Jaarrekening 2024

Jaarstukken 2024

Voorwoord Voor u ligt de Jaarrekening 2024 van de gemeente Urk. We rangschikken de resultaten binnen de vier programma's die opgenomen zijn in de Begroting 2024: Basis op orde, Wonen, Werken en Leven. We geven uitvoering aan de uitgangspunten van het coalitieprogramma Koersvast en Eensgezind en de Programmabegroting 2024-2027. Tussentijds is de begroting één keer gewijzigd op basis van de tussenrapportage. Urk groeit volop! Urk groeit volop. In 2024 verwelkomden we onze 22.000 ste inwoner. Op elk terrein wordt voortdurend gebouwd en ontwikkeld. Urk heeft ook een goede sociale infrastructuur, maar jaarlijks onderhoud en aanpassingen zijn nodig. Ontwikkelingen Ook in 2024 hebben we ons ingezet om onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en instellingen goed bij te staan en te ondersteunen. De oorlog in Oekraïne leidde tot een stroom van ontheemden. Urk leverde een goede bijdrage om hen op te vangen. De kosten hiervan zijn vergoed door het Rijk, waarbij onze organisatie extra inspanningen verrichtte om de opvang in goede banen te leiden. Daarnaast worden we geconfronteerd met inflatie, algemene prijsstijgingen en stijgende lonen. De bijdrage die we van het Rijk ontvangen is hiervoor onvoldoende. Financiële ontwikkeling De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 570.000. Er zijn incidentele en structurele verschillen.

De structurele verschillen leiden tot een structurele aanpassing van de begroting bij de kadernota 2026 en de begroting. In de tussenrapportage 2024 werd uitgegaan van een saldo van € 1.479.000 (voordelig). Het lager voordelig saldo is het resultaat van nadelen en voordelen. Voordelen deden zich voor bij de werkelijke ontvangsten ‘algemene uitkering’. Deze waren hoger waren dan bij de tussenrapportage is opgenomen. Daarnaast waren er onderschrijdingen op de budgetten voor de treasury, afschrijvingen en rentelasten. Nadelen deden zich voor bij het sociaal domein (Jeugdhulp en Maatwerkvoorzieningen WMO). Daarnaast hadden wij binnen de grondexploitatie hogere lasten dan begroot. Tenslotte werd minder geld gehaald uit reserves. Tot slot Ook in 2024 hebben onze medewerkers zich met toewijding en ambitie ingezet om de door de raad vastgestelde begroting uit te voeren. Een welgemeend woord van dank richting al onze medewerkers en stagiaires is daarmee op zijn plaats. Ook de fijne en constructieve samenwerking met het gemeentebestuur maken deze inzet mogelijk. Onze gekozen bestuurders spreken uit, dat al het werk dat gedaan mocht worden voor de gemeenschap Urk heeft plaatsgevonden onder de onmisbare zegen van de Heere onze God. Hem zij alle lof en eer. Burgemeester en wethouders van Urk, B. Jaspers Faijer, burgemeester C.J.M. Swart, gemeentesecretaris

Inhoudsopgave 1. Leeswijzer ......................................................................................................................... 4 2. Financiële inleiding ............................................................................................................ 5 2.1. Resultaat jaarrekening 2024 ........................................................................................ 5 2.2. Programmaresultaten ................................................................................................. 7 3. Programma's ..................................................................................................................... 8 3.1. Programma Basis op orde ........................................................................................... 9 3.2. Programma Wonen ................................................................................................... 15 3.3. Programma Werken .................................................................................................. 22 3.4. Programma Leven..................................................................................................... 28 4. Paragrafen ...................................................................................................................... 37 4.1.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 38 4.2. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 46 4.3. Financiering ............................................................................................................. 50 4.4. Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 54 4.5. Verbonden partijen ................................................................................................... 62 4.6. Grondbeleid ............................................................................................................. 70 4.7. Lokale heffingen ....................................................................................................... 78 4.8. Wet Open Overheid .................................................................................................. 86 5. Jaarrekening .................................................................................................................... 87 5.1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.................................................... 87 5.2. Balans per 31 december 2024 ................................................................................... 91 5.3.

Toelichting op de balans ........................................................................................... 93 5.4. Overzicht baten en lasten 2024 ............................................................................... 108 5.5. Overzicht baten en lasten per taakveld 2024 ............................................................ 109 5.6. WNT-verantwoording 2024 ...................................................................................... 111 5.7. Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................. 112 6. Bijlagen ......................................................................................................................... 113 6.1. Afschrijvingstermijnen ............................................................................................ 113 6.2. Investeringsoverzicht .............................................................................................. 114 6.3. Incidentele baten en lasten ..................................................................................... 118 6.4. Inkomensoverdrachten ........................................................................................... 120 6.5. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 123 6.6.

SISA ....................................................................................................................... 126

3

Leeswijzer Opbouw van deze rapportage Jaarverslag: Programma's De jaarstukken 2024 bestaan uit het jaarverslag over 2024 en de jaarrekening 2024. De programmabegroting 2024 bevat de beleidsdoelstellingen voor 2024. In deze jaarstukken 2024 geven wij per programma inzicht in de bereikte resultaten ten opzichte van de begroting. Financiële toelichting programma's Bij het onderdeel financiële toelichting programma worden per programma de financiële gevolgen van de wijzigingen ten opzichte van de tussenrapportage 2024 aangegeven. Financiële afwijkingen meer dan € 30.000 per programma Per programma worden de wijzigingen ten opzichte van de tussenrapportage 2024 groter dan € 30.000 toegelicht. Paragrafen In de paragrafen wordt per onderwerp ingegaan op de wettelijk verplichte onderwerpen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing; Onderhoud kapitaalgoederen; Financiering; Bedrijfsvoering; Verbonden partijen; Grondbeleid; Lokale heffingen en Wet Open Overheid.

Jaarrekening: Bijlagen In de bijlage Investeringsoverzicht wordt per investeringsbudget uitgebreid informatie gegeven over de ruimte in het investeringsvoorstel, het jaar van afrekening en de huidige stand van zaken.

4

Financiële inleiding Resultaat jaarrekening 2024 De jaarrekening 2024 sluit met een voordelig resultaat van € 569.976,76, afgerond € 570.000. Hieronder treft u de samenvatting van het resultaat op hoofdlijnen aan (bedragen x € 1.000). In de eerste tabel zijn de voorstellen opgenomen die na de tussenrapportage door de raad zijn bekrachtigd en een financieel gevolg hebben in 2024. In de tweede tabel is een overzicht opgenomen van de verschillen per onderwerp. Omschrijving

Afwijking (x 1.000)

Gepresenteerd resultaat volgens Tussenrapportage 2024

1.479 1.479

Progr.

Omschrijving Jaarrekeningresultaat volgens actuele begroting Afschrijvingen en doorberekende rente

Salarissen en inhuur

Overhead

BOO Treasury

BOO

Algemene en overige uitk. gemeentefonds

Afwijking (x 1.000) Voor-/ nadeel 1.479

585

290

-674

248

539

Toelichting

V

V

Het incidentele voordeel ontstaat als gevolg van het later dan verwacht opleveren van investeringen, waardoor de afschrijvingen en rente een jaar opschuift.

V

Het voordeel ontstaat door (langdurig) openstaande vacatures. Voor sommige vacatures is ingehuurd, maar niet voor allen. Hierbij wordt ook voor een beperkte periode ingehuurd. Per saldo zien wij een incidenteel voordeel van € 290.000.

N

Prijsstijgingen van specialistische disciplines laten zich voelen. Vooral op de disciplines waar wij afhankelijk van zijn en waar keuzemogelijkheden tussen leveranciers beperkt zijn.

V

Het voordeel op treasury ontstaat door het minder toerekenen van rente aan projecten. Ook ontvingen wij meer rente op onze rekening courantverhouding bij het Ministerie van Financiën. Deze rekening zijn wij verplicht aan te houden.

V

Het voordeel ontstaat als gevolg van de verwerking van de september- en decembercirculaire 2024. Bij de tussenrapportage waren deze bedragen nog niet bekend.

5

WOON

LEV

Grondexpl. (nietbedrijventerreinen)

Jeugd

-596

-953

N

Op basis van wettelijke regelgeving zijn voorbereidingskosten binnen grondzaken afgeboekt. Daarnaast zijn binnen grondexploitaties meer lasten gemaakt dan begroot. Tenslotte zijn minder exploitatielasten van strategische gronden gemaakt dan begroot .

N

De landelijke problematiek rondom de verplichte jeugdzorg laat financiële sporen binnen Urk na. Binnen onze gemeente is sprake van een mix tussen tariefstijgingen, hogere behoefte aan jeugdzorg en noodzaak voor complexe zorg. Daarnaast was een bezuiniging voorzien die niet is gerealiseerd.

LEV

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-236

N

Burgers hebben meer behoefte aan maatwerkvoorzieningen (WMO) als woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelvervoervoorzieningen. Daarnaast spelen prijsstijgingen een rol.

LEV

Samenkracht en burgerparticipatie

444

V

De vergoeding vanuit het Rijk voor de opvang van Ontheemden uit Oekrainers is hoger dan verwacht.

Een geplande storting in de algemene reserve was niet mogelijk. Daarnaast is als gevolg van vertraging bij de oplevering van investeringen, de uitname vanuit de reserve afschrijving deels niet noodzakelijk. Verder is minder onttrokken aan de reserve sociaal domein en is een bedrag meer toegevoegd aan de reserve grondzaken.

Reservemutaties

-509

N

Diverse overige verschillen

-48

N

570

V

Saldo van de jaarrekening

6

Programmaresultaten In het onderstaande overzicht wordt per programma voor de lasten en de baten inzicht gegeven in het verschil tussen de begroting, begroting na wijziging en de realisatie. De begrote en gerealiseerde onttrekkingen en stortingen worden in de reserves apart gepresenteerd van de programma's. Bij de afzonderlijke programma's wordt een nadere detaillering van de resultaten op de programmaonderdelen aangegeven. Bij de programma's worden de verschillen groter dan € 30.000 op productniveau toegelicht.

Programma (x 1.000)

Begroting primitief

na wijziging

realisatie

afwijking

Lasten Programma Basis op orde

14.487

15.444

16.118

-674

Programma Wonen

27.361

35.040

28.616

6.424

Programma Werken

17.592

13.753

15.757

-2.003

Programma Leven

22.925

30.168

31.797

-1.630

Totaal lasten

82.365

94.406

92.288

2.118

Programma Basis op orde

45.097

46.881

47.815

-934

Programma Wonen

19.722

23.900

17.634

6.265

Programma Werken

13.314

9.671

12.059

-2.387

Programma Leven

4.903

10.343

10.768

-426

Totaal baten

83.036

90.795

88.277

2.518

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

671

-3.611

-4.011

400

Mutaties reserves

744

5.090

4.581

509

1.415

1.479

570

909

Baten

Gerealiseerd resultaat

7

Programma's

8

Programma Basis op orde Inhoud • Bestuur • Burgerzaken • Overhead • Financiën • Crisisbeheersing en brandweer • Openbare orde en veiligheid • Mutaties reserves Wat wilden we bereiken? Weerbaar bestuur en ondermijning Ondermijning raakt de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. De aanpak hiervan verdient voortdurende aandacht. We investeren daar gezamenlijk in met verschillende stakeholders (politie, justitie, gemeente, bedrijfsleven, enz.). Het is belangrijk om voort te bouwen op de lijn die we de afgelopen jaren hebben ingezet, waaronder de implementatie van de Flevolandse norm. Aan de aanpak van de georganiseerde criminaliteit en ondermijning geven we hoge prioriteit. Dit wordt beschreven in het Integraal Veiligheidsbeleid. We werken in dit verband samen met de buurgemeenten en de politie. Plaatselijk wordt dit projectmatig opgepakt met het project Ondermijning en het project Weerbaar bestuur. Specifieke inzet is er op onder meer het gebied van jeugdhonken en horeca. Maar ook het toepassen van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) maakt daar onderdeel van uit. Zorg en Veiligheid In de afgelopen periode zijn er gesprekken geweest met verschillende ministeries.

In die gesprekken zijn de geschiedenis van Urk geschetst, de uitdagingen waar we als gemeenschap voor staan en is aangegeven wat we al doen om hiermee aan de slag te gaan. Hierbij is ingezoomd op de aanpak van de jeugdhonkenproblematiek, het omzetten van het IJslands preventiemodel/DURF! van project naar programma, de Persoonsgerichte aanpak (PGA) en de projecten Weerbaar bestuur en Ondermijning. Om deze zaken goed op te kunnen pakken, hebben de ministeries van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken voor een periode van drie jaar (2022 - 2024) € 1.506.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt onder meer ingezet om de kwartiermaker DURF!, de inzet op de PGA en de projectleiding van Verantwoord uitgaan te bekostigen. Om ervoor te zorgen dat deze inzet ook structureel wordt geborgd, is de vaste formatie met ingang van 1 januari 2023 uitgebreid met 1 fte adviseur Zorg en Veiligheid. Deze adviseur kan de werkzaamheden van tijdelijke krachten op termijn overnemen en voortzetten en aandacht geven aan onderwerpen zoals de PGA, mensenhandel (arbeidsuitbuiting), huiselijk geweld, nazorg ex-gedetineerden en crisismeldingen en advisering met betrekking tot de WVGGZ. In 2024 wordt bekeken wat nog meer nodig is om na 2024 een en ander voort te kunnen zetten.

9

Investeren in de gemeentelijke organisatie Urk groeit en heeft veel ambities en uitdagingen. Daarbij komen veel nieuwe taken vanuit het rijk op ons af of worden aan ons overgedragen. De ambtelijke organisatie moet meegroeien om de dienstverlening aan de inwoners en bedrijven op het goede niveau voort te zetten en de ambities te realiseren. Dit betekent dat de komende jaren moet worden geïnvesteerd in onze organisatie. Organisatieonderdelen waar tekorten zijn worden weer op volle sterkte gebracht. We investeren niet alleen in kwantiteit, maar ook in kwaliteit. Daarbij wordt ook rekening gehouden met en geïnvesteerd in ‘voeling’ met de lokale samenleving. Daar waar mogelijk onderzoeken we of efficiënte samenwerking in de regio mogelijk is, waarbij de inbreng en autonomie van Urk zijn geborgd. Wat hebben we hiervoor gedaan? Advertentiekosten en arbeidsmarktcommunicatie In het jaar 2024 zijn totaal 74 uitvragen gedaan voor structurele en incidentele invulling van vacatures. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van het Urkerland, onze social media en website. Ook is gebruik gemaakt van een recruitmentinstrument bij het invullen van moeilijk vervulbare vacatures als gevolg van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Door deze nieuwe manier van werken zijn we binnen het in de begroting vastgestelde budget gebleven.

Nieuwe overeenkomst voor inhuur externe medewerkers In 2024 is de aanbesteding geweest voor het nieuwe dynamisch aankoop systeem (DAS), in samenwerking met de gemeenten Noordoostpolder en de Omgevingsdienst Gooi en Vechtstreek. Opleidings- en organisatieontwikkelingsbudget Vanuit werkgeverschap zijn we verplicht te investeren in ontwikkeling van medewerkers. Als gevolg van de arbeidsmarktsituatie zien we regelmatig wisseling in de bezetting als gevolg van instroom, doorstroom en uitstroom. Dit heeft kosten met betrekking tot teamontwikkeling als gevolg. Nieuwe huisstijl, logo, merkstemstrategie en basisverhaal De gemeente Urk heeft een duurzame, kostenbesparende, nieuwe huisstijl en een nieuw logo ontwikkeld, in samenwerking met een Urker professioneel communicatiebureau. Als belangrijkste uitgangspunten zijn genomen: de motie Wapen van Urk (juni 2023); de wensen en noden van de gemeente Urk en de eisen van de huidige tijd. In het kader hiervan is ook ‘het verhaal van Urk’ opgeschreven en van daaruit is de eigen Urker merkstemstrategie ontwikkeld. Verder is het wapen van Urk na 25 jaar weer opgenomen in de nieuwe huisstijl, in nauwe afstemming met de Hoge Raad van Adel. De gebruiksvoorwaarden van huisstijl, logo en gemeentewapen zijn beschreven in Ons Huisstijlboek. De lancering was op 6 januari 2025 tijdens de nieuwjaarsreceptie.

Voor de ontwikkeling van het logo en de nieuwe huisstijl zijn we ruimschoots binnen budget gebleven. Regio Zwolle stapt door De gemeente Urk maakt deel uit van Regio Zwolle, waar we gezamenlijk werken aan ruimtelijke vraagstukken en een toekomstbestendige economie en arbeidsmarkt. De samenwerking leidde onder andere tot de succesvolle Regio Deal, waarvoor Regio Zwolle een rijksbijdrage van 30 miljoen euro ontving. De verdeling van de gelden binnen de regio is nog niet gerealiseerd. 10

Door actief deel te nemen aan de Regio Zwolle heeft de gemeente Urk haar positie binnen de vierde economische regio van Nederland versterkt. Samen maken we Flevoland We hebben geïnvesteerd in de versterking van de regionale samenwerking tussen de Flevolandse overheden. Er is een Strategische Agenda Flevoland en een opzet voor een langjarige samenwerking. Contractmanagement Er is een aanzet gemaakt om het contractmanagement binnen de organisatie te borgen, zowel operationeel als de sturing op de contracten. Hierdoor zijn we beter in staat om de regie te voeren op de leveranciers en het naleven van wet- en regelgeving. De formatie is hiervoor conform de begroting uitgebreid met 0,5 fte. Tijdelijke extra inzet t.b.v. handhaving groepsbijeenkomsten Uw raad heeft op 10 juli 2023 de koers besloten voor wat betreft de jeugdhonken/ groepsbijeenkomsten op bedrijventerreinen. Uitgangspunt is dat de eerste jaren extra inzet nodig is om grip te krijgen op deze problematiek. Dit speelt met name op formatie-uitbreiding bij de teams Vergunningen en Toezicht & Handhaving. In totaal gaat het om € 243.000 per jaar voor de duur van twee jaar. Met deze inzet kunnen de benodigde stappen worden gezet naar een veiliger uitgaansklimaat. In 2024 zijn deze werkzaamheden conform planning uitgevoerd en zijn de kosten gedekt met een subsidie uit Den Haag.

De toegekende middelen (€ 243.000 per jaar) kunnen zodoende worden ingezet in 2025 en 2026. Investeringen Fase 2 herinrichting gemeentehuis In 2024 is in overleg met de gemeenteraad het plan voor fase 2 verder uitgewerkt. Uitvoering hiervan zal grotendeels plaatsvinden in 2025. De verbouwing van de raadszaal wordt begin 2026 opgepakt. Voordat deze plannen uitvoeringsgereed zijn gemaakt, is in verband met de financiele situatie van de gemeente een versoberingsslag toegepast.

11

Financiële toelichting programma: Basis op orde Programma Basis op orde (x € 1.000)

Begroting Primitief

Na wijziging

Realisatie

Afwijking

Lasten

Bestuur

1.347

1.389

1.513

-124

Burgerzaken

691

722

737

-15

Overhead

9.508

9.852

10.949

-1.097

Financiën

625

664

621

42

Crisisbeheersing en brandweer

1.184

1.287

1.306

-20

Openbare orde en veiligheid

1.132

1.531

991

540

Totaal lasten

14.487

15.444

16.118

-674

Bestuur

18

18

8

-10

Burgerzaken

330

374

420

46

Overhead

201

380

450

70

Financiën

44.060

45.484

46.309

825

Crisisbeheersing en brandweer

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

Openbare orde en veiligheid

488

625

629

4

Totaal baten

45.097

46.881

47.815

934

Gerealiseerd resultaat vóór reserves

30.610

31.437

31.697

261

744

5.090

4.581

-509

31.355

36.526

36.278

-248

Baten

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat ná reserves

12

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Basis op orde Basis op orde Subprogramma Bestuur

Taakveld Bestuur

lasten

V/N

-123.772

baten

Burgerzaken

-14.740

Wij hebben minder aan salarissen uitgegeven. We hebben op basis van wettelijke regelingen € 142.000 euro N meer dan begroot moeten toevoegen aan de voorziening wachtgeld wethouders.

45.529

Wij hebben meer leges ontvangen dan begroot. Het betreft hier zowel leges op reisdocumenten als naturalisaties en burgerlijke stand.

N Overhead

Overhead

-1.097.384

V 69.668

N

Financiën

Treasury

202.655

V

149.672

V

Toelichting afwijking > € 30.000

-9.903 N

Burgerzaken

V/N

V

Als gevolg van inhuur op moeilijk in te vullen vacatures, vervanging bij ziekte en inhuur van een manager hebben wij hebben € 430.000 aan personeelslasten en inhuur binnen dit subprogramma meer uitgegeven dan begroot. Wij hebben € 250.000 aan personeelslasten minder dan begroot aan overheadslasten toegerekend aan projecten waardoor op dit subprogramma een overschrijding ontstaat. Prijsstijgingen en verdergaande automatisering die extra software en hardware vereist, kost meer. We hebben hiervoor € 114.000 meer dan begroot uitgegeven. Het budget voor automatiseringswerkzaamheden is met € 282.000 overschreden als gevolg van uitbestede werkzaamheden binnen de automatisering. Tenslotte hebben we op enkele budgetten kleinere mutaties dan begroot. Zowel positief als negatief. Per saldo betreft het hier € 20.000.

Voor de benodigde leningen hebben wij € 99.000 minder rente betaald dan vooraf begroot. Daarnaast hebben wij € 104.000 minder rente doorbelast aan projecten en grondexploitaties. Tenslotte is € 149.000 meer rente ontvangen op onze rekening courant verhouding met het Rijk.

13

Algemene en overige uitk. gemeentefonds

-

539.251

N

Overige baten en lasten 1.503.719

V

87.312

V

Vennootschapsbelasting (VpB)

-153.089

Mutaties reserves Mutaties reserves

376.617

V

29.572 N

V -885.267

539.571

-51.813

1.181.764

N

Wij hebben aanslagen vennootschapsbelasting ontvangen voor de grondexploitatie. Deze waren niet begroot. Er is € 670.000 minder onttrokken aan de algemene reserve. Daarnaast is € 294.000 meer onttrokken aan de reserve Grondzaken. Per saldo leidt dit tot een voordeel van € 376.000.

4.073

V

Afwijkingen < 30.000

Het voordeel op de lasten betreft het verwachte begrotingssaldo en de wettelijke stelpost onvoorzien waarop geen realisatie plaatsvindt. Dit is gebruikelijk. Het verwachte begrotingssaldo moet worden afgezet met het resultaat van het jaar 2024.

In 2024 is er € 936.000 minder N onttrokken dan begroot vanuit de reserve afschrijvingen en € 151.000 minder onttrokken aan de reserve Sociaal Domein dan begroot. Tenslotte is € 200.000 meer dan begroot gestort in de reserve grondzaken.

V

Openbare orde en Openbare orde en veiligheid veiligheid

Het betreft hier gelden die wij bij de september- en decembercirculaire ontvingen van het Rijk. Bij de tussenrapportage waren deze mutaties nog onbekend. Het betreft hier ontvangsten over 2024 en eerdere jaren ten bedrage van € 539.000.

V

19.050

Er is € 353.000 minder dan begroot uitgegeven aan personele uitgaven en inhuur. Daarnaast is € 76.000 aan positieve initiatieven minder uitgegeven. Gelden voor het project Golfbreker zijn op deze plek begroot, echter de uitputting geschiedt niet altijd op dit subprogramma. Hierdoor ontstaat een verschil van € 98.000.

V

48.958

14

Programma Wonen Inhoud • Wegen en verkeer • Openbaar vervoer • Volksgezondheid • Riolering • Afval • Milieubeheer • Begraafplaatsen • Ruimte, bouwen en grondexploitatie Wat wilden we bereiken? Wonen Het creëren van voldoende en kwalitatief goede woonruimte is een belangrijke opgave voor de komende jaren. We willen de ruimte rondom Urk benutten voor het bouwen van woningen om bij te dragen aan de verlichting van de woningnood. We monitoren hiervoor de woningproductie en actuele behoefte van de verschillende doelgroepen. We stellen waar en wanneer nodig bij. Door het ontwikkelen van een visie en strategie voor bestaande inbreidlocaties kijken we waar slimme samenvoegingen van bestemmingen mogelijk zijn (denk aan cultuur, vrijetijdsbesteding, enz.) om de sociale samenhang te bevorderen. Hierbij is aandacht voor goedkopere woningen en kleinere woningen voor de verschillende doelgroepen, zodat ook de doorstroom op gang komt. We zoeken naar financiële instrumenten en marktpartijen die kunnen helpen in het aandragen van alternatieven om starterswoningen toegankelijk en bereikbaar te maken voor de doelgroep. Voor alternatieve woonoplossingen voor betaalbaar wonen, zoals bijvoorbeeld huurkoop, zoeken we partners die dit kunnen realiseren. De problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten wordt aangepakt.

We dringen de bezetting van de reguliere woningvoorraad door arbeidsmigranten terug. Daarnaast moet huisvesting van arbeidsmigranten voldoen aan (sociale) standaarden waar door de gemeente op toegezien wordt. We hebben daarbij oog voor de sociale en economische problematiek rondom arbeidsmigranten. Oude Dorp We stellen een gebiedsvisie op voor het Oude Dorp. Dilemma’s rond de betaalbaarheid van (onderhoud van) woningen, de duurzaamheidsopgave en het beschermd dorpsgezicht van Urk worden bespreekbaar gemaakt en aangepakt. De verkeersveiligheid en leefbaarheid moeten worden bevorderd en beschermd, met respect voor geschiedenis en cultuur. Het reguleren van het autoverkeer en het autoluw maken staan hierbij centraal. Verkeer Door de groei van Urk neemt ook het aantal verkeersbewegingen naar en binnen ons dorp toe. Om dit in goede banen te leiden wordt de komende jaren de verkeershoofdstructuur verbeterd en een Randweg aangelegd. Goede bereikbaarheid van Urk met het OV blijft belangrijk. Een goede verbinding tussen Urk en Lelystad heeft prioriteit.

15

Milieu Met het oog op de nieuwe Omgevingswet (OW) wordt bestaand beleid aangepast of nieuw beleid ontwikkeld. Het doel daarbij is de goede kwaliteit van het Urker milieu te behouden dan wel te verbeteren. Daarbij dient het lokale beleid erop gericht te zijn om duurzaam en gezond te kunnen blijven wonen, werken en verblijven op Urk. Dit binnen de kaders van onze Omgevingsvisie en voor de milieuaspecten zoals bodem, lucht en geluid. Voor deze aspecten zijn landelijke, regionale en (enkele) lokale kwaliteitsnormen vastgelegd. Voor een gezonde leefomgeving dient de gangbare situatie binnen deze normen te vallen en over het algemeen is dat ook het geval op Urk. Duurzaamheid De komende jaren wordt de door de raad vastgestelde duurzaamheidsvisie uitgevoerd. De thema’s hierbij zijn: energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. Deze thema’s worden uitgewerkt op de verschillende beleidsterreinen. Bij het vraagstuk van de energietransitie kijken we nadrukkelijk breder dan alleen wind en zon. Ook alternatieve bronnen moeten in een evenwichtige energiemix worden opgenomen. Omgevingswet Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling en milieu vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. De start van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024.

De verdere implementatie en inbedding in de gemeente en de gemeentelijke organisatie krijgt in deze raadsperiode haar beslag. Ook na inwerkingtreding van de wet is er de komende jaren nog veel werk te verzetten. Wat hebben we hiervoor gedaan? Omgevingswet: jurist toezicht en handhaving In 2024 is de formatie van het team verstevigd. Dit zorgt voor minder kwetsbaarheid. Bij de in het Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) opgenomen taken en prioriteiten is rekening gehouden met deze inzet. In 2024 konden we zodoende het meeste van de geplande werkzaamheden uitvoeren. Er zijn geen gaten gevallen in de voortgang, wat voor meer stabiliteit in de handhaving heeft gezorgd. Omgevingswet: digitale handtekening omgevingsvergunningen Per 1 januari 2024 is met de Omgevingswet ook een nieuw Omgevingsloket gerealiseerd. Via dit digitale loket worden de omgevingsvergunningen niet meer uitgeprint, maar voorzien van een digitale stempel en digitale handtekeningen. Het volledig digitaliseren van het (omgevings) vergunningsproces is zodoende gerealiseerd. Duurzaamheid: Uitvoering energiearmoede regeling Belangrijk is dat iedereen mee kan doen bij de energietransitie. Dit wordt vanuit het Rijk ook gestimuleerd. Vandaar dat de gemeente Urk een regeling energie armoede heeft vastgesteld. We willen onder andere huishoudens met een lager inkomen helpen met het verduurzamen van hun woning.

Dit doen we met behulp van een adviesgesprek en/of een subsidie voor isolatiemaatregel(en). Binnen hetzelfde initiatief worden woningeigenaren met een slecht geïsoleerde woning gestimuleerd om maatregelen te treffen. Als gevolg van het faillissement van de uitvoerende partij liep de uitvoering van de Energiearmoede regeling vertraging op in 16

2024. Hierdoor loopt de afwikkeling van de regeling in 2025 door. Iedere inwoner die zich heeft aangemeld wordt netjes geholpen. Duurzaamheid: Energienet Urk Voor Energienet Nieuw voor Nieuw heeft de Raad ingestemd met realisatie, waardoor afgelopen jaar is gewerkt aan het opzetten van het Warmtebedrijf. Een haalbaarheidsstudie heeft aangetoond dat het Warmtebedrijf technisch en financieel mogelijk is. Duurzaamheid: Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid Zoals bij het beleid al is verwoord is de verwachting dat eind 2023, begin 2024, het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid wordt vastgesteld inclusief de bijbehorende middelen in personele en financiële zin. Hierin worden concreet de projecten benoemd die wij de komende vier jaar gaan uitvoeren. Het is een mooi middel om de gestelde doelen te realiseren. Begin 2024 is het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid door het college van B&W vastgesteld. Afgelopen jaar zijn diverse acties en projecten volgens planning uitgevoerd. Er zijn op dit moment geen extra financiële middelen nodig gebleken aangezien het Rijk ook middelen beschikbaar stelt voor de uitvoering van duurzaamheid. De looptijd van het programma is tot 2028. Milieu We zijn vanaf 2024 begonnen met de implementatie van de Omgevingswet. Met name voor bodem (nota bodembeheer, bodemkwaliteitskaart, voor beschermingsregels bodem en grondwater) zijn grote stappen gezet.

De omzetting van oude naar nieuwe regelgeving gebeurt zoveel mogelijk beleids- en budgetneutraal. De Omgevingsdienst OFGV is druk bezig met de (door het Rijk verplichte) doorontwikkeling naar een meer robuuste organisatie. Groenbeheer Concern voor Werk Concern voor Werk doet al jaren voor ons het onderhoud van het openbaar groen. In 2024 zijn nieuwe afspraken gemaakt met Concern voor Werk en zijn de te verrichten werkzaamheden uitgewerkt in een bestek. Ook heeft er areaal uitbreiding plaatsgevonden. In 2024 is OranjewijkZuid en een deel van de Urkerweg vanuit de gebiedsontwikkeling overgedragen aan de beheersorganisatie. Beleidsmedewerker beheer openbare ruimte Beheer van de openbare ruimte wordt ingewikkelder en in het kader van de doorontwikkeling van de organisatie willen we meer in control zijn en planmatiger te werk gaan. Daarvoor is een kwaliteits- en kwantiteitsslag nodig in dit team. We hebben daarom de formatie op dit punt uitgebreid met één fte. Uitvoeringsbudget advisering Deze post is gebruikt om diverse adviseringskosten te dekken. Arbeidsmigratie In de gemeente Urk werken naar schatting ruim 1500 arbeidsmigranten (ruim 10% van de werkgelegenheid op Urk). Er is een tekort aan arbeidsmigrantenhuisvesting. In 2024 is gewerkt aan verschillende initiatieven om invulling te geven aan tijdelijke of definitieve huisvesting van arbeidsmigranten.

17

Fietspad Vormtweg Een fietspad langs de Vormtweg is een lang gekoesterde wens. De verkeersintensiteit op de Vormtweg neemt toe en vervanging staat op de planning. Genoeg aanleidingen om te verkennen wat mogelijk is om deze weg toekomstbestendig en veilig voor alle verkeersstromen in te richten. In 2024 is de verkenning uitgevoerd en in de kadernota 2026 wordt het voorstel meegenomen. Investeringen: Aanvulling Busplein Er is gewerkt aan ontwerpen en bestekken om de realisatie voor te bereiden. Door de vertraagde verhuizing van de oude kinderboerderij kon niet gestart worden met de realisatie.

18

Financiële toelichting programma: Wonen Programma (x 1.000)

Begroting Primitief

Na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Wegen en verkeer

3.253

3.404

3.347

57

Openbaar vervoer

3

3

1

2

Volksgezondheid

2.077

2.343

2.327

16

Riolering

1.673

1.669

1.717

-48

Afval

1.696

1.852

1.893

-41

Milieubeheer

1.584

2.781

2.014

767

485

485

469

16

Ruimte, bouwen en grondexploitatie

16.591

22.503

16.848

5.655

Totaal lasten

27.361

35.040

28.616

6.424

Wegen en verkeer

67

151

178

27

Openbaar vervoer

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

Volksgezondheid

15

15

156

141

Riolering

2.304

2.304

2.344

40

Afval

2.040

2.138

2.154

16

Milieubeheer

320

938

271

-667

Begraafplaatsen

360

360

382

22

Ruimte, bouwen en grondexploitatie

14.615

17.993

12.149

-5.844

Totaal baten

19.722

23.900

17.634

-6.265

Gerealiseerd resultaat vóór reserves

-7.639

-11.141

-10.982

159

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-7.639

-11.141

-10.982

159

Begraafplaatsen

Baten

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat ná reserves

19

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Wonen Wonen Subprogramma

Taakveld

Wegen en verkeer Verkeer en vervoer

lasten

V/N

57.152

baten

15.966

Riolering

-48.147

Afval

-41.036

Milieubeheer

V

Er is € 35.000 meer uitgegeven aan gas en elektra voor het rioolstelsel. Daarnaast is € 13.000 meer in de voorziening riolering gestort. Aan rioolheffing is € 39.000 meer ontvangen van de burger.

V

Er is een hogere bijdrage voor de ROVA als gevolg van stijgende verwerkingskosten van restafval en gft. Daarnaast is € 35.000 minder ontvangen uit de papierinzameling als gevolg van een lagere papierprijs.

16.479 N

Milieubeheer

V

Er is € 116.000 meer ontvangen als specifieke uitkering. Daarnaast is een bedrag van € 24.000 ontvangen aan doorgeschoven BTW vanuit een gemeenschappelijke regeling. Deze was niet begroot.

39.609 N

Afval

V

Wij hebben € 48,000 meer uitgegeven aan ons IBOR. Daartegenover staan € 21.000 lagere lasten voor gladheidsbestrijding en € 43.000 minder afschrijving en rentelasten. Tenslotte hebben wij € 29.000 minder uitgegeven voor onderzoekskosten voor de ontsluitingsweg.

140.975 V

Riolering

Toelichting afwijking > € 30.000

27.257

V

Volksgezondheid Volksgezondheid

V/N

767.468

-667.262

V

Het voordeel aan de lasten heeft een relatie met het nadeel op de opbrengsten. Wij hebben € 218,000 minder uitgegeven aan subsidies voor energiearmoede, € 334.000 voor verduurzaming van woningen en € 115.000 minder uitgegeven aan capaciteitskosten die vanuit specifieke uitkeringen worden gefinancierd. Hierdoor wordt ook € 667.000 minder subsidie vanuit een N specifieke uitkering ontvangen. In totaal is € 192.000 minder aan subsidies in het kader van milieubeheer verstrekt. Daar tegenover staan hogere salaris- en inhuurlasten € 45.000 en hogere lasten aan uitbestede werkzaamheden € 43.000.

20

Ruimte, bouwen en grondexploitatie

Wonen en bouwen

1.824.141

-1.993.792

Het grote nadeel op de baten heeft een relatie met het grote voordeel op de lasten. Beiden zijn voornamelijk het gevolg van het Energienet Urk. Hier ontstaat een nadeel op dit N subprogramma van € 162.000. Dit nadeel wordt uiteindelijk vanuit de op te richten joint venture gecompenseerd.

-3.850.742

De hogere lasten en de hogere baten moeten in samenhang worden gezien. Per saldo ontstaat een voordeel van € 29.000. Het resultaat ontstaat door tussentijdse winstnames, verliesvoorzieningen en afboekingen. Het grote verschil tussen begrote kosten en opbrengsten en de realisatie hiervan is het gevolg van het moment dat transacties zich voordoen.

V

Grondexpl. (nietbedrijventerreinen)

3.879.833

V

N

Overeenkomstig regelgeving vanuit het BBV is een bedrag van € 406.000 afgeboekt. Het betreft hier gemaakte onderzoekskosten waarvoor wordt verwacht dat uiteindelijk geen grondexploitatie zal worden opgestart. Voordelen zijn ontstaan bij de exploitatie van in bezit zijnde ruilgronden en strategische gronden.

Ruimte en leefomgeving

-48.977

318 N

Afwijkingen < 30.000

18.015

6.424.413

V

V

21.954

Er is € 93.000 meer uitgegeven voor interventie woningbouw. Daartegenover staat minder uitgaven voor de ontwikkeling en ruimtelijke plannen binnen Urk € 44.000.

V

-6.265.204

21

Programma Werken Inhoud • Havens en waterwegen • Fysieke bedrijfsinfrastructuur • Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen • Economische promotie • Onderwijs Wat wilden we bereiken? Strategie en visie De komende jaren ontwikkelen we bedrijventerrein Port of Urk. Het in 2024 op te leveren programma Economie zal hier de basis voor zijn. Een onderdeel hiervan zal een visie op het bestaande bedrijventerrein zijn. Ook een nieuwe visie en strategie voor Recreatie en Toerisme zal in 2024 het licht zien. Vestigingsbeleid De komende jaren willen we een integraal vestigingsbeleid vormgeven voor alle bedrijfsterreinen. Port of Urk gaan we invullen met het juiste bedrijf op de juiste plaats. Dat willen we uitbreiden naar de andere bedrijventerreinen. Ook hebben we bijzondere aandacht voor het parkeren van vrachtwagens. Daarnaast is een goede energie- en watervoorziening belangrijk. Initiatieven van ondernemers die hun afhankelijkheid op deze gebieden reduceren ondersteunen we. Zeker als hier ook aandacht bij is voor de circulaire economie. Maritiem Urk is een maritieme hotspot in Europa. De aanleg van Port of Urk maakt dit nog duidelijker. De verbreding van de sluizen van Kornwerderzand en de verdieping van de vaargeul zijn cruciaal voor de groei. Urk moet een belangrijk viscentrum blijven, mede door innovatie en duurzaamheid.

We zetten in op het versterken van de maritieme en agrarische regio Noordelijk Flevoland. De maritieme servicehaven is hierbij een belangrijke spil. We behartigen de sociaaleconomische belangen van de visserij op Urk. Ook visserijdiplomatie is hier een belangrijk onderdeel van. Kotters blijven welkom voor onderhoud en reparatie in de Urker haven. Groei ruimtelijk domein Urk groeit en daarmee ook het ruimtelijk domein. Om deze groei goed te laten verlopen zijn er de komende jaren verschillende onderzoeken nodig op het gebied van economische zaken, duurzaamheid, energievoorziening, een visie op het oude dorp, het versterken van de natuur rondom Urk, de vormgeving van ons ontwikkelbedrijf, huisvesting van arbeidsmigranten, toekomstvisie gebiedsontwikkeling. Om de basis op orde te houden gaan we processen en systemen actualiseren en toekomstbestendig maken. Ook zal de groei van Urk een versterking van de organisatie vragen. Onderwijs Goed onderwijs is belangrijk voor de kansen op de arbeidsmarkt. Daarbij willen we hiermee ook de diversificatie van de economie stimuleren door meer banen te creëren voor diverser opgeleide jongeren en mogelijkheden voor startups te vergroten. We willen het maritieme 22

onderwijs uitbouwen. Dat doen we op het gebied van binnenvaart-, zeevaart- en waterbouwonderwijs. De bijbehorende huisvestingsvraagstukken krijgen extra aandacht. Het basis- en speciaal onderwijs op Urk is essentieel voor de vorming van onze kinderen. De onderwijskundige visie en huisvesting dienen hand in hand te gaan met de ruimtelijke groei en maatschappelijke uitdagingen. Door een positief pedagogisch klimaat: jongeren moeten zich veilig voelen op school en in de samenleving. We willen het voortgezet en beroepsonderwijs op Urk verbreden (denk o.a. aan HAVO, VWO en MBO). Hierbij is ‘zorg’ één van de sectoren waarmee we het lokale MBO willen uitbreiden. We stimuleren hulp bij digitale zelfredzaamheid en vermindering van laaggeletterdheid en taalachterstand. De Flevomeer Bibliotheek Urk heeft daarbij een belangrijke rol. Wat hebben we hiervoor gedaan? Visserij ontwikkelplan Vanuit het Rijk worden visserijregio’s en -gemeenschappen financieel ondersteunt om de gevolgen van de sanering van de vloot sociaal economisch te kunnen opvangen. Het Rijk (ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en bestuurders uit 5 visserijregio's hebben op 11 oktober 2024 het convenant voor het Visserij Ontwikkel Plan (VOP) ondertekend. Hierdoor komen financiële middelen beschikbaar voor de projecten in de regio Urk.

Revitalisering Lemsterhoek In 2024 is er een brede analyse van het gebied Lemsterhoek uitgevoerd. Welke bedrijven zitten er, waar wordt gewoond, hoe is de verkeerssituatie, etc. Op basis van de uitgevoerde analyse is geconstateerd dat Lemsterhoek diverse knelpunten en aandachtpunten kent als gevolg van de aard van de functiemenging en de urgente/actuele uitbreidingsvraagstukken van bedrijven, bewoners en andere ondernemers. Deze bevindingen zijn besproken met de gebruikers van Lemsterhoek en vormen de basis voor beleid. Port of Urk Er is gewerkt aan een visiestuk hoe we de Port of Urk BV gaan inzetten om een maximaal functionerend geheel te krijgen van het binnendijkse bedrijventerrein en de nog te bouwen maritieme servicehaven. Clustervorming Door samen te werken staan bedrijven sterker en kunnen ze meer dan alleen. Om dit op gang te brengen heeft de gemeente Urk subsidie beschikbaar gesteld. Urk Maritime (via BKU), de VVU en Coöperatieve Werft Shipbuilding hebben een subsidie van € 25.000 ontvangen. Leader subsidie De gemeente Urk participeert actief in het LEADER-programma van de provincie Flevoland. In 2024 zijn nog geen concrete projecten vanuit Urk zijn uitgevoerd. Wel zitten er wel diverse initiatieven in de pijplijn.

23

Regiodeal Zwolle In 2024 is afgesproken dat een bedrag van € 30 miljoen voor de regio Zwolle beschikbaar komt. Dit geld is voor regionale projecten, om de leefbaarheid te verbeteren. In de loop van 2024 is bepaald hoe het bedrag over de projecten wordt verdeeld.

24

Financiële toelichting programma: Werken Programma (x 1.000)

Begroting Primitief

Na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Havens en waterwegen

1.254

1.295

1.435

-139

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

10.724

6.365

8.683

-2.318

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

263

294

333

-39

Economische promotie

994

1.163

901

263

Onderwijs

4.356

4.636

4.406

230

Totaal lasten

17.592

13.753

15.757

-2.003

868

1.292

1.538

246

10.629

6.270

8.704

2.434

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

269

298

330

32

Economische promotie

162

356

179

-177

Onderwijs

1.386

1.455

1.307

-147

Totaal baten

13.314

9.671

12.059

2.387

Gerealiseerd resultaat vóór reserves

-4.278

-4.082

-3.698

384

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-4.278

-4.082

-3.698

384

Baten Havens en waterwegen Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat ná reserves

25

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Werken Werken Subprogramma Havens en waterwegen

Taakveld Recreatieve havens

lasten

V/N

-76.336

baten 51.665

N

Economische havens en waterwegen

-49.576

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

198.675

-2.317.765

V

2.433.544

N

Bedrijvenloket en Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen bedrijfsregelingen

-38.892

V

32.246

N

Toelichting afwijking > € 30.000 Gas en electra veroorzaken € 49.000 aan hogere lasten. Daarnaast zijn er hoger dan begrote lasten voor personeel en inhuur € 30.000.

V

N

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

V/N

Er is € 37.000 meer aan sta- en liggelden ontvangen. En voor € 10.000 meer voor vergoeding voor het gebruik van de sanitaire voorzieningen van het havenpaviljoen. Extra lasten worden veroorzaakt door toegenomen stroomverbruik. Hiervoor ontvangen wij ook meer vergoeding vanuit gebruikers voor de levering van water en energie. Daarnaast hebben wij hoger dan begrote lasten voor duikwerkzaamheden in verband met mogelijke gaten in een damwand. Ook zijn kosten gemaakt voor benodigde baggerwerkzaamheden vanwege ontstane ondiepten achter de dam bij het strand en het opruimen van olievervuiling. De hogere lasten en de hogere baten moeten in samenhang worden gezien. Per saldo is dit een positief saldo van € 115.000. Dit saldo is de winstname in de grondexploitaties Zwolse Hoek (€ 21.000) en Port of Urk (€ 94.000). De grote verschillen tussen begroot en realisatie in lasten en baten is het gevolg van het verschil tussen verwachte en gerealiseerde transactiedata. De hogere lasten zijn voornamelijk een gevolg van hogere lasten voor gas en elektra (€ 21.000).

V

Hogere opbrengst dan begroot vanwege een goed winterseizoen waarin meer dan verwacht aan vis is aangevoerd (€ 32.000).

26

Economische promotie

Economische promotie

262.678

-176.973

V

Onderwijs

Onderwijshuisvesting

110.926

N

119.158

De afschrijvingen van de tijdelijke units voor onderwijshuisvestring van Oekraïners en NT2 onderwijs start een jaar later, omdat de oplevering N van de units begin 2024 plaatsvond. Op basis van onze regels vindt afschrijving het jaar na gereedkomen van het actief plaats.

-140.320

Het voordeel op de lasten heeft een relatie met een nadeel op de baten. Wij hebben € 82.000 minder uitgegeven aan subsidies voor onderwijsachterstanden beleid N (GOA). Hiervoor krijgen wij ook € 82.000 minder aan specifieke uitkering. Een correctie vanuit 2023 levert een lagere baat op van € 42.000.

V

Afwijkingen < 30.000

-13.473

-2.003.281

N

In 2024 waren ontvangsten van specifieke uitkeringen begroot die niet allen in 2024 binnengekomen zijn. Het betreft hier het bestuurlijk platform visserij en de gemeentelijke reservering voor het visserij ontwikkelplan.

-7.078

V

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

De begrote lasten voor Leader worden pas in 2025 uitgevoerd, hierdoor ontstaat in 2024 een voordeel van €100,000. Dit geldt ook voor de Rijkssubsidie Platform visserij (€120.000). Tenslotte is € 43.000 minder uitgegeven aan bedrijfsacquisitie.

-4.268

N

2.387.491

27

Programma Leven Inhoud • Sport (beleid en accommodaties) • Cultuur, museum en media • Openbaar groen en recreatie • Participatie, toegang en eerste lijn • Inkomen, WSW en beschut werk • WMO / zorg 18+ • Jeugdzorg Wat wilden we bereiken? Gezondheidszorg We zetten in op bovenlokale zorginfrastructuur en denken mee in de ontwikkeling van Het Vlie. We kijken samen met onze zorgpartners naar eHealth mogelijkheden. De vele (landelijke, regionale en lokale) ontwikkelingen maken het nodig een analyse te verrichten naar de lokale zorginfrastructuur. Daarvoor gebruiken we o.a. het regionale Zorgbeeld wat recent is opgeleverd en waar vanuit nu een regioplan wordt ontwikkeld. Sport, bewegen en preventie Bewegen en verantwoorde ontspanning zijn gezond en belangrijk voor een gezonde leefstijl, of dit nu individueel of in clubverband geschiedt. We bevorderen daarom goede faciliteiten en accommodaties. Verantwoorde sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid. Ook heeft sport voordelen voor sociale verbanden, voor gezag, het rekening houden met elkaar, het bijbrengen van orde en regel, waarden en normen. We sluiten aan bij de brede SPUK-aanvraag. De regeling maakt het voor gemeenten mogelijk stevig en meer in samenhang in te zetten op preventie.

De SPUK-regeling bundelt geldstromen die zich richten op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Daarmee worden afspraken gefinancierd die zijn gemaakt het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ook in het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn afspraken gemaakt over preventie. De SPUK-regeling en de financiering uit het IZA-akkoord vullen elkaar aan. Beide akkoorden vragen extra aandacht voor het terugdringen van vermijdbare gezondheidsverschillen bij kwetsbare groepen. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving Verankering van DURF! en het IJslandse preventiemodel blijven we via een programmatische aanpak doorontwikkelen. Denk daarbij onder andere aan begeleide vrijetijdsbesteding, ouderbetrokkenheid en preventie en handhaving. Daarbij willen we ook bruggen bouwen met andere sectoren. Met de verankering van Durf! zoeken we (nog) meer de verbinding met het beleidsveld Veiligheid. Samen worden diverse zaken opgepakt.

28

Jeugdzorg en WMO In het lokale maatwerk Jeugdhulp en WMO kijken we regelmatig of de beleidsregels en/of de verordening aangepast dient te worden. Zo willen we werken aan actuele, begrijpelijke en werkbare regelgeving om in aanmerking te komen voor zorg. De aanbesteding van Jeugdhulp met Verblijf en ontwikkelingen bij zorgaanbieders vraagt veel bestuurlijke en ambtelijke aandacht. In meerjarenperspectief komt het beschikbare budget onder druk te staan. Vanuit de WMO vragen de regionaal te maken afspraken rond de decentralisatie Beschermd Wonen en regiovisie Veilig Thuis onze aandacht. Los van deze ontwikkelingen vinden we het belangrijk dat de algemene voorzieningen en preventieve activiteiten goed aan blijven sluiten bij de reguliere zorgverlening in de Jeugdzorg en de WMO. Waar nodig ontwikkelen wij zaken door. Minimabeleid en schuldhulpverlening De huidige mondiale ontwikkelingen hebben een weerslag op ieder huishouden. De inflatie is in de afgelopen maanden naar recordhoogte gestegen. Zo treffen de stijgende energielasten niet alleen de burgers, maar ook het bedrijfsleven. Daarnaast worden de huidige saneringsvoorstellen rond de visserij vanuit Werk en Inkomen met argusogen gevolgd. Dat vraagt van ons een actief minimabeleid waarbij vroegsignalering van schulden een belangrijke rol speelt.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Regionale samenwerking Gemeenten concludeerden dat de samenwerking in de regio rond Jeugdhulp en WMO (nog) beter kon. Eenduidige processen dragen bij aan een overzichtelijk zorglandschap. Bovendien ligt er een wetsvoorstel met de verplichting om meer zorgvormen in de jeugdhulp regionaal in te kopen. Er is een proces opgestart richting een nieuwe governance. In december is een intentieovereenkomst ondertekend waarin leidende principes zijn opgenomen als basis hiervoor. Helaas heeft de gemeente Lelystad de intentieovereenkomst niet ondertekend. Hierdoor is vertraging ontstaan in het proces om te komen tot een nieuwe governance. Ook met betrekking tot de huidige regionale contracten bestaan verschillen van inzicht tussen Lelystad en de overige gemeenten. De insteek blijft om er gezamenlijk uit te komen. De continuïteit van de zorg voor de inwoners van Urk is niet aangetast. als kaders zijn meegegeven dat de toegang tot zorg lokaal blijft, evenals de mogelijkheid om een couleur lokale aan te brengen. De algemene voorzieningen blijven ook lokaal. Per 1 januari 2024 is gestart met de voorbereiding voor een nieuwe gemeenschappelijke regeling. De nieuw op te richten gemeenschappelijke regeling zal de huidige Centrumregeling vervangen en voldoen aan de juiste governance uitgangspunten.

Uw raad zal deze gemeenschappelijke regeling ter goedkeuring worden voorgelegd. Aanbesteding Jeugdhulp met Verblijf Het proces van de regionale aanbesteding was een lang en intensief proces. Hierover is de gemeenteraad meerdere malen geïnformeerd. Er is hard gewerkt aan de implementatie van deze nieuwe contracten. Dit alles om een soepele overgang te waarborgen en om ervoor te zorgen dat ons beschikbare aanbod blijft aansluiten bij de behoefte van cliënten.

29

Beleidsnota Sociaal Domein In 2024 is een nieuw beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 opgesteld. Dit beleidsplan is uitgebreider dan het vorige. Met het beleidsplan Sociaal Domein wordt door middel van een actuele ‘foto’ een goed beeld gegeven van het beleid Sociaal Domein. Tegelijkertijd is het onmogelijk om alles binnen het Sociaal Domein hier uitgebreid te verwoorden of aan de orde te laten komen. In het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma (wat ter kennisname aan uw gemeenteraad wordt verstrekt) staan de concrete activiteiten uitgewerkt. Aandacht voor Wonen en Zorg Op Urk willen we dat mensen goed kunnen wonen. Ook als zij een dagje ouder worden en zorg of ondersteuning nodig hebben. Eén van de grondgedachten uit de Omgevingsvisie is: Iedere inwoner op Urk doet, naar eigen vermogen op maximaal niveau, mee aan de samenleving. Daarbij hoort een streven naar voldoende geschikte en betaalbare woningen voor alle doelgroepen en voldoende voorzieningen, zorg en ondersteuning om ’meedoen’ mogelijk te maken. Dit gaat niet vanzelf en vraagt inzet van zowel ons als gemeente als van onze partners. De gemeente Urk begint niet vanuit een 0-situatie. Er gebeurt al veel op alle niveaus. Van buren die elkaar een handje helpen tot kerkgemeenschappen en het verenigingsleven die activiteiten en ontmoeting organiseren.

Ook de gemeente Urk maakte beleid waarmee wordt voorgesorteerd op bovenstaande ontwikkelingen. Denk aan de Omgevingsvisie Urk, het Beleidsplan sociaal domein en de Woonvisie (inclusief Programma wonen 2.0). Het programma wonen, zorg en welzijn bouwt voort op deze fundamenten. Straatwerk specifieke doelgroepen Naast het reguliere jongerenwerk is in 2024 door Caritas een pilot gestart voor extra inzet van het jongerenwerk. Zo is er meer aandacht voor outreachend en ambulant jongerenwerk. De jongerenwerkers zijn daar waar de jongeren zijn: op school, sportverenigingen en op straat. Op verschillende niveaus van preventie zijn afspraken gemaakt met ketenpartners (o.a. veiligheid). Er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de inzet van 2 fte jongerenwerkers en extra scholing. De pilot loopt tot 1 juli 2026. Blijvende aandacht voor de ontwikkelingen van tarieven Sociaal Domein De Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) voor reële prijzen Jeugdwet is sinds 1 juli 2024 van kracht. Dit helpt gemeenten en aanbieders om bij het opstellen van een contract tot een reële prijs te komen. De Maatregel bepaalt de kostprijselementen die gemeenten minimaal moeten betrekken bij het bepalen van hun prijs. Voor de WMO gold dit al sinds 2017. De AMvB legt de focus op de kosten en dit kan ten koste gaan van de aandacht voor kwaliteit gebaseerd op samenwerking en vertrouwen.

De Maatregel kan een kosten opdrijvend effect hebben: gemeenten verwachten meer kostprijsonderzoeken te moeten uitvoeren. Voorafgaand aan de inkoopronde of het subsidietraject, maar mogelijk ook tijdens de looptijd van contracten. Hierdoor kunnen de uitvoeringslasten toenemen. Gemeente Urk zet de middelen voor WMO, Jeugdhulp en Participatie ontschot in voor de uitvoering van het sociaal domein. De reden is dat het financiële proces binnen sociaal domein, met alle landelijke, regionale afspraken en jurisprudentie, zeer complex is. Om te kunnen inspelen op ontwikkelingen en om met budgetten te kunnen schuiven is goed inzicht in de financiële stromen en financiële processen nodig.

30

Toenemende kosten van de jeugdhulp. De landelijke trend van hogere lasten voor de jeugdhulp in brede zin is op Urk merkbaar. Landelijk heeft hiervoor de Commissie Van Ark adviezen uitgebracht. Uit de adviezen blijkt dat gemeenten structureel te weinig budget beschikbaar kregen om de jeugdhulpverlening voldoende te kunnen financieren. Dat geldt ook voor onze gemeente. Wij zien een continue prijsdruk in de jeugdhulp. Dat leidt tot tekorten op de jeugdhulp. De in de begroting 2024 opgenomen bezuiniging op de jeugdhulp is dan ook niet mogelijk gebleken. Dertig procent van de Urker inwoners is jonger dan 18 jaar. Urk staat erom bekend om problematiek zo lang mogelijk binnen eigen kring op te lossen. Hierdoor is de hulp die ingezet moet worden op het moment dat dit noodzakelijk is, over het algemeen zwaarder van aard dan gemiddeld genomen. We zien lokaal een verschuiving, waarbij de drempel om hulp te vragen laagdrempeliger is geworden en er een toename is in het aantal hulpvragen. Voor Urk is dit een goede ontwikkeling, omdat gezinnen met problemen eerder in beeld komen. Het percentage jeugdhulp op Urk (6,9%) ligt nog steeds onder het landelijke gemiddelde (11,5%). De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft in 2024 onderzoek gedaan naar de toegang tot zorg bij de gemeente Urk.

Zij concludeert dat de gemeente goed samenwerkt met ouders om de behoeften, wensen en mogelijkheden integraal in kaart te brengen, zodat passende hulp ingezet kan worden waar nodig. Voorbereidingen brede school en sporthal in Zeeheldenwijk Er is gestart met de bouw van de brede school. De oplevering wordt voorzien in het eerste kwartaal van 2026. De sporthal bevindt zich momenteel in de initiatief fase.

31

Financiële toelichting programma: Leven Programma (x 1.000)

Begroting Primitief

Na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Sport (beleid en accommodaties)

2.822

2.885

3.086

-201

Cultuur, museum en media

1.110

1.530

1.447

83

Openbaar groen en recreatie

2.082

2.210

2.235

-24

Participatie, toegang en eerste lijn

4.067

9.422

9.334

88

Inkomen, WSW en beschut werk

5.773

7.032

7.125

-93

WMO / zorg 18+

3.111

3.169

3.624

-455

Jeugdzorg

3.960

3.920

4.948

-1.028

Totaal lasten

22.925

30.168

31.797

-1.630

1.364

1.476

1.638

161

Cultuur, museum en media

188

370

403

33

Openbaar groen en recreatie

48

48

84

36

Participatie, toegang en eerste lijn

553

4.979

5.329

350

Inkomen, WSW en beschut werk

2.206

2.927

2.711

-216

WMO / zorg 18+

69

69

55

-14

Jeugdzorg

475

475

548

73

4.903

10.343

10.768

426

-18.022

-19.825

-21.029

-1.204

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-ㅤ

-18.022

-19.825

-21.029

-1.204

Baten Sport (beleid en accommodaties)

Totaal baten

Gerealiseerd resultaat vóór reserves Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat ná reserves

32

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Leven Leven Subprogramma

Taakveld

Sport (beleid en Sportbeleid en accommodaties) activering

Sportaccommodaties

lasten

V/N

76.013

baten

V/N

Toelichting afwijking > € 30.000

V

Het voordeel op de lasten wordt veroorzaakt door het niet invullen van de stelpost sport € 50,000 en minder subsidies € 10.000.

6.495 V

-276.752

154.976

N

V

De overschrijding op de lasten vindt plaats bij het zwembad. Zo zijn de kosten voor gas en licht € 87.000 hoger en zijn er € 65.000 hogere personeelslasten. Daarnaast zijn onderhoudslasten en overige lasten € 69,000 hogere dan vooraf begroot. Denk hierbij ook aan kosten voor het voorbereiden van het 50 jarig jubileum. De hogere baten worden vooral toegeschreven aan hogere ontvangsten binnen het zwembad. Zwemlesgelden, zowel als verhuur en de verkoop in de kantine heeft ons in 2024 meer opgeleverd. In totaal € 193.000.

Cultuur, museum Cultuurpresent,en media productie,-participatie

129.157

-

In de begroting waren de realisatie van het kunstwerk bij de Michiel de Ruyterbrug en het Lancastermonument voorzien (€ 115.000). De realisatie wordt pas N uitgevoerd in 2025. Daardoor ontstaat in 2024 een voordeel. Daarnaast is er een voordeel van € 19.000 op externe planvorming.

13.691 V

Het onderhoud van het museum is € 39.000 hoger dan waarin in de begroting rekening mee was gehouden.

V

De burger van Urk kan meedenken met ontwikkelingen op het gebied van openbaar groen in de buurt. Zo mogelijk wordt rekening gehouden met deze wensen. Waar mogelijk worden de meerkosten met de burger gedeeld. In 2024 leverde dit € 39.000 op.

V

Musea

-57.028 N

Openbaar groen en recreatie

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-24.375

36.390

N

33

Participatie, Samenkracht en toegang en eerste burgerparticipatie lijn

71.899

347.800

V

Inkomen, WSW en beschut werk

Inkomensregelingen

50.874

V

-221.065

-143.982

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-250.671

V

Er is meer bijgedragen aan de gemeenschappelijke regeling IJsselmeergroep (€ 164.000). Daarnaast is € 15.000 minder uitgegeven aan algemene participatie voorzieningen.

V

Als gevolg van een mix van grotere vraag en tariefsverhogingen is € 272.000 meer dan begroot aan WMO middelen verstrekt. Het betreft hier woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelvoorzieningen

2.232

N

Huishoudelijke hulp(WMO)

In totaal is € 50.000 minder aan inkomensregelingen uitgegeven dan begroot. Het betreft hier uitkeringen in het kader van de WWB, bijstand, bijzondere bijstand, energietoeslag etc.

5.441 N

WMO / zorg 18+

-37.358

N

Vanuit een specifieke uitkering vanuit het Rijk is € 376.000 meer ontvangen in het kader van de Opvang van Oekraïners. Daarnaast wordt vanuit een specifieke uitkering voor de opvang van statushouders € 102.000 minder ontvangen omdat er ook minder lasten zijn gemaakt. Tenslotte is € 74.000 meer ontvangen in het kader van Het Kindcentrum.

N Voor de specifieke uitkering energietoeslag is € 76.000 minder ontvangen omdat er minder kosten zijn gemaakt. Dit geldt ook voor de specifieke uitkering inkomensvoorzieningen participatiewet (€ 177.000).