenkamer vast dat de gemeente geen grip heeft op deze opgave. Mede hierdoor kon de organisatie geen inzicht geven in de voortgang en de besteding van de middelen. Dat leidt er in de ogen van de Rekenkamer toe dat de gemeenteraad over de voortgang niet inzichtelijk wordt geïnformeerd.

De gemeente heeft zichzelf met een onmogelijke opgave opgezadeld. Ook in die zin is dit dus onbegonnen werk.

Raadsvergadering van 15 september 2022

7

In het coalitieakkoord staat dat men, gelet op de uitkomst van de Rekenkamer, een agenda kan verwachten voor een nieuwe en ambitieuze verduurzamingsaanpak aan het begin van 2023.

Tegelijkertijd ligt er ook een raadsvoorstel voor waarin de Rekenkamer heeft geprobeerd haar conclusies om te zetten in aanbevelingen waarvan ze hoopt dat die door de raad worden

overgenomen. Het college heeft alle aanbevelingen van de Rekenkamer onderschreven en overgenomen.

De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat zijn fractie de Rekenkamer dankt voor haar werk, dat ze het plan van aanpak van het college afwacht en dat ze het raadvoorstel zal steunen. Ondertussen is er

van alles aan de hand op het gebied van energie. Vele organisaties hebben behoefte aan iets meer. Daarom dient zijn fractie motie 229 in (Versneld verduurzamen), waarvan het college wordt opgedragen:

1. Actief alle verduurzamingen op te pakken binnen de gemeentelijke vastgoedportefeuille conform de maatregelenlijsten van de energiebesparingsplicht die zich binnen 5 jaar terugverdienen voor zowel de gebouweigenaar als de gebruikers die onderdeel zijn van de gemeentelijke organisatie (Wettelijke plicht);

2. Actief alle verduurzamingen op te pakken binnen de gemeentelijke vastgoedportefeuille die conform de maatregelenlijsten van de energieprestatieplicht die zich binnen 5 jaar

terugverdienen voor huurders binnen die bijdragen aan de beleidsdoelstellingen van de gemeente en dit te verwerken in de kostprijsdekkende huur;

3. Actief mee te werken aan verduurzamingsmaatregelen die huurders willen doen (binnen

redelijkheid) en waarvoor toestemming van de gemeente als verhuurder noodzakelijk is;

4. Actief mee te werken aan voorstellen van huurders voor decentrale (gebouwgebonden)

energieopwekking (zoals zonnepanelen en zonneboilers) die binnen korte tijd realiseerbaar zijn en de energierekening direct verlagen;

5. Een aanspreekpunt/loket te maken binnen de gemeente waar huurders en gebruikers hun ideeën voor verduurzaming en lokale energieopwekking kunnen voorleggen en toetsen. En de huurders en gebruikers hierover te informeren.

De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat de Partij voor de Dieren een voorstander is van "alle beetjes helpen". Maar hoe verhoudt deze motie zich tot het energieneutraal maken van alle gemeentelijke

panden? Kan dit geïnterpreteerd worden als: we doen wat nu kan binnen vijf jaar en dan stoppen we? Of is het gewoon een eerste stapje op weg naar de volledige verduurzaming van al het vastgoed? De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat hij het liefst zou zien dat die twee zaken gelijk zouden oplopen. Dan doe je het wanneer het kan. Alleen is er ook een wettelijke plicht voor bepaalde

maatregelen. Sommige van die maatregelen worden nu nog niet genomen, zeker niet in de gevallen

waarin de gemeente ook de gebruiker is van het pand. Hij denkt dat het zou passen als de gemeente die maatregelen in ieder geval neemt. Verder denkt hij dat op dit moment veel organisaties echt

geholpen zouden zijn als zij hun energieverbruik met 20% of 30% kunnen terugbrengen, zonder dat

het gehele pand fossielvrij wordt gemaakt. Misschien kan men die twee zaken samen laten oplopen. De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat GroenLinks heel sympathiek staat tegenover het idee dat de gemeente zich houdt aan de regels die ze ook aan anderen stelt. Misschien moet de gemeente daar zelfs strenger in zijn. Maar het probleem is dat er ambities worden gestapeld en dat de

organisatie dat niet aankan. Is de VVD het niet met GroenLinks eens dat het slim is om dit onderwerp

Raadsvergadering van 15 september 2022

8

volgend jaar te bespreken, als er uitgebreid gesproken wordt over de wijze waarop de problematiek verder zal worden aangepakt?

De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat als dit onderwerp volgend jaar besproken wordt, er dit jaar niemand zal worden geholpen om een lagere energierekening te krijgen. Het gevolg daarvan is dat veel organisaties - voetbalclubs, maatschappelijke organisaties en andere organisaties waar ook

GroenLinks zo aan hecht - zullen aankloppen bij de gemeente voor steun op de lopende rekening. Hij geeft het geld dan liever uit aan verduurzamingsmaatregelen, zodat die organisaties ook echt minder energie gaan verbruiken, dan aan het weer uitstellen van de ambities. Overigens zijn een aantal van die ambities gewoon wettelijk verplicht.

De heer Dekkers (GroenLinks) snapt heel goed dat men niet stil moet blijven zitten zolang niet alles is uitgewerkt. Maar is het niet slim om het college te vragen om in het plan van aanpak, dat de raad over zes weken zal ontvangen, te verwerken wat in deze periode al kan gebeuren?

De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat de wethouder moet duiden of hij dat in de komende zes weken

nog in het plan van aanpak kan verwerken. De raad zou de wethouder een duidelijke motie kunnen

meegeven, waarin wordt gesteld dat de wethouder de genoemde punten in het plan van aanpak zal moeten verwerken. Hij herhaalt dat het hem erom gaat dat organisaties, scholen e.d. die bij de

gemeente huren, kunnen aankloppen bij de gemeente als zij bijvoorbeeld TL-verlichting willen

vervangen door LED-verlichting, omdat zij daarmee hun energiekosten kunnen verlagen. Kan het

georganiseerd worden dat de gemeente in zulke gevallen zegt dat ze zal bekijken of dat geregeld

kan worden? Op dit moment krijgen zij te horen: wacht u even af, want over een aantal jaren gaan we het hele gebouw verbouwen en dan gaan we dergelijke maatregelen doorvoeren. Daar zijn die scholen en organisaties nu niet mee geholpen.

De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat het klimaat oncontroleerbaar opwarmt. De gemeente moet dan

het goede voorbeeld geven bij het tegengaan van een klimaatcrisis. Toch faalt Utrecht jammerlijk bij het verduurzamen van de eigen gebouwen, zo oordeelt de Rekenkamer. In de commissie zei de wethouder dat hij wel wil verduurzamen, maar dat het verduurzamen van het eigen vastgoed

ingewikkeld is en geld kost. De wethouder zei in de commissie ook dat er begin 2023 een plan komt, waarin hij ook zal terugkomen op de vraag of alles in 2040 wel energieneutraal kan zijn. Daarmee lijkt hij dus doelstellingen terzijde te schuiven. De PvdD vindt dat onacceptabel.

De PvdD wil aan het genoemde plan wel enige richting geven. Wat de PvdD betreft is gemeentelijk

vastgoed wél energieneutraal in 2040, liefst sneller. Dat kost geld en dat is ingewikkeld, maar als er tijdens de coronacrisis financiële spelregels aangepast worden, zoals aanpassing van het

weerstandsvermogen, dan moet dat ook kunnen als het gaat om de klimaatcrisis. Voordeel daarvan is dat door het energieneutraal maken tegelijk bespaard wordt op de steeds hoger wordende

energiekosten van de gemeentelijke gebouwen. Daarom dient hij motie 230 in (Verduurzaam

gemeentelijk vastgoed), samen met Volt, EenUtrecht en BIJ1, waarin het college wordt opgeroepen

om koersvast te blijven en in het in 2023 verschijnende plan in te zetten op energieneutraal en dus fossielvrij gemeentelijk vastgoed, uiterlijk in 2040, zo mogelijk eerder.

Mevrouw Assen (PvdA) vindt dat de heer Van Heuven toch een beetje selectief shopt in het rapport van de Rekenkamer. Die geeft immers aan dat bepaalde doelen niet haalbaar zijn. Een reflectie daarop zou passend zijn.

Raadsvergadering van 15 september 2022

9

De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat men voor de grote opgave staat om de klimaatcrisis te

bestrijden. De gemeente heeft gemeentelijk vastgoed dat te verduurzamen is. Ze kan daarin dus een rol spelen. Dat ligt binnen de invloedssfeer van de raad. Als er technische redenen zijn op grond

waarvan een pand niet energieneutraal gemaakt kan worden, dan zou daarin geïnvesteerd moeten worden om dat pand wél energieneutraal te maken.

Mevrouw Assen (PvdA) denkt dat het lonender is om meer panden sneller bijna energieneutraal te maken, dan te focussen op het helemaal energieneutraal maken van alle panden.

De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat het zaak is om zo snel mogelijk van alle fossiele brandstoffen af te komen. Waarom zou men dan op een bepaald punt stoppen? Het lijkt hem geen goed idee dat er

in 2040 in een aantal gebouwen nog 5% aardgas nodig is omdat de gemeente niet goed geïnvesteerd heeft.

De heer Van Vliet (D66) dankt de Rekenkamer voor het rapport. Zijn fractie onderschrijft alle

aanbevelingen. Ze heeft nog overwogen een amendement in te dienen om voor de komende winter

stappen te zetten om Utrechtse vastgoedpanden op een lagere temperatuur in te stellen en isolatie aan te brengen. Dit blijkt echter lastig, omdat de gemeente de huurders niet kan dwingen deze

stappen te nemen. Hij vraagt zowel de Rekenkamer als het college of de analyse klopt dat men deze

stap niet kan nemen. Kan de wethouder toezeggen dat dit wel gerealiseerd wordt in de panden waar dit wel kan?

Tot slot de volgende vraag aan de Rekenkamer en de wethouder: klopt het dat verduurzaming nu

gekoppeld wordt aan de normale onderhoudscyclus van vastgoed en dat dit mede de oorzaak is van het niet halen van de duurzaamheidsdoelstellingen? Zou het dan kunnen helpen om deze cyclus te

doorbreken door de landelijke wetgeving te volgen, die zegt dat elke verduurzaming die zich binnen vijf jaar terugverdient, gerealiseerd moet worden?

Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat haar fractie in de commissie heeft begrepen dat de basis niet op orde is. Dat is kwalijk, zeker als de gemeente het goede voorbeeld wil geven. Haar fractie zal de motie van de VVD steunen en wacht het antwoord van het college op de motie van de PvdD af.

Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat de conclusies in het Rekenkamerrapport er niet om liegen. Het

is goed dat de wethouder alle aanbevelingen overneemt, want het is hard nodig om meer voortgang te boeken met de verduurzamingsopgave. Het is goed dat de raad tijdig wordt geïnformeerd als de gemeente op dit punt achterblijft, want dat is cruciaal om te kunnen sturen. Daarom vraagt ze de wethouder toe te zeggen om de raad jaarlijks te informeren over de stand van zaken rond de

uitvoering van alle aanbevelingen van de Rekenkamer, en daarmee te beginnen, indien haalbaar, in Q2 2023.

Het is belangrijk dat er ambitieuze én haalbare doelen gesteld worden. Dat zou kunnen betekenen dat het in bepaalde situaties raadzaam kan zijn om eerst te kiezen voor bijna energieneutraal, voordat wordt overgegaan tot volledig energieneutraal. Maar de raad moet daar dan wel over geïnformeerd worden, zodat de raad daar zo nodig op kan sturen.

Mevrouw Bode (Volt) merkt op dat Volt vindt dat Utrecht een voorbeeld moet en kan zijn op het

gebied van klimaat en energietransitie. Het Rekenkamerrapport toont helaas aan dat de gemeente er

Raadsvergadering van 15 september 2022

10

ook op het punt van de verduurzaming van het eigen vastgoed nog niet is. Daarom is Volt blij dat

het college alle aanbevelingen overneemt. Ze benadrukt dat er tempo gemaakt moet worden, want de klimaatverandering wacht niet. Volt steunt daarom de beide ingediende moties.

De heer Dekkers (GroenLinks) stelt dat de gemeente behoorlijk grote ambities heeft, dat de

onrendabele top het probleem is en dat de organisatie een en ander niet goed aankan. Daarom vindt zijn fractie het niet verstandig om er nu weer ambities bovenop te leggen. Het is verstandiger om te wachten op het plan van aanpak dat over zes weken verschijnt en het plan dat in het voorjaar zal

volgen. Op basis daarvan kan dan bekeken worden wat precies aan ambities en organisatiekracht moet worden bijgesteld.

De heer Van Heuven (PvdD) stelt vast dat er een dikke vette klimaatcrisis gaande is. De ambities moeten daarom niet worden bijgesteld, maar juist worden opgeschroefd.

De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dat de ambities inderdaad hoog moeten zijn. De terugverdientijd zou bijvoorbeeld in plaats van vijf jaar ook zeven of tien jaar kunnen zijn, zoals ook in andere

gemeenten het geval is. Maar zijn fractie vindt het wel heel belangrijk dat er niet een plan gemaakt

wordt waarvan over een paar jaar weer moet worden vastgesteld dat het onhaalbaar is. De ambities moeten hoog, maar wel realistisch zijn. Het moet nu niet ingewikkelder gemaakt worden door er allerlei andere dingen in te fietsen.

De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat de gevolgen van de klimaatcrisis zichtbaar zijn, ook deze zomer weer. Dan moet er toch geen water bij de wijn gedaan worden?

De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt dat GroenLinks geen water bij de wijn wil doen. Ze wil dat er heel klare wijn gemaakt wordt. Maar de ambities die worden gesteld, moeten ook gerealiseerd kunnen worden.

De heer Van Heuven (PvdD) stelt vast dat GroenLinks halfbakken wijn voorstelt. Daarmee wordt de

energiecrisis niet bestreden, maar wordt in 2040 niet-energieneutraal vastgoed opgeleverd. Dat is blijkbaar de doelstelling van GroenLinks.

De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt dat GroenLinks een heel ambitieuze aanpak van de

problematiek nastreeft. De gemeente moet op dit punt het voorbeeld geven. Maar GroenLinks wil

ook dat het daarvoor benodigde geld georganiseerd wordt en dat de organisatie zo krachtig is dat ze de ambities kan waarmaken. GroenLinks wil daar nu niet op vooruitlopen met allerlei voorstellen. De heer Sungur (DENK) vraagt de heer Dekkers of het niet gewoon gaat om politieke keuzes. De heer Dekkers (GroenLinks) beaamt dat. Maar het blijkt dat de dingen die de gemeente wilde doen

niet haalbaar bleken, onder meer omdat de organisatie dat niet aankon. Er is tijd nodig om te zorgen dat de organisatie in staat is om de ambities waar te maken. Het Rekenkamerrapport heet niet voor niets "Onbegonnen werk". Er valt inderdaad iets te repareren.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) merkt op dat er ongelofelijk veel werk te verzetten is ten behoeve van het verduurzamen van het vastgoed. Er ligt ook een opgave om de organisatie op de rit te

Raadsvergadering van 15 september 2022

11

krijgen. De wethouder heeft in de commissie aangegeven hier graag de tanden in te zetten. Daar zal haar fractie scherp op blijven. Haar oproep aan college en raad is om eerlijk en scherp te zijn bij het stellen en het waarmaken van de ambities.

De heer De Vries (wethouder) begint met een reactie op motie 229 (Versneld verduurzamen). Hij kan toezeggen dat het college het gevraagde in de eerste vier punten zal gaan doen. Hij vindt het

belangrijk om ook te benoemen dat de gemeente het goede voorbeeld geeft bij het verduurzamen van haar vastgoed, juist ook gelet op de tijd die eraan komt. Er kan actief gestuurd worden op het

installeren van LED-verlichting of het verlagen van de temperatuur. Daarover kan het gesprek met de huurders worden aangegaan. Bij de panden die de gemeente in bezit heeft, is dat makkelijker te bereiken. Huurders zullen actief worden meegenomen en geïnformeerd.

Daarnaast wordt er nagedacht over hoe de hogere kosten eventueel gecompenseerd kunnen worden. Het gevraagde in het vijfde punt is meer organisatorisch van aard. Qua bemensing en ook financieel is dit een lastig punt.

De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat motie 229 kan worden ingetrokken na de toezegging van de wethouder.

De heer De Vries (wethouder) stelt voor dat het plan van aanpak nog even wordt afgewacht. Hij hoopt dat het rapport vandaag vastgesteld kan worden. Na zes weken volgt er dan een plan van aanpak.

Daarin zal de raad worden meegenomen in een aantal ontwikkelingen en de wijze waarop het college daarnaar kijkt. Moeten zaken worden aangepakt op natuurlijke momenten of op andere momenten? Wordt er gekozen voor energieneutraal of bijna energieneutraal? Ook wordt bekeken of er een

methodiek kan worden ontwikkeld die gericht is op CO2-besparing. De keuzes die gemaakt worden, hebben uiteraard financiële consequenties.

Op grond van het voorgaande wil hij motie 230 (Verduurzaam gemeentelijk vastgoed) afwijzen. Zijn voorstoel is om te wachten op het plan van aanpak dat over zes weken zal verschijnen.

De heer Van Heuven (PvdD) vraagt welke doelstelling het plan zal hebben. In de commissie, en ook zojuist weer, zwakte de wethouder de oorspronkelijke doelstellingen een beetje af. Met motie 230 wordt juist getracht de oorspronkelijke doelstelling te handhaven.

De heer De Vries (wethouder) antwoordt dat nu eerst zal moeten worden bekeken in hoeverre de

doelstellingen haalbaar en betaalbaar zijn. Uitvoering van motie 230 kost geld, dat eerst vrijgemaakt zal moeten worden. Hij kan op dit moment dus niet met de motie meegaan.

De panden waar de gemeente zelf huurder van is, kunnen nu al worden aangepakt. De huurders worden in het proces meegenomen en actief geïnformeerd, omdat die het heel moeilijk zullen krijgen.

De suggestie van de PvdA-fractie inzake de jaarlijkse update van de uitvoering van de aanbevelingen kan hij overnemen. Hij zegt toe dat de raad jaarlijks zal worden geïnformeerd. In Q2 2023 zal worden gestart met de aanbevelingen.

De heer Keulen (lid Rekenkamer) gaat in op de vraag van D66 of het wellicht handiger is om niet vast te houden aan de onderhoudscyclus, maar die te doorbreken en met kleine aanpassingen snel

resultaat te boeken. Dat zou heel goed kunnen, maar dat vraagt wel iets. Men kan pas dit soort stappen nemen - dat staat ook centraal in het rapport - als er daadwerkelijk inzicht is in de

Raadsvergadering van 15 september 2022

12

beschikbare middelen en in de stappen die men wil gaan zetten. Een van de hoofdconclusies in het rapport van de Rekenkamer is dat dit inzicht nog ontbreekt.

Daarnaast staat in het raadsvoorstel onder punt 2 van het dictum dat expliciet gemaakt moet worden welke stappen er gezet moeten worden om de doelen wél te halen. Wat de Rekenkamer betreft gaat het daarbij om de doelen voor 2040.

In het algemeen is de Rekenkamer van mening dat voor het nemen van een goed raadsbesluit drie dingen belangrijk zijn:

- Wat kost het als er niets wordt gedaan? Dat kan soms voordeliger zijn. - Wat kost het om alle doelen volledig te halen?

- Als de doelen niet gehaald kunnen worden vanwege gebrek aan middelen en/of menskracht, is

het goed om expliciet de afweging te kunnen maken welke stappen men dan zou moeten nemen.

Op die manier moet het raadsvoorstel gelezen worden.

De voorzitter stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Zij dankt de heer Keulen voor zijn inbreng. De besluitvorming zal plaatsvinden aan het eind van de raadsvergadering. 14. Debat Versneld huisvesten statushouders en tijdelijke huisvesting. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het goed om dit punt te bespreken, want het gaat hier om een cruciaal besluit. Veel Utrechters zullen zich afvragen hoe men in de zomer een dergelijk cruciaal besluit kon nemen over tijdelijk wonen en het versneld huisvesten van statushouders. Het zou

vreemd zijn om dat dan niet in de eerste gemeenteraadsvergadering na de zomer te bespreken. Veel Utrechters vinden het een prima actie dat statushouders versneld worden gehuisvest, maar vragen zich wel af wie er straks in de tijdelijke woningen komen te wonen en wie in aanmerking

komen voor de duurzame woningen. Als die vragen goed beantwoord worden, zal dat zorgen voor draagvlak.

Ook moet duidelijk zijn hoe groot de locaties zullen worden. Dat zal bepalend zijn voor het wel of niet integreren in bestaande buurten.

Voor deze twee aspecten wil EenUtrecht aandacht vragen. Daarnaast maakt EenUtrecht zich er

zorgen over dat er nu 4.000 tijdelijke woningen komen, die te zijner tijd ook weer gesloopt zullen moeten worden. Zal er dan op de lange termijn geen sprake zijn van duurkoop?

Hij dient motie 231 in (Statushouders en andere urgente Utrechters in tijdelijke woningen), waarin het college wordt opgedragen:

1. Er bij het Kabinet in Den Haag sterk op aan te dringen de huisvesting van asielzoekers niet meer te frustreren; maar nu wel voldoende geld beschikbaar te stellen zodat de asielzoekers wél op een beschaafde manier in tijdelijke huisvesting verspreid over het land een woonplek kunnen vinden.

2. Na te gaan of 4.000 tijdelijke woningen in 2023-25 mogelijk duurkoop kan zijn; en je deels beter versneld duurzame woningen (tot 100 jaar) kunt bouwen.

3. Te komen met een aanpak waarin de tijdelijke woningen primair worden toegewezen aan urgente Utrechters (vaak met een kwetsbare achtergrond), waaronder statushouders.

4. Als het college inderdaad daartoe bereid is, dan vervolgens de locaties van deze tijdelijke woningen kleinschalig te houden: bijv. max. 50 woningen op één locatie, om daarmee de integratie met de omliggende buurten te bevorderen.

De heer Bosch (PVV) zal zich beperken tot de hoofdlijnen, omdat het asielbeleid in feite een

Raadsvergadering van 15 september 2022

13

landelijke kwestie is. Zijn fractie schaamt zich kapot dat Utrecht de enige gemeente in Nederland is die een zelfhatende maatregel als deze heeft doorgezet. De Utrechters staan in de kou. Zijn fractie

komt nog met een set schriftelijke vragen, waarin ze zal proberen het een en ander aan het licht te krijgen. Het laatste woord over deze verschrikkelijke maatregel is nog niet gezegd.

Het mag duidelijk zijn dat de PVV een heel ander asielbeleid wil, een beleid op grond waarvan er nog nauwelijks mensen binnengelaten worden. Om die reden dient hij motie 232 (Voorgoed stoppen met voorrang geven aan statushouders) in, waarin het college wordt opgeroepen:

- voor altijd te stoppen met het voorrangsysteem voor statushouders en niet meer mee te doen met de semi-verplichte taakstelling vanuit het Rijk om deze mensen te huisvesten;

- een brandbrief op te stellen richting de landelijke overheid waarin het Utrechtse college oproept tot een asielstop en krachtig haar bedenkingen uitlaat over het huidige asielbeleid.

Hij weet heel goed dat niemand deze motie zal steunen. Maar dat maakt voor hem duidelijk waarom

hij in de raad zit. Hij is het enige raadslid dat opkomt voor de Utrechters. Hij heeft er moeite mee dat Utrecht in dit opzicht naar de verdoemenis gaat. De massa-immigratie maakt het hele systeem kapot. Dat wordt gelukkig elders in Europa wél gezien. In Italië wordt waarschijnlijk de eerste

vrouwelijke premier - dat zal velen in de raad wél aanspreken - gekozen, wier partij fel tegen

immigratie is. In zweden is de Sverigedemokraterna afgelopen week de tweede partij geworden. In Denemarken heeft de Deense PvdA een anti-immigratiestandpunt in haar partijprogramma

opgenomen. Is dat misschien ook niet iets voor de Nederlandse PvdA? Misschien komt die partij dan een keer boven de negen zetels uit.

Hij kan zichzelf straks nog steeds recht in de spiegel aankijken. Dat kan van het overgrote deel van de zaal niet gezegd worden.

Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat haar fractie tijdens het commissiedebat heeft aangegeven dat ze het absoluut niet eens is met het besluit om statushouders massaal voorrang te geven bij de

toewijzing van een sociale huurwoning. Wat de VVD-fractie betreft wordt een dergelijk besluit nooit

meer op deze manier genomen. Op dit moment zal ze echter geen voorstellen indienen, omdat men met elkaar heeft afgesproken dat er gewacht zal worden op meer informatie over de flexwoningen. Dus wellicht op een later moment meer, maar voor nu laat de VVD-fractie het erbij.

De heer Sungur (DENK) heeft niet goed begrepen waarom de VVD tegen het voorstel is om statushouders voorrang te verlenen.

Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat ze dit uitgebreid heeft uiteengezet in de commissie. Het

korte antwoord is dat dit voorstel het draagvlak ondermijnt. Dat draagvlak zal er in elk geval niet zijn onder de mensen die nu nog langer op de wachtlijst moeten staan.

De heer Sungur (DENK) oppert dat het misschien een idee voor de VVD is om de volgende keer niet

te pleiten voor grote woningen voor rijke mensen, maar te pleiten voor meer sociale huurwoningen in de stad.

Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt niet waar deze discussie opeens vandaan komt. De VVD staat op het standpunt dat het huidige percentage sociale huur - 35% - intact moet blijven, omdat de

tekorten erg groot zijn. Daarnaast wil de VVD heel veel woningen erbij bouwen. In totaal zullen er dus ook meer sociale huurwoningen bij komen.

Raadsvergadering van 15 september 2022

14

De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat de VVD in de commissie niet voor het voorstel was, maar toen geen alternatief aangedragen heeft. Is de VVD er niet trots op is dat Utrecht als een van de

weinige gemeenten wél luistert naar de staatssecretaris - ook van de VVD - om de taak serieus op te pakken?

Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat de VVD als alternatief heeft aangedragen dat er veel eerder fleswoningen gebouwd hadden moeten worden. Daartoe heeft de VVD al vaker opgeroepen. Het is

jammer dat dit niet gebeurd is en dat men nu voor deze keuze komt te staan. Er moet inderdaad ook gekeken worden naar de taakstelling. Die moet serieus genomen worden. Maar men mag ook bij de staatssecretaris aangeven: we komen er niet uit, help ons. Dat is wat de VVD betreft onvoldoende gebeurd.

De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat de gemeente Utrecht er wél uit is gekomen, tot genoegen van de staatssecretaris, die in het tv-programma Buitenhof Utrecht noemde als voorbeeld van een

gemeente waar het goed gaat. Is de VVD daar niet trots op? In Utrecht wordt gedaan wat het landelijk beleid vraagt.

Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat Utrecht niet precies doet wat het landelijk beleid vraagt. Het landelijke beleid vraagt niet om met voorrang alle sociale huurwoningen aan statushouders toe te

wijzen. Het landelijk beleid zegt juist dat flexwoningen bij uitstek geschikt zijn voor statushouders. Dat steunt de VVD.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de VVD evenals EenUtrecht vindt dat het nu dan vooral moet

gaan over wie er in de tijdelijke woningen komen. Wie er in die woningen komen, kan bepalend zijn voor de omvang ervan.

Mevrouw Meerding (VVD) is dat met EenUtrecht eens. Mevrouw Nolten (Bij1) hoort mevrouw Meerding een onderscheid maken tussen statushouders en niet-statushouders. Flexwoningen zouden vooral voor statushouders geschikt zijn.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat zij ook dit al heeft uitgelegd in de commissie.

Flexwoningen zijn bij uitstek tijdelijke woningen. Flexwoningen kunnen sneller neergezet worden. Ze zijn over het algemeen ook iets kleiner en ook minder tijdsbestendig; ze zullen geen honderd jaar

mee kunnen. Dit alles in tegenstelling tot sociale huurwoningen. De VVD vindt dat de mensen die het langst op de wachtlijst hebben gestaan, juist het recht zouden moeten hebben op zo'n sociale

huurwoning, waar ze in principe hun hele leven in kunnen blijven wonen. Voor statushouders zijn tijdelijke flexwoningen veel geschikter.

Mevrouw Nolten (BIJ1) is van mening dat statushouders ook recht hebben op een huis, een huis dat

er blijft staan en waar zij zich thuis voelen, na alles wat zij hebben meegemaakt. Ze vindt het jammer dat wordt meegegaan in het frame dat de woningcrisis mede veroorzaakt wordt door mensen die in

dit land een status hebben en een huis toegewezen krijgen. Zij denkt dat dit niet hun schuld is, maar eerder de schuld van de landelijke VVD.

Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat een flexwoning ook een huis is. Zij heeft de door mevrouw

Raadsvergadering van 15 september 2022

15

Nolten genoemde woorden nooit gebruikt. Dat frame wordt door andere mensen opgeworpen. Zij herkent zich niet in die woorden.

Mevrouw Nolten (BIJ1) hoorde mevrouw Meerding wel spreken over draagvlak. Dat neigt toch naar framing. Daarom vraagt zij mevrouw Meerding nogmaals waarom zij toch dit onderscheid maakt. Mevrouw Meerding (VVD) constateert alleen het niet goed is voor het draagvlak als mensen die al

heel lang op een wachtlijst staan, te horen krijgen dat statushouders voorgaan. Daarmee bedoelt zij

niet te zeggen dat statushouders hét probleem van de woningmarkt zijn. Er zijn heel veel problemen op de woningmarkt. De VVD ziet dat ook en wil daar graag op veel verschillende manieren aan werken.

Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) merkt op dat er sprake is van een ingewikkeld besluit. Ze kan zich voorstellen dat het een lastig besluit is voor de mensen die al heel lang een woning zoeken. Gezien de grote crisis in de asielopvang staat GroenLinks wel achter het besluit. Het is heel goed dat het

college zijn verantwoordelijkheid heeft genomen. Ook GroenLinks blijft hard aan de slag om meer betaalbare woningen te realiseren.

Het maken van een expliciet onderscheid, zoals genoemd in de motie van EenUtrecht, vindt haar

fractie geen goed idee. Er zitten genoeg waarborgen in de huidige toewijzingsprocedure voor sociale huurwoningen.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of GroenLinks niet vindt dat het enorm kan uitmaken voor het draagvlak onder de Utrechters?

Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) snapt dat de heer Dijkstra dit opmerkt, maar GroenLinks maakt een andere afweging. GroenLinks vindt het maken van dat specifieke onderscheid niet goed. In de commissie heeft zij al uitgelegd waarom.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt dat dit het cruciale punt is waar het in dit debat over gaat. Iemand die al vijftien jaar op een wachtlijst staat, moet nu misschien voor een tijdelijke woning kiezen,

terwijl een ander die hier net binnenkomt - hij is het eens met BIJ1 dat ook die een woning moet

hebben - misschien al heel blij is met een tijdelijke woning, met perspectief op een vaste woning op termijn. Kan GroenLinks invoelen dat dit voor die persoon niet helemaal eerlijk voelt?

Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) kan dat best invoelen, maar tegelijkertijd zijn ook statushouders mensen die op zoek zijn naar een woning. In de huidige toewijzingsprocedure zijn er genoeg mogelijkheden om te kijken wie waar komt te wonen.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) kent genoeg statushouders die al ongelofelijk blij zijn dat zij überhaupt een woning krijgen. Voor de statushouders is het misschien ook wel prettig om niet op zo'n

"beschamende" manier meteen een prominente plek in de stad in te nemen. Kan GroenLinks zich daar iets bij voorstellen?

Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) is het daar echt niet mee eens. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vindt dat er een wat raar beeld geschetst wordt van een

Raadsvergadering van 15 september 2022

16

statushouder, als iemand die net binnenkomt en dan voorrang krijgt. De mensen die net

binnengekomen zijn, liggen buiten. Een statushouder zit hier al jaren. Die zaten met grote gezinnen te creperen in een kleine kamer. Dus er moest iets gebeuren. Als dan wordt gedaan alsof deze

mensen net binnenkomen, dan vindt zij dat een beïnvloeding van het debat die niet behoorlijk is. De heer Maas (Volt) merkt op dat zijn fractie op de laatste avond van het reces persoonlijk is

geïnformeerd door de wethouder. Zijn fractie heeft toen gezegd akkoord te zijn. Daar staat ze nog steeds achter. Natuurlijk is het een moeilijke keus om mensen die al lang wachten op een woning, nog langer te laten wachten. Maar het is ook moedig om te versnellen. En natuurlijk is er ook gewoon sprake van een wettelijke taakstelling.

Zijn fractie hoopt dat snel en flexibel bouwen - dat zou wat zijn fractie betreft ook wel in Rijnenburg kunnen - ook de andere Utrechters snel van een perspectief zal voorzien.

Mevrouw Nolten (BIJ1) stelt dat BIJ1 juist blij is met de keuze om statushouders voorrang te verlenen.

De wooncrisis is groot, maar statushouders zijn daar niet de veroorzakers van. Daarom vindt BIJ1 het onterecht, zoals VVD en EenUtrecht lijken te willen, dat statushouders zich zouden moeten aanpassen om draagvlak te creëren. Ook statushouders zijn welkom in de stad.

De heer Bakker (D66) merkt op dat zijn fractie in de commissie heel helder heeft gemaakt hoe ze

over de timing van dit besluit denkt. Hij dankt het college voor de antwoorden. Zijn fractie kijkt uit naar de tijdelijke woningen. Het debat daarover wordt later gevoerd. Ook statushouders moeten

onderdeel gaan uitmaken van de Utrechtse samenleving. Daarom moeten statushouders niet anders behandeld worden.

De heer Bosch (PVV) hoort de heer Bakker zeggen dat statushouders niet anders behandeld mogen worden. Maar de huidige inwoners worden wel anders behandeld. Zij krijgen te horen: u mag nog wat langer wachten. Hoe vindt de heer Bakker dat?

De heer Bakker (D66) antwoordt dat zijn fractie ook in de commissie al heeft benadrukt dat dit best

een dilemma is. Het college vond dat ook, gezien het feit dat het bij het College voor de Rechten van de Mens is aangedragen. Zijn fractie vindt het belangrijk dat het sneller is opgelost dan de tijd die ervoor stond. Daarom vond zijn fractie dat er sprake was van een succes. Het is ook een moedige stap die is gezet. Belangrijk is ook - dat hoorde men ook afgelopen dinsdagavond in de

raadsinformatiebijeenkomst over de maatschappelijke opvang - dat bijvoorbeeld ex-daklozen zeggen: wat ontzettend goed dat dit is gedaan; hopelijk kunnen we hiervan leren om de doorstroming te bevorderen.

De heer De Vries (wethouder) merkt op dat het college de motie van de heer Dijkstra ontraadt. Ook in dit debat gaat het weer over wonen of tijdelijk wonen. Hij benadrukt dat op dit moment de crisis zo groot is - ook gezien de cijfers aangaande de statushouders en andere doelgroepen die er nog

aan zullen komen - dat het debat vooral zou moeten gaan over tijdelijk wonen of niet wonen. Dat is de keuze waarmee men nu te maken heeft. Dat maakt dat het college op bepaalde locaties inzet op tijdelijk wonen. Dat gebeurt met name op locaties waar op langere termijn een ontwikkeling is gepland.

Terecht wordt er aandacht gevraagd voor de kwaliteit van de tijdelijke woningen. Dat zijn niet meer

de containerwoningen van de eerste generatie. Uiteraard zal de raad daarover worden geïnformeerd

Raadsvergadering van 15 september 2022

17

en daarin worden meegenomen.

Doordat het echt crisis is en er heel veel mensen op zoek zijn naar een dak boven hun hoofd,

ontkomt men er niet aan om ook te kijken naar wat grotere aantallen: 2.500 woningen in 2,5 jaar.

Die grote hoeveelheid woningen bereikt men niet door enkel en alleen naar kleine locaties te kijken. Het aspect van de leefbaarheid wordt zeker meegenomen. Dat gebeurt al op de huidige locaties, waar samen met bewoners wordt bekeken hoe dat kan worden georganiseerd.

Tegelijkertijd leert men ook heel veel van de dingen die men al heeft gedaan. Bij Place2BU, waar hij deze week was, trekt men op als gemeenschap. Er zijn daar vragende en dragende bewoners. Juist

de kracht tussen vragende en dragende bewoners maakt dat het leefbaar wordt. Er zijn gangmakers,

mensen die mensen bij elkaar brengen. Zo ziet het college dat ook voor zich als het gaat om tijdelijk wonen.

In het huidige toewijzingsbeleid gaat 30% naar kwetsbare of bijzondere doelgroepen, waaronder statushouders. Dat wordt in stand gehouden.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de wethouder zich ervan bewust is dat het verstandig kan zijn

dat de gemeente voor de tijdelijke woningen een ander toewijzingsregime hanteert dan voor de vaste woningen, gelet op het draagvlak.

De heer De Vries (wethouder) denkt dat het goed is om te kijken naar hoe de mensen bij elkaar

geplaatst worden en wat dat betekent voor de toewijzing. Tegelijkertijd heeft de gemeente ook een

huisvestingsverordening. Het is belangrijk om die zaken in het geheel mee te nemen. Het is goed om daar kritisch naar te kijken. Hij wil er best op een ander moment op terugkomen hoe men dat wil

gaan doen. Hij vindt het moeilijk om op dit moment al de ideeën daarover te delen. Hij is het met de heer Dijkstra eens om daar kritisch naar te kijken, gelet op de leefbaarheid. Hij zegt toe dat hij daarop zal terugkomen.

Mevrouw Streefland (wethouder) ontraadt motie 232 (Voorgoed stoppen met voorrang geven aan statushouders). Er was een achterstand die moest worden ingehaald. Dat is gebeurd via deze

systematiek. In de commissie is duidelijk besproken dat dit echt noodzakelijk was, maar dat dit instrument niet elke keer uit de kast zal worden gehaald. Tegelijkertijd is er veel geleerd van

bijvoorbeeld de mobw-groep waarover zojuist werd gesproken. Uiteindelijk gaat het vooral over het zo snel mogelijk toevoegen van woningen. Dat is uiteindelijk de duurzame oplossing.

Zij gaat niet akkoord met het opstellen van een brandbrief. Er zijn genoeg mogelijkheden om via de

eigen fractie aan te geven hoe men daarover denkt. Het Utrechtse college heeft gewoon de taak uit te voeren waar het voor staat. Dat doet het college op de Utrechtse humane manier.

De heer Sungur (DENK) dankt de wethouder voor haar mooie woorden. Zij spreekt over de Utrechtse humane manier. Hij hoopt dat dit voor het vervolg betekent dat er geen achterstand opgebouwd wordt in het huisvesten van statushouders. De maatregel die nu is getroffen, is eigenlijk vooral repareren, op een radicale manier. Kan men erop vertrouwen dat de situatie zich niet meer zal

voordoen dat er een achterstand is opgebouwd in de toewijzing van woningen aan statushouders? Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat de groep statushouders ook voor de toekomst "top of mind" is. Tegelijkertijd ziet men dat er ook andere kwetsbare groepen zijn - kwetsbare jongeren,

voormalige dak- en thuislozen e.d. Mede daardoor is de achterstand opgebouwd. Alle doelgroepen zijn het college even lief. Maar als het college een wettelijke taak heeft uit te voeren, dan moet het

Raadsvergadering van 15 september 2022

18

dat ook doen. De consequentie daarvan is dat de koek groter gemaakt moet worden en dat er meer woningen zullen moeten komen voor alle groepen. Ze hoopt dat de raad deze opdracht met zich meedraagt.

Mevrouw Zwinkels (CDA) sluit zich aan bij de oproep van de heer Sungur. In feite heeft men een

achterstand laten oplopen. De wethouder spreekt over het groter maken van de koek, maar ook op dat punt heeft men een achterstand laten oplopen, want er wordt al jaren gevraagd om tijdelijke woningen. Hoe reflecteert de wethouder daarop en wat wordt gedaan om de koek daadwerkelijk groter te maken?

Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat dit al uitgebreid in de commissie aan bod is

gekomen. Het college is er altijd transparant over geweest dat het, gelet op het tekort aan woningen, de statushouders geen voorrang wilde geven ten opzichte van andere groepen. Maar deze actie was echt nodig om de achterstand in te halen.

De gemeente heeft ook altijd goed contact gehad met de provincie over de problematiek. Op het terrein van asiel doet Utrecht op andere delen juist extra veel.

Utrecht heeft in de afgelopen jaren al veel gebouwd. Het is dus niet zo dat de gemeente niet alert is op dit punt. Maar de wooncrisis is gewoon groot.

De voorzitter stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De stemming over de ingediende moties zal plaatsvinden aan het eind van de vergadering. De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na hervatting van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde: 15. Debat Intentiedocument Herontwikkeling Van Heukelomlaan-Berlagestraat. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat er steeds vaker sloopprojecten langskomen en heeft de

indruk dat hier te makkelijk voor wordt gekozen. Dat is een onwenselijke ontwikkeling. De gemeente moet op een andere manier naar woonzekerheid kijken en hoe dit gedaan kan worden in

gebiedsontwikkelingen. Dit geldt ook voor de Van Heukelomlaan. Hier is een goed commissiedebat

over gevoerd. Het is positief dat de wethouder heeft bevestigd dat er sowieso een alternatief plan zal zijn dat snel zal worden uitgevoerd als de bewoners niet voor sloop kiezen. De PvdA is er in het

debat niet van overtuigd geraakt dat alle alternatieven van renovatie goed zijn onderzocht. Dit is

altijd gedaan met de focus op flinke verdichting. Ook de PvdA wil er woningen bij, maar met de focus op een flinke verdichting kom je bij een gebied als dit altijd uit op sloop, terwijl dezelfde panden iets

verderop gewoon gerenoveerd worden. Er is top-down bedacht dat er gesloopt moet worden en alles is op alles gezet om dat voor elkaar te krijgen. Bewoners weten niet wat er verder mogelijk is. De

PvdA is langs de deur gegaan en heeft dit gemerkt. Het is uiteindelijk aan de bewoners zelf, maar

dan moet wel het eerlijke en complete plaatje worden geschetst en ze moeten weten wat de keuzes zijn. Dat is iets anders dan aansturen op woningen die hoe dan ook moeten worden gesloopt.

De heer Bakker (D66) merkt op dat de PvdA grote beloftes doet over het toevoegen van betaalbare

woningen in de stad. In de Van Heukelomlaan is er, als 60% van de mensen instemt, de mogelijkheid om een kleine honderd betaalbare, duurzame, toegankelijke woningen toe te voegen met

Raadsvergadering van 15 september 2022

19

terugkeergarantie voor huidige bewoners. De wethouder zei in het vorige debat dat de crisis nu zo

groot is dat het alternatief is dat mensen geen dak boven hun hoofd krijgen. Is de PvdA het met D66 eens dat de raad er ook is voor de mensen die nu nog geen woning bezitten, maar er met spoed wel keihard een nodig hebben?

De heer Van der Zweth (PvdA) is het hier natuurlijk mee eens. Daarom komen er ook heel veel grote bouwplannen aan. Dit wordt betaalbaar en leefbaar gedaan. Er zitten duizenden woningen in de

pijplijn. Hier gaat de discussie echter over de vraag of sloop nodig is. Bewoners gaan daarover, maar er wordt aangestuurd op sloop. De PvdA wil dat er gekeken wordt naar renovatie-opties. Daar zitten

ook verdichtingsopties bij. Dat betekent dus niet dat je die extra woningen niet krijgt, maar er wordt wel een ander traject doorlopen en er wordt serieus gekeken naar renovatie.

De heer Bakker (D66) stelt dat hij hier echt een andere kijk op heeft. Het is de vraag of de duizenden woningen in die prognose gehaald worden als sloop en nieuwbouw zo categorisch worden

uitgesloten. De wethouder Maatschappelijke opvang en Asiel zei net ook al dat de koek groter

gemaakt moet worden. Hoe kijkt de PvdA dan naar het toevoegen van betaalbare woningen op deze plek, gegeven ook de motie die de heer Van der Zweth zo wil indienen?

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat D66 een tegenstelling schetst die hij echt niet ziet en ook niet zo beoogt met zijn voorstel. Bij de totale verdichting gaat het hier over ongeveer 50

woningen. De PvdA wil dat de renovatie-opties serieus onderzocht worden voordat de bewoners een vraag wordt gesteld. Er kan dan nog steeds aan de bewoners sloop-nieuwbouw voorgelegd worden, maar dan weten ze wel wat het alternatief is. Natuurlijk heeft de PvdA ook het liefst dat er dan nog

wat woningen bij komen. Er zijn daar tuinen en garageboxen die veel ruimte innemen. Daar kan wat toegevoegd worden. Je mist dan niet eens die 50 woningen, maar een fractie daarvan. Die tegenstelling is er dus niet zo.

De heer Bakker (D66) vraagt hoe de PvdA kijkt naar het behouden van snelheid. Corporaties en ontwikkelaars willen wel graag, maar kunnen geen snelheid maken.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat hij ervan uitgaat dat dit geen vertraging gaat opleveren. De draagvlakmeting stond voor december. Ook zonder motie is het niet reëel meer dat hij voor

februari plaatsvindt. Daar zit al veel tijd. Na een draagvlakmeting gaat er ook nog veel tijd overheen.

De PvdA zal met de motie voorstellen om de alternatieven te onderzoeken. Als de draagvlakmeting in februari of maart plaatsvindt en je kunt de andere plannen voor die tijd in beeld krijgen, is dat prima. Ook als de draagvlakmeting een of twee maanden opschuift, zal dat voor het bouwproject geen vertraging betekenen.

De heer Te Hoonte (VVD) vraagt wat er met de huidige bewoners gebeurt als hier nieuwbouw komt. Komen zij dan niet op een urgentielijst en wordt er dan dus niet extra vraag gecreëerd?

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dat klopt. Bewoners krijgen dan urgentie. Toen hij langs de deuren ging, hoorde hij dat het voor veel bewoners ook een kans is om naar een ander deel van

de stad te gaan en misschien een grotere of mooiere woning te krijgen. Voor de korte termijn zorgt dat inderdaad voor een plus.

Raadsvergadering van 15 september 2022

20

Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat de inbreng van de heer Van der Zweth vrij genuanceerd is en dat hij vraagt om naar verschillende alternatieven te kijken, maar in de motie wordt er veel meer aangestuurd op renovatie. Hoe is dit met elkaar te rijmen?

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat zijn motie in lijn is met zijn inbreng. Het is bekend wat

de sloop-nieuwbouwplannen behelzen, maar niet wat renovatie behelst. Daarover is gewoon gezegd dat dit niet lukt als je flink wilt verdichten en dat er daarom ook niet naar gekeken wordt. De heer Van der Zweth wil dat hier wel goed naar gekeken wordt. Vervolgens kan nog steeds de vraag aan