Bijlage 4.1 - Uitvoeringsagenda Beschrijving initiatieven

Planning/Plan van aanpak initiatief gemeenschapslandbouw in grote lijn. 2024/2025 vanaf nu Kearn en Dorpswurk betrekken bij het plan van aanpak in de breedste zin van het woord. Te denken valt aan - het aantrekken van vrijwilligers die de organisatie kunnen versterken -aantrekken van vrijwilligers voor de tuinen en de winkel -het benaderen van deelnemers van de sociale voedseltuin -communicatie. Notarieel advies. Wat wordt het juridisch voertuig voor de gemeenschapslandbouw als geheel en de beide takken, Sociaal Vitaal en de commerciële tuin, afzonderlijk Contact met gemeenschapslandbouw tuinen. Het inwinnen van informatie en kijken hoe het op andere tuinen allemaal geregeld is.

Tot 2026 -Benaderen van ondernemers in de buurt -Gesprekken met de gemeente over deelnemers. Sociaal Domein -Uitwerken van de inrichting van de tuinen in het landschap in samenwerking met Fryske Gea, Landschapsbeheer Friesland e.a. -Uitwerken van de samenwerking met andere initiatieven en andere mogelijke partners in de gemeente

2026 -uitzetten vacatures voor de tuinders. O.a. contact met Warmonderhof. De opleiding voor biologische tuinders -financiering rond -poot/teel/zaaiplan rond -materiaal geregeld

2027 Winter/ Voorjaar 2027 eerste schep de grond in.

November 2024

Kynologisch trainingscentrum

De Warren informatieve beschrijving

2 0 2 4

Kynologisch (Honden) Centrum “De Warren” Doel Het initiatief voor het Kynologisch Centrum is onderdeel van de bredere plannen van de Werkgroep Burgum West. Dit centrum wordt een unieke plek waar honden en eigenaren samen kunnen leren, trainen en recreëren. Een kynologisch centrum is een omgeving @ voor iedereen toegankelijk, waar onder professionele begeleiding cursussen lezingen, trainingen en wedstrijden worden georganiseerd, met als doel honden en hun eigenaren te helpen goed te functioneren in de samenleving. Deze omgeving @ : De Hondenscholen en of de betrokken rasvereniging/honden- (sportvereniging) worden zoals ,alle sportverenigingen ,van oudsher al gezien als een bron van overbruggende en verbindende sociale contacten en vormen een plek waarvan de deelnemers sociale aspecten waarderen. Er leven 1,5 miljoen honden in Nederland een kleine 20 % van de Nederlanders heeft 1 of meer honden. Bestaande hondenscholen en verenigingen hebben ruimte nodig om in alle rust te werken of les te geven, de basis voor goed functioneren in de maatschappij wordt hier gelegd. Hoeveel bijt incidenten die de gemeente danig bezighouden worden hier voorkomen? Ons initiatief voorziet in een behoefte en is een toegevoegde sportieve sociale en verbindende waarde voor de mienskip.

Ons initiatief acteert op het gebied van recreatie, sociaal functioneren en gezondheid, mensen komen in beweging en vergeten de zorgen van de dag door onder professionele leiding met hun hond bezig te zijn. Op een terrein wat met een plus op de ecologie aangelegd is, en met LED licht verlicht wordt. Het Kynologisch Centrum is een nauwe samenwerking met twee lokale hondenscholen en heeft de aansluiting gevonden bij zowel de Provinciale als de Landelijke rasvereniging Vereniging van Duitse Herders, om op deze manier een unieke positie in de provincie in te nemen. Het centrum zal provinciale evenementen en landelijke meerdaagse wedstrijden organiseren. Dit levert niet alleen een belangrijke bijdrage aan de kynologische wereld, maar ook de lokale economie wordt versterkt door deelnemers en bezoekers van buitenaf aan te trekken. Daarnaast sluit het Kynologisch Centrum perfect aan bij het nabijgelegen ecohotel, dat met zijn voorzieningen een ideale verblijfplaats biedt voor hondenliefhebbers die deelnemen aan activiteiten in het centrum. Deze verbinding tussen het ecohotel en het Kynologisch Centrum versterkt het toeristische aanbod van Burgum West, waardoor het een aantrekkelijke bestemming wordt voor zowel lokale bewoners als toeristen.

Dit plan is bijzonder omdat het niet alleen een unieke plek creëert voor hondenliefhebbers, maar ook volledig aansluit bij de uitgangspunten van de gemeenteraad. Duurzaamheid en de groene uitstraling van het gebied bv door de aanleg van half verharding en gebruik van regenwater voor het sanitair . De verdere insteek is om het terrein naadloos in het landschap te laten opgaan door de aanleg van boomwallen en ecologische zones die aansluiten op het bestaande coulissen landschap. Samenwerking en maatschappelijke betrokkenheid zijn de pijlers van het project. Een belangrijke meerwaarde is de kostenneutrale opzet qua grond: de benodigde grond wordt via een clubconstructie aangekocht.

Kortom, het Kynologisch Centrum is een uniek en ambitieus initiatief dat perfect past binnen de bredere visie voor Burgum West. Het draagt bij aan de gemeenschap, versterkt de ecologie en toerisme en de economie van Burgum. Hieronder een kleine schets.

Petrusboskje geel omlijnt.

6000m2 grond om binnen werkgroep Burgum-West als volgt in te delen:

-

-

-

Grootste deel zal bestaan uit een sportveld van +/- 90x55m om alle activiteiten uit te voeren. Voor het clubhuis, opslag en kleedruimte is zo’n 100m2 nodig. Ruimte voor bezoekers om de activiteiten op het veld te bewonderen. Graven van een kleine greppel rondom het veld, met deze grond verhoogde boomwallen creëren die bij het al bestaande coulisselandschap laten aansluitend en bijbehorend ecologisch kant en randbeheer realiseren, plm 450 m2, waar ruimte is voor de biotoop zoals het in dit gebied veel voorkomt zoals kruidenondergroei, diverse kleine zoogdieren en insecten en vogels. Het in de volksmond genoemde “Petrusboskje” wat ook een verhoogde boom wal was, maar helaas is verdwenen, word hiermee gedeeltelijk terug gehaald. Deze aanpassing benadrukt hierdoor het authentieke landschap zoals het was in de 70 er jaren. Rest word gebruikt als parkeergelegenheid voor de deelnemers. (750m2) Stroken verharding met graskeien plm 300 m2 in eigen beheer aanleggen. Het trainingsveld waar het gras altijd kort is fungeert als een fourageerplek voor de vogels rondom, ook wanneer in het grote gebied het omringende gras hoog staat en het moeilijk fourageren is. Plannen van het KC liggen op voldoende afstand van het NNN en hebben geen directe invloed op dit gebied

Voor een positieve impact op de ecologie en ter bevordering van de circulariteit worden boomwallen aangeplant passend in het landschap (verkavelingspatroon) inclusief de bijbehorende biotoop en een aanliggende ecologische zone van 2 meter die niet gemaaid wordt. De ligging en afstand tot het weidevogel kansgebied wordt afgeschermd door de boomwallen en het tussen liggende gebied van Het Fryske Gea. De verwachte belasting op de omgeving wordt als minimaal ingeschat, aantal uren dat er van het veld gebruik wordt gemaakt is beperkt. Twee keer s’ avonds 2 uur bv en overdag blijft het ook beperkt tot enkele uren. Bij een evenement (plm 3x per jaar) wordt er meer drukte verwacht 50 tot 100 personen. De belasting qua licht is plm 4 a 6 uren per week uitgezonderd in de zomerperiode. Uit ecologisch standpunt dragen wij in onze ogen voldoende bij, zeker in het geheel van de ecologische plus van alle plannen in werkgroep Burgum West, het is tenslotte een totaalplan breed gedragen door de participanten. Er is samenwerking met de gemeenschapslandbouw en staan open voor interactie met de bestaande activiteiten in Burgum op hondensport gebied.

Qua uitvoerbaarheid is er contact met bedrijven en particulieren (en leden) die hun steentje willen bijdragen aan de uitvoering tegen gereduceerd of sponsor tarief, wij zijn al jaren actief bezig met deze voorbereidingen. Ook is er gespaard natuurlijk.

Een passage uit de gebiedsvisie juni: Het is een groene ontmoetingsplaats, met sociale interactie waar zelfontplooiing, educatie, cultuur, en sociale veiligheid centraal staan. Wij zien het als een harmonieuze mix van sociale, ecologische en recreatieve functies en sportieve activiteiten waarbij verbinding tussen mensen, dieren, natuur en biodiversiteit centraal staan. Toerisme is slechts toegestaan voor zover het bijdraagt aan voorgaande punten. Aan de hand van deze visie past het Kynologisch Centrum prima binnen de gebiedsvisie zoals genoemd in Juni, ook wij geven een bepaalde meerwaarde aan het gebied met onze plannen en de doordachte ecologie stimulerende uitwerking hiervan. Vergunnings technisch is er in principe geen probleem.

Wat is er nodig om dit te realiseren: -

-

Alle vergunningen die nodig zijn voor het plaatsen van een clubhuis en semi verharding. Vergunning voor 4 lichtmasten van +/- 6m hoog. Aansluiting van elektriciteit en water, in dit licht kan er misschien in breder verband een hoofdleiding aangelegd worden waar Gemeenschapslandbouw Waterwereld en Kynologisch centrum gebruik van kunnen maken, dit betreft een relatief kleine afstand. Dit ook overlegd met de GLB. Aansluiting op riool of aanleg septic tank. Verharden van hoofdpaden ( dus niet alles in bestrating, liefst groen). Afzetten van sportveld d.m.v in het landschap passende verhoogde boomwallen(zie vorige alinea) en deels hekwerk.

Eigen inbreng: -

Unit van 10x3m om te beginnen. Lichtmasten met led 6x.( Beperkte lichtopbrengst, geen tennisbaan niveau) Hekwerk van 90m. Vereniging heeft zelf alle middelen om de diverse trainingen te beoefenen. Vrijwilligers om klussen uit te voeren.

Financieel gezien: -

Eigen inbreng kopen 6000m2 Aansluiting stroommeter Aansluiten Water + meter Septic tank

€ 25.000,€ 3.500,€ 1.500,€ 1.000,-

-

Nodige verharding Leges

€ 5.000,€ 1000,-

Om ons project te kunnen realiseren gaan wij ervan uit dat de gemeente mee wil werken aan de bijbehorende vergunningen en de wijziging van het omgevingsplan (naar sport en recreatie). Wij gaan er vanuit dat de gemeente de wijziging van het omgevingsplan op zich neemt. De wijziging van het omgevingsplan is voor ons van belang i.v.m aanvragen subsidie voor verduurzaming via de zgn BOSA regeling. Bijvoorbeeld om een off grid oplossing gefinancierd te krijgen.

Realisatieplan Yn de Warren Grien op Ien

Mts. Geerligs-Hulder, V.o.f. Pietersma- v.d. Adel, Mts. Broersma- v.d. Meer, Mts. Bakker-Hoogland, Melkfeebedriuw Westra, Melkveebedrijf Hooiveld

December 2024

1

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Huidige situatie........................................................................................................................................ 3 Verdeling en gebruik gronden op perceel niveau ................................................................................... 4 Toekomstige situatie ............................................................................................................................... 5 Algemeen............................................................................................................................................. 5 Verbinding ........................................................................................................................................... 5 Te nemen maatregelen ....................................................................................................................... 5 Vormen van beheer ............................................................................................................................. 6 Kruidenrijk grasland.........................................................................................................................

6 Bemesten met vaste mest ............................................................................................................... 6 Nestbescherming............................................................................................................................. 7 Ecologisch slootschonen.................................................................................................................. 7 Aanleg dobben ................................................................................................................................ 7 Weidegang....................................................................................................................................... 8 Plasdras............................................................................................................................................ 9 Singels .............................................................................................................................................. 9 Inrichtingskaart.................................................................................................................................. 10 Begroting ............................................................................................................................................... 11

2

Inleiding De Gemeente raad van Tytsjerksteradiel heeft besloten dat voor het gebied Burgum-West een gedragen gebiedsvisie moet komen volgens De Nieuwe Route. Tijdens een plan dag met iedereen die zich betrokken voelde bij Burgum West zijn we gekomen tot een gezamenlijke visievorming. Vanuit die visie en binnen de door de Gemeente gestelde kaders zijn er verschillende initiatieven naar voren gekomen. Eén van deze initiatieven is het plan van Grien op Ien waarbij op de West kant van de Monnikenweg 6 agrariërs de gronden in een samenwerkingsverband gaan beheren volgens het Compascuum concept. Het totaal plan past binnen de gestelde kaders en gebiedsvisie. In dit realisatie plan wordt omschreven: -

de huidige situatie van de percelen gebruik door 6 agrariërs op perceel niveau de toekomstige situatie incl. de te nemen maatregelen de verschillende beheer vormen/typen de begroting

Huidige situatie Op het moment worden de percelen door de Gemeente verpacht aan 3 agrariërs. Een deel van de grond wordt maïs geteeld de rest is blijvend grasland. De percelen worden momenteel gangbaar gebruikt en minimaal geweid.

3

Verdeling en gebruik gronden op perceel niveau De gronden ten westen van de Monnikenweg worden verdeeld over de initiatieven van “Yn de Warren Grien op Ien (Compascuum), De Warren Natuurlijk Groen (Vitaal Sociaal en Gemeenschapslandbouw) en de Hondenschool. De verdeling is in onderstaande afbeelding weergegeven. Het compascuum wordt uitgevoerd door 6 agrariërs, dit betreffen gezinsbedrijven met potentiële opvolgers. Alle 6 agrariërs zijn bekend maar vooral betrokken bij het gebied. Het merendeel is opgegroeid in het gebied en heeft daardoor kennis opgebouwd met betrekking tot grondsoort, afwatering en biotoop. Grotendeels grenzen de percelen aan de bestaande huiskavels, waardoor er bijna geen verkeersbewegingen meer zijn met zwaar landbouwverkeer over de wegen in het gebied.

4

Toekomstige situatie Algemeen Landbouw wordt gecombineerd met behoud en versterken van natuurwaarden, waardoor biodiversiteit en landschap centraal staan. Het gebied wordt gebruikt in dienst van de natuur, daarbij wordt zoveel mogelijk voorkomen dat er veranderingen optreden in het ecologische systeem en wordt de rust behouden in het gebied. Continuïteit wordt gewaarborgd door een beheerplan wat door middel van een kettingbeding notarieel wordt vastgelegd. Bij vervreemding van grond uit compascuum moet grond blijven voldoen aan de beheervoorwaarden compascuum. Voor controle, beheer en uitvoering wordt onderzocht of een externe partij schouw kan uit voeren. Voor de aansluiting met het initiatief Gemeenschapslandbouw van de Warren Natuurlijk Groen levert het Compascuum zuivel in de vorm van melk en vlees van eigen rundvee. Verder wordt er onderzocht om educatiemomenten en excursies te organiseren. Voor recreatie wordt er d.m.v. kavelruil een fiets-/wandelpad van ongeveer 2 meter breed en 800 meter lang gerealiseerd langs de Flappevaart van de Warren (Geastmabuorren) tot de Monnikenweg. Dit fietspad zorgt er mede voor dat er een fiets- en tevens wandelpad kan worden uitgezet van 8,5 km over bestaande paden. Het hele gebied wordt voorzien van nieuwe afrastering. Voor de palen wordt duurzaam materiaal gebruikt namelijk Acacia Robinia palen.

Verbinding Het koe- en wandelpad wat aan de Oost kant van de Monnikenweg wordt gerealiseerd zorgt voor een verbinding met Burgum, de Oost en de West kant. Hierdoor kan er vanaf de Oost kant aangesloten worden op het fietspad langs de Flappevaart. Bij het fietspad wordt mogelijk nog een uitkijkpunt gerealiseerd waardoor er een mooi zicht ontstaat over het compascuum gebied en de Sluyterspoel. Daarnaast verbinden de kruidenrijke graslanden van het Compascuum de pingo’s onderling en tevens ook de Sluyterspoel. Aangrenzend aan de compascuum gronden liggen de gronden bestemd voor Gemeenschapslandbouw en Social Vital. Grien op Ien staat open voor de samenwerking met deze initiatieven waardoor er een verbinding ontstaat tussen beide initiatieven. De grond die (nog) niet gebruikt wordt voor Gemeenschapslandbouw en Social Vital kunnen beheerd en indien nodig bewerkt worden door Grien op Ien totdat deze voor het uiteindelijke doeleinde gebruikt gaan worden. Daarnaast is er verbinding met de streekwinkel aan de Oost kant door het leveren van vlees en zuivel. Voor het maken van het realisatieplan is er een voorlichting gehouden voor de in- en omwonenden binnen het visie gebied. Daaruit bleek dat dit plan breed gedragen wordt.

Te nemen maatregelen Het doel is meer biodiversiteit creëren en zoveel mogelijk de oude graslanden onaangeroerd te laten. De natuurvriendelijke maatregelen die genomen worden om de natuurwaarden te versterken zijn:

5

-

-

-

-

Langs de sloten worden de bemesting vrije zones uitgebreid naar 3 meter. Door deze randen niet te bemesten ontstaat er meer biodiversiteit en wordt de water kwaliteit verbeterd omdat er minder sprake van uitspoeling is. In het voorjaar tevens bemesten met vaste mest (bodemleven vogels). Voor 1 Juli hoeft niet geweid worden (mag wel) daarna weiden. Weide gang minimaal 90 dagen Bij weiden in het voorjaar wordt rekening gehouden met de weidevogels Gewasbescherming plaatselijk bij excessen. Geen grond kerende bewerking Mais percelen worden ingezaaid met kruidenrijk grasland om de biodiversiteit te stimuleren. Het toepassen van kruidenrijke randen Bij aanwezigheid broedende weide vogels tijdens het maaien nestbescherming verplicht en perceel rand is dan kuikenstrook deze na 1 juni maaien. Realisatie van minimaal 3 drink dobben. Deze dobben worden met verschillende dieptes aangelegd. Er zijn 6 weidende agrariërs zodat je verschillende data ’s van maaien maar ook andere bewerking krijgt in gebied. Sloten gefaseerd ecologisch sloot schonen Onderzoek voor de mogelijkheden in het open deel van het gebied voor het inrichten van een plasdras gebied. Beheer onderhoud en herstel Elzensingels en eventuele overige beplanting.

Vormen van beheer Kruidenrijk grasland Kruidenrijk grasland is van groot belang voor de biodiversiteit. In weidevogelgebieden vormen kruidenrijke graslanden terreinen waar kuikens kunnen opgroeien. De bloeiende kruiden trekken insecten aan waarop zij kunnen foerageren. Vlinders hebben baat bij de beschikbare nectar, en ook kleine zoogdieren profiteren van het ruime insectenaanbod. Langs sloten en waterpartijen zijn kruidenrijke graslanden van belang voor libellen en amfibieën. Door de verplichte weidegang zorgen de koeien voor de selectie van de kruiden in het grasland.

Bemesten met vaste mest Het uitrijden van ruige mest is gunstig voor weidevogelbeheer maar bevordert ook een ‘rustige’ grasgroei, waardoor het gewas minder vol wordt en geschikter voor kuikens. Ook zorgt ruige mest voor meer structuur in het gewas en biedt het meer ruimte voor kruiden. De organische mest zorgt bovendien voor een rijk bodemleven waarop oudervogels kunnen foerageren. Ten slotte wordt het stro in de ruige mest door sommige vogels, kieviten met name, ook gebruikt als nestmateriaal.

6

Nestbescherming Door het plaatsen van nestbeschermers of het op andere wijze ontzien van de legsels bij werkzaamheden, wordt de kans op het uitkomen van het legsel sterk vergroot. Het perceel wordt grotendeels normaal agrarisch gebruikt. Nesten worden gemarkeerd met stokken of nestbeschermers om ze te ontzien bij landbouwwerkzaamheden, zoals maaien of weiden.

Ecologisch slootschonen Afhankelijk van hun breedte, diepte en profiel kunnen sloten van belang zijn voor soorten als krabbenscheer, fonteinkruid, zwanenbloem, grote modderkruiper en bittervoorn. Zorgvuldig en gefaseerd beheer van de sloot de ecologische waarde ervan versterken. Ten behoeve van de flora en fauna in de sloot blijft ieder jaar een deel van de vegetatie in de sloot staan, het is dus niet aan te raden om iedere sloot in het gebied volledig te schonen.

Aanleg dobben Poelen en de aangrenzende landbiotoop zijn van groot belang als leefgebied voor onder andere amfibieën zoals de knoflookpad en de kamsalamander en libellen zoals de gevlekte witsnuitlibel. Daarnaast zijn poelen belangrijk voor broedvogels en vleermuizen, omdat prooiinsecten een levensfase in het water hebben, bijv. libellen en muggen. Vegetatierijke oevers leveren prooiinsecten en zaden en het open water biedt drink- en wasgelegenheid. Ze vormen dus met name voedselgebied voor zowel broedvogels als vleermuizen. Ook voor de dobben geldt dat verschillende dieptes van belang zijn voor verschillende doel soorten. In het Compascuum komen 4 dobben van elk ongeveer 150m2, deze dobben hebben schuine flauwe taluds en zijn in de midden diep. Uiteraard kunnen de dieren hier drinken maar deze dobben zijn ook voor het onderwater leven zoals kikkers, salamanders, driehoornige stekelbaarsjes en torren. Wanneer er bij deze dobben een verdwaald boompje staat is het ook goed mogelijk dat naast de reiger er ook een ijsvogeltje op een prooi aast. Tijdens weersextremen zoals strenge vorst of lange droogtes zijn deze dobben een soort van safetyrooms voor het waterleven van de omliggende sloten.

7

Weidegang Weidegang draagt bij aan het natuurlijke graasgedrag van de koe en heeft een positief effect op de skelet- en spierontwikkeling van de koe. Hoe gezonder de koe, hoe duurzamer de melk. Daarnaast kenmerkt de koe in de wei ons landschap. Daarnaast draagt beweiding bij aan de biodiversiteit doordat er meer schuilplaatsen zijn voor bv jonge hazen en kuikens door verschillende graslengtes. Verder stimuleert de weidegang het bodemleven en het leven op de bodem doordat er minder bewerkingen plaats vinden.

8

Plasdras Plas-dras biedt een aantrekkelijke biotoop voor weidevogels om te rusten en te foerageren. Op plasdraspercelen kunnen voor het eigenlijke broedseizoen soms honderden weidevogels worden aangetroffen. De aantrekkingskracht is daarmee erg groot en gehoopt wordt dat een deel van deze weidevogels zal besluiten in het gebied te blijven om te broeden. Daarnaast bieden plas-draspercelen ook foerageer- en rustmogelijkheden buiten het directe broedseizoen, bijvoorbeeld voor al uitgevlogen jonge vogels en doortrekkers. Plasdrassen kunnen als greppel-plasdras is een kleinschalige variant van plasdras langs slootjes en greppels die van oudsher op het perceel aanwezig zijn. De periode waarin het perceel onder water staat kan variëren van 2 maanden tot bijna een half jaar. Aan het eind van de plasdrasperiode zal het perceel weer droogvallen, waarna het perceel zich kan herstellen, of weer ingezaaid moet worden

Singels De percelen binnen Yn de Warren Grien op Ien liggen in het overgangsgebied van coulisselandschap naar open gebied. Een deel van de percelen zijn omzoomd met singels. Kenmerkend in dit gebied zijn de stikstof bindende elzensingels. Een elzensingel is een smal lijnvormig landschapselement, waarvan de boomlaag voornamelijk (min. 75%) uit zwarte elzen bestaat. Vaak staan elzensingels langs een greppel of sloot. Elzensingels hebben vaak een rijke broedvogelstand, maar zijn ook van belang als schuilmogelijkheid voor fauna in het cultuurlandschap. Elzensingels zijn van belang voor de biodiversiteit vanwege hun functie als leefgebied voor vogels zoals gekraagde roodstaart, spotvogel en braamsluiper, maar ook als migratieroute en voedselgebied voor zoogdieren als laatvlieger en rosse vleermuis. De bestaande elzensingels, worden beheerd als hakhout beheer met een cycles van 7 tot 21 jaar. Na 7 en na 14 jaar (na eindkap of aanplant) worden overhangende takken en of loten die over het raster hangen of door het raster steken, tot maximaal een derde van de totale hoogte weggezaagd. Er wordt dus niet in de lengte van het element gezaagd. Om een mooie dichte singel te krijgen worden de overblijvende loten niet gedund. Na 21 jaar wordt het element wordt afgezet (eindkap). Minimaal 3-4 bomen of struiken per 100 meter worden als overstaander gespaard.

Op advies en verzoek van de Vogelwacht wordt een elzensingel, in het open gebied waar de meeste weidevogels, zitten weggehaald en deze wordt her geplant aan sluitend aan het coulisselandschap.

9

Inrichtingskaart

10

Begroting GROND Aankoop grond 40 ha. X € 41.616,-/ha Inrichting gebied: - nieuwe dammen, - verwijderen van oude dammen - verwijderen van bestaand beton pad, - graven van dobben, - Afrastering: gaas/palen/hekken/planken/draad

€ 1.664.640,00

€ 67.750,00 € 1.732.390,00

TOTAAL op te brengen door Grien op Ien

KOSTEN INVESTERINGEN FIETSPAD a. beton fiets- en wandelpad b. schotten t.b.v. bruggen fiets- en wandelpad c. aanbrengen leuningen en sliblaag split d. fietspad: afrastering: gaas/palen/hekken/planken/draad

€ 78.400,00 € 7.500,00 € 2.500,00 € 19.765,00 € 108.165,00

TOTAAL

11

Plan Romkje de Hoop, Eigenaar

Een hedendaags juweel van biodiversiteit met een rijke historie

DE SLUITERSPOEL

De Sluiterspoel is een uniek gebied waar extensief agrarisch en natuurbeheer hand in hand gaan. Het is een plek waar dieren grazen en waar maaien gericht is op het bevorderen van biodiversiteit. Het gebied biedt onderdak aan een rijke en zeldzame flora en fauna en heeft de potentie om een thuis te worden voor otters en bevers. Het behoud en herstel van dit bijzondere landschap en zijn natuurwaarden vraagt om een integrale aanpak, met oog voor natuur, landschap en cultuurhistorie.

INTRODUCTIE

In 1933 voerden Van der Ploeg en Deelstra een soortenonderzoek uit, waarvan het herbarium nog aanwezig is in het Fries Natuurmuseum. Destijds werden 75 plantensoorten genoteerd, waarvan er in 2008 nog bijna 60 aanwezig waren. Dit vormt een uitstekend aanknopingspunt voor krachtig en succesvol natuurherstel.

De Sluiterspoel is ontstaan rond 1890 door veen- en turfwinning. Het gebied wordt beschreven in het boekje Streekeigen Natuur als: "De Sluiterspoel en omliggend land is naast de Alde Feanen en Ottema Wiersma reservaat een van de weinige laagveenrestanten in de gemeente Tytsjerksteradiel. Gelegen in een open weidegebied op veen en bekend om zijn grote soortenrijkdom. Hier is nog steeds een stuk blauwgrasland, waar onder meer de Spaanse Ruiter nog voorkomt."

HISTORIE

De Sluiterspoel onderscheidt zich door eeuwenlang duurzaam landgebruik zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen, een traditie die door inmiddels de derde familiegeneratie wordt voortgezet. Met een regelbaar, hoog waterpeil draagt het gebied bij aan bodemvruchtbaarheid en koolstofvastlegging. Het landschap is veerkrachtig, met unieke gagelopstanden, nieuwe natuurvriendelijke oevers langs de Flappefeart, en habitats zoals plasdrasgebieden, moerasnatuur, varenbossen en blauwgraslanden.

Duurzaam landgebruik en natuurvriendelijk beheer

Ondersteunen van gagelopstanden en blauwgrasland.

Toepassen van duurzaam landgebruik.

o

Beschermen van laagveenrestanten en stimuleren van natuurherstel.

o

o

1. Behouden en verbeteren van natuur-, landschappelijke en cultuurhistorische waarden:

De plannen voor De Sluiterspoel richten zich op drie belangrijke pijlers:

Focus op herstel, behoud en educatie

o

o

o

Bewustmaking over het belang van natuurbehoud en duurzaam beheer.

Samenwerken met natuurorganisaties en de lokale vogelwacht.

Ontwikkelen van educatieve gemeenschapsactiviteiten voor scholen en lokale gemeenschappen.

2. Educatie in landbouw, natuur, milieu en landschapsbeheer:

o

o

Plaatsen van houten educatieve informatiezuilen over flora en fauna.

Creëren van natuurlijke wandelpaden en visplekken om het gebied beperkt toegankelijk te maken, in balans met ecologische belangen.

3. Kleinschalige recreatieve functies:

Het plan voorziet in de aanleg van een kleine parkeervoorziening, een informatiecentrum annex opslagschuur en een beheerderswoning. De beheerderswoning wordt beschouwd als essentieel voor aanwezigheid, ook op niet-reguliere tijden, voor beheer, verzorging van dieren, calamiteiten en toezicht. Doordat het natuurbeheer grotendeels uitgevoerd wordt met een schaapskudde en andere kleine grazers, zal toezicht noodzakelijk zijn. Voor aflammeren, tijdens ziekte etc. Maar ook zal er een schaapskooi nodig zijn om de dieren te beschermen tegen de wolf en extreme weersomstandigeheden. De beoogde locatie is vooraan bij de weg en zal zorgvuldig worden afgestemd op de landschappelijke kwaliteiten en milieueisen, zoals geluid, stikstof en geur. Middels zonnepanelen op het dak kan worden voorzien in de eigen energiebehoefte.

Beheerderswoning en infrastructuur

Om deze plannen te realiseren, is planologische medewerking nodig, evenals een mogelijke financiële bijdrage voor natuurherstel. De gemeente wordt gevraagd om het omgevingsplan aan te passen aan de vastgestelde visie. Landelijke regelingen voor natuurbeheer kunnen een mogelijke bron van financiering zijn.

Financieel en planologisch perspectief

De Sluiterspoel heeft het potentieel om een toekomstbestendig en blijvend paradijs te worden voor mens en natuur. Het huidige plan legt een sterke basis, maar er zijn belangrijke aandachtspunten, zoals de noodzaak van de beheerderswoning, de balans tussen natuurbehoud en recreatie, en de meerwaarde voor de Mienskip. Een innovatieve en integrale uitwerking is noodzakelijk om de plannen te versterken.

CONCLUSIE