Document · PDF

Bijlage 1 - Conceptjaarstukken 2022 werkmaatschappij 8KTD

RAAD IEPEN POADIUM (RAADZAAL) 17 mei 2023, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Conceptjaarstukken 2022 werkmaatschappij 8KTD (procedureel)13.285 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................... 2 1 JAARVERSLAG EN REKENING IN VOGELVLUCHT.................................................................... 4 1.1 Inleiding ....................................................................................................................... 5 1.2 Leeswijzer .................................................................................................................... 6 1.3 2022 in vogelvlucht ..................................................................................................... 8 2 BESLUITVORMING .............................................................................................................. 12 3 JAARVERSLAG.................................................................................................................... 13 3.1 Ontwikkelingen .......................................................................................................... 14 3.2 Programma's .............................................................................................................. 19 0. Bestuur en ondersteuning......................................................................................... 20 1.

Veiligheid ................................................................................................................. 21 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................. 21 3. Economie .................................................................................................................. 22 4. Onderwijs ................................................................................................................. 22 5. Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................ 23 6. Sociaal domein ......................................................................................................... 23 7. Volksgezondheid en milieu....................................................................................... 25 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................... 26 Overhead ...................................................................................................................... 26 3.3 Paragrafen.................................................................................................................. 27 A - Lokale heffingen .....................................................................................................

27 B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 27 C - Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 29 D - Financiering ........................................................................................................... 29 E - Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 31 F - Verbonden partijen ................................................................................................. 34 G - Grondbeleid ........................................................................................................... 34 H - Wet open overheid.................................................................................................. 35 4 JAARREKENING .................................................................................................................. 38 4.1 Balans ........................................................................................................................ 39 Waarderingsgrondslagen ............................................................................................ 41 Activa ......................................................................................................................... 42

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Passiva ....................................................................................................................... 46 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................ 49 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................................ 49 4.2 Baten en lasten........................................................................................................... 50 4.3 Verantwoording Wet Normering Topinkomens ........................................................... 59 4.4 Single Information Single Audit .................................................................................. 61 4.5 Controleverklaring accountant ................................................................................... 61

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

1 JAARVERSLAG EN REKENING IN VOGELVLUCHT

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

1.1 Inleiding De Werkmaatschappij 8KTD (hierna: Werkmaatschappij) is een samenwerkingsvorm tussen de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel. De Werkmaatschappij voert allerlei taken uit die door de gemeenten worden opgedragen. De activiteiten van de Werkmaatschappij worden betaald uit (voornamelijk) bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel. We hebben de (concept)jaarrekening van de Werkmaatschappij opgesteld. Hiermee leggen we verantwoording af over 2022. De rekening voldoet aan de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Van begroting naar jaarrekening De basis voor de jaarrekening 2022 is de begroting 2022 inclusief de begrotingswijzigingen, die hierop van toepassing zijn geweest. Alle afwegingen en bijstellingen van het (financiële) kader voor de Werkmaatschappij vinden plaats op basis van besluitvorming door de Raad. In schema ziet dat er zo uit:

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

1.2 Leeswijzer Vooraf De jaarstukken horen bij de Planning & Control cyclus. In de Programmabegrotingen van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel wordt verteld wat de gemeenten willen bereiken en wat dat mag kosten. Dit wordt vertaald in een opdracht voor de Werkmaatschappij. In de jaarstukken wordt over deze opdracht verantwoording afgelegd. De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. JAARVERSLAG In het jaarverslag staat de bedrijfsvoering verantwoording centraal. We leggen uit wat we gedaan hebben en wat het heeft gekost. JAARREKENING De jaarrekening is financieel van aard. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de financiën van de Werkmaatschappij. In deze leeswijzer vertellen we wie welke rol heeft en hoe de indeling van de jaarstukken eruitziet.

Wie doet wat? De Werkmaatschappij wordt door een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks bestuur (DB) geleid. Het AB bestaat uit alle leden van beide colleges van Burgemeester en Wethouders. Het DB bestaat uit enkele leden daarvan. Zij worden bijgestaan door de directie. Rol van de gemeenteraad De

gemeenteraden

van

Achtkarspelen

Tytsjerksteradiel

hebben

invloed

Werkmaatschappij. Het AB heeft namelijk een informatie- en verantwoordingsplicht aan beide gemeenteraden. De gemeenteraden worden via het toezenden van de begroting vooraf en de

jaarrekening achteraf over de uitvoering van taken geïnformeerd. Dat geeft de gemeenteraden de gelegenheid om hun zienswijze te geven op de (ontwerp-)begroting bij het Algemeen Bestuur en zo nodig bezwaar maken bij Gedeputeerde Staten. Daarnaast hebben de gemeenteraden het budgetrecht als het gaat om de bijdragen die door de gemeenten worden gedaan aan de Werkmaatschappij. Dit gebeurt op basis van de begrotingen van de gemeenten die in het najaar door de gemeenteraden worden vastgesteld en die direct worden vertaald in een gewijzigde begroting van de Werkmaatschappij. Hiermee geven de gemeenteraden indirect dus ook vooraf hun toestemming voor de begroting van de Werkmaatschappij.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

algemeen bestuur (AB)

dagelijks bestuur (DB)

informeren

besturen

wat doen we.

verantwoorden

wat hebben we

wat is onze opdracht en wat mag het kosten.

verantwoorden

wat is bereikt en hoeveel kostte het.

gedaan.

Opbouw van de jaarstukken In de inhoudsopgave staan de verschillende hoofdstukken. Deze bestaan uit •

2022 in Vogelvlucht

•

Jaarverslag

•

Jaarrekening

2022 in Vogelvlucht Voorafgaande aan de eigenlijke jaarstukken laten we beknopt de financiële ontwikkelingen zien. JAARVERSLAG Het jaarverslag is verdeeld in Programma's en Paragrafen zoals die ook voorkomen in de Begroting. De programma's bestaan uit een aantal vaste onderdelen: •

Opsomming van de taakvelden die onder het programma vallen

•

Financieel, de resultaten per programma.

De paragrafen zijn in feite een dwarsdoorsnede uit de programma's. De paragrafen zijn verplicht. JAARREKENING De jaarrekening is grofweg verdeeld in Balans en Baten en lasten. Verder vindt u in dit onderdeel de Verantwoording Wet Normering Topinkomens (WNT) en de Controleverklaring van de accountant.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

1.3 2022 in vogelvlucht OM TE BEGINNEN De Werkmaatschappij is een middelgrote organisatie. We werken hoofdzakelijk op twee locaties, de gemeentehuizen in Buitenpost en in Burgum. Daar voeren we taken uit die horen bij de opdracht die de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel aan ons heeft gegeven. In dit verslag geven we op hoofdlijnen aan wat we gedaan hebben en wat dat gekost heeft. Wij zijn ons ervan bewust dat we met gemeenschapsgeld werken en we willen daar ook transparant in zijn. Wij willen met dit jaarverslag verantwoording afleggen over de rol van de Werkmaatschappij en hoe we het geld hebben besteed.

PROGRAMMA'S EN TAAKVELDEN De belangrijkste inkomstenbron van de Werkmaatschappij is de bijdrage van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De bijdrage is in hun begroting en jaarverslag verantwoord onder verschillende programma's en daaronder liggende taakvelden. De indeling in programma's en taakvelden is verplicht gesteld in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De begroting en het jaarverslag van de Werkmaatschappij is op dezelfde manier als Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel ingedeeld. Dit vergroot het inzicht. Op de volgende pagina ziet u de jaarrekening in één oogopslag: •

wat hadden we begroot

•

wat hebben we werkelijk uitgegeven

We hebben de uitgaven verdeeld in drie aandachtsgebieden: •

Wonen en werken

•

Samenleving

•

Bestuur en dienstverlening

De inkomsten zijn verdeeld in •

bijdragen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel

•

overige inkomsten

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

JAARREKENING 2022 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze jaarrekening in één oogopslag geeft u informatie over de inkomsten en uitgaven in 2022 van de Werkmaatschappij.

begroot

werkelijk

verschil

UITGAVEN

41.986

42.866

- 880

Wonen en werken

5.583

4.813

770

702

503

199

Volkhuisvesting, RO en stedelijke vern

4.881

4.310

571

Samenleving

15.439

13.079

2.360

345

314

12.823

10.840

1.983

Sport, cultuur en recreatie

381

305

Veiligheid

709

669

Volksgezondheid en milieu

1.182

952

230

Bestuur en dienstverlening

20.964

24.975

- 4.010

Bestuur en ondersteuning

20.964

24.975

- 4.010

INKOMSTEN

41.986

42.866

880

Bijdrage uit gemeenten

41.840

42.067

227

146

799

653

Economie Verkeer, vervoer en waterstaat

Onderwijs Sociaal domein

tableCell9

Overige inkomsten

tableCell9 TOTALEN

In onderstaande tabel staat wat de begrote en gerealiseerde bijdragen in 2022 zijn: (bedragen x € 1.000)

begr. prim.

wijziging

begr. def.

rekening

verschil

Achtkarspelen

18.082

2.390

20.471

20.607

- 135

Tytsjerksteradiel

18.774

2.595

21.369

21.461

- 92

Totaal

36.856

4.984

41.840

42.067

- 227

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Indeling naar kostensoort Naast de indeling in maatschappelijke taakvelden kunnen we de uitgaven en inkomsten ook verdelen in kostensoorten. De Werkmaatschappij voert de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel uit. Dat betekent dat de kosten voornamelijk personeel gerelateerd zijn. Hieronder laten we zien hoe dat zich verhoudt tot de overige kosten.

WAARUIT BESTAAT HET RESULTAAT? De bijdrage aan de Werkmaatschappij is op rekeningbasis in totaal € 227.000 hoger dan de gewijzigde begroting. De bijdragen van de beide gemeenten aan de Werkmaatschappij bedragen voor respectievelijk Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel op rekeningbasis € 20.607.000 en € 21.461.000 en op begrotingsbasis (na wijziging) € 20.471.000 en € 21.369.000. In de onderstaande tabel is in hoofdlijnen aangegeven waaruit deze per saldo nadelige ontwikkeling bestaat. Vervolgens wordt in hoofdlijnen in het kort ingegaan op de voor- en nadelen. Binnen paragraaf 3.2 vindt hiervan een verdere verdieping plaats. Omschrijving

Bedrag

V/N

€

227.000

Personeelslasten

€

593.000

ICT kosten

€

25.000

Overige lasten

€

382.000

Overige baten

€

9.000

Totaal hogere bijdragen

€

227.000

Hogere bijdragen totaal Specificatie:

Personeelskosten In 2022 is per saldo sprake van een nadelig resultaat op de personeelskosten van € 593.000. Er was sprake van een hoog ziekteverzuim en het langer openstaan van vacatures dan gewenst als gevolg van de krappe arbeidsmarkt.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Daarnaast hebben we als gevolg van verplichtingen behorend bij de personele uitstroom in 2022 de voorziening geactualiseerd. Bij de begrotingswijzigingen van december hadden we hier al een inschatting van gemaakt. Tenslotte hebben we voor spaarverlof en herwaardering van functies voorzieningen ten laste van de jaarrekening moeten treffen. Per saldo hebben deze ontwikkelingen geleid tot een nadeel van in de jaarrekening 2022. ICT In 2022 is er € 25.000 meer uitgegeven aan ICT dan de begrote € 2.905.000. Het ICT-budget 2022 was daarmee nagenoeg toereikend om de vele uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. De oorzaak voor de overschrijding was dat we in 2022 een aantal grotere niet voorziene incidentele uitgaven hebben moeten doen. Overige ontwikkelingen Naast de budgetten voor personeelskosten en ICT beschikt de Werkmaatschappij over diverse werkbudgetten voor onder meer de facilitaire diensten, HR, Communicatie en de Gebiedsteams. Per saldo (lasten en baten) is er op deze budgetten over 2022 sprake van een voordeel van € 390.000. De voor- en nadelen betreffen diverse budgetten. In paragraaf 3.1 lichten we de verschillende voor- en nadelen nader toe.

BALANS De balans is het overzicht van alle bezittingen en schulden op een bepaald moment. Deze momentopname laat zien hoe de organisatie er financieel voor staat. De balans bestaat uit twee delen. De twee zijdes van de Balans Op de linkerkant van de balans zijn de bezittingen te vinden. Aan de rechterkant van de balans staan de schulden. Het verschil tussen bezittingen en schulden is het eigen vermogen. De balans is in evenwicht De balans laat eigenlijk zien hoe de bezittingen (de linkerkant) worden gefinancierd (de rechterkant). Een belangrijk kenmerk van de balans is dus dat de twee zijdes van de balans altijd aan elkaar gelijk zijn, vandaar de naam. Balans per 31 december 2022 (x € 1.000) BEZITTINGEN

2022

2021

Bezittingen

1.063

992

Voorraden, geld en

4.910

5.970

5.973

6.962

SCHULDEN Eigen vermogen

2022

2021 -

Schulden

5.973

6.962

TOTAAL

5.973

6.962

vorderingen TOTAAL

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

2 BESLUITVORMING Wij stellen u voor: 1. Kennis te nemen van de conceptjaarstukken 2022 van de werkmaatschappij 8KTD 2. De conceptjaarstukken 2022 aan de colleges van burgemeester en wethouders en de raden van de deelnemende gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel te verzenden. Zij kunnen binnen tien weken na toezending daarvan aan het Dagelijks Bestuur hun zienswijze schriftelijk doorgeven.

Burgum, 28 maart 2023

Het dagelijks Bestuur van de Werkmaatschappij 8KTD, secretaris

voorzitter

H.M. van Gils

O. Brouwer

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

3 JAARVERSLAG

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

3.1 Ontwikkelingen Inleiding De bijdrage aan de Werkmaatschappij is uiteindelijk in totaal € 227.000 hoger dan de gewijzigde begroting. Dit resultaat is een gevolg van voordelige en nadelige ontwikkelingen. Naast de nadelige ontwikkelingen van de personeelskosten en ICT waren er tal van voordelige ontwikkelingen op diverse posten. Hieronder vindt u een nadere toelichting op de voordelige en nadelige ontwikkelingen, die eveneens in de onderstaande tabel zijn opgenomen. Omschrijving

Bedrag

V/N

Personeelslasten direct

€

270.000

Inleen personeel omgevingswet

€

124.000

Vorming & Opleiding c.a.

€

86.000

Voorziening spaarverlof

€

673.000

Voorziening herwaardering functies

€

400.000

ICT kosten

€

25.000

Overige kosten belastingen

€

24.000

Hogere kosten arbo activiteiten

€

29.000

Hogere kosten werving en selectie

€

49.000

Lagere kosten HR-beleid

€

39.000

Lagere kosten coronacrisis

€

34.000

Uitvoeringskosten milieubeheer

€

27.000

Algemene kosten bedrijfsvoering

€

52.000

Gebiedsteams overige kosten

€

47.000

Project Toegang

€

60.000

Inkoop WMO participatie

€

83.000

Niet realiseren taakstelling procesoptimalisatie

€

55.000

Diverse overige verschillen

€

94.000

Totaal lagere bijdragen

€

227.000

Personeelskosten De Werkmaatschappij sluit het jaar af met een voordelig resultaat van € 270.000 op de totale

directe personeelskosten (salarissen en inhuur na aftrek van ontvangen vergoedingen voor onder meer ziekte) ten opzichte van de begroting van ruim € 35 miljoen. Er is sprake van een hoge in- en uitstroom van medewerkers voor WM8KTD. In 2022 hebben 143 medewerkers (27% van het gemiddelde personeelsbestand) onze organisatie verlaten. De instroom betrof 156 medewerkers inclusief inhuur. Door krapte in de arbeidsmarkt kunnen vacatures moeilijk worden ingevuld en staan deze ook langer open. Als gevolg hiervan moet er vaker worden voorzien in externe inhuur. Medewerkers ervaren hierdoor mede een hoge werkdruk. Het ziekteverzuim is daardoor ook relatief hoog (circa 10%) en toont een stijgende lijn ten opzichte van de afgelopen twee jaren. In 2020 betrof het ziekteverzuim circa 6% en in 2021 circa 8%. Een hoge doorstroom legt tevens zijn beslag op de Bedrijfsvoering, met name HRM, Facilitair en ICT.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Inleen personeel omgevingswet De inhuurkosten personeel ten behoeve van de implementatie omgevingswet zijn € 124.000 lager uitgevallen dan begroot. De lager uitvallende kosten in 2022 leiden tot een lagere bijdrage aan de WM8KTD. Vorming en opleiding c.a Op de indirecte personeelskosten zoals vorming & opleiding, interne representatie en binding is tevens een voordeel behaald ten opzichte van de begroting. Dit voordeel bedroeg € 86.000 op een begroting van € 680.000. Dit voordeel is inherent aan het relatief grote verloop en ziekteverzuim binnen de Werkmaatschappij. Bestede uren opvang vluchtelingen Oekraïne In 2022 zijn vanuit de Werkmaatschappij binnen de bestaande formatie 6.265 uren aan de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne besteed. Deze uren vertegenwoordigen een waarde van € 286.000. Daarnaast is er nog sprake geweest van beperkte inleen. Binnen de beide gemeenten worden deze kosten verantwoord op het project vluchtelingen uit Oekraïne. De verdeling van de kosten tussen Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is gebaseerd op de verhouding tussen de afgegeven beschikkingen vanuit het Rijk. Voorziening spaarverlof In 2022 is de CAO-gemeenten 2021-2022 vastgesteld. Medewerkers kunnen op basis van deze CAO vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijk verlofuren sparen.

De uren die zijn gespaard onder het verlofsparen verjaren niet en hiervoor dient volgens de BBV een voorziening te worden gevormd. De uitgangspunten vanuit het BBV zijn als volgt: 1. Voor het wettelijke verlofsaldo per 31 december wordt geen voorziening getroffen. Doordat dit verlof binnen twee jaar moet worden opgenomen, zal dit saldo niet bovenmatig zijn en geen spaarsaldo betreffen. Hier is sprake van een verplichting van gelijke omvang. 2. Voor het spaarverlof zoals dit vanaf 2022 van toepassing is, moet een voorziening worden opgenomen omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo. 3. Voor het bovenwettelijke verlof waarvan aangetoond kan worden dat dit een gelijke omvang kent en voor zover dat niet het karakter heeft van overmatige verlofsaldi of spaarsaldi mag geen voorziening te worden opgenomen. Voor het bovenwettelijke verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen. Voor de jaarrekening 2022 hebben we de verlofsaldi nader geanalyseerd om te bepalen of er een voorziening gevormd moet worden en welk omvang deze heeft.

Uiteindelijk moet er voor 117 personen een voorziening worden gevormd voor gemiddeld bijna € 6.000 per persoon. dit vertegenwoordigt een uren aantal van ruim 16.000 uren. Voor de jaarrekening betekent dit dat er voor een bedrag van € 673.000 een voorziening ten laste van de exploitatie wordt gevormd. De coronaperiode van de afgelopen jaren, de werkdruk en een overspannen arbeidsmarkt maken dat veel personeelsleden een verlofrestant hebben opgebouwd.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Voorziening herwaardering functies In de jaarlijkse herwaarderingsronde is het aantal te herwaarderen functies voor 2022 zeer stevig toegenomen. Het gaat hierbij om een totaal van 69 personen (vanuit alle domeinen) waarvan ongeveer 40 in een hogere functieschaal zijn ingedeeld. Het financiële effect hiervan is op jaarbasis naar verwachting € 400.000. Dit bedrag is gebaseerd op de voorlopige uitkomsten. Het onderzoek naar de definitieve indeling loopt nog. Omdat het om een voorlopig indelingsadvies gaat en omdat het nabetalingen over 2022 gaat, hebben we hiervoor een voorziening gevormd ten laste van de jaarrekening 2022. Flankerend beleid en voormalig personeel Binnen de Werkmaatschappij is sprake van frictiekosten voor (voormalige) medewerkers, waarmee in het kader van-werk-naar-werk trajecten afspraken zijn gemaakt onder andere in vaststellingsovereenkomsten. Voor deze frictiekosten is op grond van de voorschriften reeds in 2021 een voorziening binnen de Werkmaatschappij gevormd. Op basis van de begrotingswijzigingen van december is de voorziening aangevuld met een bedrag van € 360.000. De voorziening is toereikend voor de nog uitstaande verplichtingen. ICT In 2022 is er € 25.000 meer uitgegeven aan ICT dan de begrote € 2.905.000. Het ICT-budget 2022 was daarmee nagenoeg toereikend om de vele uitdagingen het hoofd te kunnen bieden.

De oorzaak voor de overschrijding was dat we in 2022 een aantal grotere niet voorziene incidentele uitgaven hebben moeten doen. De belangrijkste grotere incidentele uitgaven waren: •

Eind 2020 zijn we gestart met het overbrengen van onze gegevens makelaar (ICT broker) naar de cloud. Deze gegevensmakelaar zou daarna aangepast worden voor berichtenverkeer van onze beide gemeenten. Deze aanpassing van de leverancier liet op zich wachten en is na aandringen van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RVIG) doorgevoerd.

•

Omtrent

samenhangende

object

registraties

hebben

binnen

diversie

basisregistraties wijzigingen doorgevoerd. Hierdoor zijn de Basisregistratie Adressen en

Gebouwen

(BAG),

Basisregistratie

Grootschalige

Topografie

(BGT)

BasisRegistratie Kadaster (BRK) samengevoegd. Tevens is een start gemaakt met het aansluiten van de beheer openbare ruimte administraties van beide gemeenten en de gemeenschappelijke BasisRegistratie Topografie (BRT). De eenmalige kosten bij de drie leveranciers waren hoger dan verwacht. Overige ontwikkelingen Naast de budgetten voor personeelskosten en ICT beschikt de Werkmaatschappij over diverse werkbudgetten voor onder meer de facilitaire diensten, HR, Communicatie en de Gebiedsteams. Per saldo (lasten en baten) is er op deze budgetten over 2022 sprake van een voordeel van € 366.000. Hieronder geven we op de diverse onderdelen een nadere toelichting.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Overige kosten belastingen In 2022 is er € 24.000 minder uitgegeven aan overige kosten belastingen dan de begrote € 102.000. Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat de vergoeding van proceskosten achterbleef bij de verwachting, doordat er meer ongegrond verklaarde bezwaren waren dan verwacht. Daarnaast heeft de rechtbank veel beroepszaken niet (meer) afgehandeld in 2022 en doorgeschoven naar 2023. Hogere kosten arbo activiteiten In 2022 is er € 29.000 meer uitgegeven aan arbo activiteiten dan de begrote € 214.000. De overschrijding van de arbo activiteiten is een gevolg van het hoge ziekteverzuim binnen de organisatie. Hierdoor zijn er meer aanvragen geweest bij bedrijfsartsen, meer ergonomische producten aangeschaft en hebben teamleiders trainingen gekregen over dit onderwerp. Hogere kosten werving & selectie In 2022 is er € 49.000 meer uitgegeven aan werving en selectie dan de begrote € 142.000. De overschrijding van werving en selectie is een gevolg van het hoge personeelsverloop binnen de organisatie en de lastige arbeidsmarkt. Het afgelopen jaar zijn vaak externe bureaus ingeschakeld voor de werving van nieuw personeel, omdat traditionele werving te weinig opleverde. Lagere kosten HR-beleid In 2022 bleef voor een bedrag van € 39.000 over aan budgetten binnen HR-beleid. Dit wegens onderbezetting en ziekte binnen het team.

Lagere kosten Coronacrisis In 2022 is er € 34.000 minder uitgegeven aan de gevolgen van de coronacrisis dan de begrote € 50.000. In 2022 hebben we een eenmalig budget aangevraagd voor de extra uitgaven zoals aanschaf van beschermingsmiddelen, middelen om thuiswerken te faciliteren en extra schoonmaakkosten als gevolg van de coronacrisis. Er waren in 2022 minder middelen nodig. Uitvoeringskosten milieubeheer Voor het jaar 2022 is er € 25.000 toegevoegd aan het budget voor onkosten zoals juridische procedures en diverse activiteiten voor ondersteuning gaswinningsdossier. Er is geen aanspraak gedaan op deze middelen en er is een bedrag van € 2.000 onbenut gebleven op overige budget. Per saldo levert dit een voordeel op van € 27.000. Algemene kosten bedrijfsvoering SD Ter bevordering van de bedrijfsvoering van het Sociaal Domein SD Bedrijfsvoering is een budget voor algemene kosten in de begroting opgenomen. Denk bijvoorbeeld aan kosten voor externe evaluatie en onderzoeken. In 2022 hebben geen externe evaluaties en onderzoeken plaatsgevonden. Dit levert een voordeel op van € 52.000. Gebiedsteams overige kosten: Naast de bestaande huurlocaties in twee dorpen is in 2022 geen gebruik gemaakt van aanvullende locaties en/of landingsplekken. Hierdoor zijn de geraamde middelen voor de

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

huurkosten en facilitaire kosten niet volledig benut. Voor de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 47.000. Voor 2023 zijn er aanvullende plannen. Project Toegang (gebiedsteams) Het project Toegang lag in 2022 stil, waardoor er geen kosten zijn gemaakt. Voor de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 60.000. In 2023 zal dit project weer opgepakt worden. Inkoop WMO Participatie De projectleider is voortijdig gestopt. De kosten van deze inhuur zijn verantwoord onder de kosten van inhuur. Voor de jaarrekening levert dit een voordeel op van € 83.000. Voor 2023 is een nieuwe projectleider aangetrokken. Via temporisering bij de gemeenten zal het niet benutte deel van dit budget worden overgeheveld naar 2023. Taakstelling procesoptimalisatie Voor het jaar 2022 was een taakstellende bezuiniging van € 55.000 inzake het harmoniseren van beleid en uitvoering én het optimaliseren van processen (ombuiging 5.1) opgenomen. Deze taakstelling is voor 2022 niet gerealiseerd. Voor de jaarrekening 2022 betekent dit een nadeel van € 55.000.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

3.2 Programma's

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

0. Bestuur en ondersteuning Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 0.2

Burgerzaken

0.5

Treasury

0.61

OZB woningen

0.62

OZB niet-woningen

0.64

Belastingen overig

0.8

Overige baten en lasten

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de telling.) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

2.068

2.551

2.316

235

OZB woningen

425

348

355

-7

OZB niet-woningen

341

345

368

- 23

Belastingen overig

102

Overige baten en lasten

417

1.032

283

749

3.313

4.381

3.403

979

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

2.068

2.551

2.316

- 235

-1

OZB woningen

425

348

355

OZB niet-woningen

341

345

368

Belastingen overig

102

- 24

Overige baten en lasten

417

1.032

283

- 749

3.313

4.381

3.403

- 979

Lasten Burgerzaken Treasury

Totaal lasten Baten Burgerzaken Treasury

Totaal baten Saldo van lasten en baten

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

1. Veiligheid Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

Openbare orde en veiligheid

691

709

669

Totaal lasten

744

709

669

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

Openbare orde en veiligheid

691

709

669

- 40

Totaal baten

744

709

669

- 40

Lasten

Baten

Saldo van lasten en baten programma

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 2.1

Verkeer en vervoer

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Verkeer en vervoer

Totaal lasten

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Verkeer en vervoer

Totaal baten

Saldo van lasten en baten programma

Lasten

Baten

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

3. Economie Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 3.1

Economische ontwikkeling

3.4

Economische promotie

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Economische ontwikkeling

509

624

447

177

Economische promotie

Totaal lasten

573

702

503

199

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Economische ontwikkeling

509

624

447

- 177

Economische promotie

- 22

Totaal baten

573

702

503

- 199

Lasten

Baten

Saldo van lasten en baten programma

4. Onderwijs Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Onderwijshuisvesting

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

394

345

314

Totaal lasten

428

345

314

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Onderwijshuisvesting

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

394

345

314

- 32

Totaal baten

428

345

314

- 32

Lasten

Baten

Saldo van lasten en baten programma

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

5. Sport, cultuur en recreatie Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 5.1

Sportbeleid en activering

5.3

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Sportbeleid en activering

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

Openb. groen en (openlucht)recreatie

217

234

185

Totaal lasten

375

381

305

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Sportbeleid en activering

- 15

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

- 12

Openb. groen en (openlucht)recreatie

217

234

185

- 49

Totaal baten

375

381

305

- 76

Lasten

Baten

Saldo van lasten en baten programma

6. Sociaal domein Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

6.3

Inkomensregelingen

6.4

Begeleide participatie

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

717

668

546

122

Wijkteams

6.828

7.261

6.135

1.126

Inkomensregelingen

2.435

2.554

2.186

368

Begeleide participatie

Arbeidsparticipatie

243

238

202

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

115

123

104

Maatwerkdienstverlening 18+

1.069

1.201

1.008

192

Maatwerkdienstverlening 18-

551

572

487

Geëscaleerde zorg 18+

Geëscaleerde zorg 18-

12.174

12.823

10.840

1.983

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

717

668

546

- 122

Wijkteams

6.828

7.261

6.135

- 1.126

Inkomensregelingen

2.435

2.554

2.186

- 368

Begeleide participatie

- 14

Arbeidsparticipatie

243

238

202

- 36

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

115

123

104

- 19

Maatwerkdienstverlening 18+

1.069

1.201

1.008

- 192

Maatwerkdienstverlening 18-

551

572

487

- 85

Geëscaleerde zorg 18+

- 12

Geëscaleerde zorg 18-

-9

12.174

12.823

10.840

- 1.983

Lasten Samenkracht en burgerparticipatie

Totaal lasten Baten Samenkracht en burgerparticipatie

Totaal baten Saldo van lasten en baten programma

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

7. Volksgezondheid en milieu Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 7.1

Volksgezondheid

7.3

Afval

7.4

Milieubeheer

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Volksgezondheid

Afval

Milieubeheer

1.055

1.124

913

211

Totaal lasten

1.116

1.182

952

230

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Volksgezondheid

- 19

Afval

Milieubeheer

1.055

1.124

913

- 211

Totaal baten

1.116

1.182

952

- 230

Lasten

Baten

Saldo van lasten en baten programma

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 8.1

Ruimtelijke ordening

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

8.3

Wonen en bouwen

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

2.517

2.938

2.709

229

477

585

419

166

Wonen en bouwen

1.371

1.358

1.182

176

Totaal lasten

4.366

4.881

4.310

571

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

2.517

2.938

2.709

- 229

477

585

419

- 166

Wonen en bouwen

1.371

1.358

1.182

- 176

Totaal baten

4.366

4.881

4.310

- 571

Lasten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

Baten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

Saldo van lasten en baten programma

Overhead Binnen dit programma hoort, voor zover van toepassing, het volgende taakveld: 0.4

Overhead

Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Overhead

13.866

16.583

21.572

- 4.989

Totaal lasten

13.866

16.583

21.572

- 4.989

Begr. prim.

Begr. def.

Rekening

Verschil

Overhead

13.866

16.583

21.572

4.989

Totaal baten

13.866

16.583

21.572

4.989

Lasten

Baten

Saldo van lasten en baten programma

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

3.3 Paragrafen A - Lokale heffingen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen lokale heffingen.

B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre de Werkmaatschappij financieel in staat is om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. Weerstandsvermogen onderscheiden we in twee delen •

weerstandscapaciteit

•

risicobeheersing

Met weerstandscapaciteit bedoelen we alle middelen en mogelijkheden waarmee de Werkmaatschappij onvoorziene kosten op kan vangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en maar die gevolgen kunnen hebben op de financiële positie van de Werkmaatschappij. Deze paragraaf geeft een beeld van de weerstandscapaciteit en de risico's en het beleid dat daarbij hoort. Ook presenteren we een aantal verplichte kengetallen. Deze vertellen iets over de financiële positie van onze Werkmaatschappij.

Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves. •

Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog geen bestemming is vastgelegd, meestal de Algemene Reserve.

•

De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves.

Voor de Werkmaatschappij geldt dat er geen sprake is van incidentele weerstandscapacitieit. De Werkmaatschappij kent geen algemene reserve, omdat de exploitatie van

werkmaatschappij jaarlijks wordt afgesloten met de verrekening van het exploitatiesaldo (voor- of nadelig) met de deelnemende gemeenten.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

In de notitie reserves en voorzieningen is vastgelegd dat de Werkmaatschappij indien nodig bestemmingsreserves en voorzieningen kan vormen, als deze wettelijk nodig zijn. Voor 2024 geldt dat de Werkmaatschappij geen bestemmingsreserves heeft. Wel is er een voorziening voor voormalig personeel c.a. Incidentele tegenvallers in de begroting zullen op basis van een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen.

Structurele weerstandscapaciteit Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Voor de Werkmaatschappij is dit niet van toepassing aangezien er geen sprake is van een begrotingsoverschot. Immers de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel dragen beide bij tot maximaal de benodigde middelen. Daarnaast kent de Werkmaatschappij geen overige inkomsten met een onbenut karakter, zoals bijvoorbeeld de OZB. Structurele tegenvallers in de begroting zullen op basis van een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen.

Risico's Niet ieder risico heeft direct gevolgen voor de weerstandscapaciteit. We spreken van een risico als het gaat om •

relatief grote bestaande of toekomstige verplichtingen

•

met een buitengewoon karakter

•

waarbij de omvang en de kans onmogelijk is in te schatten

•

en die niet kan worden afgedekt door een voorziening, verzekering of andere beheersmaatregel.

Risico’s waarvan de financiële tegenvaller lager dan € 100.000 wordt geschat beschouwen we als onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Daarboven worden ze in de paragraaf weerstandsvermogen meegenomen en beschreven. Gewone risico's, het overschrijden van de begroting, betekenen niet automatisch dat er een beroep wordt gedaan op de weerstandscapaciteit. Als in het begrotingsjaar materiële afwijkingen van de begroting voorkomen dan melden we dit in de begrotingswijzigingen. Dat geldt ook voor de niet in geld uit te drukken risico’s van bijvoorbeeld vertragingen in processen en het niet realiseren van beleidsdoelstellingen.

Verzekering van risico's Een deel van de risico’s kan worden afgedekt door het afsluiten van verzekeringen. Dat betekent een afweging tussen de kans op schade en de kosten daarvan enerzijds en de verzekeringspremie anderzijds. We bekijken van tijd tot tijd of er bijstelling nodig is.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

Risico's ten laste van de weerstandscapaciteit Voor de Werkmaatschappij kennen we geen risico's.

Kengetallen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij is het niet mogelijk om in de vorm van leningen schulden te hebben of verbintenissen aan te gaan. Alle rechtshandelingen komen direct voor rekening van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel Om die reden zijn de verplichte kengetallen op grond van het BBV voor de Werkmaatschappij niet van toepassing.

C - Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen

zijn

goederen

waarvoor

investeringen

nodig

zijn.

Binnen

Werkmaatschappij hebben we alleen kapitaalgoederen voor ICT. Voor het onderhoud van de bestaande kapitaalgoederen en de mogelijkheid om op termijn te kunnen vervangen wordt binnen de begroting en rekening van de Werkmaatschappij rekening gehouden.

D - Financiering Inleiding Treasurybeleid betekent het beheren van het geld. Het is noodzakelijk de financiële middelen adequaat en verantwoord te beheren vanwege het hieraan verbonden financieel belang. Het Rijk heeft regels opgesteld over hoe openbare lichamen hun geld moeten beheren. Deze regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet bepaalt ook, dat openbare lichamen een treasurystatuut moeten hebben. Treasurybeleid De wet stelt verplichtingen op het gebied van treasury. We hebben daarnaast ook zelf verplichtingen vastgelegd in het Treasurystatuut. De wet Fido stelt dit verplicht. Er staat in waarvoor we verantwoordelijk zijn: ·

de treasuryfunctie

de uitvoering van de treasury

het risicobeheer

Het treasurystatuut van de Werkmaatschappij is vastgesteld door het DB en is gebaseerd op het

gezamenlijk

vastgestelde

treasurystatuut

van

gemeenten

Achtkarspelen

Tytsjerksteradiel. Schatkistbankieren De Werkmaatschappij is wettelijk verplicht om alle liquide middelen, die niet onmiddellijk nodig zijn voor de publieke taak, in de schatkist van het Rijk te stallen. Daarbij wordt elk jaar een drempelbedrag bepaald.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

De drempel voor 2022 bedraagt 2% tot een begrotingstotaal van € 500 miljoen en is het drempelbedrag € 1.000.000. Het drempelbedrag 2022 voor de Werkmaatschappij bedraagt € 1.000.000. Het gemiddelde tegoed van de gemeente over een kwartaal mag niet hoger zijn dan deze drempel. Onderstaande tabel toont het gemiddelde tegoed over de vier kwartalen. Uit de tabel blijkt dat de WM het drempelbedrag in het kader van het schatkistbankieren niet heeft overschreden.

Benutting drempelbedrag SKB

Bedragen

(x € 1.000)

2022

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

103

Kwartaal 4

Gemiddeld

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het maximum van de kortlopende schuld. Dit zijn schulden die binnen één jaar betaald moeten worden. Het Rijk wil dat openbare lichamen de hoogte van hun kortlopende schuld beperkt houden. De wettelijke voorschriften bieden overigens de mogelijkheid om de kasgeldlimiet drie achtereenvolgende kwartalen te overschrijden. De hoogte van de kasgeldlimiet bedraagt 8,2% van de totale begrote lasten per 1 januari 2022. Voor 2022 bedraagt de kasgeldlimiet (x € 1.000)

Begrotingstotaal per 1 januari

36.954

Het door de minister vastgestelde percentage

8,2%

Kasgeldlimiet

3.030

Renterisiconorm De Werkmaatschappij heeft in 2022 geen eigen langlopende financieringsmiddelen aangetrokken.

Als

uitvoeringsorganisatie

voor

gemeenten

Achtkarspelen

Tytsjerksteradiel had de Werkmaatschappij vanuit de bijdragen van deze gemeenten voldoende middelen ter beschikking om de dagelijkse bedrijfsvoering te kunnen bekostigen. De renterisiconorm is voor 2022 dus ook niet van toepassing.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

E - Bedrijfsvoering Inleiding Onze bedrijfsvoering is gericht op de dienstverlening die nodig is voor de uitvoering van de programma’s en op de dienstverlening aan de dragende organisaties. In deze paragraaf informeren wij u over de onderwerpen, die zullen bijdragen aan de kwaliteit van de bedrijfsvoering of die speciale aandacht moeten krijgen. We willen een zo efficiënt en effectief mogelijke bedrijfsvoering, die past bij tegenwoordige ontwikkelingen. Met een focus gericht op de (middel)lange termijn, waardoor de programma's kunnen worden uitgevoerd en de maatschappelijke doelstellingen daarbinnen kunnen worden gerealiseerd. Een, binnen de beschikbaar gestelde middelen, zo optimaal mogelijke dienstverlening aan de burgers en een zo efficiënt mogelijke ondersteuning van het bestuur van de Werkmaatschappij en van de dragende organisaties en van de organisaties zelf. Binnen de Werkmaatschappijconstructie is sprake van de rol van opdrachtgever en opdrachtnemer. Opdrachtgever =

één van de deelnemers (de twee gemeenten), vertegenwoordigd door het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester

Opdrachtnemer =

het Openbaar Lichaam (de Werkmaatschappij), vertegenwoordigd door het DB.

Risicomanagement In 2022 is het Rekenkamer Commissie rapport ‘’managen van risico’s’’ opgeleverd. Dit rapport is in de raad van 2 juni 2022 vastgesteld. Hierin zijn aanbevelingen gedaan en naar aanleiding daarvan is afgesproken dat er een beleidskader risicomanagement wordt opgesteld waar de aanbevelingen waar mogelijk een plek krijgen. In 2022 is een start gemaakt met het opstellen van dit beleidskader Risicomanagement, welke medio 2023 wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De basis van ons risicomanagement vormt de Gemeente Brede Risico Analyse (GBRA). Tijdens een bijeenkomst in september met de nieuwe raden is de opzet van de GBRA toegelicht, waarbij de basis is dat het risicomanagement uit meerdere aandachtsgebieden (niet alleen financieel) bestaat. Onderdelen waar in 2022 een start mee is gemaakt dan wel verder zijn ontwikkeld betreffen: •

het opstellen van een Tax Control Framework om fiscale risico’s te beheersen

•

het uitvoeren en verder ontwikkelen van Verbijzonderde Interne Controles om de financiële rechtmatigheidsrisico’s te beheersen

•

het opstellen van een Frauderisico-analyse om risico’s op fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik te beheersen

•

het verder professionaliseren van de Verbetermonitor: een monitoringsysteem om te kunnen sturen op de opvolging van aanbevelingen uit auditrapportages

Er worden vanaf 2023 risicosessies georganiseerd en spelregels opgesteld voor een kwalitatieve

onderbouwing

Werkmaatschappij 8KTD

van

risico’s

wat

terugkomt

paragraaf

risico’s,

Jaarstukken 2022

weerstandsvermogen en de basis moet vormen voor de -vanaf 2023- af te geven rechtmatigheidsverantwoording. De aanpak van de GBRA, die landt in onder andere de P&C producten en de verbetermonitor, zorgt voor een gestructureerde informatievoorziening, zowel intern als aan de raden. Gelet op de huidige werkdruk en onderbezetting van de organisatie is gekozen voor een groeipad van drie jaar vanaf 2023. Procesoptimalisatie Strategisch sturen we op maximale harmonisatie van beleid en uitvoering met als doel een efficiënte, effectieve en klantgerichte organisatie. Om dit doel te bereiken is gekozen voor het middel van procesoptimalisatie (ombuigingslijn 5; kadernota 2020). Voor het jaar 2022 was een taakstellende bezuiniging van € 55.000 inzake het harmoniseren van beleid en uitvoering én het optimaliseren van processen (ombuiging 5.1) opgenomen. Deze taakstelling is voor 2022 niet gerealiseerd. De redenen hiervoor zijn verschillend van aard. De belangrijkste redenen zijn: -

Beschikbaarheid / werving van interne procesbegeleiders;

Herprioritering van te starten optimalisaties waardoor het startmoment is vertraagd;

Beschikbaarheid van medewerkers in de organisatie om bijdrage te leveren aan te optimaliseren processen waardoor doorlooptijden zijn verlengd.

Voor de jaarrekening 2022 betekent dit een nadeel van € 55.000. We zien dat de inspanningen voor wat betreft het onderdeel ombuigingen tot nu toe nog niet tot de ingeschatte besparing heeft geleid. De beoogde opbrengsten van 2021 (48K) en 2022 (96K) zijn niet gerealiseerd. Voor 2023 is de inschatting dat er verder geen substantiële resultaten vanuit het project te verwachten zijn. Ook de realisatie op langere termijn staat onder druk. Beter gezegd: op dit moment zelfs niet realistisch voor dit onderdeel. Tegelijk is de noodzaak om daar waar mogelijk op andere wijze tot invulling van ombuigingen te komen onverminderd groot. Digitalisering en Informatieveiligheid Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid ook toe. We merken dat de digitale kwetsbaarheden en dreigingen fors toenemen. Ook de complexiteit en de impact van security-incidenten nemen toe op zowel bestuurlijk als uitvoerend niveau. Betrouwbare (en veilige) informatievoorziening is een absolute randvoorwaarde voor een gemeente. Er worden daartoe diverse maatregelen ondernomen, zoals het implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging overheidslagen

Overheid

(Rijk,

(BIO),

gemeenten,

die

geldt

als

provincies

basisnormenkader en

binnen

waterschappen)

alle voor

informatiebeveiliging. Deze is leidend voor onze organisatie. In 2022 heeft onze organisatie niet te maken gehad met grote incidenten. Wel werd er in het eerste kwartaal nog gewerkt aan de nasleep van de ‘log4j’ kwetsbaarheid uit december 2021. Deze kwetsbaarheid heeft geen directe nadelige impact op de organisatie gehad.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

In 2022 zijn er 29 incidenten door medewerkers gemeld. 24 meldingen betroffen phishing emails en 5 betroffen beveiligingsincidenten. De gemelde hoeveelheid phishing e-mails lijkt, gezien de grootte van de organisatie, slechts een deel te zijn van het daadwerkelijk ontvangen aantal phishing e-mails. De organisatie zal dan ook blijvend geïnformeerd worden over meldingswaardige incidenten. Wel is duidelijk dat er een stijgende lijn is in medewerker awareness. Dit is een belangrijke en positieve ontwikkeling. Als

gemeente

nemen

wij

deel

aan

GGI-Veilig

(GGI

staat

voor

Gemeentelijke

Gemeenschappelijke Infrastructuur). We kunnen daarmee onze digitale weerbaarheid verhogen en onze ICT-infrastructuur nog veiliger maken. In 2022: •

zijn de jaarlijkse ENSIA en DigiD audits behaald.

•

is er een meerjaren planning opgesteld (2022-2024) om de technische basis stapsgewijs verder te verhogen en/of te verstevigen.

•

is gestart om de digitale weerbaarheid van de organisatie te verhogen en de ICTinfrastructuur nog veiliger maken. Om dit te kunnen bewerkstelligen is Security Information & Event Management (SEIM) onderdeel geweest van de aanbesteding via Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit is echter in verband met juridische procedures gestopt. Hierdoor is in 2022 SEIM en SOC niet ingezet in de organisatie.

Informatiebeveiliging en privacy Alle burgers en medewerkers hebben er recht op dat de gemeente zorgvuldig met zijn of haar gegevens omgaan. Vanaf mei 2018 geldt de AVG en per januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. Er zijn in 2022 onder meer stappen gezet in: •

Medewerker awareness in diverse vormen, inclusief continu karakter

•

Het aantrekken van een phishing simulatieportaal

•

Het aantrekken van software die interne kwetsbaarheden scant

•

Het opstellen en implementeren van een informatiebeveiligings- en privacybeleidsplan

•

Het

uitvoeren

van

risicoanalyses

implementeren

van

informatiebeveiligings-

maatregelen, ook voortkomend uit privacy analyses. De Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG) en de Chief Information Security Officer (CISO) rapporteren elk afzonderlijk over de stand van zaken van Informatiebeveiliging en privacy in hun jaarverslagen. AVG en datalekken In 2022 zijn negen inzageverzoeken ingediend. Dit is een aanzienlijke daling ten opzichte van 2021. Er is één bezwaarschrift ingediend tegen een verwijderingsverzoek. Het verzoek was buiten behandeling gelaten omdat de verzoeker zich niet voldoende heeft kunnen/willen identificeren. Het bezwaarschrift is ongegrond verklaard. Daarnaast is er bij de FG één klacht ingediend tegen het opvragen van (persoons)gegevens bij een aanvraag voor bijzondere bijstand. Aan de betrokkene is uitgelegd waarom bepaalde gegevens gevraagd worden en waarom deze niet op een andere manier verkregen kunnen worden.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

In 2022 zijn 16 datalekken geregistreerd. Deze zijn niet gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens en/of de betrokkenen omdat de risico’s voor betrokkenen niet of verwaarloosbaar waren. De datalekken betroffen voornamelijk verkeerd verstuurde informatie (per mail of fysieke post). Na elke melding wordt beoordeeld of er technische of organisatorische aanpassingen gedaan moeten worden om in de toekomst zo veel mogelijk te voorkomen dat eenzelfde soort datalek plaatsvindt. Informatieveiligheid In 2022 heeft onze organisatie niet te maken gehad met grote incidenten. Wel werd er in het eerste kwartaal nog gewerkt aan de nasleep van de ‘log4j’ kwetsbaarheid uit december 2021. Deze kwetsbaarheid heeft geen directe nadelige impact op de organisatie gehad. In 2022 zijn er 29 incidenten door medewerkers gemeld. Hiervan betroffen 24 meldingen phishing e-mails en vijf betroffen beveiligingsincidenten. De gemelde hoeveelheid phishing e-mails lijkt, gezien de grootte van de organisatie, slechts een deel te zijn van het daadwerkelijk ontvangen aantal phishing e-mails. De organisatie zal dan ook blijvend geïnformeerd worden over meldingswaardige incidenten. Wel is duidelijk dat er een stijgende lijn is in medewerker awareness. Dit is een belangrijke en positieve ontwikkeling. In 2022 zijn de jaarlijkse ENSIA en DigiD audits behaald.

In 2022 is er meer-jaren planning opgesteld (2022-2024) om de technische basis stapsgewijs verder te verhogen en/of te verstevigen.

F - Verbonden partijen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen verbonden partijen.

G - Grondbeleid Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen grondbeleid.

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

H - Wet open overheid Inleiding De openbaarheidsparagraaf is een nieuwe verplichte paragraaf in het jaarverslag 2022. De verplichting komt voort uit het besluit tot actieve openbaarmaking van informatie, de plannen ter verbetering van de informatiehuishouding bij de overheden en artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo) dat bepaalt dat een bestuursorgaan in de jaarlijkse begroting en verantwoording aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens en uitvoering van de Woo . De focus van deze openbaarheidsparagraaf is de beschrijvende en kwalitatieve verantwoording op hoofdlijnen over de activiteiten die zijn uitgevoerd in 2022 op de thema’s verbetering van de informatiehuishouding, actieve openbaarmaking en passieve openbaarmaking. Informatie Om informatie goed te kunnen delen met de maatschappij en politiek is het nodig om deze informatie aan de voorkant goed op te slaan, processen en systemen op orde te hebben, maar ook juist als professionals te denken en werken vanuit transparantie en openbaarheid. In onderstaande toelichting is zoveel als mogelijk de verdeling van de drie thema’s informatiehuishouding,

actieve

passieve

openbaarmaking

aangehouden,

met

kanttekening dat het in de praktijk met elkaar is verbonden. 1. Verbetering informatiehuishouding Voor de verbetering van de informatiehuishouding zijn de volgende activiteiten gerealiseerd: 1.1 Competenties medewerkers Door het wegvallen van het vorige awareness pakket in 2021 en uitstel van het Learning Management System (LMS) in 2022, heeft het aanbieden van gedegen awareness trainingen even op zich laten wachten. Medewerkers worden nu bewust gemaakt op digitale risico’s via voorlichting, SharePoint en Yammer en phishingcampagnes. Al werpt deze vorm van awareness zijn vruchten af, in april komt het nieuwe organisatiebrede LMS beschikbaar en kunnen er digitale trainingen worden aangeboden aan medewerkers. Hierbij zullen er ook verplichte trainingen worden aangeboden op het gebied van informatiebeveiliging en privacy, waaronder de diverse digitale risico’s waar medewerkers mee te maken kunnen krijgen, de BIO en de AVG. Hier vindt ook vastlegging van plaats om zo te voldoen aan de BIO en de verschillende auditnormen. 1.2 Digitaal loket De Werkmaatschappij heeft zelf geen digitaal loket, maar ondersteunt de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel om op een zo laagdrempelig mogelijke manier inwoners en bedrijven de mogelijkheid geven om zelf hun zaken digitaal te regelen als zij dat willen.

Voorbeelden hiervan zijn inzage WOZ-aanslagen, aanvragen van producten burgerzaken, aanvragen omgevingsinitiatieven etc. Ook Woo verzoeken en burgerinitiatieven kunnen digitaal worden gestart. Op deze manier kunnen inwoners en bedrijven eenvoudig, snel en op een zelfgekozen moment hun zaken regelen. De digitale dienstverlening wordt continue verbeterd, waarbij er steeds meer mogelijk wordt in het Digitaal Loket, zonder uit

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

het oog te verliezen dat er nog altijd een grote groep mensen is die op de traditionele manier via post of telefoon communiceert. 1.3 Systemen en procedures De Werkmaatschappij is een uitvoeringsorganisatie voor de bulk van de gemeentelijke taken. Automatisering is de ruggengraat van de organisatie en op het moment dat deze uitvalt, stagneert of fouten geeft levert dit direct grote organisatorische problemen op met financiële gevolgschade. We werken onder architectuur, verbonden aan de informatiestrategie met een sterke focus op Cloud en "versaasing" van applicaties. Daarbij is sterke aandacht voor duurzame opslag van gegevens en vindbaarheid. Hiertoe zijn wij ons archief waar mogelijk aan het digitaliseren en hebben we een integrale zoekmachine geïmplementeerd. We borgen de continuïteit van onze informatievoorziening door toepassing van procedures, planmatige vervangingen en invulling geven aan ons continuïteitsplan. 1.4 Cybersecurity In de context van digitale weerbaarheid is er binnen de Werkmaatschappij een informatiebeveiliging- en privacy beleid (IBP-beleid) opgesteld. Deze geeft de inrichting en verantwoordelijkheden weer van informatiebeveiliging binnen de organisatie. Hierbij geldt dat het IBP-beleid een kapstok model is. Beleidsstukken voortvloeiend uit informatiebeveiliging, privacy, BIO of AVG worden vertaald in losse beleidsstukken.

Hierbij kan men denken aan wachtwoordbeleid, gebruikerscontrole, camerabeleid en clean desk beleid. Het IBP-beleid wordt vastgesteld voor drie jaar, waarna een herziening plaatsvindt, tenzij wijzigingen in wetof regelgeving hier eerder om vragen. Voor het opstellen van de beleidsstukken die aan het IBP-beleid worden gehangen, wordt er gesteund op actuele informatie over digitale dreigingen vanuit de VNG, IBD en NCSC. Daarnaast worden ook de normen die het Forum Standaardisatie voorschrijft hierin opgenomen. Met de IBD zijn er korte lijnen ingeregeld. In geval van dreigingen of kwetsbaarheden, wordt de Werkmaatschappij hierover direct geïnformeerd. Om hierin ook deels zelfvoorzienend te zijn, is in 2022 een pakket in gebruik genomen die de interne ICT inrichting nagaat op kwetsbaarheden, hierover rapporteert en volgt. Sinds eind 2022 wordt deelgenomen aan de herstart van Monitoring en Response, wat gericht is op de analyse en alarmering van malafide intern netwerkverkeer. De laatste pentest is in 2020 verricht, welke geen kwetsbaarheden heeft aangetoond. Momenteel wordt de ICT inrichting, zijnde de manier waarop medewerker programma’s en informatie kunnen benaderen, opnieuw ingericht. Hierna zal gekeken worden op welke onderdelen een pentest afgenomen kan worden. 1.

Actieve openbaarmaking

Onder actieve openbaarmaking verstaan we de activiteiten die vanuit de overheid worden ondernomen om informatie uit zichzelf openbaar te maken voor de samenleving en politiek. Hiervoor zijn de volgende activiteiten gerealiseerd:

Werkmaatschappij 8KTD

Jaarstukken 2022

•

WOZ-waarde loket voor de openbaarheid van de WOZ – waardes.

•

Publicatie

conform

WEP,

waaronder

omgevingsvergunningen/documenten,

beleidstukken, verordeningen etc. op Mijn Overheid • 2.

Publicatie ruimtelijke plannen

Passieve openbaarmaking

Onder passieve openbaarmaking verstaan we het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een verzoek uit de samenleving, zoals de Woo-verzoeken. In 2022 zijn vanuit de Werkmaatschappij 22 Woo -verzoeken gefaciliteerd. Dit betrof voor Achtkarspelen 8 verzoeken en voor Tytsjerksteradiel 14 verzoeken. In 2022 zijn geen Woo-verzoeken bij de Werkmaatschappij ingediend.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=1ae881c0-9a05-4f18-9355-1453fabe60bf