Begroting 2022 d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD.pdf

64.346

* Provisie Grexleningen

31.026

* Starterslening bestaande gebied 13/007

1.740.880 49.459.387

In omslag te betrekken Renteomslag

67.922.256 B A/B

1,54%

Op basis van BBV voorschrift af te ronden binnen een marge van 0,5%. Het omslagpercentage valt dan binnen: 1,04% en 2,04%.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

49

2D

BEDRIJFSVOERING

Inleiding De bedrijfsvoering heeft als reikwijdte de gemeentelijke organisatie, niet alleen de ambtelijke organisatie, maar ook de bestuurlijke organisatie. De burger verwacht van de gemeente dat de gelden rechtmatig, doelmatig en doeltreffend besteed worden. Ook verwacht men dat de gemeente een betrouwbare partner en transparant is. Deze verwachtingen zijn tevens uitgangspunt voor de bedrijfsvoering en ondersteunen de uitvoering van de doelstellingen. Het welslagen van die doelstellingen is in belangrijke mate afhankelijk van de kwaliteit van de bedrijfsvoering.

Inkoop en aanbestedingen Rapportage inkoop In het verleden werd jaarlijks een inkoopjaarplan opgesteld. In dit inkoopjaarplan werd op hoofdlijnen terug gekeken op het voorgaande jaar en vooruitgekeken naar het komende jaar. In de toekomst willen we dit inkoopjaarplan vervangen door een rapportage over inkoop- en aanbestedingen binnen de gemeente Urk. In de rapportage worden onderwerpen uit het inkoop- en aanbestedingsbeleid behandeld, dit zijn met name de volgende speerpunten: - Integriteit en transparantie; - Duurzaamheid; - Social return on Investment (SROI); - En de kansen voor het lokale bedrijfsleven bij het meedingen naar Gemeentelijke opdrachten. Naast bovengenoemde onderwerpen willen we tevens gaan rapporteren over de gehouden aanbestedingen, het inkoopvolume, de leveranciers en het contract- en leveranciersmanagement. Lopende en komende (Europese) aanbestedingen In de afgelopen periode zijn er verschillende Europese aanbestedingsprocedures doorlopen. Binnen het Ruimtelijke Domein zijn dit bijvoorbeeld de aanbesteding voor het realiseren van een warmtenet in de Zeeheldenwijk en de aanbesteding voor de aanleg van grondverbetering en bouwrijpmaken in de Zeeheldenwijk. Binnen het Sociaal Domein zijn dit aanbesteding voor hulpmiddelen, lokale jeugdhulp en ondersteuning WMO.

Binnen bedrijfsvoering is een aanbestedingsprocedure doorlopen voor het leveren van ICT werkplek apparatuur. Rechtmatigheid Voor de tussenrapportage over 2022 wordt er een inkoopanalyse uitgevoerd op de gedane uitgaven in 2022 en voorgaande jaren, hierbij ligt de nadruk op het inhuren van extern personeel en ICT. De gemeente Urk maakt voor het inhuren van extern personeel in de meeste gevallen gebruik van www.flevolandhuurtin.nl. Samenwerking Nu Urk zich steeds verder ontwikkeld en uitbreidt, wordt gekeken hoe de inkoopfunctie voor de komende jaren eruit moet gaan zien. De gemeente is aangesloten bij het Regionaal Inkoop Overleg Flevoland (RIOF). Ook wordt er gekeken naar mogelijkheden tot samenwerking met de gemeente Dronten en Noordoostpolder met als doel de samenwerking in de regio te vergroten en krachten te bundelen. Circulair inkopen De circulaire economie is een systeem waarin secundaire grondstoffen hergebruikt worden tot hoogwaardige nieuwe producten waardoor er minder tot geen nieuwe grondstoffen gebruikt worden voor productie. Bij het productieproces, het gebruik en het hoogwaardig hergebruiken mag geen schade aan het milieu toegebracht worden. Samen met de provincie en andere gemeenten werkt de gemeente Urk aan dit onderwerp en onderzoeken we wat de ambities en mogelijkheden zijn.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

50

Rechtmatigheid Met rechtmatigheid wordt bedoeld het voldoen aan alle interne en externe wet- en regelgeving. De externe regelgeving omvat alle wet- en regelgeving van hogere overheidsorganen. De interne regelgeving betreft minimaal alle door de raad genomen besluiten. Dit zijn bijvoorbeeld separate raadsbesluiten, maar ook verordeningen en besluiten rondom jaarrekeningen, begrotingen, kadernota’s en tussenrapportages. De raad neemt via het normenkader kennis van alle voor de betreffende gemeente relevante wet- en regelgeving. Het normenkader fungeert daarmee als belangrijkste kader voor sturing door de raad op rechtmatigheid en voor de controle op rechtmatigheid door de accountant. Tenslotte wordt het normenkader door de raad vastgesteld. Vanaf begrotingsjaar 2022 vindt er een verandering plaats in de verantwoordelijkheden met betrekking tot de rechtmatigheid van de jaarrekening van gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Niet langer is het de accountant die vaststelt dat in lijn met wet- en regelgeving wordt gehandeld, maar is het college aan zet. Dit betekent dat de accountant vanaf 2022 de getrouwheid gaat toetsen van de "rechtmatigheidsverantwoording" van het college aan de raad. De rechtmatigheidsaudits zullen in 2022 planmatig en structureel worden uitgevoerd conform het interne controleplan dat voldoet aan de nieuwe regelgeving.

Doelmatigheid en doeltreffendheid Artikel 213a van de Gemeentewet verplicht het college tot het periodiek verrichten van onderzoek naar doelmatigheid en doeltreffendheid van het gevoerde bestuur. De werkwijze van deze onderzoeken is geregeld in de verordening 213a.

Personeel Vacatures Bij het ontstaan van een vacature onderzoeken we of de inrichting van functies kan worden herijkt. Mogelijkheden voor doorstroom of zijwaartse plaatsingen van onze eigen medewerkers maken daar onderdeel van uit. Zo blijven we ook voor ons eigen personeel een aantrekkelijke werkgever. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt hebben tot gevolg dat wij onze communicatie met de arbeidsmarkt continu blijven ontwikkelen. We zetten die media in die nodig zijn om de vereiste doelgroep te bereiken. Dat wordt regelmatig herijkt zodat dit blijft aansluiten bij de functie en de aan te spreken doelgroep. Voor bepaalde functies in een aantal vakgebieden blijft het lastig om de vereiste medewerkers aan te trekken. Dat geldt niet alleen voor de gemeente Urk, maar dat is een landelijk fenomeen. Dit heeft tot gevolg dat we wel in moeten huren. In een paar gevallen hebben we vacatures zodanig ingericht dat we daarvoor jongeren in de vorm van een traineeship hebben kunnen aantrekken. Ook de beeldvorming van Urk speelt een rol bij het moeilijk in kunnen vullen van vacatures. Tijdelijke inhuur De door ons college vastgestelde beslisboom waaraan de aanvraag voor tijdelijke inhuur van personeel wordt getoetst, blijft ook in 2022 uitgangspunt bij het al dan niet inhuren van tijdelijk personeel.

Als de inhuur past binnen het budget of als er dekking voor is, beslist de directeur/gemeentesecretaris daarover. Als er geen of onvoldoende dekking is, beslist ons college daarover. Ons college blijft uw raad informeren over de ontwikkelingen rondom de tijdelijke inhuur tijdens de reguliere planning en control instrumenten. Doorontwikkeling van de organisatie In 2021 is een start gemaakt met een zevental projecten vanuit het programma "Doorontwikkeling van de organisatie" om de basis op orde te brengen en de ambitie van de raad en nieuwe wettelijke taken aan te kunnen. Deze projecten zijn met veel enthousiasme en ambitie van start gegaan. De uitwerking van deze projecten is gestart in 2021 en heeft zijn doorlooptijd in het begrotingsjaar 2022 en verdere jaren.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

51

Arbeidsvoorwaardenakkoord De onderhandelingen over de cao gemeenten, die liep tot 1 januari 2021, zijn in februari 2021 gestaakt. Het streven van beide partijen was er op gericht om na de zomer van 2021 de onderhandelingen weer te starten. Bij het schrijven van deze tekst is er nog geen beweging merkbaar dat de onderhandelingen opnieuw worden gestart. Sterker nog, de bonden hebben de gemeentelijke werkgever een ultimatum gesteld. De ontwikkelingen in dit dossier worden nauwlettend gevolgd. De belangrijkste onderwerpen in het onderhandelingstraject zijn: de primaire loonsverhoging, toelagen en vergoedingen, verlof en werkprivébalans, duurzame inzetbaarheid, doorbetaling van het loon bij arbeidsongeschiktheid, werkzekerheid en werk en Corona. Trainees In de begroting zijn structurele middelen opgenomen voor het uitvoeren van een traineeprogramma. Dit is een succesvol programma waarmee we jonge schoolverlaters op Hbo- of Universitair niveau opleiden tot jonge taak volwassen professionals. Dit instrument wordt ook gebruikt om moeilijk in te vullen vacatures toch met behulp van een traineebureau uiteindelijk te kunnen invullen. De opgeleide trainees proberen we binnen de eigen organisatie een passende plaats te bieden. Arbeidsomstandigheden De Corona crisis heeft gevolgen gehad voor de bedrijfsvoering. De medewerkers hebben veel werkzaamheden vanuit huis moeten verrichten.

Dat is niet altijd gemakkelijk geweest en wij hebben onze waardering daarover regelmatig uitgesproken en geuit. Daar waar mogelijk heeft het management voorzien in de vereiste middelen, zodat medewerkers hun werkzaamheden konden blijven verrichten op een Arbo verantwoorde manier. Voor het begrotingsjaar 2022 is een visie ontwikkeld op het gebied van het hybride werken en de effecten daarvan op de bedrijfsvoering. In het begrotingsjaar 2022 kan uw raad voorstellen tegemoet zien wat dit betekent voor de inrichting van de kantoren. De commissie voor Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Milieu (VGWM) vervult een actieve rol binnen onze organisatie. Hierdoor blijft dit thema onder de aandacht van management en medewerkers. Deze commissie adviseert de bestuurder, de managers en ons college gevraagd en ongevraagd op het gebied van de arbeidsomstandigheden. In het begrotingsjaar 2022 worden de plannen van aanpak van de risico inventarisatie en evaluatie thuiswerken en COVID-19 verder uitgewerkt. Het IZA-bedrijfszorgpakket voorziet in een duidelijke behoefte. De inzet van dit instrument voorkomt verzuim of zorgt er voor dat medewerkers sneller aan het werk kunnen. Dit instrument past ook binnen het onderwerp duurzame inzetbaarheid en het strategisch personeelsplan. Bedrijfsarts De bedrijfsarts verrichtte één dagdeel in de vier weken op de locatie gemeentehuis van Urk zijn werkzaamheden.

Door de toename van het aantal langdurig zieken is dit opgeschaald naar één dagdeel in de twee weken. De verwachting is dat voor het begrotingsjaar 2022 het budget voor de ziektebegeleiding hoger zal moeten zijn dan we gewend zijn. De reden daarvoor is dat de bedrijfsarts meer wordt ingezet voor de ziektebegeleiding en re-integratie. Zijn inzet wordt door zowel ons college, de leidinggevenden en de medewerkers als positief ervaren. Door de corona maatregelen is de vereiste training voor de leidinggevenden in hun rol van casemanager verplaatst naar 2022. Duurzame inzetbaarheid Ons college heeft een regeling Generatiepact vastgesteld met een looptijd van 1 januari 2018 tot 1 januari 2023. Een tussenevaluatie laat zien dat dit v voor de werknemers een succesvolle regeling is. Hierdoor blijven zij langer, tot hun AOW-gerechtigde leeftijd, inzetbaar. Zij dragen hun kennis en ervaring over aan de nieuw in dienst tredende medewerker. De gemiddelde leeftijd van de medewerkers is met drie jaar verlaagd, van 50,3 jaar naar 47,3 jaar. Voor de organisatie is het een uitdaging, om de vrijvallende formatie in te vullen met de juiste nieuwe collega's. En dat in een overspannen arbeidsmarkt. Er is in de voorziening nog financiële ruimte om deze regeling met drie jaar te verlengen. Ons college wil hierover pas een besluit nemen als ook alternatieven voor zo'n zijn onderzocht.

De onderhandelaars voor de cao gemeenten hebben het onderwerp duurzame inzetbaarheid nadrukkelijk op de agenda geplaatst. De verwachting is dat daarover in het begrotingsjaar 2022 duidelijkheid komt. Ons college neemt daarom pas in 2022 een besluit over het te voeren beleid rondom dit thema en betrekt daarbij in ieder geval de overweging om de regeling Generatiepact al dan niet te verlengen met drie jaar. Het doel van dit thema is de medewerker gedurende de hele loopbaan optimaal in te zetten voor werkzaamheden die passen bij deze medewerker.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

52

Ziekteverzuim Het ziekteverzuimcijfer binnen de gemeente Urk is gestegen naar 4,94%. Dat ligt nog steeds onder het gemiddelde van gemeenten van onze omvang, maar het is een cijfer dat wij niet gewend zijn. Voor 2022 proberen we in overleg met de bedrijfsarts, de managers, de medewerkers zelf en P&O en met de inzet van verschillende interventies het ziekteverzuimcijfer terug te dringen tot een percentage dat we wel gewend zijn. Dat kan alleen als de medewerkers het vertrouwen van zowel bestuur als leidinggevenden blijven houden. Ook is het belangrijk dat de managers als casemanager alle beschikbare instrumenten blijven inzetten in de ziektebegeleiding van medewerkers. Medewerkersonderzoek (MO) De resultaten van het medewerkersonderzoek zijn gepresenteerd aan het management, de Ondernemingsraad en ons college. De resultaten over 2021 wijken niet veel af van de resultaten van 2018. Wat wel opvalt is dat de werkdrukbeleving is toegenomen. Hiervoor wordt in het begrotingsjaar 2022 een verdiepingsonderzoek gehouden, dat meer inzicht geeft in de mogelijke oorzaken van deze beleving. Op basis van de resultaten van dat verdiepings-onderzoek wordt een plan van aanpak gemaakt op welke manier deze werkdrukbeleving kan worden opgelost. Wat ook opvalt is dat bepaalde aspecten rondom ongewenst gedrag zich nog steeds blijven voordoen.

Ook daarvoor wordt in 2022 een plan van aanpak ontwikkeld, vooral ook omdat het onderzoek van TNO voor dit onderwerp als gevolg van de corona crisis niet door kon gaan. De Ondernemingsraad is nauw betrokken bij deze beide onderwerpen. Organisatieonderzoeken Urk groeit erg hard. Binnen het Sociaal Domein wordt daarom met behulp van Stimulanz onderzocht wat de vereiste formatie is gelet op de beschikbare werklast. Deze groei van Urk heeft ook gevolgen voor het beheer en onderhoud van de bestaande gebieden. Ook heeft deze groei gevolgen voor de ontwikkelingsgebieden. Daarom is een extern bureau gevraagd onderzoek te doen naar de vereiste kwalitatieve en kwantitatieve formatie binnen het Ruimtelijk Domein, met name binnen de teams ruimtelijke ontwikkeling en grondzaken. Dat heeft te maken met de werklast voor de beheer- en onderhoudstaken, maar zeker ook met de ontwikkelingsplannen, grondexploitaties en de ambities van het bestuur. De verwachting is dat de resultaten van dit onderzoek eind 2021 bekend zijn, zodat uw raad daarvoor in 2022 voorstellen kan verwachten. Hybride werken Hybride werken en de effecten daarvan voor het inrichten van de kantoorwerkplekken zal in 2022en daarna constant aandacht nodig hebben. Een werkgroep richt zich op het ontwikkelen van een visie op het hybride werken met de daarvoor vereiste regelingen en (bruikleen)overeenkomsten.

Een andere werkgroep richt zich op de effecten daarvoor voor het inrichten van de kantoorwerkplekken. Medewerkers die thuiswerken moeten de beschikking krijgen over een arboproof thuiswerkplek. Als dat nodig is kan uw raad hiervoor in het begrotingsjaar 2022 voorstellen tegemoet zien.

rekening 2020

begroting 2021

begroting 2022

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

Ambtelijke organisatie College van B & W Gemeenteraad Griffie Rekenkamer

9.884.085

10.914.634

12.879.593

13.259.342

13.647.908

14.045.477

502.981 281.333 107.296 0

497.351 280.663 104.057 12.000

573.887 290.161 109.974 12.000

583.069 294.804 111.734 12.000

592.398 299.520 113.521 12.000

601.877 304.313 115.338 12.000

Totaal

10.775.695

11.808.705

13.865.615

14.260.948

14.665.348

15.079.004

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

53

Overzicht kosten inhuur derden

rekening 2020

begroting 2021

begroting 2022

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

3.445.640

3.304.884

2.471.340

1.900.000

1.500.000

1.500.000

Vervanging / keuze Extra capaciteit / specialisatie

108.295 1.610.730 1.557.611

110.027 1.051.587 1.945.523

131.788 476.497 1.863.055

134.000 480.000 1.286.000

135.000 480.000 885.000

136.000 479.000 885.000

Totaal

3.276.636

3.107.137

2.471.340

1.900.000

1.500.000

1.500.000

169.004

197.747

0

0

0

0

Kosten (verwachte) inhuur Dekkingsmiddelen Inhuur budget derden

Per saldo budget inhuur derden

Overige personeelsgegevens rekening

begroting

begroting

begroting

begroting

begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Loonsom (x € 1.000) Formatieplaatsen

9.884

10.915

12.880

13.259

13.648

14.045

vastgesteld

146,77

163,15

163,15

165,35

167,55

169,75

vacatures

15,37 131,40

19,63 143,52

11,63 151,52

12,83 152,52

14,03 153,52

15,23 154,52

90%

88%

93%

92%

92%

91%

mannen

51,55%

51,88%

50,00%

50,00%

50,00%

50,00%

vrouwen

48,45%

48,13%

50,00%

50,00%

50,00%

50,00%

fulltime

80,99%

81,49%

46,67%

46,67%

46,67%

46,67%

parttime

19,01%

18,51%

53,33%

53,33%

53,33%

53,33%

ingevuld ingevuld (%)

Geslacht

Dienstverband

Leeftijdsindeling

< 24 jaar

3,73%

2,50%

2,22%

1,67%

0,56%

0,56%

25 - 34 jaar

13,66%

11,25%

14,44%

13,89%

13,89%

11,11%

34 - 44 jaar

19,25%

16,88%

18,89%

18,33%

18,33%

16,67%

45 - 54 jaar

28,57%

28,75%

24,44%

23,89%

23,89%

25,56%

55 - 60 jaar

18,01%

18,13%

17,78%

17,22%

17,22%

17,22%

60 jaar en ouder

16,77%

22,50%

22,22%

25,00%

26,11%

28,89%

4,10%

4,10%

4,14%

4,14%

4,14%

4,14%

Ziekteverzuim (excl. zwangerschaps-

mannen

2,97%

2,64%

2,67%

2,67%

2,67%

2,67%

en bevallingsverlof)

vrouwen

1,13%

1,46%

1,47%

1,47%

1,47%

1,47%

Salarisschalen

1 tot en met 6

33,33%

35,00%

30,56%

30,56%

30,56%

30,56%

7 tot en met 8

23,46%

24,38%

24,44%

24,44%

24,44%

24,44%

9 tot en met 10a

28,40%

27,50%

27,78%

26,11%

26,11%

26,11%

11 tot en met 12

12,96%

10,63%

15,00%

15,00%

15,00%

15,00%

13 en hoger

1,85%

2,50%

2,22%

3,89%

3,89%

3,89%

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

54

VERBONDEN PARTIJEN

2E

Inleiding De paragraaf verbonden partijen geeft inzicht in de relaties van de gemeente Urk in de samenwerkingsverbanden c.q. rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en financiële belangen zijn gemoeid. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan dat de gemeente zeggenschap heeft bijvoorbeeld doordat een wethouder, raadslid of ambtenaar zitting heeft in het bestuur of namens de gemeente stemrecht heeft. Het financiële belang is het bedrag dat ter beschikking is gesteld en dat niet verhaalbaar is of waarvoor aansprakelijkheid bestaat, indien de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Een verbonden partij kan een deelneming zijn in de zin van artikel 2:379 BW, dat wil zeggen een participatie in een kapitaalvennootschap, maar het kan ook een deelneming in een vereniging, stichting, gemeenschappelijke regeling of andere publiek- en privaatrechtelijke rechtsvormen betreffen. De keuze voor een specifieke rechtsvorm is onder andere afhankelijk van het te bereiken doel. Bovenstaande definitie betekent ook dat er relaties met derde partijen kunnen zijn die niet onder de verbonden partijen vallen. Het gaat dan om relaties waarbij alleen sprake is van of een financieel of een bestuurlijk belang. Er zijn ook derde partijen waarin de gemeente uitsluitend en alleen een financieel belang heeft. Deze relaties behoren niet tot de verbonden partijen.

Gezien het belang van de verbonden partijen in de realisatie van de doelstellingen van de gemeente is het noodzakelijk inzicht te geven in deze partijen. In deze paragraaf wordt allereerst enige informatie verstrekt per verbonden partij. Daarnaast is er een overzicht van de verbonden partijen opgenomen waarin onder meer de financiële belangen en risico´s worden weergegeven.

Informatie per verbonden partij NV Rova Holding ROVA is door een aantal gemeenten opgericht met als doel een optimale invulling van de afvalzorgplicht van de bij haar aangesloten gemeenten. Statutair is bepaald dat aandelen uitsluitend in handen kunnen zijn van overheden met een zorgtaak op het gebied van huishoudelijk afval. De deelnemende gemeenten blijven daarbij volledig autonoom. Zij stellen ieder afzonderlijk hun gemeentelijk beleid en de tarieven voor de burger vast. De gemeente Urk is per 1 januari 2001 tot de ROVA toegetreden en heeft haar zorgtaken op het gebied van de afvalverwijdering aan de ROVA overgedragen. De organisatie van de dienstverlening van ROVA is verdeeld over een groep werkmaatschappijen die allen dochter zijn van NV ROVA Holding. De dochtermaatschappijen richten zich op samenhangende product-marktcombinaties. Eind 2012 zijn de aandelen van NV Rova Bedrijven verkocht.

NV Rova Holding

NV Rova Gemeente

NV Rova Afvalverwerking

NV Rova Activa Beheer

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

Rova Regie BV

55

NV Huisvuilcentrale Noord Holland HVC is een afvalnutsbedrijf dat eigendom is van 48 gemeenten en zes waterschappen, vooral in NoordHolland, Zuid-Holland en Flevoland. Sinds de oprichting in de jaren negentig streeft HVC er naar te groeien van afvalverbrander naar regisseur van de afvalketen in haar verzorgingsgebied. Het bedrijf tekent voor inzameling van afval, logistiek, recycling en compostering, verbranding en de levering van energie en warmte. De gemeente Urk is in 1996 tot de HVC toegetreden. NV Vitens Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland en levert drinkwater aan 31% van de Nederlandse huishoudens in de provincies Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht, Overijssel en een aantal gemeenten in Drenthe en Noord-Holland. Vitens is een publiek bedrijf. De aandelen van de NV zijn (in)direct in handen van provinciale en gemeentelijke overheden. Vitens is in 2002 ontstaan door fusie van de drinkwaterbedrijven Nuon Water, Waterbedrijf Gelderland en Waterleiding Maatschappij Overijssel. In 2006 is Vitens verder gefuseerd met Hydron Flevoland en Hydron Midden-Nederland. Inmiddels zijn de preferente aandelen verkocht, tot welk bedrag aan de NV een achtergestelde lening is verstrekt. Van de opbrengst is een beklemde reserve gevormd ad € 1.065.600. Jaarlijks valt het aflossingsbedrag van de lening op de reserve vrij en komt ten gunste van de exploitatie.

Wegens de tijdelijkheid (15 jaar) wordt de toevoeging aan de exploitatie jaarlijks afgebouwd ten gunste van de algemene reserve. NV Wadinko Op 29 mei 2006 heeft er een juridische fusie plaatsgevonden tussen de vennootschappen Wmo Beheer N.V. en Wadinko Beheer B.V. met terugwerkende kracht naar 1 januari 2006. De nieuwe naam van de vennootschap is Wadinko NV. De aandelen van de onderneming zijn in handen van de provincie Overijssel en 24 gemeenten. De vennootschap is een participatiemaatschappij met de doelstelling het stimuleren van gezonde bedrijvigheid en daarmee de werkgelegenheid in het werkgebied van haar aandeelhouders. NV Bank Nederlandse Gemeenten De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), opgericht in 1914 en gevestigd in Den Haag, is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Klanten van de BNG zijn overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en nut. De BNG biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering en elektronisch bankieren. BNG Bank heeft over 2018 een nettowinst behaald van € 163 miljoen (2017: € 318 miljoen).

Technofonds Flevoland BV In 2009 is de gemeente Urk als aandeelhouder toegereden tot Technofonds Flevoland BV. Naast de gemeente Urk (1%) zijn de gemeenten Almere (20%), Lelystad (10%), Dronten (3%) en Noordoostpolder (4%) aandeelhouder. In totaal nemen de Flevolandse gemeenten 38% deel in vennootschap. De overige 62% van de aandelen zijn in handen van Ontwikkelingsmaatschappij Flevoland BV, waarvan provincie Flevoland 100 % aandeelhouder van is. Technofonds Flevoland BV heeft als doelstelling het verstrekken van risicodragend kapitaal in de vorm van leningen en aandelenkapitaal aan startende en doorstartende technologische gerichte ondernemingen binnen Flevoland, die vanwege hun status moeilijkheden ondervinden bij het realiseren van de financiering van hun initiatief.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

56

Port of Urk BV De Port of Urk BV is per 20 april 2017 opgericht. De BV richt zich op het beheren, ontwikkelen en exploiteren van een deel van de buitendijkse haven met bijbehorend terrein en verricht verder al hetgeen met vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. Port of Urk BV neemt 1/9 deel in de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland B.V. (in oprichting). MSNF B.V. draagt zorg voor beheer, onderhoud, herstel dan wel vernieuwing voor het in stand houden op het niveau van bij de aanleg (waartoe tevens de benodigde toekomstige vervangingsinvesteringen worden gerekend) ten aanzien van: golfbreker en buitendijkse ontsluitingsweg uitgeefbaar terrein en bootliftsteigers de vaargeul en havenkom. GR Veiligheidsregio Flevoland De Veiligheidsregio Flevoland is een samenwerkingsverband van alle gemeenten in Flevoland, Politie Flevoland, Brandweer Flevoland en de GHOR Flevoland (GGD).

Organogram

De veiligheidsregio heeft tot doel de veiligheid van haar inwoners tijdens rampen en crisissen te vergroten. Door eenduidige bestuurlijke aansturing en door adequate planning wordt de samenwerking tussen brandweer, gemeenten, Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) en politie zowel tijdens de voorbereiding als bij de uitvoering verbeterd. De veiligheidsregio is namens de deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor de taken op gebied van: - Brandweerzorg, - Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen ongevallen en rampen; - Rampenbestrijding en crisisbeheersing; - Beheer van de gemeenschappelijke meldkamer. GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland is een samenwerkingsverband van alle gemeenten in Flevoland, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) en de GHOR Flevoland (GGD). De gezondheidsdienst heeft tot doel het bewerkstelligen van een doelmatig en effectief georganiseerde en gecoördineerde uitvoering van de zorg voor openbare gezondheidszorg. GR IJsselmeergroep Het werkvoorzieningsschap draagt zorg voor aangepaste werkgelegenheid voor personen met medische- of sociale beperkingen. De GR heeft een werkmaatschappij waar de feitelijke uitvoering van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) is ondergebracht: Concern voor Werk NV. In 2008 is op landelijk niveau besloten tot een modernisering van de WSW.

Als gevolg daarvan is de gemeente ingaande 2009 volledig financieel verantwoordelijk voor de WSW. Om toekomstige risico´s af te dekken is een reserve WSW gevormd.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

57

GR Regionaal Historisch Centrum Het Flevolands Archief Per 1 juli 2017 is de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Land Erfgoedcentrum gewijzigd in Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Historisch Centrum Het Flevolands Archief. Het Flevolands Archief beheert de overgebrachte archieven van de gemeenten Dronten, Lelystad, Urk en Zeewolde, het waterschap Zuiderzeeland en de provincie Flevoland. De GR NLE is aangepast vanwege een splitsing tussen Batavialand en het Flevolands Archief. Deze aanpassing was nodig vanwege de uittreding van twee stichtingen (Nieuw Land en het Bevolkingsonderzoek in de drooggelegde Zuiderzeepolders) en de toetreding van de provincie Flevoland als deelnemer. Het Flevolands Archief houdt zich voortaan alleen bezig met de archiefwettelijke taken. De overige activiteiten en bijbehorende activa en passiva zijn afgestoten. GR Omgevingsdienst De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek is per 1 mei 2012 opgericht en op 1 januari 2013 operationeel. Het jaar 2012 is door het algemeen en dagelijks bestuur en de directeur van de omgevingsdienst gebruikt om kwartier te maken. Deelnemers van de GR zijn provincie Flevoland en Noord-Holland en de gemeenten Almere, Zeewolde, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk, Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden, Weesp en Wijdemeren.

GR richt zich op de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken in het omgevingsrecht. Hierdoor wordt het mogelijk de taken op het beleidsterrein milieu efficiënter en effectiever uit te voeren. Door het samenbrengen van kennis, kwaliteit en capaciteit van de deelnemende gemeenten en de provincie, ontstaat een robuuste en toekomstvaste organisatie. Op termijn leidt het onderbrengen van taken in een Omgevingsdienst tot kostenreductie voor alle aangesloten partijen. De bedoeling is dat er met ingang van 2018 zal worden gewerkt aan de hand van een productcatalogus. Jaarlijks geeft elke deelnemende gemeente een inschatting van de aantallen uren per in de productcatalogus genoemde dienst die zij zal afnemen. De som van het aantal uren vermenigvuldigd met het vastgestelde uurtarief vormt de basis voor het door de gemeente te betalen jaarbedrag. Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland De zes gemeenten in de provincie Flevoland werken sinds 2011 samen aan de transities en transformatie in het sociaal domein. Bij aanvang van de decentralisaties is er gekozen om de samenwerking te formaliseren in de vorm van de Centrumregeling ‘Sociaal Domein Flevoland’. De centrumregeling geeft vorm aan de samenwerking rondom jeugd en Wmo in Flevoland en streeft daarbij naar kwaliteit, borging van continuïteit, solidariteit en verhoging van de efficiency.

De gemeente Almere is aangewezen als centrumgemeente, waarbinnen de taken zijn ondergebracht in de Aankoopcentrale Regio Flevoland. De aankoopcentrale richt zich op de inkoop en subsidiëring van specialistische jeugdhulp. Daarbij is het doel dat de inkoop en sturing op de uitvoering van zodanige kwaliteit is dat inkoopvoordelen en beleidsdoelen gehaald worden, efficiencywinst wordt gerealiseerd en de administratieve lastendruk van aanbieders wordt beperkt. Stichting FlevoMeer Bibliotheek De stichting heeft als doelstelling het bieden van een voorziening waar boeken en andere informatiedragers kunnen worden geleend voor ontwikkeling of ontspanning. Speerpunten zijn verbetering van de digitale infrastructuur en kenniscentrumprojecten en professionalisering van basisbibliotheken. Overzicht van de verbonden partijen Het onderstaand overzicht is een nieuw element in deze paragraaf. Door deze toevoeging is geprobeerd om op ordentelijke wijze het inzicht van financiële gegevens en de eventuele aan vastklevende risico´s van de betreffende verbonden partij weer te geven. Er is in het overzicht uitgegaan van de werkelijke cijfers over 2019/2020 en begroting 2020-2021 die bij het samenstellen van deze verantwoording beschikbaar zijn.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

58

Verbonden partij

ROVA Holding

Huisvuilcentrale Noord Holland NV

Rechtsvorm

NV

Belang

11,096% (B) 1,871% (totaal) 0,789% (A) 0,695% (totaal) 0,28%

1,47%

Soort belang

Gewone aandelen (B)

Gewone aandelen

Gewone aandelen (A)

Vitens NV Gewone aandelen

NV

Resultaat 2018 e.v. € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € 5,1 mln. (2020 € 15,2 mln. (2020) € 5,7 mln. (2019) € 10,1 mln. (2019) 5,8 mln. (2018) € 13,3 mln. (2018) Eigen Vermogen € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) eind 2018 e.v. € 38,9 mln. (2020) € 142 mln. (2020) € 38,2 mln. (2019) € 127 mln. (2019) € 36,7 mln. (2018) € 117 mln. (2018) Vreemd Vermogen € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) eind 2018 e.v. € 53,3 (2020) € 850 m;n. (2020) € 51,4 mln. (2019) € 870 mln. (2019) € 30 mln. (2018) € 856 mln. (2018) Dividend € 40.000 (2021) € n.n.b. (2021) € 40.000 (2020) € nihil (2020) € 76.219 (2019) € nihil (2019) € 92.000 (2018) € nihil (2018) Verplichte Nee, de aandeelhouder van Ja, de aandeelhouders van afdekking van het een NV is niet aansprakelijk de NV zijn gezamenlijk tekort voor de schulden van de NV aansprakelijk voor de ontstane tekorten.

€ n.n.b. (2021) € -3 mln. (2020) € 2 mln. (2019) € 1,5 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € 65 mln. (2020) € 69 mln. (2019) € 68 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € 6 mln. (2020) € 1 mln. (2019) € 1,5 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € nihil (2020) € 17.500 (2019) € 17.500 (2018) Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV

Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal

Aandelenkapitaal van € 9.652; 3.861 aandelen à € 2,50.

Risico´s afgedekt door andere partners

€ n.n.b. (2021) € 23,9 mln. (2020) € 11,1 mln. (2019) € 13 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € 557 mln. (2020) € 533 mln. (2019) € 533 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € 1.340 (2020) € 1.293 mln. (2019) € 889 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € nihil (2020) € nihil (2019) € 14.594 (2018) Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV Aandelenkapitaal van Aandelenkapitaal van Aandelenkapitaal € 18.152 160 aandelen B á € 1.044; 23 aandelen A á € van € 162.150; € 113,45. 45,45. Garantiestelling van 16.215 aandelen à € 211.050 per aandeel. € 10.

Wadinko

Geen, met uitzondering van De garantiestelling jegens het door partijen verstrekte financiers is op grond van aandelenkapitaal de ballotageovereenkomst hoofdelijk, met onderlinge verrekening op basis van het aantal aandelen

Geen, met Geen, met uitzondering uitzondering van het van het door partijen door partijen verstrekte verstrekte aandelenkapitaal aandelenkapitaal

Overige risico's bij Voor de uit te voeren In de gemeentebegroting en In de begroting en faillissement prestaties moet een andere verder is rekening verder is rekening leverancier worden gezocht. gehouden een gehouden met een In de begroting e.v. jaren is garantiestellingsprovisie van jaarlijkse rekening gehouden met een € 40.390. winstuitkering van jaarlijkse winstuitkering van € 46.238. € 40.000

In de gemeentebegroting ev jaren is rekening gehouden met een jaarlijkse winstuitkering van € 17.500

Monitoring van risico´s

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening. Beoordeling van het nakomen van de prestaties

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

59

Verbonden partij

Bank Nederlandse Gemeenten

Technofonds Flevoland

Veiligheidsregio Flevoland

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland

Rechtsvorm

NV

BV

GR

GR

Belang

0,00%

1,01%

n.v.t.

n.v.t.

Soort belang

Gewone aandelen

Gewone aandelen

n.v.t.

n.v.t.

Resultaat 2018 e.v. € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € € n.n.b. (2021) € 221 mln. (2020) € -731K (2020) 1,579 mln. (2020) € n.n.b. (2020) € 163 mln. (2019) € -1,8 mln. (2019) € 39 K. (2019) € 995 K. (2019) € 318 mln. (2018) € -1,7 mln. (2018) € 653 K (2018) € -203 K (2018) Eigen Vermogen € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) eind 2018 e.v. € 4.4 mld.(2020) € 4,4 mln. (2020) € 10,8 mln. (2020) € 7 mln. (2020) € 4.2 mld. (2019) € 5,2 mln. (2019) € 9,8 mln. (2019) € 7 mln. (2019) € 4.2 mld. (2018) € 12,6 mln. (2018) € 9,3 mln. (2018) € 6 mln. (2018) Vreemd Vermogen € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) eind 2018 e.v. € 156 mld.(2020) € 26K (2020) € 7,2 mln. (2020) € 7 mln. (2020) € 145.mld. (2019) € 54K (2019) € 7,7 mln. (2019) € 3 mln. (2019) € 133 mld. (2018) € 157 K (2018) € 2,1 mln. (2018) € 6,3 mln. (2018) Dividend € n.n.b (2021) n.v.t. n.v.t. n.v.t. € 6.988 (2020) € 4.904 (2019) € 11.004 (2018) Verplichte Nee, de aandeelhouder van Nee, de aandeelhouder van Ja, de deelnemers in Ja, de deelnemers in afdekking van het een NV is niet aansprakelijk een BV is niet aansprakelijk een GR zijn een GR zijn gezamenlijk tekort voor de schulden van de NV voor de schulden van de BV gezamenlijk aansprakelijk voor de aansprakelijk voor ontstane tekorten. de ontstane tekorten.

Verstrekte Aandelenkapitaal van € Aandelenkapitaal van € Bekostiging via Bekostiging via jaarlijkse garanties en 9.652; 3.861 aandelen á € 100.285; 221 aandelen á € jaarlijkse bijdrage; bijdrage; geldleningen en 2,50. 453,78 € 704.841 (2018), € 354.724 (2018), aandelenkapitaal € 807.149 (2019), € 389.724 (2019), € 849.799 (2020), € 409.724 (2020), € 923.097 (2021), € 460.724 (2021), € 941.182 (2022), € 486.893 (2022) € 959.268 (2023 e.v) Risico´s afgedekt Geen, met uitzondering van Geen, met uitzondering van Andere gemeenten Andere gemeenten door andere het door partijen verstrekte het door partijen verstrekte nemen naar nemen naar partners aandelenkapitaal aandelenkapitaal evenredigheid deel evenredigheid deel Overige risico's bij In de gemeente-begroting In de gemeente-begroting Gemeenten moeten Gemeenten moeten het faillissement 2022 ev jaren is rekening 2022 e.v. jaren wordt geen het tekort aanvullen. tekort aanvullen gehouden met een jaarlijkse rekening gehouden met Toerekening cf. art. winstuitkering van € 4.538. geen jaarlijkse 36 GR winstuitkering. Monitoring van n.v.t. Beoordeling van de Beoordeling van de Beoordeling van de risico´s begroting en de begroting en de begroting en de jaarrekening jaarrekening jaarrekening

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

60

Verbonden partij

Werkvoorzieningschap Port of Urk IJsselmeergroep Concern voor Werk

Flevolands Archief Omgevingsdienst (voorheen Flevoland & Gooi- en Erfgoedcentrum Vechtstreek (OFGV) Nieuw Land

Rechtsvorm

GR

BV

GR

GR

Belang

14,13%

100%

n.v.t.

2,17%

Soort belang

Participaties

Gewone aandelen

n.v.t.

n.v.t.

Resultaat 2018 e.v. € n.n.b. (2021) € 577K (2020) € -226 K. (2019) € 538 K (2018) Eigen Vermogen € n.n.b. (2021) eind 2018 e.v. € 4 mln. (2020) € 3,5 mln. (2019) € 3,7 mln. (2018) Vreemd Vermogen € n.n.b. (2021) eind 2018 e.v. € 2,6 mln.(2020) € 3,0 mln. (2019) € 3,4 mln. (2018) Dividend n.v.t.

€ n.n.b. (2021) € n.n.b. (2020) € -44 K. (2019) € -24 K (2018) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2020) € 17 K. (2019) € 33 K (2018) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2020) € 38 K. (2019) € 33 K (2018) n.v.t.

€ n.n.b. (2021) € n.n.b. (2020) € 485 K. (2019) € 524 K (2018) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2020) € 873 K. (2019) € 607 K (2018) € n.n.b. (2021) € n.n.b. (2020) € 112 K. (2019) € 317 K (2018) n.v.t.

€ n.n.b. (2021) € 555K (2020) € 640K (2019) € 194 K (2018) € n.n.b. (2021) € 1,3 mln. (2020) € 1,5 mln. (2019) € 1,4 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € 5,1 mln. (2020) € 5,3 mln. (2019) € 4,4 mln. (2018) n.v.t.

Verplichte afdekking van het tekort

Ja, de deelnemers in een GR zijn gezamenlijk aansprakelijk voor de ontstane tekorten.

Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal

Garantiestelling van € 693.900 voor nieuwbouw kwekerij. Bekostiging via jaarlijkse bijdrage. € 1.762.145 (2018), € 1.681.259 (2019), € 1.620.728 (2020), € 1.676.695 (2021), € 1.674.882 (2022) Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel

Nee, de aandeelhouder van Ja, de deelnemers in Ja, de deelnemers in een BV is niet aansprakelijk een GR zijn een GR zijn gezamenlijk voor de schulden van de BV gezamenlijk aansprakelijk voor de aansprakelijk voor ontstane tekorten. de ontstane tekorten. Aandelenkapitaal van Bekostiging via Bekostiging via jaarlijkse € 100.000; jaarlijkse bijdrage; bijdrage; 100.000 aandelen á € 1. € 43.998 (2018), € 219.224 (2018), € 44.488 (2019), € 219.224 (2019), € 45.156 (2020), € 269.315 (2020), € 46.059 (2021), € 353.657 (2021), € 46.059 (2022 e.v.) € 374.073 (2022)

Risico´s afgedekt door andere partners Overige risico's bij Gemeenten moeten het faillissement tekort aanvullen

Geen, met uitzondering van Andere gemeenten het door partijen verstrekte nemen naar aandelenkapitaal evenredigheid deel In de gemeentebegroting Gemeenten moeten 2020 ev jaren wordt geen het tekort aanvullen rekening gehouden met een jaarlijkse winstuitkering.

Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel Gemeenten moeten het tekort aanvullen

Monitoring van risico´s

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

61

Verbonden partij

Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland

Stichting FlevoMeer Bibliotheek

Rechtsvorm

Centrumregeling

Stichting

Belang

n.v.t.

n.v.t.

Soort belang

n.v.t.

n.v.t.

Resultaat 2018 e.v.

n.v.t.

€ n.n.b. (2021) € 202K (2020) € 379K. (2019) € 86 K (2018) € n.n.b. (2021) € 1,8 mln. (2020) € 1,6 mln. (2019) € 1,2 mln. (2018) € n.n.b. (2021) € 2,8 mln. (2020) € 3,3 mln. (2019) € 3,3 mln. (2018) n.v.t.

Eigen Vermogen eind 2018 e.v. n.v.t.

Vreemd Vermogen eind 2018 e.v.

n.v.t.

Dividend

n.v.t.

Verplichte afdekking van het tekort

Ja, de deelnemers dragen elk de kosten voor n.v.t. de hulp aan de eigen cliënten.

Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal

Bekostiging via jaarlijkse bijdrage; € 2.616.126 (2018), € 2.376.000 (2019), € 2.447.000 (2020), € 2.318.274 (2021), € 2.418.000 (2022 onder voorbehoud)

Bekostiging via jaarlijkse bijdrage; € 352.635 (2018), € 367.170 (2019), € 378.014 (2020), € 398.610 (2021), € 416.223 (2022)

Risico´s afgedekt door andere Het totale budget mag niet worden partners overschreden. Er zijn afspraken t.a.v. solidariteit

Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel

Overige risico's bij faillissement

Gemeenten moeten het tekort aanvullen

n.v.t.

Monitoring van risico´s

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

62

GRONDBELEID

2F

Inleiding Het grondbeleid heeft invloed op en samenhang met, de realisatie van programma's, zoals op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische zaken. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. Het gaat in het grondbeleid om grote belangen en grote hoeveelheden geld. De resultaten op grondexploitaties en de financiële risico's zijn van groot belang voor de algemene financiële positie van de gemeente. De Commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna BBV) heeft in 2019 een nieuwe notitie grondbeleid gepubliceerd. Deze notitie is een samenvoeging en actualisering van de vier eerder notities over grondexploitatie, faciliterend grondbeleid, nadere uitleg tussentijds winst nemen en verwerken onderhandenwerk grondexploitatie. De notitie is met ingang van 2019 van toepassing. Door invoering van de vennootschapsbelasting voor overheden op 1 januari 2016 (zie verder hieronder) is het wenselijk om de rekenrente ten aanzien van de grondexploitaties gelijk te stellen aan de geldende fiscale rente. Volgens de laatste berekening is de rekenrente verlaagd van 1.4% naar 1.2 %. Met deze rente wordt nu gerekend in de grondexploitaties. Ten slotte is het volgens de geldende regels uit het BBV verplicht om jaarlijks winst te nemen volgens de POC-methode (percentage off completion methode).

In de jaarrekening 2017 is hier voor het eerst invulling aan gegeven. De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 7 mei 2020 de ‘Nota Grondbeleid 2020-2024 vastgesteld. De gemeente Urk kiest voor situationeel grondbeleid met een actieve basis. Door een actieve grondpolitiek kan de gemeente Urk sterke invloed uitvoeren op de betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van nieuwe woningen op Urk. Een belangrijk doel voor de gemeente in haar grondbeleid is het hebben van maximale sturing en regie op ontwikkelingen die voor de gemeente van belang zijn, zoals het hebben van voldoende woningen en bedrijfsgronden. Een actieve grondpolitiek, zeker voor de uitleggebieden, ligt dan voor de hand. Dat betekent echter niet dat deze keuze in beton is gegoten. Faciliterende grondpolitiek wordt bij voorbaat niet uitgesloten, zeker niet bij “binnenstedelijke” (her)ontwikkelingen. → Het taakveld grondexploitatie In het kader van de BBV is er sprake van een programmabegroting en een productenraming. Voor het taakveld Grondexploitatie zijn het programma’s ‘Urk woont’ en ‘Urk leeft’ en het product 30107 ‘Bouwgrondexploitatie’ van belang. Hierin worden de specifieke werkzaamheden van de grondexploitatie geadministreerd en wordt over deze zaken het financieel beheer gevoerd. Het taakveld grondexploitatie verzorgt de financiële kant van de ruimtelijke ordening.

Dit is in essentie gericht op de tijdige productie en levering van bouwrijpe grond met als doel de bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken, c.q. te faciliteren. Hierbij wordt gestreefd naar het meest gunstige exploitatieresultaat en borging van de noodzakelijke gemeenschappelijke publieke kwaliteit. Het taakveld grondexploitatie heeft verder als taak de beschikking te hebben over het benodigde grondbeleidsinstrumentarium met als belangrijke randvoorwaarde dat er verantwoord wordt omgegaan met de risico’s die samenhangen met de exploitatie van gronden. Sinds de invoering van de wet op de ruimtelijke ordening (Wro) wordt steeds meer de aandacht gericht op het kostenverhaal indien ruimtelijke initiatieven door partijen, niet zijnde de gemeente, worden ontwikkeld en uitgevoerd. → Relatie met de jaarrekening, tussenrapportage en begroting De activiteit bouwgrondexploitatie kent vijf belangrijke budgetcyclus momenten, te weten de perspectiefnota (1x in de vier jaar), begroting, twee tussenrapportages en de jaarrekening. Bij de begroting wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de verschillende exploitaties. Terugkijkend naar de rekening, ingaand op ontwikkelingen in het dienstjaar en vooruitkijkend via het komende dienstjaar (begrotingsjaar) naar de uiteindelijke geprognosticeerde resultaten.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

63

→ (Strategische) verwervingen De gemeente Urk richt zich vooral op de uitvoering van actief grondbeleid. Binnen de uitvoering van actief grondbeleid past het doen van strategische aankopen Onder strategische aankopen wordt het volgende verstaan: ‘Strategische aankopen vinden plaats in gebieden waarvoor nog geen enkel planologisch kader of alleen een structuurvisie voor handen is, maar waar de gemeente grondpositie wil en kan verwerven met het oog op de te verwachten mogelijkheden / kansen tot ontwikkeling van deze gebieden, dan wel gronden kan verwerven voor compensatiedoeleinden (ruilobjecten)’. Een strategische grondaankoop vloeit voort uit een actieve opstelling van de gemeente op de vastgoedmarkt. Hierbij worden de volgende afwegingen gemaakt: - de termijn waarop de gronden benodigd zijn, hierbij dient het doel c.q. de bestemming welke de gemeente voor ogen heeft duidelijk te worden aangegeven; - de inschatting van het risico dat de gewenste ontwikkeling wordt vertraagd dan wel niet doorgaat; - de prijs (is die marktconform en hoe is die op termijn).

► BOUWGROND IN EXPLOITATIE (BIE) Bouwgrond in Exploitatie betreft exploitaties of activiteiten, die binnen de grondexploitatie actief in uitvoering zijn genomen. Aan dit uitvoeringsstadium ligt in principe een expliciet raadbesluit ten grondslag, waarin ten minste de volgende zaken zijn besloten: -

Programma en planning; Financiële consequenties op basis van een exploitatieberekening; Dekking; Voorziening (in geval van negatief resultaat); Eventuele inbreng van onroerende zaken uit de (strategische) voorraad.

→ De te verwachten resultaten van de lopende actieve grondexploitaties zijn als volgt: Complex

1. Zeewijk 2. Oranjewijk afronding 3. Zeeheldenwijk 4. Grex Staartweg 5. Zwolse Hoek, fase 5 6. Port of Urk *) 7. Westgat *) Totaal resultaat

Geraamd Positief / Geraamd Positief / resultaat negatief resultaat negatief ultimo 2019 ultimo 2020 (incl. (incl. afdrachten) afdrachten) 512.989 positief 3.087.897 2.286.568 positief 3.627.876 positief 5.213.313 positief 174.433 positief 160.935 positief 76.980 positief -3.308.681 negatief -1.362.962 negatief -470.246 negatief -470.246 negatief 3.610.770 positief 5.918.086 positief

Geraamd Looptijd bedrag verkoop afdrachtsfondsen 2007 - 2020 488.648 2014 - 2022 3.385.930 2022 - 2038 36.828 2020 - 2029 60.669 2007 - 2022 0 2019 - 2041 0 2019 - 2022 3.972.075

Exploitatie laatst vastgesteld

gereed dec-20 feb-21 dec-20 dec-20 apr-21 dec-20

*) Voor de complexen Port of Urk en Grex Westgat zijn verliesvoorzienigen gevormd tot een bedrag van respectievelijk € 1.362.962 en € 470.246 Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dienen de actieve grondexploitaties jaarlijks te worden herzien. Op 10 december 2020 heeft de gemeenteraad de actieve grondexploitaties Westgat en Zwolse Hoek 5 geactualiseerd, de actieve grondexploitatie Staartweg vastgesteld en de Grondexploitaties Oranjewijk fase 1 en 2 samengevoegd in Oranjewijk afronding. Op 18 februari is de grondexploitatie Zeeheldenwijk geactualiseerd en op 8 april 2021 is de de grondexploitatie Port of Urk geactualiseerd. De herzieningen zijn gebaseerd op de actuele regels uit het BBV. Dit betekent onder meer dat de fondsafdrachten niet meer als kostenregel zijn opgenomen, maar afzonderlijk zichtbaar zijn gemaakt. Dit zodat deze als resultaatbestemming kunnen worden genomen bij winstname of afsluiting van het plan. Voor de volledigheid zijn de bedragen voor fondsafdracht in bovenstaande tabel wel zichtbaar gemaakt.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

64

Overzicht ontwikkeling boekwaarden actieve grondexploitaties Complex 1. Oranjewijk (afronding) 2. Zeeheldenwijk 3. Grex staartweg 4. Zwolsehoek, fase 5 7a. Port of Urk 7b. VZ Port of Urk 8a. Westgat 8b. VZ Westgat Totaal

Rekening 2020 637.742 26.473.120 533.890 -141.465 5.353.317 -1.362.962 780.298 -470.246 31.803.694

begroting begroting 2021 2022 194.822 0 34.976.038 45.781.840 670.267 679.651 623.139 0 9.788.494 13.208.599 -1.362.962 -1.362.962 712.997 907.334 -470.246 -470.246 45.132.549 58.744.217

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

0 0 0 43.273.353 39.327.199 38.981.227 689.166 698.814 708.597 0 0 0 12.407.003 11.572.826 13.908.706 -1.362.962 -1.362.962 -1.362.962 497.949 0 0 -470.246 0 0 55.034.264 50.235.878 52.235.569

Toelichting in exploitatie genomen gronden: Actieve grondexploitatie

Toelichting

Oranjewijk (afronding)

De plannen Oranjewijk fase I en Fase II zijn in 2020 afgesloten en samengevoegd in het plan Oranjewijk afronding. In de raadsvergadering van 10 december 2020 is de grondexploitatie vastgesteld. Deze samenvoeging draagt bij aan een doelmatige afwikkeling van deze gebiedsontwikkelingen. De verwachting is dat de laatste grondverkopen in 2022 zullen plaatsvinden. Op basis van deze exploitatie wordt een positief resultaat verwacht van € 2.286.568. Dit op basis van contante waarde per 1 januari 2020.

Zeeheldenwijk

De gemeente Urk groeit de komende jaren van 21.000 tot 27.000 inwoners in 2040. Daarom is de gemeente Urk bezig met het ontwikkelen van het gebied ten zuiden van de Urkervaart genaamd ‘Zeeheldenwijk’. Met de ontwikkeling van het gebied Zeeheldenwijk wordt met de woningbouw en bijbehorende voorzieningen de sprong over de Urkervaart gemaakt. In de Zeeheldenwijk is ruimte voor circa 1.600 woningen en diverse voorzieningen. 20 mei 2021 is het bestemmingsplan Zeeheldenwijk vastgesteld door de gemeenteraad. Na de bouwvak van 2021 zullen de eerste gronden bouwrijp gemaakt worden. 18 februari 2021 heeft de gemeenteraad van de gemeente Urk de grondexploitatie Zeeheldenwijk herzien. Op basis van deze exploitatie wordt een resultaat verwacht van € 5.213.314. Dit op basis van contante waarde per 1 januari 2020.

Staartweg

In de structuurvisie is de zone langs de Staartweg opgenomen als opgave ten behoeve van het woongebied. In het beleid is eveneens aangegeven dat ingezet dient te worden op de ontwikkeling van grote kavels die een landelijke uitstraling moeten krijgen. 23 september 2020 is de gemeente eigenaar geworden van Staartweg 18. Daarna zijn de opstallen gesloopt. De gemeenteraad heeft 10 december 2020 de grondexploitatie vastgesteld. De grondexploitatie sluit met een verwacht resultaat van € 174.433 netto contante waarde 1 januari 2020.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

65

Zwolse Hoek, fase 5

10 december 2020 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Zwolse Hoek 5 voor het laatst herziend. Op basis van deze exploitatie wordt een resultaat verwacht van € 76.980 (excl. afdrachten). Dit op basis van contante waarde per 1 januari 2020. De verwachting is dat deze grondexploitatie eind 2022 wordt afgesloten.

Port of Urk

In de raadsvergadering van december 2019 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Port of Urk vastgesteld. Op Port of Urk wordt er circa 60 ha aan kavels ontwikkeld voor ondernemers uit de maritieme, vis- en visverwerkende sector en voor overige bedrijvigheid op Urk. In 2021 is het bestemmingsplan Port of Urk onherroepelijk geworden. De gemeente heeft inmiddels de eerste gronden verworven. In 2021/2022 wordt de eerste fase van de gebiedsontwikkeling verder uitgewerkt. De uitgifte van de eerste bedrijfskavels wordt verwacht in 2023. De grondexploitatie sluit met een verwacht resultaat van -€ 1.362.962. Op basis van de regelgeving van de BBV is er daarom een verliesvoorziening getroffen ten laste van de algemene reserve grondzaken.

Westgat

In de raadsvergadering van december 2019 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Westgat vastgesteld. In de raadsvergadering van december 2020 is deze grondexploitatie herzien. Eind 2019 is de eerste fase van de revitalisering van het Westgat afgerond. De openbare ruimte is opgeknapt en er is ruimte vrijgekomen voor nieuwe bedrijvigheid. Een plan voor de (her)invulling van de braakliggende grond en bijbehorende bestemmingsplanwijziging is inmiddels opgestart. Naar verwachting kunnen de eerste gronden in 2022 worden verkocht. De grondexploitatie sluit met een verwacht resultaat van -€ 470.246. Op basis van de regelgeving van de BBV is er daarom een verliesvoorziening getroffen ten laste van de algemene reserve grondzaken.

NB: De actieve grondexploitatie worden jaarlijks herzien en verantwoord via de jaarrekening.

→ Gronduitgifte In de Nota Grondbeleid is gekozen voor een ‘situationeel, actief gericht’ grondbeleid. Dit past bij de ambitie van de gemeente Urk. Per situatie wordt een afwegingskader gemaakt om te kijken wat de gewenste vorm van het grondbeleid is. Gronduitgifte vindt in principe plaats middels de verkoop van gronden, erfpacht of ruiling. In uitzonderingsgevallen zijn andere vormen van gronduitgifte ook mogelijk. Voor de uitleggebieden wordt de uitgifte in eigendom als meest voorkomende uitgiftevorm gekozen. Voor de gronduitgifte van woningen en bedrijfsgronden wordt gewerkt met standaard koopovereenkomsten. Bij (particuliere) initiatieven wordt een anterieure overeenkomst gesloten waarin het kostenverhaal en de eventuele noodzakelijke geachte locatie-eisen zijn verzekerd. In 2022 zal de uitgifte van bedrijfsgrond zich verder concentreren in ‘Zwolse Hoek, fase 5’. In deze fase zijn nog twee kavels te koop, waarvan één kavel inmiddels in optie is genomen. De uitgifte van grond voor woningbouw zal in 2022 hoofdzakelijk plaatsvinden in Oranjewijk (fase 2 en 3). Naast uitleg in de ‘wei’ vinden er woningbouwontwikkelingen in de ‘wijk’ plaats. Een goed voorbeeld daarvan is de inbreiding op de voormalige schoollocatie ‘Wilhelminaschool’. Voor de Wilhelminaschoollocatie zijn de gronden in eigendom overgedragen aan Talma.

De Talma zorgt ook voor het bouw- en woonrijpmaken van de gronden. Het zorgcomplex is volop in aanbouw en zal naar verwachting eind 2022 worden opgeleverd.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

66

→ Grondprijzen De gemeente Urk kiest er voor om bij de vaststelling van de grondwaarde uit te gaan van de marktwaarde van de grond. Op Urk worden de minimale uitgifteprijzen voor bouwgrond door de gemeenteraad vastgesteld. Aanpassing van de grondprijs ten gevolge van prijsstijgingen vindt jaarlijks plaats door het college van burgemeester en wethouders. De te hanteren grondprijzen worden jaarlijks vastgelegd in de zogenaamde grondprijzennota. Op deze wijze informeert het college een ieder over de grondprijzen binnen de gemeente Urk. Het vormt tevens een kader voor de verschillende actoren die binnen de gemeentelijke organisatie betrokken zijn bij het verkoopproces van bouwgrond. De vastgestelde grondprijzen vormen de input voor de te actualiseren grondexploitaties. De grondprijzen 2022 worden vastgesteld in het voorjaar 2022. → Overzicht geprognosticeerde aantal te verkopen m2 grond Grondvoorraad per 31-12-2020

Complexen

Zwolse Hoek 5 Oranjewijk I Oranjewijk II Zeeheldenwijk (wonen) Zeeheldenwijk (bedrijven) Port of Urk Westgat Staartweg

Prognose verkocht 2021

6.774 4.857 12.001 394.849 48.893 597.072 3.018 4.056 1.071.520

4.228 5.886

10.114

Grondvoorraad per 31-12-2021

Prognose verkocht 2022

6.774 629 6.115 394.849 48.893 597.072 3.018 4.056 1.061.406

629 4.642 20.000

25.271

Grondvoorraad per 31-12-2022

6.774 1.473 374.849 48.893 597.072 3.018 4.056 1.036.135

Planning woningbouw (op te leveren woningen) Urk 2017-2025 Grondcomplex Zeewijk Oranjewijk 1e fase Oranjewijk 2e fase Oranjewijk 3e fase Wilhelminaschoollocatie Zeeheldenwijk Vuurbaakschoollocatie Overig

2017 13 52

Totaal aantal woningen

0 1 65

Opgeleverd 2018 2019 30 16 32 1 83 41 36

22 0 2 167

94

2020

2021

7 80

2 50 0 10 0

0

0

87

62

Prognose 2021-2025 2022 2023 2024 0 5 19 28 5 32 32 32 96 96 0 4 61

188

96

2025

96

96

► OVERIGE VOORRAAD (m.i.v. 1-1-2017 gerubriceerd onder MVA) Overzicht ontwikkeling geprognosticeerde boekwaarden overige voorraad Bedragen Lemsterhoek Noorderzand Overige * Totaal * stelpost strategische aankopen.

Rekening begroting begroting begroting begroting begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 73.271 103.271 163.831 225.239 228.392 228.392 455 96.330 97.679 99.046 100.414 100.414 300.399 238.490 175.715 171.194 171.194 0 0 0 0 0 73.726 500.000 500.000 500.000 500.000 500.000

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

67

Toelichting overige voorraad:

Overige voorraad

Toelichting

Lemsterhoek

In de raadsvergadering van 10 december 2020 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 221.500 beschikbaar gesteld. In 2020 zijn hierop uitgaven gedaan tot een bedrag van € 73.271 (per saldo). In de raadsvergadering van 10 december 2020 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 95.000 beschikbaar gesteld. In 2020 zijn hierop uitgaven gedaan tot een bedrag van € 455.

Noorderzand

► Kostenverhaal In de praktijk kan het voorkomen dat particulieren of marktpartijen grond in bezit hebben, waarop zij de bestemming zelf willen realiseren. Wanneer zich die situatie voordoet, moet de betreffende partij een bijdrage leveren aan de gemeente voor de kosten van bijvoorbeeld de aanleg van de openbare voorzieningen en de voorbereiding van planologische maatregelen (bijvoorbeeld bestemmingsplan): het zogenaamde kostenverhaal. Als de gemeente eigenaar is van de grond, kan de gemeente de door haar gemaakte kosten in de verkoopprijs van (bouwrijpe) kavels verdisconteren. Daarnaast kan de gemeente een (privaatrechtelijke) overeenkomst met een betreffende eigenaar sluiten omtrent de te verhalen kosten en realisatie van de toegedachte bestemming op zijn/haar eigendom (een zogenaamde anterieure overeenkomst). Als bijvoorbeeld een eigenaar van grond gelegen binnen het plangebied de toekomstige bestemming op zijn/haar eigendom zelf wenst te realiseren en hiervoor geen privaatrechtelijke overeenkomst met de gemeente wenst te sluiten, dan dient de gemeente haar kosten op een andere wijze te verhalen. Dit laatste wordt ‘kostenverhaal via het exploitatieplan/kostenverhaal in het kader van de Wet ruimtelijke ordening’ genoemd.

De afdeling 6.4 Grondexploitatie van de Wet ruimtelijk ordening (Wro), de zogenaamde Grondexploitatiewet, schept een publiekrechtelijk kader om deze kosten te verhalen bij een zogenaamde zelfrealisatie. Belangrijk is dat private overeenkomsten mogelijk blijven, maar er is nu een publiekrechtelijke zekerheid (vangnet) als er via de privaatrechtelijke weg geen overeenstemming komt. Onderhandelingen met ontwikkelaars worden dan ook gebaseerd op de uitgangspunten van de grondexploitatiewet.

► Grondexploitaties De ruimtelijke plannen moeten financieel uitvoerbaar zijn. De plannen worden daartoe financieel vertaald in haalbaarheidsberekeningen en grondexploitaties, die in principe financieel sluitend zijn. Een grondexploitatie is een middel bij de besluitvorming. Met een grondexploitatie kan: de haalbaarheid van een project worden aangetoond; aangegeven worden hoe de financiële dekking dient te worden verzorgd; een keuze tussen alternatieven worden onderbouwd; afweging gemaakt worden hoe een plangebied ingevuld zal worden, zoals de verhouding tussen de diverse opbrengstcategorieën.

d.d. 11 november 2021 GEMEENTERAAD

68

► Structuurvisie Belangrijk onderdeel van de nieuwe grondexploitatiewet is de mogelijkheid kosten van grote bovenwijkse voorzieningen door te berekenen aan de ruimtelijke ontwikkelingen. In de structuurvisie dienen de ontwikkelingslocaties en deze projecten te worden aangeduid en voorzien te worden van een investeringsprogramma voor de bovenwijkse/bovenplanse werken (zogenaamde uitvoeringsprogramma). Zoals bekend is de geactualiseerde structuurvisie 2035+ vastgesteld door de raad in de vergadering van 4 juli 2019. Belangrijk onderdeel hiervan is het kostenverhaal van de bovenwijkse/bovenplanse werken.