Beleidsplan SD Omzien als fundament

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

BOVENLOKALE SAMENWERKING SOCIAAL DOMEIN MET GEMEENTE NOORDOOSTPOLDER De hulpsoorten die niet vallen onder de Regiovisie Jeugd Flevoland of de centrumregeling Flevoland kopen we samen met de gemeente Noordoostpolder in. Dat geldt voor ondersteuning en dagactiviteiten voor 18- en 18+. Ongeveer 95% van de aanbieders die zorg bieden aan de inwoners van Urk is actief in de buurgemeente. Daarom is dit een logische samenwerking. Samenwerking in de inkoop is nodig om elkaars inhoudelijke kennis over de nieuwe taken, kennis en kunde van de tarievenstructuur en van inkoopprocessen te benutten. Daarnaast creëren we op deze manier massa voor de zorgaanbieder. Deze samenwerking verloopt tot volle tevredenheid.

GEZONDHEIDSZORG – GGD FLEVOLAND De Wet publieke gezondheid (Wpg) schrijft de instandhouding van een gemeenschappelijke gezondheidsdienst (GGD) voor. De gemeenten in Flevoland houden samen een gezondheidsdienst in stand op grond van een Gemeenschappelijke Regeling (GR), namelijk GGD Flevoland. Daarom noemen we deze organisatie ook wel een verlengde gemeentelijke dienst. De portefeuillehouder is lid van het GGD-bestuur. De gemeente kan invloed uitoefenen op de begroting, waaruit GGD Flevoland de wettelijke basistaken uitvoert. Samen met Flevolandse gemeenten is een Meerjarenbeleidsplan en opgaven- en uitvoeringsplan voor de publieke gezondheid in Flevoland opge-

steld. Deze plannen richten zich op de gezondheidsopgaven waarvoor een regionale aanpak nodig is en wat het bestuur en organisatie GGD Flevoland voor de komende jaren belangrijk vinden om actief mee aan de slag te gaan. Het plan bestaat uit de volgende thema’s: 1. Van ziekte naar gezondheid 2. Fysieke en sociale leefomgeving 3. Gezonde leefstijl 4. Gezond ouder worden 5. Gezond opgroeien en opvoeden 6. Infectieziekten 7. Zorg en veiligheid 8. Lokaal maatwerk en advies

ONDERWIJS: RMC, VSV EN WEB Het ministerie wil voortijdige schoolverlaters een betere uitgangspositie in de maatschappij geven. Daarom heeft het ministerie de Regionale Melden Coördinatiepunten (RMC’s) ingesteld. Urk is onderdeel van de RMC regio Flevoland, met Almere als centrumgemeente. Deze verdeelt de rijksmiddelen over de gemeenten. Voortijdig schoolverlaters (vsv’ers) zijn jongeren tot 23 jaar die het onderwijs verlaten zonder een startkwalificatie te behalen. Een startkwalificatie is een diploma op minimaal havoof vwo-niveau of een diploma op mbo-2 niveau of hoger. Het doel van de RMC-regio is dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie behalen. Hiermee hebben jongeren meer kans op de arbeidsmarkt en zijn zij beter in staat om deel te nemen aan het maat-

< Terug naar Inhoudsopgave

23

schappelijke leven. Er zijn jongeren die niet in staat zijn een startkwalificatie, een certificaat of ander diploma, te behalen. Of jongeren bij wie verder leren of betaald werk niet past. Voor die jongeren verzorgen wij een warme overdracht naar samenwerkingssamenwerkingspartners binnen het sociaal domein. De meeste jongeren kunnen dit op eigen kracht, maar er zijn jongeren die extra aandacht en ondersteuning nodig hebben. Dat doen we door: • te luisteren naar de behoefte van de jongeren, • alle jongeren in beeld te hebben, in cijfers en in wat zij doen, • ons gezamenlijk verantwoordelijk te stellen voor het terugdringen van vsv en jongeren begeleiden naar een duurzaam arbeidsperspectief, • te leren van elkaar, elkaar kritisch te bevragen en zo onze aanpak voortdurend verbeteren, • in te zetten op kwalitatief goed en aantrekkelijk onderwijs voor elke jongere. Met het landelijk actieplan vsv wordt ‘groenpluk’ voorkomen. De Wet Educatie Beroepsonderwijs bevordert de persoonlijke ontplooiing wat helpt bij het maatschappelijk functioneren van volwassenen (kennis, vaardigheden enzovoort). Het gaat hierbij onder andere om de volgende groepen: • voormalig inburgeraars die hun taal willen verhogen van A2 naar B1, • bijstandsgerechtigden die niet voldoen aan de Wet Taaleis, • laaggeletterde allochtone & autochtone bewoners.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Centrumgemeente Almere krijgt ook hiervoor de rijksmiddelen. Dat verdelen ze onder de gemeenten. Daarbij wordt op basis van het vastgestelde Regioplan onderscheid gemaakt tussen formele en non-formele middelen. Formeel aanbod is doelgericht en georganiseerd aanbod waarvoor deelnemers ter afronding een diploma of certificaat krijgen. Dit maakt de centrumgemeente rechtstreeks aan de onderwijsinstelling over. Non-formeel aanbod is veel diverser dan formeel aanbod. Dit aanbod valt buiten de reguliere, erkende opleidingen valt en sluit niet per definitie af

met een erkend diploma. De gemeente Urk zet de WEB-middelen in voor het Startpunt Taal, Ontwikkelen en Participeren (TOP Urk) bij de bibliotheek (zie blz 15).

HUISVESTINGSVRAAGSTUK VAN MIGRANTEN, STATUSHOUDERS EN ASIELZOEKERS Het Rijk bepaalt elk half jaar hoeveel statushouders elke gemeente moet huisvesten. Deze taakstelling wordt hoger. Dat betekent dat de

< Terug naar Inhoudsopgave

24

Gemeente Urk steeds meer statushouders moet huisvesten. Het is moeilijk, kijkend naar het relatief lage aandeel betaalbare huurwoningen, om alle gekoppelde statushouders te huisvesten. Wij gaan hier de komende tijd lokaal en regionaal mee aan de slag. De gemeente Urk neemt deel aan de Provinciale Regie Tafel (PRT). Daarin bespreken we (landelijke) ontwikkelingen en knelpunten rond dit thema. De PRT stelde dit jaar een integrale aanpak voor opvang van asielzoekers en Oekraïners en huisvesten van statushouders voor.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Ervaringen in het Sociaal Domein Onze samenwerking en contacten met het ‘team Sociaal domein’ van de gemeente en het ‘cliëntadvies team’ Talma Urk is heel goed. Wij zijn trots op onze wederzijdse samenwerking omdat het welzijn van de cliënt uitgangspunt is.

De Adviesraad Sociaal Domein is in feite een schakel tussen de Gemeente Urk en de inwoners van Urk in hun belangenbehartiging. Als Adviesraad geven wij gevraagd en ongevraagd advies over de uitvoering van de Participatiewet, Jeugdwet en Wmo. Wat het werk nou zo leuk maakt is de rol van Verbinder die wij hebben. Wij toetsen de regelgeving, kijken naar de belangen van onze inwoners, maken afwegingen en geven advies. Wij verbinden de beleidsmakers van de gemeente Urk met de burgers van Urk waardoor besluiten worden genomen die in ons aller belang zijn.

Op momenten dat “ontzorgen” direct nodig is kunnen we een beroep doen op elkaar en wordt het zorgvuldig geregeld. We waarderen de wederzijdse deskundigheid en de korte lijnen. Wilfred Muller, bestuurder Talma Urk

Jan Verhoeff, voorzitter Adviesraad

Iedere hulpvraag is anders en vergt een andere aanpak, maar als uiteindelijk de juiste hulp ingezet kan worden, maakt dit het allemaal waard. Voor mij zijn de mooiste casussen degenen waarbij ik als klantmanager langer betrokken ben bij een gezin. Vaak is er sprake van een snel veranderende gezondheidssituatie waardoor er veel geregeld moet worden. Het is dan fijn om als vast contactpersoon naast het gezin te kunnen staan, en door middel van korte lijntjes snel te schakelen en de juiste hulp in te zetten. Dit biedt het gezin rust in een periode van vaak veel zorgen.

Patrimonium biedt haar huurders graag een thuis op Urk. Dat betekent een huis maar ook een prettige en een sociaal veilige woonomgeving. Soms lukt het huurders nog niet om zelfstandig te wonen. Dan is er een hulpvraag voor begeleiding of zorg. In een inclusieve wijk is er voor iedereen plaats, met de juiste voorzieningen. En dat gaat veel verder dan alleen een huis en wonen. We moeten dan samenwerken met o.a. zorgaanbieders, welzijnswerkers en gemeente. Voorwaarde daarbij is dat we elkaars belangen kennen. In het sociaal domein op Urk zijn de lijnen kort en weten de professionals elkaar te vinden. Dat helpt enorm!

Esther Pasterkamp, klantmanager WMO/Jeugd

Johan Oosterhoff, directeur-bestuurder Woonstichting Patrimonium < Terug naar Inhoudsopgave

25

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

6. Ambitie, visie en leidende principes De complexiteit van de samenleving is toegenomen. Als gemeente onderkennen we dat dit veel vraagt van ouderen, jongeren, samenwerkingspartners en van de gemeente.

De ambities zijn hoog bij de gemeente Urk en Urk kent veel uitdagingen. Het Sociaal Domein staat middenin de samenleving en wordt daarom vaak betrokken bij die ambities en uitdagingen. Toch neemt het Sociaal Domein niet altijd een voortrekkersrol op zich. Soms is zelfs niet mogelijk om deze rol op zich te nemen. Interne (bestuurlijke) prioritering en bovenal een integrale benadering vormen de basis voor alle uitdagingen en ambities.

VERWACHTINGSMANAGEMENT EN DE CIRKEL VAN INVLOED Binnen de uitvoering van de taken in het Sociaal Domein is er altijd de spanning tussen dat wat de inwoners verwachten van een gemeente en dat wat de gemeente kan waarmaken. De cirkel van invloed ligt namelijk niet altijd binnen de (wettelij-

ke) sferen van de gemeente. De gemeente kan maatschappelijke vraagstukken niet altijd alleen oplossen. Toch moet verwachtingsmanagement geen afstand, misverstand of weerstand creëren. Participatie is belangrijk. Vanuit het Sociaal Domein kan dan gedacht worden aan de Adviesraad Sociaal Domein, de ontwikkeling van een jongeren adviesraad vanuit DURF, een stuurgroep DURF denkt mee, een werkgroep DURF doet mee, het Kerkelijk Platform Jeugd, de Lokaal Educatieve Agenda, de vertelsessies met gesubsidieerde instellingen zoals Caritas Urk en het Breed Overleg Sociaal Domein (tweejaarlijkse bijeenkomst met alle zorgpartijen). De gemeente Urk geeft in het beleid daarom de ruimte in wetgeving te onderzoeken én te benutten, en om zo binnen de bestaande kaders heldere keuzes te maken: leren, lef tonen, succes vieren of falen en vervolgen. Als gemeente gaan we op de ingeslagen weg verder. De menselijke maat mag en moet samengaan met doelmatigheid en efficiëntie. Waar staat de inwoner op de participatieladder? Dat vraagt naast aandacht voor uitvoerbaarheid, meer gemeenschappelijkheid in werkwijzen. In de basis zijn we er voor iedereen. Maar als we door schaarste moeten kiezen dan focussen we op die inwoners die de steun het hardste nodig hebben. Daarnaast

< Terug naar Inhoudsopgave

26

is een belangrijk uitgangspunt in het zorgaanbod de mogelijkheid van identiteitsgebonden zorg. Uiteindelijk staat voor de gemeente Urk de kwaliteit van de geleverde zorg bovenaan.

COALITIE AKKOORD EN COLLEGE UITVOERINGSPROGRAMMA (CUP) In het coalitieakkoord met de titel ‘Koersvast en eensgezind’ staan in het hoofdstuk ‘Leven’ die zaken benoemd die het Sociaal Domein raken. Vanuit het coalitie akkoord worden de thema’s concreter verwoord in het college uitvoeringsprogramma (CUP). Al deze zaken staan of in dit beleidsplan, of worden meegenomen in de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s Sociaal Domein.

WETTELIJKE REGELGEVING Binnen het Sociaal Domein werken we vanuit diverse wetten, afspraken en verordeningen. Het is lastig om een compleet overzicht te geven van álle wetten en regels waarmee we (in)direct mee te maken hebben. Binnen doelgroepen en werkgebieden gelden ongetwijfeld nog veel meer specifiekere regels dan de onderstaande wetten. Denk bijvoorbeeld aan de eisen die gesteld worden aan specifieke uitkeringen. Maar met dit niet-volledige overzicht van wet- en regelgeving in het sociaal domein kunnen we wel een goed beeld schetsen.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Als bijlage is een globaal overzicht te vinden van alle landelijke, regionale en lokale wetten en verordeningen.

punt (WSP Urk Werkt) en begeleiding op de werkvloer in de vorm van onder andere een jobcoach.

Participatiewet

De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden goede, kwalitatieve jeugdhulp. Belangrijk doel van de Jeugdwet is het gebruik maken van de eigen kracht van jongeren, ouders en hun sociale netwerk. Het is belangrijk dat zij de regie blijven houden over hun leven. En dat ze samen met hun eigen omgeving en professionele hulpverleners naar oplossingen zoeken. Daarnaast moet eerder (jeugd)hulp op maat geboden worden voor kwetsbare kinderen. In dat alles moet samenhangende hulp geboden worden: 1 gezin, 1 plan.

De Participatiewet zorgt voor bestaanszekerheid, re-integratie en het vormgeven van de inclusieve arbeidsmarkt. Van gemeenten wordt verwacht dat zij de (groeiende) doelgroep ondersteuning biedt zodat zij aan de slag gaan. Waar nodig is er ondersteuning om het salaris aan te vullen (inkomensondersteuning). Vanuit de Participatiewet kunt u denken aan loonkostensubsidie, toeslagen, (bijzondere) bijstand, arbeids- en re-integratieverplichtingen, beschut werk, het werkgeversservice-

Jeugdwet

< Terug naar Inhoudsopgave

27

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Gemeenten moeten ervoor zorgen dat inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van inwoners die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Het uitgangspunt hiervan is dat de eigen kracht van de persoon (en zijn omgeving) centraal staat om zoveel mogelijk te participeren in de samenleving. Denk bijvoorbeeld aan: begeleiding en dagbesteding, ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten, een plaats in een beschermde woonomgeving voor inwoners met een psychische stoornis of opvang in geval van huiselijk geweld en inwoners die dakloos zijn.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Omgevingswet De Omgevingswet vraagt om een integrale afweging van ruimtelijke vraagstukken. Hiervoor stellen gemeenten een Omgevingsvisie op. Principes uit het Sociaal Domein dienen als input bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie en het afwegen van vraagstukken. Omgekeerd geldt ook: fysiek heeft de ruimte om een leefomgeving te creëren waar het prettig wonen is en die helpend is om de doelen van het Sociaal Domein te behalen, vooral voor kwetsbare groepen.

HET LEIDEND PRINCIPE IN HET SOCIAAL DOMEIN Zoals in het voorwoord staat willen we het oude beleidsplan actualiseren. Daarom gebruiken we voor de komende beleidsperiode dezelfde leidende principes. Deze werken we in de volgende hoofdstukken uit.

1. De basis op orde 2. Helpen waar nodig 3. We passen op elkaar 4. En blijven we in verbinding

AMBITIE SOCIAAL DOMEIN 2024-2027 Als gemeente Urk is het onze ambitie om duurzaam een kwalitatief hoogwaardige (sociale) infrastructuur en voorzieningenniveau in het Sociaal Domein in stand te houden. Zo dragen we bij aan de collectieve preventie, de vroegsignalering en het zo zelfstandig mogelijk participeren in de samenleving. We zien het Sociaal Domein als noodzakelijke investeringsmogelijkheid en niet als kostenpost.

VISIE SOCIAAL DOMEIN 2024-2027 De inzet van de gemeente Urk is gericht op het (weer) mee (laten) doen van inwoners. Dit vanuit een oplossingsgericht perspectief waarbij de focus ligt op wat er wel kan, in plaats van wat er niet (meer) kan. Het netwerk van inwoners wordt hierbij zoveel mogelijk actief betrokken. We beogen dat inwoners zich inzetten voor hun sociale netwerk en de samenleving. We stimuleren de maatschappelijke inzet en de sociale cohesie.

< Terug naar Inhoudsopgave

28

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Ervaringen in het Sociaal Domein Als ik terugdenk aan de verandering die de zorg in 2015 met zich meebracht, dan ben ik trots op waar we nu staan. Het lukt ons nog steeds om het eigen netwerk van de hulpvrager in de eigen kracht te zetten. En wanneer dit niet lukt, dan ondersteunen we in het vinden van de juiste zorg. Wij blijven meedenken, maar de hulpvrager houdt zelf de regie. Zo willen we een steentje bijdragen in het antwoord vinden van de hulpvraag. Met de gebundelde krachten van andere organisaties hopen we nog lange tijd goede hulp en ondersteuning te kunnen bieden.

Ik vind het belangrijk om, ondanks alle problematiek die er speelt in het leven van de inwoner, altijd de mens te blijven zien. Fijn is het als je samen met de inwoner een passende oplossing vindt in de ondersteuningsvraag. Dit stelt je vaak voor enorme uitdagingen, waarbij het nodig is om ‘out of the box’ te denken. Fenneke van Dokkum, klantmanager WMO/Jeugd

Janny de Vries, cliëntondersteuning Caritas Urk

Kwintes ervaart al vele jaren een mooie en ontwikkelingsgerichte samenwerking met gemeente Urk en met onze partners. Als het nu gaat om Wmo ondersteuning, Mit Enkanger, Gewoon Thuis of onze betrokkenheid bij de Flevolandse Avond- en Nachtdienst, we weten elkaar te vinden om inwoners van gemeente Urk goede ondersteuning te bieden. Ari Boersma, accountmanager Kwintes

Gerdie Brouwer, Progress Urk

< Terug naar Inhoudsopgave

29

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Omzien als fundament

Progress werkt sinds 2015 samen met de Gemeente Urk in het Sociaal Domein. Aanvankelijk was het voor alle partijen even zoeken hoe de samenwerking het beste vorm gegeven kon worden. We zien dat in de samenwerking meer en meer geluisterd wordt naar de input van zorgaanbieders en dat er zo intensief samengewerkt wordt in het oplossen van knelpunten. We zijn trots op de korte lijnen die er zijn in deze samenwerking, waardoor de Urker jeugd de best mogelijke zorg geboden kan worden.

7. Leidend principe: op Urk is de basis op orde Waar moeten we aan denken bij dit principe?

< Terug naar Inhoudsopgave

30

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Wat vraagt onze aandacht? Het is onmogelijk om alle zaken te benoemen, die vanuit de reguliere en/of wettelijke werkzaamheden de aandacht vragen. We noemen enkele belangrijke zaken. INFORMEREN EN SIGNALEREN Zoals eerder benoemd kent de sterke sociale cohesie op Urk valkuilen. Vaak wordt (te) laat professionele hulp gezocht. Naast het op tijd signaleren, is het goed informeren van inwoners hierbij een uitdaging. Ook de informatie over gezond ouderen worden, digitale inclusie en het gebruik van gemeentelijke regelingen geven ons reden om de in dit beleidsplan benoemde zaken meer bekendheid te geven.

VERSTERKING BASISVOORZIENINGEN De gemeente Urk huldigt vanaf 2015 het standpunt: ‘Voorkomen is beter dan genezen.’ In het coalitieakkoord staat dat preventie in het voorveld een beleidsmatig vertrekpunt is. Door te investeren in collectieve algemene voorzieningen neemt het (duurdere) individuele maatwerk af, zo is de gedachte. In de afgelopen jaren investeerden we daarom in diverse projecten. Veelgebruikte maatwerkvoorzieningen bouwen we waar mogelijk om naar een algemene voorzie-

ning. Om het nog breder toegankelijker te maken. We vragen daarbij flexibiliteit: het aanbod aanpassen op dat wat nodig is. Zo kunnen jongeren en gezinnen ondersteund worden met de projecten ‘Een goeie moat kan gien kwoad’ en ‘Een moat in ’t gezin’ In 2022 werden daarvoor 35 koppelingen plaats. Tegelijkertijd nemen wij initiatieven uit de samenleving niet over. We stimuleren immers eigen kracht en versterken, faciliteren en stimuleren waar nodig. Daarom houden we oog voor de ontwikkelingen. Waar nodig wordt het aanbod aangescherpt, verfijnd en/of uitgebreid.

INCLUSIEVE SAMENLEVING Sinds juli 2016 is in Nederland het VN-Verdrag Handicap van kracht. Dit verdrag legt de rechten van mensen met een beperking vast. Het Verdrag gaat over vele thema’s en terreinen. De ambitie is: zorg ervoor dat mensen met een beperking op voet van gelijkheid met anderen kunnen meedoen aan de samenleving. Urk moet een plek zijn waar het niet uit maakt wie je bent. Een samenleving waar ruimte is voor iedereen en ieder zijn bijdrage kan leveren als volwaardig lid van de gemeenschap. De laatste decennia werd de samenstelling van Urk steeds diverser. Urk werkt aan een toegankelijke gemeente voor iedereen. Een inclusieve gemeente voor inwoners met en zonder handicap, beperking of kwetsbaarheid. Iedereen moet een eerlijke kans krijgen om mee te doen binnen de mogelijkheden die men heeft. Om de

< Terug naar Inhoudsopgave

31

ervaringsdeskundigheid en de betrokkenheid van de inwoners te borgen heeft gemeente Urk de Stichting Culturele Activiteiten Bibliotheek (SCAB) gevraagd om de gemeente te ondersteunen en te onderzoeken welke thema’s leven op Urk. Het is een samenwerkingspartner op Urk met een brede achterban en hebben ervaring in het bespreekbaar maken van maatschappelijke onderwerpen. Ze zetten o.a. cultuur als middel in om dat te bereiken.

MANTELZORG ONDER DRUK In een veranderende samenleving verwachten we dat de druk op mantelzorgers de komende jaren zal toenemen. Ouderen met (complexe) gezondheidsproblemen wonen langer thuis en het aantal mantelzorgers neemt af. Vanuit de sociale cohesie op Urk geven mantelzorgers hulp vanuit een grote vanzelfsprekendheid. We zijn daar trots op, maar deze zorgverlening kan ook zwaar zijn. En met de toenemende druk op mantelzorgers stijgt ook de kans op overbelasting. Goede ondersteuning en signalering van overbelasting is essentieel. De komende beleidsperiode vraagt dat om concrete invulling o.a. vanuit de SPUK-aanvraag zoals benoemd op blz 40. We duiden met o.a. de kerken de vroegsignalering, is respijtzorg een natuurlijk zorgaanbod en denken we met Caritas Urk na over verdere activiteiten.

DURF-ACADEMIE SPORT, CULTUUR EN ARBEID Met de DURF-academie bieden we jongeren de mogelijkheid om hun passie uit te voeren en tege-

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

DOORONTWIKKELING JONGERENWERK

lijkertijd hun talenten te vergroten. Maar ook om de verenigingsbetrokkenheid te vergroten. Dit tijdens een betaalde bijbaan. Jongeren krijgen, onder begeleiding van een DURF-coach, de kans om zich binnen het verenigingsleven (sport, cultuur en zingeving) te ontwikkelen. Daarmee geven we inhoud aan datgene wat beschreven staat in het coalitieakkoord rond vrijwilligerswerk. De gedachte van de DURF-academie willen we uitbreiden naar de arbeidsmarkt. Werkgevers maken we enthousiast om te fungeren als DURF-coach en jongeren te begeleiden binnen hun organisatie. In eerste instantie als bijbaan om te ontdekken wat ze leuk vinden en waar hun talenten liggen. Bij interesse kunnen de jongeren verder doorgroeien binnen de organisatie.

In 2021 heeft de gemeente Urk een nieuwe start gemaakt met het ambulante jongerenwerk. De afgesproken driejarige projectperiode loopt medio 2024 af. Vanuit een integrale blik evalueren we samen met samenwerkingspartners de behaalde resultaten. Daarna bespreken we de insteek voor de komende jaren. Daarbij betrekken we ook de uitbreiding, welke de gemeenteraad in de Kadernota 2024 mogelijk heeft gemaakt. Het is belangrijk dat alle doelgroepen (van licht naar zwaar) inzichtelijk zijn en dat vanuit een duidelijke doorlopende lijn gewerkt wordt. Zo moet een sluitende, domeinoverstijgende keten ontstaan, waarbij het outreachend werken een belangrijk onderdeel van de aanpak is.

INBURGERING De Inburgeringswet van 2021 is inmiddels geland binnen de gemeente Urk. De knelpunten komen daarom steeds meer aan het licht. De uitdagingen liggen vooral op het gebied van inkomen en arbeidsparticipatie. De komende periode staat in het teken van het onderzoeken van de mogelijkheden binnen de kaders van de wet. Zo vullen we inburgering zoveel mogelijk in op een manier die de arbeidsparticipatie onder statushouders stimuleert en toelaat.

TOENEMEND GEBRUIK VAN FORMELE KINDEROPVANG

Zeeheldenwijk

vesteren we in de ruimte voor culturele expressies door slimme en efficiënte inzet van ruimtes.

WONEN EN ZORG VOORZIENINGEN IN ZEEHELDENWIJK Binnen de nieuwe Zeeheldenwijk realiseren we samen met de samenwerkingspartners voorzieningen, of zijn we betrokken bij de realisatie van de voorzieningen. Denk aan een onderwijsvoorziening, sporthal en een zorgerf. Waar mogelijk in-

Samen met het team Ruimtelijke Ontwikkeling stellen we een woonzorgvisie op. Deze visie wordt vertaald in een uitvoeringsprogramma. We stellen een urgentie verordening op, waarin we benoemen welke inwoners met voorrang in aanmerking komen voor vrijkomende (sociale) huurwoningen.

< Terug naar Inhoudsopgave

32

Officiële kinderopvanglocaties en gastouders bieden opvang aan kinderen van 0 t/m 3 jaar. En hoewel de opvang als een commerciële activiteit geldt, vervult het ook een duidelijke maatschappelijke rol. Zo kan het een schakel in het pedagogisch leefklimaat van het kind zijn, kan het vooren vroegschoolse educatie bieden en biedt het uitkomst in de arbeidsparticipatie van ouders. Uit het onderzoek (leerlingenprognose) van ABF Research blijkt een sterk stijgend deelnamepercentage. Het is te verwachten dat dit proces de komende jaren verder doorzet. Hiermee onderstrepen we de grote behoefte aan uitbreiding van formele kinderopvangplaatsen. Daarbij laveren we zo goed mogelijk tussen de commerciële insteek van de opvang en de maatschappelijke rol daarvan.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

PROEFTUIN MIT EENKANGER ‘SAMEN DE DAG DOOR’

LAGE VACCINATIEGRAAD JEUGDGEZONDHEIDSZORG

Vanuit (in)formele activiteiten stimuleren we partijen om intensief samen te werken. Met als stip aan de horizon ‘een vrij toegankelijke’ dagbesteding. Vanuit de samenwerkende partijen is de ambitie uitgesproken om een brede samenwerking te creëren binnen de dag- en vrijetijdsbesteding, in combinatie van formele- en informele zorg. En voor diverse doelgroepen. Uitgangspunt is dat er een afschaling van maatwerk naar algemene voorziening gerealiseerd wordt en een betere samenwerking plaatsvindt tussen formele en informele zorg. Om zo de druk op de zorg te verminderen. Tegelijk willen we met deze ontwikkeling aansluiten op dat wat het Regiobeeld en -plan benoemt vanuit IZA/GALA.

Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) in de Jeugdgezondheidzorg biedt de vaccinaties aan die kinderen beschermen tegen ernstige infectieziekten. Wanneer de vaccinatiegraad laag ligt neemt de kans op het krijgen van infectieziekte flink toe. Ook bij kinderen die gevaccineerd zijn, maar waarbij de vaccinatie (nog) niet goed is aangeslagen, hebben dan een hoger risico op het krijgen van een ziekte. Wanneer de vaccinatiegraad te laag is kan een infectieziekte snel om zich heen slaan en kan er een epidemie ontstaan. De RVP-vaccinatiegraad ligt op Urk al jarenlang onder het landelijk gemiddeld. Het risico op het uitbreken van een epidemie is dus groot. In het verleden hebben we in diverse beleidsnota’s dit steeds benoemd en verdient ook een plek in dit plan. Het blijft onze aandacht vragen. Zonder een waardeoordeel te geven stimuleren we ook in de nieuwe beleidsperiode het maken van een weloverwogen keuze en verstrekken we (eerlijke) informatie over vaccinatie.

< Terug naar Inhoudsopgave

33

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

BELEIDSDOELSTELLINGEN EN INDICATOREN SOCIAAL DOMEIN 2024-2027

Doelstelling

Zowel de ambitie als de visie vertalen we in de bekende thema’s, met een aantal beleidsdoelen:

Gewenst effect 1

We bieden inwoners mogelijkheden om mee te blijven doen, ook bij sociaal-economische achterstanden, langdurige beperkingen of andere factoren die meedoen belemmeren.

Het gebruik van de algemene voorziening Mit Enkanger is met 10% toegenomen (2022: 201 deelnemers).

Gewenst effect 2

Het gebruik van het Startpunt Taal, Ontwikkelen en Participeren (TOP Urk) neemt met 10% toe. Gestart 2023, wat dus de basis wordt.

Indicator

Data gebruik formele en informele zorg van gemeente en samenwerkingspartners.

Doelstelling

Urker jongeren leven in een positief opgroeiklimaat.

Gewenst effect 1

Jongeren ervaren 5 procent meer ouderbetrokkenheid en is de schoolbeleving 5 procent positiever. Nulmeting wordt eind 2023 gedaan.

Gewenst effect 2

Jongeren moet zich gehoord en gezien voelen. Er worden jaarlijks minimaal 3 initiatieven ondersteund die door jongeren zelf worden aangedragen (gekoppeld aan Jongeren adviesraad DURF). Gestart in 2023, wat dus de basis wordt.

Gewenst effect 3

Het consultatiebureau heeft ten minste 90% van de kinderen -9 mnd – 4 jaar in beeld (in 2022 waren 2.000 kinderen in beeld).

Indicator

Uitkomsten DURF vragenlijsten en verslaglegging consultatiebureau (ZONL)

< Terug naar Inhoudsopgave

34

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

8. Leidend principe: op Urk helpen we waar nodig Waar moeten we aan denken bij dit principe?

< Terug naar Inhoudsopgave

35

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Wat vraagt onze aandacht? Het is onmogelijk om alle zaken te benoemen, die vanuit de reguliere en/ of wettelijke werkzaamheden de aandacht vragen. We noemen enkele belangrijke zaken.

en eenvoud’. De Participatiewet moet (weer) een doelmatig, begrijpelijk en voorspelbaar vangnet bieden. Evenwicht tussen aandacht voor preventie, maatwerk en menselijke maat aan de ene kant en aanpakken van bewuste regelovertreding aan de andere kant. Ondersteund door voldoende wettelijke mogelijkheden gericht op de uitvoering, richtinggevende kaders en voldoende (financiële) middelen.

ERVARINGSDESKUNDIGEN INZETTEN ALS PROFESSIONAL

VERBETERTRAJECT TOEGANG Een aantal jaren geleden begonnen we met een verbetertraject rond de toegang Sociaal Domein. En dan met name gericht op de uitvoeringskracht, samenhang en veranderopgave. Dit geldt voor zowel de toegang van Jeugdhulp, Wmo als Werk & Inkomen. Daarbij willen we de kwaliteitszorg, de adviezen van gedragsdeskundige, de eisen van de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) structureel borgen. Het doel is een uniforme werkwijze en toekenning.

We zien een (regionale) beleidsontwikkeling dat ervaringsdeskundigen meer en meer ingezet worden als professionals. Om zo wachtlijsten te voorkomen en of de arbeidskrapte op te lossen. Wij vinden dat een luisterend oor, aandacht en begrip heel belangrijk is in de aanpak rond zorg. Tegelijk vinden wij dat een dergelijke aanpak niet op alle terreinen ingezet kan worden. Denk bijvoorbeeld aan de zwaardere GGZ-problematiek.

SCHULDHULPVERLENING PARTICIPATIEWET IN BALANS Zorgen voor bestaanszekerheid en werkgelegenheid is vanuit de Grondwet een kerntaak van de overheid. Een vangnet als het (l)even tegenzit hoort daarbij. Dit vangnet moet toekomstbestendig zijn. De Participatiewet staat voor ondersteuning en inkomenswaarborg. Dit blijkt in de praktijk niet altijd te werken. Daarom introduceerde de Rijksoverheid het programma ‘Participatiewet in balans: menselijke maat, vertrouwen

Sinds 2012 heeft de gemeente een wettelijke taak om beleid op te stellen voor schuldhulpverlening en dit uit te voeren. Dit staat in de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS). We moeten schuldhulpverlening aanbieden aan Urker inwoners. Hierin hebben we wel veel vrijheid in het opstellen en uitvoeren van het beleid. De WGS is recent gewijzigd. De inzet op trajecten gaat naar 18 maanden, in plaats van 36 maanden. Daardoor verplicht het gemeenten tot nazorg.

< Terug naar Inhoudsopgave

36

In die nazorg steken we vooral in op het lerend vermogen van inwoners. De inwoner mag best voelen dat het afbetalen of oplossen van schulden een lastige periode is. Binnen de termijn van het traject is het lerend vermogen te kort voor een inwoner om gedragsverandering in uitgave patroon aan te leren. Daar heeft de aanpassing van de wet voor gezorgd. De verplichte nazorg moet niet vrijblijvend zijn. Daar waar nodig verstrekken we voor inwoners een saneringskrediet. Het voordeel hiervan is dat de inwoner een schuldeiser heeft en zich kan focussen op andere problematiek. Saneringskrediet zetten we alleen in bij hele specifieke uitzonderlijke gevallen. Gevallen waar geen perspectief op verhoging of afbetaling van de schulden is. We ondersteunen het niet dat voor de makkelijkste weg gekozen wordt. De insteek blijft een duurzame oplossing voor de schuldenproblematiek. Schuldhulpverlening is belangrijk om te voorkomen dat inwoners niet meer of slechts gedeeltelijk kunnen meedoen in de samenleving. Schulden kunnen leiden tot uiteenlopende vormen van sociaal en persoonlijk leed. We gaan ervan uit dat schuldenproblematiek niet alleen komt en ontstaat. Daarom zorgen we samen met de informele zorg voor een stabiele basis. De samenwerking tussen Hulp en Steun en Caritas Urk krijgt daarmee steeds meer vorm. Naast preventie zetten we in op vroegsignalering.

Dit is dé manier om te voorkomen dat betalingsachterstanden verder oplopen en zich ontwikkelen

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

tot een problematische schuldsituatie. Het helpt maatschappelijke kosten voor schuldhulpverlening te verminderen. Het zorgt ervoor dat schuldeisers hun geld eerder krijgen. We steken in op dat voorkomen (preventie) is beter dan genezen. Onderzoeksbureau KWIZ voerde in 2019 een externe analyse van het gemeentelijk beleid en de uitvoering door Stichting Hulp en Steun uit. Dat deden ze vanuit het gezichtspunt van professionele schuldhulpverlening conform de kwaliteitsstandaarden van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK). Dit leidde tot een doorontwikkeling van de Stichting Hulp en Steun. We sloten een nieuwe subsidieovereenkomst af met heldere afspraken rond de integrale schuldhulpverlening, vroegsignalering en financiële zelfredzaamheid. Voor de komende beleidsperiode bouwen we verder op de analyse van onderzoeksbureau KWIZ en gemaakte afspraken. Ook geven we het landelijk plan ‘Elementen van Basisdienstverlening’ handen en voeten. Met dit plan komen ook rijksmiddelen mee.

SOCIAL RETURN OF INVESTMENT (SROI) Binnen de DUN-gemeenten (Dronten, Urk en Noordoostpolder) is een gezamenlijke aanpak SROI (Social Return on Investment) opgesteld en wordt vastgesteld. Het Werkgeverservicepunt Urk Werkt geeft daarin de uitvoering voor de gemeente Urk vorm.

PARTICIPATIE IN SAMENLEVING DOOR UITKERINGSGERECHTIGDEN Vanuit het landelijk beleid Breed Offensief begeleidt de gemeente inwoners in hun weg naar deelname en arbeid. Dit zijn inwoners met een bijstandsuitkering of indicatie Banenafspraak. Dit kan bijvoorbeeld met een opleiding, loonkostensubsidie, Beschut Werk of Participatieplaats. In de uitvoering werkt de gemeente intensief samen met het UWV, WSP Urk en Concern voor Werk. Ook kunnen we met de inwoner starten met sociale activering, waarbij de betrokkenheid vanuit de WMO bekeken wordt. Als er ruimte is mag de gemeente om een tegenprestatie vragen. Bij de tegenprestatie gaat het om een onbetaalde nuttige activiteit. Met het oog op het Breed Offensief investeren we meer in deelname aan arbeid en samenleving. Het recent ingevoerde preferente werkproces helpt mee aan structuur voor inwoner en werkgever.

BANENAFSPRAAK, BESCHUT WERK EN DAGBESTEDING Banenafspraak, Beschut werk en dagbesteding zijn instrumenten die de gemeente kan aanbieden aan haar inwoners om werk, een zinvolle dag invulling en begeleiding te combineren. Deze instrumenten kunnen we aanbieden wanneer deelname aan werk of het zinvol invullen van de dag op eigen kracht niet mogelijk is. Het zijn echter 3 verschillende instrumenten uit verschillende wetten. Hiervan beoordelen we de komende jaren of zij juist worden ingezet. De 3 instrumenten hebben andere systemen van beoordeling, financiering en ook andere gevolgen voor de persoonlijke situatie van de inwo-

< Terug naar Inhoudsopgave

37

ner. Het is belangrijk dat we de inwoner het juiste instrument of stukje maatwerk aanbieden. Daarnaast is het belangrijk dat de inwoner bij persoonlijke ontwikkelingen kan switchen van instrument. De Banenafspraak en Beschut werk zijn instrumenten die we aanbieden vanuit de Participatiewet. Dagbesteding is een instrument dat we aanbieden vanuit de Wmo. Daarnaast zetten we algemene voorzieningen in. We bundelen integraal de krachten om kaders vast te stellen om zo aan de inwoners het meest passende aanbod te doen.

BESTAANSZEKERHEID: EVALUATIE REGELINGEN MINIMA ENZOVOORT Landelijk staat de bestaanszekerheid van inwoners op de politieke agenda. Van een steeds groter wordende groep inwoners staat die zekerheid onder druk. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de (hoge) inflatie, het achterblijven van loonontwikkelingen, fiscale herzieningsmaatregelen en het steeds meer zelf moeten bekostigen van zorg die voorheen werd vergoed door de overheid. Hierdoor daalt de koopkracht van inwoners. Door de fors gestegen prijzen voor stroom en gas voerden wij een ruimhartig energietoeslagenbeleid. We evalueren het bereik van de gemeentelijke regelingen, om de bestaanszekerheid te vergroten. De bedoeling daarvan is het bereiken van een bredere doelgroep.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Beleidsdoelstellingen en indicatoren Sociaal Domein 2024-2027 Zowel de ambitie als de visie vertalen we in de bekende thema’s, met een aantal beleidsdoelen:

Doelstelling

Inwoners kunnen rekenen op continuïteit van zorg als zij hun leven lang aangewezen zijn op een bepaalde mate van hulp of ondersteuning. We kijken wat passend is in elke levensfase, zonder onzekerheid van her-indicaties of gewijzigd (inkoop)beleid.

Gewenst effect 1

Gebruikers van de zorg geven de geleverde zorg een ruime voldoende(minimaal 7). In 2022 gaven de respondenten het cijfer 8,1 jeugdhulp) en 7,7 (wmo)

Gewenst effect 2

Het aantal koppelingen van de maatjesprojecten neemt met 15% toe (2022: 35 koppelingen).

Indicator

Cliëntervaringsonderzoek Magis en data jaarverslag Caritas Urk.

Doelstelling

Regelingen vanuit Werk & Inkomen dragen bij aan de bestaanszekerheid van inwoners.

Gewenst effect

Het gebruik van de regelingen neemt met 15% toe. We gebruiken 2023 als basis

Indicator

Data gebruik regelingen Werk & Inkomen.

Doelstelling

Ouders zijn verantwoordelijk voor de jongeren, ook als deze (tijdelijk) niet thuis wonen.

Gewenst effect

Verantwoordelijkheid van ouders wordt nadrukkelijk ondersteund. Jongeren horen thuis op te groeien.

Indicator

Deze doelstelling vanuit de regiovisie is niet meetbaar, maar wel belangrijk. Een ketensamenwerking is noodzakelijk. In beleidsperiode gaan we op zoek naar meetbare indicatoren.

< Terug naar Inhoudsopgave

38

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

9. Leidend principe: op Urk passen we op elkaar Waar moeten we aan denken bij dit principe?

< Terug naar Inhoudsopgave

39

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Wat vraagt onze aandacht? Het is onmogelijk om alle zaken te benoemen, die vanuit de reguliere en/of wettelijke werkzaamheden de aandacht vragen. We noemen enkele belangrijke zaken. GEZONDE LEEFSTIJL Bewegen en verantwoorde ontspanning zijn gezond en belangrijk, zowel individueel of in clubverband. We bevorderen goede faciliteiten en accommodaties. Die zien we vanuit het subsidiebeleid als indirecte subsidie. Sport en bewegen heeft voordelen voor sociale verbanden, voor gezag, het rekening houden met elkaar, het bijbrengen van orde en regel, waarden en normen. Daarom is dit een belangrijk landelijk speerpunt. Dit geldt voor de gemeente ook voor cultuurbeoefening. Er zijn bijvoorbeeld mooie verbindingen met bewezen resultaat te leggen op de gebieden mentale gezondheid, eenzaamheid en een gezonde leefomgeving. Gezonde leefstijl projecten krijgt een plek in de gemeentelijke subsidieverstrekking. Met de aanpak van de Gezonde Leefstijl stellen we niet de ziekte centraal, maar een betekenisvol leven van mensen. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen of ziekte zelf.

Daarnaast richten we ons in de aanpak van de brede SPUK-aanvraag (vanuit het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord) op een 15-tal (vastgestelde) thema’s: 1. Sportakkoord 2. Brede regeling combinatie functionaris 3. Terugdringen gezondheidsachterstanden 4. Kansrijke start 5. Valpreventie 6. Aanpak overgewicht en obesitas 7. Leefomgeving 8. Mentale gezondheid 9. OKO & vroegsignalering alcoholproblematiek 10. Wijkaanpak sociale basis (waaronder de echtscheidingsproblematiek) 11. Mantelzorg 12. Een tegen eenzaamheid 13. Welzijn op recept 14. Versterking kennis- en adviesfunctie GGD 15. Coördinatie kosten regionale aanpak preventie

AFZONDERLIJKE SPORT- EN CULTUURNOTA De gemeente Urk kiest er voor om naast het beleidsplan Sociaal Domein een afzonderlijke Sporten Cultuurnota op te stellen. Daarmee willen we recht doen aan dat wat over deze onderwerpen in het coalitieakkoord staat. We laten hierin zien hoe we de domeinen cultuur, welzijn, participatie, sport en gezondheid met elkaar verbinden. In een volgend beleidsperiode integreren we sport, bewegen en cultuur in het beleidsplan Sociaal Domein.

< Terug naar Inhoudsopgave

40

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

GEZONDHEIDSZORG / IZA & GALA De integrale aanpak van zorg en preventie moet inwoners helpen gezond te blijven, of gezond te worden. Landelijk zijn daarvoor 2 akkoorden gerealiseerd. Voor gemeenten het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Voor zorgorganisaties het Integraal Zorgakkoord (IZA). Het IZA wil bevorderen dat de zorgsector samenwerkt om de zorg effectief en betaalbaar te houden. Om te voldoen aan het IZA is een regionale aanpak met zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten en GGD’s nodig (regiobeeld, -plan). Het GALA streeft naar het bredere doel van een gezonde generatie in 2040. Voor GALA zijn lokale afspraken en regionale samenwerking belangrijk. Lokaal én regionaal moeten gemeenten aan de slag met een samenhangende aanpak. Governance is hiervoor in de maak. Dat alles vraagt van ons als gemeente dat we onszelf een regierol aanmeten. En juist dat zagen we de laatste jaren al meer en meer gebeuren. We begaven ons op terreinen waar we formeel geen zeggenschap op hadden, maar wat wel een impact had op de samenleving. Deze trend zien we de komende jaren steeds meer groeien. De transitie van de zorg helpt hierbij mee. De tekorten op de arbeidsmarkt van gezondheidszorg en wachtlijsten in de zorg hebben (grote) impact op de samenleving.

Dat vraagt van ons bemoeienis op terreinen waarop we niet direct een wettelijke taak hebben en leggen we de verbinding tussen het sociaal en medisch domein.

AANDACHT VOOR MENTAAL WELBEVINDEN / GGZ In een eerder hoofdstuk vertelden wij over de veranderingen in de samenleving. Daarbij komt dat landelijk steeds meer mensen doen een beroep op Wmo-Beschermd Wonen én de Wlz-Ggz. We willen aan de hand van landelijke en regionale afspraken ervoor zorgen dat inwoners met een ernstige psychische aandoening en een langdurige, intensieve zorgvraag passende zorg en ondersteuning krijgen. Dit helpt mee aan herstel van inwoners en een houdbaar zorgstelsel. Als gemeente willen we een aanjaagfunctie vervullen binnen het lokale Sociaal Domein als het gaat om mentaal welbevinden. Daaronder valt bijvoorbeeld welzijnswerk, jongerenwerk, maatjesprojecten, werk en inkomen, onderwijs, sport en cultuur, kerken en de zorg (GGZ, huisartsen, POH GGZ). We sluiten ook aan bij de activiteiten van de lokale kerngroep Mentaal Welbevinden, het IZA-regiobeeld en de andere regionale coalities met ziekenhuis, GGZ etc. Ook vanuit DURF geven we hier aandacht aan.

DOORDECENTRALISATIE BESCHERMD WONEN In de regionale centrumregeling Wmo komt in 2025 verandering. Het onderdeel Beschermd Wonen wordt dan namelijk doorgedecentraliseerd naar gemeenten. Fasegewijs hevelt de Rijksoverheid de middelen over van de regio naar de lokale gemeenten. Dit betekent voor de regio Flevoland een teruggang in middelen. Dat wordt een flinke uitdaging voor de regio. Vanuit deze decentralisatie is destijds het uitvoeringsprogramma Zorglandschap

< Terug naar Inhoudsopgave

41

Wmo vastgesteld door alle Flevolandse gemeenten. In dit programma is afgesproken om in samenspraak met haar samenwerkingspartners een op-, om-, en afbouwplan (OOA-plan) te ontwikkelen. Hier is gekeken naar de verwachte mindere financiële inkomsten. Aan de hand van de financiële gevolgen van de decentralisatie en de inhoudelijke keuzes zijn/worden regionale afspraken gemaakt over de bekostiging van het OOA-plan.

REGIOVISIE AANPAK HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING 2024-2027 Voor wat betreft Huiselijk Geweld en Kindermishandeling werken we regionaal vanuit de regiovisie ‘Voor een veilig thuis 2024-2027’. Daarin staan 5 uitgangspunten: 1. voorkomen is beter dan genezen, 2. eerst het stoppen van geweld, daarna het wegnemen van de risico’s en het werken aan herstel, 3. samen met het huishouden bepalen betrokken professionals in gezamenlijk overleg en onderlinge afstemming wat, waarom, door wie wordt gedaan, 4. hulp vindt zo veel mogelijk thuis plaats, 5. door continu te leren van onze aanpak kunnen we onze aanpak continu verbeteren. Een aantal randvoorwaarden zijn van belang om ervoor te zorgen dat de genoemde activiteiten uit deze regiovisie daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd. Dat vraagt constante monitoring.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

BELEIDSDOELSTELLINGEN EN INDICATOREN SOCIAAL DOMEIN 2024-2027

Doelstelling

We maken het voor inwoners gemakkelijker om gezond en vitaal te leven. Het concept van positieve gezondheid is daarvoor de basis.

Zowel de ambitie als de visie vertalen we in de bekende thema’s, met een aantal beleidsdoelen:

Gewenst effect

Het aantal inwoners met een gezonde leefstijl is met 5% gestegen. In 2022 ervaarde 78% van volwassenen en 60% van de ouderen hun gezondheid als goed. In 2020 bewoog 50% voldoende.

Doelstelling

We begeleiden en ondersteunen inwoners in hun sociaal emotionele en mentale ontwikkeling. Veerkracht zorgt voor duurzame zorg.

Indicator

Gewenst effect 1

Percentage ‘ervaren goede gezondheid’ vanuit GGD enquêtes (bron www.eengezonderflevoland.nl) en percentage ‘beweegt voldoende’ (bron www.waarstaatjegemeente.nl)

Het percentage inwoners dat zich matig eenzaam voelt is met 5% gedaald. Was in 2022 23% (volwassenen) en 32% (ouderen).

Gewenst effect 2

Doelstelling

De deelname aan Centering Pregnancy (106 deelnemers in 2022), Kansrijke Start (nieuw) en KOPP-trainingen (2022 6 deelnemers) stijgt met 10%.

We krijgen huiselijk geweld en kindermishandeling eerder in beeld, zodat sneller toegewerkt kan worden aan herstel. Vanuit de regiovisie werken we daarbij vanuit principe “Lokaal wat lokaal kan”

Gewenst effect 3

Samen met samenwerkingspartners zorgen we voor 10% meer (preventieve) interventies op het terrein van mentaal welbevinden. We nemen 2023 als basis.

Gewenst effect

Gewenst effect 4

Het gebruik van de verplichte meldcode en de advies- en consultatiefunctie stijgt met 10%. We gebruiken 2023 als basis.

Jongeren ervaren hun (mentaal) welbevinden positiever; zij gebruiken 3 procent minder middelen; zij besteden 5 procent meer tijd aan zingeving, sport en cultuur en ervaren 2 procent minder psychische klachten. Nulmeting wordt eind 2023 gedaan.

Indicator

Vanaf 2013 is de meldcode Huiselijk Geweld/Kindermishandeling voor professionals in ingevoerd en verplicht gesteld voor samenwe kingspartners die met volwassenen en/of kinderen (en hun oudersopvoeders) werken. Dat betekent dat we van allerlei data kunnen gaan. Wij gebruiken die in beginsel die van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) vanuit jaarverslag ZONL (basis 2023)

Indicator

Percentage eenzaamheid (bron www.eengezonderflevoland.nl en www.waarstaatjegemeente.nl) En data subsidievaststellingen Centering Pregnancy, Kansrijke Start en KOPP-trainingen en uitkomsten DURF enquêtes.

< Terug naar Inhoudsopgave

42

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

10. Leidend principe: op Urk blijven we in verbinding Waar moeten we aan denken bij dit principe?

< Terug naar Inhoudsopgave

43

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

REGIONALE SAMENWERKING

Wat vraagt onze aandacht? Het is onmogelijk om alle zaken te benoemen, die vanuit de reguliere en/of wettelijke werkzaamheden de aandacht vragen. We noemen enkele belangrijke zaken.

In een apart hoofdstuk vertelden we over de regionale samenwerking op het gebied van Jeugdhulp en WMO. Binnen de door het bestuur vastgestelde kaders zetten we ons hiervoor in. Met het doel om lokaal en regionaal naadloos op elkaar aan te sluiten. En met aandacht voor de gewenste transformatie en een actueel dashboard van data Daarbij hoort de aanpassing van de regionale centrumregeling, vanwege de uittreding van gemeente Zeewolde.

GEMEENTEZORGSPIEGEL De Gemeentezorgspiegel biedt een overzicht van alle zorgdata, dus ook van de Wet Langdurige Zorg (WLZ)

< Terug naar Inhoudsopgave

44

en Zorgverzekeringswet (Zvw). We implementeren de Gemeentezorgspiegel om zo een beter beeld van knelpunten en ontwikkelingen te krijgen. Hierdoor kunnen we beleid en dienstverlening verbeteren.

SAMENWERKING KERKEN De komende beleidsperiode geven we aandacht aan de inbedding van de nieuwe rol van het Kerkelijk Platform Jeugd (in combinatie met de uitvoering van DURF). Tegelijkertijd blijven we zoeken naar de mogelijke samenwerking met kerken als het gaat over hun signaleringsfunctie en bieden we deskundigheidsbevordering aan.

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

HERVORMINGSAGENDA JEUGD Na een onderhandelingsperiode van ongeveer 1,5 jaar is medio 2023 een akkoord gesloten tussen het ministerie van VWS en de VNG over de Hervormingsagenda Jeugd. Dit akkoord is gesloten op de inhoudelijke opgave van de agenda en op de financiële bezuinigingsopgave aan de gemeenten. De hervormingsagenda is gericht op betere en tijdige hulp en ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. Binnen een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. De belangrijkste ontwikkelingen in de hervormingsagenda zitten op het vlak van de reikwijdte van de Jeugdwet, integrale benadering van gezinsproblematiek, robuuste regio’s en de financiële opgave op lokaal en regionaal niveau.

DIGITALE, EENVOUDIGE TOEGANG TOT ONDERSTEUNING De gemeentelijke toegang is integraal en uniform voor de Wmo en Jeugd. De toegang tot Werk & Inkomen loopt via UWV en de site werk.nl. Voor inburgeraars voert de gemeente wel zelf regie. De toegang willen we zo eenvoudig mogelijk maken voor de cliënten binnen het Sociaal Domein. Daarmee maken we de voortgang van de aanvraag inzichtelijk voor de inwoners. Denk aan een gespecialiseerd gemeentelijk portaal van de huidige aanbieders / pakketten in het Sociaal Domein. De toegang tot ondersteuning is breder dan alleen via de gemeente. Er zijn meer wettelijke verwijzers voor ondersteuning. Denk dan aan huisartsen of jeugdartsen. In de cliëntervaringsonderzoeken peilen wij de klanttevredenheid van de toegang.

< Terug naar Inhoudsopgave

45

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

BELEIDSDOELSTELLINGEN EN INDICATOREN SOCIAAL DOMEIN 2024-2027 Zowel de ambitie als de visie vertalen we in de bekende thema’s, met een aantal beleidsdoelen:

Ervaringen in het Sociaal Domein

Doelstelling

We brengen samenhang aan in de verschillende regelingen die er zijn. Voorkom stapeling van maatregelen en procedures in de uitvoering.

Gewenst effect

Onze samenleving en daarmee ook onze gemeenschap wordt met de dag ingewikkelder. Veeleisender ook. We moeten steeds meer weten. En ook kunnen. Een groter wordende groep mensen kan daardoor niet meer meedoen. Dat leidt tot afhankelijkheid en aan de kant staan. Die trend moeten we breken.

We werken systeemgericht, domeinoverstijgend in een netwerksamenwerking. Met als doel een gezin, een plan, een regisseur.

Indicator

Clientervaringsonderzoek MAGIS, aantal ingediende bezwaarschriften.

Doelstelling

De gemeenschap, dat zijn wij. Laten we vooral het samen leven goed organiseren. Daarbij hebben we iedereen en vooral ook elkaar nodig: verbindend bouwen aan ‘veerkracht’ met omzien als fundament.

We hebben inzage in verbruik zorggebruik.

Gewenst effect

We werken systeemgericht, domeinoverstijgend in een netwerksamenwerking. Met als doel een gezin, een plan, een regisseur.

Indicator

Fred Brouwer, leidinggevende Team Sociaal Domein

Data vanuit eigen administratie en de Gemeentezorgspiegel.

< Terug naar Inhoudsopgave

46

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

< Terug naar Inhoudsopgave

47

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

11. Bedrijfsvoering en financiën Team uitvoering en beleid Het Sociaal Domein bij gemeente Urk bestaat uit een beleids-, administratie en uitvoeringsteam. Doelbewust is er voor gekozen om de volle breedte van het domein onder te brengen in 1 afdeling. Op deze manier kunnen we makkelijk schakelen tussen uitvoering, beleid, administratie en ICT-applicatiebeheerders.

ICT TOEPASSING De decentralisaties brachten niet alleen een zorgmaar ook een ICT-component met zich. De bedrijfsvoering en informatievoorziening moesten we vanuit de inhoudelijke kant van de decentralisaties regelen. Denk daarbij aan landelijke standaarden, zoals berichtenverkeer. We moesten rekening houden met de wensen van de interne organisatie en de zorgaanbieders. Op deze manier moeten we 1 integrale

informatievoorziening neerzetten, die alle partijen faciliteert. De gemeente Urk heeft er voor gekozen om het functioneel- en applicatiebeheer van de systemen onder te brengen in het team Sociaal Domein. Datzelfde geldt voor de administratie (declaraties/ betaling van de zorg).

en aanbesteding voor CiVision Samenlevingszaken doet team Informatie wel. Dat komt omdat de leverancier Pink Roccade meerdere pakketten aanbiedt. Applicatiebeheer hiervan valt wel onder team Sociaal Domein.

Bij publieke samenwerking en onder bepaalde voorwaarden is (Europese) aanbesteding van een product niet nodig. Van deze uitzondering maakten we gebruik bij de start van de decentralisaties. Aanbesteden hoeft niet wanneer de gemeente een product in ‘eigendom’ heeft. Zo is systeem Mens Centraal een toepassing die in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Sociale Innovatie (NVSI) (lees haar leden) is ontwikkeld. De gemeente Urk is lid van de NVSI. De leverancier (Xxlnc (voorheen Lost Lemon) en de NVSI voeren het gemeenschappelijk auteursrecht uit.

PRIVACY

Voor de ontwikkeling van het eigen systeem staan budgetten geraamd in de gemeentebegroting. Op basis van het mandaatbesluit en budgetbeheer voeren we de ontwikkeling door. Vanzelfsprekend vindt er overleg plaats tussen applicatie-/functioneel beheer en de afdeling Informatie van de gemeente Urk. Team Werk en Inkomen werkt vanuit het gemeentelijk pakket CiVision Samenlevingszaken. Dat komt omdat het onderdeel Werk en Inkomen al voor de decentralisaties een gemeentelijk taak was. Sturing

< Terug naar Inhoudsopgave

48

We bieden integrale dienstverlening. Hiervoor is het delen van gegevens binnen en, indien noodzakelijk, over domeinen heen een randvoorwaarde. Hoe we dat doen is vastgelegd in de beleidsregels privacy en gegevensbescherming Sociaal Domein Urk. Waar nodig actualiseren we deze. De Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams) regelt dat gemeenten de mogelijkheid krijgen om tot een gecoördineerde aanpak te komen voor inwoners of gezinnen met meerdere problemen. Als we gegevens makkelijker uit kunnen wisselen, kunnen we de hulp goed op elkaar afstemmen.

WMO-TOEZICHT Bij de inwerkingtreding van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is door de wetgever de bewuste keuze gemaakt gemeenten zelf het toezicht op de Wmo te laten organiseren. Dit paste bij de beleidsruimte die gemeenten hebben om uitvoering te geven aan de Wmo. Op advies van

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) wil de Rijksoverheid een kwaliteitsslag aanbrengen.

FINANCIEEL KADER De uitkering voor het Sociaal Domein onderging in de jaren na de decentralisatie een transitie. Het was eerst een integratie-uitkering. Langzaam maar zeker schakelde het om van een historisch verdeelmodel naar het objectief verdeelmodel. Sinds de decentralisatie zetten we de middelen voor WMO, Jeugdhulp en Participatie ontschot in

voor de uitvoering van het sociaal domein. In de komende beleidsperiode blijven we dit doen. De reden is dat het financiële proces binnen sociaal domein, met alle landelijke, regionale afspraken en jurisprudentie, zeer complex is. Om te kunnen inspelen op ontwikkelingen en om met budgetten te kunnen schuiven is goed inzicht in de financiële stromen en financiële processen nodig. Dit sluit aan bij de door de gemeenteraad vastgestelde budgetregeling. Daarin wordt aangegeven dat verschuiven van budgetten is toegestaan binnen hetzelfde programma. In onderstaand overzicht maken we de zorguit-

gaven inzichtelijk. Om een goed beeld te krijgen zijn in dit overzicht o.a. de (fluctuerende) inkomsten, rijksuitkeringen, apparaatskosten en reservemutaties niet verwerkt. Regelmatig zijn zorgen geuit in de beheersbaarheid van de zorgkosten in meerjarenperspectief. Denk als oorzaak bijvoorbeeld aan de CAO-ontwikkelingen in de zorg, die een behoorlijke weerslag op de tarieven hebben, de toenemende complexiteit dat vaak een duurdere inzet van zorg vraagt en de regionale samenwerking rond Jeugdhulp wat een forse investering met zich meebrengt.

Uitgaven Sociaal domein (x € 1.000)

Uitgaven Sociaal domein (x € 1.000) Jaarrekening Jaarrekening 2019 2020 2021 2019

begroting begroting 2022 2022

2023

2024 2024

2025

2026

2027 2027

Zorgtaken Jeugdhulp Regionale afspraken Jeugdhulp met Verblijf Jeugd GGZ Zorgtaken ZIN Jeugdzorg Persoonsgebonden budget Jeugdzorg

4.409 2.233 1.058 1.116 2

4.663 2.354 1.175 1.128 7

4.845 2.210 1.147 1.480 8

3.070 767 1.039 1.252 12

3.379 950 1.229 1.176 25

3.204 951 1.149 1.090 15

3.187 932 1.148 1.093 15

3.187 932 1.148 1.093 15

3.187 932 1.148 1.093 15

Zorgtaken WMO Zorgtaken ZIN WMO Persoonsgebonden budget Wmo Woningaanpassing Hulpmiddelen Huishoudelijke Hulp ZIN Huishoudelijke Hulp PGB

1.826 966 28 134 226 322 149

2.074 919 25 323 254 421 131

2.488 1.067 27 437 351 496 109

2.525 1.126 49 326 377 567 79

2.505 1.209 50 202 342 610 93

2.444 1.092 50 202 402 610 88

2.420 1.068 50 202 402 610 88

2.420 1.068 50 202 402 610 88

2.420 1.068 50 202 402 610 88

Participatie en Werk & Inkomen Schuldhulpverlening Taken inburgering Arbeids reintegratie Gebundelde uitkering BUIG Bijzondere bijstand Besluit Bijstand Zelfstandigen

4.037 105 10 1.865 1.786 102 169

4.006 108 116 1.878 1.715 88 100

4.591 149 231 1.879 2.054 142 136

4.942 160 21 1.877 2.053 873 -41

5.346 170 113 2.099 2.173 602 189

4.677 205 95 2.086 1.998 184 109

4.558 205 44 2.018 1.998 184 109

4.558 205 44 2.018 1.998 184 109

4.558 205 44 2.018 1.998 184 109

< Terug naar Inhoudsopgave

49

Beleidsplan Sociaal Domein 2024 - 2027 - Omzien als fundament

Van het totaal van Sociaal Domein, dus inclusief reservemutaties, inkomsten etc., kan het volgende worden weergegeven. Sociaal domein (excl. apparaatskosten)

Sociaal Domein (excl. apparaatskosten) Progr. (Deel)programma 1 Urk Mit Enkanger 1.1 Inkomensvoorziening 1.2 Wmo en Jeugdzorg 1.3 Gezondheidszorg 1.4 Welzijn 2 Urk leert 2.1 Onderwijs en educatie Vrijval Vrijval jaarrekening Jaarrekening

2019 2019 8.452.454 565.787 6.697.568 974.051 215.048 2.671.353 2.671.353 114.479 114.479

Jaarrekening Jaarrekening

2020 2020 8.586.528 433.247 7.163.999 709.612 279.670 2.441.835 2.441.835 350.998 350.998

begroting begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2026 2027 2021 2022 2023 2024 2025 9.355.094 11.964.683 11.059.966 10.570.599 10.380.622 10.169.546 11.018.334 1.110.192 3.175.372 3.461.670 2.863.199 2.744.580 2.744.580 2.744.580 7.297.914 7.565.867 5.924.464 5.696.914 5.658.341 5.498.341 6.469.359 687.538 1.017.672 1.292.891 1.591.974 1.587.849 1.536.773 1.414.543 259.450 205.772 380.941 418.512 389.852 389.852 389.852 2.529.714 2.735.053 2.888.434 2.977.778 3.025.968 3.317.968 3.317.969 2.529.714 2.735.053 2.888.434 2.977.778 3.025.968 3.317.968 3.317.969 548.010 1.468.051 1.468.051 548.010

INKOMENSAFHANKELIJKE EIGEN BIJDRAGE WMO

RESERVES SOCIAAL DOMEIN EN PARTICIPATIE

Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) te verbeteren, heeft het kabinet besloten om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Op dit moment betaalt elke cliënt die van een of meer van deze voorzieningen gebruik maakt, € 19 per maand (het abonnementstarief), ongeacht het inkomen. Met de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt de hoogte van de eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzieningen afhankelijk van het inkomen. Deze wijziging gaat per 1 januari 2026 in. Hoe de nieuwe, inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien wordt in de komende periode verder uitgewerkt. Het is dus ook onbekend wat het effect voor de gemeentelijke organisatie is.