Bijlage 1 - Kadernota 2024-2027

-

-192

-192

-

-

-

-

Nieuw verkeer- en vervoerbeleid

-

-35

-

-

-

-

-

2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As

-

-125

-

-

-

-

-

Pont Prinses Margrietkanaal Bergumermeer-Sumar

-

-340

-

-

-

-

-

Realisatie twee TOP's (toeristische overstappunten)

-

-12

-

-

-

-

-

Subsidie Het Achterland

-

-30

-30

-30

-

-

-

Garyp yn it Grien

-

-32

-

-

-

-

-

Inkoop Wmo & Participatiewet (Implementatieplan)

-

-122

-

-

-

-

-

Kadernota 2023-2026

29

KADERNOTA 2024 - 2027

Verwachte ontwikkeling algemene reserve (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Overig (eerdere besluitvorming) Verkiezingskosten 2022 Griffie (Begroting 2022-2025; Raad 04-11-2021)

-20

-

-

-

-

-

-

Deelname Friese projectenmachine (Raad 16-12-2021)

-13

-21

-

-

-

-

-

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (Raad 27-01-2022)

-

-60

-

-

-

-

-

Incidentele bijdrage ontmoetingsplek Eastermar (Raad 30-06-2022)

-

-40

-20

-

-

-

-

Lobby herrijking gemeentefonds; (Begroting 2023-2026)

-

-20

-20

-20

-

-

-

Herinrichting van het plein de drie van Sminia; (Begroting 2023-2026)

-

-90

-

-

-

-

-

Afbouw project de Spitkeet (Raad 16-12-2022)

-56

-

-

-

-

-

-

Raad 22-06-2023; Pilot cameratoezicht schoolterreinen

-

-20

-

-

-

-

-

Raad 20-04-2023; Vervolgproces brede participatie Gebiedsvisie Burgum-West

-

-75

-

-

-

-

-

Raad 22-06-2023; Ontmoetingsplek Eastermar

-

-20

-

-

-

-

-

Raad 20-04-2023; Kosten realiseren biodiversiteitsplan

-

-30

-

-

-

-

-

Raad 20-04-2023; Nulmeting dienstverlening

-

-10

-

-

-

-

-

Raad 20-04-2023; Taxatie eigendommenverzekering

-

-28

-

-

-

-

-

Gemeentelijke co-financiering EU-Leaderprogramma 2024-2027 (00.01)

-

-

-156

-

-

-

-

Cofinanciering De Twirre (05.13)

-

-

-75

-

-

-

-

Nieuw archiefsysteem + formatie Observeum (05.07)

-

-

-7

-

-

-

-

Beurtskip (06.04)

-

-

-158

-158

-158

-

-

Digitaliseren fysiek archief Inkomen en Participatie (06.02)

-

-

-25

-

-

-

-

Beleid op verhuur van panden (08.02)

-

-

-8

-

-

-

-

Dorpenronde (08.04)

-

-

-50

-

-

-

-

Toegankelijkheidsonderzoek digitale dienstverlening (00.04.33)

-

-

-4

-

-

-

-

I&A - Sociaal Intranet applicatie (00.04.25)

-

-

-20

-

-

-

-

I&A - Abonnement Datafryslân (00.04.26)

-

-

-2

-

-

-

-

Managementsecretariaat (00.04.01)

-

-

-58

-58

-

-

-

Teamleider I&A (00.04.02)

-

-

-68

-68

-

-

-

Teamleider HRM (00.04.03)

-

-

-68

-68

-

-

-

Bestuurscommunicatie adviseur (00.04.06)

-

-

-124

-124

-

-

-

Juridische zaken - Inkoopcoördinator (00.04.10)

-

-

-25

-25

-

-

-

Juridische zaken - Inkoop - flexibele schil (00.04.11)

-

-

-42

-42

-

-

-

HRM - Strategische ondersteuning en advisering (00.04.50)

-

-

-365

-303

-

-

-

Financiën - AOIB en Senior Financieel Adviseur (00.04.51)

-

-

-201

-201

-

-

-

I&A - Continuïteit en kwaliteit informatie voorziening (00.04.52)

-

-

-638

-638

-

-

-

Jurist handhaving (01.01)

-

-

-85

-85

-

-

-

Jurist veiligheid (01.02)

-

-

-29

-29

-

-

-

Horeca- evenementenbeleid (01.07)

-

-

-24

-24

-

-

-

Gebiedsteam-zorg ín de school (GIS) (04.02)

-

-

-132

-

-

-

-

Ekstra formaasje Frysk taalbelied (05.04)

-

-

-25

-25

-

-

-

Uitvoeringsplan Participatiewet - Inzet jobhunter (06.07)

-

-

-51

-51

-

-

-

Gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk (POH Jeugd) (06.08)

-

-

-57

-57

-

-

-

Coördinator Maatschappelijk Vastgoed (06.12)

-

-

-56

-56

-

-

-

Formatie stikstof (07.02)

-

-

-36

-36

-

-

-

Stand algemene reserve

21.608

29.150

26.912

27.869

30.650

29.605

28.593

Voorstellen Kadernota 2024-2027 Incidentele inzet projecten

Incidentele inzet personele ontwikkelingen

30

KADERNOTA 2024 - 2027

3 Ontwikkelingen in beleid De begroting 2023 is in november 2022 in de raad vastgesteld. Tussen het moment van vaststellen en nu hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan. Ontwikkelingen die ook invloed hebben op de nieuwe (meerjaren)begroting 2024- 2027. Bij de behandeling van de Kadernota is voor deze onderwerpen geen verdere afweging nodig. Meestal omdat er al sprake is van een eerder beslismoment maar soms ook omdat het gaat om een ontwikkeling die onontkoombaar is. We spreken dan van ontwikkelingen in bestaand beleid. Met het in beeld brengen van deze ontwikkelingen ontstaat er een geactualiseerde uitgangspositie voor de Kadernota 2024-2027. De ontwikkelingen worden, per programma, hieronder als volgt toegelicht. •

Programma 

bestaand beleid



nieuw beleid •

Wat is er aan de hand?

•

Wat stellen we voor?

•

Wat als we het niet doen?

•

Wat mag het kosten?

•

Financieel effect / Status / Aard / Raakvlak

Programma overstijgende onderwerpen In de Kadernota proberen we direct aan te geven bij welk programma een onderwerp thuishoort. Soms kan een onderwerp op meerdere (of zelfs alle) programma's invloed hebben, maar is nog niet precies bekend hoe dit cijfermatig verdeeld moet worden. Dan wordt het onderwerp voorlopig bij een programma ingedeeld. Bij de verwerking van het onderwerp in de begroting vindt de uiteindelijke verdeling plaats.

31

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 0 - Bestuur en ondersteuning

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Gemeentelijke co-financiering EU-Leaderprogramma 2024-2027

00.01

Wat willen we? De ANNO-gemeenten hebben bij monde van de colleges aangegeven graag deel te nemen aan een nieuw LEADER-programma in de periode 2023-2027. De komende jaren zien zij voldoende aanknopingspunten om met de opgaven in de ANNO-agenda invulling te geven aan het nieuwe programma en de lokale ontwikkelingsstrategie voor de regio. Het LEADER-programma is een Europees subsidieprogramma gericht op financiering van projecten op het platteland, waaronder bijvoorbeeld dorpshuizen en andere initiatieven uit de mienskip. Kenmerkend is de bottom-up aanpak bij alle facetten van het programma. Het huidige LEADER-programma stond de sociaaleconomische ontwikkeling en het versterken van de sociale cohesie centraal. Voor de komende periode is dit uitgebreid met thema’s op het gebied van klimaat, milieu, water, landschap en biodiversiteit.

32

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat stellen we voor? Deel te nemen aan het nieuwe LEADER-programma en de gevraagde bijdrage in te zetten als cofinanciering voor projectaanvragen in het ANNO- gebied. Op dit moment is nog niet bekend hoeveel gebieden de provincie aan zal wijzen als LEADER-gebied, dat zal later dit jaar gebeuren. De hoogte van de cofinanciering is daarom op dit moment nog niet geheel duidelijk, maar de verwachting is dat twee of maximaal drie gebieden zullen worden aangewezen. In dit kader is het wenselijk uit te gaan van de variant waarbij het hoogste cofinancieringsbedrag wordt gevraagd, i.c. bij de aanwijzing van twee LEADER- gebieden. Er wordt dan een bedrag van € 600.000 gevraagd als garantstelling voor het gemeentelijke gedeelte van de nationale cofinanciering*. Als we binnen het ANNO- gebied een verdeling hanteren naar rato van inwonertal, ziet de gevraagde bijdrage per gemeente er als volgt uit; gemeente Achtkarspelen

€ 135.000

gemeente Dantumadiel

€ 92.000

gemeente Noardeast- Fryslân

€ 220.000

gemeente Tytsjerksteradiel

€ 156.000

In totaal zal € 5,6 miljoen beschikbaar komen voor het gebied. Naast de € 0,6 miljoen van de gemeenten zal de provincie € 2,2 miljoen bijdragen en de EU € 2,8 miljoen. *nationale cofinanciering bestaat uit een provinciaal deel en een gemeentelijk deel. Wat als we het niet doen? Als we niet deelnemen aan het LEADER-programma laten we een kans voor onze gemeente en regio liggen om projecten uit de samenleving en de regionale agenda te kunnen realiseren. In de ANNO-regio zijn de afgelopen jaren diverse initiatieven uit de samenleving gerealiseerd met een bijdrage uit het Europese LEADER-programma. Gemiddeld genomen lokt iedere euro uit het programma een investering van € 8 in de regio uit. Wat mag het kosten? Wij vragen daarom een bedrag van maximaal € 156.000 voor de periode 2024-2027. Dit bedrag is nog afhankelijk van het aantal gebieden dat in de provincie wordt aangewezen als LEADER-gebied. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Gebben, L.J.

33

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 1 - Veiligheid

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Horeca- evenementenbeleid

01.07

Wat willen we? Het beleidstakenpakket met betrekking tot evenementen en de Alcoholwet wordt steeds uitgebreider. Dit takenpakket is gekoppeld aan de maatschappelijke en politieke urgentie op deze onderwerpen. Het actualiseren van beleid (waaronder evenementenbeleid, horecabeleid), het beantwoorden van (politieke) vragen, alsmede het formuleren van verordeningen en beleidsregels, is daarmee eveneens een grotere en belangrijker taak geworden. Het betreft niet de uitvoeringstaak van het recent vastgestelde beleid. Die uitvoering kan worden gedaan binnen de beschikbare formatie. Er is 0,1 fte beschikbaar voor het uitvoeren van deze beleidstaken. Het is op dit moment niet mogelijk om deze taken goed in de organisatie te borgen en uit te voeren. Beleid, verordeningen en notities op deze onderwerpen zijn niet geactualiseerd, komen niet overeen met wijzigingen in bestaande wetgeving en lopen achter op de maatschappelijk realiteit. We willen ervoor zorgen dat deze taak in overeenstemming met zowel de maatschappelijke (politieke) realiteit als de actuele wetgeving, wordt uitgevoerd. Wat stellen we voor? We stellen voor om de bestaande formatie voor deze taak uit te breiden met 0,2 fte voor Tytsjerksteradiel. Wat als we het niet doen? Als we dit niet doen dan kunnen wij ons beleid op het terrein van evenementen en (para-commerciële) horeca, niet actueel maken/houden.

Wij kunnen onze verordeningen niet aanpassen aan gewijzigde wetgeving. De afgelopen jaren zijn evenementen en horeca erg in ontwikkeling. De regelgeving verandert net als de maatschappelijke en politieke wensen op deze gebieden. Als wij de formatie op deze taken niet op orde hebben, zullen wij achter blijven in de ontwikkelingen en zullen onze beleidstukken niet meer aansluiten bij de maatschappelijke, politieke wensen alsmede de wettelijke kaders. Ook kunnen wij het evenementenbeleid dat recent is geactualiseerd niet evalueren.

34

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 23.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 47.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 23.500, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 47.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Gebben, L.J.

Jurist handhaving

01.01

Wat willen we? Er komen steeds meer bevoegdheden bij college en burgemeester terecht en daarmee komen er meer taken bij de juristen handhaving terecht. Deze uitbreiding van taken valt samen met een verdubbeling van het aantal handhavingsverzoeken dat wordt ingediend (door burgers maar veelal door de opkomende adviesbureaus - stijging van 19 naar 37 in 2022) We willen aan onze wettelijke taak voldoen v.w.b. het oppakken van handhavingsverzoeken. Wij willen de reguliere handhavingszaken op blijven kunnen pakken. Daarnaast willen wij onze taken v.w.b. de advisering richting college, raad, portefeuillehouders alsmede richting burgers blijven uitvoeren. Dit betreft niet de uitvoeringstaken die samenhangen met het uitvoeringsprogramma Toezicht & Handhaving. Dat voeren we binnen de beschikbare formatie uit. Wat stellen we voor? De formatie op juridische handhaving uit te breiden met 0,75 fte voor de gemeente Tytsjerksteradiel.

35

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat als we het niet doen? Dan kunnen wij de stijgende hoeveelheid handhavingsverzoeken niet meer oppakken. Dit leidt tot juridische procedures en ingebrekestellingen richting de gemeenten en daarmee tot hoge kosten nu dit een bestaande wettelijke taak betreft die niet kan worden uitgevoerd. De advisering kan niet meer worden opgepakt en zal naar 'waakvlam' niveau worden teruggebracht. De ondersteuning op reguliere handhaving zal afnemen. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 84.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 169.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 84.500, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 169.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Gebben, L.J.

36

KADERNOTA 2024 - 2027 Jurist veiligheid

01.02

Wat willen we? Er komen steeds meer bevoegdheden en taken bij de burgemeester (en in mindere mate ook bij college) terecht op het gebied van openbare orde en veiligheid. Daarnaast komen er structureel steeds meer maatschappelijke ontwikkelingen gerelateerd aan openbare orde op ons af (boerenprotesten, Corona, Oekraïne, Bibob, ondermijning, stikstof, radicalisering etc). Deze actualiteiten vragen inzet van eenheid Veiligheid op het gebeid van de beleidsmedewerkers en de jurist. De BOA capaciteit is hier vorig jaar op aangepast maar de juridische capaciteit blijft achter. Dit betekent dat wij met de bestaande juridische capaciteit niet kunnen voldoen aan de taken die nu bij ons liggen. Ook kunnen wij de burgemeester nu en in de toekomst niet goed adviseren en ondersteunen. Ook kunnen wij zware juridische klussen in de keten nu veelal niet zelf met de juiste antenne voor openbare orde en veiligheid afwikkelen. We willen de formatie op de jurist Veiligheid uitbreiden om te kunnen voldoen aan de bevoegdheden, het beleid en de ontwikkelingen die op ons afkomen. Vorig jaar is reeds 0,5 fte jurist veiligheid opgevoerd en verkregen. Deze formatie is onvoldoende gebleken.

Wat stellen we voor? De bestaande formatie op jurist veiligheid uit te breiden met 0,25 fte voor Tytsjerksteradiel. Wat als we het niet doen? Als we dit niet doen kunnen wij niet voldoen aan de bevoegdheden, het beleid en de ontwikkelingen die op ons afkomen. Omdat de eerder toegekende formatie onvoldoende blijkt, wordt er beslag gelegd op de juristen handhaving. Deze hebben echter zelf een hoge werkdruk waardoor er structureel taken blijven liggen en kansen om effectiever op te treden, niet worden benut.

37

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 29.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 58.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 29.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 58.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Gebben, L.J.

38

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat Geen onderwerpen voor nieuw beleid

Programma 3 – Economie Geen onderwerpen voor nieuw beleid

39

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 4 - Onderwijs

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Gebiedsteam-zorg ín de school (GIS)

04.02

Wat willen we? Door meer in te zetten op preventie willen we voorkomen dat we jeugdigen en gezinnen onnodig doorverwijzen naar zwaardere hulpverlening. Ook willen we voorkomen dat inwoners te maken krijgen met wachtlijsten om toegang tot ondersteuning te krijgen. Bij tijdige hulp aan de voorkant hoeft niet te worden opgeschaald en blijven de kosten beheersbaar. Het project proeftuin GIS is in 2021 gestart in Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De sociaal werker van het gebiedsteam is een aantal uren per week zichtbaar in de school aanwezig en aanspreekbaar. Het project wordt professioneel gemonitord. De eerste ervaringen zijn positief en tussentijdse metingen van het onderzoek zien er veelbelovend uit. Wat stellen we voor? Samen met alle betrokken partners willen we zorg en ondersteuning tijdig en beter kunnen bieden. Om erger en duurder te voorkomen willen we al vroegtijdig passende hulp kunnen bieden, dus aan de voorkant. Het project GIS is in 2021 gestart. De sociaal werker van het gebiedsteam is een aantal uren per week zichtbaar in de school aanwezig en aanspreekbaar. Het project wordt professioneel gemonitord. Het eindrapport wordt in het najaar van 2023 opgeleverd. De eerste bevindingen en rapportages zijn positief en veelbelovend. De proeftuin wordt momenteel bekostigd uit tijdelijke NPO middelen en loopt eind 2023 af.

Gezien de bemoedigende resultaten wordt voorgesteld de proeftuin in 2024 te verlengen (incidenteel). Met inachtneming van de definitieve onderzoeksresultaten in het najaar van 2023 kan in het voorjaar 2024 voor de daaropvolgende jaren een structurele bekostiging worden overwogen.

40

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat als we het niet doen? De sociale zorgen van en over onze inwoners zijn in de coronaperiode toegenomen. Ook bestaande knelpunten zijn daardoor vergroot. Het systeem naar passende hulp en ondersteuning loopt vast op meer plekken. In de praktijk zien we de wachtlijsten voor (jeugd)hulp groeien. Intussen verzwaren de casussen, de problematiek groeit. De hulpvraag verzwaard en wordt opgeschaald en de kosten stijgen. Inwoners worden niet tijdig geholpen, lopen vast en worden steeds ongelukkiger. We zien een toename van mentale problemen en eenzaamheid bij jongeren; het welzijn van jeugdigen neemt af. Om erger en duurder te voorkomen willen we eerder, liefst preventief, hulp kunnen bieden. Wat mag het kosten? Voor het verlengen van de proeftuin in 2024 wordt uitgegaan van 54 uren per week verdeeld over 22 scholen in Tytsjerksteradiel. Omgerekend gaat het om de inzet van 1,5 fte. De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 132.000 voor het jaar 2024. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 264.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 132.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 264.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel.

Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

41

KADERNOTA 2024 - 2027 STRUCTUREEL Peuteropvang

04.04

Wat willen we? We willen bereiken dat er in de gemeente voldoende peuteropvangplaatsen beschikbaar zijn, zodat alle peuters in Tytsjerksteradiel vanaf de leeftijd van twee jaar naar de peuteropvang kunnen en met een goede voorbereiding op het basisonderwijs kunnen starten. Wat stellen we voor? We stellen voor om het budget voor de reguliere peuteropvang te verhogen. Wat als we het niet doen? Wanneer het budget voor de reguliere peuteropvang niet wordt verhoogd, moeten de aanbieders de uitvoering rond krijgen binnen de beschikbare middelen. Wij verwachten dat hierdoor wachtlijsten ontstaan. Wat mag het kosten? Wij vragen om het budget voor reguliere opvang structureel te verhogen met € 50.000 per jaar. De verhoging wordt deels veroorzaakt door een toename van het aantal peuters maar met name door de stijging van het landelijke uurtarief kinderdagopvang. Dit bedroeg in 2020 € 8,17 per uur per peuter en in 2023 € 9,12 per uur per peuter. De prognose voor 2024 is € 9,65 per uur per peuter. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 50

- 50

- 50

- 50

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

42

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Cofinanciering De Twirre

05.13

Wat willen we? Scoutingvereniging de Twirre ondersteunen in het verduurzamen van het clubgebouw door een (eenmalige) cofinanciering voor de Leader subsidie. Als de gemeente door cofinanciering bijdraagt aan het subsidiebedrag wordt ook een subsidie van het Iepen MienskipsFûns mogelijk gemaakt. Het doel van de scouting is een groen en duurzaam clubgebouw, voorzien van voldoende lokalen en voorzieningen. Dit wordt gefinancierd door middel van subsidies en fondsen. Wat stellen we voor? Eenmalig € 75.000 bijdragen als cofinanciering van een Leader subsidie voor Scouting de Twirre. Wat als we het niet doen? Als er geen gemeentelijke cofinanciering beschikbaar wordt gesteld dan heeft de scouting niet de mogelijkheid om ook een aanvraag bij het Iepen Mienskipsfûns te doen. De hoogte van deze subsidie is maximaal € 250.000. De plannen voor het verduurzamen van het clubgebouw zijn dan financieel niet haalbaar. Wat mag het kosten? De eenmalige kosten bedragen € 75.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, Tytsy

43

KADERNOTA 2024 - 2027

Ekstra formaasje Frysk taalbelied

05.04

Wat willen we? Foar it ûntwikkeljen, advisearjen en útfieren fan it Frysk taalbelied binne fjouwer oeren beskikber foar twa gemeenten; twa oeren foar Achtkarspelen en twa oeren foar Tytsjerksteradiel. Dit jier wurdt de Nota Frysk taalbelied aktualisearre en sille de ambysjes op it mêd fan it Frysk oanskerpe wurde. Wat stellen we voor? Doel fan de Nota Frysk taalbelied is it kreëarjen fan rânebetingsten foar it behâld en fuortsterkjen fan de Fryske taal. Om dêr de kommende jierren útfiering oan jaan te kinnen is ekstra formaasje nedich. In útwreiding fan fjouwer oeren foar ûntwikkeljen en advisearjen en tolve oeren foar de útfiering fan it Frysk taalbelied binnen de WM8KTD. De kosten foar dizze oeren wurde foar de helft droegen troch ús gemeente. Wat als we het niet doen? Sûnder ekstra formaasje is it net mooglik om útfiering te jaan oan behâld en fuortsterkjen fan de Fryske taal. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 25.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 50.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 25.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 50.000 beschikbaar komt voor de uitvoering.

In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

44

KADERNOTA 2024 - 2027 Verduurzamen gemeentelijk vastgoed (fase 1)

05.12

Wat willen we? Het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. In de 1e fase verduurzamen we een aantal gebouwen waarvan met zekerheid te zeggen is dat deze de komende jaren in gebruik blijven. Er zijn voor deze gebouwen geen plannen voor clustering, vervangende nieuwbouw of afstoten. De verduurzaming van ons vastgoed wordt noodzakelijk geacht omdat gemeenten voor 2030 een aanzienlijke CO2 reductie moeten realiseren ten opzichte van het referentiejaar 1990. Wat stellen we voor? Opstarten planvorming voor de verduurzaming van zes gebouwen. Onderzoeken van de financiële en technische haalbaarheid en het uitwerken van kaders waaraan de plannen moeten voldoen. De plannen moeten aansluiten bij de beleidsdoelen uit de duurzaamheidsagenda. De verduurzaming moet meetbaar gemaakt worden en de technische haalbaarheid moet geborgd zijn. Voor de financiële haalbaarheid stellen we een business case op. Hierin nemen we besparing en terugverdientijd mee in de afwegingen. We verduurzamen eerst een of twee gebouwen uit en trekken daar lering uit voor het volgende gebouw. Wat als we het niet doen? Dan loopt de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed vertraging op en halen we zeer waarschijnlijk de doelstellingen uit de duurzaamheidsagenda en het raadsprogramma niet. Komende jaren zijn veel installaties aan vervanging toe.

Als dit niet samenvalt met de verduurzaming wordt er een gasgestookt toestel geplaatst. Dit kan leiden tot een desinvestering. Wat mag het kosten? Het is nog lastig aan te geven wat verduurzaming exact gaat kosten. Een voorlopige raming voor de beoogde gebouwen in de eerste fase komt uit op ruim € 2.300.000 incl. BTW. Er zijn in het MJOP al kosten opgenomen voor vervangingsinvesteringen die hiermee samenvallen. De exacte uitzetting valt nog niet aan te geven. Daarnaast levert verduurzaming een besparing op in de energiekosten waardoor de exploitatie van een gebouw goedkoper wordt. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 50

- 91

- 151

- 211

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

45

KADERNOTA 2024 - 2027 STRUCTUREEL Nieuw archiefsysteem + formatie Observeum

05.07

Wat willen we? Dat het Observeum (museum en sterrenwacht) goed kan blijven functioneren. Wat stellen we voor? Om het Observeum extra subsidie te verlenen voor de aanschaf van een nieuw collectieregistratiesysteem (eenmalig) en voor 0,2 fte beheerder en conservator. Wat als we het niet doen? Dan heeft het Observeum geen werkend collectieregistratiesysteem meer. De extra 0,2 fte beheer is bedoeld voor de invoer van objecten in het registratiesysteem en voor een aantal beheerstaken. Het Observeum werkt met een groep van zo'n 25 actieve vrijwilligers; sommige met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze moeten begeleid worden door de beheerder. De huidige beheerder wordt voor 32 uur betaald, maar heeft te weinig uren om zijn beheerstaken goed uit te voeren. Zonder nieuw collectieregistratiesysteem en 0,2 fte extra kan het museum niet goed functioneren. Wat mag het kosten? Incidenteel € 6.500 voor de aanschaf van een nieuw collectieregistratiesysteem en structureel € 15.000 per jaar voor een 0,2 fte beheerder/conservator. De aanschaf van het collectieregistratiesysteem classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 15

- 15

- 15

- 15

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

Subsidie Park Vijversburg

05.06

Wat willen we? Een van de speerpunten van het coalitieakkoord 2022-2026 is het ondersteunen van Park Vijversburg. Park Vijversburg is een Natuur en Cultuurpark waar jong en oud het belang van de natuur, architectuur en cultuur beleven. De activiteiten en de pr zijn erop gericht om als park uit te groeien tot een belangrijke culturele trekpleister van Fryslân. De culturele activiteiten in Vijversburg willen we ondersteunen. Wat stellen we voor? De culturele activiteiten van Park Vijversburg zijn een waardevolle aanvulling op het bestaande cultuuraanbod en deze activiteiten willen we ondersteunen met een jaarlijkse subsidie. Wat als we het niet doen? Zonder subsidie is het voor Park Vijversburg niet mogelijk om grootschalige culturele activiteiten te organiseren.

46

KADERNOTA 2024 - 2027

Wat mag het kosten? De kosten zijn € 5.000 structureel per jaar. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-5

-5

-5

-5

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

Uitvoering Kultuernota Ut de kûlizen

05.03

Wat willen we? In beide gemeenten is de Kultuernota Ut de kûlizen vastgesteld. In het uitvoeringsplan van de cultuurnota zijn nieuwe actiepunten opgenomen. Voor uitvoering van de structurele activiteiten, zoals een digitaal cultuurloket en het organiseren van een cultuurmarkt/-platform, is extra budget nodig. Wat stellen we voor? Het huidige cultuurbudget biedt onvoldoende ruimte om de nieuwe structurele activiteiten te financieren. Om uitvoering te kunnen geven aan de cultuurnota vragen we extra budget. Wat als we het niet doen? Zonder extra budget kunnen we geen uitvoering geven aan de nieuwe structurele activiteiten in de cultuurnota. Wat mag het kosten? De kosten bedragen € 9.000. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-9

-9

-9

-9

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

47

KADERNOTA 2024 - 2027 Uitwerking biodiversiteitsplan

05.01

Wat willen we? De biodiversiteit verbeteren in de gemeente. Dit is nodig voor een weerbaar ecosysteem. Wij (mensen) zijn afhankelijk van een gezond ecosysteem en daarom is het noodzaak dat de gemeente haar hier voor inzet. Een instabiel ecosysteem vormt een directe bedreiging voor ons bestaan. Wat stellen we voor? Extra aandacht voor biodiversiteit in de gemeente. Door middel van acties en concrete ontsteningsprojecten onder andere. Er wordt gewerkt aan een gemeentelijk biodiversiteitsplan inclusief een uitvoeringsprogramma. Vaststelling hiervan door de raad loopt niet in de pas met het traject van de kadernota/de begroting 2024. Daarom wordt voorgesteld nu alvast een bedrag voor de uitvoering van het plan te reserveren, wat later afgestemd wordt op de daadwerkelijke behoefte na vaststelling van het plan. Wat als we het niet doen? Dan heeft dit direct effect op zaken als de insectenstand. Een grijze omgeving heeft ook invloed op onze gezondheid. Zo zijn er nog veel meer gevolgen als we niet zorg dragen voor de biodiversiteit. Dit gaat te ver om hier uitgebreid toe te lichten. Wat mag het kosten? Een eerste inschatting komt uit op structureel € 30.000 per jaar. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 30

- 30

- 30

- 30

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

48

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 6 - Sociaal domein

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Beurtskip

06.04

Wat willen we? We willen meer mensen laten participeren op de arbeidsmarkt. Daarom hebben wij een aantal jaren geleden het project Beurtschip georganiseerd. Bij dit project bieden wij inwoners een lasopleiding aan in combinatie met het opdoen van praktijkervaring door te lassen aan een schip. Het doel van het project is om inwoners te begeleiden naar betaald werk in de metaalsector. In 2021 hebben wij op grond van de Versnellingsagenda subsidie aangevraagd voor het project. Deze aanvraag is afgewezen. U heeft toen besloten om de projectkosten op te nemen in de begroting 2022 en 2023. Daarbij hebben wij u toegezegd om in de Kadernota 2024 – 2027 met een voorstel te komen hoe wij het project goedkoper kunnen organiseren. Wij hebben dit onderzocht en concluderen dat wij het project niet op een goedkopere manier kunnen organiseren. Wat stellen we voor? Het project Beurtschip in de huidige vorm voort te zetten en de kosten op te nemen in de begroting 2024 tot en met 2026. Wij monitoren de komende jaren de kosten en resultaten van het project. In de Kadernota 2026 – 2029 leggen wij u opnieuw een voorstel voor om het project al dan niet voort te zetten.

49

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat als we het niet doen? •

We hebben dan minder uitstroom naar werk. Het is bekend dat de komende jaren veel mensen uitstromen in de metaalsector wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Stoppen we met het project, dan lopen we het risico dat we het kind met het badwater weggooien. Opleiden voor de metaalsector is opleiden voor een kansberoep.

•

Tegenover de kosten van dit project staan ook baten, zoals de maatschappelijke bate van ‘meedoen’ en minder uitkerings- en uitvoeringslasten bij uitstroom naar werk. Tot nu is er sprake van een structurele bate omdat alle kandidaten die aan het werk zijn gegaan nog steeds aan het werk zijn. Hierdoor hebben wij in de periode 1 juli 2017 tot en met 31 december 2022 € 1.365.000 minder aan uitkeringen hoeven te betalen. Deze bate is hoger dan de projectkosten in deze periode. Dit leidt tot een positief verschil van € 660.000.

•

Een bijstandsuitkering is gemiddeld € 14.000 per jaar en de uitvoeringskosten voor een bijstandsuitkering zijn ongeveer € 2.900 per persoon per jaar. De uitvoeringskosten zijn voornamelijk de kosten van de ambtenaren die zich bezighouden met inkomensondersteuning en het bevorderen van re-integratie. Stoppen we met dit project, dan vervallen deze baten en verwachten wij dat de uitkerings- en uitvoeringslasten stijgen.

Wat mag het kosten? Het gaat om een gezamenlijk project met Achtkarspelen. De kosten zijn per gemeente per jaar € 158.000 voor de jaren 2024-2026. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

50

KADERNOTA 2024 - 2027 Coördinator Maatschappelijk Vastgoed

06.12

Wat willen we? Inzetten op de leefbaarheid van de dorpen door te zorgen voor één aanspreekpunt voor de beheerders van het maatschappelijk vastgoed. En het mogelijk maken dat vraagstukken rond het maatschappelijk vastgoed integraal worden aangepakt. De functie van Coördinator Maatschappelijk Vastgoed is de afgelopen jaren niet (toereikend) en versnipperd over verschillende afdelingen belegd. Daardoor is er geen vast aanspreekpunt voor de beheerders van het maatschappelijk vastgoed, zoals dorpshuizen, scholen en clubhuizen. Bovendien mist er een integrale aanpak van de vraagstukken rond het maatschappelijk vastgoed.

Wat stellen we voor? Het aanstellen van een 1 fte Coördinator Maatschappelijk Vastgoed die voor beide gemeenten wordt ingezet, dus 0,5 fte per gemeente.

Wat als we het niet doen? Er ontstaat een ongelijk (financieel) speelveld voor met name dorpshuizen, waardoor ze mogelijk in de problemen komen. Met het verdwijnen van dorpshuizen, MFA's, buurt- en clubhuizen, verdwijnt ook het sociale hart uit de dorpen. Juist deze vervullen een belangrijke functie in het kader van het Versterken van de Sociale Basis. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 56.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 112.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 56.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 112.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

51

KADERNOTA 2024 - 2027

Digitaliseren fysiek archief Inkomen en Participatie

06.02

Wat willen we? Het bestaande fysieke archief van het Sociaal Domein gedeeltelijk digitaliseren. Gedeeltelijk omdat we alleen de documenten van openstaande dossiers digitaliseren. Wat stellen we voor? Van de openstaande dossiers de documenten digitaliseren. Wat als we het niet doen? 1) Uitvoering van werkzaamheden kan niet plaats- en tijdonafhankelijk plaatsvinden. 2) Inwoners krijgen niet makkelijk toegang tot hun eigen dossiers. 3) Geen besparing op papiergebruik. 4) Beheer van informatie blijft arbeids- en tijdintensief. 5) Privacy van gegevens blijft minder goed te waarborgen. Wat mag het kosten? De kosten voor deze digitaliseringsslag worden geraamd op € 25.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

Gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk (POH Jeugd)

06.08

Wat willen we? We willen voor Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel de formatie voor de gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk, te weten de praktijkondersteuner Jeugd (POH), uitbreiden en uitrollen naar alle huisartspraktijken in de beide gemeenten. Wat stellen we voor? Per gemeente een uitbreiding van 1 fte. Uitvoering binnen de Werkmaatschappij. Wat als we het niet doen? Uit de evaluatie van de pilot bij de huisartspraktijken in Harkema en Burgum blijkt dat de inzet van de gebiedsregisseur van grote meerwaarde is. Deze vorm van zorg is laagdrempelig voor onze inwoners, heeft een preventief karakter, verbetert en optimaliseert de toegang tot zorg en voorkomt onnodige inzet van zwaardere zorg.

52

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 102.000. Een deel daarvan (€45.000) kan worden gefinancierd uit de beschikbare POK-middelen. Het restant van € 57.000 wordt aangevraagd middels de Kadernota. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 204.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 102.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 204.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

53

KADERNOTA 2024 - 2027 Uitvoeringsplan Participatiewet - Inzet jobhunter

06.07

Wat willen we? Wij willen dat iedereen meedoet naar vermogen. Meedoen is de norm en werken is het doel. Deze ambitie hebben we uitgesproken in het Beleidsplan Participatie ‘Iedereen doet mee’, dat de raad eind 2021 heeft vastgesteld. Wij zijn bezig met een uitvoeringsplan om dit beleid in de praktijk vorm te geven. Uit dit uitvoeringsplan blijkt dat we het Participatiebeleid budgetneutraal kunnen uitvoeren, met uitzondering van de werkgeversdienstverlening. Met de vaststelling van het Beleidskader Sociaal Domein is het werkgeversteam Participatie in 2020 gehalveerd. Wij zetten op dit moment 0,77 fte in per gemeente. De halvering van het werkgeversteam leidt tot een spagaat in de uitvoering van het nieuwe Participatiebeleid. Wij hebben een jobhunter in dienst om werk te vinden voor inwoners met een arbeidsbeperking die onder de doelgroep van de Banenafspraak en Beschut Werk vallen. We hebben geen jobhunter om inwoners, zonder arbeidsbeperking, te ondersteunen bij het vinden van werk. Het gaat om een relatief grote groep inwoners die door diverse problematiek een afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Onder regie van onze sociaal werkers lukt het in veel gevallen om deze problemen op te lossen, maar de praktijk laat zien dat de laatste stap, het vinden van werk, moeilijk is. Voor het ondersteunen van deze inwoners is specialistische kennis van een jobhunter nodig.

Wat stellen we voor? Budget beschikbaar te stellen voor 1 fte jobhunter die voor beide gemeenten wordt ingezet, dus 0,5 fte per gemeente. Wat als we het niet doen? •

Dan kunnen wij de doelstelling met betrekking tot werkgeversdienstverlening, zoals vastgelegd in het Participatiebeleid, niet waarmaken. Werkgevers zijn belangrijke samenwerkingspartners bij het uitvoeren van het Participatiebeleid. Het is onze rol om deze werkgevers zo goed mogelijk te faciliteren en te ontzorgen wanneer zij inwoners met een bijstandsuitkering in dienst willen nemen.

•

Veel sectoren kampen met personeelstekorten. Zetten we geen jobhunter in, dan kunnen wij werkgevers niet ondersteunen bij het (gedeeltelijk) oplossen van dit probleem. Wie kan en wil werken is aan het werk, maar we zien dat veel inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt niet profiteren van de ruime arbeidsmarkt. Ondanks de uiteenlopende problemen van deze inwoners, blijkt uit de praktijk dat zij met de juiste begeleiding een goede kans hebben op betaald werk. In deze groep zit juist het arbeidspotentieel waar werkgevers om staan te springen.

•

Zetten we geen jobhunter in, dan ondersteunen wij een relatief grote groep inwoners niet of onvoldoende bij het vinden van werk. De kans is groot dat deze inwoners lang bijstandsafhankelijk blijven. Door te investeren in een jobhunter bevorderen we uitstroom naar werk. Tegenover de kosten van een jobhunter staan baten wanneer inwoners uitstromen naar werk. Naast de sociale bate van ‘meedoen’ leidt dit tot minder uitkerings- en uitvoeringslasten. Een uitkering is gemiddeld € 14.000 per jaar en de uitvoeringslasten zijn gemiddeld € 2.900 per jaar (ambtelijke inzet voor inkomensondersteuning en reintegratiedienstverlening).

54

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 51.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 102.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 51.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 102.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

STRUCTUREEL Plicht tot tegenprestatie

06.06

Wat willen we? In de Participatiewet is vastgelegd dat uitkeringsgerechtigden verplicht zijn om een tegenprestatie te leveren voor de uitkering. Dit is dus een wettelijke taak. Op dit moment is er geen budget voor de uitvoering. Wat stellen we voor? De kosten voor de uitvoering van de plicht tot tegenprestatie structureel opnemen in de begroting. Wat als we het niet doen? Dan hebben we onvoldoende budget om onze wettelijke taak uit te voeren.

55

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten zijn jaarlijks € 10.000. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 10

- 10

- 10

- 10

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

Subsidie vrijwilligersorganisaties

06.09

Wat willen we? Wij willen op basis van wederkerigheid de vrijwilligersorganisaties (op dit moment bestaande uit Humanitas Thuisadministratie, Stichting Urgente Noden en Voedselbank Tytsjerksteradiel), die zich in samenwerking met de gemeente inzetten voor de bestrijding van armoede ondersteunen. De activiteiten van deze organisaties zijn anders dan de activiteiten in het kader van Versterken Sociale Basis. Wat stellen we voor? Voor het ondersteunen van deze organisaties vragen wij een budget om aan hen subsidie te kunnen verstrekken.

Wat als we het niet doen? De kans is groot dat de vrijwilligersorganisaties (op termijn) geen mogelijkheden meer hebben om te blijven bestaan. Wat mag het kosten? Voor het vormen van dit structurele budget is een bedrag van € 19.000 benodigd.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 19

- 19

- 19

- 19

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, C. de

56

KADERNOTA 2024 - 2027 Versterken Sociale Basis

06.01

Wat willen we? Bij het opstellen, de implementatie en de uitvoering van de subsidieregeling Versterken Sociale Basis zijn fouten gemaakt. Deze willen we repareren voor de jaren 2024 - 2026 voor de partijen die voor 2023 een eenmalige subsidieaanvraag hebben gedaan en waarmee de gemeente een langdurige subsidierelatie heeft. De partijen die een meerjarige aanvraag hebben gedaan heeft de Raad op 1512-2022 toegekend. Het subsidieplafond is op 20-12-2022 op € 0 gezet, waarmee het niet mogelijk is om subsidie aan te vragen voor de jaren 2024 - 2026. Wat stellen we voor? Een derde herstelactie betreffende voor de partijen die voor 2023 een eenmalige subsidieaanvraag hebben gedaan in het kader van de subsidieregeling Versterken Sociale Basis en waarmee de gemeente een langdurige subsidierelatie heeft. Er wordt voor 2027 een nieuwe subsidieregeling opgesteld. Wat als we het niet doen? Met deze partijen heeft de gemeente een langdurige subsidierelatie, ook al vragen zij steeds eenmalig de subsidie aan. Zij vragen deze jaarlijks aan voor dezelfde activiteiten. Deze subsidierelatie dient in een redelijke termijn te worden afgebouwd. Dan kunnen deze organisaties die werkzaam zijn in het voorliggend veld hun werkzaamheden niet langer uitvoeren. Mogelijk wordt daarmee een groter beroep gedaan op specialistische (en duurdere) hulp en ondersteuning.

Wat mag het kosten? De partijen hebben in 2022 voor het jaar 2024 in totaal voor € 65.000 aangevraagd.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

- 65

- 65

- 65

- 65

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Pee, Caroline de

57

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 7 - Volksgezondheid en milieu

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Formatie stikstof

07.02

Wat willen we? In de kadernota 2022 - 2025 is formatie voor stikstof (incl. milieubeleid) beschikbaar gesteld. Het stikstofdossier zal ook voor 2024 en de navolgende jaren blijvend een grote invloed hebben op onze taken. Onze overheid lijkt drastisch in te zetten op een vergaande sanering. Daarbij zullen alle sectoren een bijdrage moeten leveren om te komen tot reductie van stikstof. Dat betekent ook dat voor projecten in onze gemeente de milieukundige beoordeling/inpassing een groot punt van aandacht zal blijven. Provinciaal wordt ingezet op gebiedsgericht beleid waarbij aansluiting nodig is om op te komen voor onze belangen en de uitwerking voor ons grondgebied te bewerkstelligen. Ook blijft er discussie over de toepassing van het rekenmodel Aerius, de toepassing van bestaande emissiearme technieken en de ontwikkeling van nieuwe technieken. Duidelijkheid ontbreekt nog evenals de kaders die daarop aangepast moeten worden. De taak is een vast onderdeel geworden van de uit te voeren werkzaamheden. Om de uitvoering te kunnen borgen is structureel 0,6 fte voor deze taak nodig. Wat stellen we voor? We stellen voor om voor Tytsjerksteradiel 0,3 fte voor de milieutaak 'stikstof' beschikbaar te stellen. Wat als we het niet doen? Zonder formatie is het niet mogelijk om de werkzaamheden op het vlak van stikstof te kunnen uitvoeren.

Hierdoor komt beleidsontwikkeling tot stilstand en kan projectontwikkeling vertragen.

58

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 36.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 72.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 36.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 72.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Zandbergen, B. van

Software afvalinzameling optimaliseren en uitbreiden naar andere taakvelden

07.04

Wat willen we? Een verdere optimalisatie van de afvalinzameling: het in kaart brengen van verzamelplaatsen en deze te digitaliseren. Dit als basis om de verzamelplaatsen verder te optimaliseren en de afvalinzameling makkelijker te maken. Deze digitale informatie vervolgens op te nemen in GBI. De afhandeling van vragen van inwoners over de verzamelplaatsen wordt daarnaast ook eenvoudiger. Wat stellen we voor? Deze digitalisering van gegevens met ondersteuning van een extern adviesbureau in combinatie met onze eigen buitendienst uit te laten voeren. Wat als we het niet doen? Dan kunnen we geen verdere stappen zetten in de optimalisatie van de afvalinzameling van minicontainers.

59

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De eenmalige kosten bestaan uit: Het extern in kaart brengen verzamelplaatsen (x,y coördinaten) à € 7.500 Implementatie gegevens in bestaande afvalinzamelingsoftware systeem à € 7.500 Structureel beheer GBI ten aanzien van verzamelplaatsen: kostenneutraal binnen huidige formatie. Dit onderwerp valt binnen het gesloten stelsel van afval. Voor de lasten van afval hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Voorziening Afval worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

STRUCTUREEL Optimaliseren bewustwording afvalscheiding

07.03

Wat willen we? We moeten nog verdere stappen zetten om richting de gecommitteerde VANG-doelstellingen in 2025 te komen. Bij het aanbieden van de minicontainers zien we dat er nog beter gescheiden kan worden. Hoewel inwoners denken dat ze hun afval heel goed scheiden en daarvoor hun best doen, zien wij dat het beter kan en moet. Met de informatie die we hebben vanuit de inzameling willen we inwoners persoonlijk benaderen om zo betere afvalscheiding te realiseren. Een integrale aanpak, ook in samenwerking met andere afdelingen zoals het sociaal domein. Een persoonlijke benadering zorgt voor een kleinere afstand tussen inwoner en gemeente en een effectiever resultaat. In de tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan blijkt dat we alle maatregelen hebben uitgevoerd of opgestart. Deze nieuwe werkzaamheden bestaan uit o.a. het versturen van brieven, het voeren van telefoongesprekken met deze inwoners en op verzoek van inwoners bij hen langsgaan. Wat stellen we voor? Wij stellen voor om de activiteiten gericht op het halen van de VANG doelstellingen verder te intensiveren zoals hiervoor beschreven. Dat is een nieuwe taak en brengt met zich mee dat er structureel additioneel een bedrag van 21.800, - euro nodig is voor het uitvoeren ervan.

60

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat als we het niet doen? We verwachten dat het dan moeilijker wordt om de VANG-doelstellingen te halen. We hebben de eerste grote stappen gezet. Hoe dichter we bij de VANG-doelstellingen komen, hoe lastiger het is om het uiteindelijke resultaat te halen en te behouden. Ook blijft de afstand tussen de inwoner en gemeente even groot.

Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 22.000. Voor de lasten van afval hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Voorziening Afval worden gebracht en niet ten laste van het begrotingssaldo.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

61

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 8 - Volkshuisvesting, RO en stedelijke vern

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Beleid op verhuur van panden

08.02

Wat willen we? Er is beleid voor de verhuur van panden nodig om te zorgen dat huurprijzen op eenzelfde manier worden berekend en goed onderbouwd kunnen worden. Nu wordt dit onvoldoende gedaan waardoor huurprijzen, in vergelijkbare gevallen, erg van elkaar verschillen zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Ook wordt er in veel gevallen een huurprijs bepaald die onder de kostprijsdekkende huurprijs ligt. Hierdoor houdt de gemeente zich niet aan de Wet Markt en Overheid. Doordat de gemeente te lage huren in rekening brengt, loopt zij ook inkomen mis. Beleid op de verhuur van panden kan dit voorkomen omdat er duidelijkheid ontstaat over de huurprijsbepaling. Hierbij kan tevens onderscheid worden gemaakt tussen de verhuur aan maatschappelijke organisaties en commerciële partijen. Wat stellen we voor? Dat er eenmalig tijd en geld beschikbaar gesteld wordt voor het schrijven van beleid om te zorgen voor een uniforme en transparante prijsbepaling bij de verhuur van panden. Het beleid dient tevens te voldoen aan de wettelijke vereisten. Wat als we het niet doen? Door het ontbreken van beleid wordt er in veel gevallen op eigen inzicht een huursom bepaald. Dit leidt ertoe dat er meestal niet kostprijsdekkend verhuurd wordt waardoor de gemeente zich niet houdt aan de Wet Markt en Overheid.

Wanneer er geen beleid komt zal de transparantie in de berekening van de huurprijs ontbreken, de willekeur blijven en zal de gemeente inkomen mis blijven lopen.

62

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? Er is een schatting gemaakt van € 8.000 op basis van de ervaring van een externe partij. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Zandbergen, B. van

Dorpenronde

08.04

Wat willen we? We willen graag - in navolging op de dorpenronde - een pilot gebiedsgericht programma op (laten) stellen. Wat stellen we voor? Op (laten) stellen gebiedsgericht programma Wat als we het niet doen? Dan wordt de input van de dorpenronde niet optimaal benut Wat mag het kosten? We verwachten hier eenmalig een budget van € 50.000 voor nodig te hebben. De incidentele kosten voor 2024 classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Zandbergen, B.

63

KADERNOTA 2024 - 2027

Programma 0.4 - Overhead

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Bestuurscommunicatie adviseur

00.04.06

Wat willen we? Een strategische positionering en professionele communicatieondersteuning voor het college van B&W en de individuele bestuurders. Door middel van een bestuurscommunicatie adviseur kan de externe communicatie van het college en de individuele wethouders vorm worden gegeven. Wat stellen we voor? Voorgesteld wordt om 1 fte als formatieruimte beschikbaar te stellen voor een bestuurscommunicatie adviseur voor een periode van twee jaar. Wat als we het niet doen? Op dit moment is binnen de formatie van het team Communicatie onvoldoende ruimte om hier invulling aan te geven. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 124.000. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

64

KADERNOTA 2024 - 2027

Financiën - AOIB en Senior Financieel Adviseur

00.04.51

Wat willen we?

Administratieve Organisatie & Interne Beheersing, AOIB De inrichting van de procesorganisatie binnen de gemeenten is niet op het vereiste niveau. Er is hoge urgentie om hierin adequaat te voorzien. Daarom is voor 2023 eerst incidenteel (voor de periode van één jaar) beschikbaar budget vrijgemaakt uit projectmiddelen en beschikbare vacatureruimte zodat kon worden gestart met het goed neerzetten in de organisatie van risico- en procesmanagement. Om deze werkzaamheden rond Administratieve Organisatie en Interne Beheersing (AOIB) ook toekomstbestendig te kunnen borgen is het noodzakelijk om deze werkzaamheden in te richten en te positioneren.

Senior Financieel Adviseur Voor de periode 2020 t/m 2023 heeft de raad incidenteel budget beschikbaar gesteld voor een extra (tweede) Senior Financieel Adviseur. Om de werkzaamheden te bestendigen en te borgen in deze regiefunctie is het noodzakelijk om deze formatie voort te zetten. De huidige taakomvang en het samenhangende advies- en activiteitenniveau kan eenvoudigweg niet door één adviseur worden opgevangen. Wat stellen we voor?

Administratieve Organisatie & Interne Beheersing, AOIB Voorgesteld wordt om 2,5 fte aan formatieruimte beschikbaar te stellen voor het opzetten, inrichten en werkzaam houden van de werkzaamheden AOIB binnen de Werkmaatschappij. Hiervan draagt onze gemeente voor 1,25 fte bij.

Senior Financieel Adviseur Voorgesteld de eerder toegekende (extra) formatieruimte van 1,0 fte voor een Senior Financieel Adviseur binnen de Werkmaatschappij vooralsnog beschikbaar te houden voor een periode van twee jaar. Hiervan draagt onze gemeente voor 0,5 fte bij. Wat als we het niet doen?

Administratieve Organisatie & Interne Beheersing, AOIB Dit leidt tot onaanvaardbare risico’s (organisatievereisten en regelgeving) en kwetsbaarheden in de uitvoering van werkzaamheden (efficiency en effectiviteit). Dit wordt versterkt door het hoge personeelsverloop.

Senior Financieel Adviseur Ondanks en los van het organisatievraagstuk wat momenteel speelt, geldt dat adequate kennis en achtervang op de seniorpositie noodzakelijk is om de continuïteit en kwaliteit van de werkzaamheden in de Planning & Control-cyclus te garanderen. Met één senior is dit te kwetsbaar georganiseerd.

65

KADERNOTA 2024 - 2027 Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 201.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 402.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 201.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 402.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

Verantwoordelijk portefeuillehouder: Willemsma, T.

66

KADERNOTA 2024 - 2027 HRM - Strategische ondersteuning en advisering

00.04.50

Wat willen we? Het team HRM levert naast de reguliere dienstverlening ook noodzakelijke ondersteuning aan en advisering op diverse (door)ontwikkelingen binnen de organisatie. In de afgelopen jaren heeft het team continue vol onder druk gestaan en met het oog op de toekomstige ontwikkelingen van de Werkmaatschappij zal deze druk de aankomende tijd alleen nog maar toenemen. In het afgelopen jaar zijn 80 medewerkers uitgestroomd en in 2023 tot en met april al 24 medewerkers. Daarnaast leent de organisatie op dit moment 137 medewerkers in die tijdelijk worden ingezet op structurele werkzaamheden en functies, omwille van schaarste en het gegeven dat wij medewerkers nog niet goed kunnen vinden om vast in dienst te houden. In de aankomende jaren tot 2030 stroomt 25% van het personeel vanwege het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd uit. Dit in combinatie met de steeds krappere arbeidsmarkt is het noodzakelijk dat een arbeidsstrategie ontwikkeld wordt en er specifieke kennis en ervaring op het gebied van werving en selectie binnengehaald wordt. De twee recent benoemde speerpunten ‘actieve arbeidsmarktbenadering en instroom medewerkers’ en het ‘binden en boeien’ van medewerkers vergen een investering om vervolgens mensen en kennis te kunnen behouden en kosten van inleen te verlagen.

Ook de verdere opbouw van het Arbo- en preventiebeleid (inclusief BHV) moet verder vormgegeven en vervolgens goed geborgd worden. Dit betekent dat de wettelijke zorg voor de veiligheid en gezondheid van medewerkers tijdens de uitvoer van hun werkzaamheden gewaarborgd moet zijn. Maar vanwege gebrek aan voldoende capaciteit liggen op dit moment de verdere ontwikkeling en opvolging van het Arbo- en preventiebeleid en de BHV vrijwel geheel stil. Met de huidige bezetting (inclusief tijdelijke uitbreidingen) -waarvan nagenoeg de helft van de teamleden net ruim een half jaar binnen is - kunnen de hoogstnoodzakelijke basistaken worden uitgevoerd. Om strategisch advies, ondersteuning en uitwerking te kunnen (blijven) geven in de dagelijkse werkzaamheden en aan organisatiespeerpunten als SPP, Duurzame inzetbaarheid, Organisatieontwikkeling, Arbeidsomstandigheden etc. is uitbreiding noodzakelijk. Omdat we op dit moment te maken hebben met een hoog ziekteverzuim, een hoge werkdruk, een hoog verloop en sterk concurrerende collega-gemeentes is besloten voor de aankomende jaren met name de focus te leggen op de volgende twee speerpunten: 1.