Jaarrekening 2023 Urk

F

Jaarstukken 2023

VOORWOORD Voor u ligt de Jaarrekening 2023 van de gemeente Urk. Wij hebben de resultaten gerangschikt binnen de vier in de Begroting 2023 opgenomen programma’s: Bestuur, Wonen, Werken en Leven. We hebben uitvoering gegeven aan de uitgangspunten zoals die zijn neergelegd in het coalitieprogramma "Koersvast en Eensgezind" en de Programmabegroting 2023-2027. Tussentijds is de begroting één keer gewijzigd op basis van de tussenrapportage. Urk groeit volop! Urk groeit volop en deze groei zette zich in 2023 voort, waarbij wij bijna onze 22.000-ste inwoner konden verwelkomen. De groei zal ook de komende jaren doorzetten. We zijn op weg naar 25.000 inwoners en willen doorgroeien naar 30.000 inwoners. Er wordt voortdurend gebouwd en ontwikkeld; op elk terrein. De sociale infrastructuur op Urk staat, maar vraagt jaarlijks onderhoud en aanpassingen. Ontwikkelingen Ook in 2023 hebben we ons met al onze mogelijkheden ingezet om onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en instellingen zo goed mogelijk bij te staan en te ondersteunen. Bij de gevolgen van de Coronacrisis hebben wij burgers en bedrijven zo goed mogelijk bijgestaan en ondersteund. Voor de incidentele financiële gevolgen rondom de Coronacrisis zijn wij in 2023 via de Algemene Uitkering niet meer gecompenseerd.

Welk effect deze crisis op de langere termijn structureel financieel, maar vooral ook sociaal en maatschappelijk, zal hebben, laat zich ook nu nog moeilijk inschatten. De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot een stroom van ontheemden, ook richting ons land. Urk heeft een goede bijdrage geleverd om Oekraïense ontheemden op te vangen. De kosten hiervan zijn vergoed door het Rijk, waarbij onze eigen organisatie extra inspanningen heeft verricht om de opvang in goede banen te leiden. De gevolgen van de energiecrisis hebben ons in 2023 allemaal geraakt. Stijgende brandstofprijzen hebben geleid tot algemene prijsstijgingen. Ofschoon de tarieven weer wat naar beneden zijn gegaan, blijven de energieprijzen onze aandacht houden. De energiecrisis heeft menigeen doen wakker schudden en heeft op Urk geleid tot het installeren van meer zonnepanelen en warmtepompen. Deze verandering van energievraag leidt bij de netbeheerders tot investeringen in het energienetwerk om netcongestie te voorkomen. In onze gemeente wordt het net verzwaard. Visserij Ontwikkelplan In 2023 is hard gewerkt aan het verkrijgen van extra regionale budgetten voor het realiseren van doelen binnen onder andere de visserijsector. In overleg met de landelijke overheid is uiteindelijk in 2024 een afspraak gemaakt om een concreet pakket van maatregelen uit te voeren.

Voor Urk en de Urker gemeenschap betekent dit een intensivering van € 7.4 miljoen. In de kadernota 2025 zullen concrete projecten worden benoemd. Regiodeal Zwolle Met de partners in de regio Zwolle en de Rijksoverheid zijn in 2023 onderhandelingen gevoerd over een regiodeal. Uiteindelijk is in 2024 afgesproken dat een bedrag van 30 miljoen euro voor de regio beschikbaar komt om concrete regionale projecten rondom leefbaarheid binnen de regio te verbeteren/vergroten. In de loop van 2024 wordt bepaald hoe het bedrag over de projecten wordt verdeeld.

1

Financiële ontwikkeling De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 3.797.609. Er zijn incidentele maar ook structurele verschillen. De structurele verschillen leiden tot een structurele aanpassing van de begroting bij de Kadernota 2025. In de tussenrapportage 2023 werd uitgegaan van een saldo van € 1.762.022 (voordelig). Het hogere voordelig saldo wordt vooral gevormd doordat de werkelijke ontvangsten algemene uitkering hoger waren dan bij de tussenrapportage verwacht. Daarnaast waren er onderschrijdingen op de budgetten voor afschrijvingen en rentelasten. Per saldo hadden wij minder uitgaven dan begroot binnen het sociaal domein. Hogere lasten dan begroot vonden plaats binnen openbare orde en veiligheid en beheer openbare ruimte. Tot slot Ook in 2023 hebben onze medewerkers zich weer met veel toewijding en ambitie ingezet om de door de raad vastgestelde begroting uit te voeren. Een welgemeend woord van dank richting al onze medewerkers en stagiaires is daarmee op zijn plaats. Ook de fijne en constructieve samenwerking met het gemeentebestuur maken deze inzet mogelijk. Onze gekozen bestuurders spreken uit dat al het werk dat gedaan mocht worden voor de gemeenschap Urk heeft plaatsgevonden onder de onmisbare zegen van de Heere onze God. Hem zij alle lof en eer. Burgemeester en wethouders van Urk, Joh. C. Westmaas, burgemeester (wnd) C.J.M. Swart, gemeentesecretaris

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave........................................................................................................................................................ 3 Leeswijzer ............................................................................................................................................................... 4 Financiële inleiding.................................................................................................................................................. 5 Resultaat jaarrekening 2023 ............................................................................................................................... 6 Programmaresultaten ......................................................................................................................................... 9 Programma's ......................................................................................................................................................... 10 Programma Bestuur.......................................................................................................................................... 10 Financiële toelichting programma: Bestuur.......................................................................................................

12 Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Bestuur ..................................................................... 13 Programma Wonen........................................................................................................................................... 14 Financiële toelichting programma: Wonen........................................................................................................ 17 Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Wonen ...................................................................... 18 Programma Werken.......................................................................................................................................... 21 Financiële toelichting programma: Werken ....................................................................................................... 24 Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Werken ..................................................................... 25 Programma Leven ............................................................................................................................................ 28 Financiële toelichting programma: Leven .........................................................................................................

32 Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Leven ........................................................................ 33 Paragrafen ............................................................................................................................................................ 35 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................................... 36 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................... 42 Financiering ...................................................................................................................................................... 45 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................. 49 Verbonden partijen ........................................................................................................................................... 57 Grondbeleid ......................................................................................................................................................

64 Lokale heffingen ............................................................................................................................................... 72 Wet Open Overheid .......................................................................................................................................... 79 Jaarrekening ......................................................................................................................................................... 80 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................................................................... 80 Balans per 31 december 2023 (x € 1.000)........................................................................................................ 84 Toelichting op de balans per 31 december 2023 .............................................................................................. 86 Overzicht baten en lasten 2023 ........................................................................................................................ 99 Overzicht baten en lasten per taakveld 2023 .................................................................................................. 100 WNT-verantwoording 2023 .............................................................................................................................

102 Rechtmatigheidsverantwoording..................................................................................................................... 104 Bijlagen ............................................................................................................................................................... 105 Afschrijvingstermijnen ..................................................................................................................................... 106 Investeringsoverzicht ...................................................................................................................................... 106 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................................. 110 Inkomensoverdrachten ................................................................................................................................... 114 Beleidsindicatoren .......................................................................................................................................... 117 SISA ............................................................................................................................................................... 120

3

Leeswijzer Opbouw van deze rapportage Jaarverslag: Programma's De jaarstukken 2023 bestaan uit het jaarverslag over 2023 en de jaarrekening 2023. De programmabegroting 2023 bevat de beleidsdoelstellingen voor 2023. In deze jaarstukken 2023 geven wij per programma inzicht in de bereikte resultaten ten opzichte van de begroting. Financiële toelichting programma's Bij het onderdeel financiële toelichting programma worden per programma de financiële gevolgen van de wijzigingen ten opzichte van de tussenrapportage 2023 aangegeven. Financiële afwijkingen meer dan € 30.000 per programma Per programma worden de wijzigingen ten opzichte van de tussenrapportage 2023 groter dan € 30.000 toegelicht. Paragrafen In de paragrafen worden onderwerpsgewijs ingegaan op de wettelijk verplichte onderwerpen: Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 1. Onderhoud kapitaalgoederen; 2. Financiering; 3. Bedrijfsvoering; 4. Verbonden partijen; 5. Grondbeleid; 6. Lokale heffingen en 7. Wet open overheid. Jaarrekening: Bijlagen In de bijlage investeringsoverzicht wordt, per investeringsbudget, uitgebreid informatie gegeven over de ruimte in het investeringsvoorstel, het jaar van afrekening en de huidige stand van zaken.

4

Financiële inleiding

5

Resultaat jaarrekening 2023 De jaarrekening 2023 sluit met een voordelig resultaat van € 3.797.609 Hieronder treft u de samenvatting van het resultaat op hoofdlijnen aan (bedragen x € 1.000). In de eerste tabel zijn de voorstellen opgenomen die na de tussenrapportage door de raad zijn bekrachtigd en een financieel gevolg hebben in 2023. In de tweede tabel is een overzicht opgenomen van de verschillen per onderwerp. Progr. Omschrijving Gepresenteerd resultaat volgens de T1 2023

Afwijking (x 1.000)

Voor-/ nadeel

1.762

V

3

Bekostiging nieuwe verordening leerlingenvervoer

-58

N

3

Reserve afschrijving tbv onderwijshuisvesting Oekraïnse leerlingen

-300

N

1.404

V

Progr. Omschrijving

Afwijking Voor-/ (x 1.000) nadeel

Toelichting

Jaarrekeningresultaat volgens actuele begroting

1.404

V

Het voordeel wordt veroorzaakt door het resultaat bij de eerste tussenrapportage en verwerking van een tweetal raadsbesluiten (zie overzicht hierboven).

Afschrijvingen

173

V

Het voordeel wordt veroorzaakt doordat investeringen die verwacht waren in 2022 gereed te komen, niet zijn afgesloten. Hierdoor heeft in 2023 op deze investeringen geen afschrijving plaatsgevonden, terwijl deze wel was begroot.

Rente

76

V

Het verschil wordt veroorzaakt doordat de renteverwachtingen anders waren dan begroot en het feit dat er rente vergoed wordt over het saldo van schatkistbankieren. Dit was niet in de begroting opgenomen.

Salarissen

742

V

Een gedeelte van het voordeel op salariskosten wordt veroorzaakt door vacatures die lastig in te vullen blijken. Als gevolg van de vacatures was de inzet van de stelpost CAO wijziging slechts ten dele nodig.

Inhuur

-470

N

Het nadeel wordt veroorzaakt door meer en langere inhuur als gevolg van vertrek en ziekte van medewerkers. Hiermee kon bij de tussenrapportage geen rekening worden gehouden.

Overhead

-320

N

Het nadeel heeft vier oorzaken: Automatisering: De kosten voor Plaats en Tijd Onafhankelijk Werken zijn hoger dan begroot als gevolg van extra licentiekosten en inhuur. Tractie: De hogere brandstofprijzen en hoger verbruik als gevolg van een groter wagenpark, leiden tot hogere tractiekosten; Huisvesting Singel: Het betreft hier niet begrote kosten voor onderhoud installaties, verduurzaming en (Sociale) veiligheid; Huisvesting Noorderzand: Achterstallig onderhoud is uitgevoerd. Deze kosten waren niet begroot.

6

1

Openbare orde en veiligheid

-156

N

Binnen openbare orde en veiligheid huren wij mensen in waarvoor wij een specifieke uitkering ontvangen. Voor openbare orde en veiligheid is minder ingehuurd, dan begroot. Hierdoor hebben wij ook een lager dan begrote ontvangst aan specifieke uitkering. De minder uitgave op inhuur maakt onderdeel uit van het kopje inhuur.

2

Omgevingswet en vergunningsverlening

-421

N

Het nadeel wordt veroorzaakt door een vertraging van de biedprocedure van de Zeeheldenwijk. Hierdoor kunnen de bijbehorende leges pas in 2024 worden opgelegd. In de begroting werd dit in 2023 verwacht.

2

Beheer openbare ruimte

-100

N

Het nadeel wordt veroorzaakt doordat werkzaamheden die in 2022 gepland waren, in 2023 alsnog zijn uitgevoerd. Daarnaast zijn er in 2023 vervangingskosten gemaakt die in 2024 gepland stonden. Tenslotte was er aan fonteinen en duikers minder onderhoud noodzakelijk dan gepland.

3

Grondexploitaties

-198

N

Het nadeel op de grondexploitaties wordt veroorzaakt doordat in de begroting niet de cijfers van de laatst geactualiseerde grondexploitaties waren opgenomen.

3

Algemene uitkering

1.185

V

Het voordeel wordt veroorzaakt doordat bij de tussenrapportage de cijfers van de meicirculaire zijn begroot. De cijfers van de september- en decembercirculaire waren nog niet bekend en verwerkt in de tussenrapportage. De raad is over de gevolgen van de september en decembercirculaire via een afzonderlijke informatiememo geïnformeerd.

3

Onroerende zaakbelasting

228

V

Het voordeel wordt veroorzaakt door een groter areaal als gevolg van nieuwbouw en verbouw van woningen.

3

Werk & Inkomen (excl. Oekraïne)

828

V

Voordeel is o.a. toe te schrijven aan uitkering BUIG, de BBZ-regeling en het feit dat er minder statushouders geplaatst zijn dan de taakstelling was.

3

Opvang ontheemde Oekraïners

455

V

Ter compensatie van de kosten voor de opvang van ontheemde Oekraïners betaalt het Rijk een vergoeding. De vergoeding is over 2024 en ook gedeeltelijk 2023 meer dan vooraf begroot.

4

Jeugd

-255

N

Gemeenten hebben de verplichting om reële tarieven te hanteren voor de jeugdhulp. Op basis van o.a. kostprijsonderzoek en een hogere OVA-prijsindex zijn tarieven in de Jeugdhulp aangepast. Deze structurele hogere kostenpost wordt slechts gedeeltelijk gecompenseerd door een incidentele dekking vanuit rijksmiddelen GOA.

4

WMO

-149

N

Gemeenten hebben de verplichting om reële tarieven te hanteren voor de WMO. Op basis van o.a. kostprijsonderzoek en een hogere OVA-prijsindex zijn tarieven in de WMO aangepast. Deze structurele hogere kostenpost wordt gedeeltelijk gecompenseerd door een incidente hogere bijdrage vanuit de regio van beschermd wonen.

7

4

Algemeen Sociaal Domein

250

V

Het verschil wordt veroorzaakt door lager dan begrote lasten voor onderzoek derden, in combinatie met niet begrote baten in het kader van de specifieke uitkering GALA (Gezond en actief leven akkoord) vanuit het Rijk.

4

Cultuur

-105

N

Het verschil wordt veroorzaakt door kosten voor het opstellen van beleid voor archeologie dat in 2022 begon en is doorgelopen in 2023. De benodigde budgetten zijn echter niet overgeheveld naar 2023.

Reservemutaties

254

V

Het verschil op de reservemutaties wordt voornamelijk veroorzaakt door een afwijking op de verwachte winstneming op de afronding van de Oranjewijk.

Diverse overige verschillen

375

V

3.798

V

Saldo van de jaarrekening

8

Programmaresultaten In het onderstaande overzicht wordt per programma, voor zowel de lasten als de baten, inzicht gegeven in het verschil tussen de begroting, begroting na wijziging en de realisatie. Hierbij worden de begrote en gerealiseerde onttrekkingen en stortingen in de reserves apart gepresenteerd van de programma's. Bij de afzonderlijke programma's wordt een nadere detaillering van de resultaten op de programmaonderdelen aangegeven. Ook worden bij de programma's de verschillen toegelicht groter dan € 30.000 op productniveau.

Programma

Begroting primitief na wijziging

Realisatie

Afwijking

Lasten Programma Bestuur

10.388.512

12.370.664

11.692.750

677.914

Programma Wonen

13.483.862

14.607.962

15.433.460

-825.498

Programma Werken

34.366.737

39.732.681

34.710.392

5.022.289

Programma Leven

16.019.792

16.972.661

18.291.409

-1.318.748

Totaal lasten

74.258.903

83.683.968

80.128.011

3.555.957

Programma Bestuur

589.745

1.259.933

1.326.751

66.818

Programma Wonen

5.416.880

6.846.727

6.843.250

-3.477

Programma Werken

67.331.387

71.346.695

69.006.047

-2.340.648

Programma Leven

1.734.258

2.897.837

3.757.515

859.678

Totaal baten

75.072.270

82.351.192

80.933.563

-1.417.629

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

813.367

-1.332.776

805.551

2.138.327

Mutaties reserves

542.036

2.736.799

2.991.207

254.408

1.355.403

1.404.023

3.796.759

2.392.736

Baten

Gerealiseerd resultaat

9

Programma's Programma Bestuur Inhoud • Algemeen bestuurlijke zaken • Bestuurlijke samenwerking • Openbare orde & veiligheid • Integraal Toezicht & Handhaving • Dienstverlening • Communicatie

Wat wilden we bereiken? Investeren in de gemeentelijke organisatie Urk groeit en heeft veel ambities en uitdagingen. Daarbij komen veel nieuwe taken vanuit het rijk op ons af of worden aan ons overgedragen. De ambtelijke organisatie moet meegroeien om de dienstverlening aan de inwoners en bedrijven op het goede niveau voort te zetten en de ambities te realiseren. Dit betekent dat de komende jaren moet worden geïnvesteerd in onze organisatie. Organisatieonderdelen waar tekorten zijn, worden weer op volle sterkte gebracht. We investeren niet alleen in kwantiteit, maar ook in kwaliteit. Daarbij wordt ook rekening gehouden met en geïnvesteerd in ‘voeling’ met de lokale samenleving. Daar waar mogelijk onderzoeken we of efficiënte samenwerking in de regio mogelijk is, waarbij de inbreng en autonomie van Urk zijn geborgd. Weerbaar bestuur en ondermijning Ondermijning raakt de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. De aanpak hiervan verdient voortdurende aandacht. We investeren daar gezamenlijk in met verschillende stakeholders (politie, justitie, gemeente, bedrijfsleven, enz.). Het is belangrijk om voort te bouwen op de lijn die we de afgelopen jaren hebben ingezet, waaronder de implementatie van de Flevolandse norm. Aan de aanpak van de georganiseerde criminaliteit en ondermijning geven we hoge prioriteit.

Dit wordt beschreven in het Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023. We werken in dit verband samen met de buurgemeenten en de politie. Plaatselijk wordt dit projectmatig opgepakt met het project Ondermijning en het project Weerbaar bestuur. Specifieke inzet is er op onder meer het gebied van jeugdhonken en horeca. Maar ook het toepassen van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) maakt daar onderdeel van uit. Zorg en Veiligheid In de afgelopen periode zijn er gesprekken geweest met verschillende ministeries. In die gesprekken zijn de geschiedenis van Urk geschetst, de uitdagingen waar we als gemeenschap voor staan en is aangegeven wat we al doen om hiermee aan de slag te gaan. Hierbij is ingezoomd op de aanpak van de jeugdhonkenproblematiek, het omzetten van het IJslands preventiemodel/DURF! van project naar programma, de Persoonsgerichte aanpak (PGA) en de projecten Weerbaar bestuur en Ondermijning. Om deze zaken goed op te kunnen pakken, hebben de ministeries van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken voor een periode van drie jaar € 1.506.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt onder meer ingezet om de kwartiermaker DURF!, de inzet op de PGA en de projectleiding van Verantwoord uitgaan te bekostigen. Om ervoor te zorgen dat deze inzet ook structureel

10

wordt geborgd, is het van belang om de vaste formatie met ingang van 1 januari 2023 uit te breiden met 1 fte adviseur Zorg en Veiligheid. Deze adviseur kan de werkzaamheden van tijdelijke krachten op termijn overnemen en voortzetten en aandacht geven aan onderwerpen zoals de PGA, mensenhandel (arbeidsuitbuiting), huiselijk geweld, nazorg exgedetineerden en crisismeldingen en advisering met betrekking tot de WVGGZ.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Organisatie op orde Om de huidige en toekomstige taken uit te kunnen blijven voeren en de dienstverlening op het vereiste niveau te houden, blijft de organisatie in ontwikkeling. Eind 2023 is het managementteam gestart met het opstellen van een strategisch personeelsplan. De uiteindelijke resultaten daarvan worden betrokken bij de kwalitatieve en kwantitatieve invulling van de vereiste formatie. Beleidsmatig, procedureel en instrumenteel zijn er in 2023 geen extra kosten naar voren gekomen. Op 5 april 2023 is overeenstemming bereikt over de nieuwe cao Gemeenten 2023. De salarissen zijn met terugwerkende kracht tot 2 januari 2023 eerst verhoogd met € 240,00 en daarna met 2%. De gemiddelde loonstijging is daarmee ongeveer 9% van de loonsom. Hiervoor zijn vanuit het Rijk dekkingsmiddelen beschikbaar gesteld, echter niet voldoende, zodat deze voor een deel uit onze eigen financiële middelen moeten worden gedekt. Nieuw in de cao Gemeenten 2023 is het recht van de medewerker om, als aan de daarvoor vastgestelde voorwaarden wordt voldaan, gebruik te maken van de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU). Ook hiervoor moet de werkgever zelf voldoende financiële middelen beschikbaar stellen.

De looptijd van deze regeling is van 31 januari 2023 tot 1 januari 2026, maar medewerkers kunnen uiterlijk 31 december 2025 alsnog kenbaar maken hiervan op een later moment gebruik van te willen maken. De uitloop geldt daardoor ook nog de jaren 2026, 2027 en 2028. Voor de financiële gevolgen hiervan is eerder al een reserve generatiepact gevormd. Informatiebeheer In 2023 is verder gewerkt aan de verbetering van het informatiebeheer en de archieffunctie. Gesprekken met onze toezichthouder, de provincie, tonen aan dat we op de goede weg zijn. De voortgang van ons verbeterplan ligt op schema (zie ook paragraaf Bedrijfsvoering).

11

Financiële toelichting programma: Bestuur Programma Bestuur

Begroting primitief

na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Algemeen bestuurlijke zaken

1.419.778

1.314.229

1.310.894

3.335

Openbare orde & veiligheid

1.478.109

2.201.645

2.108.006

93.639

Interne dienstverlening

6.385.881

7.584.264

6.991.343

592.921

Externe dienstverlening

617.287

711.611

675.220

36.391

Communicatie

487.457

558.915

607.288

-48.373

Totaal lasten

10.388.512

12.370.664

11.692.750

677.914

18.000

18.000

81.915

63.915

678.000

546.736

-131.264

Baten Algemeen bestuurlijke zaken Openbare orde & veiligheid Interne dienstverlening

241.414

233.602

417.390

183.788

Externe dienstverlening

330.331

330.331

280.710

-49.621

589.745

1.259.933

1.326.751

66.818

-9.798.767

-11.110.731

-10.365.999

744.732

77.437

77.437

77.437

-9.721.330

-11.033.294

-10.288.562

Communicatie Totaal baten

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

744.732

12

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Bestuur Subprogramma

Product

Algemeen bestuurlijke zaken

Raad en raadscommissies

Openbare orde & veiligheid

Openbare Orde en Veiligheid

lasten

V/N

9.119

baten

V

Apparaatskosten

Toelichting afwijking > € 30.000

V

Als gevolg van een aanpassing van de rekenrente is een lagere voorziening voor de Wet APPA toereikend. Hierdoor kan een bedrag uit de voorziening vrijvallen.

63.438

97.303

-131.264 V

Interne dienstverlening

V/N

950.537

N

181.144

V

Er is een relatie tussen de lagere uitgaven en de lagere ontvangsten. Er heeft minder inhuur plaatsgevonden, waardoor er ook minder specifieke uitkeringen vanuit het Rijk nodig waren. Aangezien op dit product personeelslasten worden begroot, heeft dit product een relatie met andere producten.

V

Het voordeel op de apparaatskosten heeft meerdere oorzaken: Een voordeel op de loonkosten dat voornamelijk veroorzaakt wordt door moeilijk vervulbare vacatures. Het gevolg hiervan is een hogere inhuur, omdat taken niet kunnen blijven liggen. Tenslotte is slechts een gedeelte van de stelpost CAO ontwikkelingen daadwerkelijk ingezet. Verder was de overhead die kon worden toegerekend aan het grondbedrijf niet begroot. Dit levert een voordeel op van € 265.000,Tenslotte is € 148.000 meer aan UWV uitkeringen ontvangen en € 42.000 aan loonkostensubsidies dan begroot.

Representatie

-56.917

2.772 N

V

De overschrijding heeft meerdere redenen, waarvan de grootste componenent de loonkosten van voorlichting zijn. Voor de rest zijn er hogere inkoopkosten van de kantine en representatiekosten.

13

Automatisering (overhead)

-301.165

-128

N

Externe dienstverlening

Bevolking en Burgerlijke Stand

45.249

N

-49.621 V

Communicatie

Voorlichting

Afwijkingen < € 30.000

-48.373

N

N

-

-17.839

477

677.914

66.818

Naast langer dan gedachte inhuur voor de projectleider ICT projecten was de inhuur van een helpdeskmedewerker noodzakelijk. Het project "Plaats en Tijd Onafhankelijk Werk vereiste meer inzet dan bij de tussenrapportage gedacht. Daarnaast waren extra licentiekosten noodzakelijk. Het voordeel aan de lasten heeft een relatie met de minderontvangst. Doordat er minder leges zijn ontvangen voor paspoorten etc, is er ook een lagere afdracht noodzakelijk aan het Rijk hiervoor. Het betreft hier personeelskosten die hoger zijn dan begroot.

Programma Wonen Inhoud • Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening • Omgevingswet • Beheer openbare ruimte • Beheer gemeentelijk vastgoed • Mobiliteit & bereikbaarheid • Milieu & vergunningverlening • Duurzaamheid & afval • Haven

Wat wilden we bereiken? Wonen Het creëren van voldoende en kwalitatief goede woonruimte is een belangrijke opgave voor de komende jaren. We willen de ruimte rondom Urk benutten voor het bouwen van woningen om bij te dragen aan de verlichting van de woningnood. We monitoren hiervoor de woningproductie en actuele behoefte van de verschillende doelgroepen. We stellen waar en wanneer nodig bij. Door het ontwikkelen van een visie en strategie voor bestaande inbreidlocaties kijken we waar slimme samenvoegingen van bestemmingen mogelijk zijn (denk aan cultuur, vrijetijdsbesteding, enz.) om de sociale samenhang te bevorderen. Hierbij is aandacht voor goedkopere woningen en kleinere woningen voor de verschillende doelgroepen, zodat ook de doorstroom op gang komt. We zoeken naar financiële instrumenten en marktpartijen die kunnen helpen in het aandragen van alternatieven om starterswoningen toegankelijk en bereikbaar te maken voor de doelgroep. Voor alternatieve woonoplossingen voor betaalbaar wonen, zoals bijvoorbeeld huurkoop, zoeken we partners die dit kunnen realiseren. De problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten wordt aangepakt. We dringen

14

de bezetting van de reguliere woningvoorraad door arbeidsmigranten terug. Daarnaast moet huisvesting van arbeidsmigranten voldoen aan (sociale) standaarden waar door de gemeente op toegezien wordt. We hebben daarbij oog voor de sociale en economische problematiek rondom arbeidsmigranten. Oude Dorp We stellen een gebiedsvisie op voor het Oude Dorp. Dilemma’s rond de betaalbaarheid van (onderhoud van) woningen, de duurzaamheidsopgave en het beschermd dorpsgezicht van Urk worden bespreekbaar gemaakt en aangepakt. De verkeersveiligheid en leefbaarheid moeten worden bevorderd en beschermd, met respect voor geschiedenis en cultuur. Het reguleren van het autoverkeer en het autoluw maken staan hierbij centraal. Verkeer Door de groei van Urk neemt ook het aantal verkeersbewegingen naar en binnen ons dorp toe. Om dit in goede banen te leiden wordt de komende jaren de verkeershoofdstructuur verbeterd en een Randweg aangelegd. Goede bereikbaarheid van Urk met het OV blijft belangrijk. Een goede verbinding tussen Urk en Lelystad heeft prioriteit. Milieu Met het oog op de nieuwe Omgevingswet (OW) wordt bestaand beleid aangepast of nieuw beleid ontwikkeld. Het doel daarbij is de goede kwaliteit van het Urker milieu te behouden dan wel te verbeteren. Daarbij dient het lokale beleid erop gericht te zijn om duurzaam en gezond te kunnen blijven wonen, werken en verblijven op Urk.

Dit binnen de kaders van onze Omgevingsvisie en voor de milieuaspecten zoals bodem, lucht en geluid. Voor deze aspecten zijn landelijke, regionale en (enkele) lokale kwaliteitsnormen vastgelegd. Voor een gezonde leefomgeving dient de gangbare situatie binnen deze normen te vallen en over het algemeen is dat ook het geval op Urk. Duurzaamheid De komende jaren wordt de door de raad vastgestelde duurzaamheidsvisie uitgevoerd. De thema’s hierbij zijn: energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. Deze thema’s worden uitgewerkt op de verschillende beleidsterreinen. Bij het vraagstuk van de energietransitie kijken we nadrukkelijk breder dan alleen wind en zon. Ook alternatieve bronnen moeten in een evenwichtige energiemix worden opgenomen. Omgevingswet Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling en milieu vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. De start van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. De verdere implementatie en inbedding in de gemeente en de gemeentelijke organisatie krijgt in deze raadsperiode haar beslag. Ook na inwerkingtreding van de wet is er de komende jaren nog veel werk te verzetten.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Wonen In december 2023 is het omgevingsprogramma Wonen 2.0 door het college vastgesteld. Het programma heeft als doel een actuele kwalitatieve en kwantitatieve basis te bieden voor woningbouwontwikkelingen. Op basis van het programma worden keuzes gemaakt voor de woningbouwprogrammering van inbreidings- en uitbreidingslocaties. Voor grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten is een project van start gegaan dat een plan voor definitieve- en tijdelijke huisvesting uitwerkt. Ook is een paraplubestemmingsplan Wonen uitgewerkt dat de grip op huisvesting van arbeidsmigranten in de woonwijken verbeterd.

15

De bouw van woningen in de Zeeheldenwijk is inmiddels op gang gekomen. Verschillende zorgaanbieders bouwen aan Het Erf en in de particuliere woningbouw zijn de eerste woningen gereed gekomen. Voor de locatie van de oude brandweerkazerne aan de Noord heeft het college stedebouwkundige kaders vastgesteld die wonen met zorg mogelijk maakt. Oude Dorp Fase 1 van de gebiedsvisie Oude dorp is afgerond. De bewoners is in een aantal bewonersavonden gevraagd naar de knelpunten in, en ambities voor het oude dorp. Als deze knelpunten en ambities helder zijn dan kan fase 2 van start. In fase2 worden maatregelen uitgewerkt die de knelpunten kunnen oplossen en de ambities kunnen realiseren. Verkeer Voor de Zeeheldenwijk, Port of Urk en de ontsluiting naar de toekomstige randweg zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd zodat het toekomstige verkeer in deze gebieden veilig en vlot kan doorstromen. Meerjarig onderhoudsplan gebouwen Medio mei 2023 is de vastgoednota gemeente Urk vastgesteld. Hierin is duidelijk en inzichtelijk gemaakt wat de investeringen en de omvang van het geactualiseerde onderhoudsbudget worden. Daarnaast is een aantal in het oog springende projecten uitgevoerd. Hierbij valt te denken aan: 1. Schuilplaats en extra openbaar toilet op begraafplaats ‘de Vormt’ zijn gerealiseerd. Bekostiging vanuit het krediet “uitbreiding begraafplaats de Vormt” 2.

Bij de gemeentewerf (Noorderzand 24) is voor 200.000,00 euro geïnvesteerd in noodzakelijk onderhoud, gepleegd, om het tot aan de nieuwbouw, een veilige en comfortabele werkomgeving te bieden. 3. Bij zwembad ‘t Bun is groot onderhoud gepleegd aan het dak en draagconstructie van het recreatiebad. Ook is er een nieuwe keuken en een gedeeltelijk nieuwe zitruimte gerealiseerd nabij de glijbaan. 4. Uitvoering gegeven aan optimalisatie van de klimatisering bij (enkele) scholen. Financiering mede door middel van de SUVIS-regeling, gesubsidieerd door het Rijk. Uitvoering Duurzaamheid Met het vaststellen van de omgevingsvisie is de stip op de horizon bepaald voor de verschillende duurzaamheidsthema's. De thema’s hierbij zijn: energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. Maar wat gaan we dan concreet doen? In 2023 is gewerkt aan het vertalen van de langetermijnvisie naar concrete acties voor de komende vier jaar. In concept is het uitvoeringsprogramma duurzaamheid gereed. Naast de inhoudelijke acties ligt een sterke nadruk op het creëren van bewustwording, kennisdeling en het monitoren van het effect van onze acties. Doorontwikkeling grondstoffenbeleid In 2023 is gewerkt aan een nieuw Grondstoffenplan 2024-2028 dat in 2024 richting raad zal komen. Dit plan moet zorgen voor er minder huishoudelijk afval en grip op de financiële kosten.

Implementatie Omgevingswet Met het oog op de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn in 2023 de laatste voorbereidingen getroffen om goed van start te gaan. Zo is het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) geïmplementeerd en de benodigde aanvullende software geïnstalleerd, zijn medewerkers opgeleid, de interne processen in lijn gebracht met de nieuwe wet en de nieuwe werkwijze met onze inwoners en ondernemers gecommuniceerd. Eind 2023 waren we klaar om te starten met de uitvoering van de Omgevingswet.

16

Financiële toelichting programma: Wonen Programma Wonen

Begroting primitief

na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Omgevingswet en vergunningverlening

1.257.834

1.721.445

1.811.242

-89.797

Woningbouw

563.301

217.005

713.988

-496.983

Mobiliteit & bereikbaarheid

257.598

232.598

242.082

-9.484

Milieu, duurzaamheid en afval

4.849.698

5.340.190

5.287.884

52.306

Beheer openbare ruimte

5.245.806

5.336.824

5.593.746

-256.922

Beheer gemeentelijke gebouwen

1.309.625

1.759.900

1.784.520

-24.620

Totaal lasten

13.483.862

14.607.962

15.433.460

-825.498

Omgevingswet en vergunningverlening

485.176

1.322.545

939.316

-383.229

Woningbouw

278.019

132.953

512.209

379.256

Mobiliteit & bereikbaarheid

21.362

21.362

60.155

38.793

4.144.448

4.877.960

4.709.724

-168.236

Beheer openbare ruimte

419.866

424.866

580.585

155.719

Beheer gemeentelijke gebouwen

68.009

67.041

41.261

-25.780

Totaal baten

5.416.880

6.846.727

6.843.250

-3.477

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-8.066.982

-7.761.235

-8.590.211

-828.976

469.700

600.700

647.161

46.461

-7.597.282

-7.160.535

-7.943.050

-782.515

Baten

Milieu, duurzaamheid en afval

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

17

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Wonen Subprogramma

Product

Omgevingswet en Bestemmings- en vergunningverlening structuurplannen

lasten

V/N

-17.092

baten 38.690

N

Bouw- en welstandstoezicht

-72.705

Volkshuisvestingszaken

Verkeersregelingen

355.367

-9.484

V

38.793

N

Milieu, duurzaamheid en afval

Gemeentereiniging

Voor de ondersteuning van de nieuwe adviescommissie ruimtelijke kwaliteit is meer intern advies gegeven. Dit leidt tot hogere interne advieskosten. N

N

Mobiliteit & bereikbaarheid

Betreft niet begrote bijdragen faciliterend grondexploitatie.

-421.919

-497.229

-111.018

V

62.243

N

Toelichting afwijking > € 30.000

V

N

Woningbouw

V/N

Als gevolg van een vertraging in de biedprocedure Zeeheldenwijk, wordt de verwachte ontvangst voor leges pas in 2024 gerealiseerd. De afwijking van circa € 500.000 op de lasten wordt veroorzaakt door kosten die gemaakt zijn voor het koudwarmte-net, water-net en electriciteits-net. De afwijking van circa € 350.000 aan baten wordt veroorzaakt door niet begrote grondverkopen en overige opbrengsten. Er zijn meer kosten gerealiseerd voor verkeersmaatregelen in de vorm van educatie. Deze kosten worden gedekt uit een specifieke uitkering, waardoor de baten hoger zijn dan begroot. De afwijking van circa € 110.000 op de lasten wordt veroorzaakt door een stijging van de kosten voor het verwerken van restafval en grondstoffen.

V De afwijking van circa € 60.000 op de baten wordt veroorzaakt door een hogere vergoedingen voor zwerfafval dan verwacht en een hogere afvalstoffenheffing.

18

Riolering en gemalen

-74.793

143.983

N

Milieutoezicht

240.523

V

-374.462

V

Beheer openbare ruimte

Onderhoud wegen, straten & pleinen

-156.233

N

28.145 N

Openbare verlichting

-78.342

V

31.685

N

Waterlossingen en sloten

De afwijking van circa € 75.000 op de lasten wordt veroorzaakt door hogere onderhoudskosten van gemalen.

66.666

V

V

Begraafplaatsen

-36.936

83.329

N

V

De afwijking van circa € 140.000 op de baten wordt veroorzaakt door een forse stijging van het bedrijfsmatige waterverbruik. Hierdoor is de opbrengst rioolheffing hoger uitgevallen dan was geraamd. De afwijking op de lasten wordt veroorzaakt door de regeling bestrijding energiearmoede waar de burgers niet volledig gebruik van hebben gemaakt. De kosten voor deze regeling worden gedekt door specifieke uitkeringen, waardoor er ook een afwijking ontstaat op de baten. De afwijking op de lasten wordt veroorzaakt door het inhalen van uitgesteld werk uit 2022 en hogere loonkosten dan begroot. Omdat er werk is uitgevoerd dat voor 2024 op de planning stond, is een afwijking op de lasten ontstaan. Daarnaast zijn er meer onderhoudskosten gemaakt voor het herstellen van ontstane schades. Hierdoor zijn de baten ook hoger uitgevallen dan geraamd, omdat er meer verhaalde schadebedragen zijn dan verwacht. De afwijking van circa € 70.000 op de lasten wordt veroorzaakt door lagere onderhoudskosten dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt door o.a. hogere loonkosten € 36.000 (zie voor algemene toelichting product apparaatskosten). De afwijking op de baten van circa € 83.000 wordt veroorzaakt door hogere begraafrechten.

19

Tractie 2 (overhead)

-76.528

N

Beheer gemeentelijke gebouwen

Bouwkunde gemeentelijke gebouwen

-33.691

-45.800

N

Huisv Singel (overhead)

-135.146

N

23.164

N

Huisv Noorderzand (overhead)

154.693

V

-

V

De overschrijding op de budgetten voor het onderhoud van de tractiemiddelen wordt veroorzaakt door een uitbreiding op het wagenpark en stijgende brandstofkosten. De afwijking van circa € 30.000 op de lasten wordt veroorzaakt door de realisatie van een nieuw toegangscontrolesyteem in het gemeentehuis. Daarnaast waren er veel storingen aan de klimaatinstallatie. Tevens is het museum overgegaan naar LED- verlichting. De afwijking van circa € 45.000 op de baten wordt veroorzaakt door een correctie van een subsidie verduurzaming gebouwen betreffende de jaren 2021 en 2022. De afwijking van circa €135.000 op de lasten wordt veroorzaakt door de realisatie van een nieuw toegangscontrolesyteem in het gemeentehuis. Daarnaast waren er veel storingen aan de klimaatinstallatie van het gemeentehuis. Vroegtijdige vervanging van enkele automatische schuifdeuren. Vanwege verscherpte eisen rondom brandveiligheid, aanpassingen aan de buiten(vlucht)deuren, aanbrengen extra brandscheidingen. Daarnaast is de kamer van de burgemeester gerevitaliseerd en zijn extra maatregelen tegen geluidsoverlast in de bestuursvleugel genomen. Vanwege niet verkrijgbare onderdelen aan de verlichting zijn we overgegaan naar LEDverlichting in het museum.

De lagere lasten van circa € 155.000 op de lasten wordt veroorzaakt doordat de uitvoering van achterstallig en groot onderhoud van de locatie Noorderzand grotendeels plaatsvindt in Q1-2024.

20

Afwijkingen < € 30.000

11.817

33.304

-825.498

-3.477

Programma Werken Inhoud • Economie (visserij) • Gebiedsontwikkeling (ruimtelijke ontwikkeling) • Grondbeleid/grondexploitaties • Onderwijs • Haven • Arbeidsmarktbeleid • Toerisme & recreatie

Wat wilden we bereiken? Strategie en visie De komende jaren ontwikkelen we een strategie en visie voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk en Port of Urk. Dit wordt uitgevoerd in het project nieuw wonen en nieuw werken. Vestigingsbeleid In 2023 is de uitgifte van Port of Urk voortvarend ter hand genomen met als insteek het juiste bedrijf op de juiste plaats op het juiste moment. Naast aandacht voor nieuwe werklocaties hebben we ook aandacht voor onze bestaande bedrijventerreinen. De komende jaren willen we een integrale bedrijventerreinenvisie opstellen, met als doel de bestaande terreinen ook op orde te houden. Dat willen we uitbreiden naar de andere bedrijventerreinen. Daarnaast is een goede stroom- warmte en water energie- en watervoorziening ook belangrijk. Initiatieven van ondernemers die hun afhankelijkheid op deze gebieden reduceren ondersteunen we. Zeker als hier ook aandacht bij is voor de circulaire economie. Maritiem Urk biedt veel kansen en mogelijkheden om de derde maritieme hotspot van Nederland te worden naast de maritieme Delta en Noord-Nederland. Met de komst van Port of Urk, binnendijks en buitendijks, de verbreding van de sluizen van Kornwerderzand en de verdieping van de vaargeul wordt dit nog duidelijker.

Urk wil daarmee ook een belangrijke internationale visverwerkingshub en blijft daarmee een belangrijk viscentrum in Europa blijven, mede door innovatie en duurzaamheid. We zetten in op het versterken van de maritieme en visverwerkende industrie als onderdeel van de agrarische regio Noordelijk Flevoland, Flevoland en Regio Zwolle. We behartigen de sociaaleconomische belangen van de visserij op Urk in Nederland en Europa via het bestuurlijk Platform Visserij. Ook visserijdiplomatie is hier een belangrijk onderdeel van. Kotters blijven welkom voor onderhoud en reparatie in de Urker haven. Groei ruimtelijk domein Urk groeit en daarmee ook het ruimtelijk domein. Om deze groei goed te laten verlopen zijn er de komende jaren verschillende onderzoeken nodig op het gebied van economische zaken, duurzaamheid, energievoorziening, een visie op het oude dorp, het versterken van de natuur rondom Urk, de vormgeving van ons ontwikkelbedrijf, huisvesting van

21

arbeidsmigranten, toekomstvisie gebiedsontwikkeling. Om de basis op orde te houden gaan we processen en systemen actualiseren en toekomstbestendig maken. Ook zal de groei van Urk een versterking van de organisatie vragen. Onderwijs Goed onderwijs is belangrijk voor de kansen op de arbeidsmarkt. Daarbij willen we hiermee ook de diversificatie van de economie stimuleren door meer banen te creëren voor diverser opgeleide jongeren en mogelijkheden voor startups te vergroten. We willen het maritieme onderwijs uitbouwen. Dat doen we op het gebied van binnenvaart-, zeevaart- en waterbouwonderwijs. De bijbehorende huisvestingsvraagstukken krijgen extra aandacht. Het basis- en speciaal onderwijs op Urk is essentieel voor de vorming van onze kinderen. De onderwijskundige visie en huisvesting dienen hand in hand te gaan met de ruimtelijke groei en maatschappelijke uitdagingen. Door een positief pedagogisch klimaat: jongeren moeten zich veilig voelen op school en in de samenleving. We willen het voortgezet- en beroepsonderwijs op Urk verbreden (denk o.a. aan HAVO, VWO en MBO). Hierbij is ‘zorg’ één van de sectoren waarmee we het lokale MBO willen uitbreiden. We stimuleren hulp bij digitale zelfredzaamheid en vermindering van laaggeletterdheid en taalachterstand. De Flevomeer Bibliotheek Urk heeft daarbij een belangrijke rol.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Strategie en visie Alle grond binnen onze gemeentegrenzen heeft een nuttige functie. De gronden die omgezet zouden kunnen worden naar de functie wonen en werken zijn zeer beperkt. We zijn in 2023 met de gemeente Noordoostpolder in gesprek geweest en onze economische plannen afgestemd. Ook is samen gewerkt aan een optimale uitwerking voor de toekomstige Spuiweg. Er is gewerkt aan een gezamenlijke ruimtelijke raakvlakkennotitie die de basis vormt voor strategische keuzes en betere oplossingen voor de inwoners en de samenleving. Vestigingsbeleid In 2023 is gewerkt aan het omgevingsprogramma Economie en aan de Visie integraal vestigingsbeleid. Beide zijn in de afrondende fase. In deze plannen beschrijven we hoe we de lokale economie kunnen faciliteren en bestaande bedrijventerreinen in goed conditie kunnen houden. Maritiem In 2023 is gewerkt aan het Visserij Ontwikkelplan. Samen met de andere visserijregio's is hieraan gewerkt. Voor Urk betekent dat er eenmalige gelden beschikbaar komt als cofinanciering voor diverse projecten die nodig zijn om de beperkingen van de zeevisserij te compenseren. Groei ruimtelijk domein Voor het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk is het bouwrijp maken gestart en zijn de eerste kavels toegewezen. Onder leiding van de provincie is gewerkt aan de voorbereidingen van de Spuiweg (voorheen Randweg).

Deze verkeert nu in het stadium van de Milieu effectrapportage. Als deze rapportage gereed is kan de beste keus voor een wegtraject worden gemaakt. Lemsterhoek De visievorming om van een bedrijfsgebied naar een gemengd gebied te komen is in volle gang en kan in 2024 worden afgerond.

22

Energienet Urk Middels een aanbesteding is er een partner (Inwarmte) gevonden waarmee wordt gewerkt aan een bedrijfsplan voor een koel-warmtenet. Huisvestingsplan onderwijs In 2023 is de leerlingenprognose geactualiseerd. Op basis daarvan is ook het integraal huisvestingsplan (met duurzame meerjarenonderhoudsplannen) aangepast. Werkgeversdienstverlening Als gemeente nemen we deel aan de arbeidsmarktregio RWF (Regionaal Werkbedrijf Flevoland). Er moet één herkenbaar loket komen, het regionale werkcentrum, waar alle werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor de ondersteuning en begeleiding die nodig is om mensen de stap naar een nieuwe baan te laten maken. Deze regionale werkcentra waarin gemeenten en UWV hun krachten bundelen en samenwerken met sociale partners en andere partijen, moeten zorgen voor een beter functionerende arbeidsmarkt doordat er meer arbeidsparticipatie, omscholing en doorstroom tot stand komt. Van deze regionale werkcentra is het de bedoeling dat iedere gemeente een eigen locatie heeft. Urk Werkt, ons werkgeversservicepunt (uitgevoerd door Concern voor Werk) zal hierin een grote rol gaan spelen. Dit is een wettelijke verplichting vanuit de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Suwi). De taken die bij de lokale werkgeversservicepunten worden neergelegd groeien en daarmede ook de kosten.

De rol die de arbeidsmarktregio inneemt wordt ook steeds groter, daarom is er in 2023 een nieuwe verhalende beschrijving van de te realiseren doelen en bestuurs- en overlegstructuur vastgesteld binnen het RWF.

23

Financiële toelichting programma: Werken Programma Werken

Begroting primitief

na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Onderwijs

4.242.761

6.272.869

5.727.079

545.790

Economie wo havens

1.728.748

1.956.476

1.983.859

-27.383

Grondbeleid/grondexploitaties

22.170.715

24.703.954

16.491.558

8.212.396

Werk & Inkomen

5.390.569

6.557.982

10.154.714

-3.596.732

833.944

241.400

353.183

-111.783

34.366.737

39.732.681

34.710.392

5.022.289

Onderwijs

1.402.674

2.129.474

1.633.632

-495.842

Economie wo havens

1.045.056

1.279.844

1.510.206

230.362

Grondbeleid/grondexploitaties

22.367.399

25.029.155

16.682.209

-8.346.946

Werk & Inkomen

2.167.461

2.591.810

7.204.294

4.612.484

Financiën

40.348.797

40.316.412

41.975.705

1.659.293

Totaal baten

67.331.387

71.346.695

69.006.047

-2.340.648

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

32.964.650

31.614.014

34.295.655

2.681.641

-104.667

1.926.095

2.108.525

182.430

32.859.983

33.540.109

36.404.180

2.864.071

Financiën Totaal lasten

Baten

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

24

Financiële afwijkingen: meer dan € 30.000, programma Werken Afwijking - is negatief + is postief

Werken Subprogramma Onderwijs

Product Peuterspeelzaal

lasten

V/N

-42.518

baten 42.518

N

Bijzonder basis onderwijs

399.242

V

-402.500

V

Bijzonder voortgezet onderwijs

46.636

Leerlingenvervoer

91.180

Bedrijfsacquisitie

223.896

N

Het voordeel op de lasten wordt veroorzaakt door minder dan begrote vraag naar leerlingenvervoer.

-5.064

-111.283

N

128.617

N

Havens recreatief

Het voordeel op de lasten wordt veroorzaakt door wel begrote, maar niet uitgegeven huurkosten

N

V

Haven bedrijfsmatig

N

-127.970 V

Economie wo havens

N

-812

51.251

-23.999

V

31.419 N

Toelichting afwijking > € 30.000 Zowel de afwijking in de lasten en de baten betreffen de voorziening Kindcentrum die via de exploitatie in de voorziening Gebouwenbeheer gestort wordt. De lagere lasten worden veroorzaakt door lager dan verwachte subsidies in het kader van duurzaamheidsmaatregelen voor het onderwijs. De lager dan begrote ontvangst heeft hier een relatie mee. Het betreft hier ontvangen bijdragen vanuit het Rijk.

-7.078 V

V Leerplicht en educatie

V/N

V

Het voordeel op de lasten is het gevolg van nog niet geeffectueerd beleid, de lagere baten betreft een lager dan geraamde ontvangst vanuit een specifieke uitkering. Afwijking is technisch van aard en wordt veroorzaakt door het splitsen van de werkelijke en begrote kosten op verschillende budgetten. De afwijking van circa € 110.000 aan lasten wordt veroorzaakt door meer gas en elektrakosten. Dit staat in de relatie met de afwijking op de baten. De afwijking van circa € 130.000 aan baten wordt veroorzaakt door een hogere opbrengst op de sta- en liggelden en de stroom en water opbrengsten. De afwijking van circa € 30.000 op de baten wordt veroorzaakt door meer stagelden van de camperplaatsen.

25

Veiling IJsselmeervis

-110.477

78.271

N

Deelnemingen nutsbedrijven

4.034

V

-30.913 V

Grondbeleid Bouwgrondexploitaties /grondexploitaties

8.212.396

N

-8.346.946 V

Werk & Inkomen Uitvoering algemeen

De afwijking van circa € 110.000 aan lasten wordt veroorzaakt door de aanschaf van een administratief programma die niet in de begroting was opgenomen.

-63.868

N

N

Arbeidsreïntegratie

-76.572

N

Gebundelde uitkering (BUIG)

33.595

Inburgering en integratie

-3.858.870

Besluit Bijstand Zelfstandigen

368.983

V

568.534

V

4.214.365 N

V -170.414

V

N

De afwijking op de baten van circa € 80.000 wordt veroorzaakt door hogere opbrengst die gerealiseerd bij de veiling. De afwijking op de baten van circa € 30.000 wordt veroorzaakt doordat de Bank Nederlandse Gemeenten over 2023 geen dividend heeft uitgekeerd. Het nadeel op de grondexploitaties wordt veroorzaakt doordat in de begroting niet de cijfers van de geactualiseerde grondexploitaties van december 2022 waren opgenomen. Hogere lasten worden veroorzaakt door hoger dan begrote loonkosten en meer inhuur (zie ook algemene toelichting product apparaatskosten) Hogere lasten worden veroorzaakt door een hogere bijdrage aan de uitvoeringsorganisatie Meerontvangsten in het kader van BUIG. De afwijking op zowel de lasten als de baten wordt veroorzaakt, doordat de Oekraïne gelden niet zijn opgenomen in de begroting. De lagere lasten worden veroorzaakt door een minder dan noodzakelijke voorziening, lagere inhuurkosten en lagere verzoeken byzondere bijstand. De afwijking op de baten van circa € 170.000 wordt veroorzaakt door minder afgeloste uitkeringen.

26

Financiën

Treasury

-45.883

148.625

N

Uitkering Gemeentefonds

-43.910

V

1.229.383

N

V

Per saldo een positief resultaat van € 103.000 op een totaal geraamde kostenpost van € 1,5 mln. De oorzaken zijn een samenstel van de afwijkingen van de investeringsplanning, het liquiditeitenverloop en de uitkomsten van de renteverwachting. Ook was het effect nog niet in de begroting verwerkt van het feit dat over het saldo schatkistbankieren sinds het derde kwartaal 2022 rente vergoed wordt. De stelpost prijsmutatie/inflatie geeft een negatief resultaat in 2023 van € 43.000. De stelpost is in 2023 meer ingezet voor de prijsontwikkelingen dan was geraamd. De effecten van de september en december circulaire zijn hoger uitgevallen.

Uitvoering wet WOZ

-33.505

-

N

Onroerende Zaakbelastingen

1.021

259.361

V

Afwijkingen < € 30.000

V

941

49.955

5.022.289

-2.340.648

De afwijking op de lasten van circa € 33.000 wordt veroorzaakt doordat er meer bezwaarschriften zijn ingediend door WOZ-bureaus, wat resulteerde in meer personele inzet. Tevens is de wettelijke kostenvergoeding voor deze bureaus gestegen. De afwijking op de baten van circa € 260.000 wordt veroorzaakt doordat de waarde van de bouwgrond toegenomen is i.v.m. de uitbreiding Port of Urk en de Zeeheldenwijk. Hiermee stijgen ook de OZB opbrengsten.

27

Programma Leven Inhoud • Sociaal domein • Jeugd • Gezondheidszorg • Kunst & cultuur • Archief • Sport • Bewegen • Inkomen • Minimabeleid & schuldhulpverlening

Wat wilden we bereiken? Gezondheidszorg, sport en bewegen We zetten in op bovenlokale zorginfrastructuur. We kijken samen met onze zorgpartners naar eHealth mogelijkheden. Tegelijkertijd blijven we staan voor inzet van de extra ambulancepost op Urk. De vele (landelijke, regionale en lokale) ontwikkelingen maken het nodig een analyse te verrichten naar de lokale zorginfrastructuur. Bewegen en verantwoorde ontspanning zijn gezond en belangrijk voor een gezonde leefstijl, of dit nu individueel of in clubverband geschiedt. We bevorderen daarom goede faciliteiten en accommodaties. Verantwoorde sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid. Ook heeft sport voordelen voor sociale verbanden, voor gezag, het rekening houden met elkaar, het bijbrengen van orde en regel, waarden en normen. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving Verankering van DURF! en het IJslandse preventiemodel blijven we via een programmatische aanpak doorontwikkelen. Denk daarbij onder andere aan begeleide vrijetijdsbesteding, ouderbetrokkenheid en preventie en handhaving. Daarbij willen we ook bruggen bouwen met andere sectoren. Met de verankering van Durf! zoeken we (nog) meer de verbinding met het beleidsveld Veiligheid. Samen worden diverse zaken opgepakt, zoals een Visie Verantwoord Uitgaan op Urk en de persoonsgerichte aanpak.

Jeugdzorg en WMO De aanbesteding van Jeugdhulp met Verblijf en ontwikkelingen bij zorgaanbieders vraagt veel bestuurlijke en ambtelijke aandacht. In meerjarenperspectief komt het beschikbare budget onder druk te staan. Vanuit de WMO vragen de regionaal te maken afspraken rond de decentralisatie Beschermd Wonen en regiovisie Veilig Thuis onze aandacht. Los van deze ontwikkelingen vinden we het belangrijk dat de algemene voorzieningen en preventieve activiteiten goed aan blijven sluiten bij de reguliere zorgverlening in de Jeugdzorg en de WMO. Waar nodig ontwikkelen wij zaken door. Inburgering Met de nieuwe Wet inburgering, die per 1 januari 2022 is ingegaan, hebben gemeenten een regierol gekregen in het nieuwe inburgeringsstelsel. Het doel van de nieuwe wet is dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk meedoen in Nederland en zo snel mogelijk werk vinden. De belangrijkste verandering is dat sinds 1 januari 2022 gemeenten verantwoordelijk zijn voor de inburgering van zowel asielmigranten als gezinsmigranten. Gemeente Urk heeft samen met de gemeente Noordoostpolder de invoering van de wet voorbereid en de inkoop geregeld. De wet wordt op dit moment geïmplementeerd in de gemeente Urk en vraagt veel

28

extra inzet. Samenwerking tussen de inburgeraar, de gemeente en partners is cruciaal om de doelen van deze wet te behalen. Minimabeleid en schuldhulpverlening De huidige mondiale ontwikkelingen hebben een weerslag op ieder huishouden. De inflatie is in de afgelopen maanden naar recordhoogte gestegen. Zo treffen de stijgende energielasten niet alleen de burgers, maar ook het bedrijfsleven. Daarnaast worden de huidige saneringsvoorstellen rond de visserij vanuit Werk en Inkomen met argusogen gevolgd. Dat vraagt van ons een actief minimabeleid waarbij vroegsignalering van schulden een belangrijke rol speelt. Sportgelegenheden Om aan de nieuwe wetgeving voor het bewegingsonderwijs te voldoen moet de capaciteit van sportgelegenheden worden uitgebreid. Daarbij willen we sport stimuleren door de sportaanbieders op Urk meer ruimte te geven om te groeien of te vernieuwen.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Gezondheidszorg, sport en bewegen In 2023 is regionaal het Regiobeeld en -plan samengesteld. Hierin worden voor de Flevolandse gemeenten diverse zaken benoemd op gezondheidsgebied. Dit diende mede als basis voor de regionale speciale uitkering "Gezond en actief leven akkoord" (SPUK GALA) aanvraag. Deze kan gezien worden als een analyse zoals die in het coalitieakkoord vermeld staat. De lokale SPUK GALA aanvraag heeft in 2023 een start gemaakt en gaat met name in op de gezonde leefstijl. In deze aanvraag wordt ook rekening gehouden met moties die in de gemeenteraad zijn aangenomen. Dat de ambulancezorg een blijvende aandacht krijgt blijkt uit het feit dat de portefeuillehouder Gezondheidszorg betrokken is bij een landelijk onderzoek naar de aanrijtijden. Daarin behartigt hij de belangen voor Urk. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving Steeds meer en meer raakt DURF ingebed in het gemeentelijk beleid. De (wettelijke) kaders voor deze programmatische aanpak zijn vastgelegd in het programmaplan en het strategisch communicatieplan. Vanuit DURF worden verbindingen gelegd met andere beleidsterreinen. Zoals die van Veiligheid, met het thema Verantwoord Uitgaan op Urk en de persoonsgerichte aanpak. De samenleving wordt uitgenodigd tot het indienen van initiatieven voor verantwoord uitgaan.

Die kunnen in aanmerking kunnen komen voor een stevige financiële bijdrage in de realisering daarvan. Jeugdzorg en WMO De Jeugdwet verplicht gemeenten om voor de zwaardere vormen van hulpverlening samen te werken. De samenwerking gaat om de inkoop van de meeste zware/complexe vormen van zorg op het terrein van jeugdzorg. Een nieuwe aanbestedingsprocedure kon niet tijdig afgerond worden. Om deze opgave tot een goed eind te brengen is een vergaande samenwerking binnen de regio nodig. Gelukkig gaat het voor onze gemeente om kleine aantallen jongeren die een indicatie krijgen voor deze dure vorm van zorg. Op de regionale WMO-agenda stond met name de door-decentralisatie Beschermd Wonen en de bekostiging van Veilig Thuis Flevoland. Voor de lokale Jeugdhulp en Wmo zijn in 2023 nieuwe beleidsregels en nieuwe integrale verordening vastgesteld. Deze maken het mogelijk voor de toegangsmedewerkers (klantmanagers) om integraal de hulp-opmaat aanvragen van inwoners te behandelen. Het omzetten van bestaande zorgcontracten naar (gedeeltelijk) nieuwe aanbieders heeft daarnaast veel inzet gevraagd. Inburgering

29

De Inburgeringswet van 2021 is inmiddels geland binnen de gemeente Urk. De knelpunten komen daarom steeds meer aan het licht. De uitdagingen liggen vooral op het gebied van inkomen en arbeidsparticipatie. De komende periode staat in het teken van het onderzoeken van de mogelijkheden binnen de kaders van de wet. Het doel is om inburgering zoveel mogelijk in te vullen op een manier die snellere arbeidsparticipatie onder statushouders stimuleert en toelaat. Minimabeleid en schuldhulpverlening Naast preventie hebben we ook in 2023 ingezet op vroegsignalering. Dit is dé manier om te voorkomen dat betalingsachterstanden verder oplopen en zich ontwikkelen. Uit data blijkt dat de diverse inkomensregeling onvoldoende benut zijn. Sportgelegenheden Initiatieven zijn ontplooid en een structurele oplossing komt door de realisatie van gymlokaal in Oranjewijk en sporthal in Zeeheldenwijk. Sporthal Zeeheldenwijk en Gymzaal Oranjewijk Voor het bewegingsonderwijs vindt een wetswijziging plaats. Per 1 augustus 2023 is het verplicht geworden voor het primair onderwijs twee uur (verdubbeling) bewegingsonderwijs te geven. Om het bewegingsonderwijs volledig te faciliteren zijn vier extra zaaldelen nodig en wel in de Oranjewijk één en in de Zeeheldenwijk drie, in verband met de maximale loopafstand tot een school. Sportaanbieders op Urk hebben geen mogelijkheid te groeien of te vernieuwen.