Zeeheldenwijk Toelichting.pdf

Bestemmingsplan Zeeheldenwijk Toelichting

Documenttitel: Bestemmingsplan Zeeheldenwijk Toelichting Status: Vastgesteld Datum: 20 mei 2021 Projectnaam: ZHW Projectnummer: Opdrachtgever: Gemeente Urk Referentie: Auteur(s): J. Terpstra, F. Baarslag, F. Fassotte, F. Zuijdweg, J. de Graaff Collegiale toets: F. Fassotte Datum/paraaf toets: Vrijgegeven door: F. Baarslag Datum/paraaf vrijgave:

Zeeheldenwijk

Zeeheldenwijk

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk 1 Inleiding

7

1.1 1.2 1.3 1.4

7 8 9 9

Aanleiding en doelstelling Ligging en begrenzing plangebied Vigerende bestemmingsplan Opzet bestemmingsplan en toelichting

Hoofdstuk 2 Planbeschrijving

11

2.1 2.1.1 2.1.2 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4

11 11 13 13 13 16 17 17

Beschrijving plangebied Ruimtelijk Functioneel Beschrijving ontwikkeling Uitgangspunten Functioneel Beeldkwaliteit Stedenbouwkundig plan

Hoofdstuk 3 Beleidskader

21

3.1 3.1.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3

Rijksbeleid Ladder voor duurzame verstedelijking Provinciaal en regionaal beleid en normstelling Omgevingsvisie Flevoland – FlevolandStraks Omgevingsprogramma Provincie Flevoland Omgevingsverordening Provincie Flevoland Conclusie Gemeentelijk beleid Strategische Woonvisie Urk 2035+ Visie Werklocaties Noordelijk Flevoland Visie Openbaar busvervoer op Urk

21 21 22 22 23 24 24 25 25 25 25

Hoofdstuk 4 Planologische en milieuhygiënische randvoorwaarden

27

4.1 4.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.4 4.5 4.6 4.6.1 4.7 4.8 4.9 4.9.1 4.9.2 4.9.3 4.9.4 4.9.5 4.9.6 4.9.7 4.10 4.11

27 27 31 31 34 35 37 40 41 42 45 46 46 47 47 49 50 50 50 52 52

Zeeheldenwijk

Verkeer Bedrijven en Milieuzonering Archeologie, landschap en cultuurhistorie Archeologie Landschap en cultuurhistorie (Water-)bodemonderzoek en asbestonderzoek Niet gesprongen explosieven (NGE) Externe veiligheid Verantwoording groepsrisico externe veiligheid Geluid Motivatie hogere grenswaarde geluid Ecologie Wettelijk kader Situatie plangebied Natuurtoets Gebiedsbescherming / Natuurnetwek Nederland Voortoets Oplegnotitie Zeeheldenwijk Samenvatting natuurparagraaf Spuitzone Luchtkwaliteit

2

4.12 4.12.1 4.12.2 4.13 4.14

Waterparagraaf Kader Onderzoek Vormvrije m.e.r.-beoordeling Duurzaamheid

53 53 54 61 61

Hoofdstuk 5 Juridische aspecten

65

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.3

65 65 65 67 68

Bestemmingsplan verbrede reikwijdte Toepassing instrumenten artikel 7c Chw Mogelijkheden Chw Toepassing Chw Bestemmingen

Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid

75

6.1 6.2

75 75

Zeeheldenwijk

Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

3

Zeeheldenwijk

4

Toelichting

Zeeheldenwijk

5

Zeeheldenwijk

6

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding en doelstelling

Voor het plangebied Schokkerhoek is door diverse ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden aanleiding een nieuw bestemmingsplan op te stellen. Het nu geldende bestemmingsplan is opgesteld onder de Crisis- en Herstelwet en betreft een bestemmingsplan verbrede reikwijdte. Het bestemmingsplan is 29 juni 2017 vastgesteld. Hieronder wordt aangegeven welke ontwikkelingen aanleiding zijn om een nieuw bestemmingsplan op te stellen. Vanwege de uitspraak in een beroepszaak tegen het bestemmingsplan van 2 mei 2018 geldt voor zover het betreft de plandelen met in dit plan de bestemming "Woongebieden - Uit te werken" binnen een afstand van 100 meter vanaf het bouwblok van het perceel Karel Doormanweg 60 door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is vernietigd. De vernietiging van de plandelen moet eigenlijk hersteld worden in het voorliggende plan. Inmiddels heeft de gemeente het perceel Karel Doormanweg 60 verworven, waardoor een geheel andere situatie is ontstaan, die eveneens om aanpassing vraagt. Door verwerving is namelijk de geurhinder op grond van de agrarische bestemming niet meer aan de orde. De aanduiding 'milieuzone - geurzone' is daarom van de verbeelding geschrapt en uit de planregels verwijderd. Onder invloed van voortschrijdend inzicht is bovendien het stedenbouwkundig ontwerp aangepast, waardoor het vigerend plan niet meer toereikend is.

De nieuwe stedenbouwkundige opzet vormt namelijk de onderlegger voor het bestemmingsplan. Verder is behoefte ontstaan aan een meer flexibele planopzet en de daaraan gekoppelde regelgeving. Het plandeel Het Nieuwe Dorp krijgt een minder gedetailleerde opzet, dan in het vigerende bestemmingsplan. De voorheen zo genoemde deelgebieden De Akkers en Het Eiland worden met een uit te werken bestemming opgenomen in plaats van een gedetailleerde bestemming. Deze gronden hebben de bestemming 'Woongebied - Uit te werken'. Daarnaast is het programma voor inrichting van het plangebied deels gewijzigd. De locatie voor de beoogde kinderboerderij, gelegen ten noorden van de geprojecteerde centrumvoorzieningen wordt anders ingericht. Nabij de nieuwe kinderboerderij wordt ook een zorglocatie mogelijk gemaakt met partnerwoningen en daaraan gekoppeld ondergeschikte voorzieningen als horeca en detailhandel. De zorglocatie wordt nader beschreven in paragraaf 2.2.2.2. Deze gronden zijn in dit plan bestemd als 'Maatschappelijk'. De locatie van de bestaande kinderboerderij aan de Urkerweg 62 heeft een maatschappelijke functie gekregen, bedoeling is dat op termijn via een wijzigingsbevoegdheid een bushalte, een kiosk, lichte horeca een fietsenstalling en wellicht ook doelgroepbewoning ter ondersteuning van deze functies mogelijk worden gemaakt. Deze gronden zijn bestemd als 'Maatschappelijk'.

Tot slot biedt het plan binnen de bestemming 'Gemengd - 2' ruimte voor een kinderdagverblijf en een sporthal in combinatie met scholen. De gemeente heeft inmiddels het merendeel van de gronden binnen het plangebied verworven. Voor de gronden die niet in eigendom zijn is het kostenverhaal anderszins verzekerd. Hiermee is de noodzaak voor een exploitatieplan komen te vervallen. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar paragraaf 5.2.1. Opnieuw wordt gebruik gemaakt van artikel 7c van de Crisis- en herstelwet (Chw), dat de mogelijkheid biedt voor een zogenaamd bestemmingsplan verbrede reikwijdte. De 14e tranche van het Besluit uitvoering van de Chw, waarin het gehele grondgebied van Urk is aangewezen is in oktober 2016 in werking getreden. Het plangebied van het voorliggende plan is net als het bedrijventerrein aan de westkant (Zwolschehoek) ook als ontwikkelingsgebied aangewezen, waarvoor op grond van de Chw een bestemmingsplan-plus moet worden gemaakt (zie paragraaf 5.1).

Zeeheldenwijk

7

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Het plangebied is circa 94 hectare groot en bestaat in de huidige situatie voornamelijk uit agrarische percelen met enkele woningen (zie figuur 1.1) en komt grotendeels overeen met het plangebied van het geldende bestemmingsplan Schokkerhoek. Het plangebied is alleen aangepast aan de noordzijde van de Urkerweg, waar de gronden ten oosten van de bestaande kinderboerderij met bestemming 'Maatschappelijk' in het bestemmingsplan Buitengebied aan dit bestemmingsplan zijn toegevoegd. Aan de westzijde van het plangebied ligt het bedrijventerrein 'Zwolschehoek'. De grens van het plangebied wordt hier gevormd door het hart van de Zuidermeertocht. Aan de zuidzijde wordt het plangebied begrensd door de Domineesweg, inclusief de nieuwe rotonde aan de zuidwestkant van het plangebied. De ontsluitingsweg van de Zeeheldenwijk wordt aangetakt op deze nieuwe rotonde. De Domineesweg vormt hier eveneens de gemeentegrens met de gemeente Noordoostpolder. Aan de oostzijde bepaalt de gemeentegrens van Urk de grens van het plangebied, de plangrens ligt deels ter hoogte van de Karel Doormanweg. De noordzijde, tenslotte, wordt begrensd door de Urkervaart, behalve ter plaatse van de geprojecteerde brug over de Urkervaart. Hier ligt de begrenzing van het plangebied deels op de noordzijde van de Urkerweg en het perceel Urkerweg 60, de bestaande kinderboerderij en bijbehorende gronden.

Figuur 1.1: Ligging en globale begrenzing plangebied Zeeheldenwijk (gele contour)

Zeeheldenwijk

8

1.3

Vigerende bestemmingsplan

Het plangebied van dit bestemmingsplan betreft nagenoeg het plangebied van het vigerende bestemmingsplan Schokkerhoek (vastgesteld door de gemeenteraad van de Urk op 29 juni 2017). Het geldende bestemmingsplan Schokkerhoek is zoals eerder is aangegeven opgesteld onder de Crisis- en herstelwet (Chw). Voor wat betreft de begrenzing van het plangebied blijft, zoals hierboven aangegeven, blijft deze nagenoeg hetzelfde. Ten noorden van de Urkervaart is het plangebied beperkt uitgebreid met gronden met de bestemming 'Water', 'Groen' en 'Verkeer' met een ecologische aanduiding om compensatie van areaalverlies vanwege de aanleg van de brug over de Urkervaart zeker te stellen. Daarnaast is de verbindingsweg tussen het plangebied en het bedrijventerrein Zwolsehoek iets naar boven in noordelijke richting verplaatst. De verbeelding van het geldende bestemmingsplan is in figuur 1.2 weergegeven.

Figuur 1.2: Verbeelding vigerende bestemmingsplan Schokkerhoek

1.4

Opzet bestemmingsplan en toelichting

In deze toelichting komen achtereenvolgens de volgende aspecten aan de orde: In hoofdstuk 2 'Planbeschrijving' wordt de bestaande en toekomstige invulling van het plangebied beschreven; In hoofdstuk 3 'Beleidskader' volgt vervolgens een beschrijving van het beleidskader dat van toepassing is op het plan; In hoofdstuk 4 'Planologische en milieutechnische randvoorwaarden' worden de relevante milieu- en omgevingsaspecten behandeld; In hoofdstuk 5 'Juridische aspecten' wordt ingegaan op de juridische aspecten van het bestemmingsplan. Daarbij wordt ook ingegaan op invulling van de mogelijkheden die de Crisis- en herstelwet biedt voor het onderhavig plan; In hoofdstuk 6 'Uitvoerbaarheid' komen de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan bod. Naast de elementen die gelijk zijn gebleven, in vergelijk met het vigerende bestemmingsplan Schokkerhoek, wordt ook ingegaan op de wijzigingen die hebben plaatsgevonden in de doorontwikkeling naar het onderhavig bestemmingsplan, waarbij uitgangspunt is, dat onderhavig bestemmingsplan zelfstandig kan worden gelezen en de context van het plan inzichtelijk blijft. Van belang is, dat het

Zeeheldenwijk

9

grootste deel van het programma al is vastgelegd in het geldende bestemmingsplan, dat onherroepelijk is. Dat programma is beschreven in paragraaf 2.2.2.1. De aanvulling op het programma is beschreven in paragraaf 2.2.2.2. De naam van de ontwikkelingslocatie is inmiddels aangepast in Zeeheldenwijk. Voorliggend plan heet dan ook bestemmingsplan Zeeheldenwijk.

Zeeheldenwijk

10

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving

2.1

Beschrijving plangebied

2.1.1

Ruimtelijk

Omgeving Het plangebied ligt aan de zuid oostzijde van Urk, ongeveer drie kilometer van het dorpscentrum op het voormalige eiland. Aan de westzijde wordt het plangebied van het bedrijventerrein 'Zwolschehoek' gescheiden door een watergang, de Zuidermeertocht. Aan de oost- en zuidzijde grenst het plangebied aan het landelijk gebied, waarvan het zuidelijk deel getransformeerd zal worden naar een nieuw Binnendijks bedrijventerrein . Ten noorden van het plangebied ligt het woongebied ‘Oranjewijk’, dat van het plangebied gescheiden wordt door de Urkerweg en het kanaal de Urkervaart.

Figuur 2.1: Plangebied en omgeving (globaal aangeduid met blauwe contour) Bebouwing De geclusterde agrarische bouwpercelen aan de Karel Doormanweg en de Domineesweg en de aanwezigheid van een rijwoningen (vier) nabij genoemde clusters aan de Domineesweg zijn karakteristiek voor het Zuiderzeeproject. De rijenwoningen verwijzen naar de periode, waarin de technologische ontwikkelingen in de landbouw in verhouding tot de uitzonderlijke bedrijfsgrootte van toen noodzaakte het in dienst hebben van landarbeiders noodzakelijk maakte. In verband met de beperkte mobiliteit werd het personeel een woning aangehouden in de directe nabijheid van de boerderijen. Hoewel deze arbeiderswoningen hun oorspronkelijke functie al lang hebben verloren, zijn ze voor het gebied van de Noordoostpolder karakteristiek en daarmee van cultuurhistorische betekenis. Ontsluiting De agrarische bedrijven en woningen aan de zuidzijde van het plangebied liggen aan de Domineesweg (N352). De twee agrarische bedrijven aan de oostzijde zijn ontsloten via de Karel Doormanweg. Ten noorden van het plangebied ligt de Urkervaart, die Urk per water verbindt met (onder andere) Emmeloord en Nagele. Evenwijdig aan de Urkervaart ligt de Urkerweg (N351). Het plangebied is over de weg goed bereikbaar via de A6/N352. Groen

Zeeheldenwijk

11

Het plangebied kent een overwegend agrarisch gebruik als akkerbouwgebied. Kenmerkend voor de Noordoostpolder zijn de verschillende boerderijtypen en groepjes voormalige bijbehorende arbeiderswoningen. Deze bebouwing is rondom voorzien van erfbeplanting. Erfbeplanting die in een brede strook van ongeveer 6 meter samen vaak met een erfsloot de bouwpercelen begrensd.

Figuur 2.2: Karakteristieke bouwpercelen aan de Domineesweg Cultuurhistorie De verkavelingsstructuur van de landbouwgronden met een standaard kavelmaat van 300 x 800 meter is karakteristiek voor het plangebied. De kavels worden omsloten door watergangen. Door de polderinrichting en de vormgeving van de Urkervaart vindt binnen het plangebied een hoek verdraaiing plaats in de verkavelingsrichting welke loodrecht op de vaart is gericht. Deze hoekverdraaiing levert voor de locatie een extra karakteristiek op. In de nota Belvedère (1999) was het grondgebied van de gemeenten Noordoostpolder en Urk aangemerkt als 'Belvedere' gebied. De Noordoostpolder heeft een uitzonderlijk universele betekenis, als duidelijk voorbeeld van een rationeel landschap uit de twintigste eeuw waarin twee voormalige eilanden, Urk en Schokland, als zelfstandige elementen zijn opgenomen. Eind 2009 verliep de geldigheidsduur van de Nota Belvedere. Vanaf 2009 werd Belvedere in het rijksbeleid vervangen door de MoMo (Modernisering Monumentenzorg), die uiteindelijk leidde tot verplichtingen met betrekking tot cultuurhistorie in de ruimtelijke ordening. In de planvorming is hier rekening mee gehouden. Water Aan de noordzijde van het plangebied ligt het kanaal de Urkervaart. De Urkervaart loopt vanaf de Zwolse Vaart bij Emmeloord naar Urk. Het Gemaal Vissering pompt het water bij Urk in en uit het IJsselmeer.

Figuur 2.3 geeft de Legger waterlopen weer met de waterlopen (blauwe kleur) gelegen in en om het plangebied. Het plangebied is globaal met een rode stippellijn weergegeven. De donkerblauwe lijn geeft de Urkervaart weer. De lichtblauwe lijn aan de westkant van het plangebied betreft de Zuidermeertocht. Verder zijn in en rond het plangebied diverse kavelsloten gelegen die voor de aanvoer, afvoer en ontwatering van het gebied zorgen. De aanwezige kavelsloten zijn afgestemd op het huidige agrarische gebruik van de gronden. Deze kavelsloten staan in open verbinding met de aan en in het plangebied grenzende Urkervaart. De tochten (hoofdwatergangen) liggen op zo'n 300 m afstand van elkaar. Alle kavels tussen de kavelsloten zijn tweezijdig gedraineerd.

Zeeheldenwijk

12

Figuur 2.3: Legger waterlopen 2.1.2

Functioneel

Het plangebied wordt momenteel voornamelijk gebruikt als agrarisch productiegebied (akkerbouw) in overeenstemming met het primaire doel waartoe de Noordoostpolder in 1942 is drooggelegd en ingericht. Voor het gebied geldt het bestemmingsplan Schokkerhoek, dat al de ontwikkeling van woonwijk mogelijk maakt, zoals in paragraaf 2.2.2.1 wordt beschreven.

2.2

Beschrijving ontwikkeling

2.2.1

Uitgangspunten

Om de ontwikkelingsmogelijkheden binnen een plangebied helder in kaart te brengen zijn er verschillende omgevingsfactoren die hierop van invloed zijn. In deze paragraaf worden deze factoren kort beschreven. In hoofdstuk 4 vindt een toelichting plaats op deze factoren. Landschap en cultuurhistorie; de archeologische waarden van de ondergrond en de kenmerken van de Noordoostpolder Het plangebied maakt onderdeel uit van het gebied De Noordoostpolder. Kenmerkend voor de polder is de openheid met de vergezichten op de omgeving. Andere kenmerken van de locatie zijn de grote (agrarische) kavels met een rationeel slotenpatroon (ongeveer om de 300 meter). Binnen het plangebied is sprake van een hoekverdraaiing in dit slotenpatroon waardoor 2 hoofdrichtingen in het slotenpatroon herkenbaar zijn. Binnen het plangebied zijn drie groene clusters gelegen die eveneens kenmerkend zijn voor de inrichting van de Noordoostpolder. Het betreffen door houtwallen / erfsingels omringde verzamelingen van enkele (voormalige) agrarische bedrijven (de woonhuizen met overige opstallen) aangevuld met rijenwoningen (voormalige arbeiderswoningen). Binnen beide clusters is sprake van meerdere, met erfsingels omzoomde kavels. De rationele verschijningsvorm van het landschap en de karakteristieke vorm moeten behouden blijven. Het maakt

Zeeheldenwijk

13

deze locatie uniek en onderscheidend ten opzichte van vergelijkbare grote woningbouwontwikkelingen elders in het land (en op Urk). Binnen het plangebied de Zeeheldenwijk zijn de aanwezige voormalige agrarische erven als groene clusters opgenomen in het stedenbouwkundig plan. De clusters hebben een ontwikkelingsmogelijkheid, waarbij moet worden voldaan aan bepaalde eisen voor wat betreft de beeldkwaliteit, die van toepassing zijn op sloop, nieuwbouw en toevoeging van bebouwing binnen de erfsingel. Algemene voorwaarde is dat de erfsingel behouden en eventueel hersteld moet worden vanuit het belang van herkenbaarheid en de eigen identiteit. Op enkele plekken in de ondergrond van het plangebied schuilen mogelijk archeologische waarden die te maken hebben met de aanwezigheid van rivierzandduinen uit de Swifterbantcultuur. Deze gronden kunnen een hoge archeologische verwachtingswaarde hebben. De archeologisch waardevolle gebieden zijn beschermd via een planologische gebiedsaanduiding, beleid op maat en een archeologische zorgplicht op basis van de Erfgoedwet en uitgewerkt op basis van de AMZ cyclus en de KNA normen. In het plan worden de waardevolle kenmerken en elementen uit het verleden zo veel mogelijk betrokken en waar mogelijk behouden.

De wegenstructuur van Urk en ontsluiting van het plangebied Een ontsluiting van een wijk vraagt om een goede inpassing in het bestaande wegennet van de omgeving. Uitgangspunt is dat de wijk goed bereikbaar is voor het autoverkeer en het fietsverkeer en daarnaast een goede verbinding mogelijk maakt van en naar de bestaande woongebieden ten noorden van de Urkervaart. Om tot een aantrekkelijke en toekomst bestendige woonwijk te komen is het nodig dat er een directe oeververbinding voor auto- en fietsverkeer, zodat de nieuwe wijk een verbinding krijgt die zo dicht mogelijk aansluit bij de kern van Urk. Directe (fiets-)aansluiting van de Zeeheldenwijk op het bedrijventerrein Zwolschehoek is ook gewenst. Het bedrijfsterrein is momenteel alleen via de Meep (direct) of via de Domineesweg (indirect) verbonden met de kern van Urk. De ontwikkeling van de nieuwe woonwijk biedt ook de mogelijkheid het bedrijfsterrein beter te verbinden met de noordelijk gelegen woonwijken. Hierdoor wordt een groot aantal woonwerk- verplaatsingen korter en zal de verkeersintensiteit op de Meep afnemen. Op deze manier wordt een betere verkeersspreiding op Urk bereikt. Bij het ontwerpen en de aanleg van wegen mag geen sprake zijn van of het ontstaan van verkeersoverlast in de wijk. Overlast kan zowel door eigen verkeer en/of 'gebiedsvreemd' verkeer ontstaan.

Overlast ontstaat als er verkeersonveilige situaties ontstaan of de verkeersafwikkeling onvoldoende is (capaciteitsprobleem). Met de ontworpen verkeersstructuur voor de Zeeheldenwijk wordt voor zoveel mogelijk spreiding gezorgd. Het wordt bereikt door de aansluiting van de Zeeheldenwijk op zowel de Domineesweg in het zuiden, de Urkerweg in het noorden en het bedrijventerrein Zwolschehoek in het westelijk deel van het plangebied. Deze aansluitingen zullen wel een kans geven op het feit dat gebiedsvreemd verkeer door het plangebied rijdt. Zowel de inrichting van deze wegen (profielen) als het gebruik (intensiteiten en daarmee oversteekbaarheid en veiligheid) dienen te passen in het beeld dat op Urk normaal is. De wegen zijn derhalve afgestemd op het wegencategoriseringsplan en bijbehorende inrichtingskenmerken. Het is niet uit te sluiten dat het verkeer in de toekomst toeneemt door de ontwikkeling van geheel Urk in combinatie met andere factoren. Hierop zal dan gereageerd moeten worden, waarbij de aanleg van extra infrastructurele werken mogelijk nodig zijn. Milieuzonering Aan de randen van het bedrijventerrein Zwolschehoek zijn, conform de beheersverordening Bedrijventerrein Fase 5 maximaal categorie 3.2 bedrijven toegestaan. Meer in het centrum van de Zwolschehoek hebben de categorie 4.2 bedrijven ontwikkelruimte gekregen.

De percelen op dit bedrijventerrein zijn grotendeels ingevuld. Het bestemmingsplan Bedrijventerrein fase 1 t/m 4 en de genoemde beheersverordening zijn onherroepelijk. Vanuit planologisch oogpunt gezien ligt de ruimtebesteding daarmee vast en is daarmee bepalend voor nieuwe ontwikkelingen ten oosten van het bedrijventerrein. Vanuit het bedrijventerrein Zwolschehoek gelden richtafstanden, waarbinnen geen milieugevoelige

Zeeheldenwijk

14

functies gerealiseerd mogen worden. Niet-milieugevoelige functies kunnen binnen dit gebied wel gerealiseerd worden, zoals lichte bedrijvigheid, parkeren, ontsluitingswegen en dergelijke. Door deze functies in die zone te projecteren wordt de beschikbare ruimte efficiënt gebruikt. Binnen het plangebied Zeeheldenwijk zijn alleen nieuwe bedrijfsmatige functies mogelijk die geen grote richtafstanden (meestal gepaard gaande met een hoge milieucategorie) hebben. De woningen op de aangepaste verkaveling van Het Nieuwe Dorp, de zorgwoningen en de woningen binnen de bestemming 'Gemengd - 2' liggen buiten deze richtafstanden Hetzelfde geldt voor woningen die op gronden met de bestemming 'Gemengd - Uit te werken'' worden toegestaan. Een nadere onderbouwing staat in paragraaf 4.2. Geluidcontouren ontsluitingsweg Er is een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Onderzocht is of bij de ontsluitingsweg sprake is van een mogelijke overschrijding van de norm van 5 dB bij reconstructie. Hieruit blijkt, dat aan de Wet geluidhinder wordt voldaan; wel is nog steeds een hogere grenswaarde noodzakelijk voor de woning Urkerweg 60. Die hogere grenswaarde is met het vigerende bestemmingsplan al vastgesteld (zie paragraaf 4.7). Het bedrijventerrein Zwolschehoek is een niet gezoneerd industrieterrein. Er is in dat geval geen wettelijk kader om akoestisch onderzoek uit te voeren.

In het kader van een goede ruimtelijke ordening is het uitgevoerde akoestisch onderzoek vanwege de aangepaste invulling van het voorliggende plan opnieuw gedaan. Uit de berekeningsresultaten blijkt, dat de cumulatieve geluidbelasting van het bedrijventerrein en het wegverkeer nog steeds een aandachtspunt is, met name voor milieugevoelige functies in het gebied direct ten oosten van het bedrijventerrein. In dat gebied zijn daarom alleen niet-milieugevoelige functies als bedrijven en voorzieningen inclusief leisure geprojecteerd. Bij milieugevoelige functies moet in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor de bouw worden aangetoond, dat er sprake is van een goed woonen leefklimaat. Wat hieronder wordt verstaan, is aangegeven in de beleidsregels 'Goed woon- en leefklimaat'. Programma ontwikkeling Zeeheldenwijk Bij een bestemmingswijziging moet rekening worden gehouden met de ladder voor duurzame verstedelijking. Dat betekent, dat de actuele behoefte aan de ontwikkeling moet worden onderbouwd. Ook moet worden gemotiveerd waarom er elders binnen bestaand stedelijk gebied daarvoor geen mogelijkheden zijn en geen onaanvaardbare leegstandseffecten zijn te verwachten. Kortom, dat het gaat om een duurzame gebiedsontwikkeling.

In het vigerende bestemmingsplan Schokkerhoek is in het kader van de ladder al onderbouwd dat er binnen de planperiode van 20 jaar ruimte is voor de realisatie van 1.438 woningen en circa 11 hectare voor het gemengd gebied en het centrumgebied met een kerk, een versmarkt, 2 basisscholen, een wijkgebouw en voor lichte bedrijfs- en woonwerkfuncties (inclusief maximaal 30 bedrijfswoningen), kleinschalige indoor-leisure en een kinderboerderij. Daarnaast is er ruimte voor grootschalige detailhandel met een maximum van 1.000 m2 wvo/1.250 m2 bvo. Het programma van de Zeeheldenwijk bestaat inmiddels uit maximaal 1.650 woningen (inclusief bedrijfswoningen en partnerwoningen). Onderbouwing hiervoor heeft met een toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking plaatsgevonden. Daarnaast zijn er zorgwoningen en extra ruimte voor ondergeschikte detailhandel en horeca in het plangebied voorzien. Ten zuiden van de bestaande (voormalige) agrarische erven aan de Karel Doormanweg vindt invulling plaats van een zorginitiatief, door realisatie van zorgwoningen en voorzieningen voor dagbesteding. In het centrumgebied (bestemming 'Gemengd - 2') wordt invulling gegeven aan schoolgebouwen, een sporthal, een kerk, maatschappelijke voorzieningen, detailhandel, indoor-leisure en ondergeschikte horeca.

In de overgangszone tussen Zwolsehoek en de woonwijk (bestemming 'Gemengd - 1') zijn bedrijfsmatige activiteiten (milieucategorie 1 en 2), perifere en grootschalige detailhandel, indoor-leisure, kantoren en ondersteunende horeca voorzien. Het plan biedt ook ruimte voor een extra maatschappelijke voorziening in de vorm van een kinderdagverblijf. Voor de mogelijkheid tot het vestigen van supermarkten is een 'Ontwikkelingskader supermarkten' opgesteld. Dit ontwikkelingskader vormt de basis voor het reeds vastgestelde supermarktbeleid en is

Zeeheldenwijk

15

toegevoegd als Bijlage 4. Hieruit blijkt een behoefte aan supermarkten op de Zeeheldenwijk. Het bestemmingsplan staat na toepassing van een wijzigingsbevoegdheid de verplaatsing van een (niet wijkgebonden) discountersupermarkt van maximaal 1.100 m2 / 1.375 m2 bvo toe als tevens eerste dagelijkse steunpunt voor de Zeeheldenwijk. Een tweede supermarkt wordt daarna middels een wijzigingsbevoegdheid toegestaan, indien minimaal 520 m2 wvo / 650 m2 detailhandel wordt gewijzigd in deze supermarkt. Tot slot kan op de locatie van de huidige kinderboerderij aan de Urkerweg 62 middels een wijzigingsbevoegdheid een bushalte voor streekvervoer gerealiseerd worden met daarbij lichte horeca, een kiosk en bovenwoningen voor begeleid wonen voor de doelgroep die deze functies ter plaatse ondersteunt. De realisatie van de bushalte volgt uit de door de gemeenteraad vastgestelde visie Openbaar busvervoer op Urk (2019). Alle ontwikkelingen zijn aan de criteria uit de ladder voor duurzame verstedelijking getoetst. Aan de criteria wordt voldaan. Het aspect water Het Waterschap Zuiderzeeland geeft aan, dat bij plannen groter dan 25 ha zogenaamde maatwerkberekeningen nodig zijn. Op basis van indicatieve berekeningen was de conclusie voor het geldende plan, dat er binnen het plangebied circa 2,5 ha open water moet worden gerealiseerd. Daar zal aan worden voldaan.

Deze randvoorwaarde blijft gelden bij de ontwikkeling voor dit plan. Daarnaast moet de huidige oostelijk gelegen watergang blijvend op de Urkervaart af te wateren. Aan de oostkant van de brug wordt in het verlengde van het eiland in het nieuw aan te leggen water een afscherming geplaatst langs de Urkervaart, zodat boten niet vanaf die kant en omgekeerd de Urkervaart op /af kunnen varen. Voorgaande wordt geregeld in de uitwerkingsregels. 2.2.2 Functioneel Het programma is hieronder gespecificeerd, waarbij eerst wordt ingegaan op het planologisch al toegestane programma (paragraaf 2.2.2.1) en vervolgens het aanvullende programma wordt beschreven (paragraaf 2.2.2.2). 2.2.2.1 Onderbouwde programma in geldende plan Woningen Er wordt op basis van het onderzoek, dat is uitgevoerd in het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking uitgegaan van maximaal 1.438 woningen in het gehele plangebied voor een periode van 20 jaar. Er is een gedifferentieerd woningbouwprogramma voorzien, zodat alle doelgroepen op de woningmarkt de komende jaren worden bediend. Er worden zowel huur- als koopwoningen gerealiseerd. Een deel van de woningen wordt gebouwd bij wijze van (collectief) particulier opdrachtgeverschap. Maatschappelijke voorzieningen Onder ‘maatschappelijk' wordt een brede mix van functies verstaan.

Het betreft circa 1 ha aan functies zoals basisscholen, een kerk, buitenschoolse opvang en een wijkgebouw. Een wijkgebouw is een plek waar verschillende wijkverzorgende functies terecht kunnen komen en dito activiteiten kunnen worden georganiseerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan kleinschalige ruimteverhuur, een jeugdcentrum, een steunpunt, een centrum voor jeugd en gezin, de GGD enzovoort. Een wijkcentrum functioneert als ontmoetingsplek. Kleinschalige indoor-leisure Diverse voorzieningen (circa 1,5 ha), bestaande uit een brede mix van functies als bowlingcentrum, fitnesscentrum, museum, poolcentrum, sauna en wellness. Kinderboerderij Er is een nieuwe kinderboerderij voorzien in het plangebied, waarbij ook dagbesteding voor mensen met een beperking, ondersteunende horeca, detailhandel in zelfgemaakte artikelen, een speeltuin en natuuren milieueducatie is toegestaan. Centrumvoorzieningen Bij centrumvoorzieningen wordt uitgegaan van detailhandelsbedrijven, zoals een versmarkt (maximaal 650 m2 wvo/812 m2 bvo), een bakker en voorzieningen als een kapper en kleinschalige horeca. Het gaat

Zeeheldenwijk

16

bij de kleinschalige horeca om horeca met een beperkte functie en omvang zoals een café, viskraam of snackbar. Een restaurant of hotel zijn bijvoorbeeld niet toegestaan. Lichte bedrijfs- en woonwerkfuncties Er is circa 5 ha aan lichte bedrijfs- en woonwerkfuncties voorzien. Hieronder worden functies verstaan als bedrijven in milieucategorie 1 en 2 (maximaal 2 ha), woonwerk-units (maximaal 3 ha). Daarnaast is er perifere (zie lid 1.66 van de planregels) en grootschalige detailhandel (zie lid 1.40 van de planregels) toegestaan met een maximum van 1.000 m2 wvo/1.250 m2 bvo in totaliteit. 2.2.2.2 Aanvullend programma Zeeheldenwijk Zorg Het zorginitiatief in het centrale deel van de Zeeheldenwijk omvat zorgwoningen en partnerwoningen en bijbehorende voorzieningen als ruimte voor onder andere dagbesteding, een winkel, een stiltecentrum en een restaurant. Het zorgprogramma omvat 43 zorgwoningen van voor mensen met psychogeriatrische en somatische problemen met een bezoekersruimte voor familiebezoek en 34 zorgwoningen voor mensen met ernstige meervoudige beperkingen en moeilijk verstaanbaar gedrag met dagbesteding. Maatschappelijke voorzieningen Er is ruimte voor kinderopvang geboden. Sportvoorzieningen Bij de scholen is aanvullend op het vigerende plan een sporthal geprojecteerd met ondergeschikte horeca. Het betreft een gebouw van circa 2.500 m² bruto vloeroppervlak.

Wonen Aanvullend aan de 1.438 woningen die al zijn toegestaan wordt binnen de uit te werken bestemming voor het woongebied extra woningbouw toegestaan tot een maximum van 1.650 woningen. Deze behoefte is aangetoond met een onderzoek in het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking. Voorwaarde is dat dit niet leidt tot knelpunten in de verkeersafwikkeling. Bushalte en lichte horeca / kiosk Via een wijzigingsbevoegdheid is het mogelijk om op de locatie van de huidige kinderboerderij op termijn een bushalte te realiseren met daarbij voldoende fietsparkeervoorzieningen en lichte horeca (horeca 1 en horeca 2), een kiosk en zorgwoningen ter ondersteuning van de aangehaalde functies. 2.2.3 Beeldkwaliteit Er wordt per deelgebied, ontwikkelveld en/of onderwerp een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het beeldkwaliteitsplan vormt een aanvulling op de regels van het bestemmingsplan ten aanzien van beeldaspecten en materiaalgebruik. In het beeldkwaliteitsplan wordt een nadere toelichting gegeven op de stedenbouwkundige kwaliteit en eisen aan de architectuur en inrichting. Het beeldkwaliteitsplan kan separaat aan het bestemmingsplan vastgesteld worden door de gemeenteraad en kan door de gemeenteraad worden aangepast. 2.2.4 Stedenbouwkundig plan De gebiedsontwikkeling Zeeheldenwijk is gelegen aan de zuidoostzijde van Urk.

Hierbij wordt voor het eerst in de geschiedenis van Urk aan de zuidzijde van de Urkervaart op grotere schaal een woon- en voorzieningengebied ontwikkeld en gerealiseerd. Door middel van een brugverbinding is het gebied fysiek gekoppeld aan het bestaande woon- en voorzieningengebied dat gelegen is aan de noordzijde van het plangebied. De ontwikkeling van de Zeeheldenwijk voorziet de komende jaren in de woningbouwvraag en -behoefte voor Urk en haar inwoners. Op deze locatie kunnen niet alleen woningen worden gerealiseerd, maar zal ook ruimte geboden worden voor de realisatie van een onlosmakelijk wijkcentrumgebied met voorzieningen ten behoeve van het basis- en bewegingsonderwijs, maatschappelijke voorzieningen (onder andere ten behoeve van de zorg en een kerk), detailhandel en een gemengde zone voor met name de lichte bedrijvigheid. In figuren 2.4 en 2.5 is het stedenbouwkundig plan Zeeheldenwijk opgenomen, op basis waarvan het

Zeeheldenwijk

17

bestemmingsplan tot stand is gekomen. Het stedenbouwkundig plan Zeeheldenwijk wordt gezien als basisdocument. Het stedenbouwkundig plan Zeeheldenwijk bestaat uit diverse themakaarten. Het stedenbouwkundig plan Zeeheldenwijk en/of de afzonderlijke themakaarten kunnen door het college van burgemeester en wethouders worden aangepast of aangevuld als dat voor de uitvoerbaarheid van het plan noodzakelijk wordt geacht. In Bijlage 1 is het stedenbouwkundig plan Zeeheldenwijk als principe opgenomen als leesbaar document.

Figuur 2.4 Principe stedenbouwkundig plan Zeeheldenwijk

Zeeheldenwijk

18

Figuur 2.5 Legenda stedenbouwkundig plan Stedenbouwkundige hoofdstructuren Stedenbouw heeft tot doel om initiatieven te stimuleren en te structureren binnen ruimtelijke ontwikkelingen als belangrijke pijler voor de ruimtelijke ordening. Structureren zorgt voor verbondenheid, waarbij wat wenselijk is op zijn plek valt door middel van de aanwijzing van gebieden, lijnen, knooppunten en vlakken. Binnen de Zeeheldenwijk vormen vier hoofdstructuren de stedenbouwkundige structuur van de wijk: Bebouwingsstructuur (deelgebieden): De Zeeheldenwijk worden enerzijds organisch gevormd en anderzijds orthogonaal ingericht. Binnen de Zeeheldenwijk kan daarom ingezet worden op de realisatie van diverse (nieuwe) woonmilieus in verschillende soorten deelgebieden. Hierdoor wordt het mogelijk om voor verschillende vragen uit de markt verschillende oplossingen te kunnen aanbieden. Ook is er binnen de Zeeheldenwijk de unieke kans om een nieuwe Urker woonsfeer te realiseren, duidelijk afwijkend van de al gerealiseerde recente woonwijken. Hierbij worden belangrijke knooppunten door middel van aantrekkelijke en afwijkende bebouwing geaccentueerd. Verkeerstructuur: De bebouwingsstructuur heeft invloed op de erftoegangswegen en de gebiedsontsluitingswegen.

De insteek van de Zeeheldenwijk is om door middel van noord-zuid verbindingen en oost-west verbindingen de koppeling te leggen met het omliggende gebied. Om goede voorwaarden te creëren voor een nieuw woon- een voorzieningengebied op deze locatie, is de verbinding met de bestaande woonkernen van Urk als een zogenaamd verlengstuk van groot belang. Om deze te bewerkstelligen wordt de Zeeheldenwijk in de noordwestelijke hoek met een brug over de Urkervaart met (de bestaande woonkernen van) Urk voor zowel gemotoriseerd en langzaam verkeer verbonden. Een wijkring verbind alle buurten onderling. Deze weg begrenst het deelgebied Het Nieuwe Dorp. Aan de buitenzijde bevinden zich de buurten Het Eiland, De Akkers, Het Wooncluster en De Terpen. Waterstructuur: Het plangebied heeft door zijn ligging een sterke relatie met de Urkervaart. Water hoort bij Urk en bij de polder. In het noordelijk deel van het plangebied is een nieuw eiland gesitueerd. Aan de noordzijde grenst Het Eiland aan de Urkervaart, aan de zuidzijde aan een ruime waterpartij. De maat aan de zuidzijde is ruim voldoende om de beleving van een eiland optimaal te maken. Daarnaast is een zichtlijn tussen de Wijkring en de Urkervaart opgenomen in het plan. Deze is gelegen tussen het Eiland en de Akkers.

Op deze wijze wordt het mogelijk om vanaf de Wijkring boten op de Urkervaart te zien varen terwijl je je in de woonwijk bevindt. Door de realisatie van een Het Eiland en een havenachtige kop van het deelgebied De Akkers wordt een nieuw woonmilieu geïntroduceerd binnen de Zeeheldenwijk, waarbij het water een prominente rol speelt. Centraal door de Zeeheldenwijk wordt een water- en groenrijke zone opgenomen die de verbinding vormt tussen het groen omzoomde Centrumcluster en Het Groencluster. Groenstructuur: Het groen omzoomde Centrumcluster alsmede Het Groencluster wordt gecreëerd door middel van relatief hoge en robuuste bomen. Op deze wijze worden voorzieningen en woningen die gelegen zijn binnen deze zones afgeschermd van de naastgelegen gebieden. Langs de hoofdinfrastructuur en de wijkring wordt eveneens ingezet op een duidelijke groene begeleiding door middel van bomen. Op een kleinschaliger niveau wordt er binnen de deelgebieden ingezet op het multifunctioneel gebruik van groenvelden (bijvoorbeeld de combinatie tussen groen, openheid door

Zeeheldenwijk

19

middel van hof bebouwing, fietsstructuren en speelvoorzieningen). Deelgebieden De Zeeheldenwijk is ruimtelijk opgedeeld in verschillende deelgebieden (buurten). Een deelgebied is een ruimtelijk samenhangend gedeelte van de totale wijk, welke is opgebouwd uit meerdere ontwikkelvelden (samenhangende straten binnen een deelgebied). De volgende deelgebieden worden binnen de Zeeheldenwijk onderscheiden: De Gemengde zone: De Gemengde zone is gelegen langs de Zuidermeertocht en de nieuw te realiseren gebiedsontsluitingsweg. Deze zone fungeert als overgangsgebied tussen het naastgelegen bedrijvengebied Zwolsehoek en de Zeeheldenwijk. Langs de Zuidermeertocht verschijnen bedrijfsruimtes met een eigen ontsluitingsweg. Langs de grens met het woongebied en het Centrumcluster worden functies gesitueerd die meer aansluiten bij het woongebied Zeeheldenwijk, zoals een kinderboerderij (ten noorden van het Centrumcluster) of eventueel woon/werk woningen (ten zuiden van Het Centrumcluster). Het Centrumcluster: De centrumfuncties worden voor een groot deel centraal in de wijk gerealiseerd binnen een herkenbaar met bomen omzoomde zone met een eigen karakter. Buiten het omzoomde gebied worden enkele (centrum)voorzieningen gerealiseerd, die meer aansluiten bij het aangrenzende woongebied. Het Nieuwe Dorp: Het Nieuwe Dorp is centraal gelegen binnen de Zeeheldenwijk.

Deze buurt vormt de verbinding tussen de omliggende buurten (het Eiland, de Akkers, het Groencluster en de Terpen) en het Centrumcluster. Het Eiland: In het noorden van het plangebied Zeeheldenwijk wordt een eiland gerealiseerd. Het wonen op een eiland verwijst naar het verleden van Urk. De ligging langs de Urkervaart biedt unieke kansen voor de ontwikkeling van een eigentijds statig karakter. De Akkers: De Akkers wordt ingevuld door middel van kleine akkervormige (rechthoekige) kavels. Het wonen op kleine 'akkervormige' kavels is een verwijzing naar kenmerken uit de polder. Met name de orthogonale vormen van de akkers met zichtlijnen op de polder, maar ook de aanwezigheid van de Urkervaart biedt kansen om het wonen grenzend aan de polder als nieuw woonmilieu in het plan in te passen. 'De Kop van de Akkers' en 'Het Groencluster' zijn verbijzonderingen binnen dit deelgebied. 'De Kop van de Akkers' is een verwijzing naar een aan de Urkervaart gesitueerde 'havenachtige' omgeving. Het wonen binnen Het Groencluster betekent het wonen binnen een met een met bomen omzoomd gebied met een eigen erf karakter. Dit met bomen omzoomd cluster is een directe verwijzing naar een kenmerk vanuit de polder, waarin de agrarische bebouwing ook in dergelijke clusters zijn gesitueerd. Een dergelijk woonmilieu biedt veel flexibiliteit in de uitwerking binnen een modern landelijke stijl.

De Terpen: In de zuidzijde van de Zeeheldenwijk wordt het deelgebied De Terpen gerealiseerd. De benaming 'terp' is een kenmerk uit de ondergrond van het plangebied in de vorm van aanwezige zandduinen. In dit gebied vormen de terpen eilandjes op het droge waartussen een groene inrichting de laagtes vormen.

Zeeheldenwijk

20

Hoofdstuk 3

Beleidskader

Het vigerende bestemmingsplan is uitgebreid getoetst aan het geldende beleid. De programmatische aanpassing is dusdanig beperkt van aard, dat de beoordeling ervan in de basis niet verandert. In onderstaande toets aan het beleidskader is alleen daar waar relevant de programmatische aanpassing aan het vigerende beleid getoetst.

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Ladder voor duurzame verstedelijking

In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de verplichting opgenomen om in het geval van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de plantoelichting een onderbouwing op te nemen van nut en noodzaak van de nieuwe stedelijke ruimtevraag en de ruimtelijke inpassing. Per 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd met als doel om de ladder te vereenvoudigen en de onderzoekslasten te verminderen, waarbij de effectiviteit van het instrument behouden blijft. Met deze wijzigingen is niet beoogd het doel van de regeling te wijzigen. De nieuwe ladder voor duurzame verstedelijking bevat geen treden meer. De treden 1 en 2 zijn samengevoegd en trede 3 is geschrapt. Artikel 3.1.6 tweede lid van het nieuwe Besluit ruimtelijke ordening bepaalt, dat de toelichting bij een bestemmingsplan, dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Ook wanneer er geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet in het kader van een goede ruimtelijke ordening worden gemotiveerd of de mogelijk gemaakte ontwikkeling voorziet in een behoefte. Eerst wordt beoordeeld of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling.

Reeds aangetoonde behoefte / programma uit geldende plan maximaal 1.438 woningen maatschappelijke functies: circa 1 ha, zoals basisscholen, een kerk, buitenschoolse opvang en een wijkgebouw. Een wijkgebouw is een plek waar verschillende wijkverzorgende functies terecht kunnen en dito activiteiten worden georganiseerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan kleinschalige ruimteverhuur, een jeugdcentrum, een steunpunt, een centrum voor jeugd en gezin, de GGD enzovoort. Een wijkcentrum functioneert als ontmoetingsplek. Kleinschalige indoor-leisure diverse voorzieningen (circa 1,5 ha), bestaande uit een brede mix van functies als bowlingcentrum, fitnesscentrum, museum, poolcentrum, sauna en wellness. Centrumvoorzieningen: Bij centrumvoorzieningen wordt uitgegaan van detailhandelsbedrijven, zoals een versmarkt, een bakker en voorzieningen als een kapper en kleinschalige horeca. Het gaat bij de kleinschalige horeca en om horeca met een beperkte functie en omvang zoals een café, viskraam of snackbar; geen restaurant of hotel (horeca 1 en horeca 2). Er is een versmarkt (maximaal 650 m2 wvo/812 m2 bvo) toegestaan. Via een wijzigingsbevoegdheid worden twee supermarkten toegestaan, mits de behoefte daaraan is aangetoond (laddertoets). Lichte bedrijfs- en woonwerkfuncties: Er is circa 5 ha aan lichte bedrijfs- en woonwerkfuncties voorzien.

Hieronder worden functies verstaan als bedrijven in milieucategorie 1 en 2 (circa 2 ha), woonwerk-units (circa 2 à 3 ha). Daarnaast is er perifere (zie lid 1.66 van de planregels) en grootschalige detailhandel (zie lid 1.40 van de planregels) toegestaan met een maximum van 1.000 m2 wvo/1.250 m2 bvo in totaliteit. In het geldende plan is conform het ladderonderzoek grootschalige en perifere detailhandel toegestaan met in totaal een maximum van 1.000 m2 wvo/1.250 m2 bvo. In de bestemming 'Uit te werken Gemengd' is aanvullend in totaliteit nog eens 1.000 m2 wvo/1.250 m2 bvo toegestaan. Ook bij de uitwerkingsplicht geldt dat aangetoond moet worden, dat er behoefte is en dat er aan de ladder voor duurzame verstedelijking wordt voldaan (uitgestelde laddertoets). Voorliggend plan voorziet grotendeels opnieuw in dit programma conform het vigerend plan. Volgens jurisprudentie geldt , dat dit bestemmingsplan voor zover het bestaande programma opnieuw wordt bestemd, geen nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maakt in de zin van artikel 3.1.6, tweede lid

Zeeheldenwijk

21

van het Bro, zodat daarom die bepaling niet van toepassing is. Nieuw programma ten opzichte van geldende bestemmingsplan Maatschappelijke voorzieningen en een sporthal Het voorliggende plan voorziet in een aanvulling op het geldende programma in zorgwoningen en daaraan ondergeschikte detailhandel en horeca en een sporthal. Deze functies zijn met een directe bestemming 'Maatschappelijk' en 'Gemengd - 2' in het bestemmingsplan opgenomen. Voor de zorgwoningen (intramuraal), een kinderdagverblijf en een sporthal is een ladderonderzoek uitgevoerd. Deze is als Bijlage 2 opgenomen. Uit het rapport volgt dat aan de geplande maatschappelijke voorzieningen (kinderdagverblijf) en de sporthal behoefte bestaat. Ook aan de intramurale zorgwoningen bestaat voldoende behoefte. Wonen De laddertoets met betrekking tot wonen is in 2019 geactualiseerd. Het onderzoek is als Bijlage 3 bijgevoegd. Op Urk is er in totaal behoefte aan 1.805 woningen. Dit is het maximale aantal woningen dat kwantitatief te onderbouwen is. Kwalitatief gezien is er ruimte voor een gedifferentieerd woningprogramma, met de nadruk op grondgebonden koopwoningen. Ook aan appartementen en huurwoningen bestaat een significante extra behoefte. Voorliggend plan biedt ruimte voor maximaal 1.650 woningen. Het bestemmingsplan past binnen het hierboven beschreven rijksbeleid.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid en normstelling

Sinds de vaststelling van het plan Schokkerhoek is het provinciaal en regionale beleid nauwelijks gewijzigd, voor zover relevant voor het plangebied. De beperkte aanpassing van de inhoud van de ruimtelijke ontwikkeling past nog altijd binnen dit provinciaal beleid. Ten aanzien van provinciaal beleid wordt benadrukt, dat de gemaakte afspraken met betrekking tot verkeer ook in dit plan worden gerespecteerd, zie paragraaf 4.1. Hieronder wordt daarom ingegaan op provinciaal beleid, dat na 29 juni 2017 is vastgesteld. Vermelding verdient daarbij dat er binnen de Provincie voor de komende jaren een opgave ligt voor 100.000 extra woningen. De Provincie heeft in dat kader een beroep gedaan op de Gemeente Urk. Ook dat ondersteunt daarmee de ruimtelijke ontwikkeling. 3.2.1

Omgevingsvisie Flevoland – FlevolandStraks

De Omgevingsvisie FlevolandStraks, vastgesteld op 8 november 2017, geeft de visie van de provincie Flevoland op de toekomst van Flevoland. De visie gaat over de periode tot 2030 en verder. Het geeft aan welke kansen en opgaven er voor Flevoland liggen en welke ambities de provincie heeft voor de toekomst. Het bijzondere verleden van de jongste provincie van Nederland vormt de basis van de visie. In de Provinciale omgevingsvisie wordt onderscheid gemaakt tussen kernopgaven en strategische opgaven. Deze opgaven hebben een tijdshorizon van circa tien tot vijftien jaar. De kernopgaven zijn: Het verhaal van Flevoland (fysieke omgeving); Krachtige Samenleving (sociaal-economische omgeving); Ruimte voor Initiatief (bestuurlijke omgeving). De strategische opgaven: duurzame energie; regionale kracht; circulaire economie; landbouw: meer smaken. De onderhavige ruimtelijke ontwikkeling geeft de volgende invulling op de kernopgaven en strategische opgaven:

Zeeheldenwijk

22

Verhaal van Flevoland (kernopgave) Bij de planontwikkeling wordt in het kader van het Verhaal van Flevoland rekening gehouden met de karakteristieke verkavelingsstructuur, met een standaard kavelmaat van 300 x 800 meter, waarbij de kavels worden omsloten door watergangen. Ten gevolge van de polderinrichting en de vormgeving van de Urkervaart vindt binnen het plangebied een hoekverdraaiing plaats in de verkavelingsrichting die loodrecht op de vaart is gericht. Dit gegeven levert voor de locatie een extra karakteristiek op. Krachtige samenleving (kernopgave) Binnen Flevoland heeft het voormalig eiland Urk een eigen profiel. Op Urk tref je het grootste saamhorigheidsgevoel en de laagste werkloosheid van de Provincie Flevoland aan. De samenleving op Urk bestaat voor een groot deel uit mensen, die maatschappelijk betrokken en plichtsgetrouw zijn. Het plan maakt onder meer de bouw van een gedifferentieerd woningbouwprogramma mogelijk, waaronder ook zorgwoningen en kangoeroewoningen. Hiermee biedt het plan voor zowel de Urker starters, de Urker ouderen en de Urker mensen met een zorgvraag de mogelijkheid om op Urk te kunnen blijven wonen. Samen met de kleinschalige 'indoor leisure' voorzieningen, de centrumvoorzieningen en de lichte bedrijfs- en woonwerkfuncties betekent dit naast een ruimtelijke ook een sociaal-economische versterking van Urk.

Ruimte voor initiatief (kernopgave) Het plan biedt mogelijkheden te over voor initiatief: ruimte voor balans tussen archeologische waarden en ruimtelijke ontwikkeling, ruimte voor versterking van het eigen eiland karakter van Urk middels het creëren van een eiland te midden van innovatieve combinaties tussen wonen, werken en verzorgen, die de ontstaansgeschiedenis, het bestaansrecht en de kracht van Urk treffend benadrukken. Het verzorgingsaspect is daarbij een sprekend voorbeeld dat al door marktpartijen is opgepakt. De invulling van de Strategische opgaven. Met de voorgenomen ontwikkeling vervolgt Urk tevens de ingeslagen weg naar verduurzaming waarmee Urk de toekomstbestendigheid van Urk nog eens extra benadrukt. Zo is het uitgangspunt gasloos bouwen, wordt een collectief en milieuvriendelijk warmtenet gerealiseerd en wordt een robuust open watersysteem gecreëerd, zowel vanuit kwantitatief als kwalitatief oogpunt. 3.2.2

Omgevingsprogramma Provincie Flevoland

Het omgevingsprogramma bevat een verdere uitwerking van de hoofdlijnen van het provinciale beleid. In het Omgevingsprogramma Provincie Flevoland (vastgesteld 27 februari 2019) is het bestaande provinciale beleid gebundeld. De provincie heeft voor haar ruimtelijke beleid een aantal essentiële elementen van beleid geformuleerd. Het accent van eventuele provinciale bemoeienis op het vlak van de ruimtelijke ordening ligt voor wat betreft de Zeeheldenwijk bij deze essentiële elementen 1. Bij stedelijke uitbreiding moet worden aangesloten bij bestaande ruimtelijke structuren, zodat de vitaliteit van de steden en dorpen wordt ondersteund. Urk sluit met de Zeeheldenwijk aan op de bestaande ruimtelijke structuren op Urk en versterkt die zoals ook eerder beschreven. 2. Nieuwe solitaire clusters van bebouwing buiten de aangegeven stedelijke gebieden, weergegeven in de kaart Stedelijk gebied, worden in principe uitgesloten. Zie bij 1.; de Zeeheldenwijk is geen solitair cluster, maar sluit aan op bestaand stedelijk gebied, met respect voor de bestaande Erfsingels binnen het plangebied. 3. De omvang van nieuwe ruimte voor wonen, werken en voorzieningen moet in verhouding staan tot de grootte van de kern en de positie ervan in de stedelijke en groenblauwe hoofdstructuur.

Zeeheldenwijk staat in verhouding tot de grootte / positie van Urk; de behoefte van de verschillende in de wijk opgenomen functies is aangetoond. 4. Infrastructuur wordt zo gebundeld dat versnippering van ruimtelijke eenheden wordt voorkomen en geen omvangrijke barrières in stedelijk en ecologisch waardevolle gebieden ontstaan. Hieraan wordt met voorliggende ruimtelijke ontwikkeling voldaan. 5. Bij de locatiekeuze en invulling van werklocaties dient rekening te worden gehouden met: versterking van de economische ontwikkeling van Flevoland; beheersing van de mobiliteit door een goede bereikbaarheid per openbaar vervoer; efficiënt gebruik van infrastructuur en vervoermiddelen;

Zeeheldenwijk

23

6.

7.

8. 9.

verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid, waarbij het parkeerbeleid een belangrijk ondersteunend instrument is; tevens moet rekening worden gehouden met de potenties van de gemeenten en de positie van de kernen in de stedelijke en groenblauwe hoofdstructuur. Ook aan dit element wordt voldaan. De ruimtelijke ontwikkeling past daarbij volledig in de regionale afstemming hierover. Doel van het NNN is de realisatie van een robuust, samenhangend netwerk van natuurgebieden dat voldoende (leef)ruimte biedt voor soorten en waarden die karakteristiek zijn voor de Flevolandse natuur. Voor het NNN geldt in beginsel een 'nee tenzij-regime, maar wanneer door toepassing van de saldobenadering de maatschappelijke en ecologische ontwikkelingen zodanig worden vormgegeven, dat zij elkaar niet belemmeren, maar versterken en daarmee bijdragen aan het totale netwerk van het NNN kan dit regime worden omgebogen in een 'ja want'. Compensatie aan de Urkerweg t.h.v. de vaarduiker met otter en rugstreeppad oplossing zorgt ervoor dat met deze ruimtelijke ontwikkeling volledig wordt voldaan aan dit belangrijke element; De ontsluiting en integrale instandhouding van de archeologische waarden in Provinciaal Archeologische Kerngebieden (PArK'en) in samenhang met aardkundige en landschappelijke waarden is een essentieel element.

De ruimtelijke ontwikkeling is voor een uiterst beperkt deel binnen PArK gelegen, maar de archeologische kernlagen worden niet geroerd. Desalniettemin heeft de Gemeente Urk een archeologische kernwaarde vastgesteld, namelijk de Swifterbantcultuur, en brengt de daarvoor van belang zijnde relevante gave podsolbodems in de voormalige rivierduinruggen en flanken uit die tijd in kaart. De andere archeologische waarden borgt de Gemeente met behulp van een protocol. In het kader van woningbouw omarmt de Gemeente de Handreiking Archeologie vriendelijk bouwen. Tenslotte zal de Gemeente Urk archeologische waarden zoveel als mogelijk in situ bewaren, onder andere door alsdan de ruimtelijke ontwikkeling archeologievriendelijk aan en in te passen. De top-10 archeologische locaties vormen essentiële elementen. Het plangebied valt hier niet onder. De provincie wil de cultuurhistorische kernkwaliteiten en het landschappelijke casco behouden en inzetten als ruimtelijke kwaliteit ter versterking van nieuwe ontwikkelingen. De ruimtelijke ontwikkeling voldoet ook aan dit laatste element uit het Provinciale Omgevingsprogramma, doordat het de bestaande erfsingels respecteert en versterkt met een nieuwe erfsingel.

3.2.3

Omgevingsverordening Provincie Flevoland

In de Omgevingsverordening Provincie Flevoland (vastgesteld op 29 februari 2019) zijn bestaand beleid en regels voor de fysieke leefomgeving uit provinciale beleidsnota’s en verordeningen bij elkaar gebracht in een nieuwe opzet. Het betreft een actualisatie en een beleidsneutrale omzetting van bestaand beleid. Het bestemmingsplan past binnen de uitgangspunten van de Omgevingsverordening. 3.2.4 Conclusie In de provinciale omgevingsvisie wordt onomwonden gesteld dat Flevoland is gemaakt voor ontwikkeling, in het provinciale programma worden daartoe de belangrijke elementen aangegeven en in de provinciale verordening worden de spelregels daartoe vastgelegd. De ruimtelijke ontwikkelingen op Urk, zoals die van de Zeeheldenwijk, passen daar heel goed in. Maar ook ontwikkelingen in bedrijvigheid, herontwikkelingen, nieuwe voorzieningen, klimaatverandering, bodemdaling, waterveiligheid, transformatie in landbouw en duurzame energie hebben de bijzondere belangstelling, ook vanuit de Provincie. Binnen de kenmerken die de polder heeft, geeft de Provincie ruimte aan ontwikkelingen. De Provincie kiest binnen die bandbreedte voor meer verrassing, spontaniteit en variatie. Dat is nu net waarin de Zeeheldenwijk zich onderscheidt van de rest van Urk. De ruimtelijke ontwikkeling versterkt daarmee niet alleen Urk, maar ook de daaromheen gelegen omgeving.

Sterker nog, de provincie wil dat inwoners en bedrijven optimaal profiteren van dit soort ontwikkelingen. De Provincie ondersteunt die doelstelling en daarmee deze ruimtelijke ontwikkeling.

Zeeheldenwijk

24

3.3

Gemeentelijk beleid

Het relevante gemeentelijke beleid is sinds medio 2017, met uitzondering van de op 19 februari 2018 vastgestelde gemeentelijke visie Werklocaties Noordelijk Flevoland en het supermarktbeleid in 2019, niet gewijzigd voor zover relevant voor het plangebied. Voor de aanpassing van het programma wordt aan dat beleid en aan de gemeentelijk woonvisie getoetst. Dit zelfde geldt voor de structuurvisie van 2019. 3.3.1

Strategische Woonvisie Urk 2035+

Op 30 april 2015 heeft de gemeenteraad van Urk de Strategische Woonvisie Urk 2035+ vastgesteld. Deze visie is tot stand gekomen in nauw overleg met actoren die werkzaam zijn binnen het betreffende werkveld, zoals de plaatselijke woningbouwvereniging, bouwers, ontwikkelaars, makelaars en zorgpartijen. De 'consumenten' i.c. de (toekomstige) inwoners van de gemeente Urk, staan binnen deze visie centraal. De komende jaren vindt er een duidelijke verschuiving plaats in de huishoudenssamenstelling. Het aantal huishoudens groeit in alle leeftijdsklassen. Vooral het aantal 55-plussers groeit sterk. Binnen deze groep groeit het aantal 75-plus huishoudens zelfs van ongeveer 460 in 2014 naar circa 1.800 in 2040. Vanwege de vergrijzing moet er vroegtijdig rekening worden gehouden met de specifieke woonwensen van de diverse doelgroepen. Belangrijk om mee te nemen bij de woningprogrammering is dat het gemiddelde besteedbare huishoudeninkomen op Urk hoger ligt dan het landelijk gemiddelde, dat heeft te maken met de grotere huishoudens (meer leden van een huishouden dat een inkomen heeft). In het bestemmingsplan Schokkerhoek werd al rekening gehouden met een gedifferentieerd woningbouwprogramma, waarbij ook voldoende woningen voor ouderen worden gebouwd. Het aanvullen de programma met zorgwoningen sluit aan op de groei van de groepen 55-plussers en de 75-plussers.

In Bijlage 2 is dit onderbouwd. Het plan past daarmee binnen het gemeentelijk beleid. 3.3.2

Visie Werklocaties Noordelijk Flevoland

De Visie Werklocaties is gericht op het beleid over formele bedrijventerreinen in Noordelijk Flevoland. In deze Visie Werklocaties werken de gemeente Urk en Noordoostpolder hun ambities en beleid op de bedrijfslocaties verder uit, zodat Noordelijk Flevoland de komende jaren economisch kan groeien, kansen kan pakken en bedrijven bovenal de ruimte kan geven. Belangrijk is daarbij: dat nieuw aanbod van bedrijfsgrond meerwaarde heeft ten opzichte van het bestaande aanbod; dat ruimte kan worden geboden aan lokaal gebonden bedrijven; dat werkgelegenheid lokaal behouden blijft; dat de leefbaarheid in de kernen ook de komende jaren geborgd blijft; dat de sterke positie van Noordelijk Flevoland voor onder meer Agrofood, Composieten, Maritiem, en Visserij verstevigt. De Visie Werklocaties biedt de kaders en uitgangspunten voor een zorgvuldige ontwikkeling van en een goede ruimtelijke ordening voor de bedrijfslocaties in Noordelijk Flevoland, bestaande uit de gemeenten Noordoostpolder en Urk: De gemeenten richten zich met deze Visie Werklocaties op beleid met aandacht voor het bestaande aanbod en in regionaal perspectief, zodat ze ook het vestigingsklimaat voor ondernemers op niveau houden en de economie regionaal sterk op de kaart zetten.

De gemeenten richten zich op beleid met aandacht voor de ladder voor duurzame verstedelijking en met het oog op flexibiliteit, waardoor de risico's worden beperkt en planologische ruimte wordt behouden voor lokaal maatwerk. De gemeenten richten zich op beleid dat past bij provinciale uitgangspunten, uiteengezet in de RO Visie Werklocaties. De mogelijkheden die in dit plan zijn vastgelegd voldoen aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Het plan past daarmee binnen het gemeentelijk beleid. 3.3.3

Visie Openbaar busvervoer op Urk

Urk is een van de sterkst groeiende gemeenten van Nederland. Ruim vijftig jaar geleden woonden er

Zeeheldenwijk

25

minder dan 6.000 mensen op Urk, maar inmiddels zijn dit er meer dan 20.000 met de verwachting dat dit aantal zal oplopen naar 30.000. Het openbaar vervoer op Urk is de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. Het huidige aanbod van openbaar vervoer sluit niet langer aan op de ontwikkelingen binnen de gemeente. De bussen rijden op Urk lange stukken door woongebieden, dit past niet bij kwalitatief hoogstaand en aantrekkelijk openbaar vervoer. Het openbaar vervoer op Urk moet toekomstbestendig worden gemaakt. Hiervoor zijn een aantal verbeteringen nodig ten opzichte van de huidige situatie: het strekken van de routes op Urk; een directe verbinding tussen Urk en Lelystad; een centrale eindhalte om bovenstaande ontwikkelingen te kunnen faciliteren; een buurtbus om een goede halte afstand te kunnen faciliteren. Relevant voor voorliggend plan is dat de busroutes op Urk worden gestrekt. Om dit te faciliteren is het nodig om een centrale eindhalte te realiseren, met onder andere goede fietsparkeervoorzieningen. Hier kunnen de bussen keren en wachten tot de geplande vertrektijden. De mogelijke inzet van elektrische bussen versterkt de behoefte aan een centrale halte op Urk omdat deze bussen tijd nodig hebben om opgeladen te worden. De meest kansrijke locatie voor een centrale eindhalte op Urk is nabij het gemeentehuis.