10e raadsvergadering 7 november 2024

2024 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 10e vergadering – 7 november 2024 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 7 november 2024 te 10.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg, plaatsvervangend voorzitter, en de heer Bosch.

Aanwezig zijn de leden: Aït Daoua, Al-Saqaff, Assen, Bode, Bos, Bosch, Chirino, Dada-Anthonij, Dekkers, Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte,

Hornsveld, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Paalman, De Pagter, Passier, Peters, Ramaker, Raaijmakers, Sasbrink, Snijder, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Talhaoui, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, De Vries, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Afwezig zijn de leden: Van der Graaf en Sungur. Aanwezig zijn de wethouders: Eerenberg, Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland, Voortman en De Vries.

Griffier: de heer Corten tijdens de ochtend- en avondvergadering; de heer Dorst tijdens de middagvergadering.

1. Opening. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom, ook de mensen die thuis meekijken of meeluisteren.

Bericht van verhindering is ontvangen van de leden Paalman, Sungur, Talhaoui en Van der Graaf. De heer Van der Graaf heeft laten weten dat hij vandaag aanwezig is bij een begrafenis in Zeeland,

terwijl mevrouw Chirino alleen vanavond aanwezig zal zijn, zodat de ChristenUnie-fractie vandaag geen inbreng kan leveren. Wethouder Eerenberg is tot 16.00 uur afwezig in verband met andere afspraken. Wethouder Van Hooijdonk is om dezelfde reden afwezig van 11.00 tot 16.00 uur. Zij worden eventueel bij de beantwoording collegiaal vervangen door andere portefeuillehouders. 2. Vaststellen agenda. De agenda wordt zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 3. Opheffing geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 89, lid 4 van de Gemeentewet, de door het college

Raadsvergadering van 7 november 2024

2

opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, op te heffen.

Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten. 4. Ingekomen stukken. De voorzitter meldt dat zojuist een petitie in ontvangst is genomen over het raadsvoorstel Verordening Brug-, schut- en havengelden 2025.

Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.

Hierna stelt de voorzitter aan de orde de gelijktijdige behandeling van : 5. Raadsvoorstel Programmabegroting 2025. 6. Raadsvoorstel Tweede bestuursrapportage 2024. 7. Raadsvoorstel Verordening Afvalstoffenheffing 2025. 8. Raadsvoorstel Verordening Begraafplaatsrechten 2025. 9. Raadsvoorstel Verordening Brug-, schut en havengelden 2025. 10. Raadsvoorstel Verordening Hondenbelasting 2025. 11. Raadsvoorstel Verordening Leges 2025. 12. Raadsvoorstel Verordening Leges Omgevingsvergunningen 2025. 13. Raadsvoorstel Verordening Marktgelden 2025. 14. Raadsvoorstel Verordening Parkeerbelastingen 2025. 15. Raadsvoorstel Verordening Precariobelasting 2025. 16. Raadsvoorstel Verordening Rioolheffing 2025. 17. Raadsvoorstel Verordening Toeristenbelasting 2025. De voorzitter merkt op dat de ochtend gereserveerd is voor de eerste termijn van de raad. Daarna

wordt twee uur geschorst voor de lunch. Na de lunch reageert het college op de gestelde vragen en op de moties en amendementen. Vervolgens wordt opnieuw twee uur geschorst voor het diner,

waarna de tweede termijn van raad en college plaatsvindt. Tot slot zal na een schorsing van een kwartier over alle voorstellen gestemd worden.

Raadsvergadering van 7 november 2024

3

De spreekvolgorde is oppositie, coalitie, om en om van grote fracties naar kleine fracties. Als eerste zal spreken mevrouw Meerding namens de VVD.

Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat Utrecht en de Utrechters beter verdienen dan deze begroting, die duidelijk maakt dat Utrecht er financieel heel slecht voor staat. Dat is het resultaat van jarenlang

slecht financieel beleid van het linkse college. Die jaren eisen nu hun tol en alle Utrechters zijn hier de dupe van, in het bijzonder de hardwerkende Utrechters. De inwoners moeten straks 31% meer

betalen aan gemeentelijke belastingen dan de gemiddelde Nederlander, terwijl ze daar weinig voor terugzien. Voor een extra boa of de herinrichting van een straat is geen budget, maar er lijkt wel geld te zijn voor de hobby’s van het college.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat de VVD doet voor iemand met een kleine baan die gebruikmaakt van de Wmo.

Mevrouw Meerding (VVD) wijst op de toekomstnota van de VVD, waarin de lasten voor alle inwoners worden verlaagd, bijvoorbeeld door een ozb-verlaging.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat ook het budget voor zorg en voor de U-pas wordt verlaagd.

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat de VVD inderdaad wil bezuinigen op de U-pas, omdat er allerlei extra dingen op staan die in andere steden niet gegeven worden.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) concludeert dat de VVD het beter vindt dat mensen straks minder kunnen doen en niet mee kunnen komen. Zij noemt dat slechter.

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat de VVD veel doet om belastingen te verlagen, iets waar iedere inwoner baat bij heeft. De gemeente moet kritisch naar haar eigen uitgaven kijken.

De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt hoe mensen met een minimuminkomen er bij de VVD op vooruitgaan.

Mevrouw Meerding (VVD) wijst op de wens van de VVD om de ozb en de afvalstoffenheffing te verlagen.

De heer Van der Zweth (PvdA) meent dat dit de bezittende klasse helpt. Wat doet de VVD voor mensen met een minimuminkomen?

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat ook die mensen meebetalen aan gemeentelijke belastingen. De VVD vindt het belangrijk dat mensen aan het werk worden geholpen en bezuinigt daar niet op. Werken is de weg naar een beter leven.

De heer Van der Zweth (PvdA) reageert dat de VVD wel degelijk bezuinigt op de reserve subsidie

Werk naar werk. Wellicht heeft iemand met een minimuminkomen een klein belastingvoordeel, maar daar tegenover staat dat de individuele inkomenstoeslag en de U-pas worden geschrapt.

Raadsvergadering van 7 november 2024

4

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat de bezuiniging waarover de heer Van der Zweth spreekt, niet

klopt. De VVD blijft wel investeren in het begeleiden van mensen van werk naar werk en daarom

vervalt de reservering die daarvoor is gemaakt. De heer Van der Zweth doet het voorkomen alsof iemand met een koopwoning extreem vermogend is. Er zijn echter heel veel mensen die lang

geleden een woning hebben gekocht en die elke keer met een ozb-verhoging en hogere lasten te maken krijgen. Juist die mensen komen door dit college in de knel.

Zij vervolgt haar betoog. Utrechters verdienen een college dat zuinig is met hun geld en hen niet

alleen ziet als een pinautomaat door de ozb te verhogen en betaald parkeren in te voeren. Ook de ondernemers verdienen een college dat obstakels weghaalt en het makkelijker maakt. Het college verhoogt echter de lasten voor ondernemers.

De VVD laat met haar Toekomstnota zien dat het anders kan, bijvoorbeeld door de ozb niet te

verhogen en de invoering van betaald parkeren tegen te houden. De VVD komt vandaag wederom met concrete voorstellen om de begroting beter te maken.

Iedereen moet in Utrecht veilig over straat kunnen. De VVD is geschrokken van het nieuws dat het digitaal opkoopregister door een bezuiniging dreigt te verdwijnen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) meent dat de regeling niet kan verdwijnen omdat het een

verordening is. De regeling is gekoppeld aan alle aangiftes. Alleen de gemeentelijke handhaving valt weg.

Mevrouw Meerding (VVD) deelt die uitleg niet. In de raadsbrief van de burgemeester waarschuwt zij dat de bezuiniging wel degelijk gevolgen heeft en criminelen in de kaart speelt.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) zegt dat de systemen van de aangiftes gekoppeld zijn aan de verkopen.

Mevrouw Meerding (VVD) hoopt dat de uitleg van mevrouw Hessel klopt, maar heeft haar twijfels. Zij

hoort graag een reactie van de burgemeester. Zij dient een amendement in op dit punt (amendement 174, Red het register, geef criminelen geen vrij spel).

De VVD blijft zich verzetten tegen de invoering van betaald parkeren in Utrecht. Het voorstel om voor leraren een gereduceerd parkeertarief te hanteren, is een stap in de goede richting, maar gaat niet

ver genoeg. De VVD vindt dat voor leraren en politieagenten een uitzondering moet worden gemaakt en dient daartoe een amendement in (amendement 175, Gratis parkeervergunning voor leraren). Zij dient ook een motie in op dit punt (motie 405, Vrij parkeren voor onze veiligheid).

Recent heeft het college bezuinigd op het project Ondernemer Centraal, onder de belofte dat door

het gebruik van een nieuwe applicatie evenveel ondernemers geholpen konden worden met minder geld. Bij navraag blijkt dat de bouw van die applicatie nog niet in zicht is. Daarom dient zij een amendement in (amendement 176, Laat de kwetsbare ondernemer niet vallen).

De VVD vindt dat werk moet lonen en dat het beleid van de gemeente daarop getoetst moet worden. Daarom dient zij een amendement in (amendement 177, De raad checkt of Utrecht voor jou werkt). Het woningtekort in Utrecht is ongekend hoog. De problemen spelen niet alleen in de sociale huur,

maar gelden voor alle woningzoekenden. Het college wil voor alle nieuwbouwprojecten 40% sociale huur hanteren, terwijl dit in kleine projecten niet haalbaar is. Daarom dient zij een motie in (motie 406, Een koopwoning is ook een woning).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) begrijpt dat er meer woningen in een hoger segment moeten

Raadsvergadering van 7 november 2024

5

worden gebouwd, waardoor er minder betaalbare woningen bij komen. Mevrouw Meerding (VVD) weerspreekt dat. Veel mensen met een middeninkomen willen ook graag een koopwoning. Het college laat die groep in de kou staan.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat de markt bepaalde woningen zelf beter kan realiseren. Voor andere groepen moet de gemeente zich inzetten. Wat beoogt de motie precies?

Mevrouw Meerding (VVD) reageert dat door de enorme focus op 40% sociale huur kleine projecten

niet van de grond komen, omdat de business case niet aantrekkelijk is. Daarom zou de doelstelling niet zo strikt per project moeten gelden.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) concludeert dat vooral de ontwikkelaar en de woningcorporatie daarmee worden geholpen, maar niet de mensen die een sociale huurwoning zoeken.

Mevrouw Meerding (VVD) hoort het college alleen maar over de groep mensen die een sociale

huurwoning zoeken. Er is echter nog een andere groep die hard op zoek is naar een woning, de mensen met middeninkomens.

Zij vervolgt met het onderwerp betutteling en bemoeizucht en het verbod op houtstook vanaf 2030.

Ook wil het college de milieuzone in heel Utrecht invoeren, waardoor dieselauto’s niet meer welkom zijn. De VVD vindt dit veel te ver gaan.

De heer Van Heuven (PvdD) vraagt sinds wanneer de VVD de gezondheid van de inwoners betutteling en bemoeizucht vindt.

Mevrouw Meerding (VVD) vindt de gezondheid van de inwoners heel belangrijk. Het gaat hier echter om maatregelen die nauwelijks bijdragen aan de gezondheid, maar wel heel ingrijpend zijn.

De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat er inwoners zijn die ziek worden van houtstook van buren. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dit een vergaande conclusie. Er zijn mensen die er last van krijgen als ze heel lang in ongezonde lucht wonen. Dat gaat over luchtkwaliteit in zijn algemeenheid. De VVD

vindt dat er iets aan luchtkwaliteit gedaan moet worden, maar dan wel met maatregelen die werken. De heer Van Heuven (PvdD) raadt mevrouw Meerding aan om contact op te nemen met het Astmafonds. De luchtkwaliteit verslechtert ook door dieselbussen.

Mevrouw Meerding (VVD) ziet juist dat auto’s steeds schoner worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat de emissiezones al jaren geleden zijn aangekondigd en dat veel ondernemers daarin geïnvesteerd hebben.

Mevrouw Meerding (VVD) reageert dat veel ondernemers zich grote zorgen maken over de

milieuzone. Het is alleen maar goed als ondernemers hebben geïnvesteerd in andere voertuigen. Mogelijk kunnen die gecompenseerd worden.

Raadsvergadering van 7 november 2024

6

Mevrouw Zwinkels (CDA) begrijpt dat de VVD opkomt voor ondernemers die zich niet willen houden aan rijksbeleid en geen verandering willen doorvoeren in hun bedrijf. De overheid kan nu een verschil maken.

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat het niet altijd een kwestie is van willen, maar ook van kunnen. Een klusjesman met een bedrijfsbusje kan niet altijd zo’n investering doen.

Mevrouw Zwinkels (CDA) beaamt dat iets van ondernemers gevraagd wordt, maar vindt dat de

overheid moet investeren in het faciliteren, bijvoorbeeld met laadinfrastructuur en aansluitingen. Het CDA maakt daarvoor in haar eigen tegenbegroting ruimte.

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat het CDA heel anders denkt over ondernemers dan de VVD. Zij zag bijvoorbeeld een extra verhoging van de toeristenbelasting in de begroting van het CDA. Dat wil de VVD de ondernemers niet aandoen. Omdat de auto schoner is, is het niet nodig om een dergelijke vergaande maatregel in te voeren. Utrecht probeert het beste jongetje van de klas te zijn, maar

dupeert daarmee de inwoners en ondernemers. Daarom dient zij een amendement in (amendement 178, Geen knaken voor deze milieutaken).

Het college heeft besloten geen geld meer toe te kennen aan het Nederlands Filmfestival. Het NFF is juist een van de weinige culturele evenementen waarvan ondernemers en de hele economie van de stad meeprofiteren. Zij dient op dit punt een amendement in (amendement 179, Het Gouden Kalf graast het gelukkigst nabij de Dom).

De heer Snijder (Student & Starter) vraagt of de VVD wel beseft wat dit amendement met deze dekking teweeg brengt in de cultuursector in Utrecht.

Mevrouw Meerding (VVD) vindt de post Bijzondere projecten, knelpunten en instandhouding van culturele infrastructuur de aangewezen post om tegenvallers mee op te vangen.

De heer Snijder (Student & Starter) denkt dat het geld uit deze post juist moet gaan naar al die

andere partijen in de cultuursector. De VVD zorgt er op landelijk niveau voor dat de btw omhoog gaat.

Mevrouw Meerding (VVD) kan het betoog van de heer Snijder niet volgen. Het is gewoon een post op de begroting. Waarom zou je die niet mogen gebruiken? Dit is wat de VVD betreft een knelpunt.

De heer Snijder (Student & Starter) reageert dat er straks knelpunten komen door de gigantische btw-verhogingen waar de VVD mede verantwoordelijk voor is.

Mevrouw Meerding (VVD) heeft de post absoluut niet zo gelezen. De cultuursector moet zich herbezinnen en kijken waar men cultureel ondernemerschap kan tonen.

De heer Bosch (UtrechtNu!) voegt toe dat het amendement samen met UtrechtNu! is opgesteld. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) begrijpt niet waarom wel voor deze organisatie iets wordt gedaan en niet voor alle andere afgewezen instellingen.

Raadsvergadering van 7 november 2024

7

Mevrouw Meerding (VVD) heeft geen gedegen motivatie van het college gehoord waarom het NFF

geen subsidie moet krijgen. Het is een van de meest succesvolle culturele evenementen in Utrecht. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat veel andere instellingen ook teleurgesteld zijn dat ze geen geld krijgen. Vindt de VVD dat niet ingewikkeld?

Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat niet ingewikkeld. De wethouder heeft besloten om een commissie in te stellen, die vervolgens alle beslissingen heeft genomen. De raad kan daar niets meer van vinden. De VVD vindt dat de raad hierover gaat.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat nu alleen het NFF eruit wordt gehaald. Al die andere instellingen hebben niet de middelen en mogelijkheden om bij de raad aan te kloppen. Dat voelt wrang.

Mevrouw Meerding (VVD) meent dat de raad vaak over individuele organisaties spreekt. De VVD durft daarin keuzes te maken.

De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of de economische betekenis van het NFF voor de VVD reden is om dit amendement in te dienen.

Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat dit niet de enige reden is. Het is ook belangrijk dat het NFF al jaren in Utrecht wordt georganiseerd. Daarom is het jammer als het zou verdwijnen.

De heer Van Heuven (PvdD) hoort mevrouw Meerding niets zeggen over de inhoudelijke kwaliteiten van het NFF. Daar had de commissie een oordeel over.

Mevrouw Meerding (VVD) vindt de culturele meerwaarde heel groot. Het NFF maakt cultuur laagdrempelig voor een grote groep.

De heer Koning (D66) vindt het een ingewikkeld vraagstuk. Is de VVD van mening dat met dit amendement de beeldcultuur in de brede zin wordt ondersteund? Mevrouw Meerding (VVD) is het daarmee eens. De heer Koning (D66) vindt de voorgestelde dekking absoluut en radicaal, omdat die ten koste gaat

van andere projecten die mogelijk ook voor onvoorziene kosten komen te staan. Is daar met de VVD nog over te spreken?

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat er zeker over te spreken is. In het amendement wordt voorgesteld

om maximaal een bedrag van € 150.000 uit de post te halen. Het kan dus ook een ander bedrag zijn. Zij komt tot een afronding van haar betoog. De begroting heeft directe gevolgen voor het leven van de inwoners. Het gemeentebestuur moet niet steeds bij de inwoners aankloppen om de eigen financiële gaten te dichten. De VVD gelooft echt dat Utrecht beter verdient.

De voorzitter geeft de mbo-klas, die het eerste deel van de vergadering heeft bijgewoond, de gelegenheid om de zaal te verlaten. Hierna geeft zij het woord aan mevrouw Kleinrensink.

Raadsvergadering van 7 november 2024

8

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) heeft bij de Voorjaarsnota al gezegd dat er een enorme

tegenwind is opgestoken. Voor de gemeente betekent dat zwaar weer en scherpe keuzes. Niet alle

plannen kunnen doorgaan. GroenLinks is blij dat het college blijft investeren in zijn prioriteiten: de

meest kwetsbare groepen in de stad, de minimaregelingen, het principe van ongelijk investeren voor gelijke kansen en een groene en duurzame toekomst.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of GroenLinks vandaag met een voorstel komt om de bezuiniging op de bijzondere bijstand alsnog weg te nemen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat dit punt voor een groot deel is opgelost door een voorstel bij de Voorjaarsnota. Met de stappen die het college zet, is het eigenlijk geregeld.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) weerspreekt dat. Er staat nog steeds een bezuiniging van bijna 1 miljoen in de begroting.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat bij de Voorjaarsnota naar een betere dekking is gekeken.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat dit niet waar is. GroenLinks moet gewoon toegeven dat er voor bijna 1 miljoen op bezuinigd wordt. Dan weet Utrechters waar zij aan toe zijn.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat de dekking voor de bijzondere bijstand deels geregeld is. Die is onzeker en daar wordt naar gekeken. Tegelijkertijd kijkt het college hoe het er verder mee om wil gaan.

Het college blijft inzetten op een stad waarin iedereen een betaalbaar dak boven het hoofd heeft.

Daarvoor zijn voldoende betaalbare huurwoningen nodig. Daarom is GroenLinks blij met de stop op de verkoop. Elk huis dat verkocht wordt, is er een te veel. Daarom dient zij samen met de PvdA, PvdD, Volt en EenUtrecht een motie in (motie 407, Maximeer exoten).

De heer Koning (D66) vraagt of GroenLinks een duur pand wil laten staan en via sociale huur wil

blijven verhuren, waardoor het onmogelijk wordt om andere woningen voor woningzoekenden terug te bouwen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt het enerzijds goed om verschillende soorten sociale

huurwoningen te hebben. Anderzijds is er heel veel verkocht, maar komt er niet per se veel bij. De aanname van de heer Koning deelt zij niet helemaal.

De heer Koning (D66) meent dat de verkoopwaarde leidt tot geld waarmee woningen kunnen worden teruggebouwd. Welk signaal geeft GroenLinks af aan de woningzoekenden?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) wil het omdraaien: welk signaal wordt afgegeven als het nog

steeds oké wordt gevonden dat er sociale huurwoningen worden verkocht? Dat wil zij absoluut niet. De heer Koning (D66) is benieuwd naar de appreciatie van de wethouder. De corporaties moeten in de gelegenheid worden gesteld om hun taken uit te voeren. Daar maakt D66 zich zorgen over.

Raadsvergadering van 7 november 2024

9

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat er stevige afspraken zijn met de corporaties.

Zij vervolgt haar betoog. Zij is trots op het standpunt dat een aantal raadsleden een aantal weken geleden innam, namelijk dat iedereen die gevlucht is voor oorlog, geweld en onderdrukking, een warm welkom verdient. In het huidige polariserende en heftige klimaat moet Utrecht zich blijven

uitspreken tegen elke vorm van discriminatie. Stagediscriminatie is een urgent probleem. Daarom

dient zij samen met PvdA, DENK, Student & Starter en EenUtrecht een motie in (motie 408, Hardere maatregelen voor aanpak mbo-stagediscriminatie).

In Utrecht moet er meer ruimte komen voor spelen, groen en aangenaam vertoeven. Dat betekent

onder andere minder auto’s in de stad. GroenLinks wil dat de schoolpleinen echt voor de leerlingen

beschikbaar blijven en dient daartoe een motie in (motie 409, Aantrekkelijk en duurzaam bereikbaar onderwijs zonder parkeren in groen of op speelpleinen bij scholen).

Mevrouw Meerding (VVD) meent dat parkeren in het groen pure noodzaak is, omdat het college betaald parkeren invoert en leraren anders niet meer naar hun werk kunnen komen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het daar niet mee eens. Op heel veel plekken in de stad is er al betaald parkeren en daar is dit nog nooit nodig geweest. Deze scholen kiezen hiervoor en dat gaat ten koste van de leerlingen.

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat de scholen het liefst het groen niet willen opofferen. Ze worden ertoe gedwongen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat de scholen zelf die keuze maken. Er is een

mobiliteitstransitie nodig. Leraren moeten het liefst met de fiets of met het ov naar hun werk gaan. Hierna gaat zij in op de alternatieve begrotingen die vandaag worden voorgesteld. Zij

complimenteert de PvdD met haar tegenbegroting. Veel keuzes vindt GroenLinks aanlokkelijk, zoals meer geld voor groen en bomen en extra geld op de U-pas. Met de dekking van de NRU is GroenLinks het echter niet eens.

De heer Van Heuven (PvdD) vraagt waarom GroenLinks niet zelf is gekomen met een plan om de

bezuinigingen op energie ongedaan te maken. Gaat GroenLinks het voorstel van de PvdD steunen en zo nee, waarom niet?

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) ziet nog steeds een opbouw in de investeringen in energie en gaat het voorstel van de PvdD niet steunen. De plannen zijn iets verminderd, maar er wordt nog altijd meer geïnvesteerd dan eerder het geval was.

De heer Van Heuven (PvdD) meent dat elke euro extra, ook voor GroenLinks, een goede investering moet zijn.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het daarmee eens, maar er zitten ook uitdagingen in het

sociaal domein. De begroting schenkt aandacht aan alle prioriteiten: klimaat, de meest kwetsbare inwoners en de inzet op betaalbare woningen.

Het CDA heeft ook een mooie tegenbegroting, hoewel die iets verder af ligt van de keuzes die GroenLinks maakt.

Raadsvergadering van 7 november 2024

10

Bij de tegenbegroting van EenUtrecht is te zien dat het hart van die fractie in het sociaal domein ligt. Dat vindt GroenLinks echter te veel ten koste gaan van het ruimtelijk domein.

In de begroting van het college wordt geïnvesteerd in dingen die het waard zijn om overeind te

houden. Als voorbeeld noemt zij het Actieplan middenhuur, het Actieplan studentenhuisvesting en de samenwerkingsafspraken met de Utrechtse corporaties. Het college blijft werken aan een stad

waar niet de auto’s, maar de langzame verkeersdeelnemers de ruimte krijgen. Het college doet nog steeds zijn best om de A27 niet te verbreden. Op klimaatgebied worden stappen gezet met de zonne-eilanden, de geluidswal A12 en zonne-energie op de Haarrijnseplas. Ook blijft Utrecht

investeren in groen. Er is gekozen voor een lastenverhoging van de ozb, maar daardoor kunnen de zorgkosten voor inwoners bekostigd worden, wordt er geld uitgetrokken voor armoede en voor kinderen, wordt de bijzondere bijstand simpeler en komt er een speciale regeling voor hoge zorgkosten. Bij de Voorjaarsnota is geregeld dat de amateurkunst overeind blijft.

Zij is om verschillende redenen trots op Utrecht. Het is een solidaire stad, waarin inwoners naar

elkaar omkijken en bereid zijn om voor elkaar te zorgen, waar bewoners een toekomst hebben met

groen en biodiversiteit. Daarvoor moeten elke dag dappere besluiten worden genomen, ook vandaag met deze begroting.

Mevrouw Meerding (VVD) vraagt wat GroenLinks gaat doen voor mensen met een middeninkomen en een koopwoning.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) noemde het Actieplan middenhuur. Ook blijft de betaalbare koop overeind. Zij denkt bij middeninkomens ook aan hardwerkende mensen die graag een betaalbare woning willen en dat er zorg is in de stad.

Mevrouw Meerding (VVD) wijst erop dat de genoemde maatregelen gelden voor woningzoekenden. Zij doelt op middeninkomens die al een koopwoning hebben.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat Utrecht een populaire stad is, waar iedereen graag wil wonen. Iedereen kan meeprofiteren van alle investeringen in de stad.

Mevrouw Meerding (VVD) concludeert dat GroenLinks niets extra’s doet voor de middeninkomens, maar hun wel een rekening stuurt om te betalen.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dat een vreemde conclusie en wijst nogmaals op de vele investeringen in de stad.

De voorzitter geeft het woord aan mevrouw Zwinkels namens het CDA. Mevrouw Zwinkels (CDA) presenteert voor het derde jaar op rij een alternatieve begroting namens het CDA. Zij dient hiertoe een amendement in (amendement 180, Alternatieve begroting voor een Stad op mensenmaat). De begroting van het CDA bevat vele voorstellen, die optellen tot circa 20 miljoen per jaar. Een aantal licht zij nader toe.

Als eerste betaalbaar wonen. Het CDA dient een amendement in om veel meer middenhuurwoningen te realiseren, alsook woonzorgconcepten, waar veel behoefte aan is onder ouderen (amendement 181, Realiseer betaalbaar wonen en woonzorgconcepten).

Een ander probleem is dat individuele ontwikkeling ertoe kan leiden dat mensen langs elkaar heen

Raadsvergadering van 7 november 2024

11

leven of zelfs tegenover elkaar komen te staan. Het CDA zet zich in voor het in stand houden van

maatschappelijke diensttijd. Daarom dient zij een motie in (motie 410, Houd de maatschappelijke diensttijd in stand!).

Ook vrijwilligerswerk draagt bij aan de sociale cohesie en solidariteit. Daarom dient zij een

amendement in om de doelstelling Meedoen aan zorgen met 2% te verhogen in 2027 (amendement 182, Investeer in vrijwillige basis).

Cultuur verbindt ook. Het CDA geeft de organisaties die buiten de boot zijn gevallen bij de

Cultuurnota met een amendement een zachte landing, zodat zij blijven voortbestaan en zich weten te redden (amendement 183, Bied zachte landing cultuurorganisaties).

De gemeente heeft de taak om te zorgen voor voldoende sporthallen en -velden. Het CDA vindt het op de lange baan schuiven van Maarschalkerweerd-Noord onacceptabel en dient daarom een amendement in (amendement 184, Investeer weer in Maarschalkerweerd).

De wethouder Financiën gaat niet alleen over de begroting, maar ook over bankjes. Daarom de vraag

of zij positief is over het idee om geld te reserveren voor extra bankjes en of zij wil toezeggen om de raad per brief te informeren over de mogelijkheden. Dan zal het CDA-commissielid in het nieuwe jaar met een uitgewerkt voorstel komen, waarin ook de samenwerking wordt gezocht met ondernemersverenigingen.

Ondernemers zijn onmisbaar voor de dynamiek in Utrecht. Het CDA wil extra ondersteuning bieden aan ondernemers die de coronatijd en de prijsstijgingen hebben overleefd en dient daarom een amendement in (amendement 185, Versterk ondersteuning aan ondernemers).

Het parkeerbeleid kent geen menselijke maat en daarom is een motie noodzakelijk. Die geeft de

vertrekkende wethouder de gelegenheid om te voorkomen dat haar erfenis bestaat uit geparkeerde auto’s op schoolpleinen. Zij dient hiervoor een motie in (motie 411, Voorkom parkeren op het schoolplein).

Vervolgens heeft het CDA een korte reflectie op de financiële degelijkheid van de begroting. Het CDA pleit al langer voor reëel begroten om meer grip te krijgen op investeringen. Een investeringsplafond is een goede stap, maar de manier waarop dit in de begroting is verwerkt, zet de raad op

achterstand. De brief biedt meer duidelijkheid, maar een dergelijke ingrijpende stap vraagt om een

zorgvuldig proces en een goede afstemming met de raad. Kan de wethouder toezeggen dat dit in het vervolg beter bewaakt wordt?

De heer Koning (D66) hoort dat het CDA staat voor solide overheidsfinanciën, maar ziet dat

standpunt onder druk staan door de verschillende amendementen. In de tegenbegroting staan voorstellen om verder in te teren op de reserves. Is dat solide?

Mevrouw Zwinkels (CDA) wijst op de toelichting op pagina 27. In de tegenbegroting worden minder grote investeringen gedaan dan het college doet. Daarmee is de balans van de tegenbegroting positiever en kan wat meer op de reserves worden ingeteerd.

De heer Koning (D66) zegt dat dat theoretisch kan kloppen, maar het zou niet zijn keuze zijn om verder in te teren op de reserves.

Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat het geen interen is. Het college stopt heel veel in de reserves,

maar dat is niet goed onderbouwd. Daarmee staat de raad buitenspel, omdat die geen besluit meer kan nemen over de middelen. Het CDA zet zelf ook geld opzij voor de toekomst, zoals voor het bouwen in Rijnenburg en het sociaal domein. Dat doet het college onvoldoende.

Raadsvergadering van 7 november 2024

12

Tot slot komt zij ook dit jaar met een amendement om de wegbezuinigde graffitiregeling terug te brengen (amendement 186, Breng de graffitiregeling terug en beschilder de trafohuisjes). De voorzitter geeft het woord aan de heer Koning van D66. De heer Koning (D66) begint met de uitspraak dat Utrecht een stad van vooruitgang is, een stad die groeit en zich vernieuwt, maar die ook voor grote uitdagingen staat in deze financieel moeilijke

tijden. D66 vindt dat Utrecht voorzichtig moet omgaan met de middelen die worden uitgegeven. De gemeente is bezig met grote hervormingen binnen het jeugddomein en een efficiëntere inrichting

van de jeugdzorg. Naast de impact op de jeugd leggen deze hervormingen echter ook extra druk op het onderwijs. Er is onvoldoende inzicht in de concrete gevolgen per type jeugdhulp. Daarom dient

hij mede namens Student & Starter, EenUtrecht, UtrechtNu! en CDA een motie in (motie 412, Impact meten is ondergrenzen weten).

De dreigende financiële tekorten van het ravijnjaar hebben de raad gedwongen om flink te

bezuinigen. D66 wil keuzes maken met het oog op de toekomst. Voor een grote groep Utrechters

wordt de toekomst steeds minder bereikbaar. Voor de middeninkomens, mensen die in de zorg of het onderwijs werken en mensen die net uit de schoolbanken komen. Voor hen groeit het aantal betaalbare woningen niet snel genoeg. Het college moet ervoor waken dat Utrecht ook voor de

middengroep toegankelijk blijft. Utrecht blijft dan ook investeren in woningen. Ook alternatieve

oplossingen, zoals tijdelijke woningen, zijn mogelijk, hoewel voor D66 permanente bouw de eerste

keuze blijft. Tijdelijke woonprojecten zijn een noodmaatregel. De verantwoordelijkheden voor deze

projecten zijn verdeeld over meerdere wethouders Ruimtelijke ordening, waardoor informatie over de financiële risico’s versnipperd is. Daarom dient hij mede namens Student & Starter een motie in (motie 413, Realistisch sturen op tijdelijk wonen).

Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet dat de eisen voor middenhuur af en toe worden ingeleverd bij

nieuwbouwprojecten. Deelt D66 met het CDA dat er meer geld moet worden vrijgemaakt om meer middenhuur te realiseren?

De heer Koning (D66) meent dat bij het huidige college vooropstaat dat 35% middenhuur en

betaalbare koop wordt gebouwd en niet 25% zoals in het verleden. De zorg van het CDA is echter terecht. Het college zet alles op alles, maar extra geld uittrekken is op dit moment geen optie.

Dingen die het leven leuk maken, komen in de knel doordat onder andere sport, musea en boeken

duurder worden. Lokaal komt ook een aantal dingen in de knel, zoals het zwemmen bij de Munt en de ruimte voor stadsfeestjes en evenementen. D66 zal blijven vechten voor de ontspanning en gezelligheid die horen bij een stad als Utrecht.

Door de forse landelijke bezuinigingen op onderwijs moet Utrecht lokaal meer gaan doen. Utrecht

loopt voorop met het aanbieden van de gezonde schoollunch. Voorschoolse educatie is uitgebreid en onlangs is een campagne gestart om meer leraren te werven. Utrecht moet ook bereikbaar blijven voor leraren die verder weg wonen. Dit kan door de parkeervergunningen voor scholen beter te

regelen. Daarom dient hij mede namens PvdA, ChristenUnie, Volt en EenUtrecht een motie in (motie 414, Verbeter de "parkeervergunning onderwijs").

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt hoe D66 over de prikkel denkt die nodig is om ook het onderwijs de mobiliteitstransitie te laten maken.

Raadsvergadering van 7 november 2024

13

De heer Koning (D66) wil niet dat er ongelimiteerd met vergunningen wordt gestrooid, maar wil wel dat er gekeken wordt of de staffel versoepeld kan worden.

De heer Snijder (Student & Starter) meent dat kiezen voor een maximale reistijd van 30 minuten in

strijd is met het beleid voor betaald parkeren. De prikkel om duurzaam naar school te gaan verdwijnt dan immers.

De heer Koning (D66) wijst op het gigantische lerarentekort. Daarom moet het aantrekkelijker

worden voor leraren met een lange reistijd om naar Utrecht te komen. De minimale reistijd moet omlaag en dan is het ook nodig om de staffel aan te passen.

Tot slot zegt hij dat Utrecht de schouders eronder moet zetten en bereikbaar en toegankelijk moet blijven, zodat alle Utrechters prettig kunnen werken en genieten van het leven. Er moet ruimte zijn

voor zowel vooruitgang als verantwoordelijkheid. Utrecht moet met trots aan haar toekomst blijven bouwen.

De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat de wereld steeds vijandiger lijkt te worden door menselijk

toedoen. De klimaatcrisis verergert met de dag, zie de meest vreselijke natuurrampen. Wereldwijd staat de democratie onder druk. De begrotingsbehandeling in Utrecht lijkt dan futiel, maar het is goed om te benadrukken dat Utrecht daarbij gebruik maakt van haar democratisch recht.

De begroting staat in het teken van bezuinigingen. Omdat bezuinigingen worden doorgevoerd waar

de PvdD het niet mee eens is, heeft de PvdD voor het eerst een tegenbegroting gemaakt. Daarin staat dat Utrecht een stuk diervriendelijker, groener, klimaatbestendiger en socialer kan zijn. Uit het ondernemersfonds kunnen mooie en noodzakelijke plannen worden gefinancierd. Het

ondernemersfonds gaf in 2023 11 miljoen uit. Grote uitgaven die uit het fonds komen, zijn

marketing, sfeerverlichting en camera’s. De PvdD vindt die uitgaven niet essentieel. De Rabobank

kreeg bijvoorbeeld een bedrag van € 209.000, maar dat kan de Rabobank gezien de winst prima zelf ophoesten. Tegelijkertijd snijdt Utrecht in belangrijke posten, zoals groen, klimaat en sociale voorzieningen.

De PvdD dient vandaag zeven amendementen in. Het eerste amendement is de tegenbegroting van de PvdD (amendement 187, Plan B voor een beter Utrecht).

In de raad zijn goede debatten gevoerd over het weren van bepaalde vormen van reclame in de

openbare ruimte, maar de PvdD vindt het tijd om er helemaal mee te stoppen. De gemeente moet

niet verdienen aan het bevorderen van consumentisme. De PvdD dient daarom samen met BIJ1 een amendement in (amendement 188, Geen reclame in de openbare ruimte).

2024 gaat de boeken in als het warmste jaar ooit, maar in Utrecht krijgt het programma

Klimaatvriendelijke stad de grootste bezuiniging opgelegd. En dat terwijl klimaat een van de drie pijlers van het coalitieakkoord is. Een lachertje. Daarom dient de PvdD een amendement in (amendement 189, Een klimaatvriendelijke stad).

Over het laten staan van stoepplantjes is iedereen enthousiast. Het college gaat hierop € 80.000 bezuinigen. De PvdD wil dat behouden en dient samen met EenUtrecht een amendement in (amendement 190, Behoud de stoepplantjes).

De PvdD wil graag extra geld vinden voor de amateurkunst en komt daarom samen met EenUtrecht met een amendement (amendement 191, Amateurkunstsubsidies).

Het college bezuinigt de belangrijke houtstookcampagne weg. In de commissie kon de wethouder

niet duidelijk maken of er in het nieuwe pakket wel of niet budget hiervoor komt. Daarom dient hij samen met EenUtrecht een amendement in (amendement 192, Maak werk van de

Raadsvergadering van 7 november 2024

14

houtstookcampagne).

De dakloosheid in Utrecht neemt toe en de koudweervoorziening staat onder druk. De PvdD wil

mensen ook in tijden van extreme hitte een dak boven het hoofd bieden en dient daarom samen met EenUtrecht en BIJ1 een amendement in (amendement 193, Hitteopvang).

Ook doet de PvdD vandaag weer een poging om de dierenhulporganisaties, die veel goed werk doen en veel te kleine budgetten hebben, te helpen. Daarom stelt de PvdD middels een amendement voor hun € 300.000 extra beschikbaar te stellen (amendement 194, Financiering voor dierenhulporganisaties).

Tot slot stelt hij dat Utrecht Marketing graag wil dat de Giro d’Italia naar Utrecht komt. De PvdD vindt dat een slecht plan. Kan het college toezeggen dat er geen euro gemeentelijk geld wordt uitgegeven om dat evenement naar Utrecht te halen?

Mevrouw Meerding (VVD) vraagt of de PvdD zich ervan bewust is dat het ondernemersfonds door ondernemers zelf wordt opgebracht.

De heer Van Heuven (PvdD) is zich daarvan bewust. Het vreemde is echter dat de ozb die

particulieren opbrengen, naar de begroting gaat om allerlei gaten te dichten, terwijl de ozb die nietwoningen opbrengen naar het ondernemersfonds gaat.

Volgens mevrouw Meerding (VVD) kun je ook stellen dat het gek is dat de ozb die door particulieren

wordt opgebracht, de gaten van de gemeente dicht. De VVD vindt dat ondernemers zelf over het geld uit het ondernemersfonds moeten kunnen beschikken.

De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat de ozb een belasting is waarmee dingen betaald kunnen

worden. Dat moet echter ook gelden voor de ozb op niet-woningen. Daar zijn nu geen regels voor. De voorzitter schorst daarop de vergadering voor tien minuten. Na hervatting van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan de heer Van der Zweth. De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat Utrecht een stad voor iedereen is. Iedereen moet een zeker bestaan kunnen opbouwen. Dat geldt voor wonen, voor inkomen en voor onderwijs. Het aantal

daklozen neemt toe in Utrecht en steeds meer mensen krijgen het financieel niet rond. Kinderen

krijgen achterstand op school en dat heeft een achterstand op de arbeidsmarkt tot gevolg. Het Rijk

zet hier nog meer druk op. Daarom zijn de keuzes die Utrecht in alle schaarste maakt, zo belangrijk. Ondanks de tekorten is recent besloten om € 900.000 te reserveren voor kinderen in armoede. Er wordt ingezet op solidariteit op scholen. Utrecht gaat van wonen naar volkshuisvesting met 40%

sociaal. Eindelijk komt er een stop op de verkoop en wordt grond weer in beheer genomen. Utrecht

focust zich op een duurzame toekomst en gaat een eigen publiek warmtebedrijf oprichten. Dit alles vanuit het principe ongelijk investeren voor gelijke kansen. Daarom steunt de PvdA deze begroting. Met betrekking tot het thema asiel en migratie heeft de PvdA met veel andere fracties in de raad besloten om een bord bij een azc te plaatsen, waarop staat: In Utrecht werken we wél aan uw toekomst en bent u wél welkom.

Het weerstandsvermogen wordt op 1,1 gezet, terwijl de afspraak is om het op 1,0 te zetten. Daarom dient de PvdA samen met GroenLinks en EenUtrecht een motie in (motie 415, Weerstandsvermogen voor grote maatschappelijke opgaves).

Raadsvergadering van 7 november 2024

15

Een tweede voorstel op dit thema betreft de arbeidsmigranten. Om op dit punt een gecoördineerde

aanpak te bewerkstelligen, dient hij samen met EenUtrecht en Student & Starter een motie in (motie 416, Coördineer werk, onderdak en zorg voor EU-arbeidsmigranten.

Mevrouw Nolten (BIJ1) voegt toe dat BIJ1 de motie ede heeft ingediend. De heer Van der Zweth (PvdA) vervolgt met de bijzondere bijstand. Bij de Voorjaarsnota is een motie aangenomen om de bezuiniging te dempen. Die is helaas lastig uitvoerbaar en daardoor onzeker. Daarom dient hij een motie in (motie 417, Ruimte voor bijzondere bijstand).

De PvdA vindt het belangrijk dat het voorstel voor het parkeren door leraren is ingediend. Kan de wethouder Jeugd toezeggen om de kinderen via de Jeugdhulp PPI in beeld te houden en met

aandacht toe te leiden naar andere hulp, om te voorkomen dat ze achteraan op wachtlijsten komen? De Staat van de jeugd, inclusief de segregatiemonitor en kwaliteitsmeting, komt eraan en hij verzoekt om die uiterlijk in Q3 2025 in de raad te bespreken.

De voorzitter geeft het woord aan mevrouw Passier van Volt voor haar bijdrage. Mevrouw Passier (Volt) zegt dat Volt een stad wil die toegankelijk, leefbaar en gezond is. De

problemen moeten worden opgelost en de uitdagingen voor de toekomst moeten worden aangepakt. Volt zal een aantal voorstellen doen om de Programmabegroting op deze punten te verbeteren. Er

moeten moeilijke keuzes worden gemaakt, er zijn enorme woningtekorten, een opvangcrisis en de

klimaatnoodtoestand. Ook lijkt Utrecht volgend jaar naar congestiefase 2 te gaan, waardoor nieuwe woningen misschien niet meer op het elektriciteitsnet kunnen worden aangesloten.

Utrecht is nog niet voor iedereen toegankelijk. Zij wijst op het rapport van de Rekenkamer over de

ontoegankelijkheid van stembureaus. Ze dient twee amendementen in om de toegankelijkheid van buurthuizen en sportvoorzieningen te monitoren (amendement 195, Toevoegen indicator

toegankelijkheid buurthuizen voor mensen met een beperking, en amendement 196, Toevoegen indicator toegankelijkheid sportvoorzieningen voor mensen met een beperking).

Het Rijk stopt de bijdrage aan de bed-bad-broodregeling. Daardoor komen mensen zonder status

op straat te leven. Zij dient daarom een motie in (motie 418, Versober als laatste het aantal bedden).

Voor de leefbaarheid van Utrecht is het essentieel dat de klimaatdoelen gehaald worden en dat wordt geïnvesteerd in een gezonde leefomgeving. Het college bezuinigt 1,7 miljoen op de energietransitie en dat vindt Volt onbegrijpelijk. Daarom dient zij twee moties in (motie 419, Voeg daad bij woord:

meer energie in de energietransitie, en motie 420, Vergroen de straten en niet Natuurgebied Zuilen). Utrechters moeten gezond kunnen wonen, werken en opgroeien. Daarom moet zo snel mogelijk

werk worden gemaakt van de watertransitie en een duurzaam zoetwatersysteem. De waarschuwing

dat nieuwe woningen vanaf 2030 geen wateraansluiting kunnen krijgen, is gehoord. Daarom dient zij een motie in (motie 421, Startnotitie visie watertransitie).

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt waarom een los plan moet worden gemaakt. In veel plannen wordt de watertransitie immers al meegenomen.

Mevrouw Passier (Volt) weet dat er al veel is, maar zou alles willen samenbrengen en dat afstemmen op de diverse beleidsstukken van de andere partners.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat er dan nieuw is.

Raadsvergadering van 7 november 2024

16

Mevrouw Passier (Volt) zegt dat er vanuit een systeemperspectief naar het hele watersysteem moet worden gekeken.

Zij vervolgt haar betoog met de enorme woningtekorten, die met veel tijdelijke woningen worden

weggewerkt. Het is belangrijk om zicht te hebben op het aantal woningen met een afschrijftermijn. Daarom dient Volt een amendement in (amendement 197, Uitsplitsen gerealiseerde tijdelijke en vaste woningen).

De woontevredenheid van flexbewoners is vaak laag. Om die reden dient zij een amendement in voor een indicator over de kwaliteit van woningen (amendement 198, Vervangen indicator gezonde woninggevels).

Zij spreekt tot slot de hoop uit dat Utrecht in deze spannende tijden met het hoofd boven water blijft.

De voorzitter geeft het woord aan de heer Snijder van Student & Starter. De heer Snijder (Student & Starter) is van mening dat de raad lastige keuzes moet maken vanwege de financieel lastige tijden. Er moet worden bezuinigd op beleid, er moet worden hervormd en ook

moeten de lasten voor inwoners worden verhoogd. Het college heeft een goed doordacht pakket gepresenteerd en blijft investeren in de grote problemen: woningnood, kansenongelijkheid en

klimaatcrisis. Door landelijke keuzes komt Utrecht onder extra druk te staan: bezuinigingen op het gemeentefonds, het stopzetten van de LVV, de uitbreiding van de A12 en de invoering van de

langstudeerboete. Daarom nodigt hij raad en college uit om volgende week aan te sluiten bij het protest tegen de langstudeerboete.

Per 2026 zal de btw op cultuur en sport verhoogd worden naar 21% en worden de specifieke

uitkeringen verlaagd. Daardoor worden sport en cultuur nog duurder en dus minder toegankelijk.

Student & Starter is blij met de toezegging van de wethouder om de raad op de hoogte te houden

van de gevolgen voor de kunst- en cultuursector en vraagt de wethouder eenzelfde toezegging voor de sportsector.

De wooncrisis blijft een groot probleem, ook in Utrecht. Gelukkig zijn er veel studentenwoningen in de planvoorraad. De wethouders RO en Wonen hebben toegezegd dat de inzet op onzelfstandige

studentenhuisvesting wordt voortgezet. De wooncrisis vraagt ook om alternatieve oplossingen, zoals tijdelijk wonen. Student & Starter steunt die oplossingen, maar wijst op de financiële risico’s voor de

langere termijn. Daarom is samen met D66 de motie Realistisch sturen op tijdelijk wonen ingediend.

De gemeentebegroting is niet echt toegankelijk voor jongeren. Gelukkig klinkt de stem van jongeren

steeds vaker in de raad, in het beleid en op straat. Een jongerenraad en stages bij de raad zouden de betrokkenheid van jonge Utrechters kunnen versterken. Daarom dient hij samen met EenUtrecht een motie in (motie 422, Ook Utrecht verdient een jongerenraad).

Voorts dient hij een motie in met betrekking tot stages (motie 423, Samen voor meer stages). Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dit een goed initiatief, maar wil ook bijvoorbeeld mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek kunnen bieden. Die keuzes moet een fractie zelf maken.

De heer Snijder (Student & Starter) is het daar helemaal mee eens, maar hij ziet een meerwaarde in het actiever betrekken van jongeren bij de politiek.

Raadsvergadering van 7 november 2024

17

Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het een heel goed idee, maar memoreert dat dit idee al vaker is ingediend. Zij wijst op een motie van vorig jaar die is aangenomen.

De heer Snijder (Student & Starter) weet dat er in het verleden aandacht aan is besteed en wil met de motie de ontwikkelingen verder brengen.

Door jongeren een stem te geven, wordt hun vertrouwen in de politiek hersteld en wordt gebouwd

aan een inclusief Utrecht. Student & Starter houdt de vinger aan de pols en kijkt uit naar de volgende stap om samen verder te bouwen aan een betere toekomst voor iedereen.

Mevrouw Nolten (BIJ1) maakt zich grote zorgen over de haat tegen vreemdelingen in het landelijke beleid. In tijden van klimaatrampen, oorlog, honger en andere kapitalistische uitwassen zal het

aantal mensen dat vlucht alleen maar toenemen. Utrecht moet als mensenrechtenstad het voorbeeld geven. Iedereen, ongeacht verblijfstatus of papieren, moet welkom zijn in de stad. Daarom dient zij vandaag zeven voorstellen in. De dekking voor de amendementen is gezocht in single-used plastic recycling.

Utrecht behoudt de komende tijd de bed-bad-broodregeling, maar alleen voor de mensen die

perspectief hebben. BIJ1 vindt dit niet genoeg en wil daarom Utrecht uitroepen tot een vrijhavenstad. Daarom dient zij samen met de PvdD een motie in (motie 424, Roep Utrecht uit tot vrijhavenstad). Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) zegt dat met het uitroepen tot vrijhavenstad Utrecht heel veel

mensen kan verwachten uit alle windstreken. Heel veel van deze ongedocumenteerden komen uit de

banlieues van Parijs. Deze groep krijgt vaak al meteen methadon. Is BIJ1 zich ervan bewust om welke groep het gaat? Ongedocumenteerden is een ander woord voor illegalen.

Mevrouw Nolten (BIJ1) is zich daarvan bewust. BIJ1 vindt dat geen mens illegaal is en dat ieder mens welkom is.

Ook op andere plekken in Nederland is er draagvlak voor een menswaardige behandeling en opvang. Om samen met andere steden een vuist te maken tegen landelijk beleid dient zij een motie in (motie 425, Utrecht voorop in de lobby voor Vrijhavensteden).

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) wijst op het feit dat sinds vorige week Herstart geen enkele

dakloze in Utrecht meer inschrijft. Er is een totale stop omdat de daklozenopvang vol zit. De moties van BIJ1 gaan ten koste van allerlei mensen die hulp nodig hebben.

Mevrouw Nolten (BIJ1) denkt niet in of-of. BIJ1 hanteert een intersectionele filosofie: je moet niet

kiezen tussen mensenrechten en mensen die het zwaar hebben. Je moet voor iedereen consequent opkomen.

Voor hulp en ondersteuning zijn er slechts schaarse capaciteit en gelden beschikbaar. Daarom dient zij een amendement in (amendement 199, Meer opvang en begeleiding voor ongedocumenteerde mensen).

Hoewel acute zorg vergoed wordt voor ongedocumenteerde mensen, bleek dat abortuszorg, ggz en tandheelkunde niet vergoed worden. Daarom dient zij een amendement in (amendement 200, Financier niet-acute medische zorg voor ongedocumenteerde mensen).

Zorg voor ongedocumenteerden vergt dat huisartsen en andere zorgverleners goed op de hoogte

zijn van hun zorgplicht. Daarom dient zij samen met EenUtrecht en PvdD een motie in (motie 426, Informeer zorgverleners over zorgplicht ongedocumenteerde mensen).

Raadsvergadering van 7 november 2024

18

Utrecht weet niet hoeveel ongedocumenteerde mensen er precies in de stad leven en wat hun

leefomstandigheden zijn. BIJ1 wil daarom een grootschalig onderzoek en dient op dat punt samen met EenUtrecht en PvdD een amendement in (amendement 201, Onderzoek naar menswaardig bestaan Utrechtse ongedocumenteerde mensen).

Omdat het heel belangrijk is dat ongedocumenteerde mensen zich goed verstaanbaar kunnen maken, dient zij een amendement in om geld beschikbaar te stellen voor tolken in de zorg (amendement 202, Tolkvergoeding voor ongedocumenteerde mensen in de zorg).

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) zegt dat de U-polis voor minima en bijstandsgerechtigden is afgeschaft. Nu wil BIJ1 voor mensen die illegaal in Nederland verblijven wel alle kosten gaan vergoeden. Dat brengt toch een scheefgroei?

Mevrouw Nolten (BIJ1) wil niet in een keuze gedwongen worden. Gezondheidszorg moet überhaupt

voor iedereen gratis zijn. Een eventueel voorstel van mevrouw Hessel op dit punt wil zij wel steunen. In de commissie is al gezegd dat het zo goed gaat in de samenleving als men omgaat met de meest

kwetsbaren. Zij weet dat er in de raad een meerderheid is voor mensenrechten in de stad en roept de raadsleden op om zich te scharen aan de zijde van ongedocumenteerde mensen.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) begint met de mededeling dat EenUtrecht tegen de voorliggende

begroting zal stemmen. De ingrijpende bezuinigingen op het bredere sociaal domein, participatie, duurzaamheid en groen, samen ruim 35 miljoen, zijn niet aan Utrechters uit te leggen. In de

begroting wordt vijf keer meer bezuinigd op sociaal dan op ruimtelijke investeringen. Dat is precies

verkeerd om. Wat is er gebeurd met het sociale en groene gezicht van GroenLinks, D66 en PvdA? Hoe het wel moet, legt EenUtrecht voor met een tegenbegroting (motie 427, Tegenbegroting 2025 EenUtrecht).

Het stadsbestuur bezuinigt in de verkeerde volgorde. Op de hervorming in het sociaal domein wordt 10,1 miljoen bezuinigd en daarna gaat de wethouder in de stad vragen hoe vrijwilligers publieke taken kunnen overnemen. De eerste denkfout is dat je niet op zoek moet naar vrijwilligers, maar

naar organisaties die taken willen doen omdat ze vinden dat ze er zelf verantwoordelijk voor zijn. De tweede is dat je eerst moet investeren in die organisaties en daarna pas de potentiële bezuiniging kunt inboeken. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen om deze volgorde toe te passen.

Bij alle uitgaven is onduidelijk wat de ambtenaren zelf doen en wat de gemeente laat doen. De wethouder zei dat het niet gemakkelijk is om dit in de begroting duidelijk te maken. Die

administratie moet er echter al zijn en moet met de raad gedeeld worden. Hij verzoekt de wethouder die informatie te delen bij de Voorjaarsnota 2025.

De begroting is een luchtkasteel. Er worden honderden hectares extra groen beloofd, maar de Rekenkamer gaf al aan dat daar bijna tien keer meer geld voor nodig is dan in de begroting is

opgenomen. Ook worden elk jaar 3.000 nieuwe woningen beloofd, maar het geld dat daarvoor nodig is, is er niet. Ergens in de begroting staat namelijk dat er sprake is van een investeringsplafond van 110 miljoen. Daarmee wordt de gemeenteraad op een dwaalspoor gezet. De korte toelichting in de brief is onvoldoende. Hij vraagt de wethouder om dit beter toe te lichten.

EenUtrecht heeft een aantal voorstellen. Hij dient een amendement in om de participatie eerlijker te verdelen (amendement 203, Geef participatie ruimte en maak lokale democratie sterker).

De heer Koning (D66) zegt dat het ondernemersfonds weer op het hakblok wordt gelegd. Dat geld is door organisaties zelf ingelegd.

Raadsvergadering van 7 november 2024

19

De heer Dijkstra (EenUtrecht) koestert het ondernemersfonds, maar vindt het niet uit te leggen dat

het initiatievenfonds jarenlang op hetzelfde peil blijft en dat het ondernemersfonds in tien jaar tijd van 4,9 miljoen naar ruim 12 miljoen stijgt. Dat is niet in verhouding.

De heer Koning (D66) zegt dat het om tonnen gaat die van de ondernemers worden afgenomen. Dat is bestuurlijk niet correct.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat de raad de ozb niet-woningen vaststelt. Tien jaar geleden is dat gedaan met een opslag, maar dat kan worden aangepast.

De heer Koning (D66) zegt dat ondernemers en andere organisaties dit betalen onder de voorwaarde dat ze het zelf mogen uitgeven. Dan moet het toch niet worden afgepakt?

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt afpakken niet aan de orde. Dat is framen. Het gaat om de ozb niet-woningen. Een deel daarvan is ooit bepaald als opslag.

Hij vervolgt zijn betoog met de oproep aan de raad om zich uit te spreken over de landelijke

vreemdelingenvoorziening vanaf 2026. Hij dient daarvoor een motie in (motie 428, Geen half maar heel bed, bad en brood).

EenUtrecht wil vandaag ook oog hebben voor de gedocumenteerde kwetsbare Utrechters. Met SPDOsubsidies zorgen 30 partners in de stad ervoor dat duizenden kwetsbare Utrechter meedoen en voelen dat ze erbij horen. Hij dient een motie in om SPDO begin 2025 te evalueren (motie 429,

Evalueer SPDO eerst om na te gaan of bezuinigen op steun aan kwetsbare Utrechters verstandig is). Tot slot stoort EenUtrecht zich aan het feit dat de begroting bol staat van ambitieuze teksten, maar dat veel doelstellingen armoedig en zonder ambitie ingevuld worden. Daarom dient hij een

amendement in (amendement 204, Maak ambitie zichtbaar in het oordeel van de Utrechters). De voorzitter geeft het woord aan mevrouw Hessel van Utrecht Solidair. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) noemt voorbeelden van zaken in Utrecht die niet goed gaan. Bij Industrieterrein Overvecht gaat 5 miljoen naar een stichting die de ondernemers steunt, maar de ondernemers hebben een eigen juridische dienst ingericht om zich te beschermen tegen de

overheid. De gemeente betaalt een instantie voor senioren 8 miljoen en die gaat dan bezuinigen op de PlusBus en op de maaltijdenservice. Er is al heel veel bezuinigd en de paar dingen die er zijn, worden ook nog wegbezuinigd. Er is veel scheefgroei in de stad.

Mensen zijn ongelukkig met het mobiliteitsbeleid. Als je een onderzoek zou doen, zou 90% van de

inwoners zeggen: verlos ons van de partijen die dit beleid al jaren uitvoeren. Volgens RSU 2040 kun je pas een fietsstad zijn als je de tienminutenstad hebt: de dokter, je werk en de school binnen tien minuten. In de praktijk dreigt echter een hele wijk als Kanaleneiland zonder huisarts te komen.

Mensen durven de binnenstad niet meer in te fietsen omdat het supergevaarlijk is. Volgens haar

heeft de PVV de overwinning van vorig jaar te danken aan het beleid dat over iedereen heen wordt gewalst.

De standplaatshouders kregen twee weken de tijd om een vergunning aan te vragen. Op de laatste dag komt er om 19.00 uur vanuit het gemeentehuis een mail dat de termijn met twee weken verlengd wordt. Van twintig standplaatsen zijn de kavels vergroot, sommige met 11m2.

Zij dient een amendement in met betrekking tot de PlusBus (amendement 205, De Domstad PlusBus

Raadsvergadering van 7 november 2024

20

blijft).

Voorts dient zij een motie in omdat kwetsbare inwoners de eigen basisverzekering moeten gaan

betalen (motie 430, Begeleiding bij afsluiten zorgverzekering kwetsbare inwoners is gemeentetaak). De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de U-polis zorgverzekering niet behouden had moeten blijven.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) reageert bevestigend. De enige die zich daarvoor hard heeft gemaakt is mevrouw Raaijmakers van de PvdA.

De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt waarom mevrouw Hessel dan zelf een amendement met mevrouw Al-Saqaff heeft ingediend om de zorgpolis af te schaffen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) moet dat nakijken, want dat kan zij zich niet voorstellen. Als dat zo is, biedt zij bij dezen haar excuus aan aan heel Utrecht en alle bijstandsgerechtigden. Het leert

haar om beter te kijken naar wat zij in de gemeenteraad ondertekent, want voordat je het weet ben je ergens ingetrapt.

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat iedereen verantwoordelijk is voor het lezen van zijn eigen amendementen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) neemt die verantwoording en heeft haar excuus gemaakt. De voorzitter geeft het woord aan de heer Bosch van UtrechtNu! De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt het lastig om dit jaar constructief mee te doen aan het circus dat

hier vandaag plaatsvindt. Veel inwoners van Utrecht voelen zich moedeloos en stellen zich de vraag: wat gebeurt er met Utrecht? Ze voelen zich ongemakkelijk door de keuzes van het stadsbestuur.

Utrecht heeft behoefte aan een beleid waarin alle belangen worden meegenomen, niet alleen van een bepaalde groep. De inwoners kunnen straks niet meer met hun auto rijden, omdat het overal vast

staat. Ze kunnen minder bezoek krijgen, want het parkeren is onbetaalbaar geworden. Ze kunnen

geen oliebol, bloemen of pizza meer halen, want de leuke ondernemers zijn er straks niet meer. Ze kunnen geen vuurtje meer stoken, want dat mag niet meer. De stadsbestuurders in de stad zijn

verworden tot een soort nieuwe calvinisten. Het bestuur is oerconservatief met een soort zelfhaat

van middeleeuwse proporties. Alles moet wijken voor CO2-reductie, schone lucht, duurzaamheid en eiwittransitie.

UtrechtNu! ziet noodzaak voor een nieuwe koers. Utrecht bevindt zich op een kruispunt. De stad is zorgvuldig opgebouwd door vorige generaties, maar recente keuzes verwaarlozen deze erfenis. Daardoor zwalkt de stad van de ene naar de andere crisis. De stad wordt bestuurd vanuit

idealistische denkbeelden, vaak zonder aansluiting bij de werkelijkheid. Dat doet geen recht aan de

problemen van de stad. Het bestuur zou actief moeten luisteren naar de drijvende kracht in de stad, de inwoners en ondernemers. UtrechtNu! zal zich de komende jaren inzetten voor een stad die ondernemerschap stimuleert, met een overheid die faciliteert in plaats van dicteert.

UtrechtNu! dient vandaag slechts één motie in, omdat zij andere voorstellen zinloos vindt. De coalitie stemt immers alle belangrijke wijzigingen weg. UtrechtNu! richt zich op de verkiezingen van 2026 en zal volgend jaar met een tegenbegroting komen, met als doel verlaging van de lasten voor iedereen,

Raadsvergadering van 7 november 2024

21

gefinancierd door de herfinanciering van uitgaven van de gemeente. Mevrouw Zwinkels (CDA) kijkt uit naar die tegenbegroting. Kan de heer Bosch nu al een voorbeeld geven van wat daarin te lezen staat?