Beleidsregels Ruimtelijke Kwaliteit

Vormgeving

• • • •

Bij meerdere dakkapellen regelmatige rangschikking op horizontale lijn. Bij voorkeur plat afgedekt. Voorvlak voorzien van kozijnen met beglazing, indeling en profielen afgestemd op woning. Het boeiboord heeft geen grotere hoogte dan 0,3m tenzij deze maat op de bestaande maatvoering van de woning aansluit.

Materiaal, kleur en detaillering

•

Afgestemd op het hoofdgebouw. Zijwangen en boeiboorden dakkapel in donkere kleur of afgewerkt in kleur van het dakvlak. Boeiboorden en kozijnen zijn ook in wit mogelijk.

54 van 113

Criteria sneltoets - Erkers Overal toepasbaar m.u.v. beschermd gezicht en monumenten

Criteria erkers Als een erker zichtbaar is vanuit de openbare ruimte, zijn ze voor het straatbeeld bepalend.

Maatvoering

•

• • • •

De breedte van een erker mag niet meer dan 2/3 van de breedte van de gevel van de woning zijn. De erker is maximaal 1 meter diep. De erker mag gekoppeld zijn aan de entreeluifel. De erker is grotendeels transparant. De maatvoering en vormgeving zijn afgestemd op de kozijnen van het hoofdgebouw. Dit betekent in principe een breedte die gelijk is aan het bestaande woonkamerraam en een kozijnindeling die hieraan gerelateerd is.

55 van 113

Criteria sneltoets - Gevelwijzigingen Overal toepasbaar m.u.v. beschermd gezicht en monumenten

Criteria voor kozijn- of gevelwijziging In principe mag de samenhang en de ritmiek in straatwanden niet worden verstoord door incidentele kozijn- of gevelwijzigingen. Met name een kozijn- of gevelwijziging in de voor- of zijgevel, als deze gekeerd is naar de weg of het openbaar gebied, vraagt om een zorgvuldige vormgeving. Een kozijn- of gevelwijziging moet passen bij het karakter van het hoofdgebouw. Maatvoering

• •

Diepte van de negge gelijk aan bestaande situatie. De oorspronkelijke profielafmetingen van het kozijn behouden.

•

panelen of schilderwerk. Bestaande lateien, onderdorpels, raamlijsten, Criteriaen/of voor vrijstaande bijbehorenspeklagen rollagen in originele staat de bouwwerken of in ieder geval in overeenstemming met Het treedt in eerste instantie regelend op de vormentaal van andere in de gevel op voor wat betreft rooilijnen en maxivoorkomende lateien, onderdorpels en/of male afmetingen. Als ze zichtbaar zijn raamlijsten. vanuit de openbare ruimte, zijn ze voor

het straatbeeld bepalend. Bijbehorende Materiaal en kleur bouwwerken moeten qua uitstraling • Gebiedseigen toepassing zijn vanaan materiaalen en volume ondergeschikt het kleurgebruik. oorspronkelijke hoofdgebouw en af• Geengestemd opvallend en/of contrasterend worden op het gebiedseigen kleurgebruik. karakter van het hoofdgebouw of de

Vorm

•

• • •

De hoofdindeling komt overeen met de oorspronkelijke indeling. Een individuele wijziging leidt niet tot een wijziging van de oorspronkelijke geleding en indeling van de gehele gevel. Samenhang en ritmiek van de straatwand mag niet worden verstoord. De gevel van begane grond en verdieping(en) blijft samenhangend. Gevelopeningen niet geblindeerd met 56 van 113

Criteria sneltoets - Erfafscheidingen Overal toepasbaar m.u.v. beschermd gezicht en monumenten

Criteria erfafscheidingen Een erfafscheiding is een bouwwerk, bedoeld om het erf af te bakenen van een buurerf of van de openbare weg. Erfafscheidingen aan de openbare weg zijn van grote invloed op de ruimtelijke kwaliteit. De gemeente streeft ernaar een rommelige indruk, door een te grote verscheidenheid aan erfafscheidingen, te voorkomen. Vorm

•

•

•

• •

Een gedeelte van de erfafscheiding (minimaal 30 procent) moet een open constructie zijn in combinatie met begroeiing. (b.v. door middel van, gaas met hedera of vergelijkbaar). Gebruik duurzame materialen (duurzaam hout, metalen hekwerk met begroeiing, groen of een combinatie hiervan). Betonnen keerwanden, kunststof golfplaten, stalen damwand of andere materialen met een sterk utilitair karakter zijn niet toegestaan. Kleur: toepassing van gedekte kleuren of onbehandeld hout. Lange schuttingen (meer dan 6 meter) moeten visueel voldoende onderbroken worden door bijvoorbeeld: verschil in hoogte of afwisselende geledingen.

Criteria voor vrijstaande bijbehorende bouwwerken Het treedt in eerste instantie regelend op voor wat betreft rooilijnen en maximale afmetingen. Als ze zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte, zijn ze voor het straatbeeld bepalend. Bijbehorende bouwwerken moeten qua uitstraling en volume ondergeschikt zijn aan het oorspronkelijke hoofdgebouw en afgestemd worden op het gebiedseigen karakter van het hoofdgebouw of de

57 van 113

Criteria Reclame

Algemeen • Een reclame dient geen afbreuk te doen aan de kwaliteit van de openbare ruimte. • Een reclame moet passen bij de architectuur en functie van het betreffende pand. • Er dienen losse letters toegepast te worden of een kleinschalige plaat als achtergrond, beiden goed geïntegreerd in de bestaande architectuur. • De hoeveelheid, vormgeving, materiaaltoepassing, kleurstelling, typografie en bevestiging moeten passen bij de (cultuurhistorische-) bebouwingskarakteristieken van de omgeving en van het pand waarop de reclame wordt bevestigd.

Reclame criteria Deze criteria gelden voor de hele gemeente inclusief het beschermd gezicht. Daar zijn nog enkele aanvullende richtlijnen opgenomen. Reclame is iedere openbare aanprijzing van goederen of diensten met een commercieel belang. Reclames op borden, lichtreclames en spandoeken of vlaggen vormen een belangrijk en beeldbepalend element van de openbare ruimte. In gebieden met commerciële functies zijn reclames op zijn plaats en verhogen ze de visuele aantrekkingskracht van de omgeving, weliswaar verbonden aan een kritische grens.

Plaatsing • Loodrecht op, of evenwijdig en vlak aan, de gevel. • Geen reclame boven de raamdorpel van de bovenverdieping. • Geen reclame op daken of dakgoten. Vorm • Reclame op de gevel; ontwerpen als zelfstandig element, afgestemd in maat, schaal en detaillering op de pui. • Reclame integreren in de architectuur en tot het hoogst noodzakelijke beperken. • Geen daglichtreflecterende reclame. • Geen reclame in felle (neon) kleuren.

• •

Geen reclame die periodiek oplicht of beweegt. Geen lichtreclame binnen een woonwijk cq. woonomgeving.

Maatvoering • Reclames moeten zijn afgestemd op de architectuur van het pand en qua maat en positie in verhouding zijn met het gevelvlak (maatwerk). • Reclame vlak op de gevel; maximaal 30 cm hoog en niet breder dan 1/3 van de breedte van het pand. • Reclame haaks op de gevel; uitsteekarmaturen zijn maximaal 60x60 centimeter. • Maximaal 1 vlaggenmast of banier per pand. Reclame criteria bedrijventerreinen (niveau Midden)

Aantal • Maximaal 1 reclame-uiting per gevel. • Maximaal 1 vrijstaande reclame per perceel. • Per bedrijf is op eigen terrein één vrijstaande reclame (-zuil) van beperkte omvang (0,5x2m) toegestaan, tenzij het omgevingsplan hoger toestaat. Reclames vlak op de gevel • De reclame moet zijn afgestemd op de architectuur/ gevelcompositie, Het moet zich qua maat en plaatsing verhouden tot het gevelvlak. Dat betekent maatwerk per pand. 58 van 113

Criteria zonnepanelen in veldopstelling

59 van 113

Criteria zonnepanelen in veldopstelling

Algemeen

Landschappelijke inpassing en schaal

Utilitaire ondersteunende bouwwerken.

Uit het zonnebeleid van de gemeente Urk blijkt dat

•

•

de prioriteit ligt bij zon op dak. Deze beleidsregels ruimtelijke kwaliteit borduren voort op de situering en

•

Versterking van de bestaande landschapsstruc-

Ondersteunende nutsgebouwtjes of andere

tuur (geen aantasting), ook bij verdiept aanleggen.

bouwwerken liggen niet aan de naar openbaar

Indien de panelen zichtbaar zijn vanaf de openbare

toegankelijk gebied gerichte zijde; en zijn

inpassing hiervan. Indien realisatie van zonnepalen in

weg of aansluiten bij het open landschap dan de

onopvallend gepositioneerd.

veldopstelling mogelijk is op basis van het zonnebeleid,

panelen landschappelijk inpassen door middel

dan zijn de volgende criteria van toepassing uit het

van een groen (blijvende) inheemse beplanting

oogpunt van ruimtelijke kwaliteit.

die minimaal dezelfde hoogte heeft; tenzij dit ten opzichte van de cultuurhistorische waarden niet

Situering •

•

Veldopstellingen zijn mogelijk binnen de

Ondersteunende nutsgebouwtjes of andere bouwwerken zijn in gedekte tinten (grijs, antraciet).

•

Eventuele hekwerken zijn transparant en terughoudend in kleur (bijvoorbeeld grijs).

wenselijk is. •

Landschappelijke inpassing moet aansluiten bij de

structuurlijnen van de landschappelijke

schaal en karakter van de bestaande omgeving en

verkaveling.

geintegreerd zijn met de bestaande erfinrichting.

De opstelling heeft een duidelijke rangschikking

•

•

De omvang van de opstelling is in goede

in een aansluitend, gelijkmatig patroon en

verhouding met de schaal van het erf, de

eenvoudige vorm zoals een vierkant of rechthoek,

tuinaanleg of de agrarische verkaveling.

op voldoende afstand van de perceelsgrens; of een •

•

vorm die de landschappelijke verkaveling volgt.

Type constructie en zonnepaneel/-collector/richting

De opstelling zo veel mogelijk als onderdeel van

•

Per opstelling dient er 1 type constructie en

het achtererf positioneren achter de hoofdwoning

zonnepaneel/-collector te worden toegepast in een

(boerderij) in de vorm van een ‘moestuin’.

kleur, inclusief omranding (donkerzwart/all black).

Hoogte afhankelijk van de zichtbaarheid van

•

Plaatsing in regelmatig patroon (in een rechthoek

de plek minimaliseren. Geen panelen in hoogte

of op één lijn), waarbij de hoofdrichting aansluit

koppelen (boven elkaar plaatsen).

bij de erfinrichting of de tuinaanleg. Alle panelen dienen in dezelfde richting te worden gelegd (dus niet landscape en portrait combineren).

60 van 113

Algemene criteria Excessenregeling

61 van 113

Algemene Criteria Algemene Criteria: Wanneer pas je die toe? De algemen criteria zijn bedoeld voor aanvragen in afwijkende situaties. De gemeentelijke adviescommissie kan op basis van deze criteria het College van B&W bij uitzondering adviseren om aan een plan medewerking te verlenen op basis van de algemene criteria. Hier onder staan enkele situaties vermeld waarin de algemene criteria toegepast kunnen worden, gevolgd door de criteria. 1. Vangnet In de eerste plaats zijn ze een vangnet voor gevallen die niet in de overige categorieën van criteria passen, of in hun interpretatie van de criteria onder de maat blijven. 2. Scharnierpunten In de tweede plaats kunnen ze van toepassing zijn op ‘scharnierpunten’: locaties op het raakvlak van verschillende gebiedstypen met betekenis op een hoger schaalniveau, bijvoorbeeld een entree naar het centrum. Hier kan het voorkomen dat de gebiedscriteria slechts ten dele van toepassing zijn, of er tegelijkertijd overwegingen vanuit de aangrenzende gebieden nodig zijn. Bij een beoordeling zijn de algemene criteria hier vanwege hun abstractere toon geschikter dan de meer specifieke gebiedscriteria. 3. Openbare ruimte, wegen en kunst In de derde plaats worden de algemene criteria gebruikt bij de beoordeling van elementen in de openbare ruimte waarvoor een omgevingsvergunning activiteit bouwen nodig is, zoals (civiele) kunstwerken.

4. Onverwachte interpretatie Ten vierde dienen de algemene criteria als onderbouwing bij een onverwachte interpretatie van de bestaande stedenbouwkundige structuur of het architectonische karakter van de omgeving waarin de overige criteria niet in voorzien. 5. Bijzondere schoonheid En tot slot kunnen ze fungeren als motivering waarom een bouwplan dat de karakteristieken van de omliggende bebouwing niet volgt, bijvoorbeeld door zijn bijzondere schoonheid toch aan redelijke eisen voldoet. Deze algemene criteria zijn overigens niet minder strikt dan de overige, meer in detail tredende criteria; naarmate een bouwwerk zich sterker van de omgeving onderscheidt, wordt er juist met een scherper oog naar gekeken De algemene criteria: 1. Relatie tussen vorm, gebruik en constructie Van een bouwwerk wordt verwacht dat de verschijningsvorm een relatie heeft met het gebruik ervan en de wijze waarop het gemaakt is, terwijl de vormgeving daarnaast ook zijn eigen samenhang en logica heeft. 2. Relatie tussen bouwwerk en omgeving Van een bouwwerk wordt verwacht dat het een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke) ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld naarmate de

openbare betekenis van het bouwwerk of van de omgeving groter is. 3. Betekenissen van vormen in sociaal-culturele context Van een bouwwerk wordt verwacht dat verwijzingen en associaties zorgvuldig worden gebruikt en uitgewerkt, zodat er concepten en vormen ontstaan die bruikbaarzijn in de bestaande maatschappelijke realiteit. 4. Evenwicht tussen helderheid en complexiteit Van een bouwwerk wordt verwacht dat er structuur is aangebracht in het beeld, zonder dat de aantrekkingskracht door simpelheid verloren gaat. 5. Schaal en maatverhoudingen Van een bouwwerk wordt verwacht dat het een samenhangend stelsel van maatverhoudingen heeft dat beheerst wordt toegepast in ruimtes, volumes en vlakverdelingen. 6. Materiaal, textuur, kleur en licht Van een bouwwerk wordt verwacht dat materiaal, textuur, kleur en licht het karakter van het bouwwerk zelf ondersteunen en de ruimtelijke samenhang met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan duidelijk maken. Voor een uitgebreidere toelichting zie bijlage II

62 van 113

Excessenregeling Criteria bij excessen

Vaak heeft dit betrekking op:

Er is sprake van een exces, indien een bouwwerk in ernstige mate in strijd is met de ruimtelijke kwaliteit. De gemeente hanteert bij het toepassen van deze excessenregeling het basiscriterium dat:

•

• Er sprake moet zijn van een buitensporigheid in het uiterlijk die ook voor niet deskundigen duidelijk is en die afbreuk doet aan de ruimtelijke kwaliteit van een gebied. Het gaat hierbij om zaken waarvan de uitvoering aantoonbaar ondeugdelijk is, die verloedering van de omgeving van het bouwwerk in de

• • • •

een te grove inbreuk op wat in de omgeving gebruikelijk is, zie daarvoor de gebiedsbeschrijvingen; het visueel of fysiek afsluiten van een bouwwerk voor zijn omgeving; het ontkennen of vernietigen van architectonische bijzonderheden bij aanpassing van een bouwwerk; armoedig materiaalgebruik; toepassing van felle of contrasterende kleuren; te opdringerige reclames; verwaarlozing en verval.

hand werken, of aanstootgevend zijn.

63 van 113

COLOFON TITEL •

Beleidsregels ruimtelijke kwaliteit gemeente Urk

OPDRACHTGEVER •

Gemeente Urk (Paulus van Slooten en projectgroep)

SAMENSTELLING PROJECTTEAM •

Rik Onderdelinden

•

Tessa Stahlie

•

Martijn Hoekman

DATUM •

07/11/2025

BEELD & KAARTMATERIAAL •

Uitgave van: Het Oversticht i.s.m. gemeente Urk

Het Oversticht Ambtelijke projectgroep: i.s.m. diverse afdelingen van de gemeente Urk Het Oversticht: Rik Onderdelinden (projectleider) Fotografie, ontwerp en vormgeving: Het Oversticht.

64 van 113

Contact 038 - 421 32 57 info@hetoversticht.nl

Bezoekadres Aan de Stadsmuur 79 8011 VD Zwolle

Postadres Postbus 531 8000 AM Zwolle

hetoversticht.nl

Bijlage I

Beeldkwaliteitplan Urk 2004

66 van 113

67 van 113

68 van 113

69 van 113

70 van 113

71 van 113

72 van 113

73 van 113

74 van 113

75 van 113

76 van 113

77 van 113

78 van 113

79 van 113

80 van 113

81 van 113

82 van 113

83 van 113

84 van 113

85 van 113

86 van 113

87 van 113

88 van 113

89 van 113

90 van 113

91 van 113

92 van 113

93 van 113

94 van 113

95 van 113

96 van 113

97 van 113

98 van 113

99 van 113

100 van 113