Bijlage 8 Tussenrapportage archeologisch sleuvenonderzoek

te, 2021: Plangebied Zeeheldenwijk: zuidelijke bruggenhoofd, Gemeente Urk : archeologisch vooronderzoek: proefsleuvenonderzoek (variant archeologische begeleiding), Weesp (RAAPrapport 5343). Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 4.1 Landbodems, SIKB Gouda. Menke, U. & G. Lenselink, 1991: Bodemkundig-geologisch onderzoek langs een oude loop van de Vecht op kavel D133 en D134, Noordoostpolder, Lelystad (Intern rapport 1991-23 LIO Rijkswaterstaat, directie Flevoland). Nederlands Normalisatie-instituut, 1989: Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Peters, F.J.C. & J.H.M. Peeters (red.), 2001: De opgraving van de mesolithische en neolithische vindplaats Urk-E4 (Domineesweg, gemeente Urk), Amersfoort (Rapportage Archeologische Monumentenzorg 93). Popta, Y.T. van, 2020: When the Shore becomes the Sea. New maritime archaeological insights on the dynamic development of the northeastern Zuyder Zee region (AD 1100 -1400), the Netherlands, Groningen (Dissertatie Rijksuniversiteit Groningen). Roeleveld, W. & W. Gotjé, 1993: Holocene waterspiegelontwikkeling in de Noordoostpolder in relatie tot zeespiegelbeweging en kustontwikkeling, in: W. Gotjé 1993: De Holocene laagveenontwikkeling in de randzone van de Nederlandse kustvlakte (Noordoostpolder), Amsterdam (dissertatie Vrije Universiteit), 76-86.

Roever, J.P. de, 2004: Swifterbant-aardewerk: een analyse van de neolithische nederzettingen bij Swifterbant, 5e millennium voor Christus, Groningen (Groningen Archaeological Studies 2).

RAAP-rapport 5827 / versie 13-05-2022

[67]

Plangebied Zeeheldenwijk Fase 1 te Urk, gemeente Urk; a anvullend booronderzoek, proefsleuven, een archeologische begeleiding variant proefsleuven en aanvullende avegaarboringen

Scholte Lubberink, H.B.G., 2022: Tussentijds verslag van de archeologische begeleiding van het graven van cunetten en watergangen in plangebied Zeeheldenwijk te Urk , Weesp (RAAP Adviesdocument 1260). Sueur, C., K.M. van Dijk, & J.W. Oudhof, 2015: Archeologische beleidskaart Urk, versie 2, Spijkerboor. Sueur, C., K.M. van der Kant & J.W.M. Oudhof, 2015: Beleidsnota archeologie gemeente Urk, Spijkerboor. (Buro de Brug Rapporten B09-28). Sueur, C., J.M. Brijker & G. Overmars, 2017: Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek te Urk, gemeente Urk, Spijkerboor (Buro de Brug rapport B16-275). Velthuizen, D.E.P., 2001: Verkenning kavel D134 gemeente Urk, Lelystad (Intern verslag 22-02- 2001, provinciaal Archeologisch Depot Lelystad). Willems, W.J.H., 1997: Archaeology and heritage management in the Netherlands. Past, present and future, in: W.J.H. Willems, H. Kars & D.P. Hallewas (eds), Archaeological heritage management in the Netherlands. Fifty years State Service for Archaeological Investigations, Amersfoort, 334. Wigger, A.J., 1955. De wording van het Noordoostpoldergebied : een onderzoek naar de physischgeografische ontwikkeling van een sedimentair gebied. Zwolle, Amsterdam (dissertatie Universiteit van Amsterdam).

RAAP-rapport 5827 / versie 13-05-2022

[68]

Plangebied Zeeheldenwijk Fase 1 te Urk, gemeente Urk; a anvullend booronderzoek, proefsleuven, een archeologische begeleiding variant proefsleuven en aanvullende avegaarboringen

Overzicht van figuren, tabellen, bijlagen en appendices Figuren: Figuur 1. De ligging van het plangebied (stippellijn) met daarbinnen fase 1 (raster) waarop deze rapportage betrekking heeft. Inzet: ligging in Nederland (ster).

6

Figuur 2. Stedenbouwkundigplan Urk-Zeeheldenwijk (fase 1). Het geplande busstation is aangegeven met een pijl.

8

Figuur 4. Deelgebieden Zeeheldenwijk fase 1.

13

Figuur 5. Aanleg van een proefsleuf in de Zeeheldenwijk fase 1. Op de voorgrond de venige flank van het grote westelijke rivierduin met een bemonsterd vierkantemetervak op de achtergrond het dagzomende duinzand.

14

Figuur 6. Aanleg van een proefsleuf op het grote westelijke rivierduin.

16

Figuur 7. Locaties aanvullende avegaarboringen

19

Figuur 8. Verspreiding van vuursteen en steen uit de avegaaronderzoeken (URAD4 en 11).

20

Figuur 9. Verspreiding van vuursteen en steen uit de avegaaronderzoeken (URAD4 en 11) op de overgang van deelgebied 3 naar deelgebied 4.

21

Figuur 10. Droneopname van de aanleg van het leidingcunet op de overgang van deelgebied 3 en deelgebied 4.

23

Figuur 11. De ligging van de tijdens de begeleiding onderzochte cunetten.

24

Figuur 12. Werkputten begeleiding en proefsleuvenonderzoek Zeeheldenwijk fase 1 (zie ook kaartbijlage 4).

26

Figuur 13. Het bemonsteren van een vierkantemetervak in een bigbag.

29

Figuur 14. Westprofiel van werkput 42 op het AMK -terrein met meetpunten voor fotogrammetrie. Let op het afgetopte profiel aan de linkerzijde.

30

Figuur 15. Het bemonsteren van coupes van haardkuilen in werkput 31.

31

Figuur 16. Luchtfoto van het gebied van het grote westelijke rivierduin uit november/december 2019. De contouren van de afgetopte hoge duintoppen tekenen zich af door een iets bruinere kleur dan hun omgeving.

32

Figuur 17. Afgetopte en recent en natuurlijk verstoorde delen op een duintop in het noorden van het grote westelijke rivierduin. De langgerekte verstoring is veroorzaakt door een eerder door Econsultancy (Bringmans 2019) gegraven proefsleuf die duidelijk op de onderliggende luchtfoto zichtbaar is.

33

Figuur 18. Sporen van verspoeling in werkput 17 in het oosten van deelgebied 3.

34

Figuur 19. Allesporenkaart deelgebied 1 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

35

Figuur 20. Allesporenkaart deelgebied 2 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

36

Figuur 21. Allesporenkaart van het zuidwestelijke deel van deelgebied 3 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

37

Figuur 22. Allesporenkaart van het zuidoostelijke deel van deelgebied 3 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

RAAP-rapport 5827 / versie 13-05-2022

38

[69]

Plangebied Zeeheldenwijk Fase 1 te Urk, gemeente Urk; a anvullend booronderzoek, proefsleuven, een archeologische begeleiding variant proefsleuven en aanvullende avegaarboringen

Figuur 23. Allesporenkaart van het centrale deel van deelgebied 3 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

39

Figuur 24. Allesporenkaart van het centrale deel van deelgebied 3 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

40

Figuur 25. Allesporenkaart van het noordelijke deel van deelgebied 3 en het zuidelijke deel van deelgebied 4 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

41

Figuur 26. Grote haardkuil in werkput 55 (S448).

42

Figuur 27. Paalsporen van een kleine structuur (hut?) in werkput 55.

42

Figuur 28. Allesporenkaart van deelgebied B en deelgebied 5 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

43

Figuur 29. Geërodeerd rivierduin in deelgebied 5.

44

Figuur 30. Allesporenkaart van AMK-terrein 1693 geprojecteerd op het hoogtemodel. Voor de legenda zie kaartbijlage 1.

45

Figuur 31. Houten peddel uit een venige depressie in werkput 31, kort na de vondst.

46

Figuur 32. Impressie van het proefsleuvenonderzoek in Zeeheldenwijk fase 1.

49

Figuur 33. De bigbags liggen klaar voor het bemonsteren van vierkantemetervakken in werkput 39.

53

Figuur 34. Fotogrammetrische opname van de duinflank in werkput 32.

56

Figuur 35. Te begeleiden sloottracé in het gebied met vuursteenvondsten dieper van -6 m NAP ten noorden van gebied 3-noord.

65

Tabellen: Tabel 1. Administratieve gegevens.

9

Tabel 3. Overzicht van voorgaande voor het plangebied relevante onderzoeken.

12

Tabel 4. Overzicht van werkputten en vlakken proefsleuvenonderzoek Zeeheldenwijk fase 1 en fase 2 (stand van zaken 29-04-2022).

28

Tabel 5. Scoretabel aanwezigheid grondsporen.

51

Tabel 6. Scoretabel gaafheid grondsporen.

51

Tabel 7. Scoretabel ruimtelijke gaafheid.

51

Tabel 8. Scoretabel stratigrafie intact.

51

Tabel 9. Scoretabel ruimtelijke relatie tussen mobilia onderling.

52

Tabel 10. Scoretabel ruimtelijke relatie tussen mobilia en sporen.

52

Tabel 11. Scoretabel conservering organische artefacten.

54

Tabel 12. Scoretabel conservering artefacten (overig).

54

Tabel 13. Scoretabel zeldzaamheid.

55

Tabel 14. Scoretabel informatiewaarde.

55

Tabel 15. Scoretabel waardestelling/kennisrendement.

57

Tabel 16. Waardering deelgebied 1.

58

Tabel 17. Waardering deelgebied 2.

59

Tabel 18. Waardering deelgebied 3-zuid.

60

Tabel 19. Waardering deelgebied 3-noord/deelgebied 4-zuid.

61

Tabel 20. Waardering deelgebied B/deelgebied 5 -zuid.

62

Tabel 21. Waardering AMK-terrein 1693.

63

RAAP-rapport 5827 / versie 13-05-2022

[70]

Plangebied Zeeheldenwijk Fase 1 te Urk, gemeente Urk; a anvullend booronderzoek, proefsleuven, een archeologische begeleiding variant proefsleuven en aanvullende avegaarboringen

Bijlagen: Kaartbijlage 1. Allesporenkaart. Kaartbijlage 2. Te behouden vindplaatsen. Kaartbijlage 3a. Vondstspreiding: vuursteen en steen Kaartbijlage 3b. Vondstspreiding: bot en schelp Kaartbijlage 3a. Vondstspreiding: hout en houtskool Kaartbijlage 3d. Vondstspreiding: aardewerk Kaartbijlage 3e: Vondstspreiding: dichtheid houtskool. Kaartbijlage 4: Puttenplan. Kaartbijlage 5: Afgetopte en verspoelde gebiedsdelen. Bijlage 1. Tijdschaal

RAAP-rapport 5827 / versie 13-05-2022

[71]

Bijlage 1. Tijdschaal Archeologische perioden Datering

Tijdperk

Recente tijd

- 1945 C

Nieuwe tijd

- 1850

B

- 1650

A

- 1500

Laat B Laat A

Vroeg

Middeleeuwen

D: Ottoonse tijd

C: Karolingische tijd B: Merovingische tijd

A: Volksverhuizingstijd Laat

Romeinse tijd

Midden

Vroeg Laat

IJzertijd

Midden

Vroeg Laat

Bronstijd

Midden

Prehistorie

Vroeg Laat

Neolithicum (Nieuwe Steentijd)

Midden Vroeg Laat

Mesolithicum (M idden Steentijd)

Midden Vroeg Laat

Paleolithicum (Oude Steentijd)

Jong B Jong A Midden

Oud tabel1_standaard_Archeologisch_RAAP_2014

- 1250 - 1050 - 900 - 725

- 525 - 450

- 270 - 70 na Chr. - 15 voor Chr. - 250 - 500 - 800 - 1100 - 1800 - 2000

- 2850 - 4200 - 4900/5300 - 6450 - 8640 - 9700

- 12.500 - 16.000

- 35.000 - 250.000