Concept GVVP versie 11 maart 2021.pdf

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Recreatief fietsen Niet alleen de utilitaire fietsinfrastructuur is in ontwikkeling, ook recreatieve fietspaden worden steeds vaker gebruikt. In de natuurgebieden ten noorden van Urk, het Urkerbos en het Urkerveld, zijn er ambities om nieuwe recreatieve fietsroutes te realiseren. Het recent geopende fietspad door het Urkerveld toont aan dat er een sterke behoefte is aan een goede recreatieve fietsinfrastructuur. Daarom zijn er plannen om nog meer routes binnen de gemeente aan te leggen, waaronder een speciale mountainbikeroute.

Figuur 3.14: De nieuwe recreatieve fietsroutes ten noorden van Urk

32

Fietsparkeren Net als voor autoparkeren, worden voor het bepalen van het aantal fietsparkeerplaatsen bij een bepaalde nieuwe functie kencijfers gebruikt. De fietsparkeernormen voor Urk zijn opgenomen in de Notitie parkeernormen Urk 2014-1e herziening. Bij aanvragen wordt op dezelfde manier beoordeeld als bij autoparkeren.

Bovenstaande vertaalt zich in de volgende ambities voor het fietsverkeer:

Het realiseren van een herkenbare, veilige, aaneengesloten en fijnmazige fietsstructuur Het realiseren van verkeersveilige en uniforme gelijkvloerse fietsoversteken

Het toekomstige wensbeeld voor het fietsverkeer ziet er als volgt uit:

Het uitbreiden en opwaarderen van de recreatieve fietsinfrastructuur

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

33

Figuur 3.15: Toekomstig wensbeeld fietsverkeer

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

34

3.3

Vrachtverkeer

Door de snelle economische groei van Urk is een goede externe bereikbaarheid van groot belang. De Domineesweg vormt de directe verbinding tussen de bestaande bedrijventerreinen van Urk en de A6. De economische groei binnen de gemeente Urk zal zich naar verwachting doorzetten door de ontwikkeling van het Binnendijks Bedrijventerrein, de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland en de groei van bestaande bedrijven.

3.3.1

Parkeren vrachtwagens Op het gebied van het parkeren van vrachtwagens is op Urk momenteel geen specifiek beleid beschikbaar. Wel geldt tussen 18:00 en 8:00 uur voor de gehele bebouwde kom een parkeerverbod voor vrachtwagens langer dan 6 meter, met uitzondering van de industrieterreinen. Dit houdt in dat er ’s avonds en ’s nachts nergens op de openbare weg vrachtwagens geparkeerd mogen worden, behalve op de industrieterreinen.

Huidige situatie

De bestaande en toekomstige economische activiteit concentreert zich aan de zuidzijde van Urk op de bedrijventerreinen Lemsterhoek, Kamperhoek en Zwolse Hoek. Alle bedrijventerreinen zijn gelegen aan goed ingerichte ontsluitingswegen. Daarnaast zijn belangrijke bestemmingen voor vrachtverkeer de verschillende winkelcentra op Urk, die tijdig moeten worden bevoorraad. Het meeste vrachtverkeer rijdt via de Domineesweg van en naar de A6. Ook de verbinding met Emmeloord via de Urkerweg is in dit kader belangrijk. Echter, gezien de verwachte verkeersgroei in de komende jaren is vooral de capaciteit van de Domineesweg een aandachtspunt. Uit de diverse modelberekeningen komt naar voren dat zonder Randweg de Domineesweg te druk wordt en er vertraging optreedt in de spitsen. Vooral bij kruispunten stokt de verkeersafwikkeling. Ook de aansluiting op de A6 loopt op termijn tegen de maximale capaciteit aan.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Er zijn echter regelmatig klachten over overlast, juist op de industrieterreinen. Overlast als gevolg van het laden en lossen valt hier niet onder. In nieuwe situaties wordt het laden en lossen wel meegenomen in de omgevingsverordening, omdat ook hiervan hinder kan worden ondervonden.

35

Het ontbreken van een langparkeervoorziening voor (buitenlandse) vrachtwagens, kan een oorzaak van de overlast zijn. De gemeente Urk faciliteert vooralsnog niet in een centrale parkeervoorziening, maar zet in op het oplossen van de parkeerproblematiek van vrachtwagens door stringentere handhaving.

Vrachtverkeer in het Oude Dorp De gemeente Urk heeft, vanwege de beperkte ruimte, het voornemen om een inrijverbod voor vrachtwagens langer dan 12 meter in te stellen voor het Oude Dorp. Het Oude Dorp moet echter wel bereikbaar blijven voor vrachtwagens tot 12 meter, voor bijvoorbeeld de bevoorrading van winkeliers of het bezorgen van grote spullen bij bewoners. Voor uitzonderingen (bijvoorbeeld bakkers, die met grotere vrachtwagens worden bevoorraad) worden ontheffingen verleend. Een te onderzoeken optie is het realiseren van een overslagpunt op één van de bedrijventerreinen, van waaruit de kern van Urk op kleinere wijze (mogelijk elektrisch) kan worden bevoorraad.

3.3.2

Toekomstbeeld vrachtverkeer

De bestaande bedrijventerreinen op Urk zijn aan of nabij gebiedsontsluitingswegen gesitueerd. Gezien de verwachte ruimtelijke ontwikkelingen ten zuiden van Urk is de capaciteit van de Domineesweg een aandachtspunt. Op de Domineesweg, van en naar de aansluiting met de A6, wordt in de meeste ontwikkelscenario’s een forse verkeerstoename voorzien.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Figuur 3.16: Aansluiting Urk, cruciaal in de externe bereikbaarheid

De ruimtelijke ontwikkelingen aan de randen van Urk betekenen daarom dat er maatregelen nodig zijn om de verwachte verkeersgroei op te vangen. Voor het vrachtverkeer is met name de Domineesweg van belang. De aanleg van een Randweg ontlast de potentiële knelpunten op de Domineesweg en zorgt voor een goede bereikbaarheid van zowel de bestaande als de geplande bedrijventerreinen aan de zuidzijde van Urk.

36

Langparkeerterrein voor vrachtwagens op het Binnendijks Bedrijventerrein

3.4

Openbaar vervoer

Het ontwikkelen van een langparkeerterrein voor vrachtwagens kan de overlast van geparkeerde voertuigen in de toekomst terugdringen. Een logische plek voor een langparkeerterrein is het Binnendijks Bedrijventerrein. Daarom dient binnen het Binnendijks Bedrijventerrein te worden gezocht naar een geschikte locatie, zodat hier bij de uitgifte van percelen rekening mee kan worden gehouden.

3.4.1

Huidige situatie

Voor het openbaar vervoer is Urk afhankelijk van bussen. De buslijnen 141 en 641 verbinden Urk met Emmeloord en Kampen, waarbij lijn 641 doorrijdt naar Zwolle en lijn 141 in Kampen aansluit op de Blauwnetverbinding naar Zwolle. Lijn 141 rijdt de gehele dag en lijn 641 rijdt alleen tijdens de spits. Met bijna 1.750 instappers per dag is lijn 141 de meest gebruikte lijn in de huidige concessie IJsselmond.

Bovenstaande vertaalt zich in de volgende ambities voor het vrachtverkeer:

■ Realiseren Randweg (Verbinding Staartweg-Urkerweg-Domineesweg) Handhaving parkeren (buitenlandse) vrachtwagens ■ Instellen inrijverbod voor vrachtwagens langer dan 12 meter in het Oude Dorp ■

■ Alternatieve wijze van bevoorraden voor het Oude Dorp ontwikkelen

■

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

(Bron afbeelding: www.duurzaamurk.nl)

37

Daarnaast zijn er nog de buslijnen 149 en 681. Buslijn 149 rijdt van het gemeentehuis via Zwolse Hoek naar de aansluiting op de A6. Hier kunnen reizigers overstappen op lijn 140. Buslijn 681 is een scholierenlijn die van Urk naar Kampen rijdt via Tollebeek, Emmeloord en Nagele/Ens.

Het openbaar vervoer is daardoor geen concurrerend alternatief voor de auto. Een ander knelpunt is het ontbreken van openbaar vervoer op zondag. Dit betekent dat uitwonende studenten niet op zondagavond al naar hun studieadres kunnen reizen.

3.4.2

Route buslijnen 141 en 641 De route van lijn 141 binnen Urk is echter niet optimaal. Er wordt gereden in een grote éénrichtinglus waarbij alleen de haltes Winkelcentrum en Ransuil in twee richtingen bediend worden. Voor deze lus is 18 minuten per rit nodig. Naast de in sommige gevallen onnodig lange reistijd en onnodig hoge kosten als gevolg van het kilometertarief, heeft deze route ook een negatieve uitwerking op de verkeersveiligheid en zorgt voor overlast in de wijken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er al langere tijd gesproken wordt over een alternatieve route op Urk. De busroutes voeren momenteel deels door woonstraten, waardoor de verkeersveiligheid op bepaalde locaties onder druk staat. Ook legt het busverkeer een zware claim op het onderhoud van de wegen, die niet zijn ontworpen op een dergelijke hoeveelheid zwaar verkeer. Daarnaast ontstaat hierdoor trillingsoverlast in de aangelegen woningen. Het overgrote deel van de busreizigers op Urk bestaat uit scholieren en studenten. Niet alleen het hoge autobezit is hiervan de oorzaak, maar ook de kwaliteit van de ov-verbindingen. Urkers die bijvoorbeeld met het openbaar vervoer naar Lelystad willen, moeten op een andere lijn overstappen bij de aansluiting met de A6.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Toekomstbeeld openbaar vervoer

In april 2019 is de Visie op openbaar busvervoer op Urk aangenomen door de gemeenteraad. Het concentreren van de lijnvoering op gebiedsontsluitingswegen en een rechtstreekse verbinding van Urk met Lelystad zijn hierin nadrukkelijke wensen van de gemeente. Uitgangspunt is dat grote (gelede) bussen op de Singel, Urkerweg, Domineesweg en op termijn de Michiel de Ruyterallee worden gebundeld. Daarnaast moet, omdat in de nieuwe concessie elektrisch rijden uitgangspunt is, op Urk wellicht worden gezocht naar een locatie om bussen op te laden. Dit laatste hangt af van de uiteindelijke lijnvoering en dienstregeling in de nieuwe concessie die na een nieuw aanbestedingstraject vooralsnog in 2023 van start gaat. Op het gebied van openbaar vervoer zijn er de volgende vraagstukken, die momenteel worden uitgewerkt: ■ Is het wenselijk om de routes van de lijnen 141 en 641 te strekken? ■ Is het nodig om laadinfra (pantograaf) te realiseren op een nog in te richten eindpunt op Urk? Het aanleggen van laadinfrastructuur voor bussen is afhankelijk van het al dan niet strekken van de routes van de buslijnen 141 en 641. De provincie Flevoland ziet als concessieverlener richting de toekomst een aantal grote veranderingen in het busvervoer plaatsvinden.

38

Het traditionele busvervoer maakt steeds meer plaats voor alternatieve mobiliteitsdiensten. De bus zal zich meer gaan richten op grote reizigersstromen waarbij snelheid, prijs en comfort van groot belang zijn. Dit betekent in de praktijk het strekken van buslijnen en het niet langer bedienen van wijken met een beperkt aantal instappers. Ook het rijden in lussen, zoals nu gebeurt, wordt zoveel mogelijk vermeden. Het streven is om haltes in twee richtingen te bedienen ten behoeve van de reistijd en het vermijden van onnodig hoge kosten voor reizigers. Belangrijk is om het openbaar vervoer op Urk in de toekomst goed bereikbaar te houden. Voor- en natransport is hierbij een belangrijk criterium. Al met al lijkt het strekken van buslijnen op Urk in eerste instantie de volgende voordelen te hebben: ■ Snellere route; ■ Lagere kosten voor de reizigers; ■ Duidelijk eindpunt op Urk maakt stilstand in Emmeloord waarschijnlijk overbodig; - Dit biedt een reistijdwinst voor reizigers die over Emmeloord Busstation heen reizen; ■ Efficiëntere inzet van dienstregelinguren; ■ Verbetering van de verkeersveiligheid op Urk; ■ Afhankelijk van de benodigde rijtijd zorgt laden van de elektrische voertuigen op Urk mogelijk voor een gunstige dienstuitvoering.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

39

Denkrichtingen voor het strekken van buslijnen Voor het strekken van de buslijnen zijn drie verschillende denkrichtingen onderzocht:

Optie 1: Via de Staartweg in twee richtingen Deze optie combineert het strekken van de lijn met een goede oppervlaktedekking op Urk. De toenemende afstanden voor het vooren natransport blijven beperkt. Tegelijkertijd worden wel de minder toegankelijke wegen gemeden, waardoor de verkeersveiligheid toeneemt. Deze route wordt in twee richtingen gereden.

Optie 2: Via de Nagel Net als bij optie 1 is ook deze een optie een combinatie van strekken en oppervlaktedekking. De afstanden voor het voor- en natransport zijn gemiddeld genomen iets langer dan bij optie 1. Deze route wordt in twee richtingen gereden.

Figuur 3.18: Optie 2: Via Nagel Optie 3: Via Staartweg in één richting

Figuur 3.17: Optie 1: Via Staartweg in twee richtingen

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Dit is een variant op optie 1. In plaats van het rijden in twee richtingen wordt er, komende vanaf Emmeloord, een éénrichtinglus gereden via het Toppad richting de Staartweg en via de Singel weer richting Emmeloord. Dit is een meer voordelige variant dan optie 1, maar voor reizigers minder aantrekkelijk.

40

voldoende en kwalitatief hoogwaardige stallingsmogelijkheden dan ook een belangrijk aandachtspunt. Goede fietsparkeervoorzieningen dragen bij aan de aantrekkelijkheid van de (elektrische) fiets als vervoermiddel. Zeker als de buslijnen op Urk in de toekomst worden gestrekt, wordt de kwaliteit van het vooren natransport belangrijker. In het concept uitvoeringsprogramma van Tour de Force zijn maatregelen benoemd die moeten bijdragen aan de realisatie van het uiteindelijke doel: 20 procent meer fietskilometers in 10 jaar tijd.

Figuur 3.19: Optie 3: Via Staartweg in één richting Voorkeursoptie Als voorlopige conclusie is gesteld dat de voordelen van optie 1 zwaarder lijken te wegen dan optie 2, al staat daar tegenover dat het voor- en natransport bij optie 1 in veel gevallen meer toeneemt dan bij optie 2. Bij optie 1 wordt de busroute optimaal gestrekt via de Urkerweg. Het zorgt voor de snelst mogelijke route maar heeft als nadeel dat het voor- en natransport flink toeneemt. Combinatie openbaar vervoer-fiets In het Tour de Force-programma worden het openbaar vervoer en de fiets als een ‘gouden combinatie’ beschreven voor afstanden boven de tien kilometer, mits de condities kloppen. Goede fietsparkeervoorzieningen bij overstaplocaties zijn hiervoor van groot belang. Bij de realisatie van een centraal busstation op Urk is het bieden van

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Aan de groei van het fiets- en stallingsgebruik zitten echter ook grenzen. Daarom wordt gekeken naar innovaties om de beschikbare stallingscapaciteit beter te benutten. Zaken als bewegwijzering naar stallingen en vrije plekken kunnen hier bijvoorbeeld bij helpen. Directe busverbinding Lelystad Een wens die de gemeente Urk al langere tijd heeft is het realiseren van een directe busverbinding tussen Urk en Lelystad. Nu moeten reizigers vanaf Urk namelijk eerst met buslijn 149 naar de halte bij de aansluiting op de A6 reizen om op de bus naar Lelystad te kunnen stappen. Eén van de randvoorwaarden in de nieuwe OV-concessie is dat de directe verbinding met Lelystad in 2023 ingaat.

41

Op dit moment wordt er door de Provincie Flevoland, in samenwerking met de gemeenten Lelystad, Noordoostpolder en Urk een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar het verbeteren van de OVverbinding Lelystad - Urk/Emmeloord. De resultaten hiervan kunnen mogelijk in de nieuwe concessie worden meegenomen.

Voorgaand vertaalt zich in de volgende ambities voor het openbaar vervoer:

Optimaliseren busroutes op Urk (mogelijk strekken) ■ ■ Concentreren lijnvoering op gebiedsontsluitingswegen ■ Een rechtstreekse busverbinding van Urk naar Lelystad ■ Nieuwe locatie busstation Urk, inclusief laadinfrastructuur elektrische bussen (afhankelijk van lijnvoering) ■ Voldoende en kwalitatief hoogwaardige stallingsmogelijkheden voor fietsen bij openbare voorzieningen

Het toekomstige wensbeeld voor het openbaar vervoer, waarbij rekening is gehouden met een route langs de Zeeheldenwijk via Ensgat of een afzonderlijke busbaan (op de bouwweg), ziet er als volgt uit:

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

42

Figuur 3.20: Toekomstig wensbeeld openbaar vervoer

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

43

3.5

Verkeersveiligheid

3.5.1

Objectieve verkeers(on)veiligheid

Er zijn op Urk geen grote ongevalsconcentraties (black spots) met meer dan vijf vergelijkbare ongevallen op dezelfde locatie. De afgelopen jaren is het aantal ongevallen echter wel toegenomen. Dit is gelijk aan de landelijke trend en is voornamelijk te wijten aan meer ongevallen waarbij fietsers betrokken zijn. In de onderstaande grafiek 8 is het aantal verkeersongevallen op Urk over de periode 2014 (januari) – 2020 (september) weergegeven.

Verder is te zien dat de vervoerswijzen fiets en bromfiets, naast personenauto, het vaakst te zien zijn in de ongevalscijfers. Als wordt gekeken naar waar de ongevallen hebben plaatsgevonden, valt een aantal locaties op. De omgeving van de rotonde Singel-Klifweg, de rotonde Urkerweg-Rotholm, het kruispunt Nagel-Vlaak, de Ransuil nabij het winkelcentrum en de Staartweg zijn locaties waar meerdere ongevallen plaatsvonden. In onderstaande figuur zijn de ongevalslocaties op kaart weergegeven.

Figuur 3.21: Aantal verkeersongevallen op Urk van 2014-2020 In de grafiek is te zien dat er in de afgelopen zes jaar drie verkeersdoden te betreuren zijn geweest op Urk. Twee van de drie verkeersdoden namen deel aan het langzaam verkeer.

Figuur 3.22 Kaart verkeersongevallen Urk van 2014-2020 8

Bron: ViaStat Software

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

44

Tot slot is een noemenswaardig punt de toename van het aantal ebikes in de ongevalscijfers. Deze trend is in heel Nederland te zien. Omdat de verwachting is dat het aantal e-bikes blijft toenemen, is ook dit een actiepunt op het gebied van verkeersveiligheid.

3.5.2

Subjectieve verkeers(on)veiligheid

Naast de objectieve verkeersveiligheid (aantal geregistreerde ongevallen) bestaat er subjectieve verkeersveiligheid. Het gaat daarbij om locaties en wegvakken waarop weggebruikers gevoelens van onveiligheid ervaren. Op Urk speelt dit onderwerp op een aantal wegvakken en bij rotondes. Met name op de rotondes in de Urkerweg heerst momenteel een gevoel van verkeersonveiligheid. Dit geldt zowel voor het gemotoriseerde verkeer als voor de fietsers.

3.5.3

Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030

Net als andere gemeenten in Nederland, heeft Urk zich aangesloten bij de aanpak uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030). Het SPV 2030 kent een vernieuwde visie op verkeersveiligheid waarin een nulambitie is geformuleerd: elk verkeersslachtoffer is er één te veel. In het SPV 2030 wordt ingezet op een meer ‘risicogestuurd’ verkeersveiligheidsbeleid: ongevallen moeten worden voorkomen door de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem proactief aan te pakken. Hiervoor moeten wegbeheerders een risicoanalyse maken voor hun eigen wegennet. De resultaten van de risicoanalyse voor de gemeente Urk, die in de zomer van 2020 worden verwacht, zijn meegenomen in dit GVVP.

Het geheel wegnemen van het gevoel van onveiligheid is echter onmogelijk en onwenselijk. In het recente onderzoek naar de fietsinfrastructuur op Urk is gestreefd naar een oplossing die leidt tot het optimaal verminderen van het gevoel van verkeersonveiligheid, in relatie tot eventuele nadelen en een voor Urk passende situatie. Voor de rotondes in de Urkerweg is de wens van de gemeente Urk daarom om zo veilig mogelijke gelijkvloerse fietsoversteken te realiseren. Voor extra zichtbaarheid van het langzaam verkeer worden deze oversteken voorzien van attentieverhogende maatregelen, in lijn met de nieuwe fietsoversteek bij de rotonde bij de Michiel de Ruyterbrug.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Figuur 3.23: De kernelementen van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030

45

Resultaten risicoanalyse SPV 2030 voor de gemeente Urk

Uit de risicoanalyse voor de gemeente Urk bleek een aantal opvallende punten: ■ Jonge bestuurders (18 t/m 24 jaar) en volwassenen (25-39 jaar) hebben een vrij groot aandeel in het totale aantal slachtoffers. Het aantal educatieve maatregelen gericht op deze doelgroep is relatief gezien minder groot; ■ Fietsers hebben een relatief groot aandeel onder de slachtoffers; ■ Op 50 km/h-wegen valt het grootste aantal slachtoffers. Het risicocijfer is het hoogst op 30 km/h-wegen. Daarbij horen de volgende risicolocaties: ■ Vlaak, met name deel tussen Nagel en Toppad; ■ Nagel (deel Vlaak-Ransuil)/Kruispunt Vlaak-Nagel; ■ Singel, kruispunt De Noord en Kruispunt Damlaan. De komende jaren gaat de gemeente Urk aan de slag met het aanpakken van de risicothema’s en de genoemde risicolocaties. Periodiek wordt de risico-analyse voorzien van een update.

3.5.4

Aanpak verkeersveiligheid op Urk

Om aan te sluiten bij het landelijke verkeersveiligheidsdoel, moet ook op Urk worden gestreefd naar nul verkeersslachtoffers. Om een structurele afname van het aantal verkeersongevallen te bewerkstelligen, moet de risicogestuurde aanpak uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid worden toegepast. Dat betekent dat op basis van de risicoanalyse voor het huidige wegennet een passend uitvoeringsprogramma moet worden gemaakt. De bestaande

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

verkeersveiligheidsaanpak van de gemeente Urk kan worden gecombineerd met het uitvoeringsprogramma. Belangrijk is dat er structurele aandacht is voor kwetsbare groepen. Er moeten gerichte communicatietrajecten worden ingezet op de groepen waar het meeste effect verwacht kan worden. Daarnaast zijn in de komende jaren technologische ontwikkelingen en landelijke trends zaken die een duidelijke impact op de verkeersveiligheid hebben.

Communicatietrajecten Binnen het thema verkeersveiligheid is een aantal kwetsbare groepen aan te wijzen: ■ Kinderen van 4 tot en met 12 jaar die naar de basisschool gaan; ■ Jongeren van 12 tot en met 16 jaar, met name jongens, die voor het eerst naar de middelbare school gaan en buiten hun bekende omgeving gaan fietsen en lopen; ■ Jongeren van 16 tot en met 24 jaar; ■ Ouderen. Communicatie op het gebied van verkeersveiligheid is het meest effectief als het is gericht op deze vier groepen. Deze groepen staan het meest open voor communicatie (kinderen van 4 t/m 12 jaar) of maken deel uit van een risicogroep (ouderen en jongeren van 12 t/m 24 jaar). Uit de statistieken op Urk blijkt dat er relatief weinig ongevallen in de groep jongeren van 12 t/m 16 jaar plaatsvinden. Dit is een teken dat de huidige communicatie effect heeft. Ouderen komen echter wel steeds vaker terug in de ongevallenstatistieken, met name als e-bikegebruiker.

46

Infrastructurele maatregelen Tot slot dragen ook infrastructurele maatregelen bij aan een betere verkeersveiligheid. Zoals beschreven in paragraaf 3.5.1, is onder andere de verkeersveiligheid rondom de rotonde Klifweg-Urkerweg een aandachtspunt. In het kader van de uniformering van de rotondes in de Urkerweg wordt voorgesteld om met infrastructurele maatregelen voor een zo verkeersveilig mogelijke situatie te zorgen. Figuur 3.24 laat een voorbeeld van een dergelijke maatregel zien.

Voorgaande vertaalt zich in de volgende ambities op het gebied van verkeersveiligheid:

Streven naar nul verkeersslachtoffers op Urk ■ ■ Opstellen infrastructurele maatregelenprogramma

■ Opstellen communicatietrajecten

Figuur 3.24: Mogelijke attentieverhogende maatregel rotonde KlifwegUrkerweg

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

47

4

In dit hoofdstuk wordt beschreven met welke maatregelen de visie en doelstellingen ten uitvoering moeten worden gebracht. Per thema zijn er verschillende opgaven, die in dit hoofdstuk worden vertaald naar maatregelen. Dit zijn zowel maatregelen met een relatief korte voorbereidings- en realisatietijd (tot 2023) als maatregelen met een lange voorbereidings- en realisatietijd (2023 e.v.).

Van visie naar uitvoering

4.1

Optimaliseren bestaande infrastructuur

Doelstelling: Een sluitend netwerk van gebiedsontsluitingswegen Urk telt een aantal gebiedsontsluitingswegen, die een netwerk vormen rondom het Oude Dorp, de oostelijke woongebieden en de bedrijventerreinen. De enige ontbrekende schakel in dit netwerk is momenteel het deel van de Nagel tussen de Vlaak en de Ransuil. Door dit traject te reconstrueren tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg, ontstaat een gesloten wegenstructuur met een eenduidige inrichting. Ter hoogte van de Frits Bodeschool zullen door de beperkte ruimte wel concessies aan het beoogde wegprofiel moeten worden gedaan. Dit omdat hier sprake is van erfaansluitingen op de weg en een schoolomgeving. De schoolomgeving moet vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid worden ingericht als 30 km/h-zone. De rest van de Nagel kan als gebiedsontsluitingsweg 50 km/h worden vormgegeven. De Vlaak wordt in de komende periode vanaf het kruispunt met de Nagel in westelijke richting gereconstrueerd.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

48

De voorkeursoplossing voor twee kruisende gebiedsontsluitingswegen, een rotonde, is niet inpasbaar op het kruispunt Nagel-Vlaak. Daarom wordt hier een voorrangskruispunt met plateau aangelegd. In de nieuwe situatie dient verkeer vanaf de Nagel nog steeds voorrang te verlenen aan verkeer op de Vlaak.

Maatregelen (tot 2023) ■ Reconstructie Nagel (tussen Vlaak en Ransuil) tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg ■ Reconstructie kruispunt Nagel-Vlaak conform voorkeursontwerp ■ Reconstructie Staartweg tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg ■ Reconstructie Singel tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg

Doelstelling: Aanpak grijze wegen Urk kent een aantal grijze wegen, namelijk de Almerelaan, De Akkers, de Rotholm en de Lange Dam. Doordat functie, gebruik en inrichting hier niet in overeenstemming zijn, is er onduidelijkheid over welk gedrag wordt verwacht van weggebruikers. Dergelijke wegen worden vaker als onveilig ervaren dan andere wegen, waarvan wel duidelijk is tot welke categorie ze horen. Kleinere maatregelen zoals snelheidsremmers kunnen hier op oplossingen bieden op de korte termijn.

Figuur 4.1: De Vlaak, op het deel dat reeds is ingericht als gebiedsontsluitingsweg (bron afbeelding: CycloMedia) In het kader van de doelstelling ‘een sluitend netwerk van gebiedsontsluitingswegen’ worden ook de Staartweg en de Singel benoemd. Deze twee wegen voldoen momenteel niet geheel aan de kenmerken van een gebiedsontsluitingsweg. Ook deze wegen worden op termijn gereconstrueerd tot volwaardige gebiedsontsluitingswegen.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

49

4.2

Figuur 4.2: Voorbeeld van een snelheidsremmende maatregel Per weg die momenteel niet aan de gewenste categorisering voldoet moet worden onderzocht welke problemen zich precies voordoen. Op basis hiervan kan een passend maatregelenpakket worden opgesteld. Op de lange termijn kunnen meer ingrijpende maatregelen, zoals een reconstructie, noodzakelijk zijn.

Maatregelen (tot 2023) ■ Onderzoek naar wegen die niet aan de gewenste categorisering voldoen

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Realiseren nieuwe infrastructuur

Doelstellingen: ■ Realiseren Randweg (verbinding Staartweg-UrkerwegDomineesweg) ■ Optimalisatie aansluiting A6 Naarmate Urk verder groeit, nemen ook de verkeersintensiteiten toe. Zonder Randweg raakt de Domineesweg op termijn overbelast. Een Randweg zorgt voor een goede spreiding van het verkeer over de verschillende invalswegen. Afhankelijk van de keuze die wordt gemaakt voor de infrastructuur in de Zeeheldenwijk, wordt de Domineesweg in meer of mindere mate ontlast en worden de Urkerweg en Staartweg belangrijker als verbinding tussen Urk en de A6. Om complexe verkeerssituaties bij de inpassing van de Randweg te voorkomen, dient voor een aantal locaties een nadere uitwerking plaats te vinden. Een terugkerend knelpunt is de aansluiting met de A6. In nagenoeg alle doorgerekende modelvarianten en -scenario’s komt de aansluiting met de A6 in de toekomst als afwikkelingsknelpunt naar voren. Hier ligt dan ook een aanvullende ontwerpopgave, die in de provinciale studie(s) naar de Randweg nader moet worden uitgewerkt. Ook voor de aansluiting(en) van het Binnendijks Bedrijventerrein op de Domineesweg moet nog een besluit worden genomen.

50

In figuur 4.3 is een mogelijk eindbeeld van de infrastructuur op Urk schematisch weergegeven en figuur 4.4 geeft een impressie van de inpassing van de Randweg in het landschap.

Figuur 4.3: Mogelijk eindbeeld infrastructuur Urk

Figuur 4.4: Impressie van de inpassing van de Randweg (bron: CycloMedia) Maatregelen (tot 2023) ■ Provinciale tracéstudie t.b.v. optimale inpassing Randweg ■ Nader onderzoek naar aansluitingen op het bestaande wegennet

Maatregelen (2023 e.v.) ■ Realisatie Randweg Urk ■ Aansluiten Randweg op het bestaande wegennet

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

51

Doelstelling: Realiseren aansluiting Zeeheldenwijk – bestaand Urk (inclusief verkeersveilige fietsoversteek Michiel de Ruyterbrug) De Michiel de Ruyterbrug is in de toekomst de onmisbare verbinding tussen de Zeeheldenwijk en bestaand Urk. In figuur 4.5 is een artist impression van het brugontwerp weergegeven, ontworpen door ingenieursbureau ipv Delft.

Figuur 4.6: Voorbeeld van attentieverhogende maatregel fietsoversteek

Figuur 4.5: Artist impression Michiel de Ruyterbrug (Bron: ipv Delft)

De ambitie van de gemeente Urk is om de fietsoversteken bij de bestaande rotondes in de Urkerweg op termijn dezelfde vormgeving te geven, ter bevordering van de herkenbaarheid en uniformiteit van lokale verkeerssituaties. Dit draagt bij aan de verkeersveiligheid. Het gaat daarbij om de rotondes Klifweg, Rotholm, Meep en Ransuil.

Vanuit de Zeeheldenwijk kunnen fietsers in de toekomst via een tweerichtingenfietspad aan de oostzijde van de nieuwe rotonde de Urkerweg bereiken. Het nieuwe fietspad kruist de Urkerweg gelijkvloers. De fietsoversteek wordt voorzien van de nodige attentieverhogende maatregelen ter bevordering van de verkeersveiligheid. In figuur 4.6 is een voorbeeld van een dergelijke maatregel weergegeven.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

52

Maatregelen (tot 2023) ■ Aanleg rotonde Michiel de Ruyterallee – Urkerweg met gelijkvloerse fietsoversteek inclusief attentieverhogende maatregelen ■ Realisatie uniforme en herkenbare gelijkvloerse fietsoversteken bestaande rotondes Urkerweg

Doelstelling: Realiseren Michiel de Ruyterallee Ten tijde van de publicatie van dit GVVP is er nog geen definitief besluit genomen over de vormgeving van de Michiel de Ruyterallee. Vast staat dat in ieder geval het noordelijk deel van de weg als gebiedsontsluitingsweg 50 km/h wordt ingericht. Op dit moment is er sprake van twee opties: de Michiel de Ruyterallee als doorgaande en directe verbinding tussen de Urkerweg en de Domineesweg (gebiedsontsluitingsweg 50 km/h) of als indirecte verbinding waarbij het noordelijk deel van de Michiel de Ruyterallee een gebiedsontsluitingsweg 50 km/h is en het zuidelijk deel een erftoegangsweg 30 km/h. Voor de aanleg van de infrastructuur in de Zeeheldenwijk is een fasering opgesteld. Fase 1 bestaat uit de aanleg van de Michiel de Ruyterbrug en het noordelijk deel van de Michiel de Ruyterallee. Dit is weergegeven in figuur 4.7. De rest van de nieuwe infrastructuur wordt eerst als bouwweg aangelegd om de wijk bereikbaar te maken voor bouw- en werkverkeer. Na afronding van de bouw wordt ook de rest van de infrastructuur definitief gemaakt.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Figuur 4.7: Fase 1 van de infrastructuur in de Zeeheldenwijk Maatregelen (tot 2023) ■ Aanleg noordelijk deel Michiel de Ruyterallee als gebiedsontsluitingsweg 50 km/h ■ Aanleg rest van de nieuwe infrastructuur in de Zeeheldenwijk als bouwweg

53

Doelstelling: Optimale aansluiting nieuwe woon- en werkgebieden op bestaande infrastructuur Voor de aansluiting van de Zeeheldenwijk en het Binnendijks Bedrijventerrein op het bestaande wegennet zijn in de afgelopen periode verschillende varianten onderzocht. Telkens is tot de conclusie gekomen dat de verschillende ontwikkelingen sterk met elkaar samenhangen en dat een besluit op de ene locatie consequenties heeft voor een andere locatie. Tot op heden is daarom nog niet voor alle toekomstige aansluitingen een definitief besluit genomen. Voor een aantal aansluitingen is wel een voorkeur uitgesproken.

Momenteel heeft de gemiddelde automobilist namelijk niet het gevoel dat hij of zij op de Urkerweg de bebouwde kom binnenrijdt. Door de komgrens te verplaatsen en de weg zo in te richten dat wél het idee ontstaat dat men binnen de bebouwde kom rijdt, wordt het logischer om de snelheid terug te brengen naar 50 km/h.

Maatregelen (tot 2023) ■ Aansluiting Michiel de Ruyterallee op Urkerweg middels een enkelstrooksrotonde met gelijkvloerse fietsoversteek ■ Aansluiting Zeeheldenwijk – Zwolse Hoek in de tijdelijke situatie uitvoeren als verbinding voor gemotoriseerd verkeer, in de eindsituatie (na aanleg Randweg) alleen toegankelijk voor langzaam verkeer

Doelstelling: Wijzigen van gebruik en uitstraling Urkerweg, Staartweg en Karel Doormanweg Tijdens de onderzoeken naar de fietsinfrastructuur op Urk is geconstateerd dat een belangrijke oorzaak van het gevoel van onveiligheid de hoge snelheid is waarmee niet alleen fietsverkeer, maar vooral ook gemotoriseerd verkeer de rotondes in de Urkerweg nadert. De beleving van de Urkerweg is een belangrijke oorzaak van de hoge snelheden bij het gemotoriseerd verkeer.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Figuur 4.8: Impressie van de nieuwe komgrens op de Urkerweg (Bron: artist impression van Buro Noord) De komgrens dient duidelijk gemarkeerd te worden. Figuur 4.8 laat een impressie van de nieuwe entree van Urk via de Urkerweg zien. Ook voor de Staartweg geldt dat duidelijk moet zijn dat de weggebruiker zich in een bebouwde omgeving bevindt. De gemeente Urk streeft hier naar het versterken van de ruimtelijke belevingswaarde door middel van lintbebouwing.

54

Maatregelen (tot 2023)

Maatregelen (tot 2023)

■ Herinrichten Urkerweg en omgeving

■ Handhaving blauwe zone Oude Dorp ■ Optimaliseren parkeerverwijzing naar de haven (voor toeristen)

Maatregelen (2023 e.v.) ■ Herinrichten Staartweg en omgeving

4.3

Parkeren en elektrische voertuigen

Doelstelling: Verlagen parkeerdruk in het Oude Dorp Bij een goede bereikbaarheid hoort ook de beschikbaarheid van voldoende parkeermogelijkheden. Het gemeentelijk parkeerbeleid op Urk schrijft voor dat bij alle ruimtelijke activiteiten waarbij de parkeerbehoefte toeneemt, het parkeren op eigen terrein moet worden opgelost. Alleen met goede redenen kan hiervan worden afgeweken. De parkeerbehoefte per bestemming wordt bij nieuwe aanvragen bepaald aan de hand van de voorgeschreven parkeernormen uit 2014.

Doelstelling: Realiseren laadinfrastructuur elektrische auto’s Om het toenemend aantal elektrische voertuigen op Urk te faciliteren, moeten er voldoende laadpunten in de openbare ruimte zijn. De gemeente Urk heeft als beheerder van de openbare ruimte een belangrijke taak bij het uitrollen van een dergelijk openbaar laadnetwerk. In 2018 is een beleidsvisie op het gebied van elektrische laadinfrastructuur opgesteld. Hierin is ook een prognose van het aantal benodigde laadpalen opgenomen. Om dit beleid ten uitvoering te brengen, moet een passende strategie worden ontwikkeld voor de realisatie van een gemeentelijk laadnetwerk.

Maatregelen (tot 2023) Om de parkeerdruk in het Oude Dorp te verlagen, is in 2017 een blauwe zone ingevoerd en is extra parkeerruimte gerealiseerd op de Slikhoogte. In het Oude Dorp wordt met name door toeristen veel geparkeerd. Voor elke ruimtelijke activiteit, waarvoor een omgevingsvergunning nodig is en het parkeren op eigen terrein niet mogelijk is, wordt de extra benodigde parkeerruimte bij voorkeur aan de rand van het Oude Dorp gerealiseerd. Indien daartoe geen mogelijkheden bestaan wordt onderzocht op welke manier hiervan kan worden afgeweken. Op korte termijn dient voor het parkeren een aantal maatregelen te worden uitgevoerd, ter handhaving en evaluatie van het parkeerbeleid.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

■ Uitvoeren beleid elektrische laadinfrastructuur ■ Aantal laadpalen voor elektrische auto’s in de openbare ruimte verhogen tot het benodigde niveau

55

4.4

Langzaam verkeer

Doelstellingen: ■ Het realiseren van een herkenbare, veilige, aaneengesloten en fijnmazige fietsstructuur ■ Doelstelling: Het realiseren verkeersveilige en uniforme gelijkvloerse fietsoversteken ■ Doelstelling: Verbeteren recreatieve fietsinfrastructuur Doordat de afstanden op Urk relatief kort zijn en veel Urkers binnen de eigen gemeente werken, zijn er kansen om het (elektrische) fietsgebruik te verhogen. De fietsinfrastructuur op Urk laat echter nog te wensen over. Een aantal schakels die het netwerk directer en completer maken mist nog. Adequate en directe noord-zuidverbindingen van de woongebieden in het noorden naar de bedrijventerreinen in het zuiden zijn een voorwaarde voor het verhogen van het fietsgebruik, omdat de industrieterreinen Zwolse Hoek en Kamperhoek veel werkgelegenheid bieden. Daarnaast zijn er met de ontwikkeling van het Binnendijks Bedrijventerrein en de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland nog meer ontwikkelingen gepland aan de zuidzijde van de Urkervaart. Hierdoor neemt het aantal arbeidsplaatsen op Urk nog verder toe. Dit maakt de noodzaak tot kwalitatief goede fietsverbindingen met bestaand Urk nog groter. Een ander aandachtspunt is de toepassing van fietssuggestiestroken in plaats van fietsstroken. Dit levert momenteel de nodige problemen op. In figuur 4.9 zijn beide typen fietsvoorzieningen afgebeeld.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Figuur 4.9: Een fietsstrook (links) en een fietssuggestiestrook (rechts)

Doordat op fietssuggestiestroken geparkeerd mag worden, moeten fietsers regelmatig uitwijken. Dit belemmert de doorstroming en kan onveilige situaties opleveren. Tot slot is een ambitie op fietsgebied het uitbreiden van de recreatieve fietsinfrastructuur. Recreatief fietsen wordt namelijk steeds populairder. In het Urkerbos en het Urkerveld vindt daarom uitbreiding en opwaardering van fietsroutes plaats. Samengevat wordt voor het langzaam verkeer een breed scala aan maatregelen voorgesteld. Deze maatregelen variëren qua schaalniveau van netwerkniveau tot wegvakniveau. In hoofdstuk 5 is een specificatie van de maatregelen opgenomen. Hierna worden de maatregelen op hoofdlijnen benoemd.

56

Maatregelen (tot 2023) ■ Het realiseren van gelijkvloerse en verkeersveilige fietsoversteken bij de Michiel de Ruyterbrug en de andere rotondes in de Urkerweg ■ Bij nieuwe ontwikkelingen (Zeeheldenwijk, BDBT, MSNF) de fietsstructuur prioriteit geven ■ Vervangen fietssuggestiestroken door fietsstroken op diverse plaatsen ■ Uitbreiden en opwaarderen recreatieve fietsinfrastructuur

Maatregelen (2023 e.v.) ■ Middels doorsteken een volwaardige oost-west fietsroute maken van de huidige wegenstructuur in Zwolse Hoek (Route NoordgatKeteldiep-Foksdiep-Griend) ■ Middels doorsteken over de Domineesweg fietsverbindingen leggen tussen Zwolse Hoek, het Binnendijks Bedrijventerrein en de Maritieme Servicehaven

Doelstellingen: ■ Voldoende en kwalitatief hoogwaardige stallingsmogelijkheden voor fietsen bij openbare voorzieningen ■ Verbeteren voorzieningen voor- en natransport (o.a. fietsenstallingen) Om het gebruik van de (elektrische) fiets te stimuleren, is het belangrijk om niet alleen goede fietspaden te bieden, maar ook voldoende stallingsmogelijkheden. De behoefte aan fietsenstallingen is echter niet constant. Het is belangrijk om op korte termijn stallingen bij te kunnen plaatsen als daar ergens een tekort aan is. De fietsenstallingen dienen ook weer verwijderd te kunnen worden als ze niet meer worden gebruikt. Het gaat hierbij om openbare gelegenheden zoals bushaltes, winkels en uitgaansgelegenheden. Deze doelstelling is ook van belang in het kader van de toekomstige OV-concessie. Het is waarschijnlijk dat buslijnen op Urk worden gestrekt, waardoor de afstand naar de bushaltes toeneemt. De kwaliteit van het voor- en natransport (met name fiets) wordt daardoor steeds belangrijker.

Maatregelen (tot 2023) ■ In kaart brengen locaties met onvoldoende stallingsruimte ■ Plaatsen van extra fietsenstallingen op probleemlocaties

Maatregelen (2023 e.v.) ■ Dynamisch beleid en budget voor fietsparkeerplaatsen ontwikkelen en uitvoeren ■ Aanbrengen kwalitatief hoogwaardige fietsenstallingen bij nieuwe busstation(s)

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

57

Doelstelling: Verbeteren voorzieningen voor voetgangers De meeste wegen op Urk zijn voorzien van voetpaden, op een aantal woonstraten en gebiedsontsluitingswegen na. Aanpassingen aan het netwerk van voetpaden worden van oudsher uitgevoerd naar aanleiding van klachten. Een actuele klacht is het ontbreken van een voetgangersvoorziening op de Ransuil bij winkelcentrum Urkerhard. Dit is een knelpunt dat op korte termijn kan worden opgelost.

Maatregelen (tot 2023) ■ Aanleggen voetgangersvoorziening op de Ransuil bij winkelcentrum Urkerhard

4.5

Vrachtverkeer

Doelstellingen: ■ Handhaving parkeren (buitenlandse) vrachtwagens ■ Instellen inrijverbod voor vrachtwagens tot 12 meter in het Oude Dorp ■ Alternatieve wijze van bevoorraden voor het Oude Dorp ontwikkelen Op het gebied van vrachtverkeer vraagt een aantal punten om maatregelen. Het gaat hierbij om (lang)parkeren voor vrachtverkeer en de beperkte ruimte in het Oude Dorp. Op Urk geldt momenteel tussen 18:00 en 8:00 uur voor de gehele bebouwde kom een parkeerverbod voor vrachtwagens langer dan 6 meter, met uitzondering van de industrieterreinen. Er zijn echter regelmatig klachten over overlast door geparkeerde vrachtwagens.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Het ontbreken van een langparkeervoorziening voor (buitenlandse) vrachtwagens kan een oorzaak van de overlast zijn. De gemeente Urk faciliteert vooralsnog niet in een centrale parkeervoorziening, maar zet in op het oplossen van de parkeerproblematiek van vrachtwagens door stringentere handhaving. Als versterkte handhaving geen oplossing biedt, kan de aanleg van een langparkeerterrein een oplossing zijn. Ten aanzien van de bevoorrading van het Oude Dorp is de beperkte ruimte een probleem. Het Oude Dorp is niet geschikt voor groot verkeer. De gemeente heeft daarom het voornemen om een inrijverbod voor vrachtwagens langer dan 12 meter in te stellen voor het Oude Dorp. Voor de bevoorrading van winkeliers of het bezorgen van grote spullen bij bewoners kunnen met een goede onderbouwing uitzonderingen worden gemaakt door een ontheffing te verlenen. Een andere optie is het ontwikkelen van een alternatieve manier van bevoorraden. Dit kan bijvoorbeeld door een distributielocatie in te richten op een van de bedrijventerreinen. Van hieruit kan het Oude Dorp met kleinere (elektrische) vrachtauto’s worden bevoorraad.

Maatregelen (tot 2023) ■ Handhaving langparkeren vrachtwagens ■ Instellen inrijverbod voor vrachtwagens langer dan 12 meter in het Oude Dorp ■ Zoeken naar een geschikte locatie voor een langparkeerterrein voor vrachtwagens ■ Onderzoek naar alternatieve wijze van bevoorraden van het Oude Dorp

Maatregelen (2023 e.v.) ■ Aanleg van een langparkeerterrein voor vrachtwagens

58

4.6

Openbaar vervoer

Doelstellingen: ■ Optimaliseren busroutes op Urk (mogelijk strekken) ■ Concentreren lijnvoering op gebiedsontsluitingswegen De gezamenlijke concessieverleners zijn momenteel bezig met de voorbereiding van de nieuwe concessie IJssel-Vecht, waaronder Urk vanaf 2023 valt. Ambities in de toekomstige OV-visie zijn onder andere het realiseren van een directe busverbinding tussen Urk en Lelystad en het strekken van buslijn 141. Het strekken van deze route kost dienstregelinguren (DRU’s). De benodigde extra DRU’s komen echter vrij door het schrappen van de huidige lijn 149. In het concept Programma van Eisen voor de nieuwe concessie IJsselVecht is een directe verbinding Urk – Swifterbant – Lelystad (lijn 145) als eis gesteld, uitgegaan van het handhaven van de huidige lus op Urk. Het strekken van de route van lijn 141 is dus geen voorwaarde om de directe verbinding Urk- Lelystad te kunnen financieren. De verwachting is wel dat een nieuwe vervoerder een sterke voorkeur voor een gestrekte route op Urk heeft, om een aantal redenen: ■ Snellere route; ■ Lagere kosten voor reizigers; ■ Duidelijk eindpunt op Urk maakt stilstand in Emmeloord waarschijnlijk overbodig. Dit biedt een reistijdwinst voor reizigers die via Emmeloord busstation reizen; ■ Efficiëntere inzet van dienstregelinguren; ■ Verbetering van de verkeersveiligheid op Urk;

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

■ Afhankelijk van de benodigde rijtijd zorgt laden van de elektrische voertuigen op Urk mogelijk voor een gunstige dienstuitvoering. In figuur 4.10 is de nieuwe voorgestelde route op Urk weergegeven.

Figuur 4.10: Voorgestelde nieuwe busroute op Urk Het strekken van buslijnen op Urk heeft al met al een aantal duidelijke voordelen, zowel voor de vervoerder als de reiziger. De route wordt korter en sneller, de kosten worden lager, de dienstregelinguren worden efficiënter ingezet en het verbetert de verkeersveiligheid omdat bussen niet meer door woonstraten rijden, maar over gebiedsontsluitingswegen.

59

De voorgestelde route wordt gecombineerd met halteplaatsen Vlaak, Gemeentehuis en Urkerweg. De concessieverlener (provincie Flevoland) geeft aan positief ten opzichte van de voorgestelde route te staan. Men wil de route echter in twee richtingen rijden (in plaats van een lus) met het gemeentehuis als eindpunt. Keren van de bussen gebeurt in dat geval op de rotonde Urkerweg- Klifweg – Singel. Nader onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheid, wenselijkheid en uitvoerbaarheid van: ■ een halte nabij de rotonde Berechja College op de Staartweg ■ een halte ter hoogte van Toppad/rotonde Arie de Witbrug of omgeving, waardoor het bedrijventerrein beter bereikbaar wordt met het OV.

Lelystad uit te voeren. Dit om een rechtstreekse verbinding Urk-Lelystad mogelijk te maken.

Aandachtspunten hierbij zijn: ■ Het optimaliseren van de route op Urk ten aanzien van maximale oppervlakte-ontsluiting en rijtijd; ■ Onderzoeken met gemeente Dronten wat de wensen/mogelijkheden zijn om de route in Swifterbant te strekken/versnellen; ■ Afstemmen met de nieuwe vervoerder.

Maatregelen (2023 e.v.)

■ Route van buslijn 141 strekken ■ Concentreren van lijnvoering bussen op gebiedsontsluitingswegen (route Urkerweg – Toppad – Vlaak – Staartweg – Singel) ■ Onderzoek naar halteringsmogelijkheiden

■ Een rechtstreekse busverbinding van Urk naar Lelystad ■ Bij voorkeur een halfuursverbinding met Emmeloord, Kampen/Zwolle, Lelystad en Dronten ■ Het aantal verbindingen met Zwolle en Lelystad moet tenminste gelijk blijven ■ Goede aansluiting op de treinen

Doelstelling: Een rechtstreekse busverbinding van Urk naar Lelystad Zoals hiervoor reeds benoemd, staat het openbaar vervoer op Urk voor een grondige actualisatie. De OV-diensten sluiten namelijk niet meer aan op de behoeftes van de Urker reizigers. Daardoor verliest het openbaar vervoer terrein ten opzichte van de auto. Om de concurrentiepositie van de bus te versterken, is de gemeente Urk in gesprek met de provincie Flevoland om aanpassingen in de concessie door te voeren. De gemeente heeft in overleg met de provincie besloten om een verdere uitwerking van lijn 145 Urk – Swifterbant –

Doelstelling: Nieuwe locatie busstation Urk, inclusief laadinfrastructuur elektrische bussen (afhankelijk van lijnvoering) Omdat elektrisch vervoer één van de uitgangspunten in de toekomstige OV-concessie is, moet worden gezocht naar locaties om bussen op te laden. Bij voorkeur wordt een laadstation gecombineerd met een eindpuntvoorziening. Op een eindpuntvoorziening kunnen buschauffeurs een rustpauze nemen. Dit komt ten goede aan de efficiëntie. Naar de meest geschikte locatie voor een eventueel laadstation op Urk dient nader onderzoek te worden gedaan.

Maatregelen (2023 e.v.)

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

60

Maatregelen (tot 2023) ■ Zoeken naar een nieuwe locatie voor een busstation op Urk waar tevens een laadstation kan worden gerealiseerd Doelstelling: Verbeteren voorzieningen voor- en natransport openbaar vervoer Reizigers willen het liefst zo snel mogelijk van A naar B. Dat blijkt uit onderzoek 9 naar wensen van reizigers. Hoe korter de reis van deur tot deur is, hoe beter. Bij het gebruik van openbaar vervoer is de reiziger een groot deel van zijn totale reistijd kwijt aan tijd buiten de tram, bus of trein: het reizen naar en van de halte (het zogenaamde voor- en natransport) en de tijd die opgaat aan wachten en overstappen op de halte. Om die reistijd buiten het voertuig zo kort mogelijk houden, verkiest veruit het grootste deel van de reizigers frequent boven fijnmazig: reizigers hebben liever hogere frequenties in het openbaar vervoer, en nemen daarbij wat verder lopen of fietsen naar de halte dan nu vaak gangbaar is op de koop toe. Het strekken van buslijn 141 op Urk zal ertoe leiden dat het gemiddelde voor- en natransport voor inwoners van Urk zal toenemen. Als daar een goede, snelle en comfortabele busverbinding tegenover staat, wordt het langere voor- en natransport sneller geaccepteerd. Een voordeel is dat in de voorkeursvariant voor de busroute die er nu ligt, de extra afstand naar de dichtstbijzijnde bushalte beperkt is. Er is nog steeds sprake van een goede dekking.

9

Het verbeteren van de voorzieningen ten behoeve van het voor- en natransport kan het openbaar vervoer aantrekkelijker maken. Het is bijvoorbeeld goed mogelijk dat als er goede voorzieningen zijn, meer mensen bereid zijn om te fietsen naar de bushalte. Door het strekken van buslijn 141 kan het ook zo zijn dat iemand die eerst naar de bushalte liep, door de langere afstand nu kiest voor de (elektrische) fiets om bij de bushalte te komen. Om fietsen veilig te kunnen stallen, moeten er voldoende stallingsplaatsen van goede kwaliteit beschikbaar zijn bij de toekomstige bushaltes op Urk.

Figuur 4.11: Een fietskluis, voorbeeld van een kwalitatief hoogwaardige stallingsvoorziening (Bron afbeelding: armandamobility.nl)

Bron: Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM)

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

61

■ Zorgen voor voldoende en kwalitatief hoogwaardige stallingsvoorzieningen bij de toekomstige bushaltes op Urk

Naast het toepassen van de aanpak uit het SPV 2030, heeft de gemeente Urk een eigen communicatieprogramma dat is gericht op verschillende doelgroepen. Gerichte communicatietrajecten zijn een zeer belangrijk middel om de verkeersveiligheid te verbeteren.

4.7

Communicatiemaatregelen (vanaf 2021 jaarlijks.)

Maatregelen (2023 e.v.)

Verkeersveiligheid

Doelstellingen: ■ Streven naar nul verkeersslachtoffers op Urk ■ Opstellen infrastructurele maatregelenprogramma ■ Opstellen communicatietrajecten Op Urk vinden relatief weinig ongevallen plaats en er zijn geen grote ongevallenconcentraties. Toch moet altijd worden gestreefd naar een verbetering van de verkeersveiligheid. Gelijk aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) is de doelstelling op Urk ook nul verkeersslachtoffers in 2030. Overheden en maatschappelijke partijen zetten door middel van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 gezamenlijk in op een meer ‘risicogestuurd’ verkeersveiligheidsbeleid. Dit wil zeggen dat ongevallen moeten worden voorkomen door de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem proactief aan te pakken. Dat betekent dat wegbeheerders een risicoanalyse maken voor het eigen wegennet, op basis waarvan alle betrokken partijen in de regio een gezamenlijk uitvoeringsprogramma opstellen om die risico’s te verminderen. De risicoanalyse voor de gemeente Urk, die in de zomer van 2020 is uitgevoerd, heeft een aantal aanknopingspunten opgeleverd voor de verkeersveiligheidsaanpak binnen de gemeente.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

■ Jaarlijks publiceren verkeersveiligheidsrapportage ■ Communicatietraject kinderen 4 t/m 12 jaar ■ Communicatietraject jongeren 12 t/m 16 jaar ■ Communicatietraject jongeren 16 t/m 24 jaar; ■ Communicatietraject ouderen over o.a. e-bike ■ Het project Jaap en Jurie ■ Uitbreiding project Jaap en Jurie naar andere doelgroepen ■ Uitbreiding met social media om de doelgroepen beter te bereiken ■ Inzetten op behoud verkeersveiligheidslabels basisscholen

Ook infrastructurele ingrepen kunnen bijdragen aan de verkeersveiligheid. Op een aantal locaties op Urk zijn fysieke maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid noodzakelijk. In hoofdstuk 5 zijn de (infrastructurele) maatregelen opgenomen. Een deel van de maatregelen kan op korte termijn worden uitgevoerd, een deel pas op de langere termijn. Tot die tijd kunnen tijdelijke oplossingen worden toegepast ter bevordering van de verkeersveiligheid.

Infrastructurele maatregelen (tot 2023) ■ Plaatsen onderborden op gevaarlijke locaties waar fysieke maatregelen niet direct gerealiseerd kunnen worden ■ Opstellen gedetailleerd infrastructurele maatregelenprogramma

62

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

63

5

5.1

Kostenindicatie en prioritering maatregelen

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Contouren voor een uitvoeringsprogramma

In het vorige hoofdstuk zijn de maatregelen behorende bij dit GVVP per thema toegelicht. In dit hoofdstuk is een overzicht van de maatregelen opgenomen en is aangegeven aan welk(e) doel(en) de maatregelen bijdragen. Daarnaast zijn de beoogde uitvoeringsperiode van de maatregel, een kostenindicatie en een prioritering in het overzicht opgenomen. Tot slot zijn de maatregelen, indien er een locatie van toepassing is, op kaart weergegeven. In de overzichtstabellen in dit hoofdstuk is van links naar rechts het volgende opgenomen: ■ Volgnummer, locatie (indien van toepassing) en omschrijving van de maatregel; ■ Status van de maatregel: wens, onderzoek, voorbereiding of realisatie; ■ Aan welk(e) doel(e)n de maatregel bijdragen; ■ Beoogde uitvoeringsperiode van de maatregel: - 1 = korte termijn: deze raadsperiode; - 2 = middellange termijn: volgende raadsperiode; - 3 = lange termijn. ■ Kostenindicatie waarbij de volgende schaalverdeling is gehanteerd: - € = lager dan € 50.000, -; - €€ = tussen de € 50.000, - en € 500.000, -; - €€€ = hoger dan € 500.000, -.

64

Uitvoerbaarheid en financiële dekking van de maatregelen De in dit hoofdstuk benoemde maatregelen zijn gewenst vanuit oogpunt van verkeersveiligheid en/of bereikbaarheid. Uitvoering van de maatregelen is echter afhankelijk van diverse factoren. De financiering is hiervan een belangrijke factor. In de begroting zal hiervoor ruimte moeten worden gevonden waarbij (politieke) keuzes moeten worden gemaakt. Ook kunnen maatregelen soms mede gefinancierd worden vanuit bestaande onderhoudsbudgetten. Daarnaast kunnen sommige maatregelen uitgevoerd worden binnen de gebiedsontwikkelingsprojecten op Urk. Als laatste worden de mogelijkheden voor subsidies genoemd; zonder subsidie is financiering vaak moeilijker rond te krijgen. Van een aantal maatregelen is op voorhand al duidelijk dat ze een aanzienlijke financiële investering vergen. Daarom is voor deze maatregelen een subsidie in de vorm van een zogenaamde ‘investeringsimpuls’ aangevraagd. Deze mogelijkheid is er binnen het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. Besluitvorming over definitieve uitvoering van de maatregelen zal dan ook los van de bestuurlijke vaststelling van dit GVVP plaatsvinden in de integrale gemeentelijke besluitvormingsprocessen.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

65

5.2

Infrastructurele maatregelen

De infrastructurele maatregelen worden onderverdeeld in het optimaliseren van de bestaande infrastructuur en het realiseren van nieuwe infrastructuur. Optimaliseren bestaande infrastructuur Het optimaliseren van de bestaande infrastructuur gebeurt vooral in het kader van herkenbaarheid en verkeersveiligheid. Op Urk is namelijk sprake van een aantal grijze wegen. Grijze wegen zijn wegen waar gebruik, functie en inrichting niet goed overeenkomen. Hoe minder deze drie aspecten overeenkomen, hoe minder de weggebruiker weet wat er van hem of haar wordt verwacht. Voor een aantal specifieke wegen of wegvakken op Urk zijn al maatregelen aangewezen, zoals de Nagel tussen de Ransuil en de Vlaak. Voor passende maatregelen op een aantal andere locaties moet nader onderzoek plaatsvinden. Realiseren nieuwe infrastructuur Het realiseren van nieuwe infrastructuur gebeurt in het kader van de demografische en economische ontwikkeling die in de komende decennia op Urk wordt verwacht. De schaalsprong die Urk staat te wachten, betekent ook dat het wegennet mee moet groeien. Het gaat daarbij niet alleen om ontsluiting van de woningen in de Zeeheldenwijk, maar ook om een goede bereikbaarheid van het Binnendijks Bedrijventerrein en de Maritieme Servicehaven. De Randweg heeft van al deze maatregelen de grootste impact.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

Om tot een definitief uitvoeringsprogramma te komen, zal nadere afstemming met andere gemeentelijke afdelingen moeten plaatsvinden. Geadviseerd wordt om de definitieve maatregelen op te nemen in een apart, gedetailleerd uitvoeringsprogramma.

66

1 - Maatregelen optimaliseren bestaande infrastructuur

Status

Draagt bij aan doel(en)

Periode uitvoering/prioriteit

Kostenindicatie

1.1 – Reconstructie Nagel (tussen Vlaak en Ransuil) tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg

Onderzoek

Verbeteren infrastructuur/herkenbaar wegennet

2023 e.v./3

€€€

1.2 - Reconstructie kruispunt Nagel-Vlaak conform voorkeursontwerp

Voorbereiding

Verbeteren infrastructuur/herkenbaar wegennet

tot 2023/1

€€

1.3 – Reconstructie Staartweg tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg en herinrichten omgeving

Voorbereiding

Herkenbaar wegennet/wijzigen uitstraling invalswegen

2023 e.v./2

€€€

1.4 – Reconstructie Singel tot volwaardige gebiedsontsluitingsweg

Voorbereiding

Verbeteren infrastructuur/herkenbaar wegennet

tot 2023/1

€€€

1.5 - Onderzoek naar wegen die niet aan de gewenste categorisering voldoen (Almerelaan, De Akkers, Rotholm, Lange Dam)

Onderzoek

Herkenbaar wegennet/verbeteren verkeersveiligheid

tot 2023/1

€

1.6 - Herinrichten Urkerweg en omgeving

Voorbereiding

Verbeteren infrastructuur/wijzigen uitstraling invalswegen

tot 2023/1

€€

1.7 – Realisatie uniforme en herkenbare gelijkvloerse fietsoversteken rotondes Urkerweg

Wens

Verbeteren infrastructuur/verbeteren verkeersveiligheid

tot 2023/1

€€€

2 - Maatregelen realiseren nieuwe infrastructuur

Status

Draagt bij aan doel(en)

Periode uitvoering/prioriteit

Kostenindicatie

2.1 - Provinciale tracéstudie t.b.v. optimale inpassing Randweg

Onderzoek

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

tot 2023/1

€

2.2 - Nader onderzoek naar aansluitingen op het bestaande wegennet

Onderzoek

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

tot 2023/1

€

2.3 - Realisatie Randweg Urk

Onderzoek

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

2023 e.v./3

€€€

2.4 – Aansluiten Randweg op het bestaande wegennet

Onderzoek

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

2023 e.v./3

€€€

2.5 - Bouw Michiel de Ruyterbrug

Realisatie

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

tot 2023/1

€€€

2.6 – Aanleg rotonde Michiel de Ruyterallee – Urkerweg met gelijkvloerse fiets- en voetgangersoversteek inclusief attentieverhogende maatregelen 2.7 - Aanleg noordelijk deel Michiel de Ruyterallee als gebiedsontsluitingsweg 50 km/h

Voorbereiding

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

tot 2023/1

€€

Voorbereiding

Realiseren toekomstbestendige infrastructuur

tot 2023/1

€€€

2.8 - Aanleg rest van de nieuwe infrastructuur in de Zeeheldenwijk als tijdelijke bouwweg

Voorbereiding Voorbereiding

Faciliteren bouwverkeer Realiseren toekomstbestendige infrastructuur /voorkomen sluipverkeer

tot 2023/1

€€

tot 2023/1

€€

2.9 - Aanleg verbinding Zeeheldenwijk – Zwolse Hoek (tijdelijk voor autoverkeer, eindsituatie langzaam verkeer)

Maatregelen die worden uitgevoerd en gefinancierd binnen het programma Zeeheldenwijk zijn in de bovenstaande tabel groen gemarkeerd.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

67

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Urk

68

5.3

Maatregelen langzaam verkeer

Een belangrijke ambitie van de gemeente Urk is het stimuleren van het (elektrisch) fietsgebruik. Omdat Urk een compacte gemeente is waarbinnen de afstanden relatief kort zijn, is de fiets een uitstekende optie als vervoermiddel. Maar door de toenemende populariteit van de elektrische fiets, komen ook andere plaatsen binnen een acceptabele fietsafstand van Urk.

Verbeteren bestaande fietsinfrastructuur

Een snelle fietsroute is aantrekkelijk, comfortabel, veilig en direct en verzorgt een hoogwaardige fietsverbinding met zo weinig mogelijk obstakels tussen de belangrijkste (grote) plaatsen in een regio.

Recreatieve fietsinfrastructuur De afgelopen jaren hebben duidelijk gemaakt dat er een toenemende behoefte aan recreatieve fietsroutes bestaat, ook op Urk. Recent is daarom een nieuw fietspad door het Urkerveld aangelegd en zijn er ambities om meer nieuwe en kwalitatief hoogwaardige recreatieve fietspaden rondom Urk te realiseren.