Begroting 2022 d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1.pdf

------

Programmabegroting 2022 Urk groeit én verandert! Jaren 2023 tot en met 2025

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

2

INHOUDSOPGAVE

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Voorwoord Inleiding Leeswijzer Trends en ontwikkelingen

5 9 13 16

PROGRAMMA´S

17

1. 2. 3. 4. 5.

18 20 21 23 25

Urk mit eenkanger Urk leert Urk werkt Urk leeft Urk verbindt

PARAGRAFEN

27

A B C D E F G H I J K

28 40 46 51 56 63 72 85 92 97 104

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Treasury Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Lokale heffingen Sociaal domein Interbestuurlijk Toezicht Flevoland Informatievoorziening en automatisering Omgevingswet

FINANCIËLE BEGROTING

107

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.

118 110 113 119 127 128 128 129 130 132 133

Balans per 31 december 2022 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Overzicht baten en lasten Baten en lasten per programma Financiering Stand en verloop reserves Stand en verloop voorzieningen Investeringsplan Incidentele baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen Structurele reservemutaties

R

RAADSBESLUIT

135

B

BIJLAGEN

137

1. 2. 3. 4. 5.

138 139 141 142 144

EMU-saldo Investerings- en vervangingsplanning Investeringsfonds en ZZL-gelden Toezeggingen en moties Strategische agenda colleges DUN

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

3

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

4

VOORWOORD Voor u ligt al weer de laatste Begroting van deze raadsperiode. De Begroting 2022-2025 is opgesteld aan de hand van de in juni 2021 door de raad vastgestelde Kadernota 2022 en het lopende coalitieakkoord 20182022 Urk mit Eenkanger. Op basis van dit coalitieakkoord werken wij aan een krachtige gemeenschap en een krachtige overheid. Urk groeit sterk. Wij staan de komende jaren voor een enorme uitdaging om deze groei in goede banen te leiden en de Urker ambities waar te maken. Tegenvallende en onzekere rijksbijdragen maken deze opgave niet eenvoudiger. De effecten van de huidige Coronacrisis op middellange en langere termijn zijn onzeker en nu nog moeilijk in te schatten en financieel te vertalen. Veel zal afhangen van het (financieel) beleid dat de rijksoverheid in de nieuwe regeerperiode inzet. Ondanks deze ontwikkelingen blijft onze blik op de toekomst gericht en blijft het de ambitie om de doelstellingen van de gemeenteraad met plezier en toewijding te realiseren. Coronacrisis De Coronacrisis heeft een grote impact op onze inwoners. Velen zijn persoonlijk, maatschappelijk, sociaal, economisch of financieel direct getroffen. De afgelopen vele maanden hebben we ons met al onze mogelijkheden ingezet om onze inwoners en bedrijven zo goed mogelijk bij te staan en te ondersteunen.

We hopen dat de versoepelingen zich verder doorzetten en er herstel op alle fronten plaats vindt. De precieze gevolgen van de Coronacrisis zijn nu nog niet in te schatten. In de eerste tussenrapportage 2021, die u separaat aan de Kadernota 2022 is aangeboden, hebben wij een inschatting gemaakt van de financiële effecten voor 2021. In de tweede tussenrapportage van 2021 geven we hier een vervolg aan. Op dit moment is er nog geen beeld te geven van de structurele effecten. Ook de onlangs verschenen Septembercirculaire 2021, over de uitkering die wij van het Rijk ontvangen, geeft hier nog geen aanwijzingen voor. We hopen bij het opstellen van de Kadernota 2023 (juni 2022) hier meer zicht op te hebben. Beleid De Begroting 2022 is net als de Kadernota 2022 gebaseerd op de reeds eerder vastgestelde beleidsuitgangspunten. Gelet op het feit dat dit de laatste begroting voor de gemeenteraadsverkiezingen is, en de financiële krapte, zijn er voor 2022 en volgende jaren nauwelijks nieuwe beleidsontwikkelingen opgenomen, met uitzondering van de doorontwikkeling van de organisatie. De reeds geplande beleidsuitvoeringen voor 2022 en volgende jaren treft u aan bij de beschrijving van de programma’s ‘Urk mit eenkanger’, ‘Urk leert’, ‘Urk werkt’, ‘Urk leeft’ en ‘Urk verbindt’. Urk groeit! Gemeente Urk is één van Nederlands snelst groeiende gemeenten.

Urk mag zich qua percentuele bevolkingsgroei meten met randstadregio’s zoals Almere en Stadsgewest Utrecht. In de komende twintig jaar groeit het inwonertal van de gemeente Urk fors. Urk is op weg naar de 27.000 inwoners. De groei van de Urker bevolking is gekoppeld aan de groei van economie en werkgelegenheid. De groei van het aantal inwoners zorgt voor extra werkgelegenheid. Er is toenemende vraag naar huisvesting, onderwijs, zorg en voorzieningen. De ontwikkeling van de economie en de werkgelegenheid zijn uiteraard niet los van elkaar te zien. Het aantal vestigingen in de gemeente Urk is vanaf 2010 met 31% toegenomen. En het aantal banen met 39%. Sociaal Domein Omzien naar elkaar en zorg voor elkaar zijn de basis voor een goede sociale infrastructuur. Omzien naar elkaar lijkt in het DNA te zitten van onze burgers. En daar zijn we trots op! Toch staat de sociale cohesie ook op Urk onder druk. Urk groeit niet alleen, Urk verandert ook. Dat betekent dat we moeten blijven vernieuwen, innoveren en investeren in preventie en algemene voorzieningen. Daarbij is in het jeugdbeleid en de gezonde leefstijl het continueren van het IJslands Preventiemodel een belangrijk uitgangspunt. Door middel van Durf! proberen we gedragsverandering bij de jeugd te bewerkstelligen.

Met voorzieningen als het integraal kindcentrum, de bibliotheek als cultuurdrager, het maatschappelijk werk en CJG en de welzijnsorganisatie Caritas investeren wij in de sociale infrastructuur. Door het wegvallen van het ziekenhuis in Lelystad wordt (nog) meer een verbinding gevraagd tussen de zorg en welzijn. Innovatieve ontwikkelingen op onderwijskundig gebied worden door ons ondersteund. Op deze manier leggen we verbindingen met diverse beleidsterreinen. Ook met die beleidsterreinen van andere afdelingen. Denk aan de ruimtelijke inrichting (speelruimten, sport en groen) en aan het vormgeven van de woonbehoeften van specifieke doelgroepen (vergrijzing, beschermd wonen). Een daarmee wordt een behoorlijk opgave in korte lijnen geschetst! Tel daarbij op dat de landelijke en regionale ontwikkelingen in het Sociaal Domein niet stil staan. Zo staan de invoering van het woonplaatsbeginsel, de nieuwe wet inburgering, de aanbesteding Jeugdhulp met Verblijf en de decentralisatie van Beschermd Wonen op stapel. Een integrale aanpak en een dynamisch budgetbeheer is noodzakelijk om het alles in goede banen te leiden. In de paragraaf verderop in de begroting wordt het alles verder uitgewerkt. d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

5

Omgevingswet Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking. Aanvankelijk was de invoering beoogd op 1 januari 2021 maar het rijk heeft de invoering van de wet uitgesteld. De gemeente Urk volgt voor de implementatie van de Omgevingswet de lijst met minimale acties van de VNG (de zogenaamde roadmap). Het uitstel van de Omgevingswet geeft ons tijd om de minimale acties tijdig gereed te hebben en te oefenen met de nieuwe werkwijzen. Eén van de redenen om de invoeringsdatum te verschuiven, is juist om voldoende inregel- en oefentijd te hebben. De gemeentelijke Omgevingsvisie wordt in december 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Momenteel worden ambtelijk verschillende voorbereidingen op de transitie naar één omgevingsplan getroffen. Wettelijk geldt er voor het opstellen van het omgevingsplan een overgangstermijn tot 2029. Er wordt geoefend met de nieuwe werkwijze voor vergunningverlening aan de Omgevingstafel. Ook wordt er gewerkt aan de benodigde aansluitingen op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Tot slot, worden medewerkers via diverse trainingen en opleidingen gefaciliteerd bij het oefenen met de andere manier van werken die de Omgevingswet beoogd. Duurzaamheid en klimaat De komende jaren staat Urk voor een grote uitdaging op het gebied van Duurzaamheid. Op Urk werken wij aan vier thema’s om de landelijke doelstelling van 95% CO2 reductie t.o.v.

1990 te behalen in 2050. Deze thema’s zijn: Energie, Circulaire economie, Klimaatadaptatie en Mobiliteit. De energietransitie vraagt zowel om acties m.b.t. energiebesparing (isoleren/verduurzamen), de opwek van hernieuwbare energiebronnen als verwarming van gebouwen. Op het gebied van Circulaire economie werken wij de komende jaren aan circulair opdrachtgeverschap, scheiden van afvalstromen, circulaire bouw, circulaire verdienmodellen/productontwerp bedrijfsleven en voedselverspilling. Als gemeente willen wij een stimulerende en informerende rol vervullen. Klimaatadaptatie richt zich op een viertal onderdelen; overstromingen, hitte, droogte en wateroverlast. Wij willen als Urk klimaatrobuust zijn, zodat de effecten van klimaatverandering zo min mogelijk schade aanbrengt aan onze samenleving. Hiervoor zijn actieve burgers en ondernemers noodzakelijk. Samen dienen wij ons grondgebied klimaatrobuust te ontwikkelen. Ook de manier waarop wij ons vervoeren zal veranderen. De hoeveelheid CO2-uitstoot is voor maar liefst 20% toe te schrijven aan Mobiliteit. Daarom is inzet op duurzame mobiliteitsvormen, een dekkende infrastructuur voor alternatieve energiebronnen en een duurzamer gebruik van vervoer noodzakelijk. Economie De Urker economie groeit weer volop en er komen mooie kansen voor het bedrijfsleven voorbij. Gelukkig zien we een goed herstel van de Coronacrisis.

We blijven dan ook inzetten op het stimuleren van deze economische kansen. Dit doen we niet alleen, maar ook met ons bloeiende bedrijfsleven, de regio en provincie. Samenwerking is nu en in de toekomst van groot belang en de versterking van de regionale netwerken en samenwerkingsrelaties blijft daarom structureel onder de aandacht. Een mooi voorbeeld daarvan is de Regio Deal Noordelijk Flevoland. Het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk komt steeds dichterbij. Een toekomstbestendig bedrijventerrein worden waar ondernemers van Urk weer verder kunnen groeien. Naast de reguliere bedrijven van Urk, biedt dit extra kansen om o.a. het maritieme cluster verder te ontwikkelen. Om straks bedrijven een mooie plek te kunnen bieden op Port of Urk, wordt er een nieuw gronduitgiftebeleid ontwikkeld. Naast alle kansen die onze ondernemers pakken, zijn er ook zorgen om de krappe arbeidsmarkt. Goed en passend personeel is steeds lastiger te vinden en dit heeft ook invloed op de economische groei van de bedrijven. De ondernemers worden volop uitgedaagd om hiermee om te gaan. Regio Deal Het Rijk heeft aan de regio Noordelijk Flevoland extra geld toegekend in het kader van de zogeheten Regio Deal Noordelijk Flevoland. Een belangrijk deel van dat geld gaat naar Urk. Het doel is het versterken van de maritieme positie van Urk en een oplossing te bieden voor de IJsselmeervisserij die in de knel zit.

Inmiddels zijn de projecten die onderdeel maken van de Regio Deal vol in ontwikkeling en een enkele al in uitvoering (vouchers voor omscholing). De meeste investeringen zullen in dit en het komende jaar gedaan worden. Voor het maritieme cluster Urk is er een zogenaamd boegbeeld en business develloper aangesteld om samen met de bedrijven goede innovaties tot ontwikkeling te laten komen. Samenwerking In het coalitieakkoord Urk mit Eenkanger is aangegeven dat wij ons actief inzetten om inwoners meer te betrekken bij het lokale beleid. Dat is belangrijk voor het versterken van draagvlak bij te nemen besluiten. Heldere communicatie en een goed verwachtingsmanagement is daarbij van belang. Nieuw beleid zoals de invoering van de Omgevingswet en de uitwerking op lokaal niveau van het klimaatakkoord kunnen niet zonder inbreng en draagvlak van onze inwoners en bedrijven. d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

6

Samenwerking met buurgemeenten, provincies, rijk, Europa en andere partijen is van belang voor het verstreken van Urk. Om onze regionale positie te versterken breiden we de samenwerking met de gemeenten Noordoostpolder en Dronten verder uit. Onderwijs, sport en cultuur In het kader van de groei van Urk hebben wij in de meerjarenbegroting extra geld opgenomen voor de bouw van een Brede School met een sporthal in de Zeeheldenwijk. Met meerdere partijen wordt overlegd over de invulling van dit gebouw dat multifunctioneel ingezet gaat worden. Het is de bedoeling dat ook de Obadjaschool hier speciaal onderwijs verzorgd. Het gebouw zal ruimte bieden voor onderwijs en buitenschoolse activiteiten en past in het totaal van maatschappelijke voorzieningen die we in de nieuwe wijk willen realiseren. Iedereen moet kunnen meedoen in de samenleving. Maar te veel mensen hebben nog moeite met lezen, rekenen en het gebruiken van een computer of smartphone. Om mee te kunnen doen zijn deze vaardigheden wél nodig. Regionaal willen de Flevolandse gemeenten in de komende jaren vooral inzetten op een groter bereik van deze doelgroep door te focussen op de thema’s ‘taal en werk’, ‘taal en gezondheid’, en ‘taal en opvoeding’. Verder is in de begroting een extra bedrag opgenomen voor cultuur.

Hiermee versterken wij de basis onder de Urker cultuur en stimuleren initiatieven die door onze gemeenschap worden ontwikkeld. Ondermijning Aan de aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijning wordt hoge prioriteit gegeven. Dit wordt beschreven in het Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023. Er wordt in dit verband samengewerkt met buurgemeentes en politie. Plaatselijk wordt dit projectmatig opgepakt middels het project Ondermijning en het project Weerbaar bestuur. Openbaar vervoer Het onderzoeksrapport van Platform 31 heeft aangegeven dat de aantrekkelijkheid van Urk voor wonen en werken achteruit dreigt te gaan vanwege de geografische ligging en “de lage kwaliteit van de OV-verbindingen naar en van Urk”. De busverbindingen in Noordelijk Flevoland zijn inderdaad ontoereikend. Dat geldt zowel richting Lelystad als richting Zwolle. Wij blijven het onder de aandacht brengen bij het college van GS van Flevoland. Verder is Urk gebaat bij de komst van een spoorlijn. Hiervoor is door de gemeenteraad een motie aangenomen die pleit voor de aanleg van een nieuwe spoorlijn van Groningen naar Lelystad, met uiteraard een station Urk nabij de A6. Bedrijfsvoering Doorontwikkeling organisatie Op Urk hebben we te maken met een sterke groei van het aantal inwoners, bedrijven, woningen, maatschappelijke instellingen en voorzieningen.

Het beheer van de bestaande kern vraagt ook de nodige aandacht. De gemeente Urk heeft te maken met allerlei ontwikkelingen in de omgeving. Dat geldt ook voor de ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving. De organisatie van de gemeente Urk moet al deze ontwikkelingen kunnen blijven volgen. Voor de burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen is het belangrijk dat de dienstverlening op het vereiste niveau blijft. Er staat spanning op de ambities en op de formatie om die ambities te realiseren. Om de basis op orde te brengen en de ambities van onze gemeente waar te maken is eind 2020 een doorontwikkeling van onze organisatie ingezet. Op meerdere onderdelen is versterking nodig om de ambities en lopende zaken te realiseren en te beheren. Daarbij is op basis van de ongeregeldheden eind 2020 en begin 2021 duidelijk geworden dat de formatie op de beleidsvelden Openbare Orde en Veiligheid en ook Communicatie ernstig tekortschiet. Urk heeft een bevolking die bovengemiddeld jonger is dan in andere gemeenten. Dit vereist specifieke inzet, onder meer op het gebied van jeugdhonken en horeca. De aanpak van ondermijning vraagt de komende jaren extra aandacht. Ook op andere beleidsvelden blijkt de capaciteit te beperkt om het huidige beleid de komende jaren te continueren.

In deze begroting is al een deel van het budget opgenomen voor versterking van een aantal beleidsvelden. Voor de gemeente Urk blijft het moeilijk om functies met eigen werknemers in te vullen. Dat heeft te maken met de situatie op de arbeidsmarkt en de beeldvorming over Urk. Blijven investeren in de arbeidsmarktcommunicatie is nodig. Uitgangspunt blijft om de inzet van tijdelijk in te huren personeel zoveel mogelijk te beperken. Dit hangt samen met de vele ambities van de raad. Voor een aantal werkzaamheden blijft een flexibele schil noodzakelijk. Denk daarbij aan het tijdelijk inzetten van specifieke deskundigheid, pieken in het werk, bij langdurige ziekte of moeilijk vervulbare vacatures. d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

7

Informatiesamenleving In de omgeving van de gemeente Urk spelen talloze ontwikkelingen die enerzijds kansen bieden om zaken anders te organiseren (o.a. participatie, ketensamenwerking) en anderzijds een verplichting vormen (o.a. Omgevingswet, Wet open overheid, Wet Inburgering). Ook ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, energievoorziening en technologische ontwikkelingen zoals o.a. Internet of Things, apps en big-data beïnvloeden de dienstverlening en werkwijze van de gemeente. De lat binnen de informatiesamenleving ligt hoog. Burgers en bedrijven stellen hoge eisen aan dienstverlening, mede omdat ze dit gewend zijn van commerciële dienstverleners. Deze veranderende omgeving haakt in op de organisatie, processen, dienstverlening, houding en gedrag en op de informatievoorziening. De rollen binnen de gemeentelijke organisatie veranderen daarbij continue om de leefomgeving en haar inwoners optimaal te kunnen bedienen. Informatievoorziening draagt als uitvoeringsprogramma daarin bij aan het behalen van de strategische doelen van de organisatie. Het informatiebeleidsplan 2020-2024 is in 2020 door de raad vastgesteld. Hiermee is de richting aangegeven voor de ontwikkeling van de informatievoorziening in deze periode. Via vaarroutes (ontwikkelsporen) en thema’s is deze richting bepaald.

Daarbij zijn er ook kaders meegegeven waarbinnen deze ontwikkeling moet plaatsvinden, ten aanzien van ICT-Infrastructuur, Informatiearchitectuur en de Governance. Jaarlijks wordt er een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Ten aanzien van de uitgaven streven we ernaar om onder het landelijke gemiddelde te blijven. Zaakgericht werken en archief Het huidige informatiebeleid, de digitalisering en de (digitale) archivering stellen aanvullende eisen aan de omgang met informatie, informatiedragers en het bewaren daarvan. Het toezicht op het archief en de wijze van archivering van stukken gebeurt door de provincie. In 2019 is gestart met het implementeren van zaakgericht werken. Dit project loopt nog tot in 2022 door. Daarnaast zijn onlangs afspraken gemaakt met de provincie over het overdragen van oude archieven en het verder verbeteren van het archiefbeheer. Ook in 2022 vraagt dit nog extra inzet en aandacht. Financieel Wij zijn erin geslaagd een begroting op te stellen die structureel en reëel in evenwicht is conform de voorschriften van onze toezichthouder. Dat neemt niet weg dat er spanning staat op de ambities en op de formatie om die ambities te realiseren. De inhoud van de portemonnee van Urk is begrensd.

Het financiële meerjarenperspectief is geactualiseerd op basis van reeds genomen besluiten, wettelijke verplichtingen en de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds op basis van de Septembercirculaire 2021. Om in 2025 tot een structureel sluitend saldo te komen is behoedzaam ingezet op de verwachte herijking van het Gemeentefonds. De actualisatie leidde tot een beter meerjarenperspectief dan we in de Kadernota 2022 verwachtten. We ontkomen er echter niet aan om in 2024 een aanvulling te doen vanuit onze algemene reserve. De begroting en de meerjarenraming 2022-2025 zijn sluitend. Wel is er een hoge schuldpositie als gevolg van de hoge investeringen voor gronden ten behoeve van de woningbouw. Naar verwachting blijft die schuldpositie voorlopig hoog aangezien er de komende jaren fors geïnvesteerd wordt in het nieuwe bedrijventerrein. We houden de vinger aan de pols bij de financiële ontwikkelingen van deze grote projecten.

Tot slot Urk is een gemeente waar het fijn wonen en werken is. Samen met onze inwoners en het bedrijfsleven zetten wij ons in voor de toekomst van Urk. Dit vraagt van iedereen betrokkenheid. Daarbij mogen wij niet vergeten dat we de vele voorrechten, de welvaart en de genade dagelijks van de Heere God ontvangen. Het past ons dan ook de Heere God daarvoor te danken en om Zijn zegen te bidden over al het werk binnen onze gemeenschap, op wat voor terrein dan ook, nu en in de toekomst.

Burgemeester en Wethouders van Urk,

C.H. van den Bos, burgemeester C.J.M. Swart, gemeentesecretaris

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

8

INLEIDING De begroting 2022 Voor u ligt de begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025. Een begroting met aandacht voor doelstellingen, (beleids-)indicatoren en bijbehorende activiteiten. De programmabegroting kent een aantal vaste elementen. Belangrijk is om met het lezen van de leeswijzer te beginnen. Hierin is uiteengezet hoe de begroting het best gelezen kan worden. Binnen de programma’s is een onderverdeling in deelprogramma’s gemaakt. Het tot stand brengen van de begroting conform de nieuwe richtlijnen BBV was een intensieve klus. Het formuleren van beleidsdoelstellingen en bijbehorende indicatoren vergt tijd en zorgvuldigheid. Het is een uitdaging om samenhang aan te brengen tussen de verschillende doelstellingen. Er is zoveel mogelijk geprobeerd doel en activiteit te matchen. De bedoeling van de programmabegroting is dat de gemeenteraad heel concreet formuleert wat hij via het programma tot stand wil brengen. Daarmee geeft de raad het college een opdracht mee voor het komende jaar. Tevens is het voor de raad mogelijk om, met de in de loop van het jaar beschikbaar komende stuurinformatie, het te realiseren beleid te volgen en bij te sturen. Per programma wordt antwoord gegeven op de “2 W-vragen”: 1. Wat willen we bereiken? (doelstellingen) 2. Wat gaan we ervoor doen? (maatregelen, beleid, bestuursakkoord, producten) De “3e W-vraag” is ondergebracht in hoofdstuk 3.4.

3. Wat mag het kosten? (programmakosten)

Van planning tot control De programmabegroting maakt deel uit van een reeks beslismomenten voor de raad in de cyclus van planning en control. Met de behandeling van de kadernota geeft de raad het college de kaders mee voor de nieuw op te stellen meerjarenbegroting. De kadernota wordt opgesteld als voorzet voor de discussie in de raad. Deze nota bevat richtinggevende uitspraken die kunnen worden beoordeeld, overgenomen, verworpen en aangevuld. Zo nodig worden uitspraken expliciet vastgelegd in moties. De te stellen kaders zijn uiteraard sterk afhankelijk van de financiële situatie van de gemeente Urk en de bestuurlijke prioriteiten van de raad zoals deze zijn vastgelegd in de strategische kaart van de raad en het collegeprogramma. Veel ligt al vast in de besluitvorming door de raad in het verleden. Ter verduidelijking is het instrumentarium van de raad hieronder weergegeven. Instrumentarium

Vaststellingsmoment

Doel

1.

Kadernota 2022-2025

24 juni 2021

Richtinggevend en kaderstellend

2.

Programmabegroting 2022-2025

11 november 2021

Taakstellend

3.

1e Tussenrapportage 2022

juni 2022

Control en verantwoording

4.

2e Tussenrapportage 2022

december 2022

Control en verantwoording

5.

Jaarrekening 2022

juni 2023

Control en verantwoording

Uitgangspunten Algemeen: Binnen het raam van de kadernota, kan de begroting in het meerjarenperspectief structureel sluitend worden aangeboden, overeenkomstig artikel 189, lid 2 van de gemeentewet. Bevolkingsgroei annex ruimtelijke ontwikkeling: De ontwikkeling van basisgegevens inwoners en woningen is onder andere bepalend voor de Uitkering gemeentefonds en Onroerend zaakbelasting (OZB). Vooral van de Uitkering gemeentefonds omdat een groot deel van de verdeelmaatstaven daarvan zijn afgeleid. Hoewel de woonvisie voor wat betreft de woningbouwontwikkeling uitgaat van 95-130, wordt in het financieel meerjarenperspectief van 100 uitgegaan. d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

9

Inwoners en woonruimten per 1 januari Inwoners volgens CBS en prognose cluster bevolking Woonruimten volgens CBS

2021 prognose: 100 won.pj. 232 inw.pj. werkelijk begroot 2022 2023 2024 2025 21.231 21.350 21.450 21.685 21.920 22.160 6.763

6.763 6.863

6.963

7.063

7.163

Prijs- en loonontwikkeling: Voor de nieuwe jaarschijf 2024 is op basis van de vermelding in de meicirculaire een loonstijging van 1,6% en een prijsmutatie van 1,7% voorzien. Uitkering gemeentefonds: De Septembercirculaire 2021 is in deze begroting verwerkt. Reeds verwerkt in de begroting: Als gevolg van de besluiten bij de kadernota 2022 zijn de volgende bedragen in de begroting 2022 e.v. verwerkt. Pro. 1 3 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5

Besluiten Schuldhulpverlening Omgevingswet (implementatie-/uitvoeringskosten) Evenementenbudget Uitbreiding formatie OOV (B&W mrt2021) Dienstauto handhaving Uitbreiding formatie handhaving (Raad sept2020) Formatie duurzaamheid Wet op Banenafspraak Uitbreiding formatie Communicatie Trendmatige ontwikkeling ICT Informatieveiligheid Optimalisatie lokale ICT-infrastructuur Vervanging audiovisuele middelen Uitvoeringsplan "Archief op orde" Recruitment in DUN-verband

Beleid wettelijk wettelijk nieuw nieuw nieuw nieuw nieuw wettelijk nieuw nieuw nieuw nieuw nieuw nieuw nieuw

2022 20.000 21.000 122.000 6.750 135.000 53.500 122.000 40.000 10.000 35.000 9.400 20.000 594.650

2023 30.000 94.500 21.000 122.000 6.750 135.000 53.500 50.000 122.000 26.900 10.000

2024 45.000 85.500 21.000 20.254 6.750 135.000 53.500 50.000 20.254 14.400 10.000

2025 45.000 76.500 21.000 20.254 6.750 135.000 53.500 50.000 20.254 2.500 10.000

9.400 20.000 701.050

9.400 20.000 491.058

52.000 9.400 20.000 522.158

Resultaat begroting De begroting is opgesteld op basis van de Kadernota 2022. Na het vaststellen heeft zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan. Allereerst is het saldo van de Kadernota geactualiseerd naar de laatste inzichten. Dit leverde een positief resultaat op. Daarnaast zijn ook de gevolgen van de Septembercirculaire 2021 in het begrotingssaldo verwerkt. Ook de verwerking van de Septembercirculaire leidt tot een aanzienlijke verbetering van het saldo, waardoor een sluitende begroting ontstaat in 2022. Ook de begrotingsjaren 2024 en 2025 zijn sluitend. Alleen in het jaar 2023 ontstaat nog een tekort van ruim € 3 ton dat onttrokken dient te worden uit de Algemene reserve. Ten opzichte van de Kadernota 2022 is de onttrekking aan de Algemene reserve gedaald van ruim € 2,2 miljoen naar € 3 ton en zijn met uitzondering van 2023 alle jaren structureel sluitend. De ontwikkelingen in het financieel perspectief geven tevens invulling aan de motie van de raad zoals deze bij de behandeling van de Kadernota 2022 door de gehele raad is ingediend. De begroting is structureel in evenwicht en de inzet van de algemene reserve is aanzienlijk verminderd. Herijking Gemeentefonds In de Begroting 2022 is evenals in de Kadernota 2022 voor de jaren 2023 tot en met 2025 heel voorzichtig geanticipeerd op de herijking van het Gemeentefonds.

Het huidige voorstel voor de herijking leidt tot een voordeel voor onze gemeente van € 140 per inwoner. In de begroting wordt in de jaren 2023 tot en met 2025 uitgegaan van een inzet van respectievelijk € 15, € 30 en € 45. Over de inzet van de herijking is op ambtelijk niveau contact geweest met onze toezichthouder, de provincie. Hoewel de provincie met ons van mening is dat de herijking waarschijnlijk in 2022 definitief zal worden vastgesteld, is aangegeven dat de keuze van Urk, gevolgen heeft voor de beoordeling van het toezicht en hier een opmerking over zal worden gemaakt in de toezichtbrief. De Begroting sluit in 2022 structureel en draagt bij dat wij niet onder preventief toezicht worden gesteld. d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

10

De financiële afwijkingen ten opzichte van de Kadernota 2022 worden hieronder weergegeven, resulterend in het begrotingssaldo van deze Begroting 2022. Omschrijving ( "-" is positief) Saldo Kadernota (vastgesteld door Raad) Correcties wegens nader inzicht * Uitkering gemeentefonds * OZB-opbrengst * stelpost areaal openbare ruimte * vervanging audiovisuele middelen; structureel sparen i.p.v. incidenteel vervanging in 2025

2022

2023

2024

2025 -55.249

-223.712 -3.005

-186.755 -6.065

-51.657 -9.176

-114.764 -3.164 -886

17.300

17.300

17.300

-34.700

* minder nodig voor prijsmutatie dan totale raming

-4.027

Septembercirculaire 2021 gemeentefonds

-845.119

-367.465

-320.086

Verlagen reserveonttrekking De correcties op de kadernota en de uitkomsten september circulaire zorgen voor een lagere onttrekking aan de algemene reserve ter dekking van de begrotingstekorten.

1.054.537

542.985

301.946

Diverse niet nader toegelicht

0

0

0

-3.691

Begrotingssaldo volgens werkbegroting

0

0

-61.673

-665.720

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

-449.239

11

Algemene uitkering Sept. Circulaire 2021 (incl. herstelde UP’s) Sept circulaire 2021 Geraamd in begroting Bruto saldo (- = voordelig) Taakbudgetten (zie hieronder) Netto saldo

2021

2022

2023

26.273.151

28.294.059

26.515.120 27.063.220 27.864.667

2024

2025

25.892.865

25.910.701

26.128.235 26.725.969 27.400.733

-380.285

-2.383.359

-386.885

-337.250

-463.934

441.754

1.538.340

19.420

17.165

14.695

61.469

-845.019

-367.465

-320.086

-449.239

De accressen zijn in alle jaren opwaarts bijgesteld en werken structureel en cumulatief door. De uitkeringsbasis neemt toe door een grotere stijging dan tot nu toe aangenomen van het aantal huishoudens in de oudere leeftijdsgroep. In de latere jaren wordt het veroorzaakt door een daling van het aantal bijstandsontvangers. De opschalingskorting werd al eerder voor de jaren 2020 en 2021 al incidenteel teruggeboekt. Daar wordt nu jaar 2022 ook aan toegevoegd.

Nieuwe taakbudgetten uit deze circulaire Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) (compensatie corona) Uitvoering en implementatie Breed offensief Europese richtlijn energieprestatie gebouwen Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden Buurt- en dorpshuizen (compensatie corona) Lokale cultuur (compensatie corona) Aanvullend pakket re-integratie bijstandsgerechtigden (compensatie corona) Impuls re-integratie (compensatie corona) Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona) Bijzondere bijstand (compensatie corona) Landelijke structuur interventieteams Toezicht en handhaving kinderopvang en gastouderopvang Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Jeugdzorg (incidenteel); gecorrigeerd met aandeel AD 383 Inburgering (IU) Reservering ten behoeve van BCF mei 2022

108.383 6.742 1.848 67.264 8.497 53.218

Totaal taakmutaties

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

1.487 4.388 16.34 2 8.171 1.036 5.343 5.725 1.482. 807 13.04 0 195.801

1.094 5.436 5.799

1.154 5.535 5.883

1.210 5.662 6.012

7.091

4.593

1.812

441.754 1.538. 19.42 340 0

17.165

14.695

12

LEESWIJZER In deze leeswijzer leiden wij u stapsgewijs door de verschillende onderdelen van de programma-begroting. Allereerst gaan we in op deel 1 programma´s, waarna vervolgens wordt ingegaan op de paragrafen (deel 2), de financiële begroting (deel 3) met aansluitend de bijlagen. PROGRAMMA´S (deel 1) In de programma´s gaat de aandacht uit naar doelstellingen, beleidsindicatoren en daaraan gekoppelde concrete activiteiten en middelen. Gekozen is om de benaming van de vijf programma’s gelijk te houden aan de vijf pijlers. In onderstaande schema zijn de vijf pijlers visueel weergegeven. Aan de hand van deze vijf pijlers wordt gestalte gegeven aan de groei en verandering van Urk. De vijf pijlers staan in verbinding met elkaar. Opgaven kunnen effect hebben op meerdere pijlers.

Pijler 1

Pijler 2

Pijler 3

Pijler 4

Pijler 5

Urk mit eenkanger

Urk leert

Urk werkt

Urk leeft

Urk verbindt

Wettelijke ontwikkelingen Hier worden de ontwikkelingen in de wet- en regelgeving weergegeven die de aandacht (moeten) hebben en die van invloed zijn op één of meerdere beleidsterreinen. Maatschappelijke opgaven Samen meer bereiken als één overheid. Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen. Alleen ga je sneller, maar samen bereik je meer. Dat is het uitgangspunt van het Interbestuurlijk Programma (IBP) dat deze kabinetsperiode start. Een gezamenlijke bestuurlijke aanpak die past bij de aanpak van maatschappelijke opgaven van deze tijd. Hieronder zijn tien opgaven schematisch weergegeven.

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

13

Fysiek Sociaal

Opgave

Toelichting

1. Samen aan de slag voor het klimaat

door onder meer een CO2-reductie tot 49 % in 2030 en circa 50.000 nieuwbouwwoningen per jaar aardgasvrij op te leveren in 2021 en 30.00050.000 bestaande woningen per jaar aardgasvrij te maken of ‘aardgasvrij-ready’. Bij de inrichting van het land moet rekening gehouden worden met klimaatverandering. door onder meer sloop en transitie van woningvoorraad, bestrijding van leegstand en meer kansen op de woningmarkt voor kwetsbare groepen.

2. Toekomstbestendig wonen 3. Regionale economie als versneller 4. Naar een vitaal platteland

door meer nadruk te leggen op de regionale omstandigheden voor het bereiken van ambities.

5. Merkbaar beter in het sociaal domein

door onder meer extra in te zetten op de aanpak van eenzaamheid, kindermishandeling, huiselijk geweld en verwarde personen wordt voorkomen dat kwetsbare groepen binnen verschillende interventies van zorg en straf tussen wal en schip raken. Hiermee kunnen kwetsbare groepen naar vermogen meedoen in hun eigen vertrouwde omgeving en verminderen we (herhaald) slachtofferschap en daderschap. door een flexibeler asielstelsel, snellere terugkeer van migranten zonder verblijfsrecht en verbetering van het taalniveau en de arbeidsparticipatie van nieuwkomers. door onder meer beginnende schulden eerder te signalen en gemeenten meer mogelijkheden te geven om kosten van het beschermingsbewind te beheersen.

6. Nederland en Migrant goed voorbereid

Overkoepeld

7. Problematische schulden voorkomen en oplossen

door onder meer te zorgen voor duurzame landbouw zonder ongewenste risico’s voor de leefbaarheid van boeren, burgers en milieu.

8. Goed openbaar bestuur in een veranderende omgeving

door onder meer een integrale aanpak van multiproblematiek in ondermijningsgevoelige gebieden, het benutten van kansen door digitalisering en het openbaar maken van informatie, en de democratie weerbaarder te maken en decentrale volksvertegenwoordigers en bestuurders beter te ondersteunen.

9. Passende financiële verhoudingen

door onder meer toezicht te vernieuwen, totale rijksuitgaven als basis te hanteren voor een goede normeringssystematiek, en knelpunten in de fiscale regelgeving te inventariseren.

10. Overkoepelende thema’s

die gaan onder meer over krimp- en grensregio’s, het aansluiten van de Nationale Omgevingsvisie op de bestaande Omgevingsvisies, en samenwerking op EU-dossiers.

In het licht van trends en ontwikkelingen en het gegeven dat Urk een groeigebied is, zijn er acht belangrijke opgaven voor Urk geïdentificeerd. 1. Goed schaken op twee borden: groei accommoderen én verbeteren 2. De economie verder verstevigen en ruimte creëren voor (nieuw) ondernemerschap 3. Verbeteren van de bereikbaarheid 4. Het bestrijden van ondermijning 5. Versnellingen en intensiveringen in de duurzaamheidstransitie 6. Samenhang en samenwerking in de regio versterken 7. Borging en implementatie wettelijke ontwikkelingen Sociaal Domein (bijv. nieuwe wet Inburgering, resultaatgerichte bekostiging, invoering woonplaatsbeginsel) 8. Continuering en uitbouw van IJsland Preventie #Durf! Wat willen we bereiken? In de raadsperiode ligt de focus (nog meer) op de maatschappelijke effecten. Per pijler zijn de maatschappelijke effecten weergegeven. Naast het (nader) benoemen van effecten is het meetbaar maken een vereiste. Het sturen op maatschappelijk effecten en ze van de grond krijgen is niet eenvoudig. Het vraagt tijd, zorgvuldigheid en afstemming. Het is een continue proces en uitdaging om samenhang aan te brengen tussen de verschillende doelstellingen. Er is zo veel mogelijk geprobeerd doel en activiteit te matchen. Activiteiten dienen een bijdrage te leveren aan de gewenste maatschappelijke doelstellingen.

Zo heeft de ontwikkeling van Zeeheldenwijk als uiteindelijk doel de inwoners een fijn woon- en leefgenot te bieden. En zo wordt voor het bevorderen van de economische bedrijvigheid en werkgelegenheid in een circulaire economie een buitendijkse haven met aangrenzend bedrijventerrein aangelegd. Wat gaan we daarvoor doen? Hier gaan we in op beleidsuitvoeringen (BU’s) die in 2022 de hoogste prioriteit krijgen. Zij zullen gedurende het boekjaar nauwlettend worden gevolgd. Veel van deze BU’s komen vanuit het coalitieakkoord 2018-2022. Niet alle beleidsuitvoeringen zijn in de planning weggezet. Bovendien zijn niet voor alle zaken financiële middelen voorhanden. Per BU wordt één van de zes fasen vermeld die in uitvoering wordt nagestreefd dan wel te bereiken.

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

14

Beleidsindicatoren Met de wijziging van het BBV van 5 maart 2017 zijn provincies en gemeenten voortaan gehouden om in de programma’s in de begroting en in de programmaverantwoording in het jaarverslag, de Maatschappelijk effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Voor gemeenten is een lijst van indicatoren ontwikkeld en samengesteld. Daarbij golden een aantal belangrijke uitgangspunten: - de indicatoren leveren een bijdrage aan de versterking van horizontaal toezicht; - de raadsleden worden daarmee in staat gesteld om op Maatschappelijk effecten te kunnen sturen; - de indicatoren zijn van toepassing op alle gemeenten; - de indicatoren zijn gebaseerd op landelijke bronnen waardoor er geen extra informatie uitvraag hoeft te worden gedaan en zodat gemeenten automatisch deelnemen; - er worden bestaan de bronnen gebruikt; - de indicatoren worden regelmatig door de bronnen gepubliceerd; - voor de indicatoren met betrekking tot het ‘sociaal domein’ is aangesloten bij de reeds bestaande ‘Gemeentelijke monitor sociaal domein’. Indien de voor een beleidsindicator relevante gegevens niet door de bronhouder kunnen worden verstrekt, neemt de gemeente bij de beleidsindicator op: gegevens nog niet beschikbaar (afgekort: n.n.b.).

PARAGRAFEN (deel 2) De paragrafen geven gebundeld informatie over bepaalde thema’s, die anders té gefragmenteerd aan de orde zouden komen. Deze informatie wordt voor zowel bestuurders als toezichthouders van belang geacht om de financiële positie van de gemeente te kunnen beoordelen. Een zevental paragrafen is verplicht voorgeschreven door het Besluit Begroting en Verantwoording, namelijk: weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, treasuryparagraaf, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en lokale heffingen. De paragraaf Decentralisatie rijkstaken wordt aangehouden totdat het implementatieproces Sociaal domein naar tevredenheid is geoptimaliseerd. In de paragraaf Interbestuurlijk Toezicht Flevoland is voor een vijftal toezichtdomeinen het verwachte toezichtregime over 2022 weergegeven met daarbij te ondernemen activiteiten genoemd. In deze begroting zijn 2 paragrafen (I&A en Omgevingswet) toegevoegd. Het is van belang dat college en raad de planning en uitvoering van deze drie thema’s nauwlettend kunnen volgen en daar waar nodig bij te sturen. FINANCIËLE BEGROTING (deel 3) Via de vaststelling van de begroting autoriseert uw raad het college tot het doen van uitgaven.

Gezien het belang van een goed inzicht in de baten en lasten, de financiering, de reserves en voorzieningen en het investeringsplan is gemeend een apart deel (3) hieraan te wijden. Er is gekozen om de kosten van alle programma´s onder te brengen in deel 3.3. Dit is ook het niveau waarop uw raad de baten en lasten accordeert. In het overzicht wordt het resultaat na bestemming weergegeven en de daarin begrepen reservemutaties afzonderlijk in beeld gebracht. De begroting is opgesteld op basis van de kadernota 2022 en aanvaard beleid tot en met de 1e tussentijdse rapportage 2021, welke in de junivergadering is behandeld. De financiële toelichting is op hoofdlijnen en verklaart het verschil tussen het programmasaldo van de begroting 2022 en de begroting 2022 ná wijziging. De verschillen spitsen zich vooral toe in verschuiving van de urenramingen op basis van de afgesproken prioriteiten en het effect van incidentele mutaties uit begrotingswijzigingen 2022 op de jaarschijf 2022. BIJLAGEN Het is een voorschrift om een overzicht van het EMU-saldo op te nemen in de begroting. In bijlage 2 is in de investeringslijst per programma opgenomen. In deze lijst staan de investeringen die in 2022-2025 zijn gepland of uitgevoerd kunnen worden. Verder treft u in bijlage 3 de overzichten Investeringsfonds en ZZL-gelden.

In bijlage 4 is de lijst met toezeggingen en moties bij de behandeling van de kadernota 2022 opgenomen. De strategische agenda met de gezamenlijke ambities van de colleges van de gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder (DUN) is opgenomen in bijlage 5.

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

15

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Het onderzoeksbureau Platform31 heeft voor de Flevolandse gemeenten een onderzoek verricht naar de gemeenschappelijke uitdagingen en de daar aan gekoppelde gezamenlijke strategische positionering verricht. In het onderzoeksrapport zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen op het gebied van demografie, economie, in het sociale domein, wonen en ruimte, duurzaamheid en bestuur belicht en ingekleurd met specifieke kenmerken van Urk. In onderstaand schema zijn ze beknopt uiteengezet. Demografische trends en ontwikkelingen

-

sterke groei bevolking

-

géén ontgroening (0-20 jarigen stijgt met 4 % de komende 20 jaar)

-

géén krimp van de potentiële beroepsbevolking

-

sterke natuurlijke aanwas én vergrijzing

Wijzigende economische structuur en arbeidsmarkt

-

groei beroepsbevolking geeft Urk goede kansen economie wordt een zandlopereconomie praktisch opgeleiden biedt kansen de flexibiliteit, het aanpassingsvermogen en kwaliteit van het arbeidsaanbod (o.a. door permanente educatie) is de sleutel voor een goede economische ontwikkeling

Transformeren en innoveren in het sociale domein en sociale tweedelingen, kunnen meedoen of afhaken, kunnen rondkomen e.d.

-

beperkte sociale problematiek bijna iedereen doet mee grote mate van sociale cohesie nauwelijks onbenut potentieel hooguit kwetsbare positie voor lagere administratieve middengroep (MBO-niveau)

-

niet zozeer voor de praktisch opgeleiden (zeker niet in technische beroepen)

Ruimte en wonen

-

sterke groei van aantal huishoudens (43%) beperkte groei aantal paarhuishoudens (19%) zeer sterke groei aantal eenpersoonshuishoudens (100%), vooral ouderen quality of living en kwaliteit/variatie woningvoorraad steeds belangrijker

Ingrijpende duurzaamheidstransitie

-

realiseren Parijse doelstellingen wonen, werken, recreëren, verplaatsen, produceren en consumeren gaan ingrijpend veranderen

-

leidende rol gemeente en bestuur noodzakelijk

-

van tijdperk van veranderingen, naar veranderingen van tijdperken transformeren, experimenteren, innoveren en vernieuwen cruciaal om te komen tot goed beleid

-

ander beleid vergt lef, overwinnen weerstanden en gevestigde belangen versterken bestuurskracht, ontwikkelen organisatie en eisen IBT voldoende oog voor ondermijning noodzakelijk

Bestuurlijke trends en ontwikkelingen

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

16

PROGRAMMA´S

1.1 Urk mit eenkanger

1.2 Urk leert

1.3 Urk werkt

1.4 Urk leeft

1.5 Urk verbindt

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

17

1.1

URK MIT EENKANGER

Inhoud en doelstelling De sociale infrastructuur op Urk staat. De toegang tot ondersteuning is laagdrempelig en integraal. Belangrijk is dat de ondersteuning die de inwoner ontvangt, ook helpt. Urk kent een krachtige basis van informele zorg met veel vrijwilligers, mantelzorgers en inzet vanuit de kerken. De cultuur is sterk op gemeenschap gericht, waarbij meedoen en werken de norm is. Het omzien naar elkaar leidt tot een haast organisch vangnet voor de meest kwetsbaren in de samenleving. Dit sterke punt is – zoals overal - ook een kwetsbaar punt. Veranderingen in de samenleving roepen de vraag op of de kracht van Urk duurzaam is naar de toekomst toe. Urk groeit de komende jaren van 21.000 tot 27.000 inwoners in 2040. De helft van de bevolking is onder de 25 jaar en blijft grotendeels op Urk wonen. Het blijft dan een uitdaging om ondanks de groei de betrokkenheid vast te houden en blijvend te werken aan een gezonde en positieve samenleving. Op onderdelen wordt daarvoor de regionale samenwerking opgezocht. Als leidraad voor de samenwerking geldt: “Samenwerking met als doel meerwaarde te realiseren voor onze inwoners en partners in relatie tot de opgaven waar we lokaal allemaal voor staan”.

► WETTELIJKE ONTWIKKELINGEN Het uitvoeren van de taken en verantwoordelijkheden binnen het sociale domein: Jeugdwet, WMO, Participatiewet, Schuldhulpverlening, (Passend) Onderwijs, Leerplicht.

► MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN Interbestuurlijk Programma • • • •

Gemeente Urk

Merkbaar beter in het sociaal domein (opgave 5) Nederland en Migrant goed voorbereid (opgave 6) Problematische schulden voorkomen en oplossen (opgave 7) Overkoepelde thema’s (opgave 10)

•

• • • •

Het welzijn van de inwoners. Niemand mag buiten de boot vallen, maar zorg moet toegankelijk zijn voor iedereen die het zo hard nodig heeft; Manifest Waardig Ouder worden; Gezonde leefstijl. Borging en implementatie wettelijke ontwikkelingen (opgave 7) Continuering en uitbouw van IJslands Preventie #Durf (opgave 8)

► WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? Maatschappelijke effecten

Beleidsuitvoering

Looptijd

Fase (jaar 2022)

B/K

Op Urk is de basis op orde

1. IJslands preventiemodel #Durf!

2022-2025

Realisatie

B

2. Sportakkoord op zoek naar activiteiten

2022

Afsluiting

B

3. Opstellen lokaal preventieakkoord

2022

Afsluiting

B

4. Doorontwikkeling jeugdwerk en verslavingszorg

2022

Afsluiting

B

5. Sluitende keten Geweld hoort nergens thuis

2022-2023

Realisatie

B

6. Inrichten van efficiënte en effectieve Jeugdbeschermingsketen

2022-2023

Voorbereiding

B

We passen op elkaar

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

18

Helpen waar nodig

En blijven in verbinding

7. Aanbesteding taken Sociaal Domein

2022

Afsluiting

B

8. Beleidskader WMO / Jeugdzorg

2022

Afsluiting

B

9. Implementatie Nieuwe Inburgeringswet

2022-2023

Realisatie

B

10. Cliëntondersteuning Participatie vormgeven

2022

Afsluiting

B

11. Keten (nog meer) op orde in de Jeugd GGZ

2022-2023

Realisatie

B

12. Samenwerking Jeugdhulp met Verblijf op basis van NvO

2022

Afsluiting

B

13. Faciliteren campagne vaccinatiegraad (regionaal/lokaal)

2022

Afsluiting

B

14. Sociaal Domein in de Omgevingswet

2022-2023

Realisatie

B

NB: Het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2022 wordt in het 4e kwartaal 2021 opgesteld. Mogelijke wijzigingen kunnen nog hieruit voortvloeien.

► BELEIDSINDICATOREN Indicator

Urk 2021

2020

Demografische druk

86,1%

Bijstandsuitkeringen

13,5

Lopende reintegratievoorzieningen

84

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Kinderen in armoede (2019)

350

Jongeren met jeugdhulp

6%

2%

Jongeren met jeugdreclassering

n.n.b.

Jongeren met jeugdbescherming

1,4%

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

85,0%

2022

NL 2020

Beschrijving

Bron

70% De som van het aantal personen van 0 tot CBS 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 46 Het aantal personen met een CBS bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners (18jr e.o.). 202 Het aantal re-integratie-voorzieningen, per CBS 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 650 Het aantal per 1.000 inwoners in de CBS betreffende bevolkingsgroep. 6% Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in CBS een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 10,3% Het percentage jongeren tot 18 jaar met CBS jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 0,3% Het percentage jongeren (12-22 jaar) met CBS een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). 1,1% Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermings-maatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.

CBS

19

1.2

URK LEERT

Inhoud en doelstelling Voor een bloeiende economie is een brede ontwikkeling en kennis nodig. Het opleidingsniveau van de beroepsbevolking bepaalt in belangrijke mate de (regionale) economische groei. De verwachting is dat de potentiële beroepsbevolking in Urk de komende twee decennia van 10.800 (2017) naar 13.100 gaat. Terwijl de beroepsbevolking in Flevoland met gemiddeld 2 procent krimpt en landelijk zelfs met 7 procent. Daarmee heeft Urk een stevige troefkaart in handen waarmee haar positie in de regio, maar ook landelijk kan worden verstevigd. Het uitgangspunt blijft dat inwoners, maar vooral jeugdigen, gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen op school, thuis en in hun vrije tijd en participeren naar vermogen.

► WETTELIJKE ONTWIKKELINGEN • • • • •

Het uitvoeren van de leerplichtwet Invulling geven aan het Onderwijsachterstandenbeleid (GOA) Borgen Harmonisatie kortdurende peuteropvang Terugdringen laaggeletterdheid Uitvoering vluchtelingenbeleid

► MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN Interbestuurlijk Programma • •

Nederland en Migrant goed voorbereid (opgave 6) Problematische schulden voorkomen en oplossen (opgave 7)

Urk • De economie verder diversifiëren (opgave 2) • Samenhang en samenwerking in de regio versterken (opgave 6)

► WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? Maatschappelijke effecten

Beleidsuitvoering

Looptijd

Fase (jaar 2022)

B/K

Behouden arbeidspotentieel

1. Maritieme Campus (Regio Deal NF)

2022-2023

Realisatie

B

2. Voucherregelingen (Regio Deal NF; 2e tranche)

2022

Afsluiting

B

3. Lokale Human Capital Agenda

2022-2023

Voorbereiding

B

2022-2023

Ontwerp

B

Op Urk is de basis op orde

4. Schoolgebouw Zeeheldenwijk

► BELEIDSINDICATOREN Urk 2020 1,0%

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) % (jaar 2019)

1,7%

1,7% Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

DUO

Absoluut verzuim (jaar 2018)

0,0

1,9 Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen (lft. 5-18 jaar).

DUO

Relatief verzuim (jaar 2018)

45

26 Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen (lft. 5-18 jaar).

DUO

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

2021

NL

Indicator Jeugdwerkeloosheid (jaar 2019)

2022

<2020 Beschrijving Bron 2,0% Het percentage werkeloze jongeren (16-22 Verwey jaar). Jonker

20

URK WERKT

1.3

Inhoud en doelstelling Het bevorderen van de economische bedrijvigheid en werkgelegenheid op Urk als basis voor een samenleving die zich kenmerkt door sociale cohesie en onderlinge hulp bij zelfredzaamheid. We werken aan versterking van de economie en werkgelegenheid van Urk. We richten ons daarbij op versterking van de bestaande economische structuur én investeren in nieuwe kansrijke economische sectoren. Maritieme sector en ‘Urk is vis’ zijn daarbij de speerpunten. Doel daarbij is om voldoende werkgelegenheid te kunnen bieden aan al onze inwoners, ongeacht opleidingsniveau en zowel nu als in de toekomst. Bij een groeiende gemeente horen ook voldoende goede voorzieningen en een toeristische infrastructuur, die Urk aantrekkelijk maken voor bedrijven, bewoners en bezoekers. De verwachte bezoekersgroei moet goed worden gefaciliteerd en we willen zorgen voor een aantrekkelijke, gastvrije, persoonlijke en schone gemeente. Een gezond woon-, leef- en vestigingsklimaat hoort daarbij. Het ruimtelijk ontwikkelen en (her)inrichten) van het grondgebied op basis van de groei en samenstelling van de bevolking en bedrijven. Revitalisering van bestaande bedrijventerreinen en herontwikkelingen in de woningbouw vinden plaats in goed overleg met het bedrijfsleven en onze inwoners.

Er wordt hard gewerkt aan de realisering van Port of Urk, bestaande uit de maritieme servicehaven (provincie) en het aanliggende bedrijventerrein (gemeente). In de nieuwe economische visie, welke in 2022 gereed zal zijn, zal o.a. visie op Port of Urk en de samenhang met de regio geschetst worden. Urk nodigt partners uit om samen met ons te investeren in een duurzame economie. Bedrijven en kennisinstellingen kunnen nieuwe en innovatieve producten en diensten ontwikkelen om Urk duurzamer en nog aantrekkelijker te maken. Wij leveren onze bijdrage aan de groei via de investeringsimpuls.

► WETTELIJKE ONTWIKKELINGEN Wettelijke ontwikkelingen De wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (verder afgekort: WKB) is een nieuw stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen van nieuwe gebouwen en vergunning plichtige werken. Het is de bedoeling het nieuwe stelsel vanaf 2018 stapsgewijs in te voeren. De preventieve toets van Bouw- & Woningtoezicht (BWT) komt te vervallen als het gaat om de bouwtechnische voorschriften. Daarbij houdt BWT tijdens het bouwen geen toezicht meer. Deze taken en verantwoordelijkheden draagt de overheid over aan de private markt. De gevolgen van deze wetswijziging voor zowel de leges als de gemeentelijke organisatie zullen nader op een rij worden gezet.

► MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN Interbestuurlijk Programma • • •

Samen aan de slag voor het klimaat (opgave 1) Toekomstbestendig wonen (opgave 2) Regionale economie als versneller (opgave 3)

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

Gemeente Urk • Goed schaken op twee borden: groei accommoderen én verbeteren (opgave 1) • De economie verder diversifiëren (opgave 2) • Verbeteren van de bereikbaarheid (opgave 3) • Versnellingen en intensiveringen in de duurzaamheidstransitie (opgave 5) • Samenhang en samenwerking in de regio versterken (opgave 6)

21

► WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? Maatschappelijke effecten

Beleidsuitvoering

Looptijd

Fase (jaar 2022)

B/K

Voldoende en passende vestigingsruimte (kwantiteit en kwaliteit)

1. Haven Port of Urk (inpassingsplan MSNF)

2022-2025

Realisatie

B

2. Bedrijventerrein Port of Urk

2022-2041

Realisatie

B

3. Herontwikkeling locatie Westgat

2022

Afsluiting

B

4. Herontwikkelingslocatie Lemsterhoek

2022-2023

Realisatie

B

5. Herhuisvesting supermarkt Boni

2022-2023

Realisatie

B

6. Sluis Kornwerderzand

2022-2023

Voorbereiding

B

7. Herstructurering IJsselmeervisserij (Regio Deal NF)

2022-2023

Realisatie

B

8. Nota Economische Zaken

2022

Afsluiting

B

9. Verduurzaming bedrijventerrein en innovatie (Regio Deal NF)

2022-2023

Ontwerp

B

10. Nota strategische verwervingen

2022

Afsluiting

B

11. Nota kostenverhaal - nota bovenwijkse voorzieningen

2022

Afsluiting

B

Sterk ondernemings- en vestigingsklimaat Innovatief en duurzaam

► BELEIDSINDICATOREN Urk 2021

2020 864,8

Vestigingen

131,3

135,2 Het aantal vestigingen van bedrijven, per LISA 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Netto arbeidsparticipatie

76,6%

68,4% Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.

CBS

Functiemenging

62,9%

53,2% De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

LISA

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

2022

NL 2020 Beschrijving Bron 795,9 Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de LISA leeftijd van 15-64 jaar.

Indicator Banen

22

1.4

URK LEEFT Inhoud en doelstelling

Samen met onze inwoners zorgen voor een goede kwaliteit van de openbare leefomgeving waardoor het prettig wonen en recreëren is op Urk. Om aantrekkelijk te zijn en te blijven, is de kwaliteit van de woningvoorraad van belang. Belangrijk is het voorzien in voldoende woningen die voldoen aan duurzaamheid, wooncomfort en veiligheidseisen, rekening houdend met de verschillende doelgroepen. Door de veranderende bevolkingssamenstelling en de veranderde woonwensen is het van belang om zeer vraaggestuurd te ontwikkelen. Duurzaamheid krijgt een steeds prominentere plaats binnen alle beleidsterreinen. Ook de komende jaren zullen de nodige duurzaamheidsprojecten geïnitieerd moeten worden en zullen wij bedrijven en bewoners actief moeten informeren, verleiden en inspireren om bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen voor Urk. Vanuit de duurzaamheidsvisie is het nodig te komen tot een duurzaamheidsfonds om van daaruit de werkzaamheden in gang te zetten. Wij werken aan het schoon, heel en veilig houden van de openbare ruimte. Het beheer van de openbare ruimte wordt integraal uitgevoerd. Wegen, groen en water worden als één geheel gezien. Waarbij rekening wordt gehouden met de belevingswaarde en de functionele kwaliteiten van de openbare ruimte. Net als het borgen van maatschappelijke voorzieningen in de nieuwe wijken.

Ook het terugdringen van afval en het bevorderen van hergebruik van grondstoffen heeft een hoge prioriteit. We doen dit alles in maximale verbondenheid met onze inwoners. Op Urk werken we samen aan een omgeving waar mensen veilig zijn en zich veilig voelen. Bestrijden van ondermijning is een serieus aandachtspunt.

► WETTELIJKE ONTWIKKELINGEN De uitvoeringspraktijk van politie, justitie en gemeente op het terrein van openbare orde en veiligheid verandert sterk door de komst van nieuwe wet- en regelgeving. De rol en verantwoordelijkheden van de gemeente op het terrein van veiligheid nemen toe, zoals blijkt uit de aandacht voor toezicht en handhaving. De gemeente wil de wet- en regelgeving correct toepassen en uitvoeren.

► MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN Interbestuurlijk Programma

Gemeente Urk

• • •

•

Samen aan de slag voor het klimaat (opgave 1) Naar een vitaal platteland (opgave 4) Overkoepelende thema’s (opgave 10)

• • • • •

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

Goed schaken op twee borden: groei accommoderen én verbeteren (opgave 1) Het bestrijden van ondermijning (opgave 4) Versnellingen en intensiveringen in de duurzaamheidstransitie (opgave 5) Nederland Gasloos 2050 Klimaatadaptatie Omgevingsvisie Urk

23

► WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? Maatschappelijke effecten

Beleidsuitvoering

Looptijd

Fase (jaar 2022)

B/K

Voldoende en passende woningaanbod

1. Oranjewijk

2022-2024

Realisatie

B

2. Zeeheldenwijk (fase 1)

2022-2024

Realisatie

B

3. Huisvesting arbeidsmigranten

2022-2023

Initiatief

4. Bijdrage Urk in het kader extra 100.000 woningen (motie Koerhuis)

2022-2050

Initiatief

5. Visie herontwikkeling locatie Noorderzand

2022

Realisatie

B

6. Actualisatie woonvisie

2022

Afsluiting

B

7. Implementatie Nieuwe Omgevingswet

2022-2029

Voorbereiding

K

8. Warmtenet Zeeheldenwijk

2022-2024

Voorbereiding

B

9. Brandweerkazerne

2022-2023

Voorbereiding

B

10. Doorontwikkeling afvalinzamelingsysteem i.c.m. stabilisering afvalstoffenheffing 11. Herinrichting Singel

2022-2023

Realisatie

B

2022-2023

Voorbereiding

12. Uitbreiding begraafplaats 'De Vormt'

2022

Realisatie

13. Huisvestingsopgave wonen met zorg

2022-2023

Realisatie

B

14. Inclusieve samenleving 15. Verkeersinfrastructuur: domineesweg/randweg

2022 2022-2030

Afsluiting

B

16. Verbetering Openbaar Vervoer (2 haltevoorzieningen)

2022-2023

Voorbereiding

17. Herstructurering dorpsingang

2022-2023

Definitie

18. Michiel de Ruyter Allee

2022-2023

Realisatie

B

19. Reconstructie Urkerweg

2022-2023

Realisatie

B

20. Michiel de Ruyterbrug

2022-2023

Realisatie

B

21. Vaarduiker Oranjewijk, Zeeheldenwijk

2022-2023

Realisatie

B

22. Haveninrichting (visueel aantrekkelijk)

2022-2023

Voorbereiding

23. Sporthal Zeeheldenwijk

2022-2023

Ontwerp

B

24. Heroriëntatie accommodatiebeleid/-visie op gemeentelijke sportgebouwen

2022-2023

Voorbereiding

B

Leefbare, veilige en duurzame omgeving

Betere fysieke bereikbaarheid en doorstroming

Behouden Urker cultuur en bezienswaardigheden Passend sporten recreatiestimuleringsaanbod

Initiatief

B

► BELEIDSINDICATOREN Indicator Nieuwbouwwoningen

2020 12,9

Urk 2021 6,9

Huishoudelijk restafval (*2019)

186

170

Hernieuwbare elektriciteit (*2019)

32,5%

Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

0,50

Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,4

4,6 Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 CBS inwoners.

Diefstal uit woning

2,08

3,75 Het aantal diefstallen uit woningen.

Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners Verwijzingen Halt

8,3

6,2 Het aantal vernielingen en CBS beschadigingen in de openbare ruimte, per 1.000 inwoners. 11 Het aantal verwijzingen naar Halt, per Bureau Halt 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-18 jaar.

Jongeren met delict voor rechter (2019)

1%

Niet-sporters

33

56,1%

d.d. 26 oktober 2021 COMMISSIE 1

2022 7,0 150

NL 2020* Beschrijving 8,9 Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen. 161 De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg). 20,1% Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. 2,0 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

1% Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 49,3% Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.

Bron Urk CBS/Urk Rijkswaterstaat

CBS

CBS

Verwey Jonker

RIVM

24

1.5 URK VERBINDT Inhoud en doelstelling Kenmerkend voor Urk is de hoge mate van maatschappelijke participatie. Bestuur en organisatie, burgers, bedrijven en ketenpartners zoeken onderling verbinding en met elkaar. Iedereen levert zijn of haar bijdrage aan de slagkracht van de gemeente. Nieuwe mogelijkheden voor communicatie en voor het aanvragen van diensten en producten vraagt een digitale volwassenheid. De gemeente geeft antwoord: persoonlijk, via de telefoon of het internet. Bij de directe klantcontacten in de wijk of in het gemeentehuis geldt het l-loket principe. Een doorontwikkeling van de organisatie en lCT-middelen vindt plaats om een optimale dienstverlening te waarborgen. Gemeenten worden geconfronteerd met ‘een verandering van tijdperken’ in plaats van ‘een tijdperk van verandering’. Van een hiërarchische top-down samenleving gaan we naar een netwerkmaatschappij. Dit vraagt goed bestuur, toekomstbestendige organisatie en passend en gezamenlijk beleid met betreffende ketenpartners. Gemeente Urk werkt op tal van terreinen samen met andere gemeenten, provincies, bedrijven en maatschappelijke instellingen. Er wordt ingezet op een intensievere samenwerking met de regio. Samen met de buurgemeenten Dronten en Noordoostpolder zoekt Urk nadrukkelijk de samenwerking met provincie Flevoland en regio Zwolle.