Bijlage 1 - Conceptbegroting 2024-2027 werkmaatschappij 8KTD
Tekst van het document
Programmabegroting 2024 -2027
Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................2 1 BEGROTING ..............................................................................................................................4 1.1 Inleiding ............................................................................................................................5 1.2 Leeswijzer .........................................................................................................................7 1.3 2024 in vogelvlucht ...........................................................................................................8 1.3.1 Begroting in beeld .......................................................................................................8 1.3.2 Ontwikkelingen begroting 2024 - 2027....................................................................11 1.3.3 Financiële ontwikkeling begroting 2024 en verder ....................................................15 2 BESLUITVORMING ...................................................................................................................17 3 BELEIDSBEGROTING ................................................................................................................18 Inleiding
.............................................................................................................................18 0. Bestuur en ondersteuning ..............................................................................................19 1. Veiligheid .......................................................................................................................20 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .......................................................................................20 3. Economie .......................................................................................................................21 4. Onderwijs.......................................................................................................................21 5. Sport, cultuur en recreatie..............................................................................................22 6. Sociaal domein ...............................................................................................................23 7. Volksgezondheid en milieu ............................................................................................25 8.
Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .................................25 Overhead ...........................................................................................................................26 3.2 Paragrafen .......................................................................................................................27 3.2.1 Lokale heffingen .......................................................................................................27 3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................27 3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................29 3.2.4 Financiering ..............................................................................................................29 3.2.5 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................30 3.2.6 Verbonden partijen ...................................................................................................35 3.2.7 Grondbeleid ..............................................................................................................35 4 FINANCIELE BEGROTING .........................................................................................................36 4.1 Overzicht
van baten en lasten..........................................................................................37 4.1.1 Meerjarenbegroting ..................................................................................................37 4.1.2 Toelichting ................................................................................................................39 Werkmaatschappij 8KTD
2
Programmabegroting 2024 -2027
4.1.3 Baten en lasten per taakveld .....................................................................................42 4.2 Uiteenzetting financiële positie en toelichting .................................................................46 4.2.1 EMU-saldo ................................................................................................................46 4.2.2 Investeringen ............................................................................................................47 4.2.3 Financiering ..............................................................................................................48 4.2.4 Reserves ...................................................................................................................48 4.2.5 Voorzieningen...........................................................................................................48 4.3 Meerjarenbalans ..............................................................................................................49
Werkmaatschappij 8KTD
3
Programmabegroting 2024 -2027
1 BEGROTING
Werkmaatschappij 8KTD
4
Programmabegroting 2024 -2027
1.1 Inleiding We hebben de (concept)begroting 2024-2027 van de Werkmaatschappij 8KTD opgesteld. In deze begroting hebben we de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel vertaald en concreet gemaakt. De begroting voldoet aan de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Omdat er nog geen besluit van de raden over de toekomst van de samenwerking tussen de beide gemeenten is genomen, is deze concept)begroting opgesteld op basis van de huidig geldende afspraken.
Werkmaatschappij 8KTD Werkmaatschappij 8KTD (hierna: Werkmaatschappij) is een samenwerkingsvorm op grond van de WGR (wet gemeenschappelijke regelingen) tussen de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel.
In
de
Werkmaatschappij
hebben
de
gemeenten
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel alle afdelingen, met uitzondering van de afdelingen Beheer van beide gemeenten, ondergebracht. De Werkmaatschappij voert allerlei taken uit die door de gemeenten worden opgedragen. De activiteiten van de Werkmaatschappij worden betaald uit bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel.
Van begroting 2023 naar begroting 2024 In 2022 heeft het Algemeen Bestuur (AB) de begroting 2023 vastgesteld. Nadien zijn er nog diverse begrotingswijzigingen geweest. Begroting en begrotingswijzigingen samen zijn de basis voor de nieuwe begroting 2024-2027. We hebben daarnaast rekening gehouden met de structurele effecten van de jaarrekening 2022. Eerst de Werkmaatschappij, dan de gemeenten In beide gemeenten wordt de periode tot en met juli gebruikt als ambtelijke voorbereiding op de nieuwe begroting. De behandeling en vaststelling daarvan is in het najaar. De begroting van de Werkmaatschappij moet op basis van de huidige regeling echter in het voorjaar worden vastgesteld. Bijna een half jaar eerder dus dan de gemeentebegroting. Op grond van het nieuwe gemeenschappelijk financieel toezichtkader voor gemeenschappelijke regelingen is de termijn nu verruimd naar 15 september. Wij maken hier geen gebruik van omdat de keuzes voor nieuw beleid, die uitvoering vragen via de Werkmaatschappij via de begrotingen van de beide gemeenten lopen. Geen nieuw beleid De begroting 2024 van de Werkmaatschappij bevat daarom geen nieuw beleid. Nieuw beleid komt via de Kadernota’s van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel uiteindelijk via een begrotingswijziging terecht in de vastgestelde begroting van de Werkmaatschappij.
Over de onderwerpen van nieuw beleid vindt afstemming plaats tussen de Werkmaatschappij en de beide gemeenten. Na de Kadernota's Halverwege het begrotingsjaar worden de Kadernota’s door de raden besproken. Deze worden verwerkt in de nieuwe gemeentebegrotingen. Daarin is ook de bijdrage aan de Werkmaatschappij Werkmaatschappij 8KTD
5
Programmabegroting 2024 -2027
opgenomen. Die bijdrage heeft de Werkmaatschappij nodig om de opdracht uit te voeren. De bijdrage wordt vervolgens als begrotingswijziging verwerkt in de begroting van de Werkmaatschappij. Alleen de bijdrage 'zonder-de-Kadernota's' is op dat moment verwerkt in de begroting van de Werkmaatschappij. Dat kan ook niet anders, omdat de begroting van de Werkmaatschappij op grond van de Wet op de Gemeenschappelijke Regeling (WGR) al veel eerder is vastgesteld dan de gemeentebegrotingen. De begroting van de Werkmaatschappij loopt dus achter en moet geactualiseerd worden. De gewijzigde begroting van de Werkmaatschappij wordt vervolgens aangeboden aan de Raden. Alle afwegingen en bijstelling van het (financiële) kader voor de Werkmaatschappij vinden dus plaats op basis van besluitvorming door de Raden. Tijdens het jaar volgen en melden we ook andere ontwikkelingen in de gemeentebegroting. Als dat nodig is dan bereiden we een begrotingswijziging voor. Die wordt ter goedkeuring aan de Raden voorgelegd. Als de begrotingswijziging ook de Werkmaatschappij raakt dan is ook de bijdrage aan de Werkmaatschappij (inclusief besteding) onderdeel van die gemeentelijke begrotingswijziging. De begrotingswijziging van de Werkmaatschappij wordt tegelijkertijd aangeboden aan de Raden. Samen leidt dit tot een gewijzigde begroting. In schema is dat als volgt:
Werkmaatschappij 8KTD
6
Programmabegroting 2024 -2027
1.2 Leeswijzer In hoofdlijnen is de programmabegroting als volgt opgebouwd: BEGROTING 2024 IN VOGELVLUCHT Dit is het vrije en daardoor meest toegankelijke deel. U vindt hierin o.a. de begroting in beeld en de balans. Ook worden hier de belangrijkste ontwikkelingen beschreven op het gebied van beleid en ook financieel. BESLUITVORMING Hierin staat concreet waarover u als AB een besluit neemt en hoe de beide gemeenten hun eventuele zienswijzen kunnen indienen. BELEIDSBEGROTING De indeling hiervan is wettelijk verplicht en bevat o.a. •
Programmaplan De programma's bestaan uit een aantal vaste onderdelen:
Inhoudelijk, met daarin een korte beschrijving van het programma, de voorstellen uit de Kadernota en hoe die een plek hebben gekregen in deze begroting.
Beleidsindicatoren die verplicht zijn op grond van de BBV.
Financieel, de lasten en baten per programma inclusief een verklaring van de verschillen ten opzichte van de vorige begroting.
•
Verbonden partijen.
Paragrafen
De paragrafen zijn in feite een dwarsdoorsnede uit de programma's. Naast de programma's moeten gemeenschappelijke regelingen minimaal zeven programma-overstijgende paragrafen in de begroting opnemen. In de paragrafen staat belangrijke informatie om inzicht te bieden in de financiële positie van de Werkmaatschappij, de beheersmatige kanten daarvan en de risico's. FINANCIËLE BEGROTING Dit is een financiële samenvatting van de baten en lasten vanuit de programma's. Ook een prognose van de balans over de volgende vier jaren wordt hier gepresenteerd.
Werkmaatschappij 8KTD
7
Programmabegroting 2024 -2027
1.3 2024 in vogelvlucht 1.3.1 Begroting in beeld OM TE BEGINNEN De Werkmaatschappij is een middelgrote organisatie. We werken hoofdzakelijk op twee locaties, de gemeentehuizen in Buitenpost en in Burgum. Daar voeren we taken uit die horen bij de opdracht die de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel aan ons heeft gegeven. Wij hebben ruim 600 personeelsleden die zich elke dag weer inzetten voor ruim 60.000 inwoners. In deze begroting geven we op hoofdlijnen aan wat de uitvoering van de opdracht van beide gemeenten gaat kosten en wat we daarvoor gaan doen. Wij werken ín opdracht en mét gemeenschapsgeld. We willen helder zijn hoe we dat het komende jaar gaan besteden. Omdat de Werkmaatschappij niet zelf beleid maakt (dat is de verantwoordelijkheid van de gemeenten) besteden we verreweg het meeste geld aan personeelsen personeelsgerelateerde kosten als ICT. Over de besteding van de middelen mogen we gedurende het jaar en ook in de jaarrekening verantwoording afleggen. De verantwoording over het gevoerde beleid wordt daarentegen gedaan in de jaarrekeningen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De begroting in één oogopslag Op de volgende pagina ziet u de begroting in één oogopslag. We hebben de uitgaven verdeeld in drie aandachtsgebieden: •
Wonen en werken
•
Samenleving
•
Bestuur en dienstverlening
De inkomsten zijn verdeeld in •
bijdragen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel
•
overige inkomsten
PROGRAMMA'S EN TAAKVELDEN De begroting van onze gemeente is verdeeld in programma's en daaronder liggende taakvelden. De indeling in programma's en taakvelden is verplicht gesteld in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Werkmaatschappij 8KTD
8
Programmabegroting 2024 -2027
BEGROTING 2024 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze begroting in één oogopslag geeft u informatie over de inkomsten en uitgaven in 2024 van de Werkmaatschappij. Deze zijn verdeeld over alle aandachtsgebieden waarvoor de Werkmaatschappij taken uitvoert. Alle uitgaven worden gedekt door inkomsten. De begroting sluit dus op nul.
begroot
per inwoner in
(x € 1.000)
hele euro's
UITGAVEN
42.484
705
Wonen en werken
5.553
92
704
12
Volkhuisvesting, RO en stedelijke vern
4.849
80
Samenleving
15.787
262
388
6
12.699
211
422
7
Veiligheid
1.020
17
Volksgezondheid en milieu
1.258
21
Bestuur en dienstverlening
21.144
351
Bestuur en ondersteuning
21.144
351
INKOMSTEN
42.484
705
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
21.165
351
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
21.193
352
126
2
-
-
Economie
Onderwijs Sociaal domein Sport, cultuur en recreatie
Overige inkomsten
TOTALEN
Werkmaatschappij 8KTD
9
Programmabegroting 2024 -2027
BALANS De balans is het overzicht van alle bezittingen en schulden op een bepaald moment. Deze momentopname laat zien hoe de organisatie er financieel voor staat. De balans bestaat uit twee delen. De twee zijdes van de Balans Op de linkerkant van de balans zijn de bezittingen te vinden. Aan de rechterkant van de balans staan de schulden. Het verschil tussen bezittingen en schulden is het eigen vermogen. De balans is in evenwicht De balans laat zien hoe de bezittingen (de linkerkant) worden gefinancierd (de rechterkant). Een belangrijk kenmerk van de balans is dus dat de twee zijdes van de balans altijd aan elkaar gelijk zijn, vandaar de naam. Balans per 1 januari 2024 (x € 1.000) BEZITTINGEN Bezittingen
1.100
Voorraden, geld en vorderingen
4.200
TOTAAL
5.300
SCHULDEN Eigen vermogen
-
Schulden
5.300
TOTAAL
5.300
Werkmaatschappij 8KTD
10
Programmabegroting 2024 -2027
1.3.2 Ontwikkelingen begroting 2024 - 2027 Algemene ontwikkelingen Inleiding De basis voor het opstellen van de begroting voor de jaren 2024-2027 zijn de uitgangspunten, die door het dagelijks bestuur (colleges en DB) in januari 2023 zijn vastgesteld en met de raden zijn gedeeld via de LIS(T). We gingen daarbij uit van de onderstaande uitgangspunten: •
Loonontwikkeling WM8KTD: 6% voor 2023 en 2,5% voor 2024
•
Budget voor inhuur bij ziekte; 10% vanaf 2023
•
Prijsontwikkelingen ICT WM8KTD; 10% voor 2023 en 5% voor 2024
•
Overige prijsontwikkelingen; per budget onderbouwd en marktconform
Per uitgangspunt lichten we kort toe, hoe de uiteindelijke vertaling in deze begroting heeft plaatsgevonden. Loonontwikkeling De belangrijkste wijziging van de begroting 2024-2027 betreft de actualisering van de personeelskosten, waarbij rekening is gehouden met de afgesloten CAO voor 2023, de actualisering van de formatie op basis van eerdere besluitvorming en een inschatting van de ontwikkeling van de nieuwe CAO voor 2024. Voor deze laatste ontwikkeling gaan we voorlopig uit van 2,5% conform de vastgestelde uitgangspunten. Het financieel effect van de actualisering van de personeelskosten bedraagt € 3.510.000. Dit is een verhoging van net iets meer dan 10% hetgeen passend is in de doorvertaling van de CAO 2023, het uitgangspunt voor de verwachte ontwikkeling voor 2024 en overige actualiseringen. Budget voor inhuur bij ziekte Budget voor inhuur bij ziekte en de prijsontwikkelingen ICT zijn volgens de uitgangspunten vertaald in de begroting 2024-2027. Voor de begroting heeft dit een effect van € 305.000. Prijsontwikkelingen ICT Daarnaast zijn de kosten voor onze ICT-infrastructuur verhoogd op basis van de verwachte prijsstijgingen bij onze ICT-leveranciers. Hiervoor is een bedrag van € 236.000 in deze begroting meegenomen.
Overige prijsontwikkelingen Voor wat betreft de overige posten in de begroting van de werkmaatschappij hebben mede op basis van de analyse van de jaarrekening 2022 beperkte wijzigingen plaatsgevonden. Uitkomst begroting 2024-2027
Werkmaatschappij 8KTD
11
Programmabegroting 2024 -2027
Rekening houdende met bovengenoemde uitgangspunten is de uitkomst van de begroting en meerjarenraming als volgt: (bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
42.484
41.834
41.690
41.641
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
21.165
20.849
20.774
20.749
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
21.193
20.858
20.791
20.766
126
126
126
126
42.484
41.834
41.690
41.641
-
-
-
-
Totaal lasten Baten
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Met de uitkomst van deze begroting voldoen wij aan de toetsingscriteria van de provincie voor de meerjarenbegroting, die structureel materieel in evenwicht dient te zijn.
Werkmaatschappij 8KTD
12
Programmabegroting 2024 -2027
WAARUIT BESTAAT HET RESULTAAT? De taken van de Werkmaatschappij worden bekostigd door bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel. In de nieuwe begroting zijn deze taken geactualiseerd. Dat betekent dat de bijdrage aangepast moet worden. In onderstaande tabel staat wat de bijdragen zonder mogelijk nieuw beleid als gevolg van de
Kadernota's zijn: Achtkarspelen
€
21.165
Tytsjerksteradiel €
21.193
Tussen het moment van het vaststellen van de begroting 2023 en de begroting 2024 hebben zich diverse ontwikkelingen op de bijdragen van de beide gemeenten aan de Werkmaatschappij voorgedaan. Deze ontwikkelingen zijn samengevat in onderstaande tabel. Het vertrekpunt voor de begroting 2024-2027 is de gewijzigde begroting 2023-2026, zoals die via de vaststelling van de beide gemeentelijke begroting en in de raden van 3 november 2022 is aangepast. Voor 2024 ziet het er dan als volgt uit. Bijdragen van 8K en TD aan de Werkmaatschappij
2024
(bedragen x € 1.000) 8K
TD
Totaal
17.939
18.515
36.455
Ontwikkelingen na Kadernota met effect op bijdrage
106
106
213
Wijzigingen n.a.v. Kadernota 2023-2026
708
714
1.422
18.754
19.335
38.090
Overheveling budget kosten externe advisering
4
4
7
Implementatie Wet open overheid
8
8
15
Primitieve begroting 2023 (jaarschijf 2024) Vastgestelde wijzigingen bij begrotingsbehandeling 2023
Saldo 2024 na vaststelling gemeentebegroting 2023 VOORGESTELDE WIJZGINGEN
Actualisatie budgetten interne diensten
-8
-8
-16
Prijsstijging kosten ICT
118
118
236
Actualisering personeelskosten
1.746
1.763
3.510
Actualisering ziektebudget
152
152
305
Organisatieplan Ruimte
391
-179
212
Subtotaal
2.411
1.858
4.269
Primitieve begroting 2024
21.165
21.193
42.358
De belangrijkste wijziging van de begroting 2024-2027 betreft de actualisering van de personeelskosten, waarbij rekening is gehouden met de actualisering van de formatie op basis van eerdere besluitvorming en een inschatting van de ontwikkeling van de nieuwe CAO voor 2023 en 2024. Voor deze laatste ontwikkeling gaan we voorlopig uit van 2,5% conform de vastgestelde uitgangspunten. Een toelichting op de diverse wijzigingen is opgenomen onder paragraaf 1.3.3. De meeste wijzigingen op de begroting 2024 werken door in de jaren 2025-2027. In de onderstaande tabel is het verloop daarvan weergegeven.
Werkmaatschappij 8KTD
13
Programmabegroting 2024 -2027
Bijdragen van 8K en TD aan de Werkmij.
2025
2026
2027
(bedragen x € 1.000) Primitieve begroting 2023 (jaarschijf
8K
TD
Totaal
8K
TD
Totaal
8K
TD
Totaal
17.821
18.398
36.219
17.750
18326
36.075
17.726
18.301
36.026
144
125
270
140
129
270
140
129
270
2025 t/m 2027) Vastgest.wijzi. bij begr.behandeling 2023 Ontwikkelingen na Kadernota met effect op bijdragen Wijzigingen n.a.v. Kadernota 2022-2025 Saldo 2025-2027 na vaststelling
469
475
944
469
475
944
469
475
944
18.435
18.997
37.433
18.360
18.930
37.289
18.335
18.905
37.240
4
4
7
4
4
7
4
4
7
gemeentebegroting 2023 VOORGESTELDE WIJZIGINGEN Overheveling budget kosten externe advisering Implementatie Wet open overheid
8
8
15
8
8
15
8
8
15
Actualisatie budgetten interne diensten
-8
-8
-16
-8
-8
-16
-8
-8
-16
Prijsstijging kosten ICT Actualisering personeelskosten
118
118
236
118
118
236
118
118
236
1.746
1.763
3.510
1.746
1.763
3.510
1.746
1.763
3.510 311
Actualisering ziektebudget
156
155
311
155
155
311
155
155
Organisatieplan Ruimte
391
-179
212
391
-179
212
391
-179
212
20.850
20.858
41.708
20.774
20.791
41.565
20.749
20.766
41.515
Primitieve begroting 2024-2027
Indeling naar kostensoort Naast de indeling in maatschappelijke taakvelden kunnen we de uitgaven en inkomsten ook verdelen in kostensoorten. De Werkmaatschappij voert de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel uit. Dat betekent dat de kosten voornamelijk personeel gerelateerd zijn. Hieronder laten we zien hoe dat zich verhoudt tot de overige kosten. De kosten voor de Werkmaatschappij bestaan hoofdzakelijk (89%) uit personeelskosten. In hoofdstuk 3.1 Programmaplan zijn de (personeels)kosten uitgesplitst per programma en de daarbij behorende taakvelden. Uitgangspunt conform BBV is dat alle kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten die gericht zijn op de externe klant. Alle overige kosten worden vermeld in het programma Overhead. Dit betreft onder meer: 1. Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), 2. Financiën, 3. HRM en salarisadministratie, 4. Communicatie, 5. Juridische zaken, 7. Bestuurszaken en bestuursondersteuning, 8. ICT, en 9. DIV, Facilitaire zaken en Huisvesting.
Werkmaatschappij 8KTD
14
Programmabegroting 2024 -2027
In de tabel hieronder laten we zien hoe de kosten zich ten opzichte van elkaar verhouden:
1.3.3 Financiële ontwikkeling begroting 2024 en verder Overheveling budget kosten externe advisering Er is geen budget binnen de werkmaatschappij ten aanzien van kosten uitvoering 'Spendanalyses' ten behoeve van de beoordeling van rechtmatigheid aanbestedingen. Dit terwijl hier wel kosten voor worden gemaakt. Uit de afgelopen jaren is gebleken dat er geld wordt overgehouden op het budget van externe advisering Juridische Zaken bij zowel TD als 8K. De dekking voor het nieuwe budget binnen de werkmaatschappij kan plaatsvinden vanuit deze budgetten van beide dragende organisaties. Hierdoor dragen beide dragende organisaties vanaf 2023 structureel € 4.000 bij aan de werkmaatschappij. Deze wijziging heeft hierdoor geen effect op het begrotingssaldo van beide gemeenten, maar wel effect op de bijdrage aan de werkmaatschappij. Implementatie Wet open overheid De Wet Open Overheid (Woo) is sinds 1 mei 2022 in werking. De Woo beoogt de transparantie van overheden te bevorderen door ze te stimuleren om documenten openbaar te maken. De rijksoverheid heeft hierover per gemeente middelen beschikbaar gesteld, deels structureel en deels incidenteel. Om de implementatie vorm te geven is in april 2022 0,6 fte structureel formatie aangevraagd (€ 54.000, € 27.000 per gemeente) om: •
De formatie deels structureel en deels tijdelijk uit te breiden
•
De betrokken medewerkers te trainen
•
Voor het opstellen van beleidsplan externe advies in te winnen
•
Een kwaliteitssysteem aan te schaffen om de informatiehuishouding te verbeteren.
De afgelopen tijd is gebleken dat er meer formatie nodig is om bovenstaande punten vorm te geven. Hiervoor vragen we 0,2 fte structurele formatie aan voor € 15.000. Per gemeente betekent dit een extra bijdrage van € 7.500 richting de Werkmaatschappij. Deze uitgaven worden door beide gemeenten bekostigd uit de hiervoor beschikbaar gestelde (gereserveerde) extra middelen. Deze uitzetting betreft de overhead behorend bij deze taak en vertaalt nog niet het effect dat de Woo heeft op de benodigde (meer)inzet vanuit de
Werkmaatschappij 8KTD
15
Programmabegroting 2024 -2027
vakafdelingen. Dit brengen we de komende tijd in kaart. Deze wijziging heeft dus geen effect op het begrotingssaldo van de gemeente. Actualisatie budgetten interne diensten Bij de analyse van de jaarrekening 2022 bleek dat de budgetten van interne diensten op diverse onderdelen geactualiseerd moeten worden. We
hebben
geconstateerd
dat
er
structureel
een
tekort
is
op
kantoorbehoeften,
onderhoudskosten, overige uitgaven en abonnementen. Deze extra kosten kunnen worden gedekt uit een overheveling naar bovenstaande budgetten van materialen voor post- en archiefzaken, overige verbruiksgoederen, contributies stichting en vereniging en overige rechten en heffingen. Bij de analyse van de jaarrekening 2022 bleek dat binnen deze budgetten structureel ruimte zat. Vanaf 2023 hebben we ook budget gereserveerd voor dienst-, werkkleding en uitrusting. Deze kosten kunnen worden gedekt uit een overheveling van het budget voedingsmiddelen en dranken naar dienst-, werkkleding en uitrusting. Daarnaast
hebben
we
het
budget
onderhoudskosten
van
facilitaire
dienstverlening
geactualiseerd. We hebben geconstateerd dat er structureel € 16.000 minder uitgegeven wordt dan het begrote bedrag. Per saldo betekent deze actualisatie van budgetten voor de WM8KTD een structureel voordeel van € 16.000. Doordat dit binnen de werkmaatschappij is, betekent dit voor elke gemeente een voordeel van € 8.000. Deze wijziging leidt derhalve tot een verlaging van de bijdrage van beide gemeenten aan de WM8KTD. Prijsstijging kosten ICT Voor het goed functioneren van onze ICT-infrastructuur zijn we afhankelijk van verschillende leveranciers. In december 2022 hebben we verschillende brieven ontvangen van ICT-leveranciers, waarin de leveranciers aankondigen dat de prijzen per 1 januari 2023 fors stijgen. Onze grootste leverancier heeft in deze brief medegedeeld dat ze een prijsstijging doorvoeren van 9,4%. We zijn met enkele leveranciers nog in onderhandeling over de prijsstijging, echter verwachten we dat de gemiddelde prijsstijging 6,0% bedraagt. Ook voor 2024 gaan we uit van een extra prijsstijging. Dit betekent dat we € 236.000 extra vragen voor de ICT, waardoor de bijdrage van de gemeenten wordt verhoogd met tweemaal € 118.000.
Actualisering personeelskosten De belangrijkste wijziging van de begroting 2024-2027 betreft de actualisering van de personeelskosten, waarbij rekening is gehouden met de afgesloten CAO voor 2023, de actualisering van de formatie op basis van eerdere besluitvorming en een inschatting van de ontwikkeling van de nieuwe CAO voor 2024. Voor deze laatste ontwikkeling gaan we voorlopig uit van 2,5% conform de vastgestelde uitgangspunten. Het financieel effect van de actualisering van de personeelskosten bedraagt € 3.510.000. Dit is een verhoging van net iets meer dan 10% hetgeen passend is in de doorvertaling van de CAO 2023, het uitgangspunt voor de verwachte ontwikkeling voor 2024 en overige actualiseringen.
Werkmaatschappij 8KTD
16
Programmabegroting 2024 -2027
Actualisering ziektebudget Het budget voor inhuur bij ziekte is conform de uitgangspunten voor de begroting 2024-2027 vertaald in de begroting 2024. Voor de begroting 2024 heeft dit een effect van € 305.000. Organisatieplan Ruimte Om het cluster Ruimte meer toekomstbestendig te maken is een aantal organisatorische aanpassingen nodig. Hiervoor zijn diverse aanleidingen, waaronder de veranderende rol van de overheid, vertaald in de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB), bestuurlijke ambities en het versterken van de strategische kwaliteit. De vertaling van het organisatieplan betekent voor de gemeente Achtkarspelen een structurele financiële uitzetting van de bijdrage van € 391.000. Voor de gemeente Tytsjerksteradiel betekent dit daarentegen een lagere gemeentelijke bijdrage van € 179.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere inbreng van fte door Tytsjerksteradiel bij de samenvoeging van de beleidsonderdelen
Ruimte
in
2019,
die
met
dit
organisatieplan
grotendeels
wordt
geharmoniseerd.
2 BESLUITVORMING Wij stellen u voor: 1. De conceptbegroting van de Werkmaatschappij 8KTD voor het jaar 2024 vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting voor de jaren 2025 -2027. 3. De conceptbegroting voor eventuele zienswijze voor te leggen aan de beide raden in hun vergaderingen van 25 mei 2023.
Werkmaatschappij 8KTD
17
Programmabegroting 2024 -2027
3 BELEIDSBEGROTING Inleiding De belangrijkste inkomstenbron van de Werkmaatschappij is de bijdrage van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De bijdrage is in hun begroting en jaarverslag verantwoord onder verschillende programma's en daaronder liggende taakvelden. De indeling in programma's en taakvelden is verplicht gesteld in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In onderstaande tabellen per programma zijn de lasten en baten opgenomen die in de begroting van de Werkmaatschappij verbonden zijn aan de programma's. De programma's zijn weer verdeeld in de voorgeschreven taakvelden.
Werkmaatschappij 8KTD
18
Programmabegroting 2024 -2027
0. Bestuur en ondersteuning Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 0.2
Burgerzaken
0.5
Treasury
0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.8
Overige baten en lasten
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
2.902
2.902
2.902
2.902
4
4
4
4
0.2
Burgerzaken
0.5
Treasury
0.61
OZB woningen
431
431
431
431
0.62
OZB niet-woningen
382
382
382
382
0.64
Belastingen overig
102
102
102
102
0.8
Overige baten en lasten
383
103
- 72
- 72
Totaal lasten
4.204
3.924
3.749
3.749
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
2.056
1.924
1.836
1.836
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
2.141
1.994
1.907
1.907
6
6
6
6
4.204
3.924
3.749
3.749
-
-
-
-
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
19
Programmabegroting 2024 -2027
1. Veiligheid Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 1.2
Openbare orde en veiligheid
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
1.020
1.020
1.020
1.020
Totaal lasten
1.020
1.020
1.020
1.020
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
510
510
510
510
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
510
510
510
510
-
-
-
-
1.020
1.020
1.020
1.020
-
-
-
-
2024
2025
2026
2027
-
-
-
-
-
-
-
-
2024
2025
2026
2027
-
-
-
-
Totaal baten
-
-
-
-
Saldo van lasten en baten
-
-
-
-
1.2
Openbare orde en veiligheid
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
2. Verkeer, vervoer en waterstaat (bedragen x € 1.000) Lasten
Totaal lasten Baten
Werkmaatschappij 8KTD
20
Programmabegroting 2024 -2027
3. Economie Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 3.1
Economische ontwikkeling
3.4
Economische promotie
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
3.1
Economische ontwikkeling
573
573
573
573
3.4
Economische promotie
131
131
131
131
Totaal lasten
704
704
704
704
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
322
322
322
322
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
382
382
382
382
-
-
-
-
704
704
704
704
-
-
-
-
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
4. Onderwijs Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
388
388
388
388
Totaal lasten
388
388
388
388
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
194
194
194
194
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
194
194
194
194
-
-
-
-
388
388
388
388
-
-
-
-
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
21
Programmabegroting 2024 -2027
5. Sport, cultuur en recreatie Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 5.1
Sportbeleid en activering
5.3
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
5.7
Openb. groen en (openlucht)recreatie
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
5.1
Sportbeleid en activering
94
94
94
94
5.3
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
73
73
73
73
5.7
Openb. groen en (openlucht)recreatie
255
255
255
255
Totaal lasten
422
422
422
422
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
221
221
221
221
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
201
201
201
201
-
-
-
-
422
422
422
422
-
-
-
-
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
22
Programmabegroting 2024 -2027
6. Sociaal domein Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Wijkteams
6.3
Inkomensregelingen
6.4
Begeleide participatie
6.5
Arbeidsparticipatie
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
6.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81
Geëscaleerde zorg 18+
6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82
Geëscaleerde zorg 18-
6.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclasering
Werkmaatschappij 8KTD
23
Programmabegroting 2024 -2027
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
757
757
757
757
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Wijkteams
6.792
6.792
6.792
6.792
6.3
Inkomensregelingen
2.736
2.736
2.736
2.736
6.4
Begeleide participatie
106
106
106
106
6.5
Arbeidsparticipatie
262
262
262
262
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
130
130
130
130
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
-
-
-
-
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
443
443
443
443
6.71B Begeleiding (WMO)
368
368
368
368
6.71C Dagbesteding (WMO)
368
368
368
368
-
-
-
-
6.72A Jeugdhulp begeleiding
58
58
58
58
6.72B Jeugdhulp behandeling
58
58
58
58
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
58
58
58
58
6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig
94
94
94
94
6.73A Pleegzorg
58
58
58
58
6.73B Gezinsgericht
58
58
58
58
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
58
58
58
58
6.74A Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf
58
58
58
58
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
58
58
58
58
6.74C Gesloten plaatsing
58
58
58
58
6.81
-
-
-
-
67
67
67
67
-
-
-
-
6.82A Jeugdbescherming
44
44
44
44
6.82B Jeugdreclasering
10
10
10
10
12.699
12.699
12.699
12.699
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
6.350
6.350
6.350
6.350
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
6.349
6.349
6.349
6.349
-
-
-
-
12.699
12.699
12.699
12.699
-
-
-
-
6.72
6.81B 6.82
Maatwerkdienstverlening 18-
Geëscaleerde zorg 18+ Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Geëscaleerde zorg 18-
Totaal lasten
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
24
Programmabegroting 2024 -2027
7. Volksgezondheid en milieu Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 7.1
Volksgezondheid
7.4
Milieubeheer
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
65
65
65
65
1.193
1.193
1.193
1.193
Totaal lasten
1.258
1.258
1.258
1.258
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
622
622
622
622
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
636
636
636
636
-
-
-
-
1.258
1.258
1.258
1.258
-
-
-
-
7.1
Volksgezondheid
7.4
Milieubeheer
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 8.1
Ruimtelijke ordening
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
8.3
Wonen en bouwen
(bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
2.798
2.798
2.794
2.794
538
538
538
538
1.514
1.514
1.514
1.514
Totaal lasten
4.849
4.849
4.845
4.845
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
2.420
2.422
2.416
2.416
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
2.429
2.427
2.429
2.429
-
-
-
-
4.849
4.849
4.845
4.845
-
-
-
-
8.1
Ruimtelijke ordening
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
8.3
Wonen en bouwen
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
25
Programmabegroting 2024 -2027
Overhead (bedragen x € 1.000) Lasten
2024
2025
2026
2027
16.940
16.570
16.605
16.556
Baten
2024
2025
2026
2027
Bijdrage gemeente Achtkarspelen
8.470
8.285
8.303
8.278
Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel
8.351
8.165
8.182
8.157
120
120
120
120
16.940
16.570
16.605
16.556
-
-
-
-
Totaal lasten
Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
26
Programmabegroting 2024 -2027
3.2 Paragrafen 3.2.1 Lokale heffingen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen lokale heffingen.
3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre de Werkmaatschappij financieel in staat is om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. Weerstandsvermogen onderscheiden we in twee delen •
weerstandscapaciteit
•
risicobeheersing
Met weerstandscapaciteit bedoelen
we alle
middelen
en
mogelijkheden
waarmee
de
Werkmaatschappij onvoorziene kosten op kan vangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en maar die gevolgen kunnen hebben op de financiële positie van de Werkmaatschappij. Deze paragraaf geeft een beeld van de weerstandscapaciteit en de risico's en het beleid dat daarbij hoort. Ook presenteren we een aantal verplichte kengetallen. Deze vertellen iets over de financiële positie van onze Werkmaatschappij. Structureel Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Voor de Werkmaatschappij is dit niet van toepassing aangezien er geen sprake is van een begrotingsoverschot. Immers de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel dragen beide bij tot maximaal de benodigde middelen. Daarnaast kent de Werkmaatschappij geen overige inkomsten met een onbenut karakter, zoals bijvoorbeeld de OZB. Structurele tegenvallers in de begroting zullen op basis van een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen. Incidenteel De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves.
Werkmaatschappij 8KTD
27
Programmabegroting 2024 -2027
•
Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog geen bestemming is vastgelegd, meestal de Algemene Reserve.
•
De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves.
Voor de Werkmaatschappij geldt dat er geen sprake is van incidentele weerstandscapacitieit. De Werkmaatschappij kent geen algemene reserve, omdat de exploitatie van de werkmaatschappij jaarlijks wordt afgesloten met de verrekening van het exploitatiesaldo (voor- of nadelig) met de deelnemende gemeenten. In de notitie reserves en voorzieningen is vastgelegd dat de Werkmaatschappij indien nodig bestemmingsreserves en voorzieningen kan vormen, als deze wettelijk nodig zijn. Voor 2024 geldt dat de Werkmaatschappij geen bestemmingsreserves heeft. Wel is er een voorziening voor voormalig personeel c.a. Incidentele tegenvallers in de begroting zullen op basis van een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen.
Risico's Risico’s zijn relatief grote bestaande of toekomstige verplichtingen met een buitengewoon karakter, waarbij de omvang en de kans niet is in te schatten (ook niet bij benadering) en die niet worden afgedekt door een voorziening, verzekering of andere beheersmaatregel. Risico's < € 100.000 Risico’s, waarvan de financiële tegenvaller lager dan € 100.000 wordt geschat, vallen binnen de reguliere bedrijfsvoering. Dat geldt ook voor risico's waarschijnlijk periodiek terugkeren. Wij kiezen ervoor waar mogelijk deze risico’s te verzekeren of via een voorziening af te dekken. Begrotingstechnische risico’s mogen ook niet leiden tot een beroep op de weerstandscapaciteit omdat ze beheersbaar zijn door een goede planning & control. Als in het begrotingsjaar materiële afwijkingen van de begroting voorkomen dan melden we dit in de begrotingswijzigingen. Dat geldt ook voor de niet in geld uit te drukken risico’s van bijvoorbeeld vertragingen in processen en het niet realiseren van beleidsdoelstellingen. Risico's > € 100.000 Financiële
risico’s
groter
dan
€
100.000
worden
opgenomen
in
de
paragraaf
Weerstandsvermogen. Verzekering van risico's Een deel van de operationele risico’s kan worden afgedekt door het afsluiten van verzekeringen. We maken daarbij een afweging tussen de kans op schade en de kosten daarvan enerzijds en de verzekeringspremie anderzijds. Het bestaande beleid wordt periodiek beoordeeld en indien nodig bijgesteld. Wat betreft het eigen risico is gekozen voor het standaard eigen risico per gebeurtenis. De Werkmaatschappij kent verder geen risico's. De financiële impact van eventuele risico’s , die zich gedurende het jaar voordoen, moet worden opgevangen door extra bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Werkmaatschappij 8KTD
28
Programmabegroting 2024 -2027
Kengetallen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij is het niet mogelijk om in de vorm van leningen schulden te hebben of verbintenissen aan te gaan. Alle rechtshandelingen komen direct voor rekening van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel Om die reden zijn de verplichte kengetallen op grond van het BBV voor de Werkmaatschappij niet van toepassing.
3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Kapitaalgoederen zijn goederen waarvoor investeringen nodig zijn. Binnen de Werkmaatschappij hebben we alleen kapitaalgoederen voor ICT. Voor het onderhoud van de bestaande kapitaalgoederen en de mogelijkheid om op termijn te kunnen vervangen wordt binnen de begroting van de Werkmaatschappij rekening gehouden.
3.2.4 Financiering Inleiding Inleiding Treasurybeleid betekent het beheren van het geld. Het is noodzakelijk de financiële middelen adequaat en verantwoord te beheren vanwege het hieraan verbonden financieel belang. Het Rijk heeft regels opgesteld over hoe openbare lichamen hun geld moeten beheren. Deze regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet bepaalt ook, dat openbare lichamen een treasurystatuut moeten hebben.
Treasurybeleid De wet stelt verplichtingen op het gebied van treasury. We hebben daarnaast ook zelf verplichtingen vastgelegd in het Treasurystatuut. De wet Fido stelt dit verplicht. Er staat in waarvoor we verantwoordelijk zijn: •
de treasuryfunctie
•
de uitvoering van de treasury
•
het risicobeheer
Het treasurystatuut van de Werkmaatschappij is vastgesteld door het DB en is gebaseerd op het gezamenlijk vastgestelde treasurystatuut van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Schatkistbankieren De Werkmaatschappij is wettelijk verplicht om alle liquide middelen, die niet onmiddellijk nodig zijn voor de publieke taak, in de schatkist van het Rijk te stallen. Daarbij wordt elk jaar een drempelbedrag bepaald. De drempel is een percentage van het begrotingstotaal en bedraagt 2% tot een begrotingstotaal van € 500 miljoen. Het drempelbedrag voor de begroting 2024 voor de Werkmaatschappij bedraagt € 1.000.000. Werkmaatschappij 8KTD
29
Programmabegroting 2024 -2027
Renterisico Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het maximum van de kortlopende schuld. Dit zijn schulden die binnen één jaar betaald moeten worden. Het Rijk wil dat openbare lichamen de hoogte van hun kortlopende schuld beperkt houden. De wettelijke voorschriften bieden overigens de mogelijkheid om de kasgeldlimiet drie achtereenvolgende kwartalen te overschrijden. De hoogte van de kasgeldlimiet bedraagt 8,2% van de totale begrote lasten per 1 januari 2024. Deze bedragen € 38.216.000. Voor 2024 betekent dit een kasgeldlimitiet van € 3.134.000.
Renterisiconorm De
Werkmaatschappij
heeft
in
2024
geen
eigen
langlopende
financieringsmiddelen
aangetrokken. Als uitvoeringsorganisatie voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel had de Werkmaatschappij vanuit de bijdragen van deze gemeenten voldoende middelen ter beschikking om de dagelijkse bedrijfsvoering te kunnen bekostigen. De renterisiconorm is voor 2024 dus ook niet van toepassing.
3.2.5 Bedrijfsvoering Inleiding Onze bedrijfsvoering is gericht op de dienstverlening die nodig is voor de uitvoering van de programma’s en op de dienstverlening aan de dragende organisaties. In deze paragraaf informeren wij u over de onderwerpen, die zullen bijdragen aan de kwaliteit van de bedrijfsvoering of die speciale aandacht moeten krijgen. We willen een zo efficiënt en effectief mogelijke bedrijfsvoering, die past bij tegenwoordige ontwikkelingen. Met een focus gericht op de (middel)lange termijn, waardoor de programma's kunnen worden uitgevoerd en de maatschappelijke doelstellingen daarbinnen kunnen worden gerealiseerd.
Een,
binnen
de
beschikbaar
gestelde
middelen,
zo
optimaal mogelijke
dienstverlening aan de burgers en een zo efficiënt mogelijke ondersteuning van het bestuur van de Werkmaatschappij en van de dragende organisaties en van de organisaties zelf. Binnen
de Werkmaatschappijconstructie is sprake van
de rol
van
opdrachtgever
en
opdrachtnemer. Opdrachtgever =
één van de deelnemers (de twee gemeenten), vertegenwoordigd door het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester
Opdrachtnemer =
het Openbaar Lichaam (de Werkmaatschappij), vertegenwoordigd door het DB.
Werkmaatschappij 8KTD
30
Programmabegroting 2024 -2027
Opvolging managementletter Onze accountant stelt jaarlijks na de interim-controle en de jaarrekeningcontrole een Management Letter op waarin zij de belangrijkste uitkomsten van haar werkzaamheden beschrijft, die relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente en de risico's die van belang zijn. De organisatie is actief met het opvolgen van de aanbevelingen uit de managementletter. Aanbevelingen uit de managementletter en overige (audit)rapportages worden opgenomen in de "Verbetermonitor". Over de status van de opvolging wordt periodiek gerapporteerd. Daarnaast levert de verbijzonderde interne controle (VIC) een belangrijke bijdrage aan de doorontwikkeling van de processen en de (risico)bewustwording bij de betrokken medewerkers. Ook wordt er opvolging gegeven aan aanbevelingen op het gebied van risicomanagement (Gemeente Brede Risico Analyse, GBRA), waarin de aanbevelingen van het in het voorjaar van 2022 uitgevoerde onderzoek van de Rekenkamer worden betrokken.
Kwaliteit van de (risico)beheersing, VIC Risicomanagement is een instrument dat ingezet wordt om risico’s efficiënter en effectiever te beheersen en doelstellingen te realiseren. Risico's managen geeft geen garantie dat gebeurtenissen met een negatief gevolg niet meer zullen optreden; het geeft wel aan dat actief wordt gewerkt aan het in beeld brengen, voorkomen en het bewust verminderen van het effect van risico’s. Om als Werkmaatschappij te kunnen sturen op de beoogde doelen, is risicomanagement belangrijk. Risicomanagement is op een gestructureerde wijze identificeren, analyseren en managen van risico’s. Of anders gezegd: risicomanagement is het effectief en systematisch omgaan met (de kansen) en bedreigingen die de realisatie van organisatiedoelstellingen kunnen beïnvloeden. Het is gericht op proactief handelen in plaats van reactief. Risicomanagement houdt niet in dat koste wat het kost risico’s vermeden moeten worden. Het gaat om het inzicht creëren in de risico’s die van toepassing zijn en vervolgens bewust afwegen of het risico kan worden beheerst. Soms is het bewust accepteren van een risico de meest optimale beheersingsmaatregel. Als Werkmaatschappij vinden we het belangrijk om deze integrale benadering als basis te hebben. Door risico-inventarisatie plaats te laten vinden door een GBRA is er goed zicht op het totaal aan risico’s.
Wettelijk toezicht / financiële rechtmatigheid: De afgifte van een rechtmatigheidsverantwoording door het DB is uitgesteld. Vanaf verantwoordingsjaar 2023 is het zover dat de accountant geen uitspraak meer doet over de rechtmatige besteding van middelen, maar het DB zelf moet verklaren dat financieel rechtmatig is gehandeld.
De organisatie heeft twee jaar ervaring opgedaan met het uitvoeren van
rechtmatigheidscontroles
Werkmaatschappij 8KTD
(Verbijzonderde
Interne
Controles)
en
moet
hier
dus
vanaf
31
Programmabegroting 2024 -2027
verantwoordingsjaar 2023 haar eigen conclusies aan verbinden. De accountant geeft hier een zogenaamd 'Getrouwheidsoordeel' over af. Samen met de provincie en andere gemeenten zijn we bezig met het ontwikkelen van een vernieuwd proces voor Interbestuurlijk Toezicht. Met de Belastingdienst zijn we bezig met de Doorontwikkeling van het Horizontaal Toezicht. In dit kader ontwikkelen we een zogenaamd Tax Control Framework. Een Tax Control Framework is een samenstel van processen en interne beheersingsmaatregelen dat ervoor moet zorgen dat de fiscale risico's van een bedrijf bekend zijn en beheerst worden.
Cybersecurity, Informatiebeveliging en Privacy Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid en privacy nog steeds toe. Cybersecurity zal steeds meer aandacht en prioriteit krijgen. Bewustwording van risico's vraagt continu aandacht en we moeten voorbereid zijn op cyberaanvallen en adequaat kunnen handelen. Bij de Kadernota 2023-2026 is hier aandacht voor gevraagd. We merken dat de digitale dreigingen fors toenemen en dreigingen steeds geavanceerder worden. De complexiteit en impact van security-incidenten nemen toe op zowel bestuurlijk als uitvoerend niveau. Betrouwbare en veilige informatievoorziening is een absolute voorwaarde voor een gemeente. Informatiebeveiliging is een verantwoordelijkheid van de gehele organisatie, waarbij de eindverantwoordelijkheid ligt bij de bestuurders. Hierbij heeft niet ICT alleen een uitvoerende rol, maar ook proceseigenaren, lijnmanagers en medewerkers. Sluitende informatieveiligheid kan enkel geborgd worden wanneer al deze onderdelen samenwerken. Gezien
de
toenemende complexiteit
van
dreigingen
en
aanvallen
zijn
conventionele
beveiligingsmaatregelen steeds vaker niet meer toereikend. Er worden daartoe diverse maatregelen ondernomen, zoals: •
het verder implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), die geldt als basisnormenkader binnen alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen) voor informatiebeveiliging;
•
het investeren in upgrades en maatregelen die noodzakelijk zijn om continuïteit te bieden in gebruik en veiligheid van onze diensten;
•
het uitvoeren van diverse risicoanalyses en audits.
Integriteit, Fraude en Corruptie In 2022 hebben wij een risicoanalyse opgesteld naar de risico's van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik. Welke risico's kunnen zich voordoen? Hoe beheersen we die? Hiertoe wordt een nieuw overkoepelend beleidsplan opgesteld. Jaarlijks wordt de risicoanalyse geëvalueerd en wordt getoetst of de beheersmaatregelen van de hoogste risico's in voldoende mate worden nageleefd. Onze controles zijn hierbij niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Wij willen een kritische houding hebben ten opzichte van risico's en de beheersing hiervan: voorkomen is beter dan genezen. De accountant heeft in haar controlewerkzaamheden expliciet aandacht voor de risico's en Werkmaatschappij 8KTD
32
Programmabegroting 2024 -2027
beheersing van fraude en misbruik- en oneigenlijk gebruik. Tijdens de uitvoering van de controle van de jaarrekeningen zijn in de afgelopen jaren geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
Voortgang ombuigingen In de begroting 2021-2024 is een pakket ombuigingen meegenomen, die voor een deel ook van toepassing is op de Werkmaatschappij. Dit was nodig om op termijn een gezond financieel perspectief te bereiken. Deze taakstellingen maken uiteraard voor een deel ook onderdeel uit van de begroting 2024-2027 van de Werkmaatschappij. Periodiek beoordelen we in hoeverre de begrote taakstelling tijdig en volledig gerealiseerd wordt. Daar waar zich ontwikkelingen voordoen melden we u dit via ons P&C -instrumentarium.
Wet Open Overheid (Woo) Voor de implementatie en werking van de Woo zijn incidenteel en structureel middelen beschikbaar. Deze gelden dienen gebruikt te worden voor de drie kernonderwerpen van de Woo: actieve openbaarmaking, passieve openbaarmaking en een gezonde informatiehuishouding. Actieve openbaarmaking heeft betrekking tot het publiceren van informatie uit eigen beweging. Dit onderdeel van de Woo wordt gefaseerd ingevoerd vanaf januari 2023 en zal vanaf dan ook kosten gaan berekenen omdat de aansluiting tot verzamelplatform (PLOOI) waarop de publicaties terechtkomen, verbeteringen van de zaaksystemen en werkprocessen behoeft. De Woo gelden op dit onderdeel zijn voornamelijk ingezet voor trainingen om de organisatie bewuster te maken van de veranderingen die actieve openbaarmaking inhoudt voor de gemiddelde ambtenaar. Verder is samenwerking gezocht met externe partners om de organisatie startklaar te maken voor actieve publicatie. Passieve openbaarmaking, oftewel informatie die een overheidsorgaan op verzoek openbaar maakt. Per 1 mei 2022 zijn er twee nieuwe verplichte functies die deze verzoeken afhandelen. Deze zijn de Woo-contactpersoon, een klantgerichte rol communicatie die belegd is bij KCC, en een Woo-Coördinator, een juridisch adviseur.
Gezonde informatiehuishouding, het RDDI oftewel het Rijksprogramma Duurzaam Digitale Informatiehuishouding verplicht dat er onder de Woo verbeteringen moeten komen op de manier waarop een overheidsorgaan informatie opslaat en verwerkt. Dit kader kent de grootste kosten omdat hier gedacht moet worden aan grote infrastructurele projecten zoals een nieuw zaaksysteem en tools die het verwerken van informatie moeten versoepelen. Volgens het RDDI zullen deze projecten pas een einddatum hebben in 2028. De Werkmaatschappij heeft hier geld besteedt aan nieuwe anonimiseringstools om de efficiëntie van ambtenaren te vergroten en het toevoegen van features aan het toekomstige zaaksysteem om de uiteindelijke aansluiting op PLOOI mogelijk te maken. Toekomstvisie 2023-2024 Een kostenanalyse buiten de huidige structurele kosten bestaat nog niet. Dit is omdat de projecten in het kader van een gezonde informatiehuishouding uitgevoerd worden door individuele projecten buiten het kader van de Woo. Deze projecten zijn bijvoorbeeld: de aanschaf van een nieuw LMS (online leeromgeving), de creatie van een nieuw zaaksysteem (Corsa/Liber) en bestaande en actieve aansluiting tot PLOOI en DROP. Werkmaatschappij 8KTD
33
Programmabegroting 2024 -2027
In de toekomst kunnen deze projecten verzameld worden onder de Woo. Hierdoor zou de gemeente de Woo-gelden kunnen gebruiken om deze projecten te versnellen. Verder bestaat er binnen de organisatie nog de ambitie om een archiefproces en werkproces in te stellen voor persoonlijke berichtgeving (sms, WhatsApp, E-mail) en dient er nog een werkproces ingesteld te worden om aanvragen voor hergebruik van informatie (Wet Hergebruik Informatie 2015) en deze te overkoepelen met de komende kaderwet, de Woo en de Archiefwet II.
Procesoptimalisatie Strategisch sturen we op maximale harmonisatie van beleid en uitvoering met als doel een efficiënte, effectieve en klantgerichte organisatie. Om dit doel te bereiken is gekozen voor het middel van procesoptimalisatie (ombuigingslijn 5; kadernota 2020). We zien dat de inspanningen voor wat betreft het onderdeel ombuigingen tot nu toe nog niet tot de ingeschatte besparing heeft geleid. De beoogde opbrengsten van 2021 en 2022 zijn niet gerealiseerd. Voor 2023 is de inschatting dat er verder geen substantiële resultaten vanuit het project te verwachten zijn. Ook de realisatie op langere termijn staat onder druk. Beter gezegd: op dit moment zelfs niet realistisch voor dit onderdeel. Tegelijk is de noodzaak om daar waar mogelijk op andere wijze tot invulling van ombuigingen te komen onverminderd groot.
Het nieuwe werken Hybride werken is na de Coronapandemie onderdeel geworden van de ‘normale’ manier van werken. Medewerkers kiezen in samenspraak met het team en de leidinggevende waar ze op welk moment werken. Soms is dat op één van de locaties van de werkmaatschappij 8KTD en soms ook op een andere locatie. Thuis bijvoorbeeld. Medewerkers zijn daarin zoveel mogelijk gefaciliteerd, waarbij zij de mogelijkheid hebben gekregen de thuiswerkplek met kwaliteit en volgens ARBO voorschriften in te richten. Deze hybride vorm van werken zal niet meer verdwijnen en als werkgever willen we dat stimuleren waar mogelijk. Het faciliteren en organiseren van thuiswerkvoorzieningen is noodzakelijk om een aantrekkelijke werkgever te kunnen blijven. Ook dragen we op deze manier bij aan de gemeentelijke duurzaamheidsagenda en bieden we de medewerker een goede balans tussen werk en privé. Bij de toekomstige manier van werken (‘je werkt waar dat nodig is’) zal de focus daarom komen te liggen op een 'hybride' vorm van werken: deels thuis en deels op kantoor of locatie. Hierbij lenen concentratiewerkzaamheden, telefoneren, lezen en administratieve taken zich bij uitstek om thuis uit te voeren. Veel overleggen kunnen plaatsvinden via de inmiddels beschikbare hybride-vergadersystemen en het kantoor wordt gezien als de ideale plek voor ontmoeting en samenwerking.
In 2022 is al geïnvesteerd in extra hybride vergadersystemen en in een pilot voor 'MS teamsruimtes'. Voor de komende periode staat het verder uitwerken van het concept van hybride werken voor de werkmaatschappij 8KTD op de agenda. Daarbij hanteren we het concept van ‘bricks, bites en behaviour’. Om hybride werken verder vorm te geven moet er niet alleen aandacht zijn voor een passende inrichting van de panden maar is het van even groot belang om ondersteunende systemen in te richten en te werken aan bijpassend gedrag van alle medewerkers van de werkmaatschappij. Werkmaatschappij 8KTD
34
Programmabegroting 2024 -2027
3.2.6 Verbonden partijen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen verbonden partijen.
3.2.7 Grondbeleid Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen grondbeleid.
Werkmaatschappij 8KTD
35
Programmabegroting 2024 -2027
4 FINANCIELE BEGROTING
Werkmaatschappij 8KTD
36
Programmabegroting 2024 -2027
4.1 Overzicht van baten en lasten 4.1.1 Meerjarenbegroting
Werkmaatschappij 8KTD
37
Programmabegroting 2024 - 2027
Meerjarenbegroting 2024 - 2027 2024
Programma
(x € 1.000)
lasten
baten
2025 saldo
lasten
baten
2026 saldo
lasten
baten
2027 saldo
lasten
baten
saldo
0. Bestuur en ondersteuning
4.204
4.204
-
3.924
3.924
-
3.749
3.749
-
3.749
3.749
-
1. Veiligheid
1.020
1.020
-
1.020
1.020
-
1.020
1.020
-
1.020
1.020
-
3. Economie
704
704
-
704
704
-
704
704
-
704
704
-
4. Onderwijs
388
388
-
388
388
-
388
388
-
388
388
-
5. Sport, cultuur en recreatie
422
422
-
422
422
-
422
422
-
422
422
-
6. Sociaal domein
12.699
12.699
-
12.699
12.699
-
12.699
12.699
-
12.699
12.699
-
7. Volksgezondheid en milieu
1.258
1.258
-
1.258
1.258
-
1.258
1.258
-
1.258
1.258
-
8. Vrosh
4.849
4.849
-
4.849
4.849
-
4.845
4.845
-
4.845
4.845
-
Overhead
16.940
16.940
-
16.570
16.570
-
16.605
16.605
-
16.556
16.556
-
42.484
42.484
41.834
41.834
41.690
41.690
41.641
41.641
Reservemutaties BEGROTINGSRESULTAAT
Werkmaatschappij 8KTD
38
Programmabegroting 2024 -2027
4.1.2 Toelichting Rekening 2021 2021 rekening
Programma
(x € 1.000) 0. Bestuur en ondersteuning
lasten
baten
saldo
3.314
3.314
-
1. Veiligheid
744
744
-
3. Economie
649
649
-
4. Onderwijs
317
317
-
5. Sport, cultuur en recreatie
310
310
-
6. Sociaal domein
12.724
12.724
-
7. Volksgezondheid en milieu
1.246
1.246
-
8. Vrosh
5.130
5.130
-
Overhead
16.278
16.278
-
40.711
40.711
-
Mutaties reserves TOTAAL
Werkmaatschappij 8KTD
39
Programmabegroting 2024 -2027
Begroting 2023-2024 Hieronder wordt de begroting 2024 vergeleken met de begroting 2023. Om de ontwikkelingen duidelijk te maken presenteren we ook de wijzigingen in de begroting 2023 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting.
Werkmaatschappij 8KTD
40
Programmabegroting 2024 - 2027
BEGROTING 2023 Programma
(x € 1.000) Bestuur en ondersteuning
primitief lasten
BEGROTING 2024 incl. wijzigingen
baten
saldo
lasten
baten
primitief saldo
lasten
baten
saldo
3.447
3.447
-
4.031
4.031
-
4.204
4.204
-
812
812
-
1.016
1.016
-
1.020
1.020
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Economie
638
638
-
697
697
-
704
704
-
Onderwijs
361
361
-
361
361
-
388
388
-
Sport, cultuur en recreatie