10e raadsvergadering 13 november 2025 (transcriptie)

Daarom dienen wij een motie 79

in samen met PvdA, met als dictum, draagt het college op met prioriteit en voorstel uit te werken voor borging van betaalbare koop als eerste. Uitvoeringsfase van het Utrechtse woonbedrijf. Uitblik Q1 2026. Een verkenning te doen naar de haalbaarheid van de overige lijnen. Regie op verkoopstromen. Tijdelijke verwerving en doorplaatsing. Borging van middenhuur en betaalbare koop. De raad met de voorjaarsnota 2026 te informeren. Zat het gewoon meegenomen in de nieuwe bestuursperiode.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:47:13]: Motie 567.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [02:47:16]: Zag ik nou een interruptie? Nee, die zag ik niet. Mooi. Dat is fijn, want dan kan ik gelijk door met een van de belangrijkste moties van dit jaar. Voorzitter, Sinterklaas zonder weg. Dat is ieder jaar weer fijn. Maar volgens het journaal bleek plots de vuurtoren kapot te zijn. Op Texel, paniek, de pieten in nood. En duizenden Utrechtse kinderen dachten, komt Sint wel over die sloot? Maar gelukkig woont in Utrecht genoeg kennis en kracht. Dus dachten wij, zo'n lampje fixen, dat hebben we zo gebracht. Daarom deze belangrijke motie. Als het moet kunnen, doen we dit gewoon. Want het Sinterklaasfeest moet altijd door kunnen gaan in onze mooie stad aan de Dom. Met als dictum, indien nodig, een vuurtorenmaker naar Texel sturen. Of extern in te huren. Hier gezamenlijk zorg voor te dragen. En dan hebben we weer hele mooie feestdagen. En dan sluit ik mij af.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:48:12]: Dank u wel. Motie 568. Onthoud het nummer. Dan gaan we verder met de bijdrage van mevrouw Hessel. U heeft exact 30 seconden. We gaan het zien.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [02:48:55]: Na vier jaar kan ik zeggen, een vervuilde, versteende stad, massale bomenkap, armoede is enorm toegenomen, dakloosheid is toegenomen, er is bijna niets gebouwd. Alles is hier voor de bühne. De werkelijkheid is veel schraler. Ik zeg, er kan nog maar één ding redden, dat is geen motie meer, want ja, dat redt de boel niet meer. Eén ding kan de boel nog redden, dat is volgend jaar, 18 maart, een revolutie. Een democratische revolutie natuurlijk, hè. Maar een democratie, dat is het enige wat de Utrechtse nog kan redden van een toet. Wat zei je zo laat? Bureau Utrecht, iedereen heeft het gezien. Utrecht is naar de klote. Stond er in de krant. En dat is gewoon waar. Zo wordt het door de meerderheid van de bevolking in Utrecht ervaren. Utrecht is naar de klote. 18 maart, hopelijk een democratische revolutie.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:49:48]: 80

U bent door uw tijd heen. Dank u wel. Goed, wij gaan verder met de fractie van Horizon.

Victor Paalman (Horizon) [02:50:07]: Ja, voorzitter, ik begin maar dat ik een iets positiever verhaal heb dan de volgende spreker. Dat is voor het contrast misschien wel leuk. Voorzitter, Utrecht is een geweldige stad. Ja. Ja, het is een hele terechte geroffel inderdaad. In de inbreng van de collega's hoorde u al blijdschap over de manier waarop Utrecht afgelopen Kamerverkiezingen en diegene daarvoor gestemd heeft. En ik wil die blijdschap graag delen. Utrecht blijft de stabiele progressieve haven in een land dat soms alle kanten opduikt. Ik spreek hier de hoop uit dat het nog lang mag duren. Voorzitter, de afgelopen jaren heeft Utrecht mijns inziens een hele verstandige keuze gemaakt. Op het gebied van mobiliteit zien we dat Utrecht wereldwijd het model staat voor hoe de stad van de toekomst eruit ziet. Minder auto's, een binnenstad waar je wandelend langs historische grachten kan lopen en een fietsenstalling onder het centraal station die zo groot is dat ze vanuit Japan op werkbezoek komen om hem te komen bewonderen. Nu het Rijk onlangs heeft toegezegd een super sociale financiering te doen voor de meerwaardelijn, komt de droom van een Utrechtse metro vooruit, ondergrondse tram, met een flinke stap dichterbij. En dat vormt ook een mooi bruggetje naar Rijnenburg. Het is ongelooflijk belangrijk dat die groene stadswerk er komt, omdat woningen harder nodig zijn dan ooit.

Gelukkig is de wooncrisis ondertussen hoofdonderwerp geworden in het landschappelijk debat en is het ook bij de landelijke politiek de hoogste urgentie. Want alleen samen met het Rijk kan dit gigantisch probleem opgelost worden. Voorzitter, ik vind ook dat Utrecht mooie stappen heeft gemaakt op het gebied van IT en digitale zaken. Op veiligheidsgebied snappen we goed dat het fysieke en digitale domein zodanig in elkaar verweven zijn dat je niet meer van elkaar apart kan houden. De samenleving wordt niet digitaal, maar is dat al. De onrust binnen de geopolitiek is de afgelopen jaren gegroeid. Ik ben trots dat Utrecht op IT-gebied haar verantwoordelijkheid neemt. We zijn een van de eerste gemeenten van Nederland die digitaal soeverein worden. En dat ik zie hoeveel andere overheden dat voorbeeld gevolgd hebben, denk dat dat een hele verstandige keuze is geweest. Bij de afgelopen Kamerverkiezingen was er ook voor de eerste keer het initiatief Nerdvote. Waarbij kiezers werden opgeroepen om te stemmen op kandidaten met een technische achtergrond. Ik vind dat een erg goed initiatief en hoop dat het bijdraagt aan een sterke en digitaal competente overheid. Want IT is zo'n gigantisch onderdeel van ons leven dat je dat nooit meer kan negeren. Voorzitter, ik ben er blij mee dat Utrecht werkt aan schone en bereikbare openbare toiletten voor alle genders.

Ik ben er blij mee dat we met nieuwe officiële lifthaltes laten zien dat we onze eigen Utrechtse invulling geven aan groene mobiliteit. Ik word trouwens heel graag van de wethouder wanneer jullie precies komen. Ik ben er blij mee dat Utrecht suïcide onder mannen serieus neemt en medewerkers van ons als een soort traint om signalen van suïcide te herkennen en te kunnen helpen. En ik ben er ook maar alvast blij mee dat de wet daardoor hopelijk in Q4 kan mededelen dat de horeca op de Uithof langer open mag blijven. Omdat dat toch wel de meest logische stap is naar meer levendigheid en sociale veiligheid op die Uithof. Voorzitter, ik sluit deze bijdrage af met een wens die ik uitspreek voor de stad. Ik hoop dat de Utrechters in maart weer massaal zullen kiezen voor een progressief en liberaal geluid. Waarin ondernemers de vrijheid krijgen om te ondernemen, de sterke opkomen voor de zwakke

81

en iedereen onvoorwaardelijk zichzelf mag zijn. Dat is het Utrecht waar ik van hou en het Utrecht dat ik denk dat Utrecht verdient.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:53:09]: Dank u wel. Oh, een vraag van de heer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [02:53:12]: Ja, zeker. Mooie woorden van de heer Paalman. En dan vroeg ik me af, nu ligt ook die begroting voor. Nu kunt u bijna niet anders dan voor deze mooie begroting stemmen, toch?

Victor Paalman (Horizon) [02:53:20]: Dat gaat u vanavond meemaken.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:53:24]: Een cliffhanger. Dat kan. Goed, dan gaan we naar de laatste spreker van deze middagochtend, moet ik eigenlijk zeggen, lange ochtend. Dat is de heer Zwanenberg namens de fractie van LINK.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:53:46]: Dank u wel, voorzitter. Vandaag presenteert LINK een aantal voorstellen voor een stad die ruimte maakt. Voor mensen, cultuur en gelijkwaardigheid. Utrecht als stad van en voor gelukszoekers. Als eerste, we zijn blij met de leegstandsverordening, maar er staat wat ons betreft nog steeds te veel leeg in onze stad. Wonen is een recht, leegstand een luxe. En daarom dient LINK een motie in, samen met Een Utrecht, Partij voor de Dieren en BIJ1, om de verordening uit te breiden naar leegstaande commerciële ruimtes en etagebovenwinkels. Het dictum luidt, draagt het college op de huidige leegstandsverordening uit te breiden, zodat deze ook geldt voor leegstaande commerciële ruimtes, zoals winkel- en kantoorruimtes, leegstaande etages boven winkels die bewoonbaar of bewoonbaar gemaakt kunnen worden, en twee, te onderzoeken welke juridische en praktische aanpassingen nodig zijn om deze uitbreiding zorgvuldig te implementeren. Maar voorzitter, in België doen ze dat nog veel beter. Daar betaalt een eigenaar namelijk... per belasting per vierkante meter leegstand. En als de landelijke wet aanpak woon- en winkelleegstanden 2026 door de ISK wordt aangenomen, wil LINK dat Utrecht dat voorbeeld subiet volgt. De opbrengst kan dan terugvloeien naar handhaving en naar betaalbaar wonen.

En daarom hebben wij een motie samen met Een Utrecht, Partij voor de Dieren en BIJ 1, met als dictum draagt het college op de invoering van de Utrechtse leegstandsbelasting per vierkante meter beleidsmatig voor te bereiden. zodat deze direct kan worden ingevoerd zodra de landelijke wet het toelaat. En twee, daarbij uit te werken mogelijke tariefstafels en de uitvoeringskosten, handhavingstructuur en mogelijkheden om de opbrengst deels in te zetten voor handhaving en uitvoering. Drie, samen te werken met gemeenten in 82

België die hier al mee werken. En vier, uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026 een uitgewerkt voorstel van uitvoering voor die leegstandsbelasting in de raad voor te leggen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:55:29]: Deze motie krijgt nummer 570 en de vorige 569. Want de beroemde Sinterklaasmotie was 568.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:55:37]: Kijk, en daar stonden wij trouwens ook onder die Sinterklaasmotie. Voorzitter, wonen is een recht. Geen verdienmodel. Maar de wooncrisis duurt voort. De wachttijden zijn te lang. Het aandeel sociale huur neemt niet toe. En nu mogen corporaties van dit college zelfs ook weer huurwoningen gaan verkopen. LINK wil dat de gemeente het heft aan eigen handen neemt. Daarom een motie samen BIJ1 met ons dictum. Draagt het college op om uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026 met een uitgewerkt voorstel te komen voor een gemeentelijk woningbedrijf. Inclusief een juridische, financiële en organisatorische onderbouwing.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:56:11]: De motie krijgt 571 als nummer.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:56:14]: Woonbootbewoners horen bij Utrecht, kan ik uit eigen ervaring zeggen. Toch kregen zij vorig jaar te maken met een exorbitante huurstijging van 50% door de gemeente. Terwijl er al een aantal jaar een wet is die huurprijsbescherming biedt aan woonbootbewoners, lapte Utrecht deze regel aan zijn laars. Nu het Merwede Kanaal onder gemeentelijk beheer komt, is het tijd om die huurprijsbescherming voor alle woonbootbewoners te garanderen. Daarom onze motie. Middels dictum draagt het college op om er zo spoedig mogelijk een voorstel te doen om huurprijsbescherming te garanderen voor alle woonbootbewoners, inclusief huidige pachters van de gemeente en toekomstige pachters van het Merwede Kanaal, en twee in die nodige gemeentelijke regels of verordeningen aan te passen, zodat geen enkele woonbootbewoner meer buiten deze bescherming valt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:56:57]: Motie krijgt nummer 572.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:57:00]: Cultuur. Voorzitter, als muzikale broedplaats Db's niet bestond, zou het uitgevonden moeten worden. Utrecht mag van geluk spreken dat Db's nog bestaat. Na al die jaren van onzekerheid is 83

er nu een prachtige nieuwe plek in het Werkspoorkwartier. Een thuis voor heel veel prachtige concerten, oefenstudio's en nachtcultuur. Maar de financiële schade van die jaren is nog voelbaar. Niet door slecht beleid, maar door een eindeloos vertraagd proces. In een stad waar de commerciële druk steeds groter wordt zijn plekken als Db's wat LINK betreft onmisbaar. En is het van belang dat Db's toekomstperspectief heeft. En daarom dienen wij samen met de VVD, BIJ1, CDA, Partij voor Dieren en Volt een amendement in om 100.000 euro uit de reserve creatieve huisvesting vrij te maken. Zodat Db's de verbouwing kan afmaken en Utrecht nog jarenlang kan genieten van al het moois wat daar gebeurt en dan gebeuren gaat.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:57:51]: Amendement krijgt nummer 208.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:57:53]: Het kan wel. Voorzitter, ook de exposities in het stadhuis verdienen steun. Voor slechts 20.000 euro brengen ze kunst naar het hart van de stad en zorgen voor een levendig en open stadhuis. Daar een amendement om dit te behouden, te dekken uit de populairste dekking van de dag. De algemene dekkingsreserve, elke coalitiepartij, deed natuurlijk een enorme greep hieruit. Daarom hopen wij ook steun voor een heel klein bedrag uit deze pot.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:58:20]: Amendement 209.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:58:21]: Dan over de dreigende sluiting van de transzorgkliniek. Deze kliniek vervult een cruciale rol. Link kiest zelf voor het scenario met wekelijks kliniekdagen en maandelijkse ontmoetingen. Maar omdat we het voor nu belangrijk vinden dat de kliniek überhaupt open blijft, steunen wij een eerder ingediend voorstelje over. En voorzitter, dan dit. In deze zaal, vlak hierbij, hangt het statieportret van de koning. Wat als je er goed over nadenkt eigenlijk best vreemd is. Want de gemeenteraad legt geen verantwoording af aan de kroon. maar aan de inwoners van Utrecht. En daarom hoort dit portret wat Link betreft niet in onze raadszaal. Sorry, Willy. Vervang het portret door artikel 1 van de grondwet, want gelijkheid, inclusie en rechtvaardigheid, dat zijn onze waarden. En die mogen zichtbaar zijn in onze raadszaal. Daarom hebben wij een motie. Samen DENK, Een Utrecht dan BIJ 1. Spreekt als gemeenteraad uit. Het statieportret van de koning in de raad zal te vervangen door een artistieke en toegankelijke weergave van artikel 1 van de grondwet. Als symbool van de waarden die alle Utrechts verbinden. En verzoekt het college om dit binnen drie maanden te realiseren.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [02:59:26]:

84

Nou had ik gehoopt dat we om één uur klaar waren. Deze motie krijgt nummer 573. De heer Paalman heeft een vraag.

Victor Paalman (Horizon) [02:59:34]: Ja, voorzitter. Ik ben een beetje verbaasd over het voorstel om de majesteit uit de raadzaal te verwijderen. We blijven natuurlijk een koninkrijk. Dat is gewoon de staatsvorm waarin we leven met z'n allen. De majesteit hangt in de rechtszalen. Hij hangt geloof ik in elke andere raadzaal van dit land. Weet ik niet zeker, maar dat is een gok vanuit mijn kant. Waarom moet hij verdwijnen? Ik snap het niet zo goed. Pepijn Zwanenberg (LINK) [02:59:55]: Volgens mij heb ik het net uitgelegd. Wat ons betreft, artikel 1 van de grondwet geldt echt voor iedereen. En de koning heeft hier geen zeggenschap. Je kunt een fanboy zijn of je kunt er niet zijn natuurlijk. Maar dat is eigenlijk niet relevant. LINK ziet het echt als een reliquie uit het verleden. Net als dat in heel veel raadzalen bijvoorbeeld nog kruisjes hangen. Omdat van oudsher natuurlijk mensen religieus waren en dat heel erg belangrijk vonden. En zo zien wij dit staatsieportret ook. En wij vinden het echt veel mooier om dan artikel 1 van de grondwet, met waarden die wij echt heel erg belangrijk vinden en te vuur en te zwaar willen verdedigen, om dat hier in onze mooie raadstuk te hangen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [03:00:27]: De heer Paalman.

Victor Paalman (Horizon) [03:00:29]: Maar voorzitter, in diezelfde grondwet staat ook gewoon dat we een koning hebben. Dus de grondwet is ook fan van de koning, laat ik het zo zeggen. En over artikel 1 gesproken, waarom niet en en? Ik ben een groot voorstander van artikel 1. We kunnen niet gewoon een plekje maken in de raadzaal, daar artikel 1 plaatsen. En dat de majesteit dan ook mag blijven hangen, die dan toekijkt over artikel 1.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [03:00:48]: De heer Zwanenberg.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [03:00:49]: Wij kiezen daar niet voor.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [03:00:51]: 85

De heer Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [03:00:53]: Ja voorzitter, aansluitend bij de heer Paalman. Ik ben het daarmee eens. Dit is toch gewoon een symbool van eenheid, juist de koning. Laten we gewoon die symbolen koesteren. En juist ook hier in de raadzaal. Waarom dan dit voorstel? Dat vind ik toch echt teleurstellend van LINK.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [03:01:06]: Wat ons betreft symboliseert de monarchie niet eenheid. Ook als je ziet, het draagvlak voor de monarchie is niet 100% natuurlijk. Dat is volgens mij rond de 50% of daaronder. Maar ik denk wel dat het draagvlak voor artikel 1 van de grondwet wel heel erg groot is. En wij willen juist iets verbindends. Een staatsieproces van een koning, terwijl heel veel mensen niet in de monarchie geloven, zien wij niet als verbindend. Maar goed, dank voor deze interrupties.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [03:01:29]: Zijn dit uw bijdragen?

Pepijn Zwanenberg (LINK) [03:01:30]: Bijna. Tot slot, voorzitter. Wij zijn allemaal gelukszoekers. Zelfs de koning. Of je nou geboren bent of veiligheid zocht en vond, Utrecht is van ons allemaal. Een stad waar iedereen zich vrij kan voelen, thuis mag voelen en helemaal zichzelf kan zijn. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [03:01:46]: Dank u wel. Dan zijn wij daarmee aan het einde van de eerste termijn. Dat betekent dat we nu twee uurtjes gaan schorsen. Want het lijkt mij goed dat we om drie uur gewoon weer in deze zaal zijn. Ik zie u dan. De vergadering is geschorst.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [04:58:57]: Ik heropen de vergadering en aan de orde is de beantwoording van de verschillende amendementen, moties en vragen vanuit de raad door het college. En zoals u van ons gewend bent, spreekt in deze situatie als eerste de wethouder van financiën, mevrouw Schilderman. Het woord is aan de wethouder.

Susanne Schilderman (College) [04:59:42]:

86

Voorzitter, dank u wel voor het woord en bedankt aan de leden van de gemeenteraad voor deze goede en uitvoerige behandeling van onze programmabegroting. Zowel vandaag als tijdens de commissiebehandelingen. Belangrijk moment, deze programmabegroting, want het is de laatste van deze raadsperiode.

Susanne Schilderman (College) [04:59:59]: Een periode die ook op financieel gebied zeker ook roerig is geweest. Wij zijn heel trots geweest, dat heb ik aan het begin ook aangegeven, om een structureel sluitende begroting neer te leggen die de ambities van deze coalitieperiode goed heeft weergegeven en ook de investeringen die nog gedaan worden de komende jaren ook heeft weten te dekken. Ondanks de tegenwind die wij tegen zijn gekomen met elkaar. En daar zijn wij natuurlijk heel trots op. Ik kan niet anders zeggen dan dat wij hem in eerste instantie natuurlijk al perfect vonden, maar ik begrijp dat u daar nog een aantal zaken aan wilt wijzigen. Wij doen dat in onze spreekvolgorde, daar heeft de burgemeester net wat over gezegd, maar goed om nog even in herinnering te brengen. Als er een voorstel is met dekking vanuit verschillende plekken, komt u mij tegen als wethouder financiën. En voor de rest komt u altijd degene tegen waar u de dekking vandaan haalt. Zodat u maar één keer iets te horen krijgt over een voorstel. In dit geval heeft u zeer veel amendementen ingediend op het algemeen dekkingsreserve. En daarmee kan ik alvast zeggen dat u een zeer geruime tijd naar mij gaat kijken. Hoewel ik natuurlijk zal proberen om een beetje voortgang te maken. Het is goed, denk ik, om eerst even wat uitgebreider stil te staan bij het algemeen dekkingsreserve.

En dan zal ik daarna wat korter stilstaan bij alle individuele voorstellen die eigenlijk pogen om daar wat middelen weg te halen. Goed om eerst erbij stil te staan, wat is het? Want het algemeen dekkingsreserve bespreken we hier niet zo vaak. Daar hebben we het vaker over het algemeen reserve. Kan verwarrend klinken, zijn twee verschillende soorten reserves. Het algemeen dekkingsreserve is eigenlijk het reserve waarmee wij mee- en tegenvallers in de begrotingscyclus ook verevenen en bijvoorbeeld ook kasschuiven doen. Dus het is niet degene waarmee we onze tegenvallers opvatten. Hij is dan dus ook geen onderdeel van ons weerstandsvermogen, maar wel onderdeel van onze solvabiliteit. Een onttrekking hieraan betekent dat wij minder in staat zullen zijn om bijvoorbeeld tegenvallers op te vangen als ze zich voordoen. Kijk, daar komen nog collega's bij. Als ze zich voordoen en daarnaast heeft het een negatieve impact op onze solvabiliteit. Zeker wanneer u het in plaats van in het reserve niet naar een andere reserve brengt, maar gewoon uitgeeft hierin. Dat komt u hierin tegen. De reden dat het college eigenlijk heeft gekozen voor een extra storting aan het algemeen dekkingsreserve, dat is omdat we eigenlijk voor ons zien, als wij nou kijken naar de tweede bestuursrapportage, dat wij op dit moment een tegenvaller over het lopende jaar verwachten.

En ja, het klopt dat het meestal aan het einde van het jaar echt nog wel een momentje komt dat het is, hé, dit is net niet gelukt dit jaar, dat wordt pas volgend jaar. Dat komen we tegen, maar onze beste inschatting van dit moment is dat die negatief uit zou komen. Dat was de aanleiding voor het college om daar ook extra middelen voor opzij te zetten. Volgens mij, ik zie de bui een beetje hangen. Denkt u in meerderheid met elkaar, nou dat is misschien niet nodig. Dat is niet het voorstel van het college en ik zal u dat dan ook ontraden. Ontraden omdat daarmee de kans groter is dat we daarna bij de voorjaarsnota kijken naar een tekort. Wat op dat moment aangevuld zal moeten worden. Wat daarna de facto in de volgende coalitieonderhandeling terecht komt. Dat was niet het voorstel van het college. Het kan wel, het is ook niet zo dat we daarmee direct onder preventief toezicht komen te staan, want daarvoor moeten nog wel een aantal zaken gebeuren. 87

Dan moet dat tekort er inderdaad zijn en dan moeten we het vervolgens ook niet aanvullen, komen de voorjaarsnota. En pas dan kom je in die situatie terecht. Desalniettemin, wij raden het u niet aan. En dat zal dan ook een ontrading zijn op al die amendementen die daarop zijn. Ik zal ze alsnog voor de zekerheid wel even allemaal langslopen. Want soms wil ik er nog net een woord extra over zeggen. Maar dan weet u wel wat u daarover kunt verwachten. Dan doe ik dus ook eerst de amendementen over het algemeen dekkingsreserve. Dat is het amendement van GroenLinks 176, het Merwede Park. Over het algemeen dekkingsreserve heb ik gezegd waarom wij dat ontraden. Daarmee ontraden we dit amendement. Wij vinden natuurlijk de vergroening wel een mooie besteding. Dan ben ik bij het amendement van GroenLinks 177. Daar zie ik impuls structurele bijdrage aan de vaccinatiegraad. Volgens mij gaat er zo meteen ook nog een ander voorstel over de vaccinatiegraad. Hierbij geldt ook, ik ontraad hem vanwege het algemeen dekkingsreserve. Misschien om daar nog inhoudelijk wat over te zeggen. Er is veel aandacht voor onze vaccinatiegraad, want daar moet zeker iets op gebeuren. Dus in die zin kan het college de besteding goed volgen. Daarbij geldt wel eens dat onze inschatting is dat we aanzienlijk meer middelen nodig zullen hebben om dit aan te pakken.

Maar daarvoor lobbyen wij natuurlijk ook in Den Haag om daar meer middelen voor vrij te krijgen. Dan ben ik bij amendement 184 van D66 over de aanpak van femicide. Hiervoor geldt ook dat hij op het algemeen dekkingsreserve zit. Daarom ontraden we hem. Wij vinden de middelen natuurlijk voor een aanpak van femicide wel een goed idee. We zien wel dat het goed is dat het uiteindelijk ook een structurele reeks wordt. Maar we zullen wel in fases ook moeten kijken hoeveel je kan bereiken voor dit bedrag. Dan D66amendement 185 over verkeersveiligheid van Lager Weide. Ook het algemeen dekkingsreserve, daarom ontraden wij hem eveneens. Hiervoor geldt dat met dit bedrag wat hier wordt vrijgemaakt, er wel een goede inschatting gemaakt zal kunnen worden van wat de kosten hiervoor zijn. Vervolgens zullen er nog wel maatregelen genomen moeten worden die vervolgens ook nog gefinancierd zullen moeten worden. Het lijkt me goed dat wij in het tweede kwartaal van 2026 hierop terugkomen over wat die maatregelen zouden zijn en waar er dan ook nog geen dekking voor is. Dan van D66, amendement 186, de financiering voor de transkliniek structureel. Ook hier weer het algemeen dekkingsreserve en daarom ontraad ik hem over de inhoud. Wij vinden natuurlijk de besteding aan de transkliniek wel mooi. Daarmee biedt het in ieder geval zekerheid dat we door kunnen gaan.

Ik hoor echter ook een aantal gesprekken over dat we misschien meer zouden willen uitbreiden, meer zouden willen doen. Dat kan niet voor dit bedrag. Dus we kunnen hem voortzetten en dat is dan ook wat u daarvoor kan krijgen. Dan ben ik bij amendement 190. Start met de duiventillen. Maakt ook gebruik van het algemeen dekkingsreserve. Daarom ontraad ik deze ook vanwege dezelfde dekking. Misschien goed om nog even iets over de duiventil te zeggen. We zien dat je met een duiventil zorg kunt dragen voor een klein deel van de populatie. Voor een deel van die dieren is er dan ook een dierenwelzijnswinst. Maar de dieren die nou eigenlijk rondschuilen in mindere gezondheid, worden daar niet automatisch ook mee geholpen. Dus we hebben er wel ook inhoudelijk misschien een paar opmerkingen bij. Dan PvdA, amendement 191, voldoende opvang met het reserve.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:07:12]: Mevrouw Sasbrink, excuses. Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [05:07:16]: 88

Ja, fijn dat deze wethouder ziet dat zo'n duiventil wel degelijk iets voor in ieder geval de duiven die daar een rustruimte vinden kan betekenen. Dat is al meer erkenning dan wat we vorige week in de commissie te horen kregen. Maar deelt het college niet dat we dan in ieder geval door één of twee duiventillen te doen, te plaatsen, een deel van de duiven kunnen helpen wat al winst is. Maar ook voor onszelf inzichtelijk krijgen hoe je dit zou kunnen doen, wat het aan beheer vraagt en op die manier een soort pilot kunnen doen.

Susanne Schilderman (College) [05:07:44]: Ja, een pilot doen zorgt er inderdaad voor dat je beter inzicht hebt op de kosten en dat je daarmee afgewogen iets van kunt zeggen. Wij hadden wel het idee dat we tijdens de commissie dezelfde insteek hebben gegeven, maar wellicht dat het gewoon geholpen heeft. In het geheel zeggen wij nog steeds, we vinden het wel verstandiger om deze middelen in het algemeen dekkingsreserve te laten. Ik was bij het opvangreserve. Ook die maakt gebruik van het algemeen dekkingsreserve. Daarmee grotendeels dezelfde redenering over dat wij u dat niet aanraden. Omdat wij denken dat het geld beter besteedt in het algemeen dekkingsreserve. Daarbij geldt wel dat het nu van een reserve naar een andere reserve gaat. En dat het negatieve effect op de solvabiliteit bij dit amendement er in ieder geval niet is. Dus ik krijg net een iets lighter kleurtje mee als ik dat aan u mee zou kunnen geven. Over de inhoud daarvan kan ik wel aangeven is dat wij het idee van een reserve rondom knelpunt in de opvang zeker goed zouden kunnen volgen. We zien dat de druk op de opvangvoorzieningen groot is. En dat het daarmee ook wel een risico zou kunnen voorkomen wat zich in de toekomst kan voordoen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:08:48]: De heer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [05:08:49]: Ja, dat lichtere kleurtje van het oordeel, dat was dan positief, toch?

Susanne Schilderman (College) [05:08:55]: Nee, ik ontraad alles wat een onttrekking doet aan die extra storting voor het algemeen dekkingsreserve. Omdat wij denken dat het verstandiger is om dit apart te houden. Zodat je een kleinere kans hebt op een tegenvaller komende keer. Maar u hoort ook dat er een klein beetje kleurschakkering is. Omdat deze in ieder geval wel van reserve naar reserve gaat. En ook nog een kans biedt om in ieder geval eventuele tegenvallers op te vangen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:09:22]: De heer Van der Zweth.

89

Rick van der Zweth (PvdA) [05:09:23]: Ja, voorzitter, want dat geld blijft dan gewoon beschikbaar. Dus de solvabiliteit blijft hetzelfde. En dat is echt niet op voor onze volgende voorjaarsnota. Dus dan heb je weer een nieuw afwegingsmoment. Dus volgens mij dat bij elkaar. Dan hoor ik de wethouder. Dan vind ik het oordeel daar bijna niet passend bij.

Susanne Schilderman (College) [05:09:38]: Ja, ik denk dat die weergave, dat ik die denk ik aan u zal moeten laten. Ik vind het wel belangrijk om aan te geven dat er dus iets wat van een verschil is in de besteding hierin. Maar Breed, u heeft ook gezien, het voorstel van het college is om dit gewoon in het algemeen dekkingsreserve te laten. Dat is dan ook het voorstel van het college. En daarom raden wij u deze niet aan. Dat neemt niet weg dat u hier een afweging in kan maken. Dan de PvdA-amendement 192, de verkeersveiligheid van de Draaiweg. Nou, hier ook in het algemene stuk op het algemeen dekkingsreserve ontraden wij vanwege die aanleiding. We willen op het gebied van verkeersveiligheid daar wel gaan verbeteren, dus we snappen. Het idee om daar naar te zoeken. Er zijn al kleine ingrepen gedaan en er wordt een onderzoek gedaan naar de maatregelen. Dat is nog niet klaar. Of dit dan vervolgens voldoende zal zijn, dat zal moeten blijken op basis van dat onderzoek. Dus we zien dat dit in die zin een redelijke inschatting is. Maar ook onze inschatting die we op deze termijn hebben kunnen doen is best wel heel beperkt. Dus dat zal dan nog wel verder moeten blijken. Dan amendement 193 van Volt over de vergroening van de Amerhof. Ook deze maakt gebruik van het algemeen dekkingsreserve en krijgt u hetzelfde advies rondom de ontrading daarop vanwege het algemeen dekkingsreserve.

Als we dan de vergroening van de Amerhof zelf zien, kunnen we ons daar best veel bij voorstellen vanwege de hittestress daarin. Dat is ook de reden dat er over gesproken wordt met omwonenden. Student & Starter, amendement 194 over maakruimte voor jonge makers. Ook het algemeen dekkingsreserve, dat zal ik niet herhalen, maar daarom ontraden wij hem ook. We zien wel dat de inhoudelijke besteding aansluit bij het gemeentelijk beleid om betaalbare werkruimte voor makers in de culturele sector te ontwikkelen. De nieuw voorgestelde impuls maakt al wat van die realisatie mogelijk dan. De ChristenUnie, amendement 194, waardeer religieus erfgoed. Ook deze maakt gebruik van het algemeen dekkingsreserve en ontraad ik ook om die reden. Voor de rest kunnen wij ons wat voorstellen hierbij bij deze besteding. De ChristenUnie, amendement 196, investeert...

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:11:45]: Mevrouw van der Wilt heeft een vraag.

Berdien van der Wilt (D66) [05:11:47]: In het punt van orde is het... Bij ons staat die als 195, dus even een dubbel check of er gaat bij ons iets verkeerds. 90

Susanne Schilderman (College) [05:11:52]: Excuus voorzitter, dat is mijn schuld. ChristenUnie was 195 op religieus erfgoed en toen wilde ik doorgaan naar 196 investeren om Utrecht weerbaar te maken, ook van de ChristenUnie. En nou klopt denk ik de administratie weer. Ja, dat wordt geknikt. Nou, dan zijn we weer helemaal bij. Die maakt ook gebruik van het algemeen dekkingsreserve. Daarom ontraad ik hem ook met dezelfde redenering daarin. Daarbij misschien wel belangrijk om te zeggen, we snappen de aandacht voor weerbaarheid van Utrecht heel goed. Dat is ook een reden dat dat best heel uitgebreid, zeker ook door onze burgemeester, natuurlijk aangekaart is. Hier kan je een stuk voor doen. Er wordt natuurlijk ook nog steeds gekeken naar welke maatregelen er allemaal genomen zullen moeten worden. Dus ik kan me voorstellen dat dit niet de laatste keer is, of u het nou aanneemt of niet, dat u hierover komt te spreken. Dan ben ik bij Een Utrecht, amendement 202, het burgerberaad in 2026. Ook deze maakt gebruik van het algemeen dekkingsreserve en ontraad ik dus om dezelfde redenen als degene hiervoor. Voor de rest vind ik het wel belangrijk om aan te geven dat hier wordt een budget van een ton in vrijgemaakt. Maar het totaal benodigd budget is ongeveer een half miljoen, namelijk 525.000 euro. En daarmee voldoet het in ieder geval niet aan hetgeen, denk ik, wat u wilt bereiken.

Dan Een Utrecht amendement 204 Geef de stem van Utrechters allemaal stem. Ja, volgens mij klopt dat. Daar wordt ook gebruik gemaakt van het algemeen dekkingsreserve. Ontraad ik daarmee met dezelfde redenering. Nou, we snappen waar de gedachte naartoe uitgaat en we snappen ook dat u kijkt naar hoe kan er van deze subsidie voldoende gebruik gemaakt worden. Nou, we zien dat het niet verstandig zou zijn als mensen daarin zouden vertrekken, maar ik heb het algemene advies meegegeven. Zoals geldt voor het geheel. Dan amendement 205 ook van EenUtrecht. Maakt ook gebruik van het algemeen dekkingsreserve. Ontraad ik daarmee ook met diezelfde reden. Daarbij geldt wel dat ik daar inhoudelijk ook nog wel iets over wil zeggen. Namelijk dat we als gemeente als subsidie beschikbaar hebben gesteld. Voor de lokale omroep met de pijlers professionele journalistiek, wijkbenadering en het stedelijk media platform. En door deze pijlers in te zetten streven we al naar verschillende geluiden van de stad een onderdeel te laten zijn. En een bloeiend Utrechtse medialandschap. Dus dat doen we al. Dus het advies blijft daarmee ook ontraden. Dan ook van EenUtrecht amendement 206. Maakt ook gebruik van het algemeen dekkingsreserve. Ontraad ik dus ook met dezelfde redenering als degene die hier voorafgaan aan voorbij kwamen. Inhoudelijk zou ik ook nog wel willen zeggen dat die in die zin al overbodig is.

Wij vinden hem wel sympathiek, maar dat is de reden dat we dit natuurlijk ook al doen. Naar aanleiding van het debat over sociale veiligheid en de ingediende moties. Ook vanuit uw raad is een aantal acties in gang gezet waar u over bent geïnformeerd in de kwartaalbrief van onderwijs afgelopen oktober. En een van die acties is de Week van Respect. Dat is toevallig ook deze week. Daar doen partners zoals DOC, jou, Vreedzaam en Discriminatie.nl aan mee. En er is aandacht voor wederzijds gesprek op scholen, sportclubs en in de verschillende wijken. Dan EenUtrecht amendement 207, het versterken programma mentale gezondheid. Ook deze maakt weer gebruik van het algemeen dekkingsreserve en ontraden wij daarmee. Om die reden, als het gaat over de besteding, zeggen wij wel dit budget neemt pas na 2026 af. Dus de situatie in 2026 is niet anders dan die in 2025. Er is wel minder geld beschikbaar dan eerder vanuit de nadere regel herstel en veerkracht. Misschien goed om dat in de volledigheid nog mee te geven.

91

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:15:48]: Maar u heeft geen spreektijd meer.

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [05:15:51]: Dat klopt, maar hoe gaan we om met het feit als een technische... ...incorrectheid wordt gedeeld.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:15:57]: Dat vind ik echt lastig. Ja, deze heb ik wel vaker langs horen komen. Maar ik ben nog erg wakker. Nee, dat gaan we niet doen. Kijk, het is toch zo dat we steeds coulant zijn geweest. We hebben ook afgesproken met elkaar. Iedereen probeert binnen de tijd te blijven. En dat betekent ook dat je gewoon rekening moet houden met dat na het debat tussen de fracties ook gewoon nog tijd moet zijn in je eigen spreektijd om de wethouders te bevragen. En dat is gewoon een kwestie van strategisch plannen.

Susanne Schilderman (College) [05:16:30]: Dank voorzitter. Ik ga verder. Dan ben ik bij het voorstel van LINK, amendement 209 over exposities in het Stadhuis. Maakt ook gebruik van het algemeen dekkingsreserve en zal ik ook om die reden ontraden. We zien het inderdaad dat het jammer is om over de inhoud wat te zeggen dat de exposities in het stadhuis moeten stoppen. Maar we hebben eerder ook aangegeven dat we vanwege lastige tijden pijnlijke keuzes hebben moeten maken. En daar is dit er. van nou ga ik even kijken of ik daarmee door alle algemeen dekkingsreserve amendementen heen ben en volgens mij is dat het geval dan zie ik nog een interruptie van de heer Bos

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:17:09]: Is er een optelsommetje gemaakt van hoeveel we eigenlijk uit die algemene indexen service zouden hebben getrokken als we al die amendementen hadden uitgevoerd? Dat is vraag 1. Vraag 2 is, hoeveel amendementen zijn er dan feitelijk nu weggepoetst omdat alles werd gefinancierd uit die algemene indexen service?

Susanne Schilderman (College) [05:17:29]: Wat u hiervan aanneemt, dat is aan u. Ik heb staan dat ze in totaal optellen tot een kleine 7 miljoen in 2026, een half miljoen in 2027, een half miljoen in 2028, een half miljoen in 2029 en iets meer dan 6 ton structureel vervolgens. Dus dat is volgens mij de optelling van de voorstellen die u hier hebt gedaan met elkaar. Ik heb ze in geheel aan u ontraden. Dus als u dat allemaal volgt en niet aanneemt, dan is de begroting gewoon zoals die is. En daarna is het aan u welke keuze u hierover maakt. Daarbij geldt, wij ontraden al deze amendementen. Ik zeg daar nog wel 92

bij, als u ook nog verder gaat dan de toevoeging die het college doet, dan bent u natuurlijk het nog verder het onverstandige in aan het brengen. Maar aan de andere kant, ja, dit zijn kleurschakeringen in dingen die ik in zijn geheel heb ontraden.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:18:25]: De heer Sungur.

Mahmut Sungur (DENK) [05:18:26]: Ja, voorzitter. Stel, we nemen ze allemaal aan. Wat betekent dat voor de dekking solvabiliteit van de gemeente en die één waar we zo steeds op hameren? Susanne Schilderman (College) [05:18:36]: Ja, daar begon ik met de solvabiliteit. En die één, dat zijn twee verschillende dingen. Dus die één, dat gaat over het weerstandsvermogen. En dit maakt geen onderdeel uit van het weerstandsvermogen. Dus daar heeft het geen impact op. Maar op de solvabiliteit zal die verslechteren. Ik heb hem niet helemaal opnieuw berekend. Daar zal het van afhankelijk zijn. Maar hij verslechtert dan de solvabiliteit. Dat verschilt per amendement. Want we hebben er eentje die van een reserve naar een reserve gaat. En die heeft dat effect niet. Dat is ook een relatief grote die daar tussen zit. Dus die heeft in die zin een wat ander effect. De solvabiliteit staat wel onder druk in zijn geheel. Dat is dus ook een van de redenen dat ik het u niet aanraad. De kans dat u daarmee een tekort wat kan ontstaan over dit jaar op zal moeten lossen in een nieuwe raad, neemt dan toe. Wij adviseren u dat niet.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:19:29]: Gaat u verder.

Susanne Schilderman (College) [05:19:30]: Dan ben ik op alle andere voorstellen die aan mij zijn om te beantwoorden. Ben ik bij amendement 175 van de VVD over de vaccinatie gaat. Ik ben blij dat het heel even wat verduidelijkt was. Het is voor mij helder dat de VVD's bedoeling is om het budget van wat er voor WAAVA staat te halveren. Dat dat de doelstelling is van dit amendement. Dat kan, maar adviseren wij u niet. Dat is omdat wij het van belang vinden om te gaan werken met die restwaarden. En dat er echt middelen voor nodig zijn om daarmee te kunnen starten. Zodat wij en een getrouwere weergave geven van hoe onze vaste activa ervoor staat. En eveneens ervoor zorgen dat wij eigenlijk de circulariteit in een groter belang zetten. Daarom ontraden wij dat over de vaccinatie gaat in zijn geheel. Daar heb ik richting GroenLinks wat gezegd en dat geldt natuurlijk ook voor de VVD.

93

Margreet Ramaker (VVD) [05:20:26]: Ja, alleen een half miljoen gaat naar externe adviseurs toe om iets te onderbouwen. Terwijl dat ook per project kan. En ik heb dat vorige week ook in de commissie gevraagd. Waarom kan het niet per project, dus per investering?

Susanne Schilderman (College) [05:20:42]: Als u dat gaat doen, gaat u de kosten voor bestaande projecten met een onbekend bedrag verhogen. Als u dat zou gaan doen. Het college stelt u voor om dat niet te doen. Omdat wij enige tijd nodig zullen hebben. Omdat deze werkwijze is echt nieuw. Daarom hebben wij ook gezegd over hoe wij gaan werken. En hoe wij op termijn al deze kennis zelf in huis gaan kunnen hebben. Maar wij weten wel dat wij op de korte termijn daar nog externe partners voor nodig zullen hebben. Waarmee onze bedoeling is om het op termijn gewoon goed te kunnen verwerken.

Margreet Ramaker (VVD) [05:21:12]: Ja, waar zit hier de urgentie? De urgentie zit in verhoging van de vaccinatiegraad. Dat andere, dat kan toch ook blijven liggen?

Susanne Schilderman (College) [05:21:22]: Het is altijd aan de raad om te besluiten waar zij de urgentie in voelen en wat zij kunnen laten liggen. Daarbij zal ik wel zeggen dat over circulair omgaan met ons vastgoed, dat is iets waar we in 2016 mee begonnen zijn in onze gemeente, om dat als uitgangspunt te gaan nemen. En daarmee vindt het college het wel hoog tijd om ook te gaan starten met dat, dat werkelijk in onze waardering terug te laten komen en hier echt de structuurverandering mee in gang te zetten. Dan ben ik bij CDA amendement 181, de graffiti regeling. Ik vind het natuurlijk lovenswaardig dat hij inderdaad terug blijft komen. En dat het duidelijk een CDA breed punt is wat we hier verder terug zien komen. Ik denk dat voor de rest mijn beantwoording nu in die zin wat minder zal verrassen. Daarin is namelijk ooit expliciet voor gekozen om dit niet te doen. U stelt er in dit voorstel voor om het te onttrekken aan het reserve voor de afvalstoffenheffing, waarmee wij ook schommelingen in de afvalstoffenheffing ook oplossen en daarmee geld hebben. Die zijn voor het schoonhouden van de openbare ruimte. Wij stellen dat daarmee niet voor en ontraden dit voorstel. Het kan wel, zeg ik daar ook bij. Dan heb ik het toch een keer gezegd al, hè? Leuk.

Bert van Steeg (CDA) [05:22:36]: Het kan wel, dat is mooi. Ik hoop dat de rest van de raad het ook gehoord heeft. Maar is de wethouder ten principale bereid om dat gesprek aan te gaan? Want die ondernemers die zeggen allemaal, ja we willen graag die graffiti regeling, we willen er zelf ook nog aan meebetalen. Is de wethouder bereid om te zeggen, nou ik ga dat gesprek aan en ik ga kijken of daar een mooie regeling uit kan komen?

94

Susanne Schilderman (College) [05:22:53]: We hebben dit echt heel vaak met elkaar eerder besproken. Dus mijn verhaal gaat daar niet in veranderen. Namelijk dat eigenaren van gebouwen dit zelf kunnen betalen. Ik zie ook veel bereidheid. Ik zie het in veel acties. Het inderdaad ook gewoon zelf betalen. En dan is die regeling niet nodig. En we hebben er eerder bewust voor gekozen om deze regeling niet meer te hebben. En daarbij geldt wel dat graffiti die bijvoorbeeld aanstootgevend is, wel direct verwijderd wordt door de gemeente. Dan amendement 182, samen bewust zijn van bijplaatsingen. Hadden wij natuurlijk ook een goed debat over tijdens de commissie hierin. Het voorstel wat gedaan wordt, laat ik daar eerst misschien iets inhoudelijks over zeggen voordat ik daar iets financieels over zeg. We hebben de afgelopen jaren best een heel aantal extra voorlichtingscampagnes gedaan. Wij denken niet dat daarna ook de toegevoegde waarde op dit moment meer in zit om dat weer op een nieuwe manier te doen. We zien wat meer in een aantal van de zaken die we in de aanpak van 11 juni hebben beschreven. Daar zien we eigenlijk wat meer hel in om dat te doen. Voor de rest hebben we de vorige keer ook iets besproken over waar we nou een Overvecht mee aan het werk zijn. We denken dat dat ook in die zin een betere toepassing zou kunnen zijn. Dan misschien ook nog om de financiën hiervan te doen.

Het geld wordt onttrokken eigenlijk aan, ja het is een reserve die, nou het heeft technisch iets te maken over wanneer die ingesteld wordt. Want het is eigenlijk een opvolging van de egalisatiereserve toeristische stadspromotie. Dus het was een bestaand reserve dat eigenlijk bestond. anders in die zin genoemd wordt en ook wat helderder in die zin naar voren gaat komen. Wij vinden het wel ook onwenselijk om daar middelen aan te onttrekken, omdat dat juist gebruikt wordt om ook die effecten van de btw-verhoging en ook bijvoorbeeld de zaken rondom de verdere verhoging van de toeristenbelasting in die zin wat te dempen. Dan ben ik bij Partij voor de Dieren, amendement 187.

Hessel Stellinga (CDA) [05:24:44]: Ja, voorzitter, maar die dekking kan wel. Of zie ik dat verkeerd?

Susanne Schilderman (College) [05:24:49]: Ja, maar wij ontraden u desalniettemin. Dan de Partij voor de Dieren, amendement 187, de tegenbegroting. Nou, prachtig om te zien. Ik heb daar inderdaad, ik was even gespannen wat de heer Van Heuvel ging zeggen, want ik heb nog wel meer ontboezemingen gedaan in dat gesprek. Maar ik ben blij dat hij het niet hebben gehaald tot deze livestream. Maar de tegenbegroting, ontzettend knap werk, hebben we vaker van u ook gezien. Hij is ook eigenlijk, nou weet je, ik kan een paar punten en komma's zetten, misschien over termijn een aantal stukken hierin. Maar ook haalbaar daarin. Inhoudelijk staan er andere keuzes in. Echte keuzes van Partij voor de Dieren. Een aantal keuzes die wij inhoudelijk u niet zouden aanraden. De lastenverzwaring die er voor ondernemers in zit. Via het ondernemersfonds raden we u bijvoorbeeld ook niet aan wat hierin staat. Zo hebben we er nog een aantal meer hierin. Wij ontraden hem wel, maar u heeft daar mooi werk in gedaan. We zijn natuurlijk benieuwd hoe u daarover denkt. Partij voor de Dieren diende ook amendement 188 in over het Rijnburgse bos. Daar worden ook voor gesteld om dat eigenlijk te dekken uit afspraken met het ondernemersfonds anders te herzien. Wij raden u dat 95

niet aan om dat te doen. Daar ben ik net natuurlijk al even op ingegaan. Daarnaast wordt er ook nog wat gezegd over de toeristenbelasting om die verder te verhogen. Dat adviseren wij u niet vanwege de enorme verhoging die er al hier is geweest, maar ook een enorme verhoging die er is geweest vanwege de btw. Misschien goed om nog even iets over bomen en groen te zeggen. Daar hebben wij in het kader van de nota WAAVA vorige week ook over gehad. Ik kan me voorstellen dat het bij het debat daarover ook nog verder terugkomt. Maar een afschrijvingstermijn in één keer nu naar 50 jaar brengen, adviseren wij u niet. We hebben wel gezegd dat wij werken aan hoe kunnen we dit nou nog anders weer gaan geven. Daar heb ik wel toegezegd om daarop terug te komen. Daarmee, wij vinden natuurlijk uw inzet voor vergroening hartstikke mooi, maar wij ontraden dit voorstel wel.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [05:26:54]: 50 jaar vonden wij een mooie periode. We weten dat andere gemeenten groen ook als investering doen en ook daar wel een afschrijvingstermijn van soms 30, soms 40 jaar gebruiken. Wat vindt de wethouder van zo'n afschrijvingstermijn?

Susanne Schilderman (College) [05:27:08]: Wij schrijven ook afwerpgroen, dat hebben we eerder ook besproken. Wij hebben een afschrijvingstermijn van 30 jaar daarin. We hebben ook gezegd dat wij een aantal verschillende zaken zouden moeten onderzoeken als wij een andere termijn aan zouden moeten houden. Want we kunnen niet vanwege politieke redenen besluiten om dat anders te doen, omdat die ook in het kader van het BBV een relatie moet hebben tot de verwachte tijd dat iets er echt staat. Nou, ideeën voor oplossingsrichting hebben we toen ook benoemd. Zouden we struiken en bomen bijvoorbeeld los kunnen scheiden van elkaar? En daar heb ik over toegezegd om daar bij u op terug te komen. Dan ben ik...

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:27:42]: Wacht even, nou gaan we mevrouw Sasbrink krijgen.

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [05:27:47]: Heel kort, want juist voor een bos kunnen we toch aannemen dat dat daar 50 jaar staat. Dus daarom kunt u nog specifiek. Kan de wethouder daar nog specifiek aangeven waarom het dan voor een bos niet 50 jaar zou kunnen zijn? Dat zien we dus anders dan bijvoorbeeld een stadsboom. Susanne Schilderman (College) [05:28:01]: Als we dat voor een bos en stadsbomen anders zouden gaan doen dan zullen we dat ook anders in onze waarderingstabel en zouden we dat anders in ons beleid moeten maken. Dus dat kan ik u nooit via een amendement op de begroting aanraden. Dan zou je daarover beleid moeten aanpassen. Daar komen we natuurlijk wel heel binnenkort over te 96

spreken. Als het dan gaat specifiek over dit bos alle plannen over Rijnenburg zijn nog niet klaar. En daarmee er per definitie van aangaan dat wij er nu al uit kunnen komen dat wij daar een bos kunnen neerzetten waar we de komende 50 jaar niet meer aan kunnen zitten, is niet een inschatting die ik in één keer kan maken. Maar ik kan u wel zeggen, ik vind de gedachte interessant en ik heb u ook toegezegd over hoe ik erop terugkom, maar in één keer deze stap zetten hierin kan ik u echt niet aanraden. Dan ben ik BIJ 1 amendement 197 over gratis OV over U-pashouders. Deze onttrekt eveneens volgens mij als een voorstel van de CDA aan de afvalstoffenheffing en de middelen daarvoor. Daarmee zouden dan minder middelen beschikbaar zijn voor het schoonhouden van de openbare ruimte. En daarnaast ook voor de schommelingen in het afvalstoffenheffing tarief te doen. Dat raden we u niet aan en daarom ontraden wij deze motie.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:29:11]: Nolten.

Stevie Nolten (BIJ1) [05:29:12]: Nou ja, wij hebben het navraag gedaan hoeveel die schommelingen dan zouden zijn. En dat zou dus nooit meer dan 2,2 miljoen euro zijn. Vanuit die subgelden wordt er 4 miljoen aan toegekend. Dus dan kan er toch best 1 miljoen uit missen. Ook al is dat misschien een andere inhoudelijke keuze. Maar het is mogelijk, toch?

Susanne Schilderman (College) [05:29:29]: Ja, wij raden het u alleen niet aan om dit te doen. En de reden dat we u dat niet aanraden is dat wij volgens mij ook een redelijk uitgebreid debat hebben. Ook in deze gemeenteraad over het schoonhouden van de openbaar ruimte. Over bijplaatsingen, over grof vuil. Wat echt een uitgebreide aanpak van ons ook daarin vraagt. En daarom raden we het u niet aan. Dat betekent niet dat het niet kan. Want het kan wel. Heb ik het nog een keer gezegd. Maar we raden u het desalniettemin niet aan.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:29:51]: Mevrouw Nolten.

Stevie Nolten (BIJ1) [05:29:54]: Ja, maar het punt was juist dat het ook om die schommelingen ging. Dus we hebben niet dat we die volledige subgelden gebruiken. Er is nog steeds extra geld wat daar naartoe

97

gaat. Om die ruimte op te vangen en die zaken te kunnen doen. En vervolgens kunnen we ook nog steeds op duurzaam vervoer gratis maken voor minima.

Susanne Schilderman (College) [05:30:11]: Die schommelingen kunnen wel degelijk voorkomen. U ziet bijvoorbeeld ook de ambitie zijn om anders in te gaan kopen op het gebied van onze vuilniswagens. Die naar zero emissie gaan. Ook de enorme investering die daarmee in het gebied gedaan gaan moeten worden. Of de plek waar de afvalstoffenwagens nu staan. Dat ook grote schommelingen met zich mee zou kunnen brengen. Daarnaast gewoon de grote opgave om grofvuil, bijplaatsing, materiaal dat daarbij hoort. En daarom raden wij het u niet aan. Dan ben ik bij Een Utrecht, amendement 199. Weer een tegenbegroting ook. Hartstikke mooi, ook mooi werk gedaan door u. Ik zag hem eerst even bij de commissie. Zat hij er nog met een papiertje mee, maar zeker de versie die hij daarna ziet. Natuurlijk echt prachtig uit. Daar zitten ook echt de keuzes van Een Utrecht in. Ik kan ook niet anders zeggen dan dat de begroting best omvangrijk verbouwd wordt in de gedachten van In Utrecht. En dat siert het natuurlijk wel. Ik moet wel zeggen dat er best een aantal dingen in staan die financieel technisch niet haalbaar zijn erin. Dan gaat het bijvoorbeeld over het verlagen van het inhuurplafond dat het op deze termijn dit bedrag in zou leveren. Maar ook de hervormingsbezuiniging, de snelheid waarmee dat ingevoerd wordt. Daarachter waren we echt niet reëel daarin.

En daarmee nog even los van de inhoud, want er staan ook echt andere keuzes in. Het zijn natuurlijk niet de keuzes van dit college, maar wel die van EenUtrecht. Is die financieel technisch niet haalbaar? En raden wij het u ook niet aan, maar de keuzes van EenUtrecht staan er heel mooi en helder in. Dan amendement 200, ook van Een Utrecht. De lokale democratie versterken, eigenlijk ook onderdeel van die tegenbegroting. Daarbij worden een aantal specifieke dekkingen eigenlijk benoemd. Dan wordt er eigenlijk gekeken naar hoe het ondernemersfonds daarin geraakt kan worden, maar ook internationale netwerken. Wij zouden u allebei deze dekkingen niet aanraden. Daar hebben wij het volgens mij eerder ook over gehad, over waarom wij dat niet aanraden. Daarmee is het wel belangrijk dat wij het er wel mee eens zijn dat burgerschap meer is dan eens in de vier jaar stemmen. Dat is overigens ook de reden dat wij daar natuurlijk al op diverse groepen beleid en participatie in brengen ook op hebben. Wij ontraden dit amendement. Dan amendement 201, bewoners aan het roer, ook onderdeel van de tegenbegroting. Nou, hier komen een aantal dekkingen in die financieel technisch niet haalbaar zijn. Het gaat hier voornamelijk, even kijken, gaat het hier over dat inhuurplafond die ik eerder ook benoemde, die financieel technisch op deze manier niet haalbaar is.

Volgens mij zitten daarna ook een aantal keuzes in. Die wij inhoudelijk ook niet kunnen volgen. Die hier voor de rest naartoe komen. Daarin belangrijk om inderdaad het aspect van economie nog even te benoemen. Het ondernemersfonds heeft hier volgens mij ook een uitgebreider debatje over gehad. Waarvan wij eerder ook hebben aangegeven waarom dat juist wel een hele grote meerwaarde geeft aan onze stad. Ontraden wij u dit voorstel.

98

Dan amendement 203. Starten met een burgerberaad in 2026. Hier wordt voorgesteld om dat burgerberaad te doen. Dat is financieel niet haalbaar op deze wijze. We hebben eerder ook al aangegeven in een van de andere voorstellen. Dat we dat niet voor 1 ton kunnen organiseren. Maar dat dat een half miljoen zou kosten. Daarnaast wordt voorgesteld om dat in algemeen lagere kapitaallasten te dekken. En dat is financieel technisch ook niet haalbaar. Omdat het niet helder is over welke kapitaalslasten het dan gaat. En welke reservering hier dan mee bedoeld wordt. Dus dan heeft u eigenlijk alle reserveringen minder gemaakt. En dan is het niet helder welke investeringen niet meer door zouden moeten gaan. Die daaruit volgen. Dan ben ik bij de moties aangekomen. Motie 533. Experimenteer om bijplaatsingen tegen te gaan. Nou, heel goed dat er gekeken wordt naar inspiratie hiervoor. Ik ben gisteren nog langs geweest in Rotterdam om bij hen nog wat inspiratie op te doen. Viel op dat zij noemen het naastplaatsing. Hoe je toch weer een beetje kan verschillen. Voor de rest is het algemene beeld, komt redelijk overeen bij wat wij hier voor de rest zien met elkaar. Maar toch wel nuttige dingen geleerd. Maar dat hoort vast de komende tijd meer over. Hierin wordt niet aangegeven waar het financieel aan ten koste zou moeten gaan. Want dit kost natuurlijk wel ook wat.

Dus daar wordt ook binnen de afvalstoffenheffing geen weergave van gegeven. Dus dat kan ik u financieel technisch niet aanraden. Op de inhoud hiervan is het goed om bij een paar zaken ook even stil te staan. Dat heb ik volgens mij in de commissie ook gedaan. Namelijk dat de ervaring in Overvecht met de vaste container er niet toe leidde dat er op minder plaatsen bijplaatsingen waren. En ook niet dat er minder meldingen gedaan worden. Een permanente aanbiedplek zorgt eigenlijk voor meer overlast. Dat zagen ze in Rotterdam ook. Dat er meer overlast ontstond omdat mensen dan al op andere momenten dat afval ook buiten gaan zetten. Het laagdrempelig anders aanbieden, bijvoorbeeld wat Amsterdam deed, zijn ze juist weer van afgestapt, omdat hun rekenkamer dat ook onderzocht heeft en juist gezien heeft, dit draagt niet bij aan de duurzame doelstelling die de gemeente Amsterdam heeft. Dus ook inhoudelijk kan ik het u niet aanraden. Doen we dan niks? Nee, want dat hebben wij tijdens de commissiebehandeling volgens mij ook met elkaar besproken. Dat we ook weer aan het kijken zijn naar een nieuwe aanpak rondom Overvecht. En we zijn de gevolg van de eerder gemaakte keuze hiervan over hoe we sneller bij bepaalde bijplaatsingen kunnen zijn. Die gaan nog moeten blijken en zal ik u dan ook over informeren. Dan ben ik bij motie 5... Oh, wacht even.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:35:44]: We zien de heer Stam en daarna de heer Te Hoonte.

Titus Stam (PvdA) [05:35:47]: Kijk eens aan. Ja, voorzitter, want we hebben de afgelopen vier jaar gezien dat de afvalstoffenheffing telkens maar door blijft stegen, ook omdat er telkens meer bijplaatsingen waren. Hoe gaan we dan voorkomen dat we volgend jaar wel weer een stijgende afvalstoffenheffing hebben? En dat we dan zeggen, ja, nu gaan we wel 99

experimenteren. Is het dan niet beter om nu alvast nieuwe experimenten uit te voeren, het Rotterdam in Amsterdamse model hier te uit te proberen, voordat wij zeggen, ja, het kan niet en het volgend jaar toch wel moeten doen met een hogere afvalstoffenheffing?

Susanne Schilderman (College) [05:36:13]: Wij experimenteren zeker. Dat doen we dit jaar ook al. Dat hebben we ook gedaan met wat we in Overvecht hebben gedaan. En ik heb ook een nieuw experiment aangekondigd wat we in Overvecht gaan doen. Om te kijken of we tot een dekkend netwerk van container adoptanten kunnen komen. Omdat wij daar wel de positieve effecten van zien. Met corporaties een andere aanpak. Daarin gaan communicatief een andere aanpak. Daarin proberen om het zo gericht toe te passen. De reden dat wij niet enthousiast zijn over de voorstellen die hier genoemd worden. Is niet omdat ze uit andere steden komen. Maar dat is omdat ze daar gewoon niet het gewenste effect hebben gehad. Terwijl ze wel dezelfde problemen ervaren als wij.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [05:36:47]: De heer Stam.

Titus Stam (PvdA) [05:36:47]: Voorzitter, dan denk ik aan de IBB waar we het nu al zo doen. En waar het wel heel erg goed werkt. Dus waarom zouden we dan niet in de wijk Kanaleneiland en Overvecht kunnen? Susanne Schilderman (College) [05:36:56]: Specifiek van de IBB heb ik op dit moment niet paraat, maar daarbij geldt wel dat wij dus in Overvecht met vaste containers hebben gewerkt en dat leidde niet tot minder meldingen, ook niet tot een minder aantal plekken waarbij plaatsingen zijn. Vervolgens wel tot losse containers die ook gewoon geld kosten, waar relatief weinig tonnages in zaten. En vervolgens mensen die alsnog hun afval op straat neerzetten. Het is een intens frustrerend onderwerp, dit afval. Voor u bekend, voor mij bekend, voor iedereen in onze stad bekend. Want we zien eigenlijk dat wij in de afgelopen jaren gewoon veel meer zijn gaan doen. Sneller bijplaatsingen op zijn geruimen, meer handhaving te doen, hogere boetes. En alsnog krijg je dat mensen meer zooi buiten neer aan het zetten zijn. Dus het gedragsprobleem is intens, maar helaas ook niet beperkt tot Utrecht. Komt in al onze grote steden helaas voor. Het lijkt het college niet verstandig om iets dat aantoonbaar niet gewerkt heeft weer ergens anders te gaan toepassen. Dus wat het college voorstelt is om weer een nieuwe aanpak te gaan proberen. Die heb ik u toegelicht eerder in de commissie.

En ik heb ook aanleiding om aan te nemen dat daar onderdelen in zitten waar in ieder geval positieve resultaten van verwacht worden. Maar het is wel een veelkoppig monster.

Gertjan Te Hoonte (VVD) [05:38:27]: 100