11 vergadering gemeenteraad 8 juli 2021.doc

2021 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 11e raadsvergadering – 8 juli 2021 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 8 juli 2020 te 13.00 uur. Voorzitter: aanvankelijk mevrouw Dijksma, burgemeester; later afgewisseld door de heer De Pagter en de heer Zwanenberg.

Aanwezig zijn de leden: El Abassi, Assen, Bakker, Bijsterbosch, De Boer, Bos, Van Corler, Van Dalen,

Dekker-Abdulaziz, Dekkers, Deldjou Fard, Van Deún, Van Dun, Gilissen, Heijne, Işik, Van Heuven, Te

Hoonte, Kaplan, Kleinrensink, Koning, De Koning, Van der Marel, Meerding, Oosters, De Pagter, Peters, Podt, Saiah, Sasbrink, Schilderman, Schipper, Schreuder, Van Steeg, Streefland-Driesprong,

Sturkenboom, Sungur, Virginia, Vonk, Weistra, Wiegant, Wijmenga, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels.

Aanwezig zijn de wethouders: Diepenveen, Van Hooijdonk, Eerenberg, Klein, Van Ooijen, Verschuure en Voortman.

Griffier: mevrouw Van Hall.

1. Opening en vaststellen agenda. De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom, ook de mensen thuis. Zij deelt mee dat de gemeenteraad zal vergaderen met inachtneming van de coronamaatregelen. De heer Wiegant zal later ter vergadering komen.

De agendapunten 3, 4, 5, 6 en 7 zullen gezamenlijk behandeld worden. De sprekersvolgorde is als volgt: oppositie en coalitie om en om, van groot naar klein.

Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) meldt dat het voor haar en Eva Oosters de laatste keer is dat ze de behandeling van de Voorjaarsnota bijwonen. Ze stelt voor stil te staan bij die raadsleden die in dezelfde positie zitten als zij en bij het feit dat het een democratisch feestje is om hier met elkaar fysiek aanwezig te zijn. De laatste tijd is door de raadsleden veel werk verzet en de vermoeidheid

neemt toe. Voor de broodnodige energie en om het positief te houden tijdens deze lange vergadering heeft ze domtorentjes meegenomen, niet alleen voor de raadsleden, maar voor iedereen op het stadhuis die deze vergadering mogelijk maakt.

De voorzitter waardeert dit gebaar bijzonder en dankt ervoor. De agenda wordt hierna zonder stemming ongewijzigd vastgesteld.

Raadsvergadering van 8 juli 2021 2. Bekrachtiging geheimhouding. Op voorstel van de voorzitter wordt, conform artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet besloten de door het college opgelegde geheimhouding op de documenten ‘Investeringsstaten 2020’, ‘Risicomodel

Jaarstukken 2020’ en ‘Voorzieningen Openbare Ruimte en Groen’, zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, te bekrachtigen.

De voorzitter stelt daarop gelijktijdig aan de orde: 3. Jaarstukken 2020. 4. Resultaatbestemming 2020. 5. Voorjaarsnota 2021 en 1e Bestuursrapportage 2021. 6. Meerjarenperspectief Ruimte (MPR) 2021. 7. Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed (MPUV) 2021. De heer Gilissen (VVD) vindt dat het college de behoedzaamheid van de gemeentelijke begroting laat varen en echte keuzes voor zich uitschuift. De rekening voor het gebrek aan keuzes wordt gelegd bij bewoners en ondernemers. Zijn fractie zal voorstellen indienen die bedoeld zijn om de stad, haar bewoners en ondernemers sterker uit de crisis te laten komen.

Het college wil de opbrengsten van de OZB met meer dan € 12 miljoen verhogen. De VVD-fractie wil ervoor zorgen dat bewoners en inwoners niet de speelbal worden van een stadsbestuur dat enkel de

inkomsten verhoogd, de kosten verhaalt op bewoners en ondernemers en niet kritisch is op de eigen uitgaven. Hiertoe dient hij motie 137 "Bevries onroerendezaakbelasting" in met de mening dat:

1. het verhogen van lokale lasten schadelijk is voor het economisch herstel na de crisis en geen houdbare en duurzame oplossing is om de gemeentelijke begroting sluitend te krijgen;

2. en stelt voor de verwachte ozb-stijging over 2023, 2024 en 2025 te bevriezen en slechts te laten stijgen met de verwachte areaaltoename.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) is benieuwd waar de heer Gillissen op wil bezuinigen om dit te

bekostigen en wat de VVD-fractie wegsnijdt als er in de toekomst keuzes moeten worden gemaakt. De heer Gilissen (VVD) reageert dat bezuinigingen nu niet nodig zijn, omdat geen verhoging van de OZB in 2023, 2024 en 2025 geen directe financiële consequenties heeft. Bij de integrale afweging

volgend jaar zullen er wel keuzes moeten worden gemaakt, omdat een normale verhoging van de OZB ongeveer € 2 miljoen is. De VVD-fractie zal voor volgend jaar in haar tegenbegroting voor een veelvoud van dit bedrag voorstellen doen.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) reageert dat in die tegenbegroting bijvoorbeeld in het armoedebeleid wordt gesneden. In de algemene beschouwingen zei de VVD-fractie dit met de huidige crisis niet te zullen doen. Ze constateert dat ze geen antwoord heeft gekregen op haar vraag.

De heer Gilissen (VVD) reageert dat het antwoord mevrouw De Boer blijkbaar niet zint.

2

Raadsvergadering van 8 juli 2021 Hij vervolgt met economie, horeca en werkgelegenheid.

Vanwege de 1,5 metermaatregel zijn er in Utrecht satellietterrassen toegestaan, maar die moeten door de week om 22.00 uur en in het weekend om 23.00 uur sluiten. De VVD-fractie ziet liever dat ze langer open zijn om voldoende afstand te kunnen houden. Hiertoe dient hij motie 138, geen vervroegde sluiting terrassen in, mede namens de fracties van Student & Starter, CDA, PVV, Stadsbelang Utrecht en D66 met de opdracht:

1. de sluitingstijden van de tijdelijke satellietterrassen aan te laten sluiten bij de sluitingstijden van alle terrassen;

2. dit per direct in te laten gaan;

3. dit te verwerken in de betreffende beleidsregels;

4. per direct horecaondernemers, KHN en andere betrokkenen hierover te informeren.

Omdat de horeca door de coronapandemie hard is getroffen, wil hij die tegemoetkomen met twee voorstellen, een betreffende de vergunning en een betreffende de precario. Hiertoe dient hij twee moties in, motie 139, Verlaging kosten bijschrijving leidinggevenden op de vergunning van horecabedrijven, mede namens de CDA-fractie met de opdracht:

1. voor 2022 de kosten van het bijschrijven van leidinggevenden in de exploitatievergunning voor horecabedrijven of slijterijen voor de eerste vijf leidinggevenden gratis te maken;

2. voor 2022 de kosten van het bijschrijven van leidinggevenden in de exploitatievergunning voor horecabedrijven of slijterijen vanaf de zesde leidinggevende het huidige tarief van € 148,45 te hanteren;

3. dit te dekken uit de Overheadopslag Knelpunten uit de Voorjaarsnota 2021; 4. dit te verwerken in alle relevante regels en documenten;

5. horecaondernemers en andere betrokkenen hierover tijdig te informeren.

Ook dient hij motie 140 in, Nultarief terrasbelasting en reclamebelasting 2021 en 2022, met de opdracht:

1. de precariobelasting voor terrassen in de openbare ruimte over 2021 en 2022 vast te stellen op nul;

2. de dekking hiervoor te vinden in de overheadopslag knelpunten uit de Voorjaarsnota 2021; 3. betrokken ondernemers hierover tijdig te informeren.

Mevrouw Schilderman (D66) vraagt waarom de heer Gilissen ervoor kiest om vijf leidinggevenden kosteloos op de vergunning bij te schrijven, terwijl er gesprekken gaande zijn of die bijschrijving

überhaupt noodzakelijk is. Ook vraagt ze of het mogelijk is om dit op de manier die de heer Gilissen voorstelt, te financieren. Ze begrijpt dat de motie wordt gedekt uit de Overheadopslag Knelpunten. Wat gaat er dan niet gebeuren?

De heer Gilissen (VVD) antwoordt dat de tarieven voor legeskosten op nul kunnen worden gezet,

zolang dit maar kostendekkend gebeurt. Het zou mooi zijn als deze vergunningsplicht verdwijnt, maar zijn fractie wil nu alvast doen wat mogelijk is, dus die kosten niet meer in rekening brengen.

De post Overheadopslag Knelpunten is in de Voorjaarsnota nogal vaag omschreven, maar is adequaat

voor deze dekking. De gemeentelijke organisatie wordt op dit moment bovendien ontzien als het gaat om het aanhalen van de broekriem.

Mevrouw Schilderman (D66) begrijpt dat de financiële prudentie van de VVD-fractie eruit bestaat dat er geld wordt gehaald uit een pot waarvan het doel niet wordt overzien, de kosten voor het voorstel niet duidelijk zijn en uiteindelijk de dekking maar moet gaan ten koste van de gemeentelijke

3

Raadsvergadering van 8 juli 2021

4

organisatie. De heer Gilissen (VVD) ontkent dit. Hij weet wat dit oplevert: een broodnodige lastenverlichting voor

horecaondernemers. Het instrumentarium is hiervoor beperkt: de precario en leges. Zijn keuze is om deze mensen tegemoet te komen. Dat betekent iets voor de gemeentelijk organisatie.

Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) vraagt of de landelijke regelgeving de uitvoerbaarheid in de weg staat.

De heer Gilissen (VVD) beaamt dat de vergunningenplicht voortkomt uit landelijke afspraken in de

Drank- en Horecawet. Lokaal kan ervoor gekozen worden om de kosten voor die leges aan te passen. Hij vervolgt dat het college de tarieven voor de beroepsvaart wil verhogen, omdat de gemeente

inkomsten misloopt door de vele elektrische bootjes. De VVD-fractie stelt voor deze kosten niet af te wentelen op hardwerkende ondernemers en te besparen op de overhead van de gemeentelijke organisatie. Daartoe dient hij motie 141 in, Lagere inkomsten gemeente niet afwentelen op beroepsvaart, met de opdracht:

1. de verhoging van de tarieven voor de beroepsvaart terug te draaien en dit te dekken uit het verlagen van de post Overheadopslag Knelpunten (pagina 43 Voorjaarsnota 2021);

2. betrokkenen hierover tijdig te informeren.

Hij vervolgt met de maatschappelijke ondersteuning, in het bijzonder de raadstoets. Een aantal fracties hecht eraan een aantal aanbevelingen uit die raadstoets in een motie vast te leggen, motie 142,

Overnemen aanbevelingen raadstoets Ondersteuning op maat. Dit zijn de fracties van VVD, Student & Starter, GroenLinks, PvdA, CDA, PvdD, Stadsbelang Utrecht en ChristenUnie, met de opdracht:

1. de aanbevelingen zoals verwoord in de 'Raadstoets jaarstukken 2020 programma Ondersteuning op Maat’, in goed overleg met de raad, over te nemen en te verwerken in de begroting en verantwoording over dit programma;

2. niet enkel te rapporteren over de voortgang van het programma, maar ook duidelijker inzicht te geven in de weging van de effectiviteit van verschillende activiteiten en instrumenten;

3. hierbij ook een sessie/gesprek tussen raadsleden en ambtenaren te faciliteren;

4. de raad te informeren over de hierboven genoemde punten bij zowel de Programmabegroting 2022 als de Jaarstukken 2022.

Het kabinet zal een groep pardonners alsnog naturaliseren. Het college is voornemens de groep met nationaliteit onbekend te ondersteunen. Hij vraagt in hoeverre er overlap zit tussen deze twee groepen, hoe groot die is en of dit enige verlichting betekent voor dit voornemen.

Spreker vervolgt met het onderwijs. De VVD-fractie vindt dat voor Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern mbo beschikbaar moet zijn. Dat dit niet mogelijk is, steekt, temeer daar de zeer door de raad

gewenste MBO-campus er niet in zit. Hij ziet een actieve rol voor het college in de zoektocht hiertoe en dient daarom motie 143 in, MBO Campus verdient een kans, met de volgende opdracht,

1. in te zetten op het mbo ten westen van het kanaal en hiervoor een nieuwe planologische

ruimtereservering te maken, en te kijken naar locaties (in de nabijheid van Lage Weide) die mogelijk wel kunnen voldoen aan de richtlijnen over milieuzones en rijkswegen, zoals de Wetering-Zuid,

Leidsche Rijn Centrum (inclusief 4de kwadrant), Berlijnplein, maar ook alternatieve locaties op of bij Oudenrijn, Strijkviertel, winkelcentrum Vleuterweide, etc.;

2. te onderzoeken of een combinatie/concentratie met de nieuwe middelbare school, waarvoor nog een locatie gezocht wordt, te maken is;

3. In de tussentijd zorg te dragen voor een tijdelijke locatie voor een doorzetting van de MBO-campus

Raadsvergadering van 8 juli 2021 in de vorm van studie-, overleg en/of projectlocatie ten westen van het Amsterdam-Rijnkanaal;

4. ook nieuwe mbo-partners hiervoor in aanmerking te laten komen.

Hij vindt het niet nodig dat er in elke wijk van Utrecht een mbo-school is en erop dat

onderwijsinstellingen veranderende huisvestingsbehoefte hebben en vindt het een goed idee als het

college zich inspant in die gezamenlijke zoektocht om op termijn mbo-onderwijs in Vleuten-De Meern en Leidsche Rijn mogelijk te maken, in het kader van de spreiding en onderwijs dichtbij huis. Het gaat in de motie om een inspanningsverplichting.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) vraagt of er zicht is op welke opleidingen dit zouden moeten zijn. Volgens haar zitten er veel haken en ogen aan dit voorstel, ook al klinkt het sympathiek.

De heer Gilissen (VVD) vindt het een sympathiek voorstel. Het gaat om een groep jongeren die een

belangrijke bijdrage levert aan de arbeidsmarkt. Bovendien gaan veel Utrechtse jongeren jaarlijks naar het mbo. Mbo in Vleuten-De Meern en Leidsche Rijn ziet hij als second best, nu de MBO-campus er

niet in zit. Hij erkent dat de gemeente daarin niet het laatste woord heeft, maar vindt wel dat ze een inspanningsverplichting heeft.

Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) is benieuwd of de VVD-fractie een huisvestingsvraag van deze organisaties heeft ontvangen. Als er geen vraag is, moet het college dit volgens haar helemaal niet doen.

De heer Gilissen (VVD) merkt op dat het altijd een samenspel is. De vraag kan zich in de toekomst

voordoen en dan is het goed dat de gemeente laat zien dat Utrecht niet ophoudt bij het AmsterdamRijnkanaal.

Hij vervolgt met veiligheid, het Nieuwe Zandpad. Het college is voornemens een deel van de kosten

voor de handhaving door te sluizen naar het projectmanagement. De VVD-fractie vindt dit een slecht

idee, maar begrijpt dat dit gebeurt. Ze vraagt de toezegging dat dit eens maar nooit weer is. En vraagt te kijken of de kosten van het projectmanagement ook op een andere manier kunnen worden

verhaald, bijvoorbeeld in de exploitatie van het Nieuwe Zandpad. Hij houdt een motie achter de hand. Spreker vervolgt met stedelijke ontwikkeling en vraagt het college een inventarisatie te maken van

wensen en voorzieningen binnen Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern die als gevolg van de groei van

deze wijken noodzakelijk zijn. Hij dient hiertoe mede namens de CDA-fractie motie 144 in, Leidsche Rijn is prachtig, maar nog niet af, met de volgende opdracht,

1. een inventarisatie te maken van wensen en voorzieningen die binnen de wijken Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern als gevolg van de groei van de wijken noodzakelijk zijn over de diverse

programma's, inclusief de bijbehorende investeringen in bijvoorbeeld openbare ruimte en groen;

2. aan de raad een voorstel te doen hoe deze voorzieningen gedekt kunnen worden binnen de grondexploitaties Leidsche Rijn, dan wel binnen de reserve grondexploitatie een budget ‘Resterende wensen, eisen en voorzieningen’ Leidsche Rijn te maken;

3. te onderzoeken of een budget onvoorziene wensen na oplevering daar deel van uit kan maken; 4. in afwijking van de VJN 2021 ook na 2022 rekening te houden met de groei van de stad en voorzieningen in Leidsche Rijn in overeenstemming met bovenstaande lijst;

5. bovenstaande punten te verwerken in de komende programmabegroting.

Hij vervolgt met de ingang van het oude dorp De Meern, die de nodige upgrade kan gebruiken. Er

speelt daar veel, zoals een lpg-station en plannen voor een school. Hij dient hiertoe motie 145 in, Poort van De Meern verdient visie, met de volgende opdracht,

5

Raadsvergadering van 8 juli 2021

6

1. een ontwikkel-gebiedsvisie te maken die richting kan geven aan toekomstige ontwikkeling van De Meern langs de Meerndijk tussen “AC” en "Hart van De Meern” en tussen de Ten Veldestraat en Mereveldlaan;

2. hierin aandacht te geven aan de samenhang tussen de ontwikkelingen van dit gebied;

3. hierin fasering aan te brengen tussen ontwikkelingen die kunnen bij vertrek van lpg en die kunnen ná vertrek van lpg;

4. input uit de reeds vastgestelde omgevingsvisie Vleuten-De Meern van de inwoners uit De Meern en de grondeigenaren in het gebied mee te nemen;

5. het opstellen van deze visie te dekken uit de extra inkomsten uit de ‘Verdichting van Leidsche Rijn’. Mevrouw Schilderman (D66) vraagt waarom de VVD-fractie dit voorstel indient, terwijl er volgende week over de ruimtelijke strategie wordt gesproken. Zit er een financiële component aan?

De heer Gilissen (VVD) antwoordt dat wethouder Verschuure heeft gemeld dat hij dit per se niet in de RSU wil.

Hij vervolgt met verkeer en mobiliteit. Hij vindt de pilot speed pedelec absurd en niet te handhaven,

immers men kan niet zien of die een vergunning heeft om op het fietspad te rijden. Hij stelt voor de

pilot te beëindigen. Hij dient hiertoe amendement 59 in, Schrap onnodige en niet te handhaven pilot speed pedelec, mede namens de fracties van SP en CDA, met het volgende besluit

- tussen beslispunt 12 en 13 en onder vernummering van beslispunt 13 een beslispunt toe te voegen dat komt te luiden: “13. De voorgestelde pilot speed pedelec van 0,4 miljoen niet in uitvoering te brengen en in plaats daarvan 0,2 miljoen euro ter beschikking te stellen voor handhaving op fietsparkeren in 2021 en 2022 en 0,2 miljoen euro ter beschikking te stellen voor de pilot verkeershandhaving in 2022."

Ook op het programma Mobiliteit is een raadstoets uitgebracht. Om de aanbevelingen kracht bij te

zetten, dient hij motie 146 in, Overnemen aanbevelingen raadstoets Bereikbaarheid, die raadsbreed is ondertekend. Deze draagt het college op,

1. de aanbevelingen zoals verwoord in de ‘Raadstoets Jaarstukken 2020 Programma Bereikbaarheid’ in goed overleg met de raad over te nemen en te verwerken in de P&C-documenten over dit programma;

2. de raad uitdrukkelijk over de opvolging van de raadstoets te informeren bij het aanbieden van de Jaarstukken 2021.

Mevrouw Schilderman (D66) wijst erop dat een van de aanbevelingen, die over de activeringsgrens, een financiële component heeft. Dat draagt een risico in zich. Ze vraagt of het de bedoeling van de VVD-

fractie is het onderzoek dat het college hierop heeft toegezegd, af te wachten en daarmee aan de slag te gaan.

De heer Gilissen (VVD) vindt dat een goede manier om invulling te geven aan de aanbevelingen van de raad. In het najaar zal de raad dit zien bij de nota WAAVA, waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa.

Volgend jaar wordt Utrecht 900 jaar gevierd. Het lijkt de VVD-fractie een goed idee om stil te staan bij het gegeven dat Utrecht een groeiende stad is, op de wijze waarop Utrecht de afgelopen 900 jaar is gegroeid, eerst binnen de singels, later ook buiten de singels en de verschillende dorpen. Door die

gedeelde geschiedenis zichtbaar te maken, wordt gebouwd aan de gezamenlijke toekomst. Hij dient hiertoe motie 147 in, Maak de geschiedenis en groei van Utrecht zichtbaar, met de opdracht:

Raadsvergadering van 8 juli 2021 1. in elk van de 10 wijken een beeldbepalende herinnering aan onze gedeelde geschiedenis en de groei van de stad uit te lichten, te verbinden met de viering van 900 jaar Utrecht en de geschiedenis van de betreffende wijk/buurt;

2. dit te doen in samenspraak met de Vereniging Oud-Utrecht en de Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn.

Hij dankt het college en de collega's voor de lange en goede debatten over deze stukken. Dat is belangrijk voor een levendige democratie.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt het aan de ene kant heel fijn dat de samenleving in een

sneltreinvaart is geopend, maar aan de andere kant baart het haar zorgen dat het aantal besmettingen weer oploopt.

Haar fractie maakt zich ook over andere zaken zorgen, omdat mensen weer in hun oude fouten schieten en blijkbaar denken dat ze zich even niet verantwoordelijk hoeven te voelen voor het

algemeen belang. Dit betekent dat als er niets wordt gedaan, de verschillen in de samenleving groter

worden, de publieke ruimte en lucht viezer, de huizen duurder en de klimaatcrisis ernstiger. Om koers te zetten naar het nieuwe anders, om ongelijkheid te verminderen en klimaatverandering te keren, moet er krachtig worden tegengestuurd.

Ze complimenteert het college daarom dat het ervoor kiest te blijven investeren in groen en schone

mobiliteit, het ondersteunen van inwoners die zonder die steun geen eerlijke kansen krijgen en in de werkgelegenheid van de toekomst. De GroenLinks-fractie vindt dat dit tegensturen soms net iets krachtiger mag en heeft daartoe suggesties gedaan. De GroenLinks-fractie vindt dat er bij het

economische beleid nog meer moet worden gedaan voor het realiseren van werk voor mensen met weinig of een praktische opleiding, bijvoorbeeld door het stimuleren van de wijkeconomie. In het

najaar komt ze hierop terug. Ze pleit voor het meer inzetten van klassenassistenten in het onderwijs, om de kansengelijkheid in het onderwijs te vergroten. Ze dient hiertoe motie 148 in,

Onderwijsassistenten, mede namens de fracties van ChristenUnie, D66, PvdA, DENK, VVD, SP, PvdD, PVV en CDA met de opdracht:

- onderwijsassistenten onderdeel te maken van maatregelenpakket 3 door dit toe te voegen aan actielijn "Versterken toeleiden naar toekomstbestendig werken via marktgroepen Onderwijs, Gezondheid, Bouw en ICT".

Ze vraagt de toezegging dat de wethouder in gesprekken met schoolbesturen aankaart hoe het

bevorderen van inclusie en tegengaan van segregatie als subdoelstellingen alsnog onderdeel kunnen worden van de doelstelling eerlijke kansen, en de raad in de eerder toegezegde brief te informeren hoe dit een plek krijgt in de Voorjaarsnota- en programmabegrotingssystematiek.

De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of inclusie en het tegengaan van segregatie bij het aanmeldbeleid niet beter verankerd hadden moeten zijn, zodat er beter op kan worden gestuurd. Hij constateert dat die inclusieve school er niet van komt en dit met een beetje pech bij de nieuwe coalitievorming moet worden geregeld.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt de doelstelling eerlijke kansen breder dan het aanmeldbeleid. Ze vervolgt met goede stageplekken voor alle mbo-leerlingen en is blij dat de wethouder heeft

toegezegd bij nadere regels over het tegengaan van stagetekorten iets op te nemen over een eerlijke stagevergoeding. Ze vraagt een toezegging op het tegengaan van stagediscriminatie.

In de cultuursector heeft de groep zzp'ers zware klappen gehad. Een kwart belandde onder de

armoedegrens en de helft heeft de sector noodgedwongen verlaten. Landelijk gebeurt er weinig of

7

Raadsvergadering van 8 juli 2021

8

niets. Daarom dient ze motie 149 in, Laat culturele zzp'ers niet door het ijs zakken, mede namens de fracties van D66, PvdA, ChristenUnie en Student & Starter, met de opdracht:

1. in gesprekken met culturele instellingen en zzp’ers in de culturele sector te inventariseren of het Utrechtse Herstel- en Innovatiepakket voldoende terecht komt bij zzp’ers;

2. actief maatregelen uit het Herstel- en Innovatiepakket aan te passen of te versimpelen als deze niet goed aansluiten of te ingewikkeld zijn en daardoor niet ten goede kunnen komen aan zzp’ers in de culturele sector,

3. in gesprek met de Kunstenbond, de Creatieve Coalitie en zzp’ers in de culturele sector om te

zoeken naar oplossingsrichtingen om de positie van zzp’ers in de culturele sector te versterken, indien er een volgend steunpakket komt van het Rijk;

4. bij een eventueel volgend steunpakket de positie van zzp’ers in de culturele sector zoveel mogelijk te versterken;

5. zelf als gemeente de komende tijd waar mogelijk meer opdrachten te geven aan Utrechtse zzp’ers in de culturele en creatieve sector.

De GroenLinks-fractie is blij dat voor dB's een oplossing is gevonden en blijft op de voet volgen of deze en andere laagdrempelige initiatieven goed terechtkomen in de nieuwe plannen.

Het onderzoek naar het slavernijverleden toont aan dat de betrokkenheid van de stad Utrecht groot

was. Na de zomer wordt hierover gesproken en wat de GroenLinks-fractie betreft maken stadsbestuur en raad dan ook excuses als stad, in de erkenning dat de pijn uit het verleden het heden nog altijd inkleurt. Ze steunt de motie van de DENK-fractie om naamsverandering van nakomelingen van tot slaaf gemaakten eenvoudiger en goedkoper te maken, evenals andere voorstellen die de pijn verlichten.

Er wordt veel gebouwd en het lukt steeds beter afspraken te maken over betaalbare woningen die passen bij de Woonvisie. Ze is blij met de toezeggingen van het college over meer inzet op flexwoningen en kijkt uit naar concrete locatievoorstellen in oktober.

Om vaart te maken met wonen boven winkels is extra gereedschap nodig. Daarover zal de D66-fractie een motie indienen, mede namens de GroenLinks-fractie.

Het college heeft toegezegd haar huurders dezelfde ondersteuning te bieden als corporaties doen:

bevriezing van huur en maatwerk wanneer huurders daarom vragen, zoals een tijdelijke huurverlaging, en haar negentien huurders daarover te informeren.

Parallel aan deze Voorjaarsnota worden de plannen voor mobiliteit en de 10-minutenstad besproken. De laatste zet fietsers en voetgangers op 1. Dit betekent een fijnmazig netwerk met gespreide

fietsstromen, zeker rond het centrum. Bij grote barrières zijn tunnels nodig. Daarom steunt ze het amendement dat de D66-fractie zal indienen om de Nicolaas Beetstunnel dichterbij te brengen.

Het college zet vaart achter de verkenning naar extra mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie. Haar fractie vindt dat er een tandje bij mag voor de Voordorpse polder. Om mee te tellen bij de RES moet er voor 2025 een concreet plan liggen. Daartoe dient ze motie 150 in, Vaart maken met

ontwikkeling Voordorpse polder, mede namens de fracties van D66, Student & Starter en PvdD met de opdracht:

1. de verkenning voor gebiedsontwikkeling Voordorpse polder te starten in 2022;

2. deze gebiedsontwikkeling prioriteit te geven en daarvoor geld vrij te maken uit middelen voor de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU);

3. samen met bewoners, andere belangengroepen en organisaties deze verkenning te starten en vorm te geven en daarbij nadrukkelijk te kijken naar bewoners en organisaties uit Noordoost Utrecht;

4. in de verkenning ook in te gaan op bestaande flora en fauna in de polder, alsook eventuele aanvliegroutes van vogels en vleermuizen;

Raadsvergadering van 8 juli 2021

9

5. over de voortgang te rapporteren aan de raad in Q2 van 2022. De motie heeft betrekking op de RSU en de RES.

De heer Gilissen (VVD) vraagt hoe mevrouw De Boer kijkt naar dekking van de voorstellen die zij doet, zoals voor het amendement over de Nicolaas Beetstunnel en de verbreding van subsidieregelingen.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) antwoordt dat er geld is uitgetrokken voor de maatregelenpakketten. Ze heeft gevraagd zzp'ers daarin mee te nemen. De grens van die pakketten is nog niet bereikt. Ze vindt dat de gemeente in dezen eerlijk moet verdelen en ook zzp'ers een kans moet geven.

Ze vervolgt dat de GroenLinks-fractie wil onderzoeken of duurzaamheid kan worden gestimuleerd met een groene heffingskorting. De PvdD-fractie zal hierover een motie indienen.

Ze wil een stookverbod als de stookwijzer aangeeft dat er niet gestookt kan worden. De brief die de wethouder heeft toegezegd voor september, zal haar fractie zeker agenderen.

Ze pleit voor het verstrekken van natuurrechten, te beginnen met Amelisweerd. De wethouder gaat in gesprek met juristen die deze mogelijkheid hebben onderzocht. Ze kijkt uit naar de bevindingen.

Ten slotte, om de klimaatcrisis te stoppen, het gebrek aan betaalbare woonruimte te verminderen en iedereen eerlijke kansen te geven, kan de gemeente het zich niet veroorloven af te wachten hoe Nederland uit deze crisis komt. Daarom moet er gericht worden geïnvesteerd en krachtig

tegengestuurd. Daartoe dienen de voorstellen van de GroenLinks-fractie en daartoe zal ze die voorstellen steunen die hieraan bijdragen.

De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat Utrecht beter verdient. De kansenongelijkheid neemt toe en er gebeurt onvoldoende om het tij te keren. De afgelopen anderhalf jaar heeft de coronacrisis de

verschillen uitvergroot. Daarom moeten er nu andere keuzes worden gemaakt voor een nieuw en beter normaal voor mensen die amper kunnen meekomen in de stad. Het grote geld heeft het voor het zeggen bij de ontwikkelingen in Utrecht, zodat de tweedeling toeneemt. Het afgelopen jaar had

moeten worden benut om het tij te keren. Dat is niet gebeurd en in de Voorjaarsnota worden die

keuzes niet gemaakt. Er moet namelijk ongelijk worden geïnvesteerd om te zorgen voor gelijke kansen voor iedereen. De coalitieonderhandelingen volgend jaar kunnen daarvoor niet worden afgewacht; dan is het te laat. Bovendien kan er een rechts-liberaal blok zitten die deze keuzes niet maakt, en onder het mom van financieel degelijk beleid de publieke voorzieningen gaat uitkleden, waarbij de meest kwetsbare Utrechters worden geraakt.

Ook in de stad leven zorgen over de tweedeling. Het gebrek aan betaalbare woningen dreunt door in elke wijk. De verschillen tussen de wijken vallen op, daarin is ook een tweedeling te horen.

Het college heeft de afgelopen weken een aantal mooie toezeggingen gedaan, zoals onderzoek naar

de kosten van de fair practice code om de eerlijke beloning van creatieve makers onderdeel te maken

van de volgende cultuurnota. De PvdA-fractie pleit voor een flinke verhoging van het budget hiervoor. Spreker vraagt de toezegging dat de resultaten er deze raadsperiode zullen zijn.

Het college heeft toegezegd de TONK-regeling te veranderen door de eis van zelfstandig wonen te laten varen, zodat ook jongeren er aanspraak op kunnen maken. Ook is toegezegd dat ex-

gedetineerden worden ingezet als ervaringsdeskundigen bij de aanpak van veiligheid en ondermijning. Hij vraagt de burgemeester aan te geven hoe zij dit concreter gaat invullen.

De PvdA-fractie mist in de Voorjaarsnota het lef om echt bij te sturen om de kansenongelijkheid tegen te gaan. Daarom doet de PvdA-fractie voorstellen voor betaalbaar wonen, jongeren en gezondheidsverschillen.

Het college slaagt er niet in de macht van ontwikkelaars te breken en betaalbare woningen te

Raadsvergadering van 8 juli 2021

10

realiseren, terwijl de verkoop van sociale huurwoningen door gaat. Bij de RSU zal hij enkele voorstellen doen om dit tij te keren. Hier doet hij er twee, te beginnen met de GREX-winsten. Het college doet hier al jaren niets mee, uit overprudentie. Er wordt een onderzoek gedaan over de hoogte van die winsten. Hij dient de motie in om hieraan sturing te geven, motie 151, Winsten grondexploitatie voor betaalbaar wonen, mede namens de fracties van GroenLinks en D66, met de opdracht:

1. het onderzoek naar realistischer begroten, op basis van de aanbeveling van de accountant, te

benutten om te onderzoeken hoe op een verantwoorde manier de winsten uit grondexploitaties voortaan wél begroot kunnen worden;

2. hierbij ook te bepalen hoe middelen die vrijvallen te benutten voor extra sociale huur en

middeldure huur- en koopwoningen, bijvoorbeeld deze middelen te storten in de reserve betaalbaar wonen.

De heer Gilissen (VVD) vraagt wat de heer Van der Zweth precies bedoelt. In de perioden dat het goed ging met de stad, heeft de gemeente winstnemingen kunnen doen uit de GREX. Wat wil hij anders?

De heer Van der Zweth (PvdA) wil kijken naar de hoogte van de GREX, omdat nu alleen het absoluut noodzakelijke eruit wordt gehaald. Volgens de accountant is de gemeente hierin overprudent.

Bovendien wil spreker die winsten goed gaan ramen, zodat uitgaven daarop kunnen worden voorspeld en er iets kan worden gedaan op het terrein van betaalbaar wonen.

De heer Gilissen (VVD) vraagt of de heer Van der Zweth de risico's ziet die daarmee gemoeid gaan. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat de risico's binnen de GREX worden afgedekt, de GREX-en elkaars risico's afdekken en de gemeente reserves heeft. Zelfs in dit crisisjaar zit het daarmee nog goed.

De heer Gilissen (VVD) merkt op dat er dit jaar winstnemingen uit de GREX worden gedaan die worden betrokken bij de integrale afweging. Waarin zit het verschil met het voorstel in de motie?

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dit ad hoc beleid is, met ad hoc keuzes, terwijl het om een duurzame stroom aan winsten gaat. Bovendien kan er meer winst uit gehaald worden dan nu wordt gedaan.

Hij pleit ervoor te stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen; daaraan is immers een groot

tekort. Daartoe dient hij motie 152 in, Stop de verkoop van sociale huurwoningen, met de opdracht:

- om binnen drie maanden via een brief aan de Utrechtse corporaties te laten weten dat zij per direct moeten stoppen met verkoop van sociale huurwoningen in de stad.

Mevrouw Schilderman (D66) vraagt waarom de PvdA-fractie niet gaat voor meer sociale huurwoningen en ze de mogelijkheid niet openlaat om sociale huurwoningen te verkopen. Ook vraagt ze naar de

oplossingen van de PvdA-fractie om ervoor te zorgen dat de woningcorporaties middelen hebben om woningen te bouwen.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dit al acht jaar niet is gelukt. Naar de woningen die worden verkocht zou geen vraag meer zijn, terwijl de vraag enorm is. Hij ziet dit bijvoorbeeld in Zuilen.

De PvdA-fractie heeft in de afgelopen periode veel voorstellen gedaan om mogelijkheden te bieden,

Raadsvergadering van 8 juli 2021

11

zoals actief grondbeleid, of om grote bedragen naar betaalbaar wonen te brengen, om het verschil te kunnen maken. Uiteindelijk zullen de woningcorporaties van de verhuurderheffing af moeten, want dan ontstaat ook ruimte. Verkoop van sociale huurwoningen in wijken die populair worden, werkt segregatie in de hand. Die fout moet men niet maken.

Mevrouw Schilderman (D66) constateert dat de heer Van der Zweth het beleid op dit vlak, zoals in de Woonvisie, niet serieus neemt. Waarom mag een complex niet worden aangepakt, als er een hoog percentage sociale huurwoningen in die wijk is?

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt: omdat mensen twaalf jaar op de wachtlijst staan. Sociale huurwoningen die worden verkocht, komen niet elders terug. In nieuwe wijken zitten de laagste percentages.

Hij vervolgt met de parken, die leefbaar, gezellig, schoon en toegankelijk moeten zijn. Een

parkconciërge kan hieraan bijdragen: een vast gezicht en aanspreekpunt. Dit is nuttig werk en mensen worden aan het werk geholpen. Hiertoe dient hij motie 153 in, Conciërge voor Utrechtse parken, mede namens de PvdD-fractie, met de opdracht:

- bij verschillende parken in Utrecht een parkconciërge (basisbaan) aan te stellen, die de leefbaarheid en veiligheid waarborgt en aanspreekpunt is voor omwonenden.

Hij is het eens met mevrouw Sturkenboom dat de parkconciërge een gastheer of gastvrouw moet zijn en niet repressief moet overkomen.

Hij antwoordt de heer Bos dat het niet gaat om Melkertbanen, omdat men daar tijdelijk in zat, maar om basisbanen, die structureel zijn en in dit geval nuttig voor parken en wijken.

Hij wijst de heer Gilissen op de overwegingen, waarin staat dat het geld moet worden gevonden in het Programma openbare ruimte en groen. In 2020 werd dit gedaan voor verkeersregelaars en

schoonmakers. Bovendien, als in de motie een andere dekking staat, gooit de coalitie alles op slot. Hij gelooft erin dat de inzet van parkconciërges besparingen oplevert, omdat daarmee overlast en troep worden verminderd.

De heer Gilissen (VVD) betreurt dat het niet lukt met de coalitie het gesprek te voeren over de dekking. Maar dat ontslaat de oppositie niet van het aandragen van een solide dekking, zeker als het erom gaat mensen aan de slag te helpen.

De heer Van Steeg (CDA) vraagt of schone parken niet de verantwoordelijkheid is van de mensen zelf. Ook vraagt hij naar de inhoud van deze basisbanen.

De heer Van der Zweth (PvdA) bevestigt dat schone parken de verantwoordelijkheid van mensen zelf is, maar vindt een conciërge daarbij helpen kan. De inhoud van de baan gaat om gastheerschap, mensen aanspreken, een praatje maken of contactpersoon zijn.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) is getriggerd door de opmerking dat er met deze inzet op andere

gebieden kan worden bespaard. Dat klinkt alsof deze mensen in de plaats komen van mensen die een baan bij de gemeente hebben. Ze hoopt dat ze dit verkeerd heeft begrepen.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat het niet om verdringing gaat. Er kunnen veel taken

opgepakt worden die nu niet gebeuren. Wellicht voorkomt dit escalatie, maar dat is iets anders dan verdringing.

Raadsvergadering van 8 juli 2021

12

Hij vervolgt dat het onderwijs voor corona al onder druk stond en dit het afgelopen anderhalf jaar niet minder is geworden. Hij vraagt een toezegging van de wethouder voor een gerichte aanpak op

studenten met schulden en bij hen TONK en andere maatregelen actief onder de aandacht te brengen. Er is een structureel tekort bij voorschoolse educatie (VE) na een korting door het Rijk. Het bereik van VE loopt terug. Ongelijk investeren voor gelijke kansen betekent dat de gemeente de

verantwoordelijkheid moet nemen en budget moet zoeken voor kinderen die deze steun nodig

hebben. Hiertoe dient hij motie 154 in, Verhoog het bereik en de kwaliteit van de voorschoolse educatie, met de opdracht:

1. het budget voor voorschoolse educatie in 2022 bij de Programmabegroting te verhogen met 1,5 miljoen euro naar de hoogte van het budget van 2020.

Hij suggereert dit te bekostigen uit de verhoging van de Toeristenbelasting.

Voor gelijke kansen in het onderwijs is het nodig om een volledig beeld te krijgen van de situatie in Utrecht. Daarom vraagt spreker de toezegging een staat van het onderwijs op te stellen en met de raad te delen.

De cijfers over het lerarentekort zijn alarmerend. Dit raakt de scholen die het al lastig hebben

onevenredig hard. Hij vraagt de toezegging dat de wethouder in gesprek gaat met schoolbesturen over wat extra nodig is en de coördinatie te pakken van het aantrekken en begeleiden van zij-

instromers en nieuwe instromers in het onderwijs, te beginnen met informatievoorziening op een centrale plek. Hij houdt een motie achter de hand.

De gezondheid verschilt in Utrecht enorm per wijk. De afgelopen anderhalf jaar en met het vaccineren nemen die verschillen alleen maar toe. Er is een meer samenhangende aanpak nodig om op alle

beleidsterreinen te werken aan het terugdringen van gezondheidsverschillen. Spreker denkt aan een gezondheidstoets bij elk raadsvoorstel en komt er op een later moment op terug.

Zijn fractie twijfelt aan de vorm die is gekozen voor de praktijkondersteuners jeugd. Ze houdt de

vinger aan de pols en als deze niet leiden tot ontlasting van huisartsen en snellere hulp voor jongeren, komt ze er bij de programmabegroting op terug.

De wethouder heeft een actieplan Utrecht Zorg toegezegd in het kader van het personeelstekort in de

zorg. Aandachtspunten voor de PvdA-fractie zijn daarbij de mate waarin opleidingen aansluiten op de praktijk, de impact van een hoog aantal nieuwe en jonge medewerkers en hun begeleiding, rekening

houdend met de capaciteit, de hoogte en ontwikkeling van administratieve lasten en regeldruk, en de betekenis van de inzet van cocreatie voor de tijd en ruimte voor het reguliere werk. Dit staat in het dictum van een motie, maar spreker hoopt dat hij die niet hoeft in te dienen.

Het college zal een maatschappelijk initiatief op het gebied van financiële ouderenmishandeling

steunen. Dit vindt de PvdA-fractie onvoldoende, passief en te afwachtend. Hij dient daarom motie 155 in, Start alliantie tegen financiële ouderenmishandeling, met de opdracht:

1. het initiatief te nemen in het vormen van een "Lokale Alliantie Financieel Veilig Ouder Worden" door diverse publieke en private partijen op dit terrein bijeen te brengen;

2. samen met de partijen een aanpak met concrete acties en doelen te ontwikkelingen om gezamenlijk financiële ouderenmishandeling aan te pakken;

3. de raad over de voortgang van dit initiatief uiterlijk eind 2021 te rapporteren.

Schulden hebben een impact op het inkomen en de gezondheid. In Overvecht is een proef gedaan om

schulden versneld kwijt te schelden. Die is door corona vroegtijdig gestopt. Spreker stelt voor die weer op te pakken en te experimenteren met het vergaand kwijtschelden van schulden en dient daartoe motie 156 in, Schulden kwijtschelden, mede namens de fracties van SP, PvdD en DENK met de opdracht:

1. als onderdeel van de wijkaanpak Samen voor Overvecht te experimenteren met het volledig of sterk

Raadsvergadering van 8 juli 2021

13

versneld kwijtschelden van problematische schulden in Overvecht;

2. deze plannen voor de zomer van 2022 voor te leggen aan de gemeenteraad.

Hij antwoordt mevrouw Schilderman dat de coronasanering een goede stap is. Het idee van de proef is het heel snel kwijtschelden van schulden, mensen te helpen bij het stabiliseren van hun schulden, een goed inzicht daarin te verwerven en ze nazorg te geven om te voorkomen dat het weer fout gaat. Mevrouw Schilderman (D66) heeft het idee dat de aanpak van de schuldsanering in verband met

corona is dat er voortvarend mee aan de slag wordt gegaan. Waarom denkt de heer Van der Zweth dat een pilot beter is?

Ze wijst op het doel dat iemand duurzaam uit de schulden komt. Hiervoor is een zorgvuldig proces nodig. Blijkbaar kiest de heer Van der Zweth voor snelheid en minder begeleidingskosten.

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat er in de schuldenindustrie meer moet veranderen dan de coronasanering alleen, hoe goed die stap ook is. Mensen hebben vaak al heel lang schulden voordat

ze zich melden en dan duurt het nog weer twee jaar voordat ze het hulpverleningstraject van twee jaar ingaan. Zijn fractie stelt voor deze mensen in een heel korte termijn schuldenvrij te maken en daarna

te begeleiden. Een half jaar dienstverlening en hulpverlening is duurder dan kwijtschelden. Hij zegt dat mensen die noodgedwongen drie jaar op een houtje moeten bijten, daarmee niet afleren schulden te maken. Die methode hoort bij het verleden. Bij het afleren horen hulpverlening, begeleiding en zorg en die moet de gemeente blijven leveren.

Spreker vervolgt met zijn laatste aandachtspunt, de participatie en samenwerking met bewoners. Die

zijn de afgelopen acht jaar constant een farce geweest. De debatten erover stellen hem niet gerust en in de stad hoort hij dezelfde geluiden, zoals over het Ledig Erf. De gemeente moet dit de komende

periode beter doen en durven openstaan voor de agenda van onderop. Bij het mobiliteitsplan zal zijn fractie hiervoor voorstellen doen. Een verandering in cultuur en werkwijze van dit en het volgend college is hard nodig.

De PvdA-fractie maakt in haar voorstellen de keuze voor ongelijk investeren voor gelijke kansen om

de tweedeling in de stad tegen te gaan. Hij hoopt op steun in de raad, met name van de linkse fracties. Mevrouw De Boer (GroenLinks) merkt op dat de ongedekte moties soms het karakter hebben van een amendement, maar omdat ze ongedekt zijn, de kwalificatie motie hebben gekregen. Dat maakt het

voor spreekster ingewikkeld om zo'n motie te steunen. Waarom heeft de heer Van der Zweth er niet voor gekozen er een amendement van te maken, zodat duidelijk is waar het geld vandaan komt?

De heer Van der Zweth (PvdA) verandert de motie over de VE graag in een amendement waarin de

tekorten mogen worden gedekt door de verhoging van de toeristenbelasting, als de GroenLinks-fractie dat zou steunen. Hij wijst erop dat sommige moties geen enkele dekking nodig hebben, zoals het stopzetten van de verkoop van sociale huurwoningen. Hij hoopt op de steun van de GroenLinksfractie.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) meent dat de heer Van der Zweth niet voor niets zegt dat hij het nog een keer probeert, omdat de discussie over de verkoop van sociale huurwoningen al de hele

raadsperiode wordt gevoerd. Hij wil een algemeen verbod en zij wil daarin nuancering aanbrengen, dat ervoor wordt gezorgd dat er in andere buurten meer sociale huurwoningen terugkomen. Dat verschil van mening is nog niet van tafel.

Raadsvergadering van 8 juli 2021

14

De heer Van der Zweth (PvdA) wijst erop dat de verkoop niet alleen in wijken plaatsvindt met een

bovengemiddeld aantal sociale huurwoningen, maar ook in wijken met een veel lager aantal, zoals in Noordwest. De verkoop vindt met name plaats op populaire plekken waar niet veel sociale

huurwoningen staan. Daarbij heeft de PvdA-fractie de GroenLinks-fractie ook niet aan haar zijde

gehad. Er valt over te praten om in wijken met veel sociale huurwoningen een uitzondering te maken, maar dat is niet aan de orde.

Mevrouw Schilderman (D66) is blij dat veel mensen hun vaccinatie ophalen, maar wijst erop dat nog

niet iedereen is gevaccineerd en de besmettingen oplopen, met name onder de groep die nauwelijks de kans heeft gehad om zich te laten vaccineren. Ze is trots op de inzet van de GGD op extra acties, zoals prikbussen. Ze zal de aanpak om de vaccinatiegraad te verhogen nauwlettend in de gaten houden en doet een oproep aan iedereen om zich te laten vaccineren.

De coronacrisis laat schade achter in de stad. Daarom kiest haar fractie ervoor om niet te bezuinigen, maar te investeren in voorzieningen, bestaanszekerheid, werk, een groene en bereikbare stad en mensen die er wonen.

De coronasanering wordt ingezet om mensen in één keer van hun schulden af te helpen. Via versneld vernieuwen worden mentale problemen bij jongeren snel gesignaleerd en het liefst voorkomen. 90 bedrijven kregen een corona-overbruggingskrediet, er wordt extra geld uitgetrokken voor de

versterking van het stadscentrum en er komt meer groen in wijken zoals Rivierenwijk en Noordwest.

Ze is trots dat het in Utrecht lukt de herstelpakketten rond te krijgen. Voor structurele oplossing is de gemeente afhankelijk van Den Haag.

Er komt een incidentele bijdrage voor de jeugdzorg, maar er is een structurele bijdrage nodig. Ze

vertrouwt erop dat het college zich hier hard voor blijft maken. Het is belangrijk dat er een goed plan komt voor het inzetten van de incidentele middelen voor het terugdringen van de wachtlijsten en het versterken van de jeugdzorg. Ze hoort hier graag iets over van het college.

Ze zal vier voorstellen doen, een op het gebied van wonen, twee op het gebied van groen en een over

hoe iedereen kan meedoen. ze houdt het daarbij, ook vanwege de financiële situatie en de ambtelijke capaciteit.

Ze beaamt de opmerking van de heer Gilissen dat een deel van die investeringen wordt betaald door

Utrechters, bewoners en ondernemers, veel meer OZB gaan betalen en veel meer hebben betaald voor parkeren op straat. De OZB wordt verhoogd en afhankelijk van hun bezit, hebben mensen daar last

van. Voor ondernemers komt er een compensatiefonds. Deze moeilijke keuze heeft de coalitie moeten maken, omdat heel Utrecht er slechter uit zal zien als dit niet wordt gedaan. Ze vindt het reëel om

mensen aan te slaan op het bezit dat ze hebben en het gebruik dat ze maken van de openbare ruimte. De heer Gilissen (VVD) vindt die eenmalige post van € 750.000 voor ondernemers een doekje voor het bloeden. Hij vraagt of er niet heel snel duidelijkheid moet komen over hoe dit geld zal worden besteed.

Mevrouw Schilderman (D66) gaat ervan uit dat voor niets de zon opgaat en ook investeringen moeten worden betaald. Ook zij kan niet wachten op de uitwerking. Zo snel mogelijk na de zomer heeft haar voorkeur.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) herinnert eraan dat de VVD-fractie hoog van de toren blies over de onterechte OZB-verhoging, maar nu blijkbaar instemt en daarvoor een bevriezing van de OZB in de toekomst teruggeeft. Hij hoopt dat de D66-fractie dit kan beamen.

Raadsvergadering van 8 juli 2021

15

Mevrouw Schilderman (D66) weet dat de VVD-fractie liever niet de lasten verhoogt, maar bezuinigt. Dat is niet de voorkeur van de D66-fractie, want zij vindt het belangrijk om juist nu te investeren. De D66-fractie wil alle kansen aangrijpen om nieuwe woonruimte te creëren, zoals door het bewoonbaar maken van leegstaande ruimten boven winkels. Ze dient hierover motie 157 in,

Stimuleren wonen boven alle winkels, mede namens de fracties van GroenLinks, VVD, Student & Starter en ChristenUnie, met de opdracht: -

de oppervlakte-eis die geldt voor het aanvragen van de subsidie voor het uitvoeren van een

haalbaarheidsonderzoek uit het fonds ‘toevoegen woonruimte’ te verlagen van 300m² naar 100m² per object. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt in hoeverre de D66-fractie het een goed idee vindt om ook wonen in leegstaande winkels mogelijk te maken. Het aantal leegstaande winkelpanden neemt immers toe. Mevrouw Schilderman (D66) erkent dat leegstaande winkelpanden een probleem zijn, omdat ze een

negatief effect hebben op de winkelpanden eromheen. Ze is blij met het plan om de leegstand tegen te gaan. Bij leegstaande panden op een rij aan de rand van een winkelgebied kan worden bekeken of de hele straat omgekat kan worden, in overleg met de ondernemers die er nog zitten. Daarvoor is al beleid.

De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of hij goed begrijpt dat mevrouw Schilderman ervoor is om in

winkelgebieden te bekijken of er winkels kunnen worden samengevoegd of verplaatst, zodat aan de randen ervan woningen kunnen komen. Kan dit ook in het kernwinkelgebied van de binnenstad?

Mevrouw Schilderman (D66) vindt dat niet logisch voor het kernwinkelgebied van de binnenstad. Er wordt juist gekeken hoe het aantrekkelijk kan blijven voor mensen om te gaan winkelen in die

gebieden. Als daar hele strips worden uitgetrokken, veroorzaakt dit rot in het kernwinkelgebied. Dat wil de D66-fractie niet.

De heer Van Heuven (PvdD) wijst erop dat het stadsbestuur strips heeft toegevoegd. Zo zijn Hoog

Catharijne, de Bijenkorf en het Stadspostkantoor groter geworden. Bovendien winkelen mensen steeds meer online. Is het niet logischer dat voor de strips die zijn toegevoegd, wordt gekeken naar andere strips die voor woningen kunnen worden ingericht?

Mevrouw Schilderman (D66) vindt het heel logisch dat de binnenstad is gegroeid, daar er veel meer

mensen in Utrecht zijn komen wonen. Dit biedt een kans aan Utrechtse ondernemers om iets nieuws te beginnen. Centra hebben heel belangrijke functies, ook het centrum van Leidsche Rijn. Juist daar moet worden geïnvesteerd in het tegengaan van leegstand.

De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de D66-fractie ervoor is de investering in winkelgebieden uit te breiden, juist in wijken waar dit nodig is. Hij pleit ervoor dat te doen en hoopt dat de D66-fractie daarmee kan instemmen.

Mevrouw Schilderman (D66) legt uit dat haar voorstel gaat over wonen boven winkels. Er is onderzoek

gedaan waar investeren in winkelgebieden het hardst nodig is en daarop wordt ingezet. Het is vreemd om dit te doen waar er minder behoefte is. Ze kijkt uit naar de onderbouwing van de heer Van Steeg

Raadsvergadering van 8 juli 2021

16

voor andere gebieden. Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt het prettig dat wordt gekeken of op de lege plekken winkels of

bedrijvigheid kan komen. Dit lukt niet altijd. Ze hoort mevrouw Schilderman zeggen dat een leeg pand beter is voor de buurman met zijn kleine winkeltje dan een woning. Spreekster is het daar niet mee eens.

Mevrouw Schilderman (D66) vindt een leeg pand zeker niet goed voor de buurman. Wel is het goed

met hem te investeren in de vraag hoe er weer een ondernemer in dat leegstaande pand kan komen. Volgens spreekster is er veel behoefte aan plekken om te ondernemen, maar is er nog veel

onzekerheid, zeker bij kleine ondernemers. De gemeente heeft de rol ze daarin bij te staan. De heer Sungur (DENK) vraagt hoe de D66-fractie staat tegenover horeca die voor de bovenverdieping geen vergunning krijgt, omdat daarnaast wordt gewoond. Daardoor is er nu sprake van leegstand. Volgens het horecakader wordt hier zeer terughoudend mee omgegaan.

Mevrouw Schilderman (D66) kan zich voorstellen dat bij het toestaan van horeca en wonen wordt gekeken hoe die twee zich tot elkaar verhouden. In een drukke stad hoort men elkaar.

Ze vervolgt dat de openbare ruimte opnieuw is ontdekt en gewaardeerd. Het verwijderen of blokkeren van bankjes hoort daar niet bij. Volgens de wethouder wordt dit alleen in uiterste nood gedaan.

Volgens de D66-fractie is die noodzaak er bijna nooit. Ze vindt dat er meer bankjes moeten komen en geen bankjes mogen worden weggehaald. Ze wijst daarbij op mensen zonder tuin of mensen die moeilijk ter been zijn.

De heer Gilissen (VVD) vraagt hoe mevrouw Schilderman het taxeert dat er een toiletvoorziening is

weggehaald bij de P+R Papendorp, terwijl de raad veel aandacht heeft voor goede toiletvoorzieningen. Moet de raad de wethouder niet oproepen die toiletvoorziening zo snel mogelijk terug te plaatsen? Mevrouw Schilderman (D66) deelt dat van harte met de heer Gilissen.

De pandemie heeft de gemeente gedwongen tot nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld op het vlak van

participatie en maatschappelijke opvang. Bewoners van monumentale panden willen graag investeren in duurzaamheid, maar de gemeente houdt dit af. In dit kader dient ze motie 158 in, Meer dan monumentale waarden, mede namens de fracties van ChristenUnie, PvdD, Student & Starter, Stadsbelang Utrecht, PvdA, VVD en GroenLinks, met de opdracht:

1. een pilot te starten voor het beoordelen van minstens 10 vergunningaanvragen voor het

verduurzamen van monumenten, waarin naast de afdeling erfgoed expliciet ook de afdeling energie wordt betrokken in de beoordeling;

2. hieruit te leren hoe het vergunningenproces versneld zou kunnen worden en welke

energiebesparende ingrepen eenvoudiger mogelijk gemaakt zouden kunnen worden en over de geleerde lessen te rapporteren aan de raad voor het einde van 2022.

De heer Van Deún (PVV) vraagt hoe D66-fractie ertegen aankijkt als zonnepanelen zichtbaar zijn op die panden. Hij zal later een motie indienen waarin staat dat ze niet zichtbaar moeten zijn.

Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat monumenten haar lief zijn en ze daarom dit voorstel doet. Het kan niet zo zijn dat de hele stad verduurzaamd, op de toekomst gericht, en de monumentale

Raadsvergadering van 8 juli 2021

17

panden stil blijven staan en er nooit sprake is van vooruitgang of verduurzaming. Dat is geen

duurzame manier om monumentale panden te behouden. Zonnepanelen kunnen best zichtbaar zijn, als dit omkeerbaar is in de toekomst.

Ze wil dat er een rode loper uitgaat voor de fiets met meer fietspaden, mogelijkheden voor snelle en

rustige fietsers en meer bruggen en tunnels. Ze dient hiertoe amendement 60 in, Nicolaas Beetstunnel, mede namens de fracties van GroenLinks en ChristenUnie met het besluit,

aan beslispunt 1 van het raadsvoorstel Meerjarenperspectief Ruimte 2021 de volgende tekst toe te voegen: -

"waarbij er 400.000 euro onttrokken wordt ten behoeve de studie fietstunnel Nicolaas Beetsstraat

en in aanvulling op de besluitvorming in het MPR het krediet voor de studie fietstunnel Nicolaas Beetsstraat in 2021 vrij te geven, zodat nu al met de studie gestart kan worden;" en voorts,

met de relevante partners, zoals ProRail, NS en I&W, te werken aan een studie ten behoeve van de

realisatie van de Nicolaas Beetstunnel, bij de Voorjaarsnota 2022 terug te komen met een voorstel indien deze middelen onvoldoende blijken voor een studie.

Ze vindt het nodig dat er op meer plekken wordt gewerkt aan het slechten van barrières. Het spoor is een heel belangrijke barrière. Volgens eerdere verkenningen kan deze tunnel een belangrijke

bijdragen leveren aan het fietsnetwerk. Immers, de Van Sijpesteijntunnel is heel druk. De vraag is wat de Nicolaas Beetstunnel gaat kosten en of die uitvoerbaar is.

Utrecht is een stad voor iedereen, maar dat is niet altijd zo geweest. Daarom vindt ze het onderzoek naar het slavernijverleden van Utrecht van groot belang. De voorgangers in het ambt van

stadsbestuurders hebben geprofiteerd van hun betrokkenheid bij de slavenhandel. De pijnlijke

conclusies uit het rapport vragen om een vervolg. Het is goed dat mensen in Utrecht kennis kunnen nemen van dit verleden.

De heer Gilissen (VVD) slaat aan op de formulering, want het gaat niet om alle voorgangers van de stadsbestuurders, maar een deel ervan. Hij vraagt of mevrouw Schilderman het ermee eens is dat

zorgvuldig moet worden omgegaan met dit onderwerp, welke conclusies wanneer worden getrokken en dit voorbereidingstijd vergt. Hij stelt voor hierbij na de zomer stil te staan.

Mevrouw Schilderman (D66) deelt dat dit een onderwerp is om veel uitgebreider bij stil te staan. Ze

erkent dat er specifieke mensen zijn die sterk geprofiteerd hebben. Maar een witte huidskleur kan al

bijdragen aan het feit dat dit voordelen oplevert. Ze deelt dat men specifiek moet zijn, maar zich ook moet realiseren dat het in het voordeel heeft kunnen werken om erbij te staan.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het ongepast dat er vooruitgelopen wordt genomen op een

eventuele uitkomst van een onderzoek. Het is nog maar de vraag of men voordeel heeft genoten door erbij te staan.

Mevrouw Schilderman (D66) denkt dat de heer Bos heeft gemist dat er vorige week een uitgebreid boek over het slavernijverleden is uitgebracht. Ze deelt dat er behoefte is aan verder onderzoek.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dit een vervelende opmerking. Hij heeft het boek gelezen. Mevrouw Schilderman moet niet doen alsof spreker geen kennis heeft genomen van het verhaal.

Mevrouw Schilderman (D66) begrijpt in dat geval de eerdere opmerking niet. Wie er profijt van hebben

Raadsvergadering van 8 juli 2021

18

gehad, is door het onderzoek zeer duidelijk geworden. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) valt mevrouw Schilderman bij. Veel dingen zijn voor

spreekster vanzelfsprekend, terwijl dit voor andere culturen, mensen met een andere etniciteit of

religieuze achtergrond niet zo is. Er is ook zoiets als een collectieve mentaliteit, waarmee men bewust of onbewust te maken heeft. Daarnaast is veel geïnstitutionaliseerd. Het is terecht dat er een vervolgonderzoek komt. Men moet niet doen alsof mensen er geen baat bij hebben gehad.

De heer Van Deún (PVV) vindt dat dit debat niet nu moet worden gevoerd. Hij is het ermee eens dat

alles moet worden onderzocht, maar men moet niet vergeten dat er ook kinderarbeid is geweest waar mensen bij hebben gestaan, er horige boeren zijn geweest enzovoorts. Daar wil hij ook wel excuses voor hebben. Zijn voorouders hebben er ook last van gehad. Hij pleit ervoor dit onderwerp niet te beperken tot een onderzoek naar slavernij.

Mevrouw Schilderman (D66) kijkt uit naar de voorstellen van de heer Van Deún om ook andere

onderwerpen aan te snijden. Het is ook altijd goed om stil te staan bij een onderwerp als seksisme.

Ze vervolgt dat Utrecht een inclusieve stad wil zijn en daaraan moet worden gewerkt. Immers, goed

voorbeeld doet volgen. Daarom stelt ze voor dat de gemeente als inclusieve werkgever een stap naar voren zet en het personeel de vrijheid krijgt om met geestverwanten te genieten van feestdagen die voor hen belangrijk zijn. De wethouder zou dit peilen. Spreekster vindt dat een proactieve houding nodig is en dient daartoe motie 159 in, inclusieve feestdagen, mede namens de fracties van PvdA, DENK, SP, CDA, PvdD en Student & Starter met de opdracht:

1. bij de volgende cao-onderhandelingen in te zetten op een flexibilisering van de feestdagen; 2. zodat een mogelijkheid wordt gecreëerd voor medewerkers om enkele, nader te bepalen, feestdagen in te ruilen voor een zelfgekozen feestdag;

3. teams de ruimte te geven om met het organisatiebelang en de wens van medewerkers tot een werkwijze te komen;

4. het resultaat van deze inzet terug te rapporten aan de raad. De heer Sungur (DENK) vraagt of die feestdagen officiële feestdagen dienen te zijn waarop het

personeel normaal niet vrij is. Of mogen ze ook kiezen voor een feestdag naar eigen inzicht of religie? Mevrouw Schilderman (D66) legt uit dat mensen vrij moeten kunnen krijgen op een zelfgekozen feestdag, zoals het Suikerfeest of Keti Koti.

Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt het belangrijk dat mensen vrij kunnen krijgen op dagen die voor

hen of hun religie belangrijk zijn. Volgens haar kan dit al. Haar zorg zit in de vormgeving hiervan. Men kan de tweede kerstdag inleveren voor extra salaris, dat is dus niet gratis, om op een zelfgekozen dag vrij te zijn. Wordt op die zelfgekozen dagen ook dubbel betaald als mensen dan gaan werken?

Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat dit een zaak is voor de cao-onderhandelingen. Het college kan te rade gaan bij andere bedrijven. Ze vindt het belangrijk dat de gemeente zich hiervoor inzet als werkgever.

Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) vraagt wat het kost als iemand gaat werken op tweede pinksterdag en dit op locatie moet doen en wat dit betekent voor de ondersteunende diensten.