Document · PDF

Begroting 2023 versie raad 10112022.pdf

Gemeenteraad 10 november 2022, gemeente UrkBij agendapunt: Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-202627.827 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmabegroting 2023 1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 2 Leeswijzer ............................................................................................................................. 3 Bestuurlijke samenvatting .................................................................................................. 4 Inleiding ............................................................................................................................. 4 Beleid ................................................................................................................................ 4 Financiën ........................................................................................................................... 7 Programma's ....................................................................................................................... 12 Programma 1 Bestuur ...................................................................................................... 12 Programma 2 Werken ...................................................................................................... 15 Programma 3 Wonen .......................................................................................................

20 Programma 4 Leven ........................................................................................................ 24 Paragrafen .......................................................................................................................... 29 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................... 29 Onderhoud kapitaalgoederen........................................................................................... 35 Treasury .......................................................................................................................... 39 Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 43 Verbonden partijen .......................................................................................................... 46 Grondbeleid ..................................................................................................................... 53 Lokale heffingen .............................................................................................................. 61 Financiële begroting ............................................................................................................

68 Meerjarenraming 2023-2026 ............................................................................................ 68 Meerjarige balans ............................................................................................................ 69 Overzicht baten en lasten per taakveld ............................................................................ 71 Reserves en voorzieningen.............................................................................................. 73 Investeringsstaat .............................................................................................................. 76 Incidentele baten en lasten .............................................................................................. 78 Beleidsindicatoren ........................................................................................................... 80

Leeswijzer Bestuurlijke samenvatting De bestuurlijke samenvatting geeft inzicht in de belangrijkste beleidsmatige thema’s. Het financiële gedeelte geeft het meerjarenperspectief 2023-2026 weer. Programma's De programma’s gaan in op de drie W-vragen: Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? En wat mag het kosten? • Wat willen we bereiken? Per programma wordt de inhoud van het programma beschreven en de doelstellingen voor 4 jaren. • Wat gaan we daarvoor doen? De doelstellingen voor het begrotingsjaar 2023 worden aangegeven. • Wat mag het kosten? Per programma worden de programmatotalen aangeven. Ook is een overzicht met ontwikkelingen toegevoegd. Paragrafen Gemeenten zijn verplicht een zevental paragrafen op te nemen. Overeenkomst tussen de paragrafen is enerzijds dat ze dwarsdoorsneden van de begroting of jaarrekening geven. Anderzijds dat het onderwerpen betreft waaraan politieke of financiële risico’s verbonden zijn. Voor een goed inzicht in de financiële positie zijn de paragrafen van belang, Financiële begroting Via de vaststelling van de begroting autoriseert de raad het college tot het doen van uitgaven. Een goed inzicht in de baten en lasten, de financiering, de reserves en voorzieningen en het investeringsplan is daarbij van belang. De financiële begroting zorgt voor inzicht. Ook is een totaaloverzicht met beleidsindicatoren opgenomen.

Dit overzicht geeft inzicht in de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd.

Bestuurlijke samenvatting Inleiding De Begroting 2023-2026 is opgesteld aan de hand van de in juni 2022 door de raad vastgestelde Kaderbrief 2023 en het nieuwe coalitieakkoord 2022-2026 Koersvast en Eensgezind. Op basis van dit coalitieakkoord investeren we in onze toekomst, met ruimte voor verscheidenheid en een krachtige overheid. Urk groeit sterk. Wij staan de komende jaren voor een enorme uitdaging om deze groei in goede banen te leiden en de Urker ambities waar te maken. De huidige mondiale en landelijke ontwikkelingen maken dit niet eenvoudig. De oorlog in Oekraïne en de daaruit voortkomende asielcrisis, energiecrisis en hieraan gekoppelde prijsstijgingen hebben grote gevolgen voor de koopkracht van onze inwoners en onze gemeente. Hoewel het Rijk extra middelen beschikbaar stelt om dit te repareren, treft het velen hard. De verwachting is dat meer huishoudens en ondernemers een beroep moeten doen op de gemeentelijke schuldhulpverlening. Gemeenten kunnen in 2023 een energietoeslag van 1300 euro uitkeren aan huishoudens tot 120 procent van het sociaal minimum en ook andere huishoudens en bedrijven worden naar verwachting gecompenseerd. Dit verzacht de pijn, maar lost niet alles op. De financiële positie van onze gemeente is tot en met 2025 solide. Maar over de periode daarna is nog veel onduidelijk. De rijksbijdrage daalt in 2026 voor alle gemeenten fors.

Het Rijk laat de gemeenten in onzekerheid hoe dit zich de komende jaren ontwikkelt. Ook over de herverdeling van het Gemeentefonds waaruit wij de algemene uitkering ontvangen is nog steeds geen duidelijkheid. Ook geeft het kabinet op dit moment geen duidelijkheid over het structurele budget voor jeugdzorg. Hoewel de onzekere rijksbijdragen onze opgave bemoeilijken blijven we inzetten op het realiseren van onze ambities.

Beleid Bestuur Urk groeit en heeft veel ambities en uitdagingen. Daarbij komen veel nieuwe taken vanuit het rijk op ons af of worden aan ons overgedragen. Dit betekent dat de komende jaren moet worden geïnvesteerd in onze organisatie. Weerbaarheid en ondermijning raken de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. Samen met onder meer politie, justitie, gemeente, kerken en sportverenigingen vergroten we de weerbaarheid en pakken we ondermijning aan. De aanpak van de georganiseerde criminaliteit heeft hierbij hoge prioriteit. Op het gebied van zorg en veiligheid voeren we gesprekken met verschillende ministeries en schetsen we de uitdagingen waar we als gemeenschap voor staan. Onderwerpen hierbij zijn de aanpak van de jeugdhonkenproblematiek, het voortzetten van het IJslands preventiemodel/DURF!, de Persoonsgerichte aanpak (PGA) en de projecten Weerbaar bestuur en Ondermijning. Samen bekijken we op welke manier de ministeries ons kunnen ondersteunen.

Werken De komende jaren ontwikkelen we een strategie en visie voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk en Port of Urk. Daarnaast ontwikkelen we een integrale visie voor het haventerrein als ontmoetingsplaats voor jong en oud. De leefbaarheid van de wijken staat hierbij voorop. Belangrijk vinden we ruimte voor water, groen en recreatie. We streven naar meer natuurbeleving op Urk. De aanleg van de buitendijkse haven Port of Urk kan nu beginnen. De verbreding van de sluizen van Kornwerderzand en de verdieping van de vaargeul zijn cruciaal voor deze groei. Urk moet een belangrijk viscentrum blijven, mede door innovatie en duurzaamheid. We zetten in op het versterken van de maritieme en agrarische regio Noordelijk Flevoland. De maritieme servicehaven is hierbij een belangrijke spil. Het bedrijventerrein Port of Urk gaan we invullen met het juiste bedrijf op de juiste plaats. Dit vestigingsbeleid breiden we uit naar de andere bedrijventerreinen. Bij de inrichting is aandacht voor het parkeren van vrachtwagens en een goede energie- en watervoorziening. Goed onderwijs is belangrijk voor de kansen op de arbeidsmarkt. We willen meer banen creëren voor diverser opgeleide jongeren. We willen het maritieme zorg onderwijs uitbouwen en het voortgezet en beroepsonderwijs op Urk verbreden (denk o.a. aan HAVO, VWO en MBO).

We zien dat het Regionaal Werkbedrijf Flevoland (RWF) en het werkgeversservicepunt een steeds belangrijkere taak vervuld binnen het beleidsterrein Werk en Inkomen. De komende jaren investeren we in de uitbreiding hiervan. Wonen Het creëren van voldoende en kwalitatief goede woonruimte is een belangrijke opgave voor de komende jaren. Door het ontwikkelen van een visie en strategie voor nieuwe en bestaande (inbrei)locaties kijken we waar mogelijkheden zijn. De komende jaren ontwikkelen we een strategie en visie voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk. Daarbij is aandacht voor goedkopere en kleinere woningen en voor de verschillende doelgroepen. Ook de problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten betrekken we hierbij. De leefbaarheid van de wijken staat voorop. Belangrijk vinden we ruimte voor water, groen en recreatie. We streven naar meer natuurbeleving op Urk. Voor het Oude Dorp stellen een gebiedsvisie op, waarbij betaalbaarheid van (onderhoud van) woningen, de duurzaamheidsopgave en het dorpsgezicht van Urk bespreekbaar worden gemaakt en aangepakt. We ontwikkelen een integrale visie voor het haventerrein als ontmoetingsplaats voor jong en oud. De komende jaren wordt de door de raad vastgestelde duurzaamheidsvisie uitgevoerd. Bij het vraagstuk van de energietransitie kijken we nadrukkelijk breder dan alleen wind en zon.

Ook alternatieve bronnen moeten in een evenwichtige energiemix worden opgenomen. Door de groei van Urk neemt ook het aantal verkeersbewegingen toe. Om dit in goede banen te leiden wordt de komende jaren de verkeershoofdstructuur verbeterd en een Randweg aangelegd. Goede bereikbaarheid van Urk met het OV blijft belangrijk. Leven Bewegen en ontspanning is belangrijk voor een gezonde leefstijl. Verantwoorde sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid. We bevorderen daarom goede faciliteiten en accommodaties. 5

Voor de invulling van het bewegingsonderwijs moet de capaciteit van sportgelegenheden worden uitgebreid. Daarbij willen we sport stimuleren en meer ruimte geven om te groeien. We zetten in op onze bovenlokale zorginfrastructuur, waarbij we met onze zorgpartners kijken naar de mogelijkheden. Tegelijkertijd blijven we staan voor inzet van de extra ambulancepost op Urk. DURF! en het IJslands preventiemodel blijven we via een programmatische aanpak doorontwikkelen. Denk daarbij onder andere aan begeleide vrijetijdsbesteding, ouderbetrokkenheid en preventie en handhaving. We zoeken daarbij (nog) meer de verbinding met het beleidsveld Veiligheid. We vinden het belangrijk dat de algemene voorzieningen en preventieve activiteiten goed aan blijven sluiten bij de reguliere zorgverlening in de Jeugdzorg en de WMO. Waar nodig ontwikkelen wij zaken door. We streven er naar dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk meedoen in Nederland en zo snel mogelijk werk vinden. Dit geldt zowel voor de inburgering van asielmigranten als gezinsmigranten. Samenwerking tussen de inburgeraar, de gemeente en partners is cruciaal om de doelen te behalen. De huidige mondiale ontwikkelingen hebben een weerslag op ieder huishouden. De inflatie is in de afgelopen maanden fors gestegen. Zo treffen de stijgende energielasten niet alleen de burgers, maar ook het bedrijfsleven.

Wij voeren een actief minimabeleid waarbij vroegsignalering van schulden en schuldhulpverlening een belangrijke rol spelen. We stimuleren hulp bij digitale zelfredzaamheid en vermindering van laaggeletterdheid en taalachterstand. De Flevomeer Bibliotheek Urk heeft daarbij een belangrijke rol. We blijven gastvrij vrij onze toeristen ontvangen. Tegelijkertijd hebben we aandacht voor de leefbaarheid van ons dorp.

Financiën Financieel perspectief 2023-2026 De uitgangspositie bestaat uit de lopende begroting 2022 en mutaties vanuit tussenrapportages. In de kaderbrief 2023 zijn de autonome ontwikkeling geschetst en zijn bij de programma’s de ontwikkelingen opgenomen. Bij de kaderbrief waren deze ontwikkelingen nog niet cijfermatig vertaald. Bij de begroting 2023 zijn deze ontwikkelingen bij de programma’s beschreven en financieel verwerkt. Bij het onderdeel “Wat mag het kosten?” is per programma een overzicht opgenomen van de ontwikkelingen. De (gebruikelijke) regels van onze toezichthouder (Provincie) geven aan dat de saldi voor het eerste en het laatste jaar positief moeten zijn. Daarbij moet sprake zijn van een structureel sluitende begroting, waarin structurele uitgaven ook structureel worden gedekt. Belangrijk daarbij is dat het Rijk met gemeenten en provincies werkt aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. Dit zorgt ook voor een begrenzing van de uitkering tot het jaar 2025. Dit vertaald zich nu voor de gemeente Urk in een fors negatief saldo voor 2026. Naar verwachting geldt dit voor (bijna) alle gemeenten. De Provincie heeft begin oktober aangegeven dat zij toetst op een structureel en reëel sluitende begroting 2023. Dit geldt voor de gemeente Urk voor de jaren 2023 tot en met 2025. In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv.

1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1).

Meerjarenbegroting Begrotingssaldo vanuit meerjarenbegroting 2022 Structurele mutatie 2e tussenrapportage 2021 Structurele mutatie 1e tussenrapportage 2022 Startpositie meerjaren begroting 2023-2026 Autonome ontwikkelingen Ontwikkelingen Gewijzigd saldo begroting

2023

2024

2025

2026

-61.673

-665.720

263.424

287.502

309.502

147.654

139.264

110.480

411.078

365.093

-245.738

-2.746.121 -4.074.367 -3.122.675

33.567

979.634

1.140.829

1.412.624

1.679.732

-1.355.408 -2.568.445 -1.955.789

1.467.561

Autonome ontwikkelingen In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv. 1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1).

Autonome ontwikkelingen Algemene uitkering

2023

2024

2025

2026

-2.890.741 -3.903.941 -3.951.158 -1.135.432

Bijstelling OZB

13.102

-60.540

-95.839

-285.483

Opleidingsbudget

53.295

50.868

Ontwikkeling energiekosten

840.777

Ontwikkeling Jeugdzorg

-117.259

-3.344

674.182

1.138.852

Investeringen

-678.850

209.427

497.279

766.279

33.555

-366.837

-298.008

-501.517

-2.746.121 -4.074.367 -3.122.675

33.567

Diversen Subtotaal

Een aantal van de autonome ontwikkelingen wordt verder toegelicht: 7

Algemene uitkering Via de meicirculaire zijn gemeenten geïnformeerd over de kaders van hun begroting. De septembercirculaire geeft een geactualiseerd beeld gebaseerd op de Miljoenennota van het Rijk. Het Rijk werkt met gemeenten en provincies aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. Het kabinet heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) het voorstel gedaan om het volumedeel van het accres voor 2022–2025 vast te zetten op de stand van de Voorjaarsnota 2022. De VNG heeft met dit voorstel ingestemd. Dat zorgt voor het jaar 2026 voor een (forse) bezuiniging op het gemeentefonds. Het zogenaamde “ravijnjaar”. In het Coalitieakkoord is het accres vanaf 2026 vastgezet op een plus van € 1 miljard bovenop de stand van de Miljoenennota 2022. Ondanks deze extra gelden in 2026 betekent het nog steeds een daling van de algemene uitkering ten opzichte van 2025. Dit is dan ook de reden dat veel gemeenten de begroting structureel niet sluitend krijgen. Dat geldt ook voor de gemeente Urk. Loon- en prijsontwikkeling De gemeente houdt in haar begroting rekening met de meerjarige loon- en prijsontwikkeling, ook wel inflatie genoemd. Deze loon- en prijsontwikkeling (LPO) wordt begroot op twee stelposten en is uiteraard bedoeld om de gevolgen van de inflatie op te vangen.

Wij volgen daarbij de indexatie zoals die bij de algemene uitkering (AU) wordt toegepast. Een verhoging van de AU heeft dan ook een bruto en netto effect. Stel de AU stijgt met 2% (bruto effect), maar ze houdt ook rekening met een inflatie van 2%, dan is het netto effect nihil. In dit voorbeeld krijgt een gemeente dan geen extra geld ter beschikking, maar is de verhoogde AU bedoeld om de bestaande budgetten op pijl te houden. In de meerjarenraming 20232026 is de loon- en prijsontwikkeling volledig opgenomen. Mocht de hogere inflatie aanhouden dan is de verwachting dat dit ook door het Rijk (grotendeels) gecompenseerd wordt. Ontwikkeling energiekosten Bij de eerste tussenrapportage 2022 werden de hogere energiekosten ingeschat op € 525.000. Inmiddels wordt voor 2023 rekening gehouden met € 884.000. Voorlopig worden de hogere energielasten alleen geraamd voor het jaar 2023. Mocht de crisis langer duren dan zal dit effect hebben op de jaren 2024 en verder. Jeugdzorg De VNG heeft op 9 augustus een bericht “Afspraken jeugdmiddelen in meerjarenraming” gepubliceerd. Hieruit blijkt dat het Rijk, de VNG en het IPO voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn overeengekomen dat gemeenten zowel de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg als de geplande bezuinigingen voor 100% in de begroting 2023 mogen opnemen. In de begroting 2022 mochten de gemeenten nog 75% opnemen.

Verder zijn afspraken gemaakt over een aanvullende landelijke besparing van structureel € 511 miljoen, waarbij de Rijksoverheid de verantwoordelijkheid heeft om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. De afspraken over de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg zijn gemaakt voor de jaren 2023-2026. Voor de jaren na 2026 blijft onduidelijk of gemeenten 100% mogen ramen of 75%, aangezien deze jaren nog niet opgenomen zijn in de richtlijnen van de provinciaal toezichthouder. Het sociaal domein is in beweging. Landelijke en regionale besluitvorming heeft direct financiële gevolgen. Maar ook de samenwerking met bijvoorbeeld de buurgemeente (aanbesteding lokaal maatwerk) kan in het gezamenlijk optrekken financiële gevolgen hebben. 8

Het Rijk gaat in het jeugddomein uit van extra besparingen oplopend naar € 500 miljoen in 2026. Als gemeente worden wij geacht reëel te begroten en hebben bedenkingen bij de haalbaarheid van dergelijke besparingen wat resulteert in forse tekorten vanaf 2025. Investeringen Een totaaloverzicht van de investeringen wordt gegeven in de investeringsstaat. Daarbij wordt bij de investeringen aangeven wat het verwachte jaar van uitvoering is. Het onderdeel rentelasten is meerjarig bijgesteld op basis van de investeringsstaat 2023-2026 in combinatie met de ontwikkeling van de bestaande leningenportefeuille. Hierbij is rekening gehouden met verwachte hogere rentepercentages. De Provincie begrijpt dat de gemeenten te maken hebben met onzekerheid over de hoogte van de algemene uitkering in 2026. Het voorgenomen meerjareninvesteringsplan 2023-2026 zal in de vorm van kapitaallasten in 2026 (mogelijk) niet structureel worden gedekt. Ook de dekking van de jaren daarna is nu nog onzeker. Er is vanuit de Provincie begrip voor de noodzaak van investeringsplannen van de gemeente. Zolang het begrotingsjaar 2023 een structureel en reëel evenwicht vertoont, is de dekking van eventuele investeringen aangetoond. Wel geeft zij het advies om behoudend om te gaan met het ambitieniveau als het gaat om het meerjareninvesteringsplan.

Ontwikkelingen Hieronder staat het totaaloverzicht met ontwikkelingen aangegeven. Bij de programma’s is een toelichting opgenomen. Progr. Ontwikkelingen

Krediet

2023

2024

2025

2026

Organisatie op orde

30.000

20.000

Informatiebeheer

61.265

34.890

34.997

35.105

Ontwikkeling griffie

60.000

Werkgeversdienstverlening

85.000

75.000

Diverse onderzoeken, waaronder: Totaalvisie bedrijventerreinen Urk. Onderzoek specifieke voorwaarden/behoefte. Energieinfrastructuur groei van Urk.

Randweg, Bijdrage gemeente Urk, inbreng voorbereiding realisatie, onderzoek overige integrale onderdelen

Versterken organisatie gebiedsontwikkeling

100.000

125.000

150.000

175.000

Areaaluitbreiding Zeeheldenwijk

60.000

120.000

p.m.

Meerjarig onderhoudsgebouwenplan Verbeteren hoofdverkeerstructuur (auto en langzaam)

Aanvullen bovenwijkse voorzieningen

17.000

Formatie groei – Taken klimaatakkoord

80.000

Beheerplan Woonbeleid

40.000

Formatie uitvoering Woonbeleid

20.000

Sportboulevard fase 2 (€ 400.000 in 2023)

10.000

Begroting GGD Flevoland

2.113

7.683

13.371

19.371

Formatie Sociaal Domein

289.256

Gymzaal Oranjewijk: beheer en exploitatie

30.000

Sporthal Zeeheldenwijk: beheer en exploitatie

100.000

Gymzaal Oranjewijk: afschrijving

2.400.000

57.000

Sporthal Zeeheldenwijk: afschrijving

8.000.000

181.000

Clientondersteuning

30.000

Subtotaal

979.634

1.140.829

1.412.624

1.679.732

106.000

130.000

400.000

In het onderstaande overzicht wordt per programma, voor zowel de lasten als de baten, inzicht gegeven in het meerjarenperspectief 2023-2026. In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv. 1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1). Programma

2023

2024

2025

2026

Bestuur

10.388.506

11.301.838

12.901.454

14.267.135

Werken

34.432.358

32.087.632

39.034.562

30.922.921

Wonen

13.418.231

13.234.520

13.300.268

13.438.626

Leven

16.019.801

15.782.765

15.835.656

15.841.656

Totaal lasten

74.258.896

72.406.756

81.071.940

74.470.337

-589.745

-589.743

Lasten

Baten Bestuur Werken

-67.380.427 -66.546.757 -75.162.815 -65.107.591

Wonen

-5.367.839

-5.357.897

-5.357.449

Leven

-1.734.258

-1.714.256

-1.589.256

Totaal baten

-75.072.269 -74.208.655 -82.699.263 -72.644.039

Saldo voor bestemming

-813.373

-1.801.899

-1.627.323

1.826.299

Mutaties binnen reserves

-542.036

-766.546

-328.467

-358.738

Saldo na bestemming

-1.355.408

-2.568.445

-1.955.789

1.467.561

Programma's Programma 1 Bestuur Inhoud • Algemeen bestuurlijke zaken • Bestuurlijke samenwerking • Openbare orde & veiligheid • Integraal Toezicht & Handhaving • Dienstverlening • Communicatie

Wat willen we bereiken? Investeren in de gemeentelijke organisatie Urk groeit en heeft veel ambities en uitdagingen. Daarbij komen veel nieuwe taken vanuit het rijk op ons af of worden aan ons overgedragen. De ambtelijke organisatie moet meegroeien om de dienstverlening aan de inwoners en bedrijven op het goede niveau voort te zetten en de ambities te realiseren. Dit betekent dat de komende jaren moet worden geïnvesteerd in onze organisatie. Organisatieonderdelen waar tekorten zijn worden weer op volle sterkte gebracht. We investeren niet alleen in kwantiteit, maar ook in kwaliteit. Daarbij wordt ook rekening gehouden met en geïnvesteerd in ‘voeling’ met de lokale samenleving. Daar waar mogelijk onderzoeken we of efficiënte samenwerking in de regio mogelijk is, waarbij de inbreng en autonomie van Urk zijn geborgd. Weerbaar bestuur en ondermijning Ondermijning raakt de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. De aanpak hiervan verdient voortdurende aandacht. We investeren daar gezamenlijk in met verschillende stakeholders (politie, justitie, gemeente, bedrijfsleven, enz.). Het is belangrijk om voort te bouwen op de lijn die we de afgelopen jaren hebben ingezet, waaronder de implementatie van de Flevolandse norm. Aan de aanpak van de georganiseerde criminaliteit en ondermijning geven we hoge prioriteit.

Dit wordt beschreven in het Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023. We werken in dit verband samen met de buurgemeenten en de politie. Plaatselijk wordt dit projectmatig opgepakt met het project Ondermijning en het project Weerbaar bestuur. Specifieke inzet is er op onder meer het gebied van jeugdhonken en horeca. Maar ook het toepassen van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) maakt daar onderdeel van uit. Zorg en Veiligheid In de afgelopen periode zijn er gesprekken geweest met verschillende ministeries. In die gesprekken zijn de geschiedenis van Urk geschetst, de uitdagingen waar we als gemeenschap voor staan en is aangegeven wat we al doen om hiermee aan de slag te gaan. Hierbij is ingezoomd op de aanpak van de jeugdhonkenproblematiek, het omzetten van het IJslands preventiemodel/DURF! van project naar programma, de Persoonsgerichte aanpak (PGA) en de projecten Weerbaar bestuur en Ondermijning. Om deze zaken goed op 12

te kunnen pakken, hebben de ministeries van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken voor een periode van drie jaar € 1.506.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt onder meer ingezet om de kwartiermaker DURF!, de inzet op de PGA en de projectleiding van Verantwoord uitgaan te bekostigen. Om ervoor te zorgen dat deze inzet ook structureel wordt geborgd, is het van belang om de vaste formatie met ingang van 1 januari 2023 uit te breiden met 1 fte adviseur Zorg en Veiligheid. Deze adviseur kan de werkzaamheden van tijdelijke krachten op termijn overnemen en voortzetten en aandacht geven aan onderwerpen zoals de PGA, mensenhandel (arbeidsuitbuiting), huiselijk geweld, nazorg ex-gedetineerden en crisismeldingen en advisering met betrekking tot de WVGGZ.

Wat gaan we daarvoor doen? Organisatie op orde Om de huidige en toekomstige taken uit te voeren is op onderdelen uitbreiding van de formatie nodig. Door deze begroting heen treft u voorstellen voor het op orde brengen van de formatie. Om de kwaliteit van onze medewerkers op peil te houden en te brengen investeren we in opleidingen (zie ook de paragraaf Bedrijfsvoering). Het opleidingsbudget wordt verhoogd tot 2% van de loonsom. In 2023 wordt ook gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de griffie. Informatiebeheer Voor het verbeteren van het informatiebeheer zijn de komende jaren aanvullende middelen nodig. In overleg met onze toezichthouder op het archief, de Provincie, is hiertoe een plan van aanpak opgesteld. Om het informatiebeheer de komende jaren op orde te houden zijn aanvullende middel nodig.

Wat mag het kosten? Progr. Ontwikkelingen

Krediet

2023

2024

2025

2026

Organisatie op orde

30.000

20.000

Informatiebeheer

61.265

34.890

34.997

35.105

Ontwikkeling griffie

60.000

Subtotaal

151.265

114.890

114.997

115.105

In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv. 1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1).

Bestuur

2023

2024

2025

2026

Algemeen bestuurlijke zaken

1.419.777

1.427.675

1.442.326

Openbare orde & veiligheid

1.478.107

1.474.496

1.606.098

1.621.098

Interne dienstverlening

6.385.881

7.292.721

8.746.085

10.096.766

Externe dienstverlening

617.285

619.490

619.489

Communicatie

487.456

487.457

487.456

Totaal lasten

10.388.506

11.301.838

12.901.454

14.267.135

-18.000

Interne dienstverlening

-241.414

-241.413

Externe dienstverlening

-330.331

-330.332

-330.330

Totaal baten

-589.745

-589.743

Saldo voor bestemming

9.798.761

10.712.093

12.311.712

13.677.393

Mutaties binnen reserves

-77.437

-6.729

Saldo na bestemming

9.721.324

10.705.364

12.304.983

13.670.664

Lasten

Baten Algemeen bestuurlijke zaken Openbare orde & veiligheid

Communicatie

Programma 2 Werken Inhoud • Economie (visserij) • Gebiedsontwikkeling (ruimtelijke ontwikkeling) • Grondbeleid/grondexploitaties • Onderwijs • Haven • Arbeidsmarktbeleid • Toerisme & recreatie

Wat willen we bereiken? Strategie en visie De komende jaren ontwikkelen we een strategie en visie voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk en Port of Urk. Daarnaast ontwikkelen we een integrale visie voor het haventerrein als ontmoetingsplaats voor jong en oud, binnen de huidige kaders en in overleg met de verschillende stakeholders. De leefbaarheid van de wijken staat hierbij voorop. Belangrijk vinden we ruimte voor water, groen en recreatie. We streven naar meer natuurbeleving op Urk. Vestigingsbeleid De komende jaren willen we een integraal vestigingsbeleid vormgeven voor alle bedrijfsterreinen. Port of Urk gaan we invullen met het juiste bedrijf op de juiste plaats. Dat willen we uitbreiden naar de andere bedrijventerreinen. Ook hebben we bijzondere aandacht voor het parkeren van vrachtwagens. Daarnaast is een goede energie- en watervoorziening belangrijk. Initiatieven van ondernemers die hun afhankelijkheid op deze gebieden reduceren ondersteunen we. Zeker als hier ook aandacht bij is voor de circulaire economie. Maritiem Urk is een maritieme hotspot in Europa. De aanleg van Port of Urk maakt dit nog duidelijker. De verbreding van de sluizen van Kornwerderzand en de verdieping van de vaargeul zijn cruciaal voor de groei. Urk moet een belangrijk viscentrum blijven, mede door innovatie en duurzaamheid.

We zetten in op het versterken van de maritieme en agrarische regio Noordelijk Flevoland. De maritieme servicehaven is hierbij een belangrijke spil. We behartigen de sociaaleconomische belangen van de visserij op Urk. Ook visserijdiplomatie is hier een belangrijk onderdeel van. Kotters blijven welkom voor onderhoud en reparatie in de Urker haven. Groei ruimtelijk domein Urk groeit en daarmee ook het ruimtelijk domein. Om deze groei goed te laten verlopen zijn er de komende jaren verschillende onderzoeken nodig op het gebied van economische zaken, duurzaamheid, energievoorziening, een visie op het oude dorp, het versterken van de natuur rondom Urk, de vormgeving van ons ontwikkelbedrijf, huisvesting van arbeidsmigranten, toekomstvisie gebiedsontwikkeling. Om de basis op orde te houden gaan we processen en systemen actualiseren en toekomstbestendig maken. Ook zal de groei van Urk een versterking van de organisatie vragen. 15

Onderwijs Goed onderwijs is belangrijk voor de kansen op de arbeidsmarkt. Daarbij willen we hiermee ook de diversificatie van de economie stimuleren door meer banen te creëren voor diverser opgeleide jongeren en mogelijkheden voor startups te vergroten. We willen het maritieme onderwijs uitbouwen. Dat doen we op het gebied van binnenvaart-, zeevaart- en waterbouwonderwijs. De bijbehorende huisvestingsvraagstukken krijgen extra aandacht. Het basis- en speciaal onderwijs op Urk is essentieel voor de vorming van onze kinderen. De onderwijskundige visie en huisvesting dienen hand in hand te gaan met de ruimtelijke groei en maatschappelijke uitdagingen. Door een positief pedagogisch klimaat: jongeren moeten zich veilig voelen op school en in de samenleving. We willen het voortgezet en beroepsonderwijs op Urk verbreden (denk o.a. aan HAVO, VWO en MBO). Hierbij is ‘zorg’ één van de sectoren waarmee we het lokale MBO willen uitbreiden. We stimuleren hulp bij digitale zelfredzaamheid en vermindering van laaggeletterdheid en taalachterstand. De Flevomeer Bibliotheek Urk heeft daarbij een belangrijke rol.

Wat gaan we daarvoor doen? Ontwikkelingen Port of Urk en Zeeheldenwijk Voor het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk is de eerste voorbelasting is Port of Urk aangebracht. In 2023 gaan we bouwrijp maken en worden de eerste kavels verdeeld. We zijn samen met het bedrijfsleven en kennispartners bezig met ontwikkelen van het KoudeWarmtenet. Dit doen we in kleine stappen waarvoor we in 2023 uw raad blijven informeren. In 2023 worden de eerste woningen en voorzieningen in de Zeeheldenwijk gerealiseerd. De hoofdinfrastructuur, waaronder de Michiel de Ruyterallee, wordt aangelegd. Hiermee is het mogelijk om een continue bouwstroom van woningen te realiseren voor de komende 10 tot 12 jaar. Onderzoeken gebiedsontwikkeling Om de groei van Urk te faciliteren worden de komende jaren verschillende onderzoeken uitgevoerd. Hieronder treft u een beschrijving van de benodigde onderzoeken. Totaalvisie bedrijventerreinen Urk In 2022 is een aanvang gemaakt met het bouwrijp maken van het nieuwe bedrijventerrein, Port of Urk. In 2023 en verder gaan we daar op volle kracht verder met bouwrijp en woonrijp maken. De raad heeft in 2022 een visie vastgesteld op het vestigingsbeleid van bedrijven op Urk. Dit is het begin van een nieuwe fase in de ruimtelijke ontwikkeling van de Urker economie. Nieuwe bedrijven worden gebouwd en lege plaatsen die ze achterlaten worden opnieuw gevuld.

Dat geeft kansen om knelpunten, bijvoorbeeld verkeerstechnisch, op te lossen. Ook moet er opnieuw worden gekeken hoe al deze bedrijvigheid van energie (en drinkwater) kan worden voorzien. Onderzoek naar specifieke voorwaarden/behoefte, de energieinfrastructuur en de groei van Urk vragen om aanvullende middelen. Topwerklocatie/regiodeal 2.0 De ambitie is om het nieuwe bedrijventerrein een Topwerklocatie te laten worden. Hiervoor liggen kansen met de Regiodeal 2.0.

Onderzoek Koude-Warmte-net, inclusief organisatie en duiding rol gemeente Urk kent een unieke situatie omdat de behoefte aan warmte voor woningen en kou voor de visverwerkende industrie zich voordoet op zeer korte afstand van elkaar. Het lukt de markt echter niet om deze kans te benutten zonder hulp van buitenaf. Op het gebied van duurzaamheid en energietransitie zijn hier grote stappen te zetten. Hiervoor is wel onderzoek nodig. Onderzoek naar wat juridische en financieel mogelijk is en welke rol de gemeente hierin (tijdelijk of voor langere tijd) kan spelen. Gebiedsvisie 'Oude Dorp' Deze visie gaan we in 2023 afronden. Versterken natuur (bossenstrategie) De provincie heeft in maart 2021 haar allereerste Bossenstrategie vastgesteld. Dit biedt kansen en bedreigingen. Een bosrijke omgeving is zeker een kans voor onze inwoners. Hierover zullen we aan tafel moeten komen en meedenken. Taken op afstand (ontwikkelbedrijf) Het is belangrijk dat de ruimtelijke ordening en ontwikkeling van onze bedrijventerreinen en havens zorgvuldig gebeurd. Hierin heeft een gemeente een belangrijke rol omdat we over de openbare ruimte gaan. Maar draagvlak bij het bedrijfsleven is net zo belangrijk.

Hoe gaan we dit in de toekomst bij elkaar brengen? Welke rol willen we als gemeente spelen? Is bijvoorbeeld een ontwikkelbedrijf meer slagvaardig en efficiënter dan een ambtelijke afdeling? Er is onderzoek nodig om de groei van het Urker bedrijfsleven mogelijk te maken. Huisvesting arbeidsmigranten Al in 2022 wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Voor de uitvoering van dit plan moet nader onderzoek worden gedaan en worden kosten gemaakt. Het gaat hier om onderzoek naar planologische maatregelen, een tijdelijke oplossing en een definitieve oplossing. Toekomstvisie volgende gebiedsontwikkeling Deze collegeperiode moet er een keus gemaakt moeten worden waar de volgende woonwijk komt. Maar ook moet al verder gekeken worden in welke richting we Port of Urk willen uitbreiden. Dit vraagt om een toekomstvisie op deze ontwikkelingen. Nieuw economisch beleid, In de door de raad vastgestelde Omgevingsvisie (2021) is het thema Vitale Economie uitgewerkt. Hiermee is een stip op de horizon gezet. In 2023 gaan we dit thema verder uitwerken in een programma Economie, inclusief recreatie en toerisme. Initiatieven visserij innovatie De visserij verkeert in een lastige positie door de veelheid van bedreigingen die er zijn. Maar er zijn zeker ook kansen. Hierover wordt regelmatig overleg gevoerd met onze gemeente.

Om innovaties ook vanuit de lokale overheid te kunnen steunen is het voornemen om een innovatiebudget Visserij van € 30.000 te vormen. Huisvestingsplan onderwijs In 2023 wordt de leerlingenprognose geactualiseerd. Op basis daarvan wordt ook het integraal huisvestingsplan (met duurzame meerjarenonderhoudsplannen) aangepast. 17

Young solar Challenge De Young Solar Challenge is een scholencompetitie voor jongeren tussen de 14 en 17 jaar. Zij bouwen hun eigen zonneboot en varen wedstrijden tegen teams van andere scholen. Techniek, innovatie en duurzaamheid staan centraal. Met teamwork, tactiek, communicatie, begroten en sponsoring, kunnen teams zich onderscheiden, wat belangrijk is om de competitie te winnen. In 2023 onderzoeken we of ook Urker scholen hieraan deel kunnen nemen. Randweg Er is een bestuursovereenkomst (BOK) tussen de provincie Flevoland, de gemeente Noordoostpolder en de gemeente Urk. Deze BOK zal moeten leiden tot een realisatieovereenkomst voor een randweg. Hoewel de provincie het project uitvoert moet ook de gemeente Urk als deelnemer in het project haar bijdrage leveren. Gebiedsontwikkeling Urk groeit Om de groei van Urk mogelijk te maken is extra capaciteit nodig voor gebiedsontwikkeling. Werkgeversdienstverlening Nederland is opgedeeld in 35 arbeidsmarktregio’s. Deze moeten een Regionaal Werkbedrijf in het leven roepen. Zo is het Regionaal Werkbedrijf Flevoland ontstaat. Vanuit de Wet SUWI kwam de verplichting dat ieder Werkbedrijf een zogenaamd werkgeversservicepunt 15 moest hebben. De gemeente belegt dit bij Concern voor Werk. Wat we zien is dat het RWF en het werkgeversservicepunt een steeds belangrijkere taak wordt in het beleidsterrein Werk en Inkomen.

De kosten worden nu gedekt uit het re-integratiebudget. Door de stijgende kosten kan dit budget dus niet meer gebruiken waar het voor bedoeld is. Aansluiting bij HCA Regio Zwolle De arbeidsmarkt staat onder druk. Landelijk is er een tekort aan voldoende of passend geschoold personeel om de groeiambities te kunnen verwezenlijken. Het werk verandert in snel tempo, door onder meer digitalisering, automatisering en verduurzaming. Werknemers moeten blijven leren en ontwikkelen en werkgevers moeten hier in blijven investeren. Het MKB en familiebedrijven vinden het lastig om dit zelf te organiseren, zo ook op Urk. De Human Capital Agenda Regio Zwolle biedt hiervoor passende ondersteuning. Ons voornemen is om hierbij aan te sluiten. Toerisme We werken aan een actieagenda toerisme en toerismebeleid voor het komende toeristenseizoen. We zetten acties uit om de openbare ruimte beter in te richten, zodat we toeristen ontvangen zonder een te grote druk te leggen op de leefbaarheid. We vertellen het sterke verhaal van Urk. Er is aandacht voor het behoud van historie en culturele eigenheid. We ondersteunen initiatieven die hieraan bijdragen. Het toeristisch bezoek op Urk is vaak kort van duur. We willen toeristen en ook zakelijk bezoek de mogelijkheid bieden om langer op Urk te verblijven.

Daarom stimuleren we goede initiatieven van betrokken ondernemers met betrekking tot het realiseren van een hotel op een aanvaardbare locatie.

Wat mag het kosten? Progr. Ontwikkelingen

Krediet

2023

2024

2025

2026

Werkgeversdienstverlening

85.000

75.000

Diverse onderzoeken, waaronder: Totaalvisie bedrijventerreinen Urk. Onderzoek specifieke voorwaarden/behoefte. Energieinfrastructuur groei van Urk.

Randweg, Bijdrage gemeente Urk, inbreng voorbereiding realisatie, onderzoek overige integrale onderdelen

Versterken organisatie gebiedsontwikkeling

100.000

125.000

150.000

175.000

Subtotaal

260.000

285.000

310.000

441.000

106.000

In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv. 1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1).

Werken

2023

2024

2025

2026

Onderwijs

4.242.761

4.244.391

4.244.390

4.531.390

Economie wo havens

1.728.746

1.591.553

1.591.407

Grondbeleid/grondexploitaties

22.170.715

19.091.939

25.680.199

16.766.666

Werk & Inkomen

5.456.194

5.350.248

5.275.312

833.943

1.809.502

2.243.254

2.758.145

34.432.358

32.087.632

39.034.562

30.922.921

Onderwijs en Educatie

-1.402.674

Economie wo havens

-1.045.056

-1.044.927

-1.044.793

Grondbeleid/grondexploitaties

-22.367.399 -18.931.796 -25.495.056 -16.450.523

Werk & Inkomen

-2.216.502

Financiën

-40.348.796 -42.999.814 -45.069.066 -44.058.375

Totaal baten

-67.380.427 -66.546.757 -75.162.815 -65.107.591

Saldo voor bestemming

-32.948.069 -34.459.124 -36.128.253 -34.184.670

Lasten

Financiën Totaal lasten

Baten

Mutaties binnen reserves Saldo na bestemming

104.667

-2.167.545

-350.792

-2.151.226

-350.792

-2.151.226

-350.792

-32.843.402 -34.809.916 -36.479.045 -34.535.462

Programma 3 Wonen Inhoud • Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening • Omgevingswet • Beheer openbare ruimte • Beheer gemeentelijk vastgoed • Mobiliteit & bereikbaarheid • Milieu & vergunningverlening • Duurzaamheid & afval • Haven

Wat willen we bereiken? Wonen Het creëren van voldoende en kwalitatief goede woonruimte is een belangrijke opgave voor de komende jaren. We willen de ruimte rondom Urk benutten voor het bouwen van woningen om bij te dragen aan de verlichting van de woningnood. We monitoren hiervoor de woningproductie en actuele behoefte van de verschillende doelgroepen. We stellen waar en wanneer nodig bij. Door het ontwikkelen van een visie en strategie voor bestaande inbreilocaties kijken we waar slimme samenvoegingen van bestemmingen mogelijk zijn (denk aan cultuur, vrijetijdsbesteding, enz.) om de sociale samenhang te bevorderen. Hierbij is aandacht voor goedkopere woningen en kleinere woningen voor de verschillende doelgroepen, zodat ook de doorstroom op gang komt. We zoeken naar financiële instrumenten en marktpartijen die kunnen helpen in het aandragen van alternatieven om starterswoningen toegankelijk en bereikbaar te maken voor de doelgroep. Voor alternatieve woonoplossingen voor betaalbaar wonen, zoals bijvoorbeeld huurkoop, zoeken we partners die dit kunnen realiseren. De problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten wordt aangepakt. We dringen de bezetting van de reguliere woningvoorraad door arbeidsmigranten terug. Daarnaast moet huisvesting van arbeidsmigranten voldoen aan (sociale) standaarden waar door de gemeente op toegezien wordt.

We hebben daarbij oog voor de sociale en economische problematiek rondom arbeidsmigranten. Oude Dorp We stellen een gebiedsvisie op voor het Oude Dorp. Dilemma’s rond de betaalbaarheid van (onderhoud van) woningen, de duurzaamheidsopgave en het beschermd dorpsgezicht van Urk worden bespreekbaar gemaakt en aangepakt. De verkeersveiligheid en leefbaarheid moeten worden bevorderd en beschermd, met respect voor geschiedenis en cultuur. Het reguleren van het autoverkeer en het autoluw maken staan hierbij centraal. Verkeer Door de groei van Urk neemt ook het aantal verkeersbewegingen naar en binnen ons dorp toe. Om dit in goede banen te leiden wordt de komende jaren de verkeershoofdstructuur verbeterd en een Randweg aangelegd. Goede bereikbaarheid van Urk met het OV blijft belangrijk. Een goede verbinding tussen Urk en Lelystad heeft prioriteit. 20

Duurzaamheid De komende jaren wordt de door de raad vastgestelde duurzaamheidsvisie uitgevoerd. De thema’s hierbij zijn: energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. Deze thema’s worden uitgewerkt op de verschillende beleidsterreinen. Bij het vraagstuk van de energietransitie kijken we nadrukkelijk breder dan alleen wind en zon. Ook alternatieve bronnen moeten in een evenwichtige energiemix worden opgenomen. Omgevingswet Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking. De verdere implementatie en inbedding in de gemeente en de gemeentelijke organisatie krijgt in deze raadsperiode haar beslag. Ook na inwerkingtreding van de wet is er de komende jaren nog veel werk te verzetten.

Wat gaan we daarvoor doen? Areaaluitbreiding Zeeheldenwijk Door het realiseren van de Zeeheldenwijk wordt de te onderhouden openbare ruimte sterk vergroot. Voor wat betreft de formatie wijkteams is een uitbreiding nodig van twee formatieplaatsen. Meerjarig onderhoudsplan gebouwen Eind 2022 biedt het college een geactualiseerd meerjarig onderhouds- en verduurzamingsplan voor de gemeentelijke gebouwen aan uw raad aan. Er is nog niet duidelijk welke investeringen in het gemeentelijke vastgoed noodzakelijk zijn en wat de omvang moet zijn van het onderhoudsbudget. Wel is al duidelijk dat het toekomstige onderhoud en het verduurzamen van de gebouwen mede in het kader van de energietransitie niet gerealiseerd kunnen worden binnen de bestaande budgetten. Een (substantiële) verhoging van de budgetten is noodzakelijk. De eventuele financiële gevolgen van een raadsbesluit worden via de eerste tussenrapportage 2023 verwerkt. Verbeteren hoofdverkeerstructuur (auto en langzaam) De jaarlijkse groei van het verkeer op de weg is landelijk minder dan 1%. Bij een groei van meer dan 1% ontstaan grote zorgen. Op Urk is de jaarlijkse groei 4%. Dit komt doordat we een jonge bevolking hebben en omdat we groeien. Aanpassingen in infrastructuur zijn zeer kostbaar en moeten vroegtijdig gepland worden omdat ze anders niet uitvoerbaar zijn.

Zeeheldenwijk, Port of Urk en de ontsluiting naar de toekomstige randweg vragen nu om onderzoek. Taken klimaatakkoord Duurzaamheid krijgt een steeds prominentere plaats binnen de samenleving en hierdoor ook binnen alle beleidsterreinen op Urk. In 2020 heeft de raad de Duurzaamheidsvisie vastgesteld. Doel hiervan is om de stip op de horizon voor duurzaamheid op Urk te bepalen, evenals kaders voor de uitvoering. Door middel van de juiste stappen kunnen wij toewerken naar dat doel. De duurzaamheidsopgave voor Urk is uitgewerkt met behulp van de vier thema’s energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. De komende jaren staan

de nodige duurzaamheidsprojecten op de planning. Maar ook het opstellen van specifiek beleid (vertaling van de visie in de verschillende beleidsterreinen). Doorontwikkeling grondstoffenbeleid In 2023 werken we aan een nieuw Grondstoffenplan 2024-2028. Beheerplan Woonbeleid Voor de uitvoering van het beheerplan Woonbeleid is de komende jaren extra budget benodigd. Implementatie omgevingswet De financiële gevolgen van de invoering van de Omgevingswet voor de gemeente zijn onzeker. Op basis van de nieuwe wetgeving ontstaan er aanvullende taken voor de gemeente waarvoor slechts gedeeltelijk een aanvullende vergoeding uit het Gemeentefonds beschikbaar komt. Daarnaast is het niet langer mogelijk om bepaalde kosten die de gemeente maakt via de leges te verhalen. De kosten voor de gemeente dalen echter waarschijnlijk niet navenant omdat voor bouwwerken nog wel meldingen moeten worden gedaan bij de gemeente die moeten worden beoordeeld. Hiervoor mogen geen leges worden geheven. Mogelijk is er extra personeel nodig om nieuwe taken uit te voeren. Op dit moment is er nog onvoldoende zicht op de financiële gevolgen om deze in de Begroting 2023 te verwerken. De kosten en opbrengsten van de vergunningverlening zijn derhalve op dezelfde wijze in de begroting verwerkt als voorheen. Indien nodig informeren we u via de tussenrapportages.

Wat mag het kosten? Progr. Ontwikkelingen

Krediet

2023

2024

2025

2026

Areaaluitbreiding Zeeheldenwijk

60.000

120.000

p.m.

Meerjarig onderhoudsgebouwenplan Verbeteren hoofdverkeerstructuur (auto en langzaam)

Aanvullen bovenwijkse voorzieningen

17.000

Formatie groei – Taken klimaatakkoord

80.000

Beheerplan Woonbeleid

40.000

Formatie uitvoering Woonbeleid

20.000

Subtotaal

217.000

277.000

407.000

130.000

In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv. 1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1).

Wonen

2023

2024

2025

2026

1.257.834

1.264.335

1.255.335

Woningbouw

563.302

570.297

Mobiliteit & bereikbaarheid

257.598

257.596

275.596

405.596

Milieu, duurzaamheid en afval

4.849.695

4.799.260

4.795.146

4.803.504

Beheer openbare ruimte

5.245.808

5.265.118

5.325.978

Beheer gemeentelijke gebouwen

1.243.994

1.077.915

1.077.916

Totaal lasten

13.418.231

13.234.520

13.300.268

13.438.626

Baten Omgevingswet en vergunningverlening

-485.176

-475.676

Woningbouw

-278.019

-278.018

Mobiliteit & bereikbaarheid

-21.362

-4.144.448

-4.144.447

Beheer openbare ruimte

-419.866

-419.865

Beheer gemeentelijke gebouwen

-18.968

-18.528

-18.080

Totaal baten

-5.367.839

-5.357.897

-5.357.449

Saldo voor bestemming

8.050.392

7.876.623

7.942.819

8.081.177

Mutaties binnen reserves

-469.700

-334.542

3.537

-26.734

Saldo na bestemming

7.580.692

7.542.081

7.946.356

8.054.443

Lasten Omgevingswet en vergunningverlening

Milieu, duurzaamheid en afval

Programma 4 Leven Inhoud • Sociaal domein • Jeugd • Gezondheidszorg • Kunst & cultuur • Archief • Sport • Bewegen • Inkomen • Minimabeleid & schuldhulpverlening

Wat willen we bereiken? Gezondheidszorg, sport en bewegen We zetten in op bovenlokale zorginfrastructuur. We kijken samen met onze zorgpartners naar eHealth mogelijkheden. Tegelijkertijd blijven we staan voor inzet van de extra ambulancepost op Urk. De vele (landelijke, regionale en lokale) ontwikkelingen maken het nodig een analyse te verrichten naar de lokale zorginfrastructuur. Bewegen en verantwoorde ontspanning zijn gezond en belangrijk voor een gezonde leefstijl, of dit nu individueel of in clubverband geschiedt. We bevorderen daarom goede faciliteiten en accommodaties. Verantwoorde sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid. Ook heeft sport voordelen voor sociale verbanden, voor gezag, het rekening houden met elkaar, het bijbrengen van orde en regel, waarden en normen. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving Verankering van DURF! en het IJslandse preventiemodel blijven we via een programmatische aanpak doorontwikkelen. Denk daarbij onder andere aan begeleide vrijetijdsbesteding, ouderbetrokkenheid en preventie en handhaving. Daarbij willen we ook bruggen bouwen met andere sectoren. Met de verankering van Durf! zoeken we (nog) meer de verbinding met het beleidsveld Veiligheid. Samen worden diverse zaken opgepakt, zoals een Visie Verantwoord Uitgaan op Urk en de persoonsgerichte aanpak.

Jeugdzorg en WMO De aanbesteding van Jeugdhulp met Verblijf en ontwikkelingen bij zorgaanbieders vraagt veel bestuurlijke en ambtelijke aandacht. In meerjarenperspectief komt het beschikbare budget onder druk te staan. Vanuit de WMO vragen de regionaal te maken afspraken rond de decentralisatie Beschermd Wonen en regiovisie Veilig Thuis onze aandacht. Los van deze ontwikkelingen vinden we het belangrijk dat de algemene voorzieningen en preventieve activiteiten goed aan blijven sluiten bij de reguliere zorgverlening in de Jeugdzorg en de WMO. Waar nodig ontwikkelen wij zaken door. Inburgering Met de nieuwe Wet inburgering, die per 1 januari 2022 is ingegaan, hebben gemeenten een regierol gekregen in het nieuwe inburgeringsstelsel. Het doel van de nieuwe wet is dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk meedoen in Nederland en zo snel mogelijk werk vinden. 24

De belangrijkste verandering is dat sinds 1 januari 2022 gemeenten verantwoordelijk zijn voor de inburgering van zowel asielmigranten als gezinsmigranten. Gemeente Urk heeft samen met de gemeente Noordoostpolder de invoering van de wet voorbereid en de inkoop geregeld. De wet wordt op dit moment geïmplementeerd in de gemeente Urk en vraagt veel extra inzet. Samenwerking tussen de inburgeraar, de gemeente en partners is cruciaal om de doelen van deze wet te behalen. Minimabeleid en schuldhulpverlening De huidige mondiale ontwikkelingen hebben een weerslag op ieder huishouden. De inflatie is in de afgelopen maanden naar recordhoogte gestegen. Zo treffen de stijgende energielasten niet alleen de burgers, maar ook het bedrijfsleven. Daarnaast worden de huidige saneringsvoorstellen rond de visserij vanuit Werk en Inkomen met argusogen gevolgd. Dat vraagt van ons een actief minimabeleid waarbij vroegsignalering van schulden een belangrijke rol speelt. Sportgelegenheden Om aan de nieuwe wetgeving voor het bewegingsonderwijs te voldoen moet de capaciteit van sportgelegenheden worden uitgebreid. Daarbij wil we sport stimuleren door de sportaanbieders op Urk meer ruimte te geven om te groeien of te vernieuwen.

Wat gaan we daarvoor doen? Sporthal Zeeheldenwijk en Gymzaal Oranjewijk Voor het bewegingsonderwijs vindt een wetswijziging plaats. Per 1 augustus 2023 is het verplicht voor het primair onderwijs twee uur (verdubbeling) bewegingsonderwijs te geven. Om het bewegingsonderwijs volledig te faciliteren zijn vier extra zaaldelen nodig en wel in de Oranjewijk één en in de Zeeheldenwijk drie, in verband met de maximale loopafstand tot een school. Sportaanbieders op Urk hebben geen mogelijkheid te groeien of te vernieuwen. Het probleem is ruimte. De sporthallen en gymzalen worden volledig verhuurd aan de huidige sportaanbieders. Uitbreiden in uren voor een aanbieder is dan ook haast niet mogelijk. De vraag is er echter wel. Zowel vanuit de opzet van nieuwe sporten, als huidige sporten die meer willen. Het doel is faciliteren van bewegingsonderwijs en het stimuleren van sport, bewegen en ontmoeten. De bouw van het gymlokaal in de Oranjewijk kan plaatsvinden in 2024 en de bouw van de sporthal in de Zeeheldenwijk kan in 2025 plaatsvinden. We zetten in op bovenlokale zorginfrastructuur. We kijken samen met onze zorgpartners naar eHealth mogelijkheden. Tegelijkertijd blijven we staan voor inzet van de extra ambulancepost op Urk.

De nieuw te bouwen sporthal in de Zeeheldenwijk en de gymzaal in de Oranjewijk zullen niet tijdig klaar zijn om het bewegingsonderwijs op te vangen vanaf 1 augustus 2023. Wij zijn nu bezig om alle mogelijkheden te verkennen om dit op te lossen. Er zullen extra kosten gemaakt moeten worden om de leemte tot aan oplevering van de nieuwe accommodaties op te vangen. Het belangrijkste uitgangspunt hierbij is dat er gekeken wordt naar duurzame oplossingen voor de lange termijn. Gedacht wordt aan extra buitenruimtes creëren of tijdelijk overdekte binnenruimtes. Zodra dit uit de verkenningsfase komt, Informeren we de raad hierover.

Sportboulevard fase twee Op basis van het plan sportboulevard waarderen we het gebied rond Noorderzand op voor sport, recreatie en toerisme, natuurbeleving en ontspanning. Hierbij schenken we aandacht aan het vergroten van de biodiversiteit omdat het gebied onderdeel uitmaakt van het Natuur Netwerk Nederland. De eerste fase is uitgevoerd. We zijn gestart met het voorbereiden van fase twee. We gaan de Grote Singel vergroten en een zonneweide realiseren. Het aanleggen van een zonneweide maakt het mogelijk het gebied nog flexibeler te gebruiken. Het ontwerp van dit deel biedt mogelijkheden voor strandsporten zoals beachvolleybal, naast een deel waar op de grens van water en zand kan worden gespeeld door kleinere kinderen. De waterkwaliteit en de biodiversiteit verbeteren door een grotere vijver Daarnaast is binnen de projecten Singel, Staartweg en het uitbreiden van het parkeren in Lemsterhoek het realiseren van extra water niet wenselijk noch mogelijk. Doordat deze projecten per saldo resulteren in meer verhard oppervlak, moet wettelijk worden gecompenseerd met extra wateroppervlak. Met het uitbreiden van de vijver realiseren we dat. De benodigde investering bedraagt € 400.000. Sport en cultuur In 2023 stellen we een nieuwe nota Sport en Cultuur op. Formatie Sociaal Domein Het Sociaal Domein is volop in beweging.

Nieuwe taken, regionale afspraken, complexe vraagstukken en de doorontwikkeling van processen zorgen al jaren voor druk op de formatie. En dat naast al die zaken waar (vooraf) geen rekening mee kan worden gehouden in de werkplanning, zoals de corona aanpak en opvang vluchtelingen. De vele ontwikkelingen en de (steeds meer toenemende) druk op de formatie zijn regelmatig onderwerp van gesprek met zowel de directie als de portefeuillehouder Sociaal Domein. Stimulansz ontwikkelde speciaal voor het Sociaal Domein het z.g. ‘Formatie calculatiemodel‘. Hiermee krijgen gemeenten inzicht in de tijdsbesteding, taken en processen van de diverse medewerkers. Uit dit onderzoek blijkt dat de huidige formatie (sterk) onderbezet is. Cliëntondersteuning De gemeente heeft een wettelijke taak als het gaat om Inburgering. Hiervoor ontvangen we ook Rijksmiddelen. Deze zijn echter ontoereikend om alle vraagstukken aan te pakken. Zo worden de cliëntondersteuners overvraagd door de grote groep statushouders/inburgeraars. cliëntondersteuners zijn er echter in eerste instantie voor bedoeld om mensen toe leiden naar de juiste zorg. Dit dreigt dus dicht te slibben. Het helpen van de statushouders kan echter niet achterwege blijven. Om het een en het ander mogelijk te maken/houden is budgetaanpassing noodzakelijk.

Wat mag het kosten? Progr. Ontwikkelingen

Krediet

2023

2024

2025

2026

10.000

Sportboulevard fase 2 (€ 400.000 in 2023)

Begroting GGD Flevoland

2.113

7.683

13.371

19.371

Formatie Sociaal Domein

289.256

Gymzaal Oranjewijk: beheer en exploitatie

30.000

Sporthal Zeeheldenwijk: beheer en exploitatie

100.000

Gymzaal Oranjewijk: afschrijving

2.400.000

57.000

Sporthal Zeeheldenwijk: afschrijving

8.000.000

181.000

Clientondersteuning

30.000

Subtotaal

351.369

523.939

710.627

716.627

400.000

In onderstaand overzicht zijn de bedragen (bijv. 1) een last/uitgave, de negatieve bedragen zijn een bate/inkomst (bijv. -1).

Leven

2023

2024

2025

2026

Sociaal domein

5.611.808

5.493.928

5.401.697

Jeugd incl. kinderopvang

5.146.878

5.090.046

5.040.501

Gezondheidszorg

1.454.341

1.460.471

1.466.599

1.472.599

362.754

2.288.288

2.250.034

2.438.742

Kunst, cultuur, archief en museum

986.314

956.238

956.195

Toerisme & recreatie

169.419

169.294

169.168

16.019.801

15.782.765

15.835.656

15.841.656

Sociaal domein

-197.708

-197.707

Jeugd incl. kinderopvang

-261.522

-241.522

-241.521

Gezondheidszorg

-140.000

-15.000

Bewegen

-961.615

-961.613

-961.614

Kunst, cultuur, archief en museum

-145.227

-145.228

Toerisme & recreatie

-28.186

Totaal baten

-1.734.258

-1.714.256

-1.589.256

Saldo voor bestemming

14.285.543

14.068.509

14.246.399

14.252.399

Mutaties binnen reserves

-99.566

-74.483

25.517

14.185.977

13.994.026

14.271.916

14.277.916

Lasten

Minimabeleid & schuldhulpverlening Bewegen

Totaal lasten

Baten

Minimabeleid & schuldhulpverlening

Saldo na bestemming

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onder weerstandsvermogen wordt verstaan het vermogen van de gemeente Urk om (onverwachte) verliezen en incidentele financiële tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat de continuïteit of de dienstverlening van de organisatie direct in gevaar komt of financiële noodmaatregelen nodig zijn. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, dat wil zeggen de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen.

Beschikbare weerstandscapaciteit De gemeente Urk rekent de volgende onderdelen tot de beschikbare weerstandscapaciteit: a. De algemene reserve; b. De bestemmingsreserves die dienen ter egalisatie van de begrotingsposten sociaal domein en Participatiewet; c. Stelpost onvoorziene uitgaven; d. De onbenutte belastingcapaciteit; e. De reserve grondzaken (algemene weerstandsreserve grondexploitatie); a. De algemene reserve De stand van de algemene reserve bedraagt naar verwachting per 31 december 2023 € 8.707.720 b. De bestemmingsreserves participatie en sociaal domein. Deze bestemmingsreserves zijn voor de jaarlijkse egalisatie van de geraamde baten en lasten van de betreffende doeleinden. Vanuit dat oogpunt kunnen deze reserves dan ook worden meegenomen bij de bepaling van de weerstandscapaciteit. De verwachte stand van deze specifieke bestemmingsreserves bedraagt per 31 december 2023 € 5.615.385 c. Stelpost onvoorziene uitgaven In de begroting is voor dekking van onvoorziene uitgaven een structureel gelijkblijvende stelpost opgenomen van € 159.000. Er zijn nog wel andere stelposten geraamd binnen de begroting. Deze stelposten zijn echter allemaal aangewezen voor specifieke doeleinden. d. De onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die er nog is om de belastingen te verhogen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Urk&id=db0c9f26-d564-494f-bf7d-18b1fc8b8d24