Programma van Eisen brandweerkazerne Urk.pdf

Programma van Eisen brandweerkazerne Urk

Opdrachtgever Gemeente Urk

Datum 24 juni 2021

Project Architecten en adviseursselectie nieuwbouw brandweerkazerne Urk

Referentie 1688602-0005.1.0

Auteur(s) de heer L. Linders

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Statenlaan 8

Postbus 70501

T +31 (0)73 6 409 409

www.hevo.nl

ISO 9001-gecertificeerd

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

5223 LA 's-Hertogenbosch

5201 CB 's-Hertogenbosch

info@hevo.nl

www.rpmbyhevo.nl

Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3.

Inleiding Aanleiding Doel Programma van Eisen Leeswijzer

4 4 4 5

2. 2.1. 2.2. 2.2.1 2.3.

Projectgegevens Algemene informatie brandweer Urk Voorkeurslocatie Nijverheidspad Inpassing Programma van Eisen en Wensen Algemene voorschriften

6 6 6 7 7

3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.3.1 3.4. 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.5. 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.6. 3.7. 3.7.1

Functioneel Programma van Eisen Algemene functionele eisen Architectonische uitgangspunten en beeldkwaliteit Stedenbouwkundige randvoorwaarden Situering Flexibiliteit Indelingsflexibiliteit Dubbelgebruik van ruimten Uitbreidingsflexibiliteit Toegankelijkheid Verkeersruimten Vluchtwegen Toegangsregulering Mindervaliden Onderhoud en exploitatie Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne standaard kazerne

9 9 9 9 9 9 10 10 10 10 10 11 11 11 11 11 12

4. 4.1.

Ruimtelijk Programma van Eisen Ruimtelijk Programma van Eisen gebouw

13 13

5.

Ruimtelijke en functionele omschrijving afzonderlijke ruimten

15

Referentie: 1688602-0005.1.0.

5.1. 5.1.1 5.2. 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.2.5 5.2.6 5.3. 5.3.1 5.3.2 5.4. 5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.4.4 5.4.5 5.4.6 5.4.7 5.4.8 5.4.9 5.4.10 5.5. 5.5.1 5.5.2 5.5.3 5.5.4 5.5.5 5.6.

Remise Werkplaats algemeen (onderhoud) Uitruk gerelateerde ruimten Uitrukgarderobe/omkleedruimte heren en dames Sanitaire ruimten Toiletruimten After action review ruimte (semi-schone ruimte) Waterongevallenruimte Spoel- en wasruimte (semi-schone ruimte) Magazijnen Magazijn vakbekwaamheid Werkkast Kantoren en algemene ruimten Centrale entreehal Kantoorruimten Vergader-/spreekruimte Printerruimte (archiefruimte/kantoorbenodigdheden) Leslokalen Kantine Keuken/voorraad/berging Sportruimte Toiletruimten Werkkast Ruimtelijk Programma van Eisen terrein Oefenterrein Wasplaats Voorterrein voor stallingdeuren Parkeren Vuilcontaineropslag Programma van Wensen

15 15 16 16 16 16 16 17 17 18 18 18 18 18 18 18 19 19 19 19 20 20 20 20 20 21 21 21 21 22

6. 6.1. 6.1.1 6.1.2

Technisch Programma van Eisen Doel en gebruik technisch Programma van Eisen Wet- en regelgeving Kwaliteitsniveau

23 23 23 23

Pagina 2 van 39

6.2. 6.3. 6.3.1 6.3.2 6.3.3 6.4. 6.4.1 6.4.2 6.4.3 6.4.4 6.4.5 6.4.6 6.4.7 6.4.8 6.5. 6.5.1 6.5.2 6.5.3 6.5.4 6.5.5 6.5.6 6.5.7 6.5.8 6.5.9 6.5.10 6.5.11 6.5.12 6.5.13 6.5.14 6.6. 6.6.1 6.6.2 6.6.3 6.6.4 6.6.5

Duurzaamheid en circulariteit Bouwfysische prestaties Thermische gebouweigenschappen Geluidtechnische gebouweigenschappen Zoninval, daglicht en uitzicht Bouwtechnische prestaties Constructie Buitenwanden Binnenwanden Hang- en sluitwerk Vloeren Daken Plafondafwerking Bestrating Werktuigbouwkundige prestaties Algemeen Ontwerptemperaturen Relatieve vochtigheid Binnenriolering Hemelwaterafvoer Waterinstallatie Brandbestrijding Sanitaire voorzieningen Liftinstallatie Gasinstallatie Perslucht Warmteopwekking en -distributie Ventilatie en luchtbehandelingsinstallaties Regeltechniek Elektrotechnische prestaties Centrale elektrotechnische voorzieningen Krachtstroom Bliksembeveiliging Verlichtingssterkte/armaturen Noodverlichting

Referentie: 1688602-0005.1.0.

23 25 25 25 25 26 26 26 26 27 27 28 29 29 30 30 30 30 30 30 30 31 31 32 32 32 32 32 32 32 33 33 33 34 34

6.6.6 6.6.7 6.6.8 6.6.9 6.6.10 6.6.11 6.6.12 6.6.13 6.6.14 6.6.15 6.7. 6.7.1 6.7.2 6.7.3 6.8. 6.9.

Buitenverlichting Aansluiting voorzieningen en schakelmateriaal Communicatie-installatie Brandmeld- en ontruimingsinstallatie Inbraakbeveiligingssysteem Camerabewaking Toegangscontrole Verkeersregelinstallatie Signaleringslichten Signaleringssysteem/informatieverstrekking bij uitruk Vaste inrichting Keukeninrichting Bewegwijzering Vaste gebruikersvoorzieningen Losse inrichting Vaste inrichting terrein

BIJLAGEN

34 34 35 35 35 35 35 35 35 35 37 37 37 37 37 37 38

Pagina 3 van 39

1. Inleiding Dit Programma van Eisen (hierna: PvE) is opgesteld in het kader van de nieuwe brandweerkazerne in Urk. De huisvesting moet onderdak bieden aan de vrijwillige brandweer van de gemeente Urk, onderdeel van de Veiligheidsregio Flevoland. Voor de bouw van de brandweerkazerne is in samenspraak tussen de gemeente Urk en Veiligheidsregio Flevoland een functioneel PvE opgesteld. Om de raad een onafhankelijk advies mee te geven en de garantie te bieden dat er een sobere en doelmatige brandweerkazerne wordt gebouwd, is aan HEVO gevraagd om met een kritische blik een nieuw PvE op te stellen waarbij de eisen en wensen zoals opgesteld door de gemeente Urk en veiligheidsregio Flevoland zijn getoetst aan bestaande weten regelgeving en ervaringscijfers van soortgelijke brandweerkazernes.

1.1. Aanleiding De huidige kazerne dateert uit 1978 en is dus 43 jaar oud. In een bouwkundig rapport dat stamt uit 2010 zijn de nodige opmerkingen gemaakt over het uitvoeren van regulier en groot onderhoud. Er is lange tijd geen groot onderhoud aan de brandweerkazerne uitgevoerd, maar slechts zakelijk instandhoudingsonderhoud. De staat van het gebouw, de aanpassing van brandweermaterieel en de noodzakelijke duurzaamheidsinvesteringen maken de investeringsopgave op de bestaande locatie te groot. Daarnaast is de bestaande locatie daarvoor te klein.

De afgelopen jaren zijn ruimten steeds aangepast aan het gewenste gebruik. Echter zijn technische en bouwkundige beperkingen hierbij niet aangepakt. Uitbreiding is op de huidige locatie niet mogelijk, terwijl hier wel behoefte aan is. Daarom wordt op dit moment een WTS brandweervoertuig (ten behoeve van groot watertransport) gestald in een romneyloods op de gemeentewerf. Ook is er geen ruimte voor noodstroomvoorzieningen en is oefenen op eigen terrein niet mogelijk. Daarnaast kent het gebouw steeds meer belemmeringen op het gebied van Arbo- en milieuwetgeving. Er is geen ruimte om arbeidshygiëne (scheiding schoon en vuil werken) toe te passen, de omkleedruimte bevindt zich in de remise en de scheiding van de douchegelegenheid voldoet niet. In de afgelopen 40 à 50 jaar is Urk enorm veranderd en de verwachting is dat Urk de komende jaren zal blijven door ontwikkelen. De gemeente Urk is een hechte gemeenschap met ruim 21.000 inwoners, met de potentie om door te groeien richting een gemeente met 25.000 inwoners in 2040. Door de ontwikkelingen in de Oranjewijk, de Zeeheldenwijk en de buitendijkse haven (industriegebieden), komen de opkomsttijden, verankerd in de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) en het Besluit veiligheidsregio’s in het geding. De verwachting is dat toekomstige vrijwilligers uit deze wijken zullen komen.

Door deze verschillende factoren is de huidige locatie van de brandweerkazerne ongeschikt om de inwoners van Urk optimaal te kunnen bedienen. Al deze verschillende aspecten hebben ertoe geleid dat tijdens de raadsvergadering van 24 september 2020 het besluit is genomen om een nieuwe kazerne te bouwen op voorkeurslocatie Nijverheidspad, die voldoet aan de huidige en toekomstige technische, ruimtelijke en functionele eisen, zodat de vrijwillige brandweer van Urk de inwoners optimaal kan bedienen.

1.2. Doel Programma van Eisen In het voorliggend PvE is een vertaling gemaakt van ruimtelijke, functionele en technische eisen en wensen van Veiligheidsregio Flevoland ten aanzien van de

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 4 van 39

nieuwe brandweerkazerne in Urk. Hierbij is ook rekening gehouden met de door de raad vastgestelde uitgangspunten:  Duurzaam bouwen: dit is een wettelijke eis voor gemeentelijke gebouwen. Uitgangspunt is het gebruik van duurzame materialen (qua productie, levensduur en onderhoud), gasloos, (bijna) energieneutraal gebouw (BENG/ENG) en waar mogelijk circulair bouwen.  Toekomstbestendig gebruik: een flexibel gebouw dat multifunctioneel inzetbaar is. Het gebouw is flexibel in gebruik bij ontwikkelingen in de brandweerwereld. Multifunctioneel gebruik van ruimten (vergaderruimten). Modulair van opzet. Daarnaast heeft dit PvE de volgende doelen:  Het is een leidend document voor de ontwerpende partijen, projectmanagers en andere betrokken partijen.  Het is een toetsingsmiddel voor de beoordeling van de output van de ontwerpende partijen en een instrument voor evaluatie.  Het geeft een toelichting en onderbouwing van de keuzes die in het kader van het PvE zijn gemaakt.

1.3. Leeswijzer Dit PvE bestaat uit zes hoofdstukken. Na de inleiding wordt in hoofdstuk 2 inzicht gegeven in de projectgegevens en eisen die gesteld worden aan de beoogde locatie. In hoofdstuk 3 zijn de functionele randvoorwaarden die gesteld worden aan het gebouw en de beoogde locatie weergegeven. In de hoofdstukken 4 en 5 wordt de vertaling gemaakt van de vereiste ruimten in het gebouw en wordt omschreven welke activiteiten en onderlinge relaties er plaatsvinden. Ook worden de geëiste en gewenste ruimtelijke kaders getoetst aan bestaande weten regelgeving en ervaringscijfers van andere brandweerkazernes. Tot slot worden in hoofdstuk 6 de technische voorwaarden en prestaties die voor de opdrachtgever en de gebruikers van belang zijn omschreven, naast de vigerende regelgevingen als onder meer het Bouwbesluit en de Arbo-wetgeving.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 5 van 39

2. Projectgegevens De brandweer van Urk maakt onderdeel uit van Veiligheidsregio Flevoland. Veiligheidsregio Flevoland heeft in totaal de beschikking over 15 brandweerposten die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de basisbrandweerzorg binnen de regio en voor verschillende specialistische taken. Met de oude dorpskern en de grote visverwerkende industrie heeft de gemeente Urk een aantal gebieden met een hoog risiconiveau. De oude dorpskern van Urk is binnen Flevoland het enige gebied dat is aangemerkt met het hoogste risiconiveau. Een eigen brandweerpost met voldoende capaciteit is voor Urk dus essentieel. Vanuit het regionaal dekkingsplan is bepaald voor welke brandweertaken het korps verantwoordelijk is en welk materieel noodzakelijk is bij de uitvoering van deze taken. In de volgende paragraaf wordt dit omschreven.

2.1. Algemene informatie brandweer Urk De brandweerpost Urk zal huisvesting bieden aan het vrijwilligerskorps van de gemeente Urk. Op dit moment telt het korps 45 leden. De leden van het korps dragen de zorg voor het 24/7 paraat hebben van twee tankautospuiten, waterongevallenbestrijding (duikploeg) en grootschalig watertransport. In de meest optimale situatie bestaat de organisatie van het vrijwilligerskorps Urk uit minimaal 48 leden. In deze optimale situatie kan het korps de garantie bieden dat er voldoende personeel beschikbaar is voor iedere inzet. Veiligheidsregio Flevoland hanteert een garantiefactor van 300% voor iedere stoel die bezet moet worden in een voertuig. Voor de verschillende voertuigen betekent dit het volgende:  Tankautospuit: 3 x 6 = 18 vrijwilligers.  Tankautospuit: 3 x 6 = 18 vrijwilligers.  Duikploeg: 3 x 4 = 12 vrijwilligers. Naast de lokale functie vertegenwoordigt de post Urk ook een functie bij grootschalige optredens in de regio. Vanuit de post Urk wordt de uitruk en inzet gewaarborgd van het grootschalig watertransportsysteem; hiermee kunnen grote hoeveelheden water verpompt en verplaatst worden over grote afstanden om te voldoen aan de gevraagde

Referentie: 1688602-0005.1.0.

bluscapaciteit. Daarnaast hebben ook de waterongevallenbestrijding en de tweede tankautospuit een regionale functie. In onderstaande tabel zijn het aantal uitrukken binnen de gemeente Urk weergegeven voor de afgelopen jaren. Aantal incidenten gemeente Urk

2015

2016

2017

2018

2019

2020 (t/m nov.)

Alarm

22

24

15

15

10

12

Brand

62

64

50

76

48

71

Hulpverlening

32

44

36

37

53

41

Totaal

116

132

101

128

111

124

Waterongevallen

8

9

13

10

12

9

2.2. Voorkeurslocatie Nijverheidspad Voorafgaand aan het opstellen van het PvE is door de betrokken partijen onderzoek gedaan naar de meest geschikte locatie voor de nieuwe brandweerkazerne in Urk. De locatiestudie betrof zes verschillende locaties waarbij onder andere is gekeken naar de volgende uitgangspunten:  De locatie ligt aan een of meerdere uitvalswegen voor optimale uitruk- en opkomsttijden.  De locatie is goed bereikbaar voor de opkomende vrijwilligers.  De locatie voldoet aan de wettelijk gestelde normtijden en de onderbouwde afwijkingen hierop zoals vastgesteld door het algemeen bestuur van Veiligheidsregio Flevoland.  De brandweer kan zonder verkeersbelemmerende maatregelen of onnodige verkeersbewegingen direct vanuit de locatie via een doorgaande route naar een incidentlocatie uitrukken.

Pagina 6 van 39

Uiteindelijk is de locatie op de hoek van de Industrierondweg en het Nijverheidspad als voorkeurslocatie aangewezen. Vervolgonderzoek zal moeten uitwijzen of het mogelijk is om een uitrit de creëren rechtstreeks op de Urkerweg, waardoor de opkomsttijden nog verder zullen verbeteren. De voorkeurslocatie heeft een totale oppervlakte van 2.589 m². De oppervlakte van het bouwvlak bedraagt 1.860 m². In hoofdstuk 4 is het ruimtelijk PvE van het gebouw weergegeven. Het ruimtelijk PvE van het terrein is opgenomen in paragraaf 5.5.

2.2.1 Inpassing Programma van Eisen en Wensen De footprint van het gebouw (programma van eisen) bedraagt 734 m² bvo, deze oppervlakte past binnen het maximaal te bebouwen vlak van 1.860 m². De totale benodigde oppervlakte van het perceel bedraagt 2.431 m² (inclusief footprint gebouw). Dit past binnen de totale oppervlakte van het perceel van de voorkeurslocatie. De footprint van het programma van wensen bedraagt 816 m² bvo, deze oppervlakte past binnen het maximaal te bebouwen vlak van 1.860 m². De totale benodigde oppervlakte van het perceel bedraagt 2.513 m² (inclusief footprint gebouw). Dit past binnen de totale oppervlakte van het perceel van de voorkeurslocatie. Zowel het Programma van Eisen als het Programma van Wensen past op de aangegeven voorkeurslocatie. Echter, gekeken naar de invulling van het terrein is de overmaat van het terrein zeer beperkt. Rekening houdend met eventuele toekomstige ontwikkelingen binnen de brandweer is het van belang dat een optimale positionering van de brandweerkazerne wordt gekozen. Indien het wenselijk is om in extra parkeerplaatsen te voorzien zal moeten worden onderzocht of de groenstrook aan de Industrierondweg hiervoor in aanmerking komt.

2.3. Algemene voorschriften Het gebouw zal moeten voldoen aan alle wettelijke normen en voorschriften zoals onder meer is vastgelegd in de volgende besluiten:  Wet op ruimtelijke ordening.  Vigerend bestemmingsplan.  Vigerend beeldkwaliteitsplan.  Vigerende plaatselijke bepalingen.  Bouwbesluit.  Wet Milieubeheer en de bepalingen van het activiteitenbesluit d.d. 1 januari 2008.  Arbeidsomstandighedenwetgeving (Arbowet): AI-2 ‘Werken met beeldschermen’. AI-7 ‘Kantoren’. AI-14 ‘Bedrijfsruimten: inrichting, transport en opslag’.  NEN-normen (Nederlands Normalisatie Instituut).  ISSO publicaties.  Nederlandse Emissie Richtlijn.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 7 van 39

Daarnaast dient een en ander te voldoen aan de eisen zoals die worden gesteld door de vergunningverlenende instanties:  Gebiedsgerichte welstandscriteria.  Vergunnen Toezicht en Handhaven (VTH) van gemeente Urk.  Afdeling Preventie van de brandweer. Bij de opstelling van het PvE is van het volgende uitgegaan:  De nieuwe huisvesting moet voldoen aan de functionele, ruimtelijke en technische behoeften zoals vermeld in dit PvE en dient zoveel mogelijk flexibiliteit te hebben om invulling te geven aan veranderende inzichten.  Uitgangspunten huisvesting raadsbesluit 24 september 2020, zoals benoemd in paragraaf 1.2.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 8 van 39

3. Functioneel Programma van Eisen 3.1. Algemene functionele eisen

deuren dienen voldoende breed te zijn. Vanuit deze deuren moet er veilig uitgerukt kunnen worden.

De nieuwe huisvesting wordt ontwikkeld voor de brandweer, die als belangrijkste taak heeft het optreden bij ongevallen, calamiteiten en rampen. Daarbij is snel optreden van cruciaal belang voor het succesvol bestrijden van deze situaties. De huisvesting en de inrichting van het omliggende terrein dienen deze functionaliteit maximaal te ondersteunen. Concreet betekent dit dat het logistieke proces met betrekking tot de aankomst van de medewerkers en het uitrukken van de bestrijdingsvoertuigen als primair uitgangspunt dient te worden gehanteerd voor het ontwerp van de huisvesting.

Evenals het exterieur dient ook voor het interieur het eerder genoemde uitgangspunt ‘sober en doelmatig’ gehanteerd te worden.

Het ontwerp van de nieuwe huisvesting dient de bedrijfsvoering in al haar facetten maximaal te ondersteunen. Voorbeelden daarvan zijn:  Efficiënte bedrijfsvoering ondersteunende diensten.  Toegankelijkheid verschillende personeelsgroepen en bezoekers.  Scheiding ‘schone’ en ‘semi-schone’ processen.  Exploitatie van het gebouw en terrein (schoonmaak, onderhoud, energiekosten etc.).  Adequate verwerking van personen- en goederenstromen  Inbraakpreventie.  Toezicht en sociale controle.  Voorkomen van geluidsoverlast.

3.3. Stedenbouwkundige randvoorwaarden

3.2. Architectonische uitgangspunten en beeldkwaliteit Binnen het kader van de door de raad genoemde algemene uitgangspunten dient als uitgangspunt voor het architectonische ontwerp en de beeldkwaliteit ook de eerder genoemde kwalificatie ‘sober en doelmatig’ gehanteerd te worden. Daarbij dient, voor zover relevant, rekening gehouden te worden met het belang van evenwichtige architectuur, die aansluit bij de locatie en de maatschappelijke betekenis van het gebouw. Het moet een open geheel worden met een duidelijke en makkelijke indeling voor bezoekers en gebruikers van het gebouw. Aan de zijde van de Industrierondweg moeten de garagedeuren ten behoeve van de uitrukgarage worden gerealiseerd. Deze

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Wens: de representativiteit van de kazerne vergroten door openheid en transparantie toe te voegen richting de remise, waardoor extra uitstraling wordt gegeven aan de kazerne. Een positief neveneffect is het enthousiasmeren van bezoekers voor het brandweervak, wat kan bijdragen aan de werving van vrijwilligers.

Het ontwerp dient een bijdrage te leveren aan de stedenbouwkundige structuur van de omgeving en dient in beginsel binnen het vigerende bestemmingsplan gerealiseerd te worden. Het ontwerp moet voldoen aan de notitie betreffende de upgrade van het bedrijventerrein Lemsterhoek. Op he moment van schrijven van het PvE is deze notitie nog in ontwikkeling.

3.3.1 Situering Voor de locatie van de nieuwe brandweerkazerne in Urk is de keuze gevallen op de hoek van de Industrierondweg en het Nijverheidspad. De situering van het gebouw op het terrein en de situering van ruimten binnen het gebouw verdienen bijzondere aandacht. Een goede situering is bepalend voor de invulling van de logistieke eisen van de te huisvesten organisatie. Tevens dient de positionering van het gebouw zodanig te zijn dat er voldoende efficiënt te gebruiken ruimte op het perceel overblijft voor onder andere de oefenactiviteiten van de brandweer, manoeuvreerruimte van de voertuigen en parkeergelegenheid. Hierbinnen geldt uiteraard dat de situering randvoorwaarden creëert om te voldoen aan de voor de brandweer genormeerde uitruktijden.

3.4. Flexibiliteit De tijdshorizon voor de ontwikkelingen op het gebied van de brandweer is vrij kort in vergelijking tot de levensduur van de nieuwbouw. Bij nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot de huisvesting van de brandweer is flexibiliteit een terugkerend thema.

Pagina 9 van 39

Het door de raad geformuleerde uitgangspunt om flexibiliteit aan te brengen voor de brandweerkazerne in Urk is daarom heel reëel. Om mee te kunnen bewegen met de toekomstige ontwikkelingen van de brandweer moet er in het ontwerp van de nieuwe brandweerkazerne al rekening gehouden worden met flexibiliteit.

Om plaats te bieden aan zoveel mogelijk activiteiten en de ruimten zo effectief mogelijk te gebruiken, zullen ruimtes dubbel gebruikt worden en dient er rekening te worden gehouden met programmabeheer. Dit betekent dat ruimten flexibel en multi-inzetbaar moeten zijn.

3.4.1 Indelingsflexibiliteit

3.4.3 Uitbreidingsflexibiliteit

Het gebouw moet in de toekomst aangepast kunnen worden aan veranderende activiteiten en behoeften. Mocht er in de toekomst behoefte zijn aan een andere indeling, meer grote of juist kleinere ruimten en uitbreiding, dan moet de structuur van het gebouw hiervoor de mogelijkheid bieden. Gebouwdelen moeten ook eenvoudig herbestemd kunnen worden voor andere functies.

De brandweer is een organisatie die constant in ontwikkeling is door veranderende wet- en regelgeving, demografische, ruimtelijke en organisatorische ontwikkelingen. Dit feit is heel duidelijk terug te zien in de aanleiding voor het bouwen van een nieuwe brandweerkazerne.

Daarom dient tijdens het ontwerpproces aandacht te worden besteed aan de flexibiliteit ten aanzien van de indeelbaarheid van het gebouw. Aan de eis van flexibel gebruik kan worden tegemoetgekomen door keuzes ten aanzien van indeling en materialen te koppelen aan verschillende activiteiten in een ruimte.

Om in de toekomst niet voor dezelfde problemen komen te staan is het gezien de levensduur van de nieuwbouw een eis om nu rekening te houden met mogelijke uitbreidingen in de toekomst.

3.5. Toegankelijkheid De locatie dient goed bereikbaar te zijn voor opkomende vrijwilligers.

Bij de volgende keuzes moet hiermee rekening worden gehouden:  De materialisatie van de hoofddraagstructuur en de scheidingswanden.  De keuze van het stramien van de hoofddraagstructuur.  De ligging en de bereikbaarheid van de infrastructuur van de installaties.  De situering van gangen en trappen. De stramienmaat van het gebouw dient zoveel mogelijk op het gebruik te zijn afgestemd. De toepassing van een bepaalde stramienmaat kan het best consequent worden doorgezet.

3.4.2 Dubbelgebruik van ruimten Aangezien de brandweerkazerne niet continu volledig in gebruik is door de vrijwillige brandweer van Urk, kunnen diverse ruimten binnen de brandweerkazerne ook worden gebruikt door de gemeente en/of andere veiligheidsorganisaties. Het gaat hierbij in eerste instantie voornamelijk om de kantoorgerelateerde ruimten.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

De lay-out van het gebouw wordt vooral bepaald door de uitrukgerelateerde ruimten. In verband met een zo snel mogelijke uitruk dient de draairichting van de deuren vanuit de algemene en kantoorachtige ruimten en werkplaatsen e.d. in de looprichting naar de remise te zijn. Daarnaast dienen de algemene kantoorachtige ruimten voor het brandweerpersoneel op een zo kort mogelijke afstand van de remise te liggen, om een zo snel mogelijke uitruk te garanderen. Rekening houdend met de functies, zullen er meerdere entrees moeten worden gerealiseerd. In ieder geval gescheiden entrees voor:  Aanrijdend uitrukpersoneel brandweer.  Bezoekers van de brandweer, leveranciers, dagdienstpersoneel etc.

3.5.1 Verkeersruimten De breedte van de gangen wordt voornamelijk bepaald door de verkeersintensiteit. Hierbij dient een duidelijk onderscheid gemaakt te worden tussen uitrukgerelateerde ruimten en ruimten die niet-uitrukgerelateerd zijn.

Pagina 10 van 39

Naast gangbreedtes, bepalen ook deurbreedtes en de draairichting van de deuren de doorstroming van personen binnen een gegeven tijdbestek. De deurbreedtes zullen in verhouding moeten zijn met de te verwachten doorstroom. De verticale verkeersafwikkeling vindt plaats door middel van trappen.

3.5.2 Vluchtwegen Door het Bouwbesluit en de plaatselijke overheid worden eisen gesteld ten aanzien van vluchtwegen. Daarom wordt het gebouw onderverdeeld in brand- en rookcompartimenten. Omdat brandcompartimenten dure brandscheidingen met zich meebrengen, is een efficiënte compartimentering vereist. De compartimentering en de opzet van de vluchtwegen en -mogelijkheden dienen in een vroeg stadium met de afdeling preventie van de toetsende brandweer te worden besproken.

3.5.3 Toegangsregulering Voor het functioneren van de brandweer is het noodzakelijk om bepaalde delen van het gebouw buiten de reguliere openingstijden toegankelijk te maken. Het gebouw dient voorzien te zijn van een elektronische toegangscontrole, waarbij de toegankelijkheid van het personeel van de brandweer gewaarborgd is. Mogelijk zal in een later stadium een zonering van het gebouw plaatsvinden, waarin verschillende zones worden gedefinieerd voor de toegangsregulering. Bij het sleutelplan dient aangesloten te worden op het bestaande sleutelplan van de andere kazernes binnen Veiligheidsregio Flevoland (Salto-systeem). In verband met inbraakbeveiliging moeten nader te bepalen ruimten afsluitbaar zijn. De eisen die gesteld worden aan de inbraakbeveiliging dienen in overeenstemming te zijn met de eisen van het gebruik en de opslag van de C2000-apparatuur. Tevens dient het hang- en sluitwerk te voldoen aan het Politiekeurmerk.

3.5.4 Mindervaliden Ten aanzien van mindervaliden dienen de volgende bijzondere maatregelen getroffen te worden met betrekking tot de toegankelijkheid:  Op de begane grond één mindervalidentoilet.  Een voor mindervaliden toegankelijke entree.  Een voor mindervaliden bestemde parkeerplaats.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Wens: om ook het vergader- en kantoorgedeelte van de brandweerkazerne toegankelijk te maken voor mindervaliden bestaat de wens om een lift te realiseren. Op deze manier wordt de multifunctionaliteit van de brandweerkazerne vergroot.

3.6. Onderhoud en exploitatie Het budget dat door de gemeente Urk beschikbaar wordt gesteld is gericht op een sobere en doelmatige huisvesting. Bij de keuze van ontwerpoplossingen en materiaaltoepassingen moet rekening worden gehouden met lage kosten voor onderhoud en exploitatie. Concreet kan er worden gedacht aan de volgende aspecten:  Onderhoudsarme materialen.  Duurzame, op het onderhoud en de exploitatie afgestemde, materialen.  Energiezuinigheid.  Eenvoudig en snel te reinigen ten behoeve van lage schoonmaakkosten, maar ook voor hygiëne in verband met dubbelgebruik.  Eenvoudig te beheren.

3.7. Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne is zeer belangrijk in een brandweerkazerne. Tijdens en vooral na operationeel optreden en realistisch oefenen komen brandweermensen in contact met schadelijke gassen, vloeistofdeeltjes en vaste stofdeeltjes (roet), wat kan leiden tot het al dan niet verontreinigen van de persoonsgebonden uitrusting. Dit heeft ertoe geleid dat in de afgelopen jaren de wet- en regelgeving betreffende arbeidshygiëne binnen de brandweer verder is aangescherpt. Na diverse onderzoeken binnen de brandweer is in 2015 door het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) een landelijke richtlijn ‘schoon werken bij brand’ ontwikkeld. Vanuit deze richtlijn hebben de verschillende veiligheidsregio’s, waaronder ook Veiligheidsregio Flevoland, eisen ontwikkeld ten aanzien van arbeidshygiëne. In de basis is het uitgangspunt dat (verontreinigde) uitrusting zoveel mogelijk op locatie wordt verpakt en daarna naar een onderhoudskazerne (centrale locatie voor vuile uitrusting) wordt vervoerd. Hierdoor wordt de kans op vervuiling geminimaliseerd. Ondanks dit principe is het onontkoombaar dat verontreinigde uitrusting en/of

Pagina 11 van 39

voertuigen terugkomen bij de brandweerkazerne. Om verontreiniging binnen de brandweerkazerne verder te voorkomen zijn er eisen gesteld aan alle brandweerkazernes binnen Veiligheidsregio Flevoland.

 

Er is een goede gescheiden douchevoorziening. Er is punt- en/of centrale afzuiging in de remise/voertuigstalling.

3.7.1 Arbeidshygiëne standaard kazerne Ten aanzien van arbeidshygiëne is brandweerkazerne Urk aangemerkt als een ‘standaard kazerne’. Dit betreft een brandweerkazerne waar geen vuile uitrusting wordt opgeslagen en gereinigd. In een kazerne moet onderscheid zijn tussen schoon en ‘semi-schoon’ gebied. Onder het schone gebied worden kantine, instructieruimten, kantoren, slaapvertrekken, douche-/toiletgebieden en de gangen/ruimten die deze ruimten met elkaar verbinden gerekend. Onder het semi-schone gebied wordt de remise/voertuigstalling gerekend. De ruimte waar persoonlijke beschermingsmiddelen (hierna: PBM’s) ‘hangen’ vallen ook onder deze categorie. Ook werkplaatsen en opslagruimten vallen onder de categorie semischoon. De ‘schone’ en ‘semi-schone’ ruimten dienen fysiek van elkaar gescheiden te zijn. Er worden geen harde criteria beschreven wat onder ‘schoon’ en ‘semi-schoon’ wordt verstaan. Het zijn begrippen die ten opzichte van elkaar worden gehanteerd. In een voertuigstalling staan voertuigen waar verontreiniging in en op zit. Dit is onontkoombaar, ondanks het principe dat er zoveel mogelijk vuil op de inzet- en/of oefenplaats is achtergebleven. Om goed aan te kunnen sluiten bij het reinigingsprotocol en om vuil en schoon werkgebied goed te kunnen scheiden zijn de volgende minimale uitgangspunten geformuleerd.

 Er is een wasplaats voor kleine PBM’s, materialen en handen etc. (doekjes, rol papier) in of vlakbij de remise.  Er is ruimte voor een voor medewerkers herkenbare plaats om verontreinigde PBM’s nabij de remise/voertuigstalling tijdelijk op te slaan.  Er is ruimte voor een voor medewerkers herkenbare plaats om schone (reserve) PBM’s in of nabij de locatie waar PBM’s ‘hangen’ op te slaan.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 12 van 39

4. Ruimtelijk Programma van Eisen De ruimtelijke uitgangspunten voor het gebouw en het terrein zijn tot stand gekomen op basis van informatie van Veiligheidsregio Flevoland en de vrijwillige brandweerorganisatie van Urk. Deze ruimtelijke uitgangspunten zijn door HEVO getoetst op basis van relevante wet- en regelgeving en ervaringscijfers van eerder gerealiseerde brandweerkazernes en hulpverleningscentra door HEVO. De getoetste uitgangspunten zijn vastgelegd in bijlage 2, ruimtestaat gebouw. Bij de bepaling van het benodigd oppervlak van de afzonderlijke ruimten is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten:  Uitgangspunten Veiligheidsregio Flevoland.  Relevante wet- en regelgeving, waaronder het Bouwbesluit en Arbo-wetgeving.  Brandweerkundige (brandpreventie) uitgangspunten.  Kantoornormen gerelateerd aan de NEN 1824.  Relevante documentatie, kengetallen en ervaringscijfers op basis van door HEVO gerealiseerde brandweerkazernes en hulpverleningscentra. In bijlage 1 is een oppervlaktestaat van het materieel toegevoegd. Op basis van dit overzicht is de ruimtelijke behoefte voor de stalling in de remise bepaald. Waar bij de bouw van brandweerkazernes in het verleden vaak werd gekeken naar een ‘te ruime standaardmaat’ per stallingsplek, kijkt HEVO naar de daadwerkelijk benodigde ruimte per voertuig.

Het uitgangspunt hierbij is dat ieder voertuig een minimale werkruimte van 1 meter om het voertuig heen nodig heeft voor wisselen van materialen en het zo snel mogelijk kunnen uitrukken.

Om tot een totaaloverzicht te komen van de te bouwen omvang dient het nettovloeroppervlak nog uitgebreid te worden met opslagen voor verkeersruimte, indelingsverliezen, technische installatieruimten en constructieoppervlakte. De opslagen staan onderin de ruimtestaat aangegeven waarmee een totaaloptelling ontstaat van het benodigde aantal vierkante meters brutovloeroppervlak (m² bvo). Hiervoor hanteert HEVO ervaringscijfers van andere brandweerkazernes. Op dezelfde wijze als voor het gebouw zijn de oppervlakten voor de afzonderlijke onderdelen van het terrein vastgesteld (bijlage 3). Bijzonderheden met betrekking tot de gehanteerde oppervlakten zijn bij de ruimtestaten vermeld. In bijlagen 4 en 5 zijn de ruimtestaten voor het gebouw en het terrein op basis van het programma van wensen toegevoegd. In het volgende hoofdstuk wordt een ruimtelijke en functionele omschrijving van de verschillende ruimten gegeven. Hierbij wordt per ruimte omschreven waarom een bepaalde ruimte noodzakelijk is voor de brandweer en of dit strookt met wet- en regelgeving en ervaringscijfers van andere brandweerkazernes.

4.1. Ruimtelijk Programma van Eisen gebouw Bij het ontwerp van het gebouw dient rekening gehouden te worden met de verbanden tussen de verschillende gebouwonderdelen. De ruimterelaties voor de Uitruk gerelateerde ruimten en de verblijfsruimten zijn op de volgende pagina weergegeven.

In de ruimtestaat gebouw (bijlage 2) wordt in het netto vloeroppervlak (nvo) onderscheid gemaakt tussen een aantal gebouwonderdelen, met ieder zijn afzonderlijke functionaliteit:  Stalling.  Uitrukgerelateerde ruimten.  Werkplaatsen en magazijnen.  Kantoren en algemene ruimten.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 13 van 39

Figuur 1: Ruimterelatieschema Uitruk gerelateerde ruimten Figuur 2: Ruimterelatieschema verblijfsruimten

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 14 van 39

5. Ruimtelijke en functionele omschrijving afzonderlijke ruimten

dienstvoertuigen. Gezien de taken van brandweer Urk en in vergelijking met andere brandweerkorpsen is dit een reëel aantal.

Bij de clustering van ruimten dient rekening gehouden te worden met de verbanden tussen de verschillende afdelingen van de brandweer. Met name de relaties tussen de uitruk gerelateerde ruimten zijn van belang.

Zoals hierboven omschreven, moet de remise plaats bieden aan zowel 1e lijns als 2e lijns voertuigen. De netto hoogte dient minimaal 5m te bedragen.

In de nieuwe huisvesting van brandweerkazerne Urk dienen de volgende hoofdfuncties gerealiseerd te worden:  Remise ten behoeve van de stalling van het brandbestrijdingsmaterieel (voertuigen & overig hulpverleningsmaterieel).  Uitruk gerelateerde ruimten (uitrukgarderobe, kleed- en wasruimte, waterongevallenruimte etc.).  Magazijnen ten behoeve van opslag.  Kantoorruimten.  Les- en vergaderfaciliteiten.  Algemene ruimten (kantine, keuken, sanitaire ruimten etc.).  Verkeers-, technische en constructieruimten. Het terrein dient invulling te geven aan de volgende functies:  Parkeren personeel en bezoekers.  (Brom)fiets-/motorstalling personeel en bezoekers.  Oefenterrein met opslag voor autowrakken.  Wasplaats ten behoeve van reinigen voertuigen.  Opstelplaats voor vuilcontainers.

5.1. Remise Vanuit het regionaal dekkingsplan is bepaald welke taken en daarmee het benodigde materieel dat moet worden ondergebracht in brandweerkazerne Urk, dit is omschreven in paragraaf 2.1. Dit is bepalend voor de ruimte die benodigd is in de remise, het gaat hierbij om de 1e lijns voertuigen die gebruikt worden voor de operationele taken van de brandweer. Naast voertuigen ten behoeve van de operationele taken heeft de brandweer de beschikking over 2e lijns voertuigen. Dit zijn bijvoorbeeld de dienstvoertuigen die gebruikt worden om tussen verschillende locaties te reizen en/of personeel te vervoeren bij oefeningen. Brandweer Urk heeft de beschikking over twee

Referentie: 1688602-0005.1.0.

De stallingruimte moet plaats bieden aan de volgende voertuigen:  2 tankautospuiten (TS).  1 waterongevallenvoertuig.  1 haakarmvoertuig met container.  1 losse container.  2 dienstvoertuigen.  1 aanhanger. Met de volgende voorzieningen dient in de stallingruimte rekening te worden gehouden:  Geluidsdichte en stankvrije verbinding met het gebouw.  Verkeersveiligheid bij het in- en uitrijden.  Voldoende brede (4 meter) en hoge (4,25 meter) klapdeuren of poorten.  230 Volt walaansluitingen per voertuig.  perslucht aansluitingen per voertuig. Wens: met het oog op de toekomst kan het zijn dat brandweer Urk extra brandweertaken zal gaan verzorgen indien andere posten de basisbrandweerzorg niet meer kunnen organiseren. Indien dit het geval is, zal er ruimte noodzakelijk zijn in de remise voor de stalling van een extra voertuig. In eerste instantie kan deze plek worden gebruikt voor de stalling van een reservevoertuig.

5.1.1 Werkplaats algemeen (onderhoud) Sinds het ontstaan van de Veiligheidsregio’s is de brandweer verder geregionaliseerd. Hiermee is onder andere het onderhoud aan voertuigen en brandweermaterieel op enkele locaties binnen de Veiligheidsregio’s gecentraliseerd. Echter, de laatste jaren is op landelijke schaal gebleken dat kleine reparaties aan materieel (niet voertuigen) door de posten zelf uitgevoerd worden. Om dit te kunnen faciliteren is een kleine werkplaats voor onderhoud noodzakelijk. In het kader van efficiënt ruimtegebruik hanteert

Pagina 15 van 39

Veiligheidsregio Flevoland het beleid om hiervoor geen aparte ruimte in te richten maar dit te combineren met de remise, waardoor vierkante meters kunnen worden bespaard. In de remise dient ruimte te worden gereserveerd voor een werkbank en een berging waarin oliën, vetten en kleine blusmiddelen kunnen worden opgeslagen.

5.2. Uitruk gerelateerde ruimten 5.2.1 Uitrukgarderobe/omkleedruimte heren en dames Voor het uitrukkend personeel dient in de directe nabijheid van de 1e lijns uitrukvoertuigen een omkleedruimte gesitueerd te zijn. Deze hoeft niet te worden gescheiden voor dames en heren. In de omkleedruimte is voldoende ruimte voor stalling van persoonsgebonden uitrukkleding en persoonlijke (afsluitbare) lockers. Alle vrijwilligers beschikken over persoonlijke brandweerpakken. Uiteraard dient de opstelling van de pakken zodanig te zijn dat deze in geval van een uitruk snel te bereiken zijn en dat er voldoende ruimte is om de pakken zo snel mogelijk aan te trekken. Uit ervaringscijfers blijkt dat minimaal 1,75 m² per vrijwilliger nodig is. Vanuit de omkleedruimte moet de remise direct bereikbaar zijn. Na een uitruk moet de kleding doorgaans drogen. Hiertoe dient de ruimte voldoende verwarmd en (bovenmatig) geventileerd te worden.

5.2.2 Sanitaire ruimten Vanuit arbeidshygiëne (paragraaf 3.7) bestaat de eis dat vrijwilligers zich na een uitruk direct op de kazerne kunnen douchen. Daarom is het noodzakelijk dat er goede sanitaire voorzieningen zijn. In tegenstelling tot de omkleedruimte dienen de sanitaire ruimten wel gescheiden te worden uitgevoerd voor dames en heren. De doucheruimte dient aansluitend aan de omkleedruimte te worden geplaatst. Er dient rekening gehouden te worden met het verschil in aantal mannelijke en vrouwelijke hulpverleners. Gezien de grootte van het brandweerkorps dient er voor de herendouche rekening te worden houden met 5 open douches, een gesloten douchecabine en een droge kleedzone. Voor de damesdouche dient rekening gehouden te worden met 2 gesloten

Referentie: 1688602-0005.1.0.

douches inclusief droge kleedzone. Bij de bepaling van deze hoeveelheden is onder andere gekeken naar aantallen douches bij andere brandweerkazernes. Daarnaast is rekening gehouden met een eventuele groei van het aantal vrouwelijke vrijwilligers in de toekomst. In de sanitaire ruimten dient extra aandacht gegeven te worden aan de schoonmaakmogelijkheden. Er dient met name aandacht te zijn voor de vloer-, wanden plintafwerking.

5.2.3 Toiletruimten Er dienen aparte toiletgroepen aanwezig te zijn voor zowel dames als heren. In de nabijheid van de centrale hal wordt een toilet voor mindervaliden voorzien. Deze kan eventueel gecombineerd worden met het damestoilet. In verband met de uitrukkleding van repressie dienen de vrijhangende toiletpotten hoger gehangen te worden dan de standaard hoogte.

5.2.4 After action review ruimte (semi-schone ruimte) Na ingrijpende inzetten, bijvoorbeeld bij reanimatie en/of incidenten met slachtoffers bij brand, verkeers- en waterongevallen, is het van belang dat hulpverleners direct kunnen samenkomen om de uitruk na te bespreken. In deze situaties betekent het dat de vuile uitrukkleding al uit is, maar dat de persoon zelf nog niet heeft gedoucht. De ruimte wordt dus als ‘semi-schoon’ behandeld. Logistiek gezien moet de after action review ruimte op de begane grond direct aan of in de nabijheid van de remise worden gesitueerd. De after action review ruimte dient te worden voorzien van een vergaderopstelling voor 12 personen. In het kader van efficiënt ruimtegebruik kan deze ruimte gecombineerd worden met twee vaste werkplekken (computervoorzieningen) voor het afhandelen van de desbetreffende uitrukdocumentatie. Aangezien deze ruimte niet dagelijks gebruikt wordt voor ingrijpende inzetten is deze ruimte multifunctioneel inzetbaar. De ruimte kan zodoende ook gebruikt worden om direct na een oefening te evalueren. De twee vaste werkplekken kunnen gebruikt worden als operationele werkplek voor de bevelvoerders.

Pagina 16 van 39

Indien deze ruimte niet voor bovenstaande doeleinden wordt gebruikt, kan de ruimte ook ingezet worden als vergaderruimte. Aangezien deze ruimte op de begane grond moet worden gesitueerd is het wenselijk om deze ruimte toegankelijk te maken voor mindervaliden. Wens: aangezien deze ruimte als semi-schone ruimte is bestempeld, is het wenselijk om in of in de nabijheid van de after action review ruimte een pantry te plaatsen, zodat het niet noodzakelijk is om een schone ruimte te betreden voor koffie of thee.

Direct grenzend aan de waterongevallenruimte bevindt zich een droogruimte om de duikpakken te drogen te hangen.

Er dient extra aandacht gegeven te worden aan de schoonmaakmogelijkheden. Er dient met name aandacht te zijn voor de vloer-, wand- en plintafwerking.

5.2.5 Waterongevallenruimte Vanuit het regionaal dekkingsplan is brandweerkazerne Urk verantwoordelijk voor de waterongevallenbestrijding binnen de regio. Vanwege het specialistische karakter van deze brandweertaak is het noodzakelijk om een geschikte waterongevallenruimte op de juiste positie binnen de kazerne te realiseren. De waterongevallenruimte dient rechtstreeks aan de remise te worden gesitueerd, op zo’n kort mogelijke afstand van het waterongevallenvoertuig. Voor de indeling van de waterongevallenruimte zijn referenties gebruikt van andere brandweerkazernes, waaronder de brandweerkazerne in Nederhorst. In de waterongevallenruimte kunnen duikers zich omkleden, spoelen en het duikmateriaal schoonmaken. De omkleedfaciliteiten voor dames en heren kunnen gecombineerd worden uitgevoerd. Iedere duiker heeft zijn eigen persoonlijke uitrusting: waaronder een duikpak, een duikset, handschoenen etc. In de omkleedruimte is daarom voldoende ruimte voor kledingrekken, lockers en persoonlijke spullen. Uiteraard dient de opstelling van de omkleedruimte zo te zijn gesitueerd dat de duikers in het geval van een uitruk gemakkelijk hun pak kunnen aantrekken. De douchevoorziening kan gecombineerd worden met de sanitaire ruimte grenzend aan de omkleedruimte voor bluskleding.

Bij terugkeer op de kazerne is het van belang dat de waterongevallenhulpverleners hun spullen kunnen schoonspoelen en vervolgens weer nieuwe duiksets kunnen pakken om de auto weer uitrukgereed te maken. In het kader van efficiënt ruimtegebruik kan dit gecombineerd worden met de spoel- en wasruimte in de remise.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

5.2.6 Spoel- en wasruimte (semi-schone ruimte) Direct bij de waterongevallenruimte is een ruimte geschikt voor het spoelen en wassen van het materieel (in het kader van efficiënt ruimtegebruik kan deze ruimte ondergebracht worden in de remise). Hierbij kan gedacht worden aan een uitstortgootsteen ten behoeve van het spoelen van helmen, nekflappen, handschoenen etc. en het plaatsen van een laarzenwasmachine. Bij de positionering van de ruimte is het van belang dat deze in de nabijheid van de sanitaire ruimte wordt geplaatst. Bij de inrichting van de ruimte moet nadrukkelijk rekening worden gehouden met een logische routing ten behoeve van schoon werken. Er dient extra aandacht gegeven te worden aan de schoonmaakmogelijkheden. Er dient met name aandacht te zijn voor de vloer-, wand- en plintafwerking.

Pagina 17 van 39

5.3. Magazijnen 5.3.1 Magazijn vakbekwaamheid Grenzend aan de remise is een magazijn gesitueerd ten behoeve van vakbekwaamheid. In deze ruimte worden onder andere materialen voor oefenen en uitrukken opgeslagen, waaronder ademluchtkarren, voorraad uitrukkleding etc. Wens: ten behoeve van de vakbekwaamheid bestaat er de wens om de opslag met 20 m² uit te breiden zodat de locatie in de toekomst kan dienen als volwaardige opleidingslocatie, waarbij ook opleidingen kunnen worden verzorgd voor andere brandweerkorpsen binnen de regio.

5.3.2 Werkkast Nabij de uitruk gerelateerde ruimten is een werkkast voorzien.

De verwachting is dat, indien het niet meer lukt om voldoende vrijwilligers te vinden, de brandweer in de toekomst overgaat naar een model waarbij beroepskrachten vanuit de brandweerkazerne werkzaamheden verrichten en tegelijkertijd beschikbaar zijn voor de uitruk. Om voorbereid te zijn om deze toekomstige ontwikkelingen is het van essentieel belang dat er nu rekening wordt gehouden met geschikte werkplekken die multifunctioneel inzetbaar zijn. Voor de minimale oppervlakte van de werkplek is gekeken naar de NEN 1824normering. Als we uitgaan van de standaard werkplek voor één medewerker, komt de benodigde oppervlakte tot stand aan de hand van een rekensom. Voor een standaard werkplek met 1 medewerker (4 m²), 1 bureau met plat beeldscherm (1 m²) en leesschrijfvlak (1 m²) en 1 kast (1 m²) is in totaal dus 7 m² nodig.

5.4. Kantoren en algemene ruimten 5.4.1 Centrale entreehal Medewerkers en eventueel bezoekers komen binnen in de centrale hal op de begane grond. De centrale hal geeft toegang tot de remise en ondersteunende ruimten. Ook het mindervalidentoilet moet aan de centrale entreehal grenzen.

Wens: de kazerne is aangemerkt als een van de zes garantieposten binnen Veiligheidsregio Flevoland. Dit houdt in dat de brandweerkazerne in Urk altijd 24 uur, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar klaar staat om burgers te voorzien van de basisbrandweerzorg. In de huidige situatie kan de vrijwillige brandweer van Urk deze garantie bieden.

5.4.2 Kantoorruimten De benodigde werkplekken voor de brandweer zijn voorzien conform de ruimtestaat. Hierbij is rekening gehouden met minimaal zes werkplekken verdeeld over twee kantoorruimten ten behoeve van dagdienstbezetting en/of flexwerkplekken. Momenteel zijn drie van de zes werkplekken structureel in gebruik door werkzaam brandweerpersoneel op de post Urk. De andere drie werkplekken kunnen flexibel worden ingezet voor regionale brandweerfunctionarissen die regelmatig vanuit brandweerkazerne Urk werken. Daarnaast kunnen deze flexwerkplekken worden ingezet om vrijwilligers vanuit de brandweerkazerne te laten werken.

Echter, in heel Nederland staat de vrijwillige brandweer onder druk. Om ook in de toekomst deze garanties te kunnen blijven bieden, bestaat de wens om nu al rekening te houden met extra ruimte ten behoeve van twee slaapplekken voor een beperkte gekazerneerde bezetting van de essentiële functies. Totdat deze ruimten ingericht dienen te worden als slaapvoorziening kunnen deze ruimten gebruikt worden als flexibele kantoorruimten.

5.4.3 Vergader-/spreekruimte Landelijk wordt het steeds lastiger om vrijwilligers te vinden voor de brandweer. Om het voor vrijwilligers aantrekkelijker te maken worden bij steeds meer brandweerkazernes mogelijkheden ontwikkeld zodat vrijwilligers vanuit de brandweerkazerne kunnen werken voor hun ‘hoofdwerkgever’.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Er dient een vergader-/spreekruimte te worden gerealiseerd die geschikt is voor gelijktijdig gebruik door 4 personen. Deze ruimte wordt voornamelijk gebruikt voor persoonlijke gesprekken tussen leidinggevende en brandweervrijwilligers. Door deze ruimte niet te combineren met een kantoor is deze ruimte multifunctioneel inzetbaar.

Pagina 18 van 39

Voor een vergadervoorziening wordt vanuit de NEN 1824-normering uitgegaan van een standaardmaat van 2 m² per persoon.

5.4.4 Printerruimte (archiefruimte/kantoorbenodigdheden) Centraal gelegen tussen de kantoorruimten dient ruimte gereserveerd te worden voor een multifunctional (printer), rekening houdend met het regionaal beleid vanuit veiligheidsregio Flevoland. Deze ruimte kan gecombineerd worden met de opslag voor kantoorbenodigdheden. Deze ruimte moet worden uitgevoerd volgens de huidig geldende Arbo- en milieueisen.

5.4.5 Leslokalen De brandweer is een organisatie waarbij het vakbekwaam zijn en blijven van essentieel belang is om de brandweertaken op een goede en verantwoordelijke manier te kunnen uitvoeren. Daarom heeft ieder brandweerkorps in Nederland minimaal eenmaal per week een oefenavond op de kazerne en volgen de brandweervrijwilligers jaarlijks opleidingen om vakbekwaam te blijven. Om op de kazerne opleidingen te kunnen geven en oefeningen te kunnen doen zijn minimaal twee leslokalen noodzakelijk. Beide leslokalen moeten geschikt zijn voor minimaal 15 personen. Dit aantal is gebaseerd op een groepsgrootte van 12 cursisten en maximaal 3 instructeurs. In verband met het multifunctionele gebruik van de leslokalen worden deze ruimten voor de berekening van het aantal m² bvo aangezien als een vergadervoorziening. Voor een vergadervoorziening wordt vanuit de NEN 1824-normering uitgegaan van een standaardmaat van 2 m² per persoon. Minimaal een van de leslokalen is te combineren met de kantine door middel van een schuifwand. Dit is noodzakelijk om nu en in de toekomst de nodige flexibiliteit te bieden om ook grotere groepen mensen te kunnen ontvangen in de kazerne. Beide leslokalen moeten geschikt zijn voor alle moderne (digitale) vergadermiddelen. Hierbij moet worden gedacht aan netwerkaansluitingen en het plaatsen van een beamer/digibord.

Wens: ten behoeve van maximale flexibiliteit richting de toekomst is het wenselijk om beide leslokalen te kunnen combineren met de kantine door middel van een flexibele schuifwand.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

5.4.6 Kantine Het belangrijkste bestaansrecht van de brandweerorganisatie is uiteraard het redden van mensen, het helpen van mens en dier en het blussen van branden. Echter, een ander belangrijk kenmerk van de vrijwillige brandweer is de lokale binding en het onderlinge sociale aspect. Om dit sociale aspect te ondersteunen is het een eis om hiervoor geschikte voorzieningen te treffen. Niet voor niets is een kantine met een geschikte bar al sinds jaar en dag een standaard onderdeel binnen elke brandweerkazerne en Nederland. De kantine is geschikt voor 48 personen zodat tijdens oefenavonden en/of bij calamiteiten alle leden aanwezig kunnen zijn. De kantine wordt voornamelijk gebruikt als ontmoetingsplek en dient daardoor een ‘huiselijke’ sfeer uit te stralen. Tevens dient de kantine multifunctioneel inzetbaar te zijn zodat deze bij de ontvangst van grote groepen dienst kan doen als instructie- en/of vergaderruimte. Nabij de kantine is een garderobe noodzakelijk. De kantine wordt gezien als een vergadervoorziening waardoor vanuit de NEN 1824normering wordt uitgegaan van een standaardmaat van 2 m² per persoon. Wens: momenteel maakt de huiskamervoorziening onderdeel uit van de kantine.

Om maximale flexibiliteit te garanderen indien brandweerkazerne Urk overgaat naar een gekazerneerde bezetting bestaat de wens grenzend aan de kantine een aparte huiskamervoorziening te realiseren (loungeplek van minimaal 20m²).

5.4.7 Keuken/voorraad/berging Een minimale keuken is vereist bij een brandweerkazerne met verschillende functies zoals de brandweerkazerne in Urk. De keuken kan voor verschillende doeleinden worden gebruikt. Bijvoorbeeld bij terugkomst van calamiteiten waarna direct geëvalueerd dient te worden of bij oefenavonden. Daarnaast kan de keuken gebruikt worden door kantoorpersoneel. De keuken dient direct aan de kantine te worden geplaatst in een aparte ruimte achter de bar. Er wordt een beperkte kookmogelijkheid voorzien: een keukenblok met

Pagina 19 van 39

spoelbak, koelkast, vriezer, vaatwasser, 2-pits kookplaat, friteuse en combimagnetron. Verder dient er voldoende ruimte te zijn voor het bergen van kantinevoorzieningen en materiaal van de personeelsvereniging.

Ten aanzien van de terreininrichting dient rekening gehouden te worden met onder andere onderstaande functies en eisen.

5.5.1 Oefenterrein 5.4.8 Sportruimte Sinds 2014 zijn een jaarlijkse fysieke test en Periodiek Preventief Medisch Onderzoek voor repressief brandweerpersoneel verplicht. Het doel van deze testen is om vast te stellen of brandweermensen in fysiek en medisch opzicht voldoen aan de eisen die de functie stelt. Deze ontwikkeling heeft ertoe geleid dat landelijk gezien steeds meer veiligheidsregio’s naast het beroepspersoneel (voor beroepspersoneel is sporten een vast onderdeel van het dagelijkse programma) brandvrijwilligers mogelijkheden aanbieden om te sporten zodat de vrijwilligers conditioneel en fysiek op peil blijven. Om dit laagdrempelig te houden heeft Veiligheidsregio Flevoland besloten om bij 24-uurs garantiekazernes in het geval van nieuwbouw een sportvoorziening te voorzien. Bijkomend voordeel is dat op deze momenten diverse vrijwilligers aanwezig zijn op de kazerne, wat de snelheid bij een eventuele uitruk zal verhogen. Kijkend naar sportruimten bij andere brandweerkazernes, moet de sportruimte geschikt zijn voor minimaal 10 personen en moet de ruimte (bovenmatig) geventileerd worden. Wens: minimaal een van de wanden in de sportruimte uitvoeren als een spiegelwand.

5.4.9 Toiletruimten Alle toiletgroepen moeten worden voorzien van een voorruimte. Er dienen aparte toiletgroepen aanwezig te zijn voor dames en heren.

5.4.10 Werkkast Er dient een werkkast in de buurt van de kantoorruimten gelegen te zijn.

5.5. Ruimtelijk Programma van Eisen terrein Bij de inrichting van het terrein dienen het gebouw en de andere terreininrichtingselementen zoals het oefenterrein en het parkeren zo efficiënt mogelijk gepositioneerd te worden, zodat de uitruk optimaal wordt ondersteund.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Het is noodzakelijk een oefenterrein te realiseren op het terrein van de kazerne (niet voor realistische stookoefeningen). Zoals bij de leslokalen ook is aangegeven, is het vakbekwaam zijn en blijven van essentieel belang om de brandweertaken op een goede en verantwoordelijke manier te kunnen uitvoeren. Onderdeel van het vakbekwaam blijven is het nabootsen en oefenen van praktijksituaties. Om dit te kunnen doen moet er een voldoende groot oefenterrein gerealiseerd worden om alle standaardoefeningen op het vlak van brandbestrijding en technische hulpverlening uit te voeren. Het oefenterrein moet zo gesitueerd zijn dat de uitruk op geen enkele wijze belemmerd wordt. De ondergrond van het oefenterrein dient geschikt te zijn voor zware voertuigen. Vanwege het vrijkomen en lekken van schadelijke vloeistoffen moet het oefenterrein vloeistofdicht worden uitgevoerd. Er zijn geen wettelijke kaders voor het bepalen van het aantal m² oefenterrein. Op basis van ervaringscijfers bij andere kazernes is een oefenterrein van 450 m² een realistisch kader bij een kazerne van deze omvang. Grenzend aan het oefenterrein is plaats voor de stalling van minimaal 3 autowrakken die worden gebruikt voor het oefenen. De stalling van de autowrakken moet zijn uitgerust met een vloeistofdichte vloer.

Het oefenterrein dient tevens voorzien te zijn van een bovengrondse brandkraan ten behoeve van het oefenen en vullen van de voertuigen. Indien het oefenterrein goed wordt gepositioneerd kan er een stortkoppeling in de buitenwand van de kazerne gerealiseerd worden. Het buitenterrein (zowel oefenterrein als parkeervoorziening) wordt voorzien van voldoende verlichting. Dit is noodzakelijk zodat ook in de avonduren kan worden geoefend. Ten behoeve van de veiligheid moet het terrein voorzien zijn van een hekwerk en beschikt het over inbraakbeveiliging en camerabewaking. Wens: een gedeelte van het oefenterrein voorzien van een overkapping. Hierdoor kunnen ook in extreme weersomstandigheden oefeningen en cursussen doorgang

Pagina 20 van 39

vinden (mogelijk kan hier in het kader van duurzaamheid een combinatie worden gevonden met een luifel).

Wens: extra parkeerplaatsen realiseren op de openbare groenstrook voor de kazerne, twee daarvan uitvoeren met een laadpaal.

5.5.2 Wasplaats In het kader van arbeidshygiëne is het verplicht om voertuigen te wassen voordat deze na een uitruk terug de kazerne ingaan. Daarom is het verplicht om aangrenzend aan het oefenterrein een wasplaats te realiseren met voldoende ruimte voor de bewassing van de voertuigen. De wasplaats moet vloeistofdicht worden uitgevoerd. De waterafvoer van deze wasplaats moet worden voorzien van een olie-/vetafscheider.

5.5.5 Vuilcontaineropslag Op het terrein zal ruimte moeten worden ingericht voor het (gescheiden) opslaan van afval op een daarvoor geschikte plaats.

5.5.3 Voorterrein voor stallingdeuren In verband met de veiligheid bij het in- en uitrijden van de voertuigen dient aan de voorzijde een voorterrein beschikbaar te zijn dat aansluit op de stallingdeuren.

5.5.4 Parkeren De parkeerbehoefte voor de privé-voertuigen is opgenomen in de ruimtestaat. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen uitrukpersoneel en overige parkeerplaatsen. Zes gereserveerde parkeerplaatsen voor de eerste uitruk zijn een eis om de snelheid van de uitruk te garanderen. Bij de indeling van het parkeerterrein voor uitrukpersoneel moet rekening worden gehouden met de veiligheid van de vrijwilligers en de korte looproute naar de uitruk gerelateerde ruimten. Hierbij dient gelet te worden op de verschillende verkeersstromen in verband met de uitrukroute van de dienstvoertuigen. Voldoende ruimte houden voor uitwijken bij onverhoedse gelijktijdigheid van aankomst en uitruk. Naast de zes parkeerplaatsen is de eis om minimaal 18 parkeerplaatsen te realiseren voor het overige personeel. Hiermee zou voor ongeveer de helft van het aantal vrijwilligers een parkeerplaats voorzien zijn (waarvan 1 parkeerplaats wordt gereserveerd voor mindervaliden). Vergeleken met andere brandweerkazernes is dit aantal nog relatief laag. Deze parkeerplaatsen kunnen ook gebruikt worden voor het kantoorpersoneel en in geval van flexibel gebruik door andere organisaties zoals de gemeente. Nabij de personeelsingang dient een overdekte, afsluitbare (brom)fietsenstalling gesitueerd te worden, bij voorkeur voorzien van een droogloop naar het gebouw.

Referentie: 1688602-0005.1.0.

Pagina 21 van 39

5.6. Programma van Wensen In hoofdstukken 3 en 4 en de paragrafen 5.1 t/m 5.5 zijn de ruimtelijke en functionele eisen van de brandweerkazerne beschreven en gemotiveerd. Bij enkele onderdelen is een wens vanuit Veiligheidsregio Flevoland of de vrijwillige brandweer van Urk toegevoegd. In onderstaande paragrafen worden deze wensen nogmaals kort opgesomd en gemotiveerd. Daarnaast worden de nog niet eerder benoemde wensen omschreven en gemotiveerd. Openheid en transparantie: de representativiteit van de kazerne vergroten door openheid en transparantie toe te voegen richting de remise, waardoor extra uitstraling wordt gegeven aan de kazerne. Een positief neveneffect is het enthousiasmeren van bezoekers voor het brandweervak, wat kan bijdragen aan de werving van vrijwilligers. Lift: om ook het vergader- en kantoorgedeelte van de brandweerkazerne toegankelijk te maken voor mindervaliden bestaat de wens om een lift te realiseren. Op deze manier wordt de multifunctionaliteit van de brandweerkazerne vergroot. Extra stallingsplek: met het oog op de toekomst kan het zijn dat brandweer Urk extra brandweertaken zal gaan verzorgen indien andere posten de basisbrandweerzorg niet meer kunnen organiseren. Indien dit het geval is, zal er ruimte noodzakelijk zijn in de remise voor de stalling van een extra voertuig.

In eerste instantie kan deze plek worden gebruikt voor de stalling van een reservevoertuig. Pantry after action review ruimte: aangezien deze ruimte als semi-schone ruimte is bestempeld, is het wenselijk om in of in de nabijheid van de after action review ruimte een pantry te plaatsen, zodat het niet noodzakelijk is om een schone ruimte te betreden voor koffie of thee. Extra opslag vakbekwaamheid: ten behoeve van de vakbekwaamheid bestaat er de wens om de opslag met 20 m² uit te breiden zodat de locatie in de toekomst kan dienen als volwaardige opleidingslocatie, waarbij ook opleidingen kunnen worden verzorgd voor andere brandweerkorpsen binnen de regio. Slaapvoorziening voor twee personen: de kazerne is aangemerkt als een van de zes garantieposten binnen Veiligheidsregio Flevoland. Dit houdt in dat de