Uitvoerings- en Handhavingsstrategie gemeente_Urk 2024-2028

U&HS 2024-2028 Uitvoerings- en handhavingsstrategie voor de uitvoering van vergunningverlening- toezicht- en handhavingstaken in de fysieke leefomgeving

Inhoud 1.

2.

3.

4.

Inleiding ................................................................................................................................... 4 1.1.

Reikwijdte en afbakening .................................................................................................. 5

1.2.

Kwaliteitscriteria ................................................................................................................ 5

1.3.

Beleidsevaluatie................................................................................................................ 7

1.4.

Relatie met andere beleidsvelden ..................................................................................... 8

1.5.

Ontwikkelingen ................................................................................................................. 8

1.5.1.

Maatschappelijke/ruimtelijke ontwikkelingen .............................................................. 8

1.5.2.

Juridische ontwikkelingen .......................................................................................... 9

1.5.3.

Lokale ontwikkelingen ................................................................................................ 9

Missie, visie & kernwaarden................................................................................................... 10 2.1.

Missie en visie ................................................................................................................ 10

2.2.

Kernwaarden .................................................................................................................. 10

Doelstellingen ........................................................................................................................ 12 3.1.

Algemene VTH-doelstelling............................................................................................. 12

3.2.

Strategische doelstellingen ............................................................................................. 13

Probleemanalyse VTH ........................................................................................................... 15 4.1.

Omgevingsanalyse ......................................................................................................... 15

4.2.

Risicoanalyse VTH.......................................................................................................... 15

4.2.1.

Domein Bouwen ...................................................................................................... 15

4.2.2.

Domein Ruimtelijke Ordening .................................................................................. 16

4.2.3.

Domein Verordening fysieke leefomgeving (Vfl) /APV.............................................. 17

4.2.4.

Domein Alcoholwet .................................................................................................. 17

4.2.5.

Domein Evenementen ............................................................................................. 18

4.3. 5.

Prioriteitstelling VTH ....................................................................................................... 18

Strategieën ............................................................................................................................ 20 5.1.

Uitvoeringsstrategie ........................................................................................................ 20

5.2.

Nalevingsstrategie .......................................................................................................... 22

Bijlage 1 Wettelijk kader ................................................................................................................ 23 Bijlage 2 Toelichting BIG 8 ............................................................................................................ 24 Bijlage 3 Handleiding risicoanalyse ............................................................................................... 25 Bijlage 4 Uitkomsten risicoanalyse ................................................................................................ 32 Bijlage 5 Strategieën ..................................................................................................................... 34

Bijlage 6 LHSO ............................................................................................................................. 62

3

1.

Inleiding

Deze Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (hierna: U&HS) geeft invulling aan de wettelijke taken uit de Omgevingswet. Inwoners en ondernemers weten hiermee beter waar ze aan toe zijn bij de beoordeling van hun aanvragen en de wijze waarop het toezicht wordt uitgevoerd en gehandhaafd. De U&HS focust zich op de taken zoals Urk die zelf uitvoert. Het is een dynamisch document dat regelmatig bijgesteld wordt aan de hand van de ontwikkelingen binnen Urk, onder meer met betrekking tot de Omgevingswet. De U&HS heeft de bedoeling om onze werkwijzen en (beleids-) keuzes in het omgevingsrecht helder en inzichtelijk te maken. Op die manier willen we inwoners en ondernemers op weg helpen in het woud aan regels en aan hen laten zien hoe de gemeente Urk invulling geeft aan de taken die benoemd zijn in de Omgevingswet. Daarnaast zijn er ook vanuit de wetgeving verplichtingen voor het vastleggen van een nieuwe U&HS. Iedere gemeente dient een actueel uitvoerings- en handhavingsstrategie op te stellen, waarin wordt aangegeven welke doelen de gemeente zichzelf stelt bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. Ook wordt daarin aangegeven welke activiteiten de gemeente daartoe uitvoert. Het huidige beleid van Urk is gedateerd, dus moet het worden aangepast.

Onder uitvoering verstaan we de behandeling vergunningaanvragen en meldingen en het toezicht op het naleven van de vergunning/melding. • • •

Onder de term ‘vergunningverlening’ verstaan we het in behandeling nemen van een vergunningsaanvraag, het beoordelen van deze aanvraag en het nemen van een beslissing op de aanvraag in de vorm van een beschikking. Een ‘melding’ Omgevingswet is een verplichting voor initiatiefnemers om voor sommige activiteiten in de leefomgeving een melding te doen of informatie te geven aan de overheid. De term ‘toezicht’ wordt vaak zowel in brede als in enge zin gebruikt. In brede zin is het de overkoepelende term voor al het inspectiewerk in combinatie met ‘handhaving’. Dit is het uitvoeren van controle ter voorkoming van overtredingen. In engere zin bedoelt men het als het concrete werk van een toezichthouder waarbij het gaat om toezicht op het naleven van de vergunning/melding.

Onder handhaving is de (bestuurlijke) oordeelsvorming over bevindingen tijdens toezicht en het – waar nodig en bestuurlijk wenselijk geacht – plegen van interventies (maatregelen en sancties) met formeel juridische instrumenten, zoals het toepassen van bestuursdwang, het opleggen van dwangsommen, het opleggen van een bestuurlijke boete of het intrekken van een vergunning. Vanwege de ontwikkelingen op het gebied van het omgevingsrecht, zoals de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), verandert de komende jaren veel in de werkwijze van de VTH-taken. Om deze redenen is deze U&HS een dynamisch document dat wij tussentijds kunnen aanpassen indien de veranderende wet- en regelgeving hierom vraagt. Tijdens het schrijven van deze U&HS is de Omgevingswet nog niet inwerking getreden. Om ons al voor te bereiden op de Omgevingswet is deze U&HS Omgevingswetproof opgesteld. Dit betekent dat wij zoveel als mogelijk aansluiten bij de nieuwe terminologie en gedachtegoed van de Omgevingswet. De U&HS van de gemeente Urk is tot stand gekomen door afstemming tussen verschillende partijen. Het vaststellen van U&HS is een bevoegdheid van het college van B&W. Na voorgenomen besluit van het college wordt deze U&HS voorgelegd aan de gemeenteraad zodat die richting kunnen geven. Omdat het college bevoegd is zal deze uiteindelijk de U&HS vaststellen.

De U&HS wordt ter kennisgeving aan de provincie Flevoland gestuurd.

4

1.1. Reikwijdte en afbakening Deze U&HS ziet toe op de gemeentelijke uitvoerings- en handhavingstaken in de fysieke leefomgeving die de gemeente zelf uitvoert. De Omgevingswet omschrijft de ‘fysieke leefomgeving’ als datgene wat je ziet, voelt, hoort en ruikt. Dat zijn bijvoorbeeld gebouwen, wegen, parken, lucht, sloten, rivieren, bossen, enzovoort. Naast duurzaam, gezond en veilig verwachten we dat onze omgeving ook aantrekkelijk en goed verzorgd is. Voor bepaalde activiteiten die mensen uitvoeren zijn vergunningen nodig of dienen meldingen te worden gedaan. Wij behandelen vergunningaanvragen en meldingen van bouw- en andere activiteiten in de fysieke leefomgeving. Ook geven wij informatie daarover aan inwoners en ondernemers, houden we toezicht op het naleven van vergunningvoorschriften en algemene regels en treden we handhavend op indien nodig. De uitvoering en handhavingstaken binnen het sociaal domein vallen niet onder de U&HS. Deze afbakening betekent niet dat samenwerking tussen de verschillende vakdisciplines in de gemeente is uitgesloten. Over de volledige breedte van de organisatie mag van medewerkers worden verwacht dat zij ogen en oren goed openhouden en voor elkaar een signaalfunctie hebben. Integraal werken tussen vakdisciplines is een vanzelfsprekendheid en in Urk daarom ook dagelijkse praktijk.

Bij de uitvoering van deze wettelijke taken wordt intensief samengewerkt met Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV, milieu) en de Veiligheidsregio Flevoland (VRF, brandveiligheid). Het college blijft daarbij steeds het bevoegd gezag. Wij hebben alle milieutaken ondergebracht bij de OFGV. Deze organisatie is daarbij verantwoordelijk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuwetgeving. De U&HS voor het milieudeel (Regionaal beleidskader VTH 2019-2022 “Samen sterk voor kwaliteit”) wordt apart binnen de gemeente vastgesteld en maakt geen onderdeel uit van deze U&HS. Ook heeft het geen betrekking op andere (overheids)organisaties die toezicht en handhavingstaken uitvoeren, zoals de brandweer (onderdeel van VRF), de politie, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de gemeenschappelijke gezondheidsdienst (GGD). Samenwerking met de genoemde partners in de uitvoering van de taken is stevig verankerd in de organisatie. Ook projectmatig wordt met diverse partners goed samengewerkt. Zo werken toezichthouders/handhavers samen met brandweer en politie in bijvoorbeeld het toezicht op de huisvesting van arbeidsmigranten en vele andere thema’s.

1.2. Kwaliteitscriteria Het is belangrijk dat de kwaliteit van de uitvoering van VTH-taken goed is geregeld. Hiervoor zijn de kwaliteitscriteria in het leven geroepen. De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken te professionaliseren en de gewenste kwaliteit (en continuïteit) in de organisatie te borgen. Daarnaast gaat onze gemeente de kwaliteit met de verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Urk borgen. Dit wordt regionaal opgepakt en afgestemd.

5

De kwaliteitscriteria stellen eisen aan: • het “proces” ofwel de beleidscyclus (BIG 8 zie figuur) van de gemeentelijke organisatie met betrekking tot het verrichten van omgevingsrecht taken; • de “inhoud” van het operationele deel van het proces en de uitvoering daarvan; • de “kritieke massa” ofwel de omvang en kwaliteit van het uitvoerende personeel. We streven ernaar om te voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.3 (KC 2.3) en we monitoren onze organisatie hieraan. Hierover vindt verantwoording plaats in het jaarverslag. Naast een meerjarige strategie eist de wet ook jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s en evaluaties die bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen uit de meerjarige strategie. Deze beleidscyclus staat bekend als de ‘BIG EIGHT’-cyclus. De zeven stappen uit bovenstaande figuur zijn te onderscheiden (een nadere toelichting vind je in bijlage 2).

6

Onder de Omgevingswet is sprake van een tweede beleidscyclus. Deze kent een vergelijkbare opzet (Plan, Do, Check, Act). Het verschil zit in het feit dat die cyclus betrekking heeft op de doelen ten aanzien van de fysieke leefomgeving, zoals per gemeente vervat in een Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma en in de regelgeving uitgewerkt in het Omgevingsplan en Omgevingsvergunning. VTH-taken zijn in die cyclus te definiëren als één van de mogelijk in te zetten instrumenten.

1.3. Beleidsevaluatie Volgens de gemeentelijke beleidscyclus is het voorafgaand aan (nieuwe) beleidsontwikkeling nuttig te reflecteren op het voormalige beleid. Het VTH-beleid 2016-2020 is verouderd en is met de komst van de Omgevingswet toe aan vervanging. In het oude beleid hebben we ervoor gekozen om een algemene doelstelling op te nemen, te weten: een schone, veilige en leefbare fysieke leefomgeving waarin alle gebruikers op een veilige wijze kunnen leven, ondernemen en recreëren. Deze algemene doelstelling is niet SMART (SMART= Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) geformuleerd waardoor een beleidsevaluatie op deze doelstelling niet mogelijk is. Het doel van deze evaluatie is het benoemen van de leerpunten. Wij worden daarmee geholpen door het interbestuurlijk toezicht van de Provincie Flevoland. Het interbestuurlijk toezicht 7

(IBT) van de Provincie Flevoland houdt toezicht op onze gemeente en ziet toe middels beoordelingsvragen op de tijdigheid/actualiteit en kwaliteit van de wettelijk vereiste VTHdocumenten van gemeenten en komt met voorstellen om te verbeteren. Wij pakken deze verbeteringen actief op. We hebben de volgende verbeteringen doorgevoerd: • •

• • • •

de U&HS is zoveel als mogelijk aangepast aan de terminologie en gedachtegoed van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen; de doelstellingen zijn SMART geformuleerd en gebaseerd op een actuele analyse van problemen en risico’s. We hebben hiermee een focus aangebracht op de hoogste prioriteiten en bepaald wat VTH daaraan denkt bij te dragen. Hierdoor kunnen we in de toekomst de doelstellingen beter evalueren en monitoren; uniforme werkwijzen zijn bevorderd en risico’s beheersbaar gemaakt door digitale toets- en toezichtprotocollen vast te leggen; de verordening VTH is geactualiseerd aan de vernieuwde kwaliteitseisen en Omgevingswet, waardoor er een minimaal kwaliteitsniveau voor de uitvoering van de VTHtaken is vastgelegd; de samenwerking op het gebied van vergunningverlening is versterkt omdat wij de procesen werkafspraken voor het omgevingsoverleg en omgevingsvergunning van de regio hebben doorgevoerd in onze werkprocessen; de U&HS wordt actief onder de aandacht gebracht bij onze strafrechtelijke partners. Zo kunnen wij gezamenlijk de benodigde capaciteit, deskundigheid en continuïteit van de taakuitvoering garanderen.

1.4. Relatie met andere beleidsvelden De U&HS past in het bredere beleid dat voor Urk is opgesteld. In het uitvoeringsprogramma benoemen we belangrijke beleidsnota’s die zich tot deze U&HS verhouden. Daarnaast staan in bijlage 1 onder meer (niet uitputtend) de wetten, beleidsdocumenten en belangrijke beleidskaders waar deze U&HS betrekking op heeft.

1.5. Ontwikkelingen Deze paragraaf beschrijft de belangrijkste (landelijke) ontwikkelingen die van invloed zijn op de uitvoering en handhavingstaken in het fysieke domein. In het uitvoeringsprogramma benoemen we de ontwikkelingen die voor dát jaar relevant zijn.

1.5.1. Maatschappelijke/ruimtelijke ontwikkelingen We krijgen als gemeente te maken met een reeks ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen. Dat zijn bijvoorbeeld: de individualisering, gebrek aan vertrouwen in de overheid, klimaatverandering en -adaptatie, de stikstofproblematiek en de woningbouwopgave. Daardoor worden de VTH-werkzaamheden complexer en wellicht daarmee ook belangrijker. Bijzondere aandacht verdienen hierbij de illegale bewoning en de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Ondermijning (het gebruik maken van legale bedrijven en diensten voor illegale activiteiten door criminelen) is aan de orde van de dag de laatste jaren. Door deze ontwikkelingen staat de gemeente voor allerlei organisatorische en financiële vraagstukken. Dit heeft invloed op de manier van (samen)werken op het gebied van VTH. Wij zijn ons hiervan bewust en proberen hier in deze U&HS op in te spelen.

8

1.5.2. Juridische ontwikkelingen De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vragen de meeste aandacht. Deze twee wetten stellen de gemeente tot uitdagingen op het gebied van processen, een andere manier van werken en financiën. Te denken valt aan het wegvallen van de bouwkundige toetsing, de verschuiving van werkzaamheden naar het voortraject, de participatie en het toezicht op naleving van de regelgeving. Aangezien de invoering van de Omgevingswet de organisatie voor een breed scala aan ontwikkelopgaven stelt, is ervoor gekozen om de implementatie van de Omgevingswet volgens een programmastructuur uit te voeren. Alhoewel we ons de afgelopen jaren flink hebben ingezet om voorbereid te zijn op al deze veranderingen is 2024 waarschijnlijk het eerste jaar dat we veranderingen in de praktijk kunnen gaan ervaren. We gaan daarom gedurende deze beleidsperiode (2024-2028) extra aandacht besteden aan het monitoren van deze veranderingen. Indien uit de monitoring blijkt dat de U&HS, werkwijzen en/of werkafspraken niet meer aansluiten bij de praktijk zullen wij dit tussentijds aanpassen.

1.5.3. Lokale ontwikkelingen Richtinggevend voor de U&HS is het coalitieakkoord 2022-2026 en de Omgevingsvisie. Coalitieakkoord Hierin worden de ontwikkelingen op o.a. de woningbouwopgave en duurzaamheid nadrukkelijk benoemd. In deze U&HS nemen wij deze ontwikkelingen ook mee als belangrijke maatschappelijke/ruimtelijke ontwikkelingen die impact hebben op onze VTH-werkzaamheden. Omgevingsvisie De omgevingsvisie beschrijft de maatschappelijke opgave en de te beschermen kernkwaliteiten van een gemeente. Wij hebben samen met veel inwoners en organisaties de omgevingsvisie voorbereid. De omgevingsvisie speelt in op de groei van Urk, klimaatverandering, mensen die ouder worden en het verminderen van eenzaamheid. Deze trends vragen namelijk keuzes op het gebied van wonen, verkeer, het opwekken van energie, hoe we omgaan met ons landschap en wat dat betekent voor onze gezondheid. De omgevingsvisie beschrijft dus wat wij belangrijk vinden voor het gebied waarin we wonen, werken en recreëren. De omgevingsvisie bestaat uit verschillende delen. Naast een beschrijving van Urk zijn er 7 thema’s opgenomen waarin we richting geven aan toekomstige ontwikkelingen binnen Urk: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Een gezond en sociaal dorp Een vitale economie Het beschermen, ontwikkelen en beleefbaar maken van cultuur en erfgoed Beleven, benutten en boosten van natuur & landschap Verkeersveilig, toegankelijk en bereikbaar Urk Een leefbare en toekomstbestendige omgeving Een goed woonklimaat

Binnen de thema’s zijn een aantal keuzes gemaakt. Een voorbeeld hiervan is meer ruimte maken voor veilige fietspaden zodat inwoners nog vaker de fiets pakken. Ook is ervoor gekozen om bij de aanleg en inrichting van nieuwe natuur plek vrij te houden voor recreatief gebruik zoals wandelen en fietsen. Met open entrees van de natuurgebieden wordt de beleving van natuur gestimuleerd. Belangrijk is het goede onderlinge contact tussen de inwoners van Urk, het behoud van de sterke sociale samenhang blijft daar uitgangspunt in. Bij de (her)ontwikkeling van Urk wordt gekozen voor het creëren van woongebieden omdat hier veel behoefte aan is. Daarbij is het verminderen van de verstening van de ruimte op Urk belangrijk, dus meer groen, minder steen. Toerisme mag groeien 9

maar niet ten koste van de leefbaarheid en sociale samenhang. Iedereen kan de omgevingsvisie gebruiken als inspiratiebron bij het maken van plannen. Zoals beschreven in de omgevingsvisie maken we onze visie op de toekomst alleen samen met inwoners, ondernemers, organisaties en initiatiefnemers waar. Daarnaast helpt de Omgevingsvisie de gemeente om plannen te beoordelen. De Omgevingsvisie sluit aan bij de missie en kernwaarden van de organisatie. Wij hechten er grote waarde aan om deze ambities te relateren aan het VTH-terrein.

2.

Missie, visie & kernwaarden

Dit hoofdstuk beschrijft de missie, visie en kernwaarden.

2.1. Missie en visie Bij de uitvoering van de VTH-taken sluiten wij aan bij de bestaande missie en visie van onze gemeente. De bestaande visie is hieronder toegespitst op de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Visie De gemeente Urk is de overheid voor en met inwoners, bedrijven en verenigingen op Urk. We werken samen aan een goed woon-, werk- en leefklimaat op Urk. Missie gemeente Urk We streven naar een meer flexibele, dienstbare en samenwerkende gemeente. Vertrouwen, verbinding en verantwoording staan hoog in het vaandel. We werken aan het vergroten van het vertrouwen tussen inwoners, bedrijven en verenigingen. Door ons gedrag en heldere procesafspraken vertrouwen zowel collega’s, bestuurders en inwoners ons.

2.2. Kernwaarden Onze kernwaarden zijn bepalend voor de wijze waarop wij invulling geven aan de uitvoering van de VTH-taken.

Vertrouwen We zijn transparant en duidelijk: De gemeente Urk is betrouwbaar, oprecht en duidelijk. We komen afspraken en verwachtingen na, richting inwoners, organisaties, ondernemers, collega’s en bestuur. En we gaan respectvol met elkaar om. We leggen uit wat we doen, waarom we dat doen en communiceren daar duidelijk over. We geven inzicht in de keuzes die we maken. We staan daarbij open voor feedback, durven hier proactief naar te vragen en hier vervolgens ook naar te handelen. Als we iets niet goed hebben gedaan zijn we hierop aanspreekbaar en gaan we het gesprek met elkaar aan. Voor de uitvoering van VTH-taken betekent deze kernwaarde dat we de juiste handhavingsinspanningen in zetten daar waar het nodig is en de juiste mix van instrumenten toe passen. Preventie is daarbij de leidende strategie. We werken met risicogerichte prioriteiten bij de uitvoering van de VTH-taken. We zijn open en transparant doordat we gebruik maken van gestandaardiseerde protocollen, werkprocessen en instructies. Op die manier dient een uniforme werkwijze gegarandeerd te worden. Vergelijkbare situaties worden op gelijke wijze afgehandeld: 10

willekeur en rechtsongelijkheid wordt voorkomen en het proces is voorspelbaar. De gemeente communiceert hier actief over als dat nodig is en draagt daarmee bij aan een verbeterd naleefgedrag. We zijn helder over waar je met welke vraag terecht kunt en wat inwoners van ons kunnen verwachten. Inwoners hebben één aanspreekpunt voor hun vraag. We werken digitaal en persoonlijk waar dat gewenst of nodig is.

Verbinding We zoeken de verbinding: We pakken de dingen samen met onze omgeving, onze partners en onze inwoners op. We nemen de lead waar dat nodig is, geven ruimte aan initiatieven van onze inwoners, organisaties, ondernemers en andere partners. We hebben vertrouwen in het oordeel van onze inwoners en durven los te laten. We spreken duidelijk af wie wat oppakt, wat ieders rol is en houden het gezamenlijk doel steeds voor ogen. Ook binnen het gemeentebestuur, met onze collega’s en in de regio werken we samen: met en voor elkaar. Voor de uitvoering van VTH-taken betekent deze kernwaarde dat we inzetten op een intensieve en constructieve samenwerking in de regio en daarbuiten. Samen denken, samen doen. We werken intensief samen met onze interne en externe partners bij (complexe) aanvragen en bij de uitvoering van integrale controles.

11

Verantwoording We tonen en nemen verantwoordelijkheid: In de gemeente Urk voelen we ons eigenaar voor de onderwerpen waarvoor we als gemeente aan zet zijn. We tonen en nemen verantwoordelijkheid, ieder vanuit zijn of haar eigen rol, taak en professionaliteit. We staan voor ons vak, leveren kwaliteit en zijn aanspreekbaar op resultaten. Daarbij hebben we niet alleen oog voor ons eigen takenpakket: samen zijn wij de gemeente Urk en we kijken niet weg. We handelen proactief en dienstverlenend. Voor de uitvoering van VTH-taken betekent deze kernwaarde dat we integraal/samenhangend werken. Voor vergunningverlening betekent dit dat we een goed proces dienen te organiseren om bij (complexe) aanvragen snel tot een integrale afweging te komen van alle belangen (initiatiefnemer, omwonenden, beleidsbelangen). Voor ons betekent integraal werken dat we vanuit onze eigen (vak) expertise samen op zoek gaan naar passende oplossingen. We maken daarbij gebruik van de hulpmiddelen zoals de omgevingstafel en serviceformules. Bij de uitvoering van de VTH-taken zijn de kwaliteitscriteria VTH leidend en passen we op basis van beleidscyclus BIG 8 principe- planmatig en cyclisch op. We hebben oog voor de verbeterpunten van IBT. Deze worden actief verwerkt in de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s en verantwoordingsrapportage.

3.

Doelstellingen

We stellen de doelstelling van de Omgevingswet in deze U&HS centraal bij het opstellen van onze VTH-doelstellingen die wij in dit hoofdstuk beschrijven.

3.1. Algemene VTH-doelstelling Deze staat verwoord in artikel 1.3 Omgevingswet:

Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang:

bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.

12

Het verlenen van vergunningen, het houden van toezicht op de naleving en het handhaven van regels spelen een belangrijke rol om de doelstelling van de Omgevingswet te kunnen bereiken. Deze algemene doelstelling van de Omgevingswet hebben we vertaald naar onze gemeente. Deze algemene doelstellingen zijn zoveel mogelijk SMART opgesteld. Een nadere uitwerking van de algemene doelstellingen vindt plaats in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma.

3.2. Strategische doelstellingen De strategische doelstellingen koppelen we aan één of meerdere kernwaarden van de organisatie. 1. Algemene VTH-doelstelling (Kernwaarde: vertrouwen) Wij stellen ons daarbij de volgende doelen: •

•

In 100% van de gevallen toetsen en controleren wij omgevingsvergunningsaanvragen op het voldoen aan de constructieve-, brand-, gebruiks-, omgevings- en sociale veiligheidseisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dit betekent dat wij deze taken volgens de hiervoor vastgestelde toets -en toezichtprotocollen afhandelen dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden. Alle meldingen en handhavingsverzoeken worden afgehandeld volgens de hiervoor geldende wettelijke eisen en vastgestelde servicenormen.

•

We zetten onze kennis, kunde en capaciteit efficiënt in. Dit betekent dat wij onze VTH-taken risicogericht uitvoeren. Alle activiteiten met een hoog risico toetsen wij diepgaander dan activiteiten met minder risico. Wij houden intensiever toezicht op alle risicovolle activiteiten.

•

We leveren door themagericht toezicht/handhaving onder andere een bijdrage aan een veiliger en leefbaar woon- en leefklimaat. Dit betekent dat wij de activiteiten die ongewenst zijn of overlast veroorzaken zoveel mogelijk beperken door extra toezicht/controle in te zetten met een verbeterd naleefgedrag als gevolg.

2. Dienstverlening: (Kernwaarde: verbinding) Wij stellen ons daarbij de volgende doelen: •

We zetten in op tijdige en volledige aanvragen door duidelijke communicatie aan de voorkant. Daarnaast doen we dit door initiatieven te beoordelen vanuit mogelijkheden en oplossingen. Ook stimuleren we het omgevingsoverleg/omgevingstafels bij complexe aanvragen in een vroeg stadium.

•

We werken conform de Wkb. Dit bekent dat wij duidelijke (werk)afspraken hebben gemaakt met kwaliteitsborgers en initiatiefnemers over de veranderende rol van de gemeente en de verschillende nieuwe meldingen. Hiervoor moeten werkprocessen en -instructies zijn aangepast.

13

3. Uitvoeringskwaliteit: (Kernwaarde: vertrouwen) Wij stellen ons daarbij het volgende doel: •

De topactiviteiten (meest voorkomende) onder de Omgevingswet zijn snel en eenvoudig aan te vragen. Wij hebben hiervoor onze uitvoeringsorganisatie VTH (front- en backoffice) volledig digitaal ingericht.

4. Financiën: Onze financiën zijn structureel op orde (Kernwaarde: verantwoording) Wij stellen ons daarbij het volgende doel: •

Onze legesverordening is niet meer dan kostendekkend.

Een specifieke uitwerking van deze doelstellingen is opgenomen in het uitvoeringsprogramma.

14

4.

Probleemanalyse VTH

Het doel van de probleemanalyse is om sturing te geven aan de inspanningen van de uitvoering en handhaving. De probleemanalyse vormt daarmee de basis voor het stellen van prioriteiten, het formuleren van doelstellingen en het uiteindelijk vaststellen van een uitvoeringsprogramma. De probleemanalyse bestaat uit een omgevingsanalyse (beschrijvend gedeelte) en een risicoanalyse (cijfermatig gedeelte).

4.1. Omgevingsanalyse In de omgevingsvisie is een uitgebreide gebiedsbeschrijving opgenomen. Voor de inhoud hiervan verwijzen wij naar de omgevingsvisie. De U&HS is ondersteunend aan de ambities geformuleerd in de omgevingsvisie.

4.2. Risicoanalyse VTH Naast de omgevingsanalyse vormt de risicoanalyse een onderdeel van de probleemanalyse. De gemeente Urk heeft gekozen voor een kwalitatieve risicomethode. Deze kwalitatieve risicomethode wordt gebruikt om een integrale risicoanalyse uit te voeren, die uiteindelijk leidt tot een prioriteitstelling ten behoeve van het integraal uitvoerings- en handhavingsprogramma. Strategie opstellen betekent keuzes maken: nooit zal er voldoende capaciteit zijn om alle taken uitputtend uit te voeren. Het stellen van prioriteiten heeft dus als doel het bepalen van die problemen/overtredingssoorten die in potentie risicovol zijn en waar derhalve het meeste toezicht op moet worden gehouden vanuit de gemeente. Een (door het bestuur vastgestelde) risicoanalyse levert inzicht in de benodigde menskracht en middelen, gebaseerd op de risico’s van activiteiten, op de specifieke lokale situatie en de ambities van het bestuur. In deze benadering komen de door de experts belangrijk gevonden onderwerpen naar boven. In de tabellen is dan ook geen opsomming opgenomen van alle activiteiten die binnen een VTH-taak aan de orde zijn, maar alleen die activiteiten die de inhoudelijke vakspecialisten aanmerken als risico voor de komende jaren. De input van de tabellen is door middel van het bevragen van de inhoudelijke vakspecialisten werkzaam bij de gemeente Urk tot stand gekomen.

De vragen zijn per domein beantwoord (Bouwen, Ruimtelijke Ordening en Erfgoed, Verordening Fysieke Leefomgeving (Vfl))/Algemene Plaatselijke Verordening (APV), Alcoholwet en Evenementen). De risicoanalyse voor het domein ‘Brandveiligheid’ is in regionaal verband door de Veiligheidsregio Flevoland (VRF) uitgevoerd en de risicoanalyse voor het domein ‘Milieu’ is uitgevoerd door de OFGV en maken geen onderdeel uit van deze U&HS. In bijlage 3 ‘Handleiding Risicoanalyse‘ is een toelichting opgenomen van de uitgevoerde risicoanalyse, waarin nader wordt ingegaan op de gebruikte methode, de begrippen en de wijze waarop aan deze begrippen getalsmatig waarden zijn toegekend. Een weergave van de uitkomsten van de ingevulde risicomatrix voor de domeinen is opgenomen in bijlage 4 ‘Uitkomsten Risicoanalyse’.

4.2.1. Domein Bouwen Binnen onze gemeente doen zich diverse overtredingen voor op het gebied van bouwen. De meest relevante overtredingen zijn: 1. Handelen zonder of in strijd met een tijdelijke omgevingsvergunning activiteit bouw (o.a. Mantelzorg in het kader van nieuwbouw/verbouw). 15

2. Handelen zonder of in strijd met een omgevingsvergunning activiteit bouw in relatie tot bedrijf, kantoor, winkel en horeca (nieuwbouw/verbouw). 3. Handelen in strijd met regelgeving over kamerverhuur en woningsplitsing (bestaande bouw). 4. Stookoverlast (bestaande bouw). De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1, 2 en 3) Wij hebben als wettelijke taak om toezicht te houden op verleende vergunningen. Onze toezichthouders houden toezicht tijdens activiteiten van bouw en verbouw van bouwwerken. Tijdens de (ver)bouw van bestaande bouwwerken wordt er risicogericht toezicht gehouden conform het digitale toezichtsprotocol. Indien er sprake is van het handelen zonder omgevingsvergunning activiteit bouw (illegaal bouwen) dan passen we standaard het stappenplan van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingswet (LHSO) toe (zie toelichting in bijlage 6). Ad 4) Rook van open haarden, kachels, vuurkorven en barbecues kan overlast veroorzaken. Op basis van binnengekomen klachten zal hierop in eerste instantie gehandeld worden. De komende jaren gaan we uitzoeken hoe we op een andere wijze hieraan aandacht kunnen geven.

4.2.2. Domein Ruimtelijke Ordening Binnen de gemeente doen zich diverse overtredingen voor op het gebied van ruimtelijke ordening. De meest relevante overtredingen benoemen wij hieronder met daarbij de activiteiten die de gemeente Urk de komende beleidsperiode aandacht gaat geven. Het betreft activiteiten “strijdig gebruik” in het kader van: 1. Jeugdhonken. 2. Bedrijfsmatige activiteiten waar dat niet is toegestaan (woonwijken óf winkelcentra/industrieterrein). 3. Opslaan van vuurwerk in woning. 4. Permanente bewoning recreatieve inrichtingen. 5. Ondermijning De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1) We zijn voornemens een nieuw jeugdhonkenbeleid vast te stellen dat past binnen het bredere kader van het project ‘Veilig Uitgaan’. Op basis van het jeugdhonkenbeleid wordt toezicht gehouden. Dit wordt door de boa's opgepakt tijdens geplande controlerondes. In de periode dat de horeca en jeugdhonken open zijn wordt daarnaast wekelijks door wijkbeheer een rondje gemaakt om uitgaansgebieden schoon te maken. Ad 2 en 3) De toezichthouders hebben naast het controleren van verleende vergunningen ook een belangrijke taak bij het (actief) opsporen van illegale activiteiten. Door middel van themagericht toezicht worden hierop actief controles uitgevoerd.

Daarnaast wordt ook geacteerd naar aanleiding van klachten, meldingen of een formeel verzoek om handhaving. Uiteraard signaleert de toezichthouder zelf ook. Dit kan bijvoorbeeld illegaal gebruik of strijdigheid met de regels voor bestaande bouw of vergunningsvrij bouwen betreffen. Bij geconstateerde overtredingen hebben gemeenten een beginselplicht tot handhaven. Ad 4) Illegale bewoning van een recreatiewoning is het permanent bewonen van een vakantiehuis in strijd met het omgevingsplan. Dit is een overtreding waartegen het college van burgemeester en wethouders in beginsel moet optreden (de zogenaamde beginselplicht tot handhaving). Voordat wij kunnen overgaan tot handhaven, moeten wij kunnen bewijzen dat er sprake is van een overtreding. Binnen onze gemeente worden er steeds vaker overtredingen geconstateerd (bijvoorbeeld Vakantiepark 't Urkerbos). We hebben hiervoor een plan van aanpak opgesteld dat 16

uitgevoerd wordt. Hierbij wordt gelet op eventuele signalen van ondermijning, maar ook het voldoen aan de bouwvoorschriften. Omdat handhaven op permanente bewoning complex is wordt het projectmatig opgepakt. Ad 5) De aanpak van ondermijning valt onder de regie van het taakveld openbare orde en veiligheid maar heeft, om goed te kunnen slagen, een nauwe relatie met vergunningverlening, toezicht en handhaving. Binnen de aanpak van ondermijning hebben de toezichthouders een signaalfunctie en beschikken zij over veel informatie middels vergunningen, de signaalfunctie en de geldende wet- en regelgeving. Daarnaast worden integrale controles uitgevoerd, waarbij toezichthouders een leidende rol vervullen. Er wordt een exploitatievergunningenstelsel geïntroduceerd voor de ‘droge’ horeca. Dit maakt het mogelijk om hier, net als bij andere vergunningen, een Bibob-onderzoek op uit te voeren. Toezicht en handhaving maken deel uit van het vervolgproces.

4.2.3. Domein Verordening fysieke leefomgeving (Vfl) /Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) Binnen de gemeente Urk doen zich diverse overtredingen voor die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving en onder de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet valt dit deels onder de verordening Fysieke Leefomgeving en deels onder de APV. De meest relevante overtreding benoemen wij hieronder met daarbij de activiteiten die de gemeente Urk de komende beleidsperiode aandacht gaat geven: 1. 2. 3. 4.

Overlast jongeren (meldingen op overlast jeugd, leefbaarheid op straat, vuurwerkoverlast). Handel en gebruik (soft)drugs (waaronder lachgas). Parkeer excessen (parkeren op de stoep/plantsoenen). Woonoverlast (burenruzies).

De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1,2,3, en 4) Binnen de gemeente Urk kenmerkt het werk van de boa zich momenteel door meldingsgericht toezicht. Dit toezicht ziet toe op het oppakken en afhandelen van binnengekomen meldingen, klachten en/of signalen. Het toezicht is reactief. De gemeente Urk heeft maar één boa in dienst. Deze spoort de parkeer excessen en de APV en VFL gerelateerde overtredingen op. Dat doet hij in dagelijkse rondes door het dorp. Op de zaterdagavonden huren wij boa's in voor het toezicht op de horeca en de jeugdhonken. In de zomerperiode worden er boa's ingehuurd voor de stranden. Met betrekking tot overlast jongeren is een ouderwacht (bestaand uit vrijwilligers) ingesteld die op verzoek zorgt voor het tegengaan van samenscholing van de jongeren.

4.2.4. Domein Alcoholwet Binnen de gemeente doen zich diverse overtredingen voor op het gebied van de Alcoholwet. De meest relevante overtredingen benoemen wij hieronder met daarbij de activiteiten die de gemeente Urk de komende beleidsperiode aandacht geeft: 1. Verkoop / wederverstrekking alcohol minderjarigen. 2. Overtreden vergunningsvoorwaarden (bv terrassen, geen leidinggevende aanwezig/actuele vergunning, sluitingstijden). 3. Besloten feest bij een para commerciële instelling (dat zijn verenigingen of stichtingen die horeca-activiteiten uitvoeren die losstaan van hun hoofddoelstelling).

17

De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Ad 1, 2 en 3) Het is verboden om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 18 jaar. De gemeente houdt toezicht op de naleving van geldende leeftijdsgrenzen. De Alcoholwet verplicht verkopers van alcohol om de leeftijd van de klant vast te stellen door naar diens identiteitskaart te vragen. Verder heeft het voldoen aan de vergunningsvoorwaarden en de inrichtingseisen prioriteit binnen het toezicht op de naleving van de Alcoholwet. Dit wordt verder uitgewerkt in het alcohol preventie- en handhavingsplan.

4.2.5. Domein Evenementen Binnen de gemeente doen zich diverse overtredingen voor op het gebied van Evenementen. De meest relevante overtreding benoemen wij hieronder met daarbij de activiteiten die de gemeente Urk de komende beleidsperiode aandacht geeft: 1. Handelen zonder of/in afwijking van evenementenvergunning/melding. De komende jaren gaan we hier op de volgende manier aandacht aan geven: Veiligheid is een belangrijke voorwaarde bij het organiseren en laten plaatsvinden van een evenement. Ook het beperken van overlast voor omwonenden is van groot belang. Tegelijk heeft Urk een levendige gemeenschap, waarin evenementen (zoals de braderie van de kerk en tentenkampen van de buurtverenigingen) een belangrijke plaats innemen. Met toezicht en handhaving wordt geprobeerd het bovenstaande in balans te houden. Zowel in aanloop naar, als tijdens en na afloop van het evenement wordt gestuurd op het minimaliseren van het risico dat door het evenement de openbare orde en veiligheid of het woonen leefklimaat van omwonenden wordt aangetast. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt primair bij de organisator van het evenement. Uitgangspunt is dat de organisator op de hoogte is van alle voorwaarden die aan een evenement gesteld worden en van relevante wet- en regelgeving.

Toezichthouders van de gemeente en/of de hulpdiensten met toezichthoudende taken (politie, brandweer en veiligheidsregio) zijn belast met de taak om bij een evenement te controleren of de voorschriften van vergunning worden nageleefd en om mogelijke veiligheidsrisico’s te constateren en te voorkomen. Daarbij controleert toezicht en handhaving bij ieder tentenkamp op veiligheid: constructie van de bouw van de tenten, zwembaden en luchtkussens.

4.3. Prioriteitstelling VTH In de vorige paragrafen zijn de uitkomsten van de probleemanalyse gepresenteerd. Daarbij staan de hoogste risico’s per domein vermeld. In deze paragraaf wordt vastgelegd welke prioriteiten de gemeente Urk aan de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken toekent. De inschatting van de risico’s voor de leefomgeving is richtinggevend voor de prioriteiten die worden gesteld bij het stimuleren en/of afdwingen van het naleefgedrag. Voorafgaand aan de prioritering heeft een ambtelijke invulling van de risicoanalyse plaatsgevonden. Omdat er beperkte capaciteit is die niet op alles ingezet kan worden, wordt prioriteit gegeven aan de thema’s en gevallen waarin de risico’s van niet-naleving het grootst zijn. De landelijke, regionale en lokale prioriteiten én projecten worden verder uitgewerkt in het jaarlijks uitvoeringsprogramma. Verder zal de gemeente naar aanleiding van meldingen of handhavingsverzoeken, ongeacht de prioriteit, altijd een actie ondernemen. Bij het vaststellen van de prioriteiten nemen de risico’s een belangrijke plaats in. De gedachte daarbij is dat interne en externe risico’s die de gemeente loopt bij het niet uitvoeren van haar handhavingstaken in belangrijke mate de bestuurlijke aandacht voor een onderwerp zullen bepalen. Het benoemen van risico’s en het afwegen hiervan is dan ook een belangrijke stap naar 18

een organisatie waarin de intensiteit van toezicht en handhaving een directe relatie heeft met de kans dat een probleem zich voordoet en de ernst van de mogelijke gevolgen bij het niet uitvoeren van deze taken. Daarbij moet worden onderkend dat ondergeschikte risico’s hoog op de politieke agenda kunnen staan, omdat maatschappelijke en/of politieke opvattingen daartoe dwingen. Bij vergunningverlening vindt prioritering plaats op het niveau van diepgang van toetsing van de aanvraag. In kwantitatieve zin kan geen prioritering plaatsvinden. Vergunningverlening is een vraag gestuurd proces waar de gemeente geen invloed op heeft. Een ingekomen vergunningaanvraag moeten we nu eenmaal binnen de wettelijke termijnen afhandelen. De basis voor de gestelde doelen en prioriteiten komt uit de risicoanalyse. De wetgever schrijft voor dat een risicoanalyse inzicht moet geven waar de risico’s zich voordoen. Daarmee geeft de risicoanalyse een handvat voor het maken van keuzes in zowel toetsing als toezicht en handhaving. Risico’s behoren beheersbaar en controleerbaar te zijn. Het vaststellen van de niveaus (de diepgang) en de aspecten waarop we vergunningsaanvragen toetsen en het vastleggen daarvan in protocollen maken die risico’s beheersbaar. Daarnaast maakt onze organisatie de overstap naar Rx.Mission.

Een applicatie die VTHmedewerkers ondersteunt bij zaakgericht en objectgericht werken en in het samenwerken met de ketenpartners. Rx.Mission bestaat uit drie belangrijke pijlers: • • •

Procesondersteuning: ondersteuning bij zaakgericht werken en bij het afhandelen van de werkprocessen; Omgevingsdossier: locatiegegevens makkelijk vinden en eenvoudig gebruiken om risicogericht toezicht uit te voeren; Samenwerkingsruimte: DSO-verzoeken veilig digitaal ontvangen en uitwisselen met ketenpartners.

De komende periode gaan wij deze programma’s zo optimaal mogelijk inrichten.

19

5.

Strategieën

Dit hoofdstuk beschrijft de strategieën van de U&HS. De prioriteiten en doelstellingen worden vertaald naar concrete strategieën. De toepassing van deze strategieën leidt tot het behalen van de geformuleerde doelen. De grondslagen hiervan zijn terug te vinden in artikelen 13.6 en 13.7 van het Omgevingsbesluit. De inwerkingtreding van de Omgevingswet zorgt voor de volgende wijzigingen: • de Omgevingswet stimuleert participatie en voor sommige aanvragen is er een participatieverplichting voor initiatiefnemers; • veel vergunningprocedures dienen afgehandeld te worden in 8 weken; • het in een vroegtijdig stadium betrekken van de initiatiefnemers, belanghebbende(n) en ketenpartners is daarbij cruciaal; • en er dient een integrale afweging in samenwerking met de ketenpartners mogelijk zijn gemaakt om de termijnen te kunnen halen. De werkwijze waarop wij de doelen en risicogericht werken willen bereiken is vastgelegd in de uitvoeringstrategieën. De strategieën zijn gebaseerd op regionale en landelijke strategieën en zijn aangevuld met gemeentelijke strategieën. Dit hoofdstuk biedt een overzicht én beschrijving van de samenhang van de verschillende strategieën. In de figuur hieronder is de samenhang tussen de strategieën weergegeven, deze zijn uitgewerkt in bijlage 5 Strategieën.

Uitvoeringsstrategie • Preventiestrategie • Toetsingstrategie • Toezichtstrategie vergunning

Nalevingstrategie • Communicatiestrategie • Toezichtstrategie • Sanctiestrategie

5.1. Uitvoeringsstrategie De U&HS dient inzicht te bieden in de criteria die worden gebruikt bij het beoordelen van en beslissen op aanvragen omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen én de werkwijze bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen. Ook zijn we verplicht om de wijze waarop toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet wordt gehouden te beschrijven. Met het vastleggen van deze strategie uitvoeringsstrategie voldoen wij hieraan. Zoals eerder beschreven verstaan we onder uitvoering: Onder uitvoering verstaan we de behandeling vergunningaanvragen en meldingen/toezicht op het naleven van de vergunning/melding. Onze uitvoeringsstrategie bestaat uit 3 onderdelen: een preventie-, toetsing- en toezichtstrategie.

20

De preventiestrategie richt zich enerzijds op het vergroten van kennis en bewustwording bij inwoners, bedrijven en instanties over welke regelgeving van toepassing is en voor welke activiteiten een melding of vergunning nodig is. Om (spontaan) aan deze regels te kunnen voldoen, moet immers bekend zijn welke regels van toepassing zijn. Anderzijds richt de preventiestrategie zich op het stimuleren van betrokkenen om aan de geldende regels te voldoen. De toetsing- en toezichtstrategie richt zich op wijze waarop de beoordeling en controle van vergunningsaanvragen en meldingen plaatsvindt. Deze risicogerichte aanpak wordt hier nader beschreven. Ons uitgangspunt bij het toetsen en controleren van omgevingsvergunningaanvragen is: ‘wat we buiten (toezicht) belangrijk vinden, vinden we binnen (toets) ook belangrijk’. Succesvolle onderdelen daarvan, zoals het omgevingsoverleg en de (regionale) omgevingstafel willen we inzetten en zo mogelijk verder versterken. Wij hanteren onderstaande basiswerkwijze voor de behandeling van aanvragen voor een omgevingsvergunning. Als bevoegd gezag zorgen wij ervoor dat de werkwijze (processen) van het behandelen van vergunningaanvragen volgens een geborgd proces verloopt. Het volledige werkproces hebben we in een procesbeschrijving vastgelegd.

De basiswerkwijzen zijn verder vastgelegd in een geautomatiseerd systeem: de backofficeapplicatie Rx.Mission, waarbij de processtappen worden doorlopen. Het gaat hier om de processtappen op hoofdlijnen. Centrale rol casemanager/vergunningverlener Voor de benodigde integrale en samenhangende besluitvorming kennen wij in de uitvoeringsstrategie een centrale rol aan de vergunningverlener toe. Casemanagement draagt bij aan een integrale behandeling en het verkorten en transparant maken van procedures. Dit verhoogt het kwaliteits- en dienstverleningsniveau. Goed casemanagement zorgt uiteindelijk voor besluitvorming op maat, passend in de omgeving. Wij beogen reeds in het informele voortraject zo veel mogelijk af te stemmen met een aanvrager om tot een vergunbare aanvraag of (volledige) melding te komen. Hierdoor kan in het formele traject een vlottere afhandeling en besluitvorming worden gewaarborgd. Casemanagement passen wij toe bij zowel het informele - als het formele traject. Wij ontvangen initiatieven, aanvragen voor vergunningen, meldingen, (informele) verzoeken allemaal volgens eenzelfde wijze namelijk via het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Elk ontvangen verzoek wordt na een korte intake toegewezen aan een vergunningverlener. Die is verantwoordelijk voor de integrale beoordeling van aanvragen en/of meldingen, bewaakt de termijnen en coördineert samenhangende besluiten.

Afhankelijk van de casus wordt er door de vergunningverlener afstemming gezocht met interne beleidsmedewerkers, andere betrokken bevoegde gezagen en/of adviesorganen. Verder is de vergunningverlener het aanspreekpunt voor de aanvrager/melder en is deze verantwoordelijk voor het informeren van de aanvrager/melder. Voor het verlenen van omgevingsvergunningen waarbij meer bevoegde gezagen (provincie en/of waterschap) een gedeelde verantwoordelijkheid hebben, hangt onze inzet af van de positie en rol van de gemeente in de specifieke casus. In de gevallen dat “de gemeente” bevoegd gezag is nemen wij de rol van vergunningverlener en besluitvormer, terwijl wij in andere gevallen als adviseur actief zijn.

21

5.2. Nalevingsstrategie De nalevingsstrategie geeft aan hoe het gemeentebestuur invulling geeft aan haar aanpak tot naleving van de regels. De naleefstrategie is onderverdeeld in de communicatie-, toezicht-, en sanctiestrategie. Daar waar de overheid regels stelt zullen interventies moeten worden ingezet om de naleving van deze regels te bewerkstelligen. De toepassing van deze interventies is beschreven in de nalevingsstrategie. In deze nalevingsstrategie is enerzijds het vergroten van de kennis en bewustwording bij burgers opgenomen (communicatiestrategie) anderzijds is preventie niet voldoende om overtredingen te voorkomen. Om te controleren of wet- en regelgeving wordt nageleefd is toezicht onontbeerlijk. Dit toezicht kan op verschillende manieren plaatsvinden. Het toezicht bestaat uit het behandelen van meldingen en verzoeken om handhaving, thema-gericht toezicht en gebiedssurveillance en nader ingevuld in de toezichtstrategie. Daar waar niet-naleving plaatsvindt moet in beginsel handhavend worden opgetreden. De mate waarin er handhavend wordt opgetreden en de wijze waarop is beschreven in de sanctiestrategie.

Uitgangspunt van onze nalevingstrategie bij de handhaving van regelgeving: Het oplossingsgericht beëindigen van overtredingen De nalevingsstrategie is gericht op goed toezicht houden en het oplossingsgericht beëindigen van overtredingen. Als een overtreding is vastgesteld die we niet kunnen of willen legaliseren treden we daartegen efficiënt op. De Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) vormt bij de prioritering het uitgangspunt. Deze beproefde strategie waarborgt dat er passend en uniform wordt ingegrepen, zie bijlage 6. Conform de LHSO zetten we een passende sanctie in die zo effectief en efficiënt mogelijk leidt tot beëindiging van de overtreding. De te nemen maatregel wordt aangepast aan de beschikbare feiten, de aard en omstandigheden van de overtreding en het naleefgedrag van de inwoner of het bedrijf. Met het vaststellen van dit document stellen wij ook de LHSO vast.

22

Bijlage 1 Wettelijk kader Landelijk: Omgevingswet (inclusief Wet kwaliteitsborging (Wkb)): • Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) • Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) • Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)) • Omgevingsregeling (Mor) • Omgevingsbesluit (Ob) Algemene wet bestuursrecht (Awb) Erfgoedwet Gemeentewet Woningwet Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) Bijzondere wetten: • Alcoholwet (Aw) • Wet Bibob • Opiumwet • Vuurwerkbesluit • Wet basisregistratie personen (BRP) • Wegenverkeerswet • Wet op de kansspelen (WOK) • Wet goed verhuurderschap Provinciaal: • Omgevingsvisie Flevoland • Omgevingsverordening provincie Flevoland • Provinciewet • Regionaal beleidskader VTH 2019-2022 “Samen sterk voor kwaliteit” Gemeentelijk: • Erfgoedverordening • Kamerverhuurbeleid (in de maak) • Jeugdhonkenbeleid • Preventie- en handhavingsplan Alcoholwet (in de maak) • Participatiebeleid • Beleidsregels Bibob • Omgevingsplan (voorheen bestemmingsplannen) met bijbehorende beleidsregels • Verordening Fysieke Leefomgeving Verordening • Algemeen Plaatselijke Verordening Urk (APV) • Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 Noordoostpolder, Dronten & Urk • Havenverordening Urk

23

Bijlage 2 Toelichting BIG 8 De U&HS is onderdeel van de ‘BIG 8’-beleidscyclus. Strategisch beleidskader: U&HS De U&HS vormt binnen deze cyclus het strategisch beleidskader. De strategie is gebaseerd op een probleem- en risicoanalyse en bevat onder meer doelen, strategieën en afspraken over samenwerking. De periode waarop de strategie betrekking heeft, is niet voorgeschreven. In deze U&HS wordt voor de lokale beleidstaken gekozen voor een periode van 5 jaar. Operationeel beleidskader: het uitvoeringsprogramma Er wordt gewerkt op basis van een jaarlijks uitvoeringsprogramma dat ter vaststelling aan het college van burgemeester en wethouders wordt aangeboden. In het uitvoeringsprogramma worden zowel de doelstellingen als de prioriteiten verder uitgewerkt en als concrete activiteiten benoemd, inclusief de capaciteit die daarbij hoort. Vertrekpunt is de bestaande capaciteit. Voorbereiden en uitvoeren: de uitvoeringsorganisatie De organisatie is zodanig ingericht dat een adequate en effectieve uitvoering van de uitvoering en handhavingstaken gewaarborgd is en de mogelijkheid blijft om aan te passen.

Hiervoor zijn ten minste geborgd: - Personeelsformatie, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden; - Scheiding ten aanzien van vergunningverlening en toezicht & handhaving; - Bereikbaarheid buiten kantooruren; - Werkprocessen, procedures ten aanzien van de uitvoering van vergunningverlenings- en handhavingstaken en toezien op het werken conform vastgestelde processen; - Financiële middelen. Monitoring Er wordt gewerkt volgens de systematiek van monitoring van processen, resultaten en de effecten hiervan. Hiermee wordt bepaald of doelstellingen worden behaald en vindt bijstelling van doelen en prioriteitstelling plaats. Voor het monitoren van het effect van vergunningverlening en handhaving zijn waar mogelijk doelen en maatregelen (indicatoren) benoemd. Deze maatregelen sluiten aan bij de doelstellingen en geven een beeld over in hoeverre doelstellingen behaald worden. Rapportage en evaluatie Een gedegen verantwoording maakt het mogelijk de efficiëntie en effectiviteit van het gevoerde beleid te beoordelen en waar nodig bij te sturen. Verantwoording vindt plaats met het jaarverslag uitvoering en handhaving, waarbij gerapporteerd wordt over de in het uitvoeringsprogramma geplande en uitgevoerde activiteiten. Het jaarverslag wordt bestuurlijk vastgesteld. Geconcludeerd wordt of de bestuurlijk wenselijke situatie aanwezig is.

Eventuele aanpassingen of bijstellingen worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma uitvoering en handhaving voor het daaropvolgende jaar.

24

Bijlage 3 Handleiding risicoanalyse HANDLEIDING INVULLEN RISICOMATRIX Inleiding, doel en opbouw Deze kwalitatieve risicomethode (deels gebaseerd op het DBC-risicomodel) wordt gebruikt om voor de gemeente Urk een integrale probleemgestuurde risicoanalyse uit te voeren, die uiteindelijk leidt tot een prioriteitstelling ten behoeve van het integraal uitvoering- en handhavingsprogramma. Strategie opstellen betekent keuzes maken: nooit zal er voldoende capaciteit zijn om alle taken uitputtend uit te voeren. Het stellen van prioriteiten heeft dus als doel het bepalen van die problemen/overtredingssoorten die in potentie risicovol zijn en waar derhalve het meeste toezicht op moet worden gehouden vanuit de overheid. Een (door het bestuur vastgestelde) risicoanalyse levert inzicht in de benodigde menskracht en middelen, gebaseerd op de risico’s van activiteiten, op de specifieke lokale situatie en de ambities van het bestuur. Doel is via één uniforme werkwijze de uitvoering en handhaving op te pakken. Ook de wetgeving streeft naar meer uniformering. Zo wordt steeds meer lokale wetgeving landelijk geüniformeerd. De Omgevingswet voorziet op één aanpak voor uitvoering en handhaving. In deze handleiding wordt uitleg gegeven over de werking en de resultaten van het gehanteerde probleemgestuurde, kwalitatieve risicomodel. Hierbij komen de volgende onderwerpen aan de orde: -

uitgangspunten van het risicomodel; vastleggen van definities risicoafweging; toepassen en invullen van de risicomatrix; voorbeeld ingevulde risicomatrix.

Uitgangspunten van het risicomodel Bij gebruik van het risicomodel moeten soms keuzes worden gemaakt over hoe om te gaan met een aantal zaken. Deze keuzes worden in onderstaande tabel vastgelegd. UITGANGSPUNTEN INTEGRALE RISICOMODEL KEUZE TOELICHTING De risicomatrixen hebben betrekking op De integrale risicoanalyse heeft uitsluitend overtredingssoorten/problemen in de gemeente betrekking op de ‘probleem gerelateerde’ taken Urk. uitgevoerd door gemeente Urk. Er wordt gewerkt met overtredingssoorten per domein, deze staan opgesomd in de eerste kolom.

Deze probleemonderwerpen hebben zowel betrekking op uitvoering als handhaving.

Er wordt op een beperkt aantal problemen/overtredingssoorten gescoord.

De lijst van problemen is niet limitatief en in samenspraak met de vakinhoudelijke experts van de gemeente Urk opgesteld.

25

Er wordt gescoord op een zestal beoordelingsaspecten, deze staan opgesomd in de eerste rij. De overtredingssoorten zijn gescoord op alle beoordelingsaspecten.

Alle zes beoordelingsaspecten zijn gelijkwaardig, er wordt geen weging aangebracht in de verschillende beoordelingsaspecten. Indien een overtreding zich voordoet en de veiligheid is in het geding, wordt door gemeente Urk hier direct op geacteerd.

De naleefscore beperkt zich op “de kans dat Bij naleefgedrag wordt gescoord in hoeverre de het probleem zich voordoet” of “de kans op het regel (of regels) worden nageleefd. niet naleven van….”. Als het naleefgedrag niet bekend is of er is een onvoldoende eenduidig beeld is, dan wordt het naleefgedrag op 3 (gemiddeld) gezet.

Het naleefgedrag is terughoudend ingevuld aangezien niet altijd (objectieve) informatie aanwezig is.

Vastleggen van definities risicoafweging Voor uitvoering van de juiste risicoafweging moet een aantal variabelen worden gedefinieerd. Het gaat daarbij met name om de beoordelingscriteria, de scores 1 tot en met 5 die het risico per criterium aangeven en de risicoscore die de uiteindelijke prioriteit van een probleem/overtredingssoort beschrijft. De definities hiervan zijn hieronder gegeven, waarbij deels is aangesloten bij de algemene definities zoals deze ten behoeve van de gebruikelijke risicomodellen zijn ontwikkeld. De risicoafweging vindt plaats op basis van een zestal beoordelingsaspecten: • • • • • •

Veiligheid Duurzaamheid Gezondheid Leefbaarheid Financieel economisch Bestuurlijk imago

Veiligheid In hoeverre leidt een mogelijke calamiteit tot letsel. De te verwachten schade in de vorm van lichamelijk letsel als gevolg van een verstoring/calamiteit die volgt uit het niet of onvoldoende uitvoeren van een taak. Het gaat hier om direct lichamelijk letsel. Voorbeelden zijn: lichamelijk letsel (gewond raken), ademhalingsmoeilijkheden, vergiftiging, asbestbeschadiging, straling, rug/wervel beschadigingen ed. De score ziet er als volgt uit: 1. De verstoring/calamiteit leidt niet tot enig persoonlijk letsel. 2. Pijn of gering letsel bij één of meerdere personen. Denk hierbij aan één of meerdere lichtgewonden 3. Zwaar letsel bij één of meerdere personen. Denk hierbij aan één of meerdere zwaargewonden 4. Eén of meerdere dodelijke slachtoffers. Zodra de inschatting is dat de verstoring/calamiteit dodelijke slachtoffers tot gevolg kan hebben moet minimaal een 4 worden aangehouden. 26