Bijlage 2 Communicatieplan grondstoffenbeleid gemeente Urk

Communicatieplan Grondstoffenbeleid 2024-2027

Gemeente Urk GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

1

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

2

Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Situatieschets 5 1.1 Locatie 5 1.2 Overige zaken 6 1.2.1 Grof huishoudelijk afval 6 1.2.2 Luiers 6 1.2.3 Slechte kwaliteit van het GFT-afval 6 1.3 Nieuwe situatie 6 1.3.1 2024-2025 6 1.3.2 2026-2027 7 1.4 Conclusie 7 2. Doelgroepen 8 2.1 Definities 8 (Jonge) ouders 8 (Grote) gezinnen 8 Oude dorp bewoners 8 Arbeidsmigranten 8 2.2 Locatie 8 2.3 Doelgroepbeschrijving 8 (Jonge) ouders 8 (Grote) gezinnen 8 Oude dorp bewoners 8 Arbeidsmigranten 8 3. Doelstellingen 9 3.1 Communicatiedoelstellingen 9 3.2 Persona’s 9 3.3 De doelgroepen in beeld 11

6. Communicatiemiddelen 17 6.1 Mediamix 17 6.1.1. Onlinekanalen 17 Website 17 LinkedIn 17 Snapchat 17 Facebook 17 Instagram 17 TikTok 17 Nieuwsbrief 17 YouTube 17 6.1.2.Offlinekanalen 18 Drukwerk 18 Direct mail 18 6.2 Conclusie 19 6.3 Advies 19 6.4 Uitvoer strategie 20 7. Communicatiemomenten 21 Bijlage A: Concept communicatiemiddelen 23 Bijlage B: Korte analyse documentatie Gemeente Urk 24 Bijlage C: SWOT-analyse 26 Bijlage D: Communicatievoorbeelden 27 Bijlage E: Analyse Mediamix 31

4. Boodschap 14 4. Boodschap per doelgroep 14 (Jonge) ouders 14 (Grote) gezinnen 14 Oude dorp bewoners 14 Arbeidsmigranten 14 5. Strategie 15 5.1 Welke strategie past bij Gemeente Urk? 15 5.2 Hoofdstrategie 15 5.3 Sub-strategieën 15 5.3.1 Ambassadeursstrategie 15 5.3.2 Participatiestrategie 16 5.4 Conclusie 16

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

3

Inleiding In een duurzame maatschappij met meer en meer aandacht voor recycling en upcycling is afvalverwerking steeds belangrijker. De Gemeente Urk heeft de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan het verbeteren van de afvalscheiding en het verlagen van de restafvalstroom. De vorige campagne had al effect en ook al zijn niet alle doelen gehaald, de bevolking is tevreden over de afvalinzameling. Doordat de Gemeente Urk ambitieuze doelen heeft gesteld is er meer nodig om het doel te behalen. De vraag die dit communicatieplan beantwoordt is dan ook: Hoe nemen we de inwoners van Urk mee in de vernieuwde maatregelen rondom afvalinzamelingen, zodat de afvaldoelstellingen behaald kunnen worden?

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

4

1. Situatieschets Bij het vorige grondstoffenplan van de Gemeente Urk zijn drie ambitieuze doelen gesteld: 1. Minimaal 75% gescheiden ingezameld afval in 2023; 2. Maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2023; 3. De afvalstoffenheffing moet gelijk blijven en bij voorkeur dalen. Deze drie doelen zijn inherent aan elkaar. Wanneer meer mensen gescheiden afval inzamelen, daalt het aantal kilo’s restafval en zal de afvalstoffenheffing als gevolg hiervan mogelijk dalen. De resultaten waren als volgt: 1. Het gescheiden ingezameld afval steeg van 41% in 2019 naar 54% in 2022; 2. Het aantal kilo’s restafval daalde van 221 kg in 2023 naar 172 kg in 2022; 3. De afvalstoffenheffing is licht gestegen van €262,- in 2019 naar €291,- in 2022. Het vorige grondstoffenplan had duidelijk effect, maar niet voldoende om de gestelde doelen te behalen. De bevolking is tevreden over de afvalinzameling (score van 7,84 in Rova Deelrapport 2022), maar toch is verandering noodzakelijk om de doelen te behalen. Uit ervaring van Rova blijkt dat dit eerst zorgt voor een lagere tevredenheidsscore, maar wanneer de inwoners gewend zijn aan de nieuwe situatie resulteert in een hoger cijfer. De Gemeente Urk zal samen met partners en inwoners de schouders eronder moeten zetten om de doelen te behalen.

Er moet een gezamenlijke wil zijn om de doelen te behalen in de komende jaren! De doelen voor 2027 zijn nagenoeg hetzelfde als die van 2023. 1. Minimaal 75% gescheiden ingezameld afval in 2027; 2. Maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2027; 3. De gemeente Urk streeft naar een beheersbare afvalstoffenheffing. 1.1 Locatie Op het gebied van afvalinzameling op Urk maken we onderscheid tussen twee gebieden: 1. Het nieuwe Urk 2. Het oude dorp Het nieuwe Urk Met het nieuwe Urk bedoelen we in dit communicatieplan het gedeelte van Urk dat buiten het Oude Dorp ligt. In deze wijken werkt men met drie verschillende containers (restafval, papier en gft). Daarnaast wordt PMD ingezameld met behulp van zakken die bewoners gratis kunnen aanvragen bij ROVA. Het oude dorp In de oude dorpskern (hierna benoemd als: het oude dorp) zijn veel nauwe straten en is er weinig ruimte om de woningen heen. Sommige bewoners hebben zelfs geen eigen terrein voor de opslag van containers. Om die reden wordt hier gewerkt met slechts twee containers (restafval, gft) en kunnen bewoners papier in een doos aan de weg zetten. Daarnaast is ook hier sprake van PMD inzameling met behulp van zakken. Het is dan ook belangrijk om bij het inzamelen van afvalstoffen rekening te houden met deze verschillende zones.

De aanpak kan en moet soms anders, omdat er ook andere problemen zijn die bij de bewoners van de twee locaties voorkomen. 1.2 Overige zaken Naast de algemene afvalstromen kijken we ook naar situaties die bijzonder opvallen bij de Gemeente Urk. Deze uitzonderingen hebben invloed op het afvaltype, de kwaliteit van het gescheiden afval en het aantal kilo’s ingezameld restafval. 1.2.1 Grof huishoudelijk afval Op Urk is het aantal vragen over grof huishoudelijk afval veel groter dan bij andere gemeentes (39% hoger, ROVA deelrapport 2022). Daarnaast heeft slechts 13% van de respondenten geen vragen over grof huishoudelijk afval (landelijk is dit 50%). Op Urk vindt het inzamelen van grof huishoudelijk plaats door de milieustraat van Sortas.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

5

1.2.2 Luiers Urk is statistisch gezien een bijzondere gemeente. De jongste gemeente van Nederland maakt zijn naam waar met een bovengemiddeld aantal kinderen per gezin. Dit zorgt ook voor een groot aantal ingezamelde luiers. Luiers worden regelmatig in de verkeerde (groene) container gedaan. Hierdoor wordt het gft afgekeurd en verwerkt als restafval. 1.2.3 Slechte kwaliteit van het gft-afval Er wordt 89% meer gft-afval ingezameld in 2022 dan voor de invoer van het vorige grondstoffenbeleid in 2019. Een veelbelovend resultaat, maar 10 tot 20% van het gft-afval is van slechte kwaliteit en wordt dan afgekeurd en verwerkt als restafval. Dit zorgt voor extra kosten voor de Gemeente Urk. De oorzaak van de slechte kwaliteit ligt bij bewoners die spullen bij het gft-afval doen die daar niet horen. Voorbeelden zijn, stenen, hout en luiers. 1.3 Nieuwe situatie Om de nieuwe doelstellingen te behalen worden er in de komende jaren een aantal veranderingen doorgevoerd. Dat gebeurt in twee fasen. 1.3.1. 2024-2025 Optimalisering afvalscheiding De inzameling zal worden geoptimaliseerd en afvalscheiding zal worden gefaciliteerd. Een voorbeeld daarvan is de mogelijkheid om klein chemisch afval (kca) in te leveren op de markt bij een speciaal daarvoor ingerichte wagen van ROVA. Invoeren ondergrondse containers oude dorp In het oude dorp worden ondergrondse containers geplaatst voor restafval.

Daarnaast worden er voorzieningen geplaatst voor het inleveren van grondstofstromen plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD), groente-, fruit en tuinafval (gft) en oud papier en karton. Dat betekent dat het grootste deel van het afval in het oude dorp ondergronds wordt ingezameld. Voor gft zal in eerste instantie gebruik gemaakt worden van kleine bovengrondse containers. Voor groter gft-afval zoals snoeiafval zal twee keer per jaar de mogelijkheid zijn om een grote 140-literzak aan te bieden. Meer controle op kwaliteit gft-afval Buiten het oude dorp komt meer aandacht voor monitoring en toezicht. De Gemeente Urk richt zich op een zo eerlijk mogelijk en kwalitatief systeem. Dit betekent dat er meer gecontroleerd zal worden door ROVA op de kwaliteit van het gft-afval. Invoeren containermanagement Daarnaast wordt gestart met containermanagement. Dit houdt in dat de grijze containers gechipt worden om de dienstverlening te verbeteren. De gemeente krijgt hierdoor meer grip op het aantal containers per huishouden en eventuele onbetaalde containers worden niet meer geleegd. Optimalisatie milieustraat Door de milieustraat te verbeteren moet het voor bewoners aantrekkelijker worden om hun spullen naar de milieustraat te brengen.

Tijdens de beleidsperiode zal worden gekeken naar de mogelijkheden om het aantal bezoeken aan de milieustraat te verhogen, wordt er gekeken naar een verbinding tussen milieustraat en de kringloopwinkel en wordt gekeken naar het inschakelen van de GRIP-wagen (grondstoffen inleverpunt) van ROVA voor het inzamelen van kleine hoeveelheden grof huishoudelijk afval.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

6

1.3.2 2026-2027 Onderzoek naar het gescheiden inzamelen van luierafval Uit sorteeranalyses van het restafval blijkt dat 14% van het restafval bestaat uit luiers, maar de verwerkingsmogelijkheden hiervan zijn nog beperkt. Vanaf 2026 is er een Uitgebreide Producenteverantwoordelijkheid (UPV) voor luiers. De verwachting is dat daardoor de verwerkingscapaciteit van luiers aanzienlijk zal toenemen. Vanaf 2026 kan naar verwachting dan ook worden gestart met gescheiden luierinzameling. Tarief op restafval In de tweede fase zal een financiële prikkel worden ingevoerd doormiddel van een tarief op restafval. Dit betekent dat huishoudens per lediging van de grijze containers gaan betalen. De maatregel is belangrijk om er voor te zorgen dat de gemeente de doelstelling van maximaal 100kg restafval per inwoner haalt. De invoer van containermanagent zorgt er ook voor dat grotere gezinnen op vrijwillige basis kunnen kiezen voor een kleinere container. Daarmee betalen ze per containerlediging in plaats van per gezinsgrootte. Inzameling gft bij hoogbouw Op dit moment is het bij bewoners van hoogbouw (appartementen) nog niet mogelijk om het gft-afval gescheiden aan te bieden. Dit wordt met deze nieuwe maatregel wel mogelijk. 1.4 Conclusie Urk heeft al veel verbeterd op het gebied van afvalscheiding.

De doelen van de gemeente zijn echter nog een stuk ambitieuzer en het is dus nodig om verandering te instigeren. De geplande veranderingen zijn in hoofdstuk 1.3 toegelicht. In het vervolg van dit document laten we zien hoe communicatie met de doelgroepen een rol gaat spelen bij deze veranderingen. In het volgende hoofdstuk gaan we allereerst in op de verschillende doelgroepen die onderdeel zijn van de communicatiecampagne.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

7

2. Doelgroepen De wijzigingen in het grondstoffenbeleid raken alle huishoudens van Urk. De doelgroepen bestaan dan ook uit de verschillende typen huishoudens die op Urk voorkomen. We kijken hierbij naar de locatie, levensfase en achtergrond van de huishoudens in kwestie. Het gaat om jonge ouders, (grote) gezinnen, oude dorp bewoners en arbeidsmigranten. 2.1 Definities •

(Jonge) ouders Samenlevende twintigers en dertigers in het nieuwe deel van Urk met 1 of 2 jonge kinderen.

•

(Grote) gezinnen Ouders van middelbare leeftijd met meerdere kinderen in het nieuwe deel van Urk.

•

Oude dorp bewoners Inwoners van het oude dorp van Urk.

•

Arbeidsmigranten Personen die tijdelijk in Nederland komen werken en daarom woonachtig zijn in de Gemeente Urk.

2.2 Locatie De Gemeente Urk richt zich met dit communicatieplan op de inwoners van Urk. Daarbij wordt een verdeling aangebracht in de inwoners van het oude dorp en het nieuwere deel van Urk. Dit omdat de veranderingen voor het oude dorp anders zijn dan voor inwoners van de rest van de Gemeente Urk. 2.3 Doelgroepbeschrijving (Jonge) ouders Urk is een van de jongste gemeenten van Nederland en een groot deel van de bevolking is onder de dertig jaar oud. Veel (jonge) ouders wonen in het nieuwe deel van Urk en zijn recent ouders geworden van een kind. Deze groep woont nog niet heel lang zelfstandig en gaat voor het eerst zelf om met afvalstromen en het scheiden daarvan. Bij (jonge) ouders bestaat een deel van de afvalstroom uit luiers. (Grote) gezinnen Op Urk bestaan veel gezinnen met een bovengemiddeld aantal kinderen. De gemiddelde grootte van een huishouden is op Urk 3,17, waar dit landelijk 2,121 is . (Grote) gezinnen zijn daarom een belangrijke groep op het gebied van afval scheiden. Ze wonen grotendeels in het nieuwere deel van Urk omdat de gemiddelde woninggrootte daar hoger is dan in het oude dorp. Doordat gezinnen groot zijn is het aantal kg afval per jaar per huishouden naar verwachting hoger dan in andere gemeenten. Oude dorp bewoners Dit zijn bewoners van het oude dorpscentrum van Urk.

Hier staan kleinere woningen en zijn de terreinen om de huizen heen veel kleiner dan in de rest van het dorp. Dat heeft gevolgen voor de locaties van containers en de mate waarin afval gescheiden kan worden. Een groot deel van het oude dorp heeft daarom geen blauwe (papier) container. Tijdens inzameling bieden bewoners hun oud papier aan in dozen aan de weg. Arbeidsmigranten In delen van het dorp wonen arbeidsmigranten die werkzaam zijn in de visindustrie. Deze migranten wonen vaak met meerdere personen in een woning en hebben regelmatig een aparte afvalcontainer die door de werkgever is geplaatst.

1

https://allecijfers.nl/gemeente/urk/ (CBS) GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

8

3. Doelstellingen Zoals in hoofdstuk 1 beschreven is het belangrijkste doel van de Gemeente Urk om het scheiden van grondstoffen te verbeteren. Om dit doel te behalen zijn er de volgende subdoelen: 1. Minimaal 75% gescheiden ingezameld afval in 2027; 2. Maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2027; 3. De gemeente Urk streeft naar een beheersbare afvalstoffenheffing. Dit alles om uiteindelijk het hoofddoel te bereiken: • Het goed scheiden van afval en grondstoffen verbeteren op weg naar een circulaire gemeente in 2050. 3.1 Communicatiedoelstellingen Om voorgaande doelen te behalen wordt gebruik gemaakt van interne en externe communicatiemiddelen. Deze middelen worden gebruikt om de volgende doelen te behalen: • • • • • • •

Alle doelgroepen informeren over de veranderingen die het nieuwe beleid met zich meebrengt. Ouders, gezinnen en oude dorp bewoners informeren over het inleveren van (grof) huishoudelijk afval en luiers. Ouders, gezinnen en oude dorp bewoners overtuigen van het nut van goede afvalscheiding. Ouders, gezinnen en oude dorp bewoners informeren over de positieve kanten van het betalen per lediging. Ouders, gezinnen, arbeidsmigranten en oude dorp bewoners informeren over de juiste afvalscheidingsregels. Oude dorp bewoners overtuigen van het nut van het nieuwe afvalbeleid met ondergrondse containers. Arbeidsmigranten informeren over de afspraken met betrekking tot afvalscheiding op Urk.

3.2 Persona’s Het overbrengen van een boodschap naar een doelgroep is eenvoudiger als je weet wie het is. Wanneer je werkt met verschillende doelgroepen is het belangrijk om er een gezicht aan te geven. Dat doen we aan de hand van persona’s. Voor iedere doelgroep is een persona ontwikkeld die een beeld geeft van zijn/haar situatie. (Jonge) ouders

Naam: Geeske de Groot Leeftijd: 24 Gezinssituatie: Getrouwd met Mezdi (27), twee kinderen: Sem (2), Naomi (0). Hobby’s: Geeske is een fanatieke crossfitter en spreekt graag af met vriendinnen. Huidige afvalsituatie: Ze scheiden wel, maar luiers worden in de gft-bak gegooid. Uitdaging: Geeske wil best afval scheiden, maar er moet wel ruimte blijven met al die luiers! Geeske is een hippe jonge moeder die geniet van alles dat het leven haar te bieden heeft. Ze leeft van dag tot dag en zorgt met veel liefde voor haar twee kinderen, dat levert wel een boel luiers op zeg! Ze werkt 24 uur per week en gaat in de avonduren graag naar crossfit of met haar vriendinnen theedrinken. Ze denkt niet heel veel na over afval, maar begrijpt wel dat we niet zomaar alles bij elkaar kunnen gooien.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

9

(Grote) gezinnen

Naam: Alie Ras Leeftijd: 47 Gezinssituatie: Getrouwd met Jauwk (52), vier kinderen: Joost (20), Jennifer (18), Bram (14) en Julia (11). Hobby’s: Zorgt graag goed voor haar gezin en geniet van de zon. Huidige afvalsituatie: Alie probeert wel te scheiden, maar met een groot gezin is het voor haar erg lastig. Soms wint het gemak van het scheiden. Uitdaging: Alie wil wel scheiden, maar er moet wel een goede reden voor zijn. Alie is een echte traditionele moeder, maar ze werkt ook nog een of twee dagen in de zorg na een herscholingstraject. Ze geniet van haar gezin en ziet zichzelf als de bewaker van het goede gezinsleven. Als het even kan zit ze op de achterstraat in de zon te genieten van het weer en gaat graag naar Zuid-Europa met de caravan. Afval hebben ze veel, dus kan je dan nog wel scheiden?

Oude dorp bewoners

Naam: Johan de Boer Leeftijd: 46 Gezinssituatie: Vrijgezel, heeft een kat Hobby’s: Houdt van wandelen en met vrienden afspreken Huidige afvalsituatie: Heeft erg weinig afval en ziet daardoor niet echt het nut van scheiden. Uitdaging: Johan heeft geen afvaldoelen, hij ziet niet veel gevolgen voor zichzelf. Johan is een echte levensgenieter. Hij heeft geen relatie, maar ziet dit niet als een nadelig onderdeel van zijn leven. ‘Ik kan nu immers gaan en staan waar ik wil?’. Hij werkt 40 uur per week in de visindustrie en gaat in de avond graag wandelen over de haven. Soms gaat hij nog met vrienden naar zijn stamcafé om de hoek. Afval scheiden is voor hem geen thema, want zoveel troep heeft hij niet.

Arbeidsmigranten

Naam: Piotr Nowak Leeftijd: 34 Gezinssituatie: Heeft een vriendin Zuzanna (29), ze wonen samen in het oude dorp met nog twee arbeidsmigranten. Hobby’s: Gaat graag naar het café en speelt schaak. Huidige afvalsituatie: Piotr gooit alles gewoon in die grote bak naast zijn huis. Dat moet toch? Uitdaging: Afval scheiden hoort erbij, maar ik heb maar één container? Piotr is een trotse arbeidsmigrant uit een klein dorpje in Bulgarije. Hij heeft zijn Poolse vriendin Zuzanna ontmoet tijdens hun werk in de visindustrie. Daar werken ze allebei meer dan 40 uur per week. Ooit willen ze terug naar Oost-Europa en dus zetten ze veel geld apart voor de toekomst. Afval scheiden kent hij wel uit zijn thuisland, maar hier is maar één grote container.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

10

3.3 De doelgroepen in beeld In dit hoofdstuk laten we in het kort de plek van de doelgroep in de ‘klantenreis’ zien. We geven een kort overzicht van de persona’s en de route die ze afleggen de boodschap. Deze route is in vier fases verdeeld. Van eerste ontdekking tot afsluitende twijfel. (Jonge) ouders Naam: Geeske de Groot Leeftijd: 24 Gezinssituatie: Getrouwd, twee kinderen Waarom: ‘Ik wil best afval scheiden, maar wat moet ik met al die luiers?’

GEDACHTES

• Ik wil best afval scheiden. • Is er een oplossing voor luiers? • Staat open voor oplossingen. • We kunnen niet alles zomaar bij elkaar gooien.

AANDACHTSPUNTEN MOMENT BELANGRIJK MOMENT

FASE 1 AANLEIDING

FASE 2 ORIËNTATIE

FASE 3 BESLISSINGEN

FASE 4 TOEKOMST

Geeske weet eigenlijk niet zoveel van scheiden. Soms kan het ook best lastig zijn. Wat moet bij wat?

Er komt steeds meer informatie beschikbaar. Geeske leert hoe ze het scheiden aan moet pakken!

Geeske besluit beter te gaan scheiden. Ze vindt het eigenlijk best makkelijk. Het hoort erbij!

Die luiers blijven lastig en wat nou als ze meer kinderen krijgt. We moeten haar blijven prikkelen.

Heeft dat wel nut?

Het wordt me nu wel duidelijk!

Eigenlijk valt het wel mee.

Ik krijg toch wel twijfels.

Ik snap er eigenlijk niets van!

De Rova App helpt me met scheiden.

Het hoort natuurlijk bij een betere wereld.

Wat nou als ik te veel afval heb?

Dat luierdepot lijkt me ideaal!

Het bespaart nog geld ook!

Zou ik niet te veel ledigingen hebben?

SOCIAL MEDIA

LUIERDEPOT

SOCIAL MEDIA

SOCIAL MEDIA

AMBASSADEURSCAMPAGNE

Q&A

CONTAINERMANAGEMENT

AMBASSADEURSCAMPAGNE

BRIEF

GFT CAMPAGNE

DIFTAR

De natuur moet je wel schoon houden. Wat kan ik doen?

GRIP-WAGEN

ZEER BELANGRIJK MOMENT

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

11

(Grote) gezinnen Naam: Alie Ras Leeftijd: 47 Gezinssituatie: Getrouwd, vier kinderen Waarom: ‘Ik wil best afval scheiden, maar het is zo veel, kan dat wel?’

GEDACHTES

• Ik wil best afval scheiden. • Het moet wel eerlijk blijven! • Rentmeesterschap is belangrijk. • Het is wel lastig met zoveel afval.

AANDACHTSPUNTEN MOMENT

FASE 1 AANLEIDING

FASE 2 ORIËNTATIE

FASE 3 BESLISSINGEN

FASE 4 TOEKOMST

Alie heeft al een aantal nieuwe regelingen meegemaakt. Ze hoopt dat er rekening gehouden wordt met gezinnen.

Er komt steeds meer informatie beschikbaar. Alie leert hoe ze als gezin het best kan scheiden.

Alie gaat er voor! Als je goed scheidt valt dat restafval eigenlijk best mee!

Het scheiden kost Alie nog veel werk. We moeten haar laten zien dat het nuttig is voor haar en haar omgeving.

Het moet wel duidelijk zijn!

Het wordt me nu wel duidelijk!

Eigenlijk valt het wel mee

Ik krijg toch wel twijfels.

Waar vind ik meer uitleg?

Gelukkig kan je vragen stellen!

Het hoort natuurlijk bij een betere wereld.

Heb ik niet te veel afval voor deze container?

Kost me dit meer geld?

Ik zou wel wat meer met mijn grof huishoudelijk afval willen.

Het bespaart nog geld ook!

Kan het niet makkelijker?

Misschien kan ik wel een kleinere container.

SOCIAL MEDIA

Q&A

SOCIAL MEDIA

SOCIAL MEDIA

AMBASSADEURSCAMPAGNE

GFT CAMPAGNE

CONTAINERMANAGEMENT

AMBASSADEURSCAMPAGNE

BRIEF

GRIP-WAGEN

DIFTAR

BELANGRIJK MOMENT ZEER BELANGRIJK MOMENT

Oude dorp bewoners Naam: Johan de Boer Leeftijd: 46 Gezinssituatie: Vrijgezel Waarom: ‘Ik heb zo weinig afval, heeft dat dan nog wel nut?’

GEDACHTES

• Kan dit me geld besparen? • Het maakt mij link/ rechtsom niet uit. • Ik hou van schone natuur! • Wat doen ze met dat afval dan?

AANDACHTSPUNTEN MOMENT BELANGRIJK MOMENT

FASE 1 AANLEIDING

FASE 2 ORIËNTATIE

FASE 3 BESLISSINGEN

FASE 4 TOEKOMST

Gooien ze niet alles op een grote bult? Johan vraagt zich af waar verandering voor nodig is.

Ondergrondse containers? Johan houdt toch van wandelen. En zo vaak hoeft het niet.

Johan raakt enthousiast. Die lelijke containers kunnen ook weg. Johan helpt zelfs de oude buurvrouw.

Johan vindt het lopen prima, maar hij maakt zich wel druk over de kosten.

Wat doen ze met dat afval dan?

Eigenlijk is het best praktisch zo’n ondergrondse container.

Met weinig afval betaal ik dus ook minder!

Moet ik nu niet te vaak naar de stort?

Ik ben benieuwd hoe het uit gaat pakken.

Ik kan dus ook naar de markt?

Het scheelt ruimte om de deur!

Wat kost zon leging eigenlijk? Ik ga nu wel vaker heen met mijn afvalzak!

Als het maar niet erg ver van mijn huis is!

We moeten hem laten zien dat hij goedkoper uit is!

Een goede buur is beter dan een verre vriend.

Ik wil geen ondergrondse container voor mijn deur. SOCIAL MEDIA

INVOER ONDERGRONDSE CONTAINERS

AMBASSADEURSCAMPAGNE

SOCIAL MEDIA

SOCIAL MEDIA

DIFTAR

AMBASSADEURSCAMPAGNE

GRIP-WAGEN BRIEF INFORMATIEAVONDEN

ZEER BELANGRIJK MOMENT

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

12

Arbeidsmigranten Naam: Piotr Nowak Leeftijd: 34 Gezinssituatie: Woont samen met Zuzanna en nog twee arbeidsmigranten in het oude dorp. Waarom: ‘Ik wil best afval scheiden, maar heb die optie helemaal niet’

GEDACHTES

• Ik wil me gewoon aan de regels houden. • Ik weet niet goed wat ik moet doen. • Geef mij de optie en ik doe het!

AANDACHTSPUNTEN MOMENT

FASE 1 AANLEIDING

FASE 2 ORIËNTATIE

Piotr weet eigenlijk niet goed wat hij kan en mag. Hij heeft een andere container dan de rest van de buurt.

Ondergrondse containers? Piotr kent het principe wel.

Ons is niet zoveel verteld. Ik wil best scheiden als dat nodig is.

BRIEF UITLEG VAN WERKGEVER/ VERHUURDER

FASE 3 BESLISSINGEN

FASE 4 TOEKOMST

Maar krijg ik ook een pas?

Piotr en zijn huisgenoten verdelen de taken en lopen wekelijks naar de container. Prima opgelost zo!

Piotr en zijn huisgenoten vinden het toch wel lastig. Het ging toch goed? Het is wel veel extra werk!

Hebben jullie ook informatie in mijn taal?

Die container was eigenlijk wel lelijk.

Die grote container was stiekem toch wel makkelijk.

Kan iemand me helpen?

Ik wil best wel andere arbeidsmigranten helpen om te leren scheiden.

Hoe zit het met ons huishouden? Betalen we nu samen of apart? Of mijn werkgever?

INVOER ONDERGRONDSE CONTAINERS

INFORMATIE IN MEER TALEN

INFORMATIE IN MEER TALEN

INFORMATIE IN MEER TALEN

CHECK VAN WERKGEVER/ VERHUURDER

BELANGRIJK MOMENT ZEER BELANGRIJK MOMENT

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

13

4. Boodschap De boodschap die de Gemeente Urk aan haar inwoners wil vertellen is de volgende:

Samen halen we er alles uit! Deze positieve zin geeft precies weer wat de gemeente Urk wil laten zien aan de verschillende doelgroepen. De boodschap geeft een gevoel van saamhorigheid en teamwork mee en laat zien dat Urk samen de schouders onder deze veranderingen moet zetten! Als we het samen doen levert het de natuur en de burger (afvalstoffenheffing) iets op! Deze boodschap laten we doorklinken in alle uitingen op het gebied van communicatie m.b.t. afvalinzameling. Binnen de mediamix die gebruikt wordt binnen dit communicatieplan zal continu aandacht besteed moeten worden aan de boodschap. Helpt de inzet van deze media om de boodschap op de kaart te zetten? Zo nee, dan is het misschien niet goed genoeg! We kiezen bewust voor deze duidelijke lijn en maken keuzes op basis van de boodschap en de doelstellingen zoals geformuleerd in dit document. 4.1 Boodschap per doelgroep Naast de hoofdboodschap is er per doelgroep een doelboodschap opgesteld om de communicatie per doelgroep af te bakenen. (Jonge) ouders Een goede wereld voor de volgende generatie Ook op Urk groeit het belang van duurzaamheid en de circulaire economie. De jongere Urkers beslaan een groot deel van het totaal aantal inwoners en zijn ontzettend belangrijk voor een succesvolle campagne. De boodschap moet laten zien dat deze doelgroep een voortrekkersrol heeft.

De doelgroep moet het vertrouwen krijgen dat de veranderingen een succes gaan worden! (Grote) gezinnen Jullie zijn de rentmeesters van ons dorp De gezinnen zijn de spil van het dorp. Het is belangrijk om deze groep mee te nemen in de campagne en daarbij rekening te houden met de grotere gezinnen. Zij maken zich mogelijk zorgen over de kosten en het is dus belangrijk om daar op in te spelen. Als iedereen uit het gezin en de doelgroep meedoet betaalt het afval scheiden zichzelf terug in de afvalstoffenheffing. Oude dorp bewoners Het oude dorp draagt zijn steentje bij Deze boodschap is een twist op de unieke positie van het oude dorp in de communicatiecampagne, maar ook in de Urker samenleving. Het oude dorp heeft unieke eigenschappen en daarom is de aanpak hier anders. De inwoners moeten overtuigd worden dat deze unieke positie juist een voordeel is ten opzichte van het nieuwe Urk. Arbeidsmigranten Samen aan de slag voor onze woonplaats Arbeidsmigranten zijn een onderbelichte doelgroep op Urk. Deze groep mensen is lastig te bereiken en de manier van inzameling is hier soms alternatief geregeld. We moeten deze groep laten weten dat ook zij onderdeel zijn van de Gemeente Urk en dat ze volwaardig meedoen, ook op het gebied van scheiden.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

14

5. Strategie We moeten de doelgroep bereiken, dat staat vast. Maar, op welke manier gaan we dit doen, met welke media gaan we aan de slag en hoe plannen we dit in? Om antwoord op deze vragen te krijgen is het belangrijk gebruik te maken van een duidelijke strategie. 5.1 Welke strategie past bij Gemeente Urk? Er zijn verschillende bewezen strategieën binnen de communicatiewereld. Deze strategieën zijn toegespitst om een doel te behalen binnen de campagne. Het is dan ook belangrijk om goed te kijken naar de doelen van de Gemeente Urk en hier de juiste strategie op toe te passen. Op die manier wordt een fundatie gebouwd waar steeds op teruggegrepen kan worden bij het maken van materiaal en het voeren van promotie. De doelen van Gemeente Urk zijn in hoofdstuk 3 als volgt geformuleerd: 1. Minimaal 75% gescheiden ingezameld afval in 2027; 2. Maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2027; 3. De gemeente Urk streeft naar een beheersbare afvalstoffenheffing. Dit alles om uiteindelijk het hoofddoel te bereiken: •

Het goed scheiden van afval en grondstoffen verbeteren op weg naar een circulaire gemeente in 2050.

5.2 Hoofdstrategie Om deze doelen te bereiken kiezen we voor een combinatie van een hoofdstrategie, ondersteund door complementerende sub-strategieën. De hoofdstrategie voor deze campagne is de veranderstrategie. Deze strategie is als volgt te omschrijven: Door een gevoel van urgentie te creëren, de juiste boodschap te zenden en een goede planning van de communicatie zorgen we ervoor dat de verandering succesvol wordt geïmplementeerd. Bij een veranderstrategie is het belangrijk om te werken met een gevoel van urgentie. Door de invoering van diverse veranderingen op het gebied van afvalinzameling op selecte datums past dit uitstekend bij het vraagstuk van de Gemeente Urk. Er wordt een onomkeerbaar moment van verandering gekozen, daarbij wordt gebruik gemaakt van een communicatieplanning die naar dit moment toewerkt. Een goed voorbeeld hiervan is de invoer van ondergrondse inzameling in het oude dorp. Na het voorbereidende werk staat de datum van de invoer vast. Het is dus belangrijk om bewoners tijdig te informeren via diverse media over deze verandering en de impact voor hun situatie. 5.3 Sub-strategieën Naast deze hoofdstrategie wordt gewerkt met verschillende sub-strategieën. Deze zijn een aanvulling op en onderdeel van de hoofdstrategie en zorgen voor extra mogelijkheden om tot een succesvolle uitvoer van de campagne te komen.

Er wordt gekozen voor de volgende sub strategieën: • •

Ambassadeursstrategie Participatiestrategie

Hieronder volgt een korte samenvatting van deze strategieën en de manier waarop ze een impact op de campagne kunnen maken. 5.3.1 Ambassadeursstrategie Binnen een ambassadeursstrategie draagt de organisatie haar visie en boodschap uit via ambassadeurs. De ambassadeurs moeten passen bij de missie en visie en willen de boodschap actief uitdragen. Ambassadeurs bestaan uit personen of groepen personen waar tegen op wordt gekeken en die autoriteit uitstralen en invloed hebben op de (lokale) samenleving. Als deze ambassadeurs achter de visie van de verandering staan heeft dit impact op de gehele bevolking.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

15

De kracht van de ambassadeurs is de invloed die ze hebben op het gedrag van degene die zij beïnvloeden. Dit kan geprojecteerd worden in visuele en tekstuele uitingen, maar ook door ambassadeurs opruimacties te laten coördineren, het gesprek aan te gaan via sociale media of in hun mogelijke functie. Ambassadeurs hebben bovendien met regelmaat invloed op word of mouth binnen de gemeente. Dat wil zeggen dat er over hen wordt gesproken en dat ze spreken met de doelgroep. 5.3.2 Participatiestrategie In een participatiestrategie werkt men samen met de doelgroepen. Daardoor wordt de relatie tussen actoren versterkt en het draagvlak voor de verandering verhoogd. Je geeft de bevolking de kans om (deels) inspraak te hebben op beslissingen, dit geeft een gevoel van medezeggenschap. Doordat een groot deel van de veranderingen van het grondstoffenbeleid al vast staan kan deze strategie niet worden gebruikt voor het aanpassen van grote beleidsmatige beslissingen. Wel is het mogelijk om kleine aanpassingen te maken, informatieavonden te beleggen of kleine projecten op het gebied van afvalinzameling te organiseren met bewoners. Denk daarbij aan inzamelacties, opruimwedstrijden, live of online Q&A sessies en het bepalen van de locaties van de ondergrondse containers in het oude dorp. Participatie creëert draagvlak onder de deelnemende doelgroepen.

Dit zorgt voor een lokale impact wanneer de veranderingen worden besproken, maar het kan ook een positieve invloed hebben op de discourse van (online) gesprekken! 5.4 Conclusie Door gebruik te maken van een veranderstrategie, versterkt door elementen van de ambassadeursstrategie en participatiestrategie zorgen we voor een veelzijdige communicatielijn waarbij verschillende communicatieaspecten samen zorgen voor het overbrengen en overtuigen van de boodschap.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

16

6. Communicatiemiddelen In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de middelen die gebruikt worden om de boodschap van Gemeente Urk te verspreiden. Allereerst volgt een overzicht van de verschillende media, het publiek van het platform en hoe deze overlapt met de doelgroep van de Gemeente Urk. Er wordt zowel gekeken naar platformen die al door de Gemeente Urk worden gebruikt als die nieuw zijn voor de organisatie. 6.1 Mediamix Eerst wordt gekeken naar de verschillende onlinekanalen waar Gemeente Urk gebruik van kan maken, daarna volgen de offlinekanalen. In bijlage E vindt u een uitgebreidere uitleg per medium met een analyse van de kanalen. 6.1.1. Onlinekanalen Website Het afvalonderdeel van de website van de gemeente Urk moet een duidelijke weergave bieden van de veranderingen in het grondstoffenbeleid. Daarnaast moet er duidelijke informatie te vinden zijn over het goed scheiden van afval. Verwijzingen naar handige tips, apps en flyers/infographics zijn onmisbaar om de burger te informeren. Daarnaast moet op de website duidelijk verwezen worden naar de website van ROVA voor nieuws en informatie. LinkedIn LinkedIn is het zakelijk netwerk van Microsoft. Met meer dan 4.7 miljoen Nederlandse leden is het ruimschoots de grootste zakelijke website van Nederland.

Voor de zakelijke doelgroep is dit een sterk kanaal, maar normale inwoners van Urk zullen hier geen informatie over afvalscheiding zoeken en verwachten. Dit kanaal kan mogelijk wel gebruikt worden wanneer bedrijven worden betrokken bij het beleid. Snapchat Snapchat is een product van Snap. Inc. Het begon als applicatie waarmee tijdelijke foto’s gestuurd konden worden. De doelgroep van Snapchat is heel erg jong en zal alleen worden aangesproken wanneer specifieke informatie voor jongeren en kinderen (13+) gedeeld wordt. Denk hierbij aan inzamelacties, afvalcompetities, etc. Facebook Het is misschien wel het meest bekende social-medianetwerk. Facebook is een zeer goed platform voor het bereiken van de doelgroepen. Het is zelfs mogelijk om de arbeidsmigranten te bereiken via vertaalde berichten op het platform. Er zijn betaalde en organische berichtmogelijkheden en interactie met de doelgroep is mogelijk op verschillende manieren. Instagram Instagram is het fotonetwerk van Meta en is met name geschikt voor het plaatsen en delen van foto’s. Het netwerk heeft met name succes gevonden bij jongeren en is pas later uitgebreid naar een oudere doelgroep. Instagram is een uitstekend medium om via te communiceren in deze campagne omdat het zowel organisch als betaald een goed bereik heeft en er directe interactie met de doelgroep mogelijk is.

TikTok Met TikTok is het makkelijk om snel filmpjes te bewerken en online te zetten. Het is mogelijk om filmpjes na te doen, reacties achter te laten en willekeurige mensen te zien. De doelgroep op TikTok is weliswaar ouder dan voorheen, maar naar verwachting niet perfect voor de doelgroepen. Daarnaast is het op TikTok niet mogelijk om lokaal te adverteren. De Gemeente Urk lijkt ook niet actief op het medium. Nieuwsbrief Wanneer de gemeente Urk al een nieuwsbrief heeft is het verstandig om gebruik te maken van dit communicatiemiddel. In een nieuwsbrief kan nieuws worden gedeeld met behulp van foto’s. Bovendien kan men links naar de website gebruiken voor extra verduidelijking. Maar, het opbouwen van een actueel en privacyvriendelijk mailbestand kost veel tijd en moeite. Als dit niet voor handen is adviseren we geen gebruik te maken van deze optie.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

17

YouTube YouTube is het grootste videoplatform ter wereld. Als je online actief bent met video kan je eigenlijk niet om YouTube heen. Het is mogelijk om hier organisch video’s en shorts op te plaatsen, maar ook betaald adverteren is lokaal mogelijk. Het voordeel van YouTube is dat een video ook na een jaar nog gevonden kan worden en zijn nut behoudt. ROVA-app De recent vernieuwde app van ROVA geeft inzicht in de ophaaldagen van de verschillende afvalstromen. Daarnaast kunnen inwoners eenvoudig zien/zoeken welke soorten afval in welke container horen. Push-meldingen kunnen ingezet worden om nieuws over het veranderende grondstoffenbeleid te delen. 1.1.2. Offlinekanalen Naast online promotiekanalen is het ook mogelijk om offline te communiceren met de verschillende doelgroepen. Het combineren van off- en onlinekanalen zorgt voor een gedegen en herkenbare merkstrategie. Drukwerk Drukwerk is een manier om direct bij de doelgroep te adverteren door deze uit te delen of op te hangen op scholen, bij de sportclub of in de bibliotheek. Drukwerk wordt daarnaast regelmatig voorzien van een QR-code om lezers door te verwijzen naar een website, YouTube-video of inschrijfformulier. Duidelijke flyers met de nieuwe veranderingen in bijvoorbeeld infographic vorm kunnen helpen om voor begrip te zorgen bij de doelgroepen.

Reclameschermen Reclameschermen langs de kant van de weg kunnen met de juiste boodschap of een gevarieerd aantal hapsnap-tips gebruikt worden om de doelgroep direct te bereiken. Belangrijk is dat het hier om korte toelichtingen zal moeten gaan. Denk hierbij aan: Let op: Luiers moeten in de grijze container, of: Deze donderdag is er een inzamelmoment voor gft-afval! Signing Deze vaste vorm van reclame kan gebruikt worden om zowel langdurige als korte termijn zaken aan te pakken. Reclameborden aan de lantaarnpalen in het dorp kunnen gebruikt worden om positieve boodschappen te zenden. Maar het is ook mogelijk om een grote weervaste sticker te maken zodat op containers duidelijk aangegeven staat wat er wel/niet in mag. Direct mail Een direct mailing is een ideale manier om de doelgroep te informeren over de veranderingen die voor hun specifiek relevant zijn. Hierbij kan een scheiding gemaakt worden tussen bewoners van het oude dorp, het nieuwe Urk en de arbeidsmigrant. Een brief kan voorzien worden van een bijgevoegde folder of infographic. Advertenties in de krant De krant is een bijzondere categorie in dit hoofdstuk. Er zijn nog altijd veel mensen die dagelijks een krant lezen. De lokale krant Het Urkerland heeft een geschat aantal van 18.000 lezers. Dit is het grootste deel van de bevolking.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

18

De krant kan gebruikt worden om in te adverteren, maar de veranderingen van het grondstoffenbeleid zijn ook als organisch persbericht in te sturen. Daarnaast heeft de Gemeente Urk een gemeentenieuws pagina in de krant waar ze diverse uitingen en nieuws kunnen delen met de lokale bevolking. Informatiebijeenkomsten De Gemeente Urk heeft veel ervaring op het gebied van informatiebijeenkomsten. Met regelmaat staan oproepen in de krant of krijgen burgers een uitnodiging thuis. Wij adviseren om zeker bij de grootste veranderingen gebruik te maken van deze optie om direct contact met de burger te initiëren. Ambassadeurs Ambassadeurs zijn een effectieve methode om draagvlak voor verandering te krijgen bij de bevolking. Wel is het zo dat deze ambassadeurs onafhankelijk moeten zijn en geen kritieke positie in het beleid hebben. Groepen als de lokale sportclub, buurtvereniging of basisschoolklassen kunnen ook fungeren als ambassadeur. 6.2 Conclusie Het moderne medialandschap bestaat uit ontzettend veel platformen die online en offline actief zijn. In deze korte analyse is gekozen om een ruime opzet van de meest gebruikte platforms en middelen te tonen. Veel van de bovenstaande middelen zijn te koppelen bij het gebruiken als promotiekanaal. Zo werkt een video voor Snapchat ook op YouTube, Instagram en Facebook.

En kan de stijl van een sociale media campagne ook doorgevoerd worden in krantenadvertenties, flyers en op websites. Er is kruisbestuiving onder de diverse soorten media en daar kunnen we zo veel mogelijk gebruik van maken. De verschillende mediavarianten moeten elkaar versterken tijdens de campagneperiode. Diverse typen media bieden verschillende mogelijkheden voor het informeren van burgers. Zo bieden sociale media de mogelijkheid tot (live) interactie en kan men hierdoor vragen beantwoorden en zorgen inventariseren. Dat kan door middel van live Q&A-sessies, het reageren op reacties op berichten en het snel en goed inspelen op wat men hoort in de samenleving. Offline media bieden juist weer de ruimte om een uitgebreidere uitleg te communiceren. Ook kan een infographic m.b.t. relevante informatie gebruikt worden om zaken snel en duidelijk te communiceren. Het is belangrijk om te werken met een vaste communicatiestijl en een duidelijke terugkerende gemeenschappelijke boodschap. Op die manier bouwt men aan herkenbaarheid op het gebied van het grondstoffenbeleid. Dat kan verdeeld over diverse media. Doelgroepen

Noodzakelijk

Optioneel

Niet

(Jonge) ouders

Facebook, Instagram, drukwerk, signing, direct mail, krant, website, reclamescherm, informatiebijeenkomsten, ambassadeurs, nieuwsbrief

Snapchat, YouTube, reclameschermen, ROVA- app

TikTok, LinkedIn

(Grote) gezinnen

Facebook, signing, direct mail, krant, nieuwsbrief, website, drukwerk, informatiebijeenkomsten, reclamescherm, ambassadeurs

Instagram, YouTube, reclameschermen, ROVA- app

TikTok, Snapchat, LinkedIn

Oude dorp bewoners

Direct mail, Facebook, signing, reclamescherm, krant, ambassadeurs, website, nieuwsbrief, drukwerk, informatiebijeenkomsten,

LinkedIn, Instagram, YouTube, reclameschermen, ROVA- app

TikTok, Snapchat, LinkedIn

Arbeidsmigranten

Direct mail, website

Facebook, Instagram, website, ambassadeurs

TikTok, Snapchat, LinkedIn, YouTube, drukwerk

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

19

6.3 Advies Wij adviseren op basis van voorgaande het gebruik van een ruime en gevarieerde mediamix per communicatiemoment. Doordat er verschillende doelgroepen zijn die we willen bereiken. In onderstaande tabel ziet men de mogelijkheden per doelgroep. Daardoor is eenvoudig duidelijk welke media goed te combineren en te gebruiken zijn bij de verschillende doelgroepen. Op basis van deze mediamix is het ook mogelijk om keuzes te maken wanneer dit nodig is. 6.4 Uitvoer strategie Voor het uitvoeren van de communicatiestrategie is het belangrijk om een duidelijke visuele en tekstuele stijl te bepalen die matcht met de doelgroep(en). Specifiek voor de arbeidsmigranten gaat het hier bijvoorbeeld om een brief in het Engels of in hun eigen taal. Deze doelgroep slaat niet aan op Nederlandse uitingen. Om de strategie succesvol uit te voeren moet gestart worden met het vaststellen van een grafische lijn voor de campagne. Op basis van deze lijn kan een eerste aantal uitingen voor sociale media, een infographic, video, website, etc. alvast worden geproduceerd met de juiste, actuele en relevante informatie. Een deel van deze promotie zal organisch worden geplaatst op sociale media en in de gemeentepagina van de lokale krant. Maar er kunnen ook keuzes gemaakt worden voor betaalde promotie, het ontwikkelen van custom videocontent, het opmaken van een infographic, etc.

De uiteindelijke marketingmix bestaat uit het resultaat van deze afgewogen keuzes en de mate van communicatie met de doelgroepen. Gemeente Urk heeft al een aantal kanalen met een sterke following. Deze kanalen zijn bij uitstek geschikt voor het opbouwen van organisch bereik en impact. Daarnaast helpen ze bij het opzetten van Q&A’s, directe interactie met de doelgroep en het weghalen van twijfel of desinformatie. De campagne bestaat uiteindelijk uit een communicatielijn met de volledige uitwerking van het grondstoffenplan in tekst, grafisch vormgegeven en in video. Gepland op kritische communicatiemomenten voor de invoer van specifieke

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

20

7. Communicatiemomenten Onderstaande communicatiemomenten vloeien voort uit de planning binnen het document: concept Grondstoffenplan werkversie 2024-2027. Deze planning is onder voorbehoud van de daadwerkelijke planning van de uitvoer van het Grondstoffenbeleid.

DATUM

ACTIVITEIT

DOELGROEP

MIDDEL

Q3 2024

Campagne verhoging gft-kwaliteit

(Jonge) ouders, (grote) gezinnen, oude dorp bewoners, arbeidsmigranten

Sociale media, signing, krant, direct mail, nieuwsbrief, maatwerkactie

Q4 2024 – Q1 2025

Invoeren containermanagement

(Jonge) ouders, (grote) gezinnen, oude dorp bewoners

Direct mail, krant, nieuwsbrief

Q1 2025

Inzet GRIP-wagen

(Jonge) ouders, (grote) gezinnen, oude dorp bewoners, arbeidsmigranten

Krant, direct mail, sociale media, nieuwsbrief

Q2 2025 – Q1 2026

Start ondergronds inzamelen afval oude dorp

Oude dorp bewoners, arbeidsmigranten

Direct mail, nieuwsbrief, krant, informatiebijeenkomsten

Q4 2025 – Q2 2026

Uitrol gft inzameling hoogbouw

(Jonge) ouders, (grote) gezinnen

Direct mail, krant, nieuwsbrief, informatiebijeenkomsten

Q2 2026

Gescheiden luierinzameling

(Jonge) ouders

Krant, nieuwsbrief, sociale media

Q1 2027

Invoeren tarief op restafval

Alle doelgroepen

Sociale media, krant, nieuwsbrief, direct mail

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

21

Bijlages Bijlage A Bijlage B Bijlage C Bijlage D Bijlage E

Concept communicatiemiddelen Korte analyse documentatie Gemeente Urk SWOT-analyse Communicatievoorbeelden - Grondstoffenbeleid Analyse mediamix

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

22

Bijlage A – Concept communicatiemiddelen

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

23

Bijlage B: Korte analyse documentatie Gemeente Urk Proef gft-emmer oude dorp 2021 • Gemak is een belangrijke drijfveer voor wel/niet scheiden • Het oude dorp heeft kenmerkende verschillen door de aanwezige/niet aanwezige ruimte • Er is door deze proef een ‘inwonersklankbordgroep’ Samengevatte bevindingen bewoner enquête oude dorp afvalscheiding & inzameling 2020 • Lage respons (21%) • Groot draagvlak voor afvalscheiding • In oude dorp onder respondenten een groot draagvlak voor ‘vervuiler betaalt principe’ • Men geeft ‘gemiddeld genomen’ al aan goed te scheiden • Ondernemers willen ondergronds inzamelen (antwoord gemeente voorlopig: dit is lastig) • ‘Containermanagement’ lijkt belangrijk (te groot, klein of te weinig) • In het oude dorp is geringe voorkeur voor zakken vs container. Mogelijk kan in de rest van het dorp de zaak anders liggen doordat er meer ruimte om de huizen is • Er lijkt ook draagvlak voor diftar • Sociaal wenselijke antwoorden/situatie van kleine groep respondenten niet te extrapoleren naar hele gemeente • 50% weet niet altijd hoe men moet scheiden, kan dit makkelijker? • Er is wil om te scheiden, mits belemmeringen worden weggenomen. Slechts 5% is tegen een financiële prikkel.

Urkers maken meer van afval (grondstoffenplan 2024-2027) • Van 44 naar 53% goed gescheiden afval • Doel is 75% • Doelstelling restafval 100kg per inwoner niet gehaald (van 221 naar 166/172kg) • Kwaliteit Gft nog niet goed genoeg (afkeuring kost geld, luiers, hout, stenen bij gft) • Urkers zijn bovengemiddeld tevreden met ROVA • Onbetaalde restafvalcontainers – 1000 onverklaarbare legingen • Zwerfvuil is stabiel • Nieuwe doelen • 75% scheiding in 2027 • 100kg restafval p.p in 2027 • Afvalstoffenheffing beheersbaar houden • Mensen die het goed doen belonen • Oude dorp heeft een bijzondere positie • Twee fasen • 2024-2025 • Optimalisatie inzameling, monitoring, aanvullende stappen • KCA inzameling op de markt, van boven- naar ondergronds, communicatiecampagne, containermanagement, evaluatie, gescheiden inzamelen luiers, onderzoek milieustraat, campagne om kwaliteit gft te verbeteren • 2027 • Tarief op restafval, inzameling gft bij hoogbouw • Oude dorp: op weg naar ondergronds, net als vergelijkbare gemeenten • Inzameling zo veel mogelijk aan de rand • Streven naar 80 huishoudens per container • Kijken naar samenwerking bedrijven • Milieustraat: • Van stort naar trots • GRIP-wagen Rova is een optie (mobiele inzameling) • Kosten van de milieustraat worden niet benoemd als factor • Financiën: • Beter scheiden helpt iedereen de kosten lager te houden! • Kwaliteitsbewaking • Planning:

• Q3 start nieuw grondstoffenplan • 2024/2025 grootste ontwikkelingen • Communicatiecampagne staat voor Q4 2024 Q1 2025 • Kwaliteitscampagne gft start al in Q3 – is dit ook relevant? • Veel verschillende communicatiemomenten in de planning • • Bijlagen: • Illegale containers • Kwaliteitsproblemen gft GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

24

ROVA deelrapport 2022 • • • • • • • • •

Kritiek op faciliteiten grof huishoudelijk afval Tevredenheid 7.84 gft lager dan gemiddeld, papier hoger KCA lager dan gemiddeld, grover afval ook Meeste is in lijn met landelijk gemiddelde (ROVA) 48% vindt dat er te weinig restafval ophaalmogelijkheden zijn Papier en gft ook boven gemiddelde landelijk, maar niet veel Pmd, juist lager Urkers staan enorm boven landelijk gemiddelde qua informatievoorziening behoeftes • Grof vuil staat enorm bovenaan met 39% meer informatiebehoefte • Slechts 13% wil geen extra informatie (landelijk 50%) • Informatievoorziening graag in een app/online

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

25

Bijlage C: SWOT-analyse Er is gekeken naar de communicatieboodschappen die andere gemeentes hebben gebruikt bij het aanpassen van hun grondstoffenbeleid. In de vorm van een SWOT-analyse hebben we hier een overzicht van gemaakt.

S

W Zwaktes: • Timing van acties • Impact is onduidelijk • Urk heeft veel hogere kg’s restafval dan andere gemeentes • Scheiden gebeurt niet overal op dezelfde manier • Panelresultaten kunnen negatief uitpakken, zelfs bij positieve burgers • Het is vaak ‘moeten’ i.p.v. ‘willen’ scheiden

Sterktes: • Boodschap visueel maken • Restafval overzicht (inhoud van container laten zien) • Terugkoppeling bevolkingsfeedback • Persoonlijk maken (afvalcoach) • Bewaarfolder • Afvalhelden • Continue informeren

O

SWOT

Kansen • Doelen openbaar communiceren • Beloning voor goed scheiden • Bespaarmogelijkheid op je lasten • Containerstickers met informatie over scheiden • Inzamelstations uitlichten • Uitlichten positieve gescheiden kilo’s in plaats van negatieve kilo’s • Events/informatieavonden met leuke insteek/ spelmoment ter informering

T

Bedreigingen • Weerstand van de bevolking • Lastig meetbare impact • Negatieve reacties op sociale media • Scheidingsmoeheid • Klimaat/duurzaamheidscritici

Conclusie In een korte analyse van grondstoffencommunicatie bij andere gemeentes is al snel duidelijk dat er sprake is van doelstellingen en boodschappen die vrij gelijk zijn van strekking. Er wordt gebruik gemaakt van sterke visuele uitingen met daarbij uitleg m.b.t. scheiden, een overzicht van de containerinhoud en continue communicatie. Dit laatste zie je ook bij het gebruik van bewaarfolders en containerstickers met informatie over scheiden. Dat dit belangrijk is zie je terug in de feedback van panels. Bij het panel van de gemeente Rijssen-Holten bleek dat de mensen die positief ten opzichte van de scheidingsactie staan nog steeds heel veel in de verkeerde container deponeren. De communicatie is ook niet altijd goed te vergelijken met de gemeente Urk. Zo heeft Urk veel meer kg restafval dan de gemeentes uit de analyse en is het scheiden niet overal gelijk. In Amsterdam wordt bijvoorbeeld plastic later uit het afval gehaald en niet bij de containerinzameling. Het is belangrijk om goed in te spelen op de timing van communicatie en negatieve reacties. Men moet goed inspelen op de gestelde doelen en negatieve factoren als reacties en klimaat/duurzaamheidscritici voorzien van een goed antwoord.

Door beloningen te stellen bij het goed scheiden, positieve kanten van het afval scheiden toe te lichten en de doelen openbaar te stellen is het mogelijk om een positieve campagne te bouwen. Het symbool van deze campagnes kan een persoonlijke toevoeging zoals een afvalcoach of ambassadeur zijn. Deze maken de uitingen visueel en kunnen weerstand wegnemen bij critici. Het is kortom belangrijk om open en positief te communiceren met duidelijke visuele uitleg en het vooruitzicht van een positieve toekomst. GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

26

Bijlage D: Communicatievoorbeelden - Grondstoffenbeleid Documentatie gemeentes Uithoorn en Amsterdam https://www.uithoorn.nl/Home/Afval/Grondstoffenbeleid https://www.amsterdam.nl/afval-hergebruik/uitvoeringsprogramma-afval/#:~:text=In%20een%20 scheidingsinstallatie%20halen%20we,etensresten)%20blijven%20we%20wel%20scheiden. Gemeente Oldebroek https://www.oldebroek.nl/Inwoners/Afval/Campagne_Jouw_afval_heeft_toekomst

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

27

Gemeente Lansingerland

Campagne gericht op werk https://www.doealsofjethuisbent.nl/

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

28

Gemeente Zwartewaterland https://www.zwartewaterland.nl/campagne-terugwinnaars-gestart-samen-maken-we-van-afval-weer-grondstof

Gemeente Westervoort https://www.westervoortplaza.nl/campagne-van-start-voor-beter-scheiden-van-afval/ https://www.instagram.com/reel/C0V2tk1qZMY/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== Gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert https://www.samenaandebak.nl/ https://www.instagram.com/samenaandebak/?hl=en Gemeenten Drenthe https://www.drenthegeeftdoor.nl/ https://www.instagram.com/drenthegeeftdoor/?hl=en

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

29

Gemeente Rijssen Holten https://www.rijssen-holten.nl/direct-regelen/afval/baas/baas-beter-allemaal-afval-scheiden/ https://www.youtube.com/watch?v=TAe_dQ9CQ8c https://www.kennispunttwente.nl/publicaties/bestuur-bedrijfsvoering/afvalcampagne-baas-vooral-bekend-doorvuilniswagen-rijssen-holten

Gemeente Haarlem https://www.bureaublanco.nl/spaarnelanden#:~:text=Afval%20scheiden%20is%20na%203,de%20campagne%20 ’Elke%20Kilo%20telt

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

30

Bijlage E: Analyse Mediamix 1.1.1. Onlinekanalen Website Een online visitekaartje voor jouw onderneming, branche, organisatie of vereniging. De website bestaat al sinds de jaren 90, maar met name in de laatste tien jaar gaan de ontwikkelingen op webgebied razendsnel. Een website is niet meer alleen een statische pagina, maar kent dynamiek in de vorm van formulieren, chatbots en integratie met sociale media en software. Het is belangrijk om een duidelijk gestructureerde website te bouwen die goed scoort in zoekmachines. Analyse Een goede website is niet alleen goed vindbaar, maar schept ook direct duidelijkheid over wat er mogelijk is. De Gemeente Urk is in het bezit van een websitedeel op het gebied van afval, maar hier kan tijdens de campagne veel meer content voor gemaakt worden. https://www.urk.nl/afval Leeftijd: alle Geslacht: M/V Opleiding: alle LinkedIn LinkedIn is het zakelijk netwerk van Microsoft. Met meer dan 4.7 miljoen Nederlandse leden is het ruimschoots de grootste zakelijke website van Nederland. Gebruikers kunnen berichten plaatsen, pagina’s voor hun bedrijf aanmaken en onderhouden, vacatures plaatsen, solliciteren en netwerken sluiten. Ook is het mogelijk om een online CV bij te houden om je zakelijk gemakkelijk te kunnen profileren. Er bestaan verder groepen waar leden zich kunnen aansluiten om te discussiëren over hun vakgebied.

LinkedIn heeft traditioneel gezien met name hoogopgeleide (HBO+) mensen onder de actieve leden. De laatste jaren zijn er echter ook steeds meer MBO-niveau leden op de website actief. Op het gebied van personeelswerving is het een zeer sterke speler. Analyse De Gemeente Urk heeft een pagina met 3.000 volgers onder de naam Gemeente Urk. Er worden regelmatig nieuwe berichten geplaatst op het kanaal. LinkedIn kan gebruikt worden om bedrijven te bereiken indien dit nodig is voor een specifieke campagne. https://www.linkedin.com/company/gemeente-urk/ Leeftijd: 20-65 Geslacht: M/V Opleiding: MBO+ Snapchat Snapchat is een product van Snap. Inc. Het begon als applicatie waarmee tijdelijke foto’s gestuurd konden worden. Een foto bleef maar even in beeld en was niet op te slaan, met de daarbij horende voor- en nadelen. Later kwam de mogelijkheid om verhalen te plaatsen die 24 uur zichtbaar waren. In het algemeen zijn er weinig productiebedrijven actief op Snapchat als account. Gebruikers kunnen ook met elkaar chatten of groepsgesprekken voeren met vrienden en bekenden. Snapchat heeft 3,2 miljoen actieve gebruikers in Nederland2. Een belangrijk onderdeel van de innovaties die Snapchat op de sociale-media markt heeft gebracht is het gebruiken van filters.

Bij Snapchat kan je jezelf veranderen, maar ook bedrijven kunnen filters of locatiestickers inkopen om hun producten en diensten te promoten. Adverteren op Snapchat is iets dat wel goed te gebruiken is voor bedrijven. Je werkt hierbij met verticaal geschoten beeld (rechtopstaand). Het is mogelijk om gebruik te maken van korte video’s en foto’s. De doelgroep van Snapchat is erg jong en de mogelijkheden om resultaten te meten is zeer beperkt.

2 https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5284526/tiktok-nederland-gebruik-instagram-twitter-snapchatfacebook#:~:text=Instagram%20en%20Twitter,totaal%20van%203%2C2%20miljoen.

GEMEENTE URK | COMMUNICATIEPLAN GRONDSTOFFENBELEID 2024-2027

31

Advies en analyse De Gemeente Urk is niet actief op Snapchat. Als overheidsinstantie is het bovendien lastig om via het medium te communiceren omdat er geen traditionele publieke profielen bestaan. Het kan wel gebruikt worden om een online campagne extra exposure te geven. Leeftij: 13-35 Geslacht: M/V Opleiding: alle Facebook Het is misschien wel het meest bekende social-medianetwerk. Facebook, dat eigendom is van moederbedrijf Meta is een ware pionier op het gebied van sociale media. De website begon als een platform waar studenten van universiteiten met elkaar in contact konden komen. Al snel ging het platform open voor een groter publiek en werd het een enorm wereldwijd succes. Facebook biedt het maken van een profiel aan, waarna gebruikers berichten kunnen plaatsen, dingen kunnen verkopen, meedoen aan discussiegroepen en vrienden kunnen maken. Zakelijk is het mogelijk om een bedrijfspagina aan te maken, te adverteren en vacatures te plaatsen. De vacaturetak van Facebook is inmiddels wel afgesloten. Als alternatief kan men vacatures nu als bericht op de tijdlijn plaatsen. Facebook geeft geen losse data voor het aantal gebruikers, maar combineert dit met Instagram. Daarom is het lastig in te schatten hoeveel mensen nog actief gebruik maken van de dienst3 . Wel is het zeker dat nog miljoenen Nederlanders dagelijks gebruik maken van de website/app.

De doelgroep lijkt in de loop der jaren te zijn veranderd van studenten, naar mensen van middelbare en oudere leeftijd. Facebook groeit eigenlijk niet meer, maar van een daling in de gebruikerscijfers is nog geen sprake. Analyse Facebook is een zeer goed platform voor het bereiken van de doelgroepen. Het is zelfs mogelijk om de arbeidsmigranten te bereiken via vertaalde berichten op het platform. Er zijn betaalde en organische berichtmogelijkheden en interactie met de doelgroep is mogelijk via diverse opties. Leeftijd: 40-65 Geslacht: M/V Opleiding: alle Instagram Instagram is het fotonetwerk van Meta en is met name geschikt voor het plaatsen en delen van foto’s. Gaandeweg heeft het netwerk zich ontwikkeld van een puur op foto’s gericht netwerk naar een volledig sociaal netwerk waar story’s met tekst, video’s en reels zijn geïntegreerd. Ook kan men berichten naar elkaar toesturen en reageren op elkaars foto’s video’s en verhalen. Als bedrijf is het mogelijk om een zakelijk account te openen waarna de functionaliteit niet veel verschilt van het privégebruik. Wel kan men meer statistieken inzien en gebruik maken van advertenties en Instagram shopping. Het aantal gebruikers ligt in Nederland rond de 6 miljoen (zie voetnoot 2). Van deze 6 miljoen is een heel groot aandeel jong.

Het netwerk heeft met name succes gevonden bij jongeren en is pas later uitgebreid naar een oudere doelgroep. De laatste jaren zie je dat de groei van gebruikers bij Instagram gestaag daalt. Analyse De gemeente Urk heeft een Instagram account onder de naam @gemeenteurk met 2.542 volgers. Daarnaast bestaat sinds kort het account @burgemeester.urk waar de plaatsvervangende burgemeester berichten op plaatst. Dit account heeft 1.097 volgers. Instagram is een uitstekend medium om via te communiceren in deze campagne omdat het zowel organisch als betaald een goed bereik heeft en dircte interactie met de doelgroep mogelijk is. Leeftijd: 13-40 Geslacht: M/V Opleiding: alle