Document · PDF

Leerlingenprognose

Gemeenteraad 6 oktober 2022, gemeente UrkBij agendapunt: Krediet brede school Zeeheldenwijk11.854 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Uitgevoerd in opdracht van Gemeente Urk Wim Faessen – David Omtzigt

juni 2020 | r2020-0025WF | 19303-WRG

ABF Research | Verwersdijk 8 | 2611 NH | Delft | 015 - 27 99 300

Copyright ABF Research 2019 De informatie in dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. ABF Research aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten, onnauwkeurigheden of onvolledigheden. Het gebruik van (onderdelen van) dit rapport is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Inhoudsopgave Samenvatting .............................................................................................................................................. 1 1

Inleiding............................................................................................................................................... 5

1.1

Startsituatie per 1-10-2019 .......................................................................................................... 5

1.2

Leerlingenprognose 2016 .......................................................................................................... 10

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte scholen .......................................................................... 13

2.1

Regulier basisonderwijs............................................................................................................. 14

2.2

Speciaal onderwijs..................................................................................................................... 19

2.3

Voortgezet onderwijs ................................................................................................................. 22

2.4

Buitenschoolse voorzieningen ................................................................................................... 23

Leerlingenprognose en capaciteit huisvesting bewegingsonderwijs ......................................... 25

3.1

Regulier basisonderwijs............................................................................................................. 25

3.2

Speciaal onderwijs..................................................................................................................... 26

3.3

Voortgezet onderwijs ................................................................................................................. 27

Effecten van Passend Onderwijs .................................................................................................... 29

4.1

Ontwikkeling aantal leerlingen ................................................................................................... 29

4.2

Leerlingenvervoer ...................................................................................................................... 29

4.2.1

Effect komst Obadjaschool naar Urk ......................................................................................... 31

4.3 5

Effecten komst nieuwe speciale scholen naar Urk .................................................................... 31 Verduurzaming ................................................................................................................................. 33

r2020-0025WF | Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Samenvatting Nieuw IHP Op verzoek van de gemeente Urk heeft ABF Research een nieuwe leerlingenprognose gemaakt die als basis is gebruikt voor het nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs op Urk. In deze leerlingenprognose is rekening gehouden met de actuele nieuwbouwplannen van de gemeente.

De gemeente Urk telt momenteel 12 basisscholen en twee middelbare scholen, een school voor middelbaar beroepsonderwijs, twee scholen voor speciaal onderwijs en vier kinderopvanglocaties.

Vorige leerlingenprognose De vorige leerlingenprognose voor Urk dateert van 2016 en is indertijd ook door ABF Research gemaakt. Het feitelijke aantal leerlingen op 1 oktober 2019 op Urk van 3.104 is bijna tot op de eenheid nauwkeurig voorspeld met het individualiseringsscenario (3.115). Voor afzonderlijke scholen wijkt deze prognose echter meer af van het werkelijke aantal. Mogelijke redenen voor verschillen zijn veranderingen in omvang of mate van voedingsgebieden van scholen, wijzigingen in de stroom van migratieleerlingen en toevallige gebeurtenissen of ontwikkelingen op sociaal vlak die schoolkeuze of overstappen beïnvloeden.

Keuze voor scenario Individualisering Voor Urk is in overleg met de gemeente besloten dat het individualiseringsscenario, gelet op de ontwikkeling van de geboorten en de langzame maar gestage afname van de gemiddelde huishoudensomvang in de afgelopen jaren waarschijnlijker is dan het Trend-scenario dat uitgaat van de trends in de laatste acht jaar.

Basisonderwijs Volgens het scenario Individualisering zal het totale aantal leerlingen in het reguliere basisonderwijs op de Urker basisscholen het komende decennium licht gaan dalen maar in het volgende decennium weer licht gaan stijgen. Per saldo zal het aantal leerlingen in het schooljaar 2039/2040 daardoor slechts een fractie hoger zijn dan in het huidige schooljaar 2019/2020.

Voor de meeste scholen met regulier basisonderwijs op Urk wordt tot 2030 een kleine daling van het aantal leerlingen verwacht maar dat geldt niet voor basisscholen Harmpje Visser, Prinses Beatrix en De Vuurbaak. En waar de andere basisscholen na 2030 een verdere daling of een stabilisering van het leerlingenaantal tegemoet kunnen zien, zal het aantal leerlingen in de nieuwe Zeeheldenwijk gestaag oplopen, wat een keuze voor een nieuw schoolgebouw daar ondersteunt.

r2020-0025WF | Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Scholen op Urk waarvoor op termijn minstens drie jaar achter elkaar een leerlingenaantal onder de huidige opheffingsnorm van 185 wordt verwacht zijn Ds. E. Du Marchie van Voorthuysen (vanaf 2021), Dr Maarten Luther (vanaf 2022) en De Regenboog (vanaf 2027). Voor GBS De Vuurbaak, met een lager aantal over de hele periode, geldt deze norm niet omdat er bij deze school sprake is van een bijzondere stroming. Samenvoeging van scholen en nevenvestigingen bieden gemeenten en schoolbesturen mogelijkheden om aan de normering te (blijven) voldoen.

Met de verwachte aantallen leerlingen in het individualiseringsscenario hebben de meeste scholen op Urk volgens de normen uit 2019 meer dan voldoende capaciteit als het om vierkante meters gaat. Bij de huidige capaciteit, exclusief de tijdelijke lokalen, laten basisscholen Frits Bode en De Vuurbaak over de hele prognoseperiode tot 2040 een capaciteitstekort zien, terwijl het ruimtetekort voor De Regenboog (in 2025), Cornelis Zeeman (in 2026) en Prinses Beatrix (in 2034) door een daling van de leerlingenaantallen eerder zal verdwijnen. Overigens kan op basis van de huidige (nieuwe) regelgeving de ruimtebehoefte van scholen niet meer exact worden bepaald. In de praktijk gaat het meer om lokalen dan vierkante meters. Vanuit dit perspectief zouden vooral bij basisscholen Harmpje Visser (tot 2040) en Frits Bode (tot 2027) extra lokalen gewenst zijn.

Speciaal onderwijs Voor de prognoses voor het speciaal onderwijs kunnen nog moeilijk trends worden bepaald omdat deze scholen pas recent in Urk zijn gestart. Op grond van het feit dat aanbod doorgaans ook vraag schept mag een sterkere stijging van de leerlingenaantallen in het speciaal onderwijs op Urk worden verwacht, zeker in de eerste jaren na vestiging als leerlingen uit Urk die nu elders speciaal onderwijs volgen de overstap maken naar een school op Urk. Voor de Kentalis Enkschool wordt daarbij een doorgroei naar 20 à 25 leerlingen verwacht en voor de Obadjaschool is een groei naar 40 à 45 leerlingen uitgesproken.

De ruimtebehoefte van leerlingen in het speciaal onderwijs is groter dan van kinderen in het reguliere basisonderwijs. Als de speciale scholen inderdaad gaan groeien is er ook meer ruimte nodig. Voor de Obadjaschool zou dan een doorgroei naar een ruimtebehoefte tussen 350 à 400 m2 (exclusief vaste voet omdat het een nevenvestiging betreft) mogelijk zijn; voor de Kentalis Enkschool naar 470 m2 (inclusief vaste voet). Bij de verwachte doorgroei van de Obadjaschool zullen er, uitgaande van maximaal tien leerlingen per klas, vier lokalen nodig zijn/blijven.

Voortgezet onderwijs De prognose van het aantal leerlingen in het basisonderwijs werkt op termijn ook door in het middelbaar onderwijs op Urk. De eerstkomende jaren, tot 2023, zullen de leerlingenaantallen van zowel Berechja als Pieter Zandt nog stijgen, maar in de tien jaren daarna zal het aantal leerlingen van beide scholen gaan dalen, tot onder het huidige niveau. Pas in 2034 komt aan die daling een einde waarna de aantallen weer zullen toenemen.

De ruimtebehoefte van leerlingen in het middelbaar onderwijs zal dus vooral op de korte termijn stijgen maar zal daarna, ook als de aantallen weer dalen, toch nog geruime tijd op een hoger niveau liggen dan in 2019.

r2020-0025WF

Alleen tussen 2030 en 2036 zal het aantal leerlingen onder het huidige niveau liggen, met dan ook een lagere ruimtebehoefte.

Buitenschoolse voorzieningen De vier kinderopvangcentra mogen een verdere uitbreiding van het gebruik van kinderopvang tegemoetzien. Het deelnamepercentage op Urk ligt nog ver onder het provinciaal en landelijk gemiddelde. Ook met een verdere stijging van opvang door gastouders zal de formele kinderopvang van circa 450 kinderen nu volgens de prognose sterk gaan toenemen tot wellicht 700, of nog meer.

Ook de ruimtebehoefte van de buitenschoolse opvang zal daarmee op termijn aanzienlijk stijgen, afhankelijk ook van de toename van de inzet van gastouders en van de mogelijkheden tot spreiding van de kinderen over de dagen en uren van de week.

Bewegingsonderwijs Met twee sporthallen en twee gymzalen waar gymnastiekonderwijs kan worden gegeven is de capaciteit momenteel te krap om de klokuren te benutten en in te delen. Bij een aantal van acht speelvelden en 24 beschikbare klokuren komt het aantal mogelijke klokuren bewegingsonderwijs uit op 192. Dat is bij twee klokuren bewegingsonderwijs per week onvoldoende om in het aantal benodigde klokuren te voorzien, zelfs als de groepen 1 en 2 (ongeveer 34 in totaal) in het reguliere basisonderwijs buiten beschouwing blijven omdat voor hen ook een speellokaal volstaat. Bij de indeling van de lessen van alle basisscholen zal het dus nu al passen en meten zijn, zeker als andere groepen leerlingen van het speciaal en voortgezet onderwijs (Pieter Zandt) nog gebruik (gaan) maken van dezelfde accommodaties, en ook andere verenigingen of instellingen dat graag willen (blijven) doen.

Bij de ontwikkeling van de brede school in de Zeeheldenwijk is het noodzakelijk ook een nieuwe locatie voor bewegingsonderwijs te bouwen, mede gelet op de aanbevolen afstand van maximaal 750 meter tussen de accommodaties voor basisonderwijs en bewegingsonderwijs. Ook voor de verdere toename van het aantal klokuren na 2030 zou een extra sportlocatie zeer gewenst zijn.

Zodra de Zonnebloemschool op Urk gevestigd wordt moeten er in het schema voor bewegingsonderwijs extra uren worden ingepast op de sportlocatie die daar het meest voor in aanmerking komt, gelet op de voor het speciaal onderwijs aanbevolen afstand van maximaal 300 meter.

Met de verwachte stijging van de leerlingenaantallen in het voortgezet onderwijs tot 2024 zal het beroep dat op de aanwezige sportlocaties wordt gedaan de komende jaren nog verder stijgen. Na 2024 zal de druk op de sporthallen vanuit het voortgezet onderwijs weer gaan afnemen.

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Passend onderwijs en leerlingenvervoer Met de invoering van het passend onderwijs in 2013 blijkt tussen 2014 en 2017 een daling te zijn ingezet van het aantal leerlingen met een aanspraak op leerlingenvervoer. Vanaf het schooljaar 2017/2018 zijn de aantallen min of meer stabiel en gaat het om ongeveer 165 leerlingen. Anno 2020 worden vanuit Urk leerlingen naar Lelystad, Kampen, Zwolle, Emmeloord, Haren, Beetsterzwaag en Zeist vervoerd. De laatste jaren is met het leerlingenvervoer op Urk een bedrag van ongeveer € 600.000 gemoeid. In september 2017 konden voor het eerst 9 leerlingen die daarvoor nog naar de Obadjaschool in Zwolle moesten, op Urk voor onderwijs terecht. Voor deze kinderen zijn de vervoerskosten omlaag gegaan. Naarmate meer kinderen de overstap maken, of meteen in Urk terecht kunnen, zal het bedrag voor vervoer structureel lager worden. Ook de komst van de Zonnebloemschool naar Urk zal gepaard gaan met een verdere daling van de kosten van het leerlingenvervoer. Overigens zal de toekomstige verhuizing van de Obadjaschool naar de brede school in de Zeeheldenwijk de vervoerskosten mogelijk weer iets doen toenemen omdat de gemiddelde afstand naar deze locatie vanuit de overige wijken van Urk iets groter is dan naar de huidige locatie.

Verduurzaming De gemeente Urk heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Een groot deel van het maatschappelijk vastgoed in Urk bestaat uit schoolgebouwen en binnensportaccommodaties. Deze lenen zich dus goed om in belangrijke mate aan de duurzaamheidsambities van de gemeente bij te dragen. Het beheer van een school leent zich heel goed om, al dan niet gecombineerd met het uitvoeren van onderhouds-, controle- of beheerwerkzaamheden, aandacht te besteden aan de duurzaamheid van de school, waaronder het binnenklimaat en de energieprestatie. Periodiek kan worden gekeken naar maatregelen waarmee de kwaliteit van de school kan worden verbeterd en mogelijk ook tot een gunstiger exploitatie leiden. Om op deze punten substantiële winst te realiseren moeten gemeente en schoolbesturen de handen ineenslaan.

Door de huidige bekostigingssystematiek en gescheiden onderhoudsverantwoordelijkheid is aandacht nodig voor de onevenredige verdeling van kosten en baten van duurzaamheidsmaatregelen. Om te komen tot een juiste verdeling wordt daarom geadviseerd een activiteitenschema op te stellen.

In de loop van 2021 zal door de gemeente in samenwerking met de scholen een duurzaamheidsplan worden opgesteld waarin maatregelen en verantwoordelijkheden worden uitgewerkt.

r2020-0025WF

Inleiding

IHP en leerlingenprognose De gemeente Urk heeft voor het onderwijs op Urk een nieuw Integraal huisvestingsplan (IHP) nodig omdat het vorige plan inmiddels gedateerd is. In het kader van dit nieuwe IHP is ook een nieuwe leerlingenprognose over de periode 2020-2040 noodzakelijk, vereist voor de onderbouwing van de aanvragen voor onderwijshuisvesting en voor de bekostigingstitel. Evenals in 2016 heeft de gemeente ABF Research verzocht deze leerlingenprognose in twee varianten op te stellen: op basis van een standaard scenario en op basis van een individualiseringsscenario.

Om de leerlingenprognose voor Urk te kunnen maken moet duidelijk zijn hoeveel woningen er gebouwd gaan/mogen worden in de nieuwe Zeeheldenwijk (CBS-buurt Industrieterrein II). De gemeente Urk is hierover in gesprek met de Provincie Flevoland en heeft Bureau Stedelijke Planning (BSP) gevraagd dit te onderzoeken. Na overleg met de gemeente en BSP heeft ABF het gemeentelijke woningbouwprogramma met het Primos-prognosemodel van ABF doorgerekend en zijn de beide varianten van de leerlingenprognose tot stand gekomen.

Een IHP is een essentieel beleidsstuk voor gemeenten en schoolbesturen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor investeringen in de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs. In een Integraal Huisvestingsplan leggen gemeente en scholen hun gedeelde visie op het scholenlandschap van de toekomst vast. En ze bepalen hoe ze met investeringen in dat scholenlandschap omgaan.

1.1

Startsituatie per 1-10-2019

De gemeente Urk telt momenteel 12 basisscholen en twee middelbare scholen.

Onder schoolvereniging Rehoboth (volledige naam: Vereniging Rehoboth tot stichting en instandhouding van scholen met de Bijbel te Urk), vallen zeven basisscholen: ■

Koningin Wilhelmina

■

De Regenboog

■

Cornelis Zeeman

■

Prinses Beatrix

■

Groen van Prinsterer

■

Harmpje Visser

■

Frits Bode

r2020-0025WF | Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Tot het Reformatorisch Basisonderwijs Urk behoren vier scholen: ■

Ds. E. du Marchie van Voorthuysen

■

Dr. Maarten Luther

■

Johannes Calvijn

■

Petrus Dathenus

Eén school biedt Gereformeerd basisonderwijs aan: ■

GBS De Vuurbaak

Daarnaast zijn er twee scholen voor speciaal onderwijs op Urk, namelijk: ■

Kentalis Enkschool, neutraal bijzonder, gehuisvest bij basisschool Harmpje Visser

■

Obadjaschool, reformatorisch, met vier noodlokalen, voorlopig nog gehuisvest bij basisschool Petrus Dathenus

Er zijn twee middelbare scholen op Urk: ■

Berechja College, een scholengemeenschap op protestant-christelijke grondslag voor vmbo en havoonderbouw

■

Pieter Zandt (locatie Urk), een scholengemeenschap op reformatorische grondslag voor vmbo en onderbouw havo, vwo en gymnasium

Ook is er een vestiging voor middelbaar beroepsonderwijs op Urk: ■

ROC Friese Poort (locatie Urk), een school voor christelijk beroepsonderwijs met mbo-opleidingen op het gebied van scheepvaart en visserij

Tabel 1-1 biedt een overzicht van de scholen en een aantal kenmerken daarvan op Urk per 1 oktober 2019. Harmpje Visser is qua oppervlakte de grootste basisschool met ook de meeste leerlingen. GBS De Vuurbaak is in oppervlakte de kleinste school en heeft ook de minste leerlingen.

r2020-0025WF

Tabel 1-1: Situatie scholen Urk (1 okt. 2019) Type Code

Naam school

Basisonderwijs 11DO Koningin Wilhelmina 11QD De Regenboog 13FF Harmpje Visser 12KH Cornelis Zeeman 12SU Prinses Beatrix 12ZI Groen van Prinsterer 21QZ Frits Bode 03WY Dr Maarten Luther 04XA Johannes Calvijn Ds. E. Du Marchie van 06NG Voorthuysen 27RP Petrus Dathenus 23UT GBS De Vuurbaak

Lokalen Permanent

Bouwjaar

2010 1986/2014 2015 1990/2001/2003 1999/2002/2003 1976/2004 1988/2006 1977/2002/2010 2009

11 8 19 10 17 10 10 8 10

1987/1991/2007 2000/2006/2007 2010

8 14 7

Speciaal basisonderwijs Kentalis Enkschool Obadjaschool

Tijdelijk

1 1

Andere ruimten Directie- Teamkamer kamer

Speellokaal

Nevenruimte

Andere ruimte

1 0 0 1 0 0 1

1 1 2 1 2** 1 1

4 4 11 3 3 3 5

Ja Ja Ja* Ja Ja Ja Ja

Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

2 4

Voortgezet onderwijs Berechja Pieter Zandt Nevenruimten zijn kamers / vertrekken voor gesprekken of werken met een kleiner groepje. De andere ruimte is een groter vertrek waarin wat grotere groepen kunnen zitten. * De Harmpje Visserschool heeft een andere ruimte voor handvaardigheid dat in gebruik is als groepslokaal. ** De Prinses Beatrixschool heeft formeel twee speellokalen waarin 1 in gebruik als groepslokaal.

Type Code

Naam school

Bruto vloeroppervlakte m2 Gymnastieklocatie Permanent Tijdelijk

1.554 1.166 2.543 1.323 2.068 1.369 1.321 1.375 1.461

80 80

160 80

1.096 2.324 942

Aantal leerlingen per 1 okt. 2019

De Schelp De Noord / De Schelp De Vlechttuinen De Vlechttuinen De Vlechttuinen De Noord / De Schelp De Nagel De Noord De Noord

250 214 442 256 376 221 299 188 217

De Nagel De Vlechttuinen De Schelp

194 291 156

13 23

320

De Waaiershoek / De Schelp De Schelp / De Nagel / De Vlechttuinen

517 539

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Figuur 1-1 laat de spreiding van de scholen over Urk zien. Het uitbreidingsgebied van Urk, de nieuwe Zeeheldenwijk, ligt aan de zuidkant van de Urkervaart. Momenteel ligt daar nog geen school. Of in deze wijk een nevenvestiging van een bestaande basisschool wordt gebouwd wordt nog overwogen. Dit is mede afhankelijk van de resultaten van de nieuwe leerlingenprognose. Figuur 1-1: Locatie scholen op Urk (2019)

Voorschoolse opvang In Urk zijn momenteel vier locaties waar kinderopvang wordt geboden: ■

CKO de Ark Ut Bottertjen, Slenk 1b

■

Ut Kuukediefien, Nijverheidspad 10

■

Stichting Peuterspeelzaal Urk, Slenk 1

■

Thuizzz, Vlechttuinen 8

In 2018 hebben 430 kinderen van 0-4 jaar op Urk gebruikgemaakt van dagopvang in de formele kinderopvang, in 2019 (voorlopig cijfer) 4601. Omgerekend naar het totaal aantal kinderen van 1.938 in 2018 is dat niet meer dan 22%. In de provincie Flevoland als geheel maakt 45% van de kinderen van 0-4 jaar in 2018 gebruik van kinderopvang, in Nederland zelfs 52%. Daarnaast is in 2018 voor zo’n 11% van de kinderen op Urk dagopvang via gastouders geregeld, vergelijkbaar met elders. In aantal gaat het dan om circa 220 kinderen; in 2019 (voorlopig cijfer) om 270.

1 Bron: CBS, Jeugdmonitor, Formele kinderopvang

r2020-0025WF

Speciaal onderwijs Om elk kind een passende onderwijsplek te bieden hebben scholen een zorgplicht. Scholen werken daarbij samen in een regio. Deze samenwerkingsverbanden zorgen ervoor dat er een passende plek is voor alle leerlingen in de regio. De scholen maken via het samenwerkingsverband afspraken over welke leerlingen ze doorverwijzen naar het speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs. Voor deze leerlingen geeft het samenwerkingsverband een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) af. Deze verklaring geeft recht op een plek in het speciaal (basis)onderwijs. Bij cluster 1 en cluster 2 bepaalt de instelling of het kind in aanmerking komt voor een plek op de school. In totaal bestaat het speciaal onderwijs uit vier clusters: Cluster 1: blinde, slechtziende kinderen; Cluster 2: dove, slechthorende kinderen en kinderen met een taal- spraakontwikkelingsstoornis; Cluster 3: motorisch gehandicapte, verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke kinderen; Cluster 4: kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen.

Op Urk zijn er momenteel twee scholen voor speciaal onderwijs, namelijk Kentalis Enkschool en de Obadjaschool. Daarnaast wordt er ook op de Prinses Beatrixschool speciaal onderwijs gegeven aan 20 kinderen met een cluster 3-problematiek.

Kinderen die een taalontwikkelingsstoornis hebben (cluster 2) kunnen op Urk bij Kentalis Enkschool passend onderwijs krijgen. Kentalis Enkschool werkt daarvoor samen met basisschool Harmpje Visser, waar het ook is gehuisvest. De Kentalis Enkschool telt dit schooljaar 13 leerlingen, 3 meer dan een jaar eerder 2.

Kinderen met een leer-, taal- of ontwikkelingsachterstand (cluster 3 en 4) kunnen op de Obadjaschool les krijgen met een reformatorische grondslag. De Obadjaschool heeft 24 leerlingen, 14 in groep 3,4 en 5 en 10 in groep 6, 7 en 8. Op een jaar tijd is de Obadjaschool sterk gegroeid; een jaar eerder zaten er nog maar 9 leerlingen. De Obadjaschool gebruikt nu vier tijdelijke lokalen op het terrein van de Petrus Dathenusschool.

Ook zijn er plannen voor een nevenvestiging op Urk van de Zonnebloemschool uit Emmeloord, een school voor speciaal onderwijs voor Zeer Moeilijk Lerende Kinderen (cluster 3) in de leeftijd van 4 tot 20 jaar. Momenteel wordt het speciaal onderwijs op deze Zonnebloemschool door 27 kinderen uit Urk bezocht en het voortgezet speciaal onderwijs door 30 kinderen.

Voortgezet onderwijs Voortgezet onderwijs op Urk wordt aangeboden door het Berechja Collega en Pieter Zandt Sg.

Bij Scholengemeenschap Pieter Zandt kan op de locatie Urk het volgende onderwijs worden gevolgd: Vmbo BB/KB, Vmbo Mavo, Havo en VWO. De laatste twee typen onderwijs kunnen op Urk alleen in de onderbouw, de eerste drie leerjaren, worden gevolgd. In de hoofdvestiging van Pieter Zandt Sg. in Kampen kunnen vervolgens de resterende leerjaren in de bovenbouw worden afgerond.

2 Bron: DUO, voorlopige leerlingentelling 1 oktober 2019

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Berechja College biedt Vmbo (zowel theoretisch als kader en basis (de laatste twee in de richtingen Dienstverlening & Producten, Zorg en Welzijn respectievelijk Maritiem & Techniek)), Havo, Lwoo en Maatschappelijke Stage aan.

In totaal volgen eind 2019 ruim 1.000 leerlingen voortgezet middelbaar onderwijs op Urk. Pieter Zandt herbergt eind 2019 met 539 leerlingen net iets meer leerlingen dan Berechja Collega met 517 leerlingen. Op Pieter Zandt zijn de leerlingen gemiddeld ook iets jonger dan op het Berechja College, zoals te zien is in Figuur 1-2. Figuur 1-2: Verdeling middelbare scholieren naar leeftijd per school, Urk (oktober 2019)

Sg Pieter Zandt

Berechja College 11 jaar 12 jaar

13% 31% 25%

7% 22%

13 jaar

539 leerlingen

14 jaar

19% 517 leerlingen

15 jaar 16 jaar

17 jaar

21%

28%

Naast deze twee middelbare scholen is er op Urk ook nog een vestiging van ROC Friese Poort, voor mbo, met BOL (Beroeps Opleidende Leerwegen, school en stage) en BBL (Beroeps Begeleidende Leerwegen, werken en leren).

1.2

Leerlingenprognose 2016

In een leerlingenprognose wordt rekening gehouden met de verwachte bevolkingsontwikkeling naar leeftijd, voortbordurend op de trend uit de gerealiseerde bevolkingsontwikkeling.

Tussen 2016 en 2020 is de bevolking van Urk met circa 1.060 personen ofwel 5% gegroeid. Het aantal kinderen jonger dan 4 jaar is in deze periode echter niet toegenomen, in tegenstelling tot het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd dat met bijna 3% is gegroeid. Het aantal jongeren tussen 12 en 18 jaar is licht gedaald.

Het aantal huishoudens is in diezelfde periode met een groei van bijna 8% sterker toegenomen dan de bevolking. Daarmee is de gemiddelde huishoudensomvang gedaald. De toename van het aantal woningen tussen 2016 en 2020 is even groot als die van het aantal huishoudens.

r2020-0025WF

Tabel 1-2: Ontwikkeling bevolking, huishoudens en woningen, Urk (1 januari 2016-2019) Bron: CBS

Bevolking w.v. 0-3 jaar 4-11 jaar 12-17 jaar Huishoudens Woningen

2016 19.987

2017 20.220

2018 20.524

2019 20.776

1.567 3.132 2.219

1.559 3.160 2.188

1.573 3.205 2.183

1.570 3.222 2.177

5.941 6.198

6.032 6.309

6.127 6.381

6.223 6.472

2020* 21.033

6.407 6.663

* Voorlopige cijfers

De laatste leerlingenprognose voor Urk dateert van 2016 en is indertijd ook door ABF Research gemaakt. In oktober 2016 telden de 12 basisscholen op Urk in totaal 3.041 leerlingen. De verwachting was dat het aantal leerlingen in oktober 2019 volgens het standaard scenario zou zijn opgelopen tot 3.137 en volgens het individualiseringsscenario tot 3.115. Op termijn lopen deze twee scenario’s vervolgens verder uiteen tot een verschil van 487 leerlingen in oktober 2035. Het feitelijke aantal leerlingen op 1 oktober 2019 op Urk was 3.104, 33 minder dan de verwachting volgens het standaard scenario en 11 minder dan de verwachting volgens het individualiseringsscenario. In Tabel 1-3 is te zien dat de prognose voor de diverse scholen in een aantal gevallen hoger (positief getal) en in een aantal gevallen lager (negatief getal) uitvalt dan de feitelijke ontwikkeling van het aantal leerlingen. Zo is het feitelijke aantal leerlingen in 2019 op basisschool Harmpje Visser 62 / 50 leerlingen lager dan in de prognose werd aangegeven, terwijl basisschool Prinses Beatrix feitelijk 48 / 49 leerlingen méér telde dan volgens de prognose werden verwacht.

Tabel 1-3: Verschillen tussen leerlingenprognose 2016 en realisatie naar basisschool, Urk (2016-2019) Bron: DUO en Orpheus 2016 Urk School Standaard scenario Individualiseringsscenario 2017 2018 2019 2017 2018 2019 Koningin Wilhelmina -5 -6 -7 -5 -4 -7 De Regenboog 7 19 21 5 20 19 Cornelis Zeeman -20 -22 -23 -20 -23 -26 Prinses Beatrix -20 -36 -48 -20 -36 -49 Groen van Prinsterer 17 18 23 16 19 24 Harmpje Visser 13 53 62 15 48 50 Frits Bode -3 -11 -21 -3 -9 -19 Dr Maarten Luther 11 14 33 11 17 32 Johannes Calvijnschool 0 -4 13 -4 -7 9 Dominee E du Marchie van Voorthuysen 7 -1 1 4 -4 -5 Petrus Dathenus 13 16 15 12 19 16 GBS De Vuurbaak -11 -25 -36 -10 -21 -33 Gemeente Urk 9 15 33 1 19 11

De leerlingenprognose is hoofdzakelijk gebaseerd op een verwachte ontwikkeling ten aanzien van het aantal geborenen op Urk en een voortzetting van het gemiddelde aandeel leerlingen van 4 jaar per school dat uit elke wijk afkomstig is. Veranderingen in deze patronen zijn een reden voor afwijkingen van de realisatiecijfers met de uitkomsten van de prognose.

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Mogelijke redenen voor verschillen ten aanzien van het aantal leerlingen op een school zijn: ■

een hoger of lager aantal geboorten in een- of meer wijken, op termijn leidend tot een hogere of lagere omvang van het aantal leerlingen per wijk;

■

een lagere of hogere toestroom naar de betreffende school vanuit een bepaalde wijk;

■

een grotere opvang of juist vertrek van (buitenlandse) migratieleerlingen;

■

gebeurtenis(sen) op een bepaalde school die leiden tot overstappen van leerlingen;

■

toevallige ontwikkelingen die bijvoorbeeld samenhangen met de sociale invloed vanuit buurtgenoten, verenigingen of andere sociale groepen op de schoolkeuze.

Achter deze redenen kunnen weer andere oorzaken liggen, zoals de nieuwbouwproductie in een wijk, verbeteringen van de infrastructuur (wegen of fietspaden) of schoolvoorzieningen waardoor een school gemakkelijker te bereiken of aantrekkelijker wordt of een veranderende samenstelling van de huishoudens.

Voor de afgelopen periode luidt de voorzichtige conclusie dat voor heel Urk de individualiseringsscenario in elk geval beter aansloot bij de feitelijke ontwikkeling van het aantal leerlingen dan het standaard trendscenario.

r2020-0025WF

Leerlingenprognose en ruimtebehoefte scholen

Primos 2019 en Orpheus 2019 De basis voor de leerlingenprognose vormt het prognosemodel Primos 2019 van ABF Research, waarmee de toekomstige bevolking en het toekomstig aantal huishoudens naar samenstelling in beeld worden gebracht tot op het niveau van gemeenten, wijken, buurten en kernen in Nederland. Om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de lokale situatie is gebruik gemaakt van het (aangepaste) woningbouwprogramma waar Urk de komende jaren mee verder gaat en zijn de prognoseresultaten besproken met gemeente en BSP. De geschetste toekomstige ontwikkeling wordt door alle partijen als meest aannemelijk beschouwd en vormt het uitgangspunt voor verder beleid of verdere beleidsvoorstellen. In deel 1 van een aparte bijlage is een toelichting op de prognose te vinden.

De leerlingenprognose zelf wordt samengesteld met behulp van het prognosemodel Orpheus 2019 van ABF. In Orpheus worden de ontwikkelingen van de bevolking in de basisschoolleeftijd gecombineerd met kenmerken van de leerlingen als leeftijd en woonlocatie, beschikbaar vanuit de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In Orpheus wordt eerst gekeken naar de voedingsgebieden: uit welke buurten zijn de leerlingen van een basisschool afkomstig en wat is het aandeel van elke school in het totaal aantal leerlingen in een buurt. Daarbij is vooral de instroom van 4-jarigen van belang. De meeste kinderen doorlopen immers de basisschool op dezelfde school.

Twee scenario’s: Trend en Individualisering Het Orpheus-model levert zo een trendprognose op, met uitkomsten die in principe het bestaande patroon van leerlingenstromen en voedingsgebieden op basis van toekomstige leerlingenaantallen weerspiegelen. De toekomstige leerlingenaantallen zijn bepaald op basis van twee scenario’s: 1)

het scenario Trend op basis van een trendmatige ontwikkeling van bevolking en huishoudens;

het scenario Individualisering, waarbij minder kinderen worden geboren en meer mensen een langere tijd van hun leven zonder partner zullen wonen. In dit scenario zullen er in de toekomst meer alleenstaanden, meer paren zonder kinderen en meer kleine gezinnen onder alle huishoudens op Urk zijn en zal het aantal leerlingen minder sterk toenemen dan volgens het Trend-scenario.

Keuze voor scenario Individualisering In overleg met de gemeente is besloten dat voor Urk het individualiseringsscenario waarschijnlijker is dan het Trend-scenario, gelet op de ontwikkeling van de geboorten en de langzame maar gestage afname van de gemiddelde huishoudensomvang in de afgelopen jaren. Het Trendscenario gaat uit van de trends in de

r2020-0025WF | Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

laatste acht jaar. De beschrijving van de uitkomsten van de prognose zal dan ook vooral betrekking hebben op het individualiseringsscenario.

Ruimtebehoefte onderwijs Door de overheid zijn normen opgesteld voor de ruimtebehoefte van basisscholen. Deze normen zijn gekoppeld aan het aantal leerlingen in onder- en bovenbouw van elke school. Veranderingen in het verwachte aantal leerlingen geven ook de toekomstige ruimtebehoefte van scholen aan. Meer informatie over de wettelijke grondslagen voor de ruimtebehoefte van scholen (tot 2019) en voor die van het bewegingsonderwijs is opgenomen in deel 2 van de aparte bijlage. Overigens kan op basis van de huidige (nieuwe) regelgeving de ruimtebehoefte van scholen niet meer exact worden bepaald.

2.1

Regulier basisonderwijs

Volgens het scenario Individualisering zal het totale aantal leerlingen in het reguliere basisonderwijs op de Urker basisscholen het komende decennium licht gaan dalen maar in het volgende decennium weer licht gaan stijgen. Per saldo zal het aantal leerlingen in het schooljaar 2039/2040 daardoor slechts een klein beetje hoger zijn dan in het huidige schooljaar 2019/2020 (zie Figuur 2-1 en Tabel 2-1). Volgens het scenario Trend zal het aantal leerlingen tot 2025 min of meer stabiel zijn en daarna gestaag oplopen tot 3.700 in het schooljaar 2039/2040. Zoals aangegeven is dit scenario minder waarschijnlijk. Figuur 2-1: Verwachte ontwikkeling aantal leerlingen in het reguliere onderwijs per scenario op de basisscholen op Urk (2019-202040) Bron: ABF, Orpheus 2019 Urk

3.800 3.600 3.400

3.200 3.000 2.800 2.600

Individualisering

2039

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2.400

Trend

De beperkte veranderingen voor de hele gemeente in het scenario Individualisering nemen niet weg dat in de ontwikkeling van de aantallen per school wel verschillen worden verwacht, veroorzaakt door verschillen in de bevolkingsontwikkeling van de herkomstwijken en recente ontwikkelingen in de schoolkeuzes. Zo wordt voor de meeste scholen met regulier basisonderwijs op Urk tot 2030 een kleine daling van het aantal leerlingen verwacht maar geldt dat niet voor basisscholen Harmpje Visser, Prinses Beatrix en De Vuurbaak.

r2020-0025WF

En waar de andere basisscholen na 2030 een verdere daling of een stabilisering van het leerlingenaantal tegemoet kunnen zien, zal het aantal leerlingen in de nieuwe Zeeheldenwijk gestaag oplopen, wat een keuze voor een nieuw schoolgebouw daar ondersteunt.

Stichtings- en opheffingsnorm voor Urk De “Regeling aanpassing van de stichtings- en opheffingsnormen voor het basisonderwijs 2018” geeft de minimale omvang van het leerlingenaantal van scholen aan om bekostiging te blijven ontvangen van de overheid. Deze normen worden telkens voor een tijdvak van vijf jaar bij ministeriële regeling aangepast. Het huidige tijdvak loopt van 1 augustus 2018 tot 1 augustus 2023. De stichtingsnorm geeft aan hoeveel leerlingen een school voor basisonderwijs minimaal nodig heeft om te worden gesticht. De opheffingsnorm (of instandhoudingsnorm) geeft aan hoeveel leerlingen een school voor basisonderwijs nodig heeft om bekostiging te blijven ontvangen. De stichtingsnorm bedraagt minimaal 200 leerlingen, de opheffingsnorm minimaal 23 en maximaal 200 leerlingen. Deze normen worden voor elke gemeente afzonderlijk vastgesteld en zijn afhankelijk van de bevolkingsdichtheid. Voor Urk geldt een stichtingsnorm van 308 leerlingen en een opheffingsnorm van 1851.

In Tabel 2-1 wordt een samenvattend overzicht getoond, in een aan de gemeente beschikbaar gestelde Excel-file is een volledig overzicht met alle jaren tussen 2019 en 2040 opgenomen. Een vergelijkbare Excelfile bevat de uitkomsten van de leerlingenprognose op basis van het scenario Trend.

1 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2017-60549.html

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Tabel 2-1: Verwacht aantal leerlingen in regulier basisonderwijs naar school en leeftijdsklasse, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering

LEERLINGPROGNOSE

Scenario INDIVIDUALISERING k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

4-7 jaar

137

114

109

113

111

vanaf 8 jaar

113

128

103

102

106

totaal

250

242

212

215

217 93

Koningin Wilhelmina

De Regenboog 4-7 jaar

107

vanaf 8 jaar

107

104

totaal

214

195

172

177

180

4-7 jaar

204

255

248

244

218

vanaf 8 jaar

238

198

243

235

227

totaal

442

453

491

479

445

4-7 jaar

133

111

108

103

vanaf 8 jaar

123

126

101

100

totaal

256

237

209

208

201

4-7 jaar

200

206

196

183

169

vanaf 8 jaar

176

204

185

176

167

totaal

376

410

381

359

336 94

Harmpje Visser

Cornelis Zeeman

Prinses Beatrix

Groen van Prinsterer 4-7 jaar

111

vanaf 8 jaar

110

106

totaal

221

199

181

188

190

4-7 jaar

145

125

124

123

121

vanaf 8 jaar

154

131

116

118

116

totaal

299

256

240

241

237

4-7 jaar

vanaf 8 jaar

100

totaal

188

165

168

162 105

Frits Bode

Dr Maarten Luther

Johannes Calvijn 4-7 jaar

108

104

106

vanaf 8 jaar

109

104

101

totaal

217

203

197

207

202

4-7 jaar

vanaf 8 jaar

105

totaal

194

152

132

131

133

4-7 jaar

153

147

139

131

124

vanaf 8 jaar

138

143

130

133

113

totaal

291

290

269

264

237

4-7 jaar

vanaf 8 jaar

totaal

156

160

155

154

148

4-7 jaar

155

229

vanaf 8 jaar

148

223

totaal

152

303

452

4-7 jaar

1.562

1.497

1.527

1.589

1.596

vanaf 8 jaar

1.542

1.511

1.429

1.505

1.544

totaal

3.104

3.008

2.956

3.094

3.140

Ds. E. Du Marchie van Voorthuysen

Petrus Dathenus

GBS De Vuurbaak

Zeeheldenwijk

Basisscholen totaal

r2020-0025WF

Ruimtebehoefte Voor de bepaling van de ruimtebehoefte heeft de PO-Raad een spreadsheet ontwikkeld waarmee de ruimtebehoefte en bijpassende normen eenvoudig kunnen worden bepaald als de kengetallen van de leerlingenprognose, de huidige ruimtelijke capaciteit en het aantal gewichtsleerlingen voor de onderbouw en bovenbouw worden ingevuld. Een samenvatting van het resultaat voor de reguliere basisscholen op Urk volgens de normen in 2019 is opgenomen in de volgende tabel (Tabel 2-2). Voor de berekening van de ruimtebehoefte is het aantal gewichtsleerlingen per school overigens niet meegenomen. Bij kleinere aantallen gewichtsleerlingen waren de effecten op de ruimtebehoefte toch al nihil maar belangrijker is dat inmiddels de regelgeving ten aanzien van de gewichtenberekening gewijzigd is.2 3 De koppeling met de ruimtebehoefte die er volgens het gebruikte schema uit 2019 nog was is losgelaten. De ruimtebehoefte van basisscholen kan daarmee niet meer exact worden berekend.

Met de verwachte aantallen leerlingen in het individualiseringsscenario hebben de meeste scholen op Urk volgens de normen van 2019 meer dan voldoende capaciteit als het om vierkante meters gaat. Voor deze scholen is het capaciteitstekort in Tabel 2-2 overwegend negatief, wat duidt op een ruimteoverschot. Bij de huidige capaciteit, exclusief de tijdelijke lokalen, laten basisscholen Frits Bode en GBS De Vuurbaak over de hele prognoseperiode tot 2040 een capaciteitstekort zien, terwijl het ruimtetekort voor De Regenboog (in 2025), Cornelis Zeeman (in 2026) en Prinses Beatrix (in 2034) door een daling van de leerlingenaantallen eerder zal verdwijnen. In het schema is de Zeeheldenwijk ook toegevoegd om te laten zien welke ruimtebehoefte aan basisschoolhuisvesting met de ontwikkeling van die wijk volgens de normering van 2019 gemoeid is.

2 https://www.onderwijsinspectie.nl/onderwerpen/onderwijsresultaten-primair-onderwijs/naar-een-nieuw-onderwijsresultatenmodel 3 https://www.onderwijsinspectie.nl/onderwerpen/onderwijsresultaten-primair-onderwijs/vraag-en-antwoord/hoe-wordt-de-schoolweging-berekend

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Tabel 2-2: Ruimtebehoefte van regulier basisonderwijs naar school volgens normering PO-Raad, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering LEERLINGPROGNOSEScenario INDIVIDUALISERING

exclusief tijdelijke ruimte

k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

2019

2024

2029

2034

2039

totale capaciteit in m2

1.554

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.458

1.417

1.266

1.281

1.292

1.458

1.417

1.266

1.281

1.292

Capaciteitstekort in m2

-96

-137

-288

-273

-262

-96

-137

-288

-273

-262

totale capaciteit in m2

1.246

1.166

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.276

1.181

1.065

1.090

985

1.276

1.181

1.065

1.090

985

Capaciteitstekort in m2

-65

-181

-156

-261

110

-101

-76

-181

totale capaciteit in m2

2.826

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

2.423

2.479

2.670

2.609

2.438

2.423

2.479

2.670

2.609

2.438

Capaciteitstekort in m2

-403

-347

-156

-217

-388

-403

-347

-156

-217

-388

totale capaciteit in m2

1.403

1.323

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.488

1.392

1.251

1.246

1.211

1.488

1.392

1.251

1.246

1.211

Capaciteitstekort in m2

-11

-152

-157

-192

165

-72

-77

-112

totale capaciteit in m2

2.068

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

2.091

2.262

2.116

2.006

1.890

2.091

2.262

2.116

2.006

1.890

Capaciteitstekort in m2

194

-62

-178

194

-62

-178

totale capaciteit in m2

1.369

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.312

1.201

1.110

1.146

1.156

1.312

1.201

1.110

1.146

1.156

Capaciteitstekort in m2

-57

-168

-259

-223

-213

-57

-168

-259

-223

-213

totale capaciteit in m2

1.481

1.321

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.704

1.488

1.407

1.412

1.392

1.704

1.488

1.407

1.412

1.392

Capaciteitstekort in m2

223

-74

-69

-89

383

167

totale capaciteit in m2

1.375

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.146

1.030

1.045

1.015

1.146

1.030

1.045

1.015

Capaciteitstekort in m2

-229

-345

-330

-360

-229

-345

-330

-360

totale capaciteit in m2

1.541

1.461

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.292

1.221

1.191

1.241

1.216

1.292

1.221

1.191

1.241

1.216

Capaciteitstekort in m2

-249

-320

-350

-300

-325

-169

-240

-270

-220

-245

totale capaciteit in m2

1.096

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.176

965

864

859

869

1.176

965

864

859

869

Capaciteitstekort in m2

-131

-232

-237

-227

-131

-232

-237

-227

totale capaciteit in m2

2.324

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

1.664

1.659

1.553

1.528

1.392

1.664

1.659

1.553

1.528

1.392

Capaciteitstekort in m2

-660

-665

-771

-796

-932

-660

-665

-771

-796

-932

Koningin Wilhelmina

De Regenboog

Harmpje Visser

Cornelis Zeeman

Prinses Beatrix

Groen van Prinsterer

Frits Bode

Dr Maarten Luther

Johannes Calvijn

Ds. E. Du Marchie van Voorthuysen

Petrus Dathenus

GBS De Vuurbaak totale capaciteit in m2

942

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

985

1.005

980

975

944

985

1.005

980

975

944

Capaciteitstekort in m2

Zeeheldenwijk totale capaciteit in m2

Genormeerde ruimtebehoefte in m2

200

431

965

1.724

2.474

200

431

965

1.724

2.474

Capaciteitstekort in m2

200

431

965

1.724

2.474

200

431

965

1.724

2.474

Nu zegt het aantal vierkante meters in de praktijk niet alles. Als er volgens de normering voldoende capaciteit in oppervlakte is hoeft dat nog niet te betekenen dat er ook voldoende lokalen zijn, of mogelijkheden voldoende lokalen te maken. Daarom is in de volgende tabel (Tabel 2-3) het aantal benodigde lokalen opgenomen, uitgaande van de huidige gemiddelde klassengrootte van 23 leerlingen en afgerond naar een geheel getal. Vanuit dit perspectief zouden vooral bij basisscholen Harmpje Visser (tot 2040) en Frits Bode (tot 2027) meer lokalen gewenst zijn.

r2020-0025WF

Tabel 2-3: Huidig en benodigd aantal lokalen van regulier basisonderwijs bij 23 leerlingen per lokaal, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering, bewerking

RUIMTEBEHOEFTE Lokalen

Scenario INDIVIDUALISERING k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

138

133

129

136

135

Lokalen Koningin Wilhelmina

op basis van 23 leerlingen per lokaal De Regenboog

8+1

op basis van 23 leerlingen per lokaal Harmpje Visser

op basis van 23 leerlingen per lokaal Cornelis Zeeman

10+1

op basis van 23 leerlingen per lokaal Prinses Beatrix

op basis van 23 leerlingen per lokaal Groen van Prinsterer

op basis van 23 leerlingen per lokaal Frits Bode

10+2

op basis van 23 leerlingen per lokaal Dr Maarten Luther

op basis van 23 leerlingen per lokaal Johannes Calvijn

10+1

op basis van 23 leerlingen per lokaal Ds. E. Du Marchie van Voorthuysen

op basis van 23 leerlingen per lokaal Petrus Dathenus

op basis van 23 leerlingen per lokaal GBS De Vuurbaak

op basis van 23 leerlingen per lokaal Zeeheldenwijk op basis van 23 leerlingen per lokaal Basisscholen totaal totaal

2.2

132+5

Speciaal onderwijs

Voor de prognoses voor het speciaal onderwijs kunnen nog moeilijk trends worden bepaald omdat deze scholen pas recent in Urk zijn gestart. Zo zijn voor de Obadjaschool alleen herkomstgegevens van 2018 beschikbaar, toen de school alleen nog leerlingen vanaf 8 jaar had. De meest recente realisatiecijfers per 1 oktober 2019, met ook leerlingen van 4-7 jaar, zijn nog niet meegenomen in de voedingsgebieden waarvan de standaard prognose gebruikmaakt. Voor de Obadjaschool en ook de Kentalis Enkschool volstaat de standaard methodiek niet en moet ook gebruik worden gemaakt van andere verwachtingen.

De directeur van de Obadjaschool op Urk verwacht een verdere groei van 23 leerlingen nu naar circa 45 leerlingen4. Deze uitspraak is mogelijk gebaseerd op de verwachting dat van de 22 leerlingen uit Urk die

4 https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/174033/school-voor-speciaal-reformatorisch-onderwijs-fors-gegroeid

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

momenteel op de Obadjaschool in Zwolle zitten een groot aantal de overstap naar de school op Urk zal maken.

Bovenstaande redenering kan ook gelden voor de Kentalis Enkschool. Anno 2020 bezoeken circa 10 leerlingen uit Urk een Enkschool in Zwolle of Kampen. Als meer dan de helft daarvan in de loop van de komende jaren de school op Urk gaat bezoeken mag een groei naar een niveau van 20 à 25 leerlingen worden verwacht.

Voor de prognose van de Zonnebloemschool is gebruik gemaakt van de aantallen Urker leerlingen (naar leeftijd) die momenteel nog op de Zonnebloemschool in Emmeloord zitten en hun herkomstwijken.

Op grond van het feit dat aanbod doorgaans ook vraag schept mag dus een sterkere stijging van de leerlingenaantallen in het speciaal onderwijs op Urk worden verwacht, zeker in de eerste jaren na vestiging als leerlingen uit Urk die nu elders speciaal onderwijs volgen de overstap maken naar een school op Urk. Daarnaast is het ook voor te stellen dat door de aanwezigheid van speciaal onderwijs op Urk leerlingen die nu op de reguliere basisscholen extra begeleiding ontvangen in het kader van passend onderwijs eerder naar het speciaal onderwijs worden verwezen, zeker als zo’n leerling niet meer te handhaven is op de gewone basisschool. In dat geval gaat een deel van de groei van het speciale onderwijs op Urk ten koste van de verwachte leerlingenaantallen in het reguliere basisonderwijs. Het totale aantal leerlingen op Urk verandert immers niet door de verdeling over de diverse scholen. Tabel 2-4: Verwacht aantal leerlingen in speciaal basisonderwijs naar school en leeftijdsklasse, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering - bewerking

LEERLINGPROGNOSE

Scenario INDIVIDUALISERING k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

cluster Kentalis Enkschool 4-7 jaar

vanaf 8 jaar

4-7 jaar

vanaf 8 jaar

totaal

Obadjaschool

totaal

80% 3 / 20% 4

Zonnebloemschool 4-7 jaar

vanaf 8 jaar

4-7 jaar

vanaf 8 jaar

totaal

102

totaal

Speciale basisscholen totaal

r2020-0025WF

Ruimtebehoefte De ruimtebehoefte van leerlingen in het speciaal onderwijs is groter dan van kinderen in het reguliere basisonderwijs. De benodigde bruto vloeroppervlakte is afhankelijk van het aantal leerlingen, vermenigvuldigd met 8,8 en een basis van 250 m2. Een eventueel speellokaal leidt tot een additionele ruimtebehoefte van 90 m2. De basis van 250 m2 geldt echter niet bij een nevenvestiging, zoals bij de Obadjaschool en de Zonnebloemschool het geval is. De groepen in het speciaal onderwijs zijn kleiner. Rekening houdend met de aangepaste verwachtingen voor de Kentalis Enkschool en de Obadjaschool is er meer ruimte nodig voor het speciaal onderwijs (Tabel 2-5). Voor de Obadjaschool zou dan een doorgroei naar een ruimtebehoefte tussen 350 à 400 m2 (exclusief vaste voet) mogelijk zijn; voor de Kentalis Enkschool naar zo’n 470 m2 (inclusief vaste voet). Tabel 2-5: Ruimtebehoefte scholen speciaal onderwijs volgens scenario Individualisering, Urk ((2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering – bewerking en Ruimtebehoefte onderwijs bijlage III

RUIMTEBEHOEFTE

Scenario INDIVIDUALISERING

(m2 bruto vloeroppervlakte) k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

365

426

470

426

203

352

396

352

273

308

282

308

282

841

1.086

1.148

1.086

1.060

Kentalis Enkschool totaal Obadjaschool totaal (exclusief vaste voet à 250 m2) Zonnebloemschool totaal (exclusief vaste voet à 250 m2) Speciale basisscholen totaal totaal

De Obadjaschool maakt gebruik van vier noodlokalen die op het terrein van de Petrus Dathenusschool staan. Op de langere termijn krijgt de school een eigen gebouw. Dat zal onderdeel uitmaken van de brede school die de gemeente van plan is te realiseren in de Zeeheldenwijk. Bij de verwachte doorgroei zullen er, uitgaande van maximaal tien leerlingen per klas, vier lokalen nodig zijn/blijven. Tabel 2-6: Huidig en benodigd aantal lokalen van speciaal onderwijs bij 10 leerlingen per lokaal, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering, bewerking

RUIMTEBEHOEFTE Lokalen

Scenario INDIVIDUALISERING k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

Lokalen Kentalis Enkschool

op basis van 10 leerlingen per lokaal Obadjaschool

op basis van 10 leerlingen per lokaal Zonnebloemschool op basis van 10 leerlingen per lokaal Speciale basisscholen totaal totaal

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

2.3

Voortgezet onderwijs

De verwachte leerlingenprognose voor het basisonderwijs werkt op termijn ook door in het middelbaar onderwijs op Urk. Het Orpheus-model is echter alleen ingericht voor het basisonderwijs. Voor het middelbaar onderwijs is daarom voor de leerlingenprognose op Urk een directe koppeling gelegd tussen de bevolkingsprognose naar leeftijd en de huidige leerlingenaantallen naar leeftijd van de twee middelbare scholen op Urk, zoals eerder aangegeven in Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.. In deze prognose wordt ook gecorrigeerd naar de stand van 1 oktober, zoals dat ook bij het basisonderwijs gebeurt. De bevolkingsprognose geeft immers uitkomsten voor de stand per 1 januari van elk jaar. Er wordt in de prognose geen rekening gehouden met andere ontwikkelingen dan leeftijd. Mogelijke ontwikkelingen in onderwijskeuzes die het leerlingenverloop van beide instellingen kunnen beïnvloeden zijn dus niet meegenomen, en ook is de prognose gebaseerd op de leeftijdsontwikkeling in de gemeente Urk. In 2019 zijn er op het Berechjacollega 17 leerlingen en op Pieter Zandt 48 leerlingen die niet in Urk wonen. Naar verwachting zullen deze laatste aantallen tot 2040 min of meer gelijk blijven 5. In de gepresenteerde aantallen zijn de leerlingen van buiten Urk meegenomen.

In Tabel 2-7 en de bijbehorende figuur is de prognose voor de leerlingenaantallen van het Berechja College en Sg. Pieter Zandt opgenomen. De eerstkomende jaren, tot 2023, zullen de leerlingenaantallen van beide instellingen nog stijgen, maar in de tien jaren daarna zal het aantal leerlingen van beide scholen gaan dalen, tot onder het huidige niveau. Pas in 2034 komt aan die daling een einde waarna de aantallen weer zullen toenemen. Tabel 2-7, Figuur 2-2: Prognose scholieren in voortgezet onderwijs naar instelling op Urk (oktober 2019-2040) Bron: ABF, Primos 2019 Urk individualisering, bewerking

5 Vanuit de veronderstelling dat het grootste deel van deze leerlingen woonachtig buiten Urk afkomstig is uit de gemeenten Dronten en Noordoostpolder en gelet op de verwachte, redelijk stabiele, ontwikkeling van het aantal personen van 11-17 jaar in deze twee gemeenten (Primos 2019).

r2020-0025WF

Ruimtebehoefte De ruimtebehoefte van leerlingen in het middelbaar onderwijs zal dus vooral op de korte termijn stijgen maar zal daarna, ook als de aantallen weer dalen, toch nog geruime tijd op een hoger niveau liggen dan in 2019. Alleen tussen 2030 en 2036 zal het aantal leerlingen onder het huidige niveau liggen, met dan ook een lagere ruimtebehoefte.

2.4

Buitenschoolse voorzieningen

Voor en buiten schooltijden wordt er opvang geboden door officiële kinderopvanglocaties, gastouderopvang en informele opvang.

Bij een gelijkblijvend deelnamepercentage als in 2018 van 0-4-jarige kinderen aan de formele kinderopvang op Urk, zou het aantal kinderen dat gebruikmaakt van de kinderopvang op Urk niet verder oplopen dan 450 in 2040, zie de oranje lijn in de grafiek hieronder. Waarschijnlijker echter is het dat de kinderopvang verder blijft groeien. Verwacht mag worden dat het deelnamepercentage in 2040 minimaal het niveau zal bereiken van het huidige percentage in Flevoland, te weten 45. In dat laatste geval zou, op basis van het individualiseringsscenario, het aantal 0-4-jarige kinderen dat gebruikmaakt van formele kinderopvang in Urk meer dan verdubbelen ten opzichte van het huidige aantal en oplopen tot circa 930 in 2040. Ook met een verdere stijging van opvang door gastouders zullen de vier kinderopvanglocaties volgens de prognose een sterke stijging van het aantal op te vangen kinderen gaan meemaken, tot wellicht 700, of nog meer. Tabel 2-8, Figuur 2-3: Verwacht aantal 0-4 jarige kinderen in formele kinderopvang op Urk (2019-2040) Bron: ABF, Primos 2019 Urk individualisering, bewerking

Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Ruimtebehoefte Gelet op de verwachte toename van het aantal kinderen dat van opvang gebruik zal maken zal de ruimtebehoefte van de kinderopvang op termijn dan ook aanzienlijk stijgen, afhankelijk ook van de toename van de inzet van gastouders. Ook hangt de feitelijke ruimtebehoefte af van de mogelijkheden tot spreiding van de kinderen over de dagen en uren van de week.

r2020-0025WF

Leerlingenprognose en capaciteit huisvesting bewegingsonderwijs

Scholen hebben recht op een minimum aantal uren voor bewegingsonderwijs, zoals vermeld in artikel 117 van de Wet Primair Onderwijs1. Het aantal klokuren (per week) is vastgesteld op ten minste 1,5 voor basisscholen en ten minste 2,25 voor speciale scholen voor basisonderwijs. Gemeenten mogen een ruimer beleid voeren. De capaciteit van een gymnastieklokaal is voor alle schoolsoorten maximaal 40 klokuren per week. Voor het primair onderwijs zijn maximaal 24 klokuren bewegingsonderwijs mogelijk. Voor groepen 1 en 2 is een speellokaal voldoende. De andere groepen maken doorgaans gebruik van een gymnastiekzaal of sporthal.

Ook voor het bewegingsonderwijs op scholen zijn er door de overheid normen voor de benodigde bruto vloeroppervlakte aangegeven (zie ook deel 2 van de bijlage). Voor meer informatie over dit onderwerp kan ook het “Handboek Huisvesting bewegingsonderwijs” van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding2 worden geraadpleegd.

Om een inschatting te kunnen maken van de benodigde capaciteit wordt ervan uitgegaan dat er per groep (of lokaal) gymnastiekonderwijs wordt gegeven. De prognose van de benodigde aantallen lokalen maal het aantal klokuren geeft dan het verwachte totale aantal klokuren gymnastiekonderwijs aan.

3.1

Regulier basisonderwijs

In het regulier basisonderwijs op Urk worden 2 klokuren per week ingeruimd voor gymnastiek. Dit leidt tot de volgende tabel (Tabel 3-1) met het aantal klokuren gymnastiek per week per school. Met twee sporthallen (De Schelp en De Vlechttuinen met drie speelvelden) en twee gymzalen (De Noord en de Nagel) waar gymnastiekonderwijs kan worden gegeven is de capaciteit momenteel te krap om de klokuren te benutten en in te delen. Bij een aantal van acht speelvelden en 24 beschikbare klokuren komt het aantal mogelijke klokuren bewegingsonderwijs uit op 192. Dat is bij twee klokuren bewegingsonderwijs per week onvoldoende om in het aantal benodigde klokuren te voorzien, zelfs als de groepen 1 en 2 (ongeveer 34 in totaal) in het reguliere basisonderwijs buiten beschouwing blijven omdat voor hen ook een speellokaal volstaat. Bij de indeling van de lessen van alle basisscholen zal het dus nu al passen en meten zijn, zeker als andere groepen leerlingen van het speciaal en voortgezet onderwijs nog gebruik (gaan) maken van dezelfde accommodaties, en ook andere verenigingen of instellingen dat graag willen (blijven) doen. Zo maakt Sg Pieter Zandt al standaard gebruik van twee zaaldelen omdat de school niet over een eigen gymzaal beschikt. Het ruimtegebrek voor bewegingsonderwijs zal alleen nog maar toenemen.

1 https://wetten.overheid.nl/BWBR0003420/2017-08-01#HoofdstukI_TiteldeelIV_Afdeling4_Artikel117 2 https://www.kvlo.nl/mysite/modules/MDIA0100/4159_handboek_huisvesting.pdf

r2020-0025WF | Leerlingenprognose en Integraal Huisvestingsplan scholen voor Urk

Tabel 3-1: Huidig en benodigd aantal klokuren bewegingsonderwijs in het basisonderwijs, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering, bewerking

BENODIGDE CAPACITEIT Scenario INDIVIDUALISERING Klokuren bewegingsonderwijs k alenderjaar

2020

2025

2030

2035

2040

teldatum per 1 ok tober

2019

2024

2029

2034

2039

Lokalen Koningin Wilhelmina

Klokuren bewegingsonderwijs

2 klokuren per week per groep

totaal

276

266

258

272

270

totaal exclusief klokuren groepen 1 en 2

208

198

190

204

202

De Regenboog

8+1

2 klokuren per week per groep Harmpje Visser

2 klokuren per week per groep Cornelis Zeeman

10+1

2 klokuren per week per groep Prinses Beatrix

2 klokuren per week per groep Groen van Prinsterer

2 klokuren per week per groep Frits Bode

10+2

2 klokuren per week per groep Dr Maarten Luther

2 klokuren per week per groep Johannes Calvijn

10+1

2 klokuren per week per groep Ds. E. Du Marchie van Voorthuysen

2 klokuren per week per groep Petrus Dathenus

2 klokuren per week per groep GBS De Vuurbaak

2 klokuren per week per groep Zeeheldenwijk 2 klokuren per week per groep Basisscholen totaal

132+5

Bij de ontwikkeling van de brede school in de Zeeheldenwijk is het noodzakelijk een nieuwe locatie voor bewegingsonderwijs te bouwen, gelet op de aanbevolen afstand van maximaal 750 meter (1 km in de Modelverordening van de VNG) tussen de accommodaties voor basisonderwijs en bewegingsonderwijs. Ook voor de verdere toename van het aantal klokuren na 2030 zou een extra sportlocatie zeer gewenst zijn.

3.2

Speciaal onderwijs

De ruimtebehoefte voor een lokaal bewegingsonderwijs in het speciaal onderwijs is vastgesteld op 2,25 klokuur per week per groep leerlingen van 6 jaar en ouder en 3,75 klokuur per week per groep leerlingen jonger dan 6 jaar. In Tabel 3-2 is gerekend met een gemiddeld van 2,5 klokuur per week. Zodra de

r2020-0025WF

Zonnebloemschool op Urk gevestigd wordt komen er minimaal 7 klokuren bij die in het schema voor bewegingsonderwijs moeten worden ingepast op de sportlocatie die daar het meest voor in aanmerking komt, gelet op de voor het speciaal onderwijs aanbevolen afstand van maximaal 300 meter. Tabel 3-2: Huidig en benodigd aantal klokuren bewegingsonderwijs in het speciaal onderwijs, Urk (2019-2040) Bron: Orpheus 2019 Urk Individualisering, bewerking

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Urk&id=eb4771b6-fe3c-4b8f-9f07-682300570265