Document · PDF

15 - Bijlage 1 - Conceptbegroting 2025-2028 werkmaatschappij 8KTD

RAADSVERGADERING 2018 t/m 2024 30 mei 2024, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Conceptbegroting 2025-2028 werkmaatschappij 8KTD (beslútfoarmjend, hammerstik)10.467 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Programmabegroting 2025-2028

Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................2 1 BEGROTING ..............................................................................................................................4 1.1 Inleiding ............................................................................................................................5 1.2 Leeswijzer .........................................................................................................................7 1.3 2025 in vogelvlucht ...........................................................................................................8 1.3.1 Begroting in beeld .......................................................................................................8 1.3.2 Ontwikkelingen begroting 2025 - 2028....................................................................11 1.3.3 Financiële ontwikkeling begroting 2024 en verder ....................................................16 2 BESLUITVORMING ...................................................................................................................19 3 BELEIDSBEGROTING ................................................................................................................20 Inleiding

.............................................................................................................................20 0. Bestuur en ondersteuning ..............................................................................................20 1. Veiligheid .......................................................................................................................21 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .......................................................................................21 3. Economie .......................................................................................................................22 4. Onderwijs.......................................................................................................................22 5. Sport, cultuur en recreatie..............................................................................................23 6. Sociaal domein ...............................................................................................................24 7. Volksgezondheid en milieu ............................................................................................25 8.

Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .................................25 Overhead ...........................................................................................................................26 3.2 Paragrafen .......................................................................................................................27 3.2.1 Lokale heffingen .......................................................................................................27 3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................27 3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................30 3.2.4 Financiering ..............................................................................................................30 3.2.5 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................31 3.2.6 Verbonden partijen ...................................................................................................34 3.2.7 Grondbeleid ..............................................................................................................34 3.2.8 Wet Open Overheid (Woo) .........................................................................................35

Programmabegroting 2025-2028 4 FINANCIELE BEGROTING .........................................................................................................37 4.1 Overzicht van baten en lasten..........................................................................................38 4.1.1 Meerjarenbegroting ..................................................................................................38 4.1.2 Toelichting ................................................................................................................40 4.1.3 Baten en lasten per taakveld .....................................................................................42 4.2 Uiteenzetting financiële positie en toelichting .................................................................45 4.2.1 EMU-saldo ................................................................................................................45 4.2.2 Investeringen ............................................................................................................46 4.2.3 Financiering ..............................................................................................................47 4.2.4 Reserves ...................................................................................................................47 4.2.5

Voorzieningen...........................................................................................................47 4.3 Meerjarenbalans ..............................................................................................................48

Programmabegroting 2025-2028

1 BEGROTING

Programmabegroting 2025-2028

1.1 Inleiding We hebben de (concept)begroting 2025-2028 van de Werkmaatschappij 8KTD opgesteld. In deze begroting hebben we de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel vertaald en concreet gemaakt. De begroting voldoet aan de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het proces om te komen tot de begroting 2025-2028 verschilt deze keer ten opzichte van de voorgaande jaren als gevolg van het besluit tot ontvlechting van de Werkmaatschappij. Het uitgangspunt is om op 1 januari 2025 te starten met de nieuw opgebouwde gemeentelijke organisaties met hierin verwerkt de ontvlochten werkmaatschappij. Om voor dit proces tot een goede afronding te komen, is het noodzakelijk om ook voor 20252028 een volledige begroting voor de werkmaatschappij op te stellen. Hiermee creëren we een duidelijk

financieel

uitgangspunt

onderbouwing

voor

het

invlechten

van

werkmaatschappij in de begrotingen van beide gemeenten. Op het moment dat op 7 november 2024 de begrotingen van de beide gemeenten worden vastgesteld,

wordt

tegelijkertijd

basis

van

een

begrotingswijziging

voor

werkmaatschappij de overheveling van de ontvlochten onderdelen van de werkmaatschappij naar de beide gemeenten geëffectueerd.

Werkmaatschappij 8KTD Werkmaatschappij 8KTD (hierna: Werkmaatschappij) is een samenwerkingsvorm op grond van de WGR (wet gemeenschappelijke regelingen) tussen de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel. In de Werkmaatschappij hebben de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel alle afdelingen, met uitzondering van de afdelingen Beheer van beide gemeenten, ondergebracht. De Werkmaatschappij voert allerlei taken uit die door de gemeenten worden opgedragen. De activiteiten van de Werkmaatschappij worden betaald uit bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel.

Van begroting 2024 naar begroting 2025 In 2023 heeft het Algemeen Bestuur (AB) de begroting 2024 vastgesteld. Nadien zijn er nog diverse begrotingswijzigingen geweest. Begroting en begrotingswijzigingen samen zijn de basis voor de nieuwe begroting 2025-2028. We hebben daarnaast rekening gehouden met de structurele effecten van de jaarrekening 2023. Eerst de Werkmaatschappij, dan de gemeenten De begroting van de Werkmaatschappij moet eerder worden vastgesteld dan de begrotingen van de gemeenten. Daarom bevat de begroting van de Werkmaatschappij geen nieuw beleid. Nieuw

beleid

komt

via

Kadernota’s

van

gemeenten

uiteindelijk

via

een

begrotingswijziging terecht in de begroting van de Werkmaatschappij. Tijdens het jaar volgen en melden we ook andere ontwikkelingen in de gemeentebegroting. Als dat nodig is dan bereiden we een begrotingswijziging voor. Die wordt ter goedkeuring aan de Raden voorgelegd. Als de begrotingswijziging ook de Werkmaatschappij raakt dan is ook de bijdrage aan de Werkmaatschappij onderdeel van die gemeentelijke begrotingswijziging. De 5

Programmabegroting 2025-2028 begrotingswijziging van de Werkmaatschappij wordt tegelijkertijd aangeboden aan de Raden. Samen leidt dit tot een gewijzigde begroting. In schema is dat als volgt:

Programmabegroting 2025-2028

1.2 Leeswijzer De begroting van 2025 is opgebouwd uit verschillende delen. BEGROTING 2025 IN VOGELVLUCHT Dit is het vrije en daardoor meest toegankelijke deel en bevat onder andere een overzicht van de begroting en een overzicht van de balans. Hierin staan ook belangrijke ontwikkelingen op het gebied van beleid en financiën. BESLUITVORMING Hierin staat concreet waarover u als AB een besluit neemt en hoe de beide gemeenten hun eventuele zienswijzen kunnen indienen. BELEIDSBEGROTING Dit deel is wettelijk verplicht en heet de beleidsbegroting. Hierin staan verschillende programma's die bestaan uit een aantal vaste onderdelen. Zo staat er de verschillende taakvelden per programma benoemd en is per programma een overzicht van de bijbehorende lasten en baten opgenomen. In de paragrafen tenslotte staat belangrijke informatie over de financiële positie van de Werkmaatschappij, de beheersmatige kanten daarvan en de risico's. Gemeenschappelijke regelingen moeten minimaal zeven van deze paragrafen opnemen. FINANCIËLE BEGROTING Dit is een financiële samenvatting van de baten en lasten vanuit de programma's. Ook een prognose van de balans over de volgende vier jaren wordt hier gepresenteerd.

Programmabegroting 2025-2028

1.3 2025 in vogelvlucht 1.3.1 Begroting in beeld OM TE BEGINNEN De Werkmaatschappij is een organisatie die werkt op twee locaties: de gemeentehuizen in Buitenpost en in Burgum. We doen taken die horen bij de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. We hebben ongeveer 600 medewerkers die zich elke dag inzetten voor meer dan 60.000 inwoners. In deze begroting laten we zien wat we gaan doen en hoeveel geld we daarvoor nodig hebben. We werken met geld van de gemeenten en willen daarom duidelijk zijn over hoe we dat geld gaan besteden. We geven vooral geld uit aan personeel en ICT. We maken geen eigen beleid. We leggen verantwoording af over de uitgaven gedurende het jaar en in de jaarrekening. Maar de verantwoording over het beleid geven we in de jaarrekeningen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De begroting in één oogopslag Op de volgende pagina ziet u de begroting in één oogopslag. We hebben de uitgaven verdeeld in drie aandachtsgebieden: •

Wonen en werken

•

Samenleving

•

Bestuur en dienstverlening

De inkomsten zijn verdeeld in •

bijdragen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel

•

overige inkomsten

PROGRAMMA'S EN TAAKVELDEN De begroting van onze gemeente is verdeeld in programma's en daaronder liggende taakvelden. De indeling in programma's en taakvelden is verplicht gesteld in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Programmabegroting 2025-2028

BEGROTING 2025 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze begroting in één oogopslag geeft u informatie over de inkomsten en uitgaven in 2025 van de Werkmaatschappij. Deze zijn verdeeld over alle aandachtsgebieden waarvoor de Werkmaatschappij taken uitvoert. Alle uitgaven worden gedekt door inkomsten. De begroting sluit dus op nul.

begroot

per inwoner in

(x € 1.000)

hele euro's

UITGAVEN

48.247

797

Wonen en werken

5.939

683

Volkhuisvesting, RO en stedelijke vern

5.257

Samenleving

17.289

286

566

13.279

219

904

Veiligheid

1.057

Volksgezondheid en milieu

1.484

Bestuur en dienstverlening

25.018

413

Bestuur en ondersteuning

25.018

413

INKOMSTEN

48.247

797

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

23.830

394

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

24.291

401

126

Economie

Onderwijs Sociaal domein Sport, cultuur en recreatie

Overige inkomsten

TOTALEN

Programmabegroting 2025-2028 BALANS De balans is het overzicht van alle bezittingen en schulden op een bepaald moment. Deze momentopname laat zien hoe de organisatie er financieel voor staat. De balans bestaat uit twee delen. De twee zijdes van de Balans Op de linkerkant van de balans zijn de bezittingen te vinden. Aan de rechterkant van de balans staan de schulden. Het verschil tussen bezittingen en schulden is het eigen vermogen. De balans is in evenwicht De balans laat zien hoe de bezittingen (de linkerkant) worden gefinancierd (de rechterkant). Een belangrijk kenmerk van de balans is dus dat de twee zijdes van de balans altijd aan elkaar gelijk zijn, vandaar de naam. Balans per 1 januari 2025 (x € 1.000) BEZITTINGEN Bezittingen

1.100

Voorraden, geld en vorderingen

5.000

TOTAAL

6.100

SCHULDEN Eigen vermogen

Schulden

6.100

TOTAAL

6.100

Programmabegroting 2025-2028

1.3.2 Ontwikkelingen begroting 2025 - 2028 Algemene ontwikkelingen Inleiding De begroting voor de jaren 2025-2028 is gebaseerd op uitgangspunten die zijn vastgesteld door het dagelijks bestuur (colleges en DB) in januari 2024. Deze uitgangspunten zijn gedeeld met de raden via de LIS(T). Hieronder kunt u lezen wat deze uitgangspunten zijn: •

Loonontwikkeling WM8KTD: 6,5% extra voor 2025

•

Budget voor inhuur bij ziekte; ongewijzigd t.o.v. 2024

•

Prijsontwikkelingen ICT WM8KTD;3% extra voor 2025

•

Overige prijsontwikkelingen; per budget onderbouwd en marktconform

We leggen hieronder kort uit hoe we deze uitgangspunten hebben vertaald naar de begroting. Loonontwikkeling Voor 2025 zal voor de periode 1 april tot en met 31 december nog een loonontwikkeling voor de nieuw af te sluiten CAO per 1 april 2025 moeten worden meegenomen. Wij gaan hierbij uit van een loonontwikkeling voor 2025 van 3% extra. Rekening houdend met de ontwikkeling van de CAO 2024 en wat we al meegenomen hadden in de begroting 2024-2027 betekent dit voor de begroting 2025 een loonontwikkeling van 6,5% (6%+3%-/-2,5) ten opzichte van het huidige perspectief. Budget voor inhuur bij ziekte Het ziekteverzuim is nog steeds hoog. Bij de begroting 2024 is het budget hierop aangepast. Voor 2025 laten we dit ongewijzigd. Prijsontwikkelingen ICT Daarnaast zijn de kosten voor onze ICT-infrastructuur verhoogd op basis van de verwachte prijsstijgingen bij onze ICT-leveranciers. Hiervoor is een bedrag van € 50.000 extra in deze begroting meegenomen. Overige prijsontwikkelingen Voor wat betreft de overige posten in de begroting van de Werkmaatschappij hebben mede op basis van de analyse van de jaarrekening 2023 beperkte wijzigingen plaatsgevonden.

Programmabegroting 2025-2028

Uitkomst begroting 2025-2028 Rekening houdende met bovengenoemde uitgangspunten is de uitkomst van de begroting en meerjarenraming als volgt: (bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

48.247

44.200

44.192

44.211

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

23.830

21.905

21.901

21.910

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

24.291

22.169

22.165

22.174

126

48.247

44.200

44.192

44.211

Totaal lasten Baten

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Met de uitkomst van deze begroting voldoen wij aan de toetsingscriteria van de provincie voor de meerjarenbegroting, die structureel materieel in evenwicht dient te zijn.

WAARUIT BESTAAT HET RESULTAAT? De taken van de Werkmaatschappij worden bekostigd door bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en de gemeente Tytsjerksteradiel. In de nieuwe begroting zijn deze taken geactualiseerd. Dat betekent dat de bijdrage aangepast moet worden. In onderstaande tabel staat wat de bijdragen zonder mogelijk nieuw beleid zijn: Achtkarspelen

€

23.830

Tytsjerksteradiel €

24.291

Tussen het moment van het vaststellen van de begroting 2024 en de begroting 2025 hebben zich diverse ontwikkelingen op de bijdragen van de beide gemeenten aan de Werkmaatschappij voorgedaan. Deze ontwikkelingen zijn samengevat in onderstaande tabel. Het vertrekpunt voor de begroting 2025-2026 is de gewijzigde begroting 2024-2027, zoals die via de vaststelling van de beide gemeentelijke begroting en in de raden van 2 november 2023 is aangepast.

Programmabegroting 2025-2028 Voor 2025 ziet het er dan als volgt uit. Bijdragen van 8K en TD aan de Werkmaatschappij

2025

(bedragen x € 1.000) Primitieve begroting 2024 (jaarschijf 2025 t/m 2026)

Totaal

20.850

20.858

41.708

Vastgestelde wijzigingen bij begrotingsbehandeling 2024 Ontwikkelingen na Kadernota met effect op bijdrage

Wijzigingen n.a.v. Kadernota 2024-2027

1.895

2.076

3.971

Saldo 2025 na vaststelling gemeentebegroting 2024

22.752

23.019

45.771

VOORGESTELDE WIJZGINGEN Actualisering salariskosten

1.067

1.199

2.266

Formatievergunningverlener bijzondere wetten (tenzij)

Prijsstijging ICT

Aanpassen budget vakliteratuur

Invullen actiepunten communicatiestrategie

-14

-28

Project sociale kaart

-7

-14

Actualisering diverse budgetten uitvoering belastingen

-6

-12

Actualisering budgetten financiën

-6

-12

Actualisering budget interne diensten

23.830

24.291

48.121

Primitieve begroting 2025

De belangrijkste wijziging van de begroting 2025-2028 betreft de actualisering van de personeelskosten, waarbij rekening is gehouden met de actualisering van de formatie op basis van eerdere besluitvorming, de verwerking van de CAO 2024 en een inschatting van de ontwikkeling van de nieuwe CAO voor 2025. Voor deze laatste ontwikkeling gaan we voorlopig uit van 3% conform de vastgestelde uitgangspunten. Een toelichting op de diverse wijzigingen is opgenomen onder paragraaf 1.3.3.

Programmabegroting 2025-2028 De meeste wijzigingen op de begroting 2025 werken door in de jaren 2026-2028. In de onderstaande tabel is het verloop daarvan weergegeven. Bijdragen van 8K en TD aan de Werkmij.

2026

2027

2028

(bedragen x € 1.000) Primitieve begroting 2024 (jaarschijf 2026

Totaal

20.774

20.791

41.565

20.749

20.766

41.515

20.750

20.766

41.516

100

106

142

115

160

t/m 2028) Vastgestelde wijzigingen bij begrotingsbehandeling 2024 Ontwikkelingen na Kadernota met effect op bijdragen Wijzigingen n.a.v. Kadernota 2023-2026

128

186

314

128

186

314

128

186

314

20.917

21.062

41.979

20.913

21.058

41.971

20.923

21.067

41.990

Actualisering salariskst

976

1.097

2.073

976

1.097

2.073

976

1.097

2.073

Fte bijzondere wetten

Prijsstijging ICT

Saldo 2026-2027 na vaststelling gemeentebegroting 2024 VOORGESTELDE WIJZIGINGEN

Aanp.budget vaklit.

Inv actiepunten communicatiestrategie

-14

-28

-14

-28

-14

-28

Project sociale kaart

-7

-8

-15

-7

-8

-15

-7

-8

-15

Act. div. uitvoering belastingen

-6

-12

-6

-12

-6

-12

Actualisering budgetten financiën

-6

-12

-6

-6-

-6

-12

Actualisering budget interne diensten

21.905

22.169

44.074

21.901

22.165

44.066

21.910

22.174

44.084

Primitieve begroting 2025-2028

Programmabegroting 2025-2028

Indeling naar kostensoort Naast de indeling in maatschappelijke taakvelden kunnen we de uitgaven en inkomsten ook verdelen in kostensoorten. De Werkmaatschappij voert de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel uit. Dat betekent dat de kosten voornamelijk personeel gerelateerd zijn. Hieronder laten we zien hoe dat zich verhoudt tot de overige kosten. De kosten voor de Werkmaatschappij bestaan hoofdzakelijk (89%) uit personeelskosten. In hoofdstuk 3.1 Programmaplan zijn de (personeels)kosten uitgesplitst per programma en de daarbij behorende taakvelden. Uitgangspunt conform BBV is dat alle kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten die gericht zijn op de externe klant. Alle overige kosten worden vermeld in het programma Overhead. Dit betreft onder meer: 1. Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), 2. Financiën, 3. HRM en salarisadministratie, 4. Communicatie, 5. Juridische zaken, 6. Bestuurszaken en bestuursondersteuning, 7. ICT, en 8. DIV, Facilitaire zaken en Huisvesting. In de tabel hieronder laten we zien hoe de kosten zich ten opzichte van elkaar verhouden:

Programmabegroting 2025-2028

1.3.3 Financiële ontwikkeling begroting 2024 en verder Actualisering salariskosten Met ingang van 1 januari 2024 is een nieuwe CAO van kracht. In deze CAO wordt uitgegaan van een verhoging per 1 januari 2024 met 4,75% en een verhoging per 1 oktober 2024 met 1,25%. Voor 2025 betekent dit een verhoging van 6%. Daarnaast gaan we voor de loonontwikkeling op basis van de vastgestelde uitgangspunten in 2025 uit van nog eens 3% voor de verwachte Cao ontwikkeling in 2025. Dit maakt samen 9%. In de begroting 2024-2027 was al rekening gehouden met een verhoging van de lonen met 2,5%. Voor 2025 betekent dit dat er nog rekening moet worden gehouden met een extra loonontwikkeling van 6,5% (6%+3%-/-2,5%). Op basis van de personeelsbegroting 2025 van de WM8KTD is berekend wat het financiële effect hiervan is. Daarnaast is in deze wijziging rekening gehouden met onder meer de actualisering van de tenzij situatie, het opvoeren van de kosten voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering op basis van de CAO en het actualiseren van de stelpost herwaardering functies op basis van de uitkomsten van de herwaarderingsrondes van 2022 en 2023. De bijdrage aan de WM8KTD wordt op basis van deze actualisering verhoogd met € 2.266.000. Voor respectievelijk Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is er sprake van een verhoging van € 1.067.000 en € 1.199.000.

Dit bedrag wordt bij de gemeenten ten laste van de stelpost loon en prijsontwikkelingen gebracht en heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo van de beide gemeenten. Formatievergunningverlener bijzondere wetten (tenzij) In de raadsvergadering van 23 november 2023 van Tytsjerksteradiel is besloten om voor de jaren 2024 (12 maand) en 2025 (11 maand) middelen beschikbaar te stellen voor de functie vergunningverlener APV Bijzondere Wetten (0,67 fte). De kosten bedragen € 61.000 per jaar. Uitvoering vindt plaats vanuit de WM8KTD. Aangezien

deze uitbreiding alleen voor

Tytsjerksteradiel nodig is, hebben deze kosten volledig betrekking op Tytsjerksteradiel. Prijsstijging ICT In de uitgangspunten voor de begroting 2025-2028 is voor de kosten van ICT een prijsstijging meegenomen van 3%. Dit betreft een bedrag van € 50.000 voor de WM8KTD, waarvan beide gemeenten de helft betalen. De extra bijdrage wordt bij de gemeente ten laste van de behoedzaamheidsbuffer/stelpost lonen en prijzen gebracht. Aanpassen budget vakliteratuur Via de begrotingswijzigingen van december 2023 was het budget voor vakliteratuur voor de werkmaatschappij voor het jaar 2023 al aangepast op basis van de uitkomst de Europese aanbesteding

van

vakliteratuur.

Met

deze

wijziging

wordt

aanpassing

voor

werkmaatschappij voor het jaar 2025 geregeld. In 2022 is het vakliteratuur Europees aanbesteed. Dit is gedaan voor zowel de WM8KTD als beide gemeenten. Doel was door middel van centrale regie grip krijgen en houden op het aantal abonnementen en de bijbehorende kosten. Deze regierol is belegd binnen de interne dienst. De kosten van de abonnementen worden vanaf 2023 geboekt daar waar de medewerker in dienst is. Voor de medewerkers van de WM8KTD worden de kosten centraal bij de interne dienst geboekt. Deze werkwijze maakt dat het budget van de WM8KTD ontoereikend is. Via deze begrotingswijziging vragen wij voor de WM8KTD structureel € 32.000 aan extra budget. Hiervoor wordt de jaarlijkse bijdrage van beide gemeenten verhoogd met € 16.000. 16

Programmabegroting 2025-2028 Invullen actiepunten communicatiestrategie In de raadsvergadering van 14 december 2023 is de vrijval van zowel incidenteel als structureel budget voor het invullen van actiepunten communicatiestrategie aangegeven. Voor 2025 en verder wordt het nu meegenomen in deze begroting In de begroting 2023-2026 was op basis van de Kadernota 2023-2026 een bedrag van opgenomen voor invulling actiepunten communicatiestrategie (KN 00.04). Doel was de communicatie van

de beide gemeenten

van

de werkmaatschappij

professioneler,

consistenter en helderder aan te pakken, door: 1. Extern: zorgdragen voor een professionele uitstraling van de drie organisaties en zorgen voor begrijpelijke teksten (B1-niveau) in alle uitingen. 2. Intern: De drie organisaties zijn in ontwikkeling. Werken voor deze drie organisaties is soms complex. Een goede interne communicatie zorgt ervoor dat medewerkers zich verbonden voelen met de organisatie en op een juiste, tijdige en begrijpelijke wijze worden geïnformeerd over de organisatieontwikkeling. Een aantal van deze activiteiten is on-hold gezet als gevolg van de ontvlechting. Wellicht worden de activiteiten in de nieuwe organisaties opgepakt. Voor 2025 en verder valt het structurele budget van € 28.000 valt vrij. Dat betekent dat de bijdrage per gemeente hierdoor verlaagd wordt met € 14.000. Voor de gemeenten heeft dit een positief effect op het begrotingssaldo. Project sociale kaart Bij de begrotingswijziging van oktober 2023 is besloten dat het project sociale kaart plaatsvindt vanuit de WM8KTD. De taak wordt echter niet uitgevoerd in WM8KTD, maar in de dragende organisaties. Het doel van het project sociale kaart is om inwoners te stimuleren van voorliggende voorzieningen gebruik te maken in plaats van dure geïndiceerde voorzieningen. Daarvoor het belangrijk dat het duidelijk is welke voorzieningen er allemaal zijn.

Hiervoor wordt de sociale kaart aangeschaft, om de bestaande voorzieningen inzichtelijk te maken voor zowel onze inwoners als de medewerkers in het sociaal domein. De sociale kaart is een abonnement op een website, waar door externe redacteuren deze voorzieningen in kaart worden gebracht en up to date worden gehouden. De kosten voor het jaarlijkse abonnement bedragen € 15.000. We verschuiven nu weer het budget naar de beide dragende organisaties. Dit heeft een verlagend effect op de bijdrage van de gemeente aan de werkmaatschappij van € 7.500 per gemeente. Deze wijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo van de gemeenten, omdat het geld al met de oktoberwijziging 2023 beschikbaar is gesteld in de werkmaatschappij. Actualisering diverse budgetten uitvoering belastingen Op basis van de analyse van de jaarrekening 2023 stellen we voor om twee kostenposten met betrekking tot de uitvoeringskosten van belastingen binnen de WM8KTD structureel aan te passen. Voor 2024 is dit in de begrotingswijziging van april al meegenomen. Dit betreft het budget voor de portokosten dat al twee jaar lang wordt overschreden. De verwachting is dat deze overschrijding structureel van aard is. Vandaar deze gevraagde aanpassing met een bedrag van € 7.000. Daarnaast wordt het budget voor Inkomensoverdracht aan overige instellingen en personen ten bedrage van € 19.000 al jarenlang niet benut.

Dit budget kan structureel vrijvallen. Per saldo leidt de actualisering van de diverse budgetten met betrekking

Programmabegroting 2025-2028 tot de uitvoeringskosten van belastingen tot een structurele verlaging van de bijdrage aan de WM8KTD met € 12.000. Actualisering budgetten financiën Op basis van de analyse van de jaarrekeningcontrole 2023 wordt nu de begroting 2025 van de WM8KTD aangepast. Het betreft diverse budgetten van in totaal € 12.000 (€ 6.000 per gemeente). Actualisering budget interne diensten Bij de analyse van de jaarrekening 2023 kwam naar voren dat er verschillende budgetten van interne diensten bij de WM8KTD geactualiseerd moeten worden. Het gaat hierbij om: •

Budget abonnementen;

€ 14.000 N

•

Budget overige uitgaven van facilitaire dienstverlening

€ 2.000 V

•

Budget dienst-, werkkleding en uitrusting

€ 5.000 V

Per saldo betekent dit een verhoging van de bijdrage aan de WM8KTD van € 7.000 (€ 3.500 per gemeente). Budget ontvlechtingsproces Op basis van het plan van aanpak voor de ontvlechting van de Werkmaatschappij en de daarbij te verwachten kosten is voor de periode tot en met eind 2024 een bedrag van € 6.385.000 beschikbaar gesteld. In de jaarrekening 2023 van de WM8KTD zijn de niet bestede middelen in een bestemmingsreserve gestort en voor het jaar 2024 weer beschikbaar gesteld. In 2023 is daadwerkelijk een bedrag van € 62.000 uitgegeven. Voor 2024 is een bedrag van € 6.323.000 beschikbaar. Dit verklaart ook grotendeels waarom de totale begroting van 2024 van de Werkmaatschappij hoger is dan de begroting 2025. Zie voor een totaal overzicht paragraaf 4.1.2.

Programmabegroting 2025-2028

2 BESLUITVORMING Wij stellen u voor: 1. Kennis te nemen van de conceptbegroting van de Werkmaatschappij 8KTD voor het jaar 2025. 2. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting voor de jaren 2026 -2028. 3. Uw zienswijze na toezending van deze conceptbegroting via het college van burgemeester en wethouders schriftelijk te laten blijken.

Programmabegroting 2025-2028

3 BELEIDSBEGROTING Inleiding De belangrijkste inkomstenbron van de Werkmaatschappij is de bijdrage van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De bijdrage is in hun begroting en jaarverslag verantwoord onder verschillende programma's en daaronder liggende taakvelden.

De indeling in

programma's en taakvelden is verplicht volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In onderstaande tabellen per programma zijn de lasten en baten opgenomen die in de begroting van de Werkmaatschappij verbonden zijn aan de programma's. De programma's zijn weer verdeeld in de voorgeschreven taakvelden.

0. Bestuur en ondersteuning Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 0.2

Burgerzaken

0.5

Treasury

0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.8

Overige baten en lasten

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

2.908

0.2

Burgerzaken

0.5

Treasury

0.61

OZB woningen

453

0.62

OZB niet-woningen

406

0.64

Belastingen overig

0.8

Overige baten en lasten

272

- 369

Totaal lasten

4.131

3.490

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

1.977

1.669

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

2.148

1.815

4.131

3.490

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Programmabegroting 2025-2028

1. Veiligheid Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 1.2

Openbare orde en veiligheid

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

1.057

988

Totaal lasten

1.057

988

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

502

494

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

554

494

1.057

988

2025

2026

2027

2028

2025

2026

2027

2028

Totaal baten

Saldo van lasten en baten

1.2

Openbare orde en veiligheid

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

(bedragen x € 1.000) Lasten

Totaal lasten Baten

Programmabegroting 2025-2028

3. Economie Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 3.1

Economische ontwikkeling

3.4

Economische promotie

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

3.1

Economische ontwikkeling

607

3.4

Economische promotie

Totaal lasten

683

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

309

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

374

683

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

4. Onderwijs Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

566

545

Totaal lasten

566

545

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

283

273

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

283

273

566

545

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Programmabegroting 2025-2028

5. Sport, cultuur en recreatie Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 5.1

Sportbeleid en activering

5.3

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

5.1

Sportbeleid en activering

311

290

5.3

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

255

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

338

299

Totaal lasten

904

844

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

463

433

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

441

411

904

844

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Programmabegroting 2025-2028

6. Sociaal domein Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

6.3

Inkomensregelingen

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO)

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

932

870

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

3.968

3.755

6.3

Inkomensregelingen

2.862

6.5

Arbeidsparticipatie

2.602

2.513

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.457

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

874

6.71B Begeleiding (WMO)

583

13.279

12.913

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

6.639

6.457

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

6.639

6.457

13.279

12.913

Totaal lasten

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Programmabegroting 2025-2028

7. Volksgezondheid en milieu Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 7.1

Volksgezondheid

7.4

Milieubeheer

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

1.474

1.355

Totaal lasten

1.484

1.365

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

735

675

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

750

690

1.484

1.365

7.1

Volksgezondheid

7.4

Milieubeheer

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Binnen dit programma horen, voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 8.1

Ruimtelijke ordening

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

8.3

Wonen en bouwen

(bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

2.779

2.791

569

1.909

1.752

Totaal lasten

5.257

5.112

Baten

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

2.628

2.556

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

2.628

2.556

5.257

5.112

8.1

Ruimtelijke ordening

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

8.3

Wonen en bouwen

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Programmabegroting 2025-2028

Overhead (bedragen x € 1.000) Lasten

2025

2026

2027

2028

20.887

18.259

18.251

18.270

2025

2026

2027

2028

Bijdrage gemeente Achtkarspelen

10.293

9.040

9.036

9.045

Bijdrage gemeente Tytsjerksteradiel

10.474

9.099

9.095

9.105

120

20.887

18.259

18.251

18.270

Totaal lasten Baten

Overige inkomsten Totaal baten Saldo van lasten en baten

Programmabegroting 2025-2028

3.2 Paragrafen

3.2.1 Lokale heffingen Omdat de Werkmaatschappij een organisatie is die taken uitvoert voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel, worden er geen lokale belastingen geheven door de Werkmaatschappij vanwege de (juridische) aard van deze organisatie.

3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen laat zien hoe goed de Werkmaatschappij financieel gezien in staat is om onverwachte gebeurtenissen op te vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee delen: •

weerstandscapaciteit

•

risicobeheersing.

Met weerstandscapaciteit bedoelen

we alle

middelen

mogelijkheden

waarmee

Werkmaatschappij onvoorziene kosten op kan vangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en maar die gevolgen kunnen hebben op de financiële positie van de Werkmaatschappij. Deze paragraaf geeft een beeld van de weerstandscapaciteit en de risico's en het beleid dat daarbij hoort. Ook presenteren we een aantal verplichte kengetallen. Deze vertellen iets over de financiële positie van onze Werkmaatschappij. Structureel Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Voor de Werkmaatschappij is dit niet van toepassing aangezien er geen sprake is van een begrotingsoverschot. Immers de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel dragen beide bij tot maximaal de benodigde middelen. Daarnaast kent de Werkmaatschappij geen overige inkomsten met een onbenut karakter, zoals bijvoorbeeld de OZB. Structurele tegenvallers in de begroting zullen op basis van een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen. Incidenteel De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves.

Programmabegroting 2025-2028 •

Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog geen bestemming is vastgelegd, meestal de Algemene Reserve.

•

De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves.

Voor de Werkmaatschappij geldt dat er geen sprake is van incidentele weerstandscapaciteit. De Werkmaatschappij kent geen algemene reserve, omdat de exploitatie van de werkmaatschappij jaarlijks wordt afgesloten met de verrekening van het exploitatiesaldo (voor- of nadelig) met de deelnemende gemeenten. In de notitie reserves en voorzieningen is vastgelegd dat de Werkmaatschappij indien nodig bestemmingsreserves en voorzieningen kan vormen, als deze wettelijk nodig zijn. Voor 2025 geldt dat de Werkmaatschappij geen bestemmingsreserves heeft. Wel is er een voorziening voor spaarverlof. Incidentele tegenvallers in de begroting zullen op basis van een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen.

Risico's Vaststellen omvang en impact risico Risicoklasse Risico's kunnen worden ingedeeld in risicoklassen. Dit gebeurt aan de hand van onderstaande tabel. De risicoklasse loopt van 1-20 punten. De hoogte van de risicoklasse bepaalt of de organisatie het risico opneemt voor de bepaling van het weerstandsvermogen of een voorziening vormt. Om de risicoklasse te beoordelen spelen de kans van optreden en de omvang van het netto risico een rol. Dit is geen ‘wetenschappelijke exercitie’. ‘Professional judgement’/ kunnen beargumenteren is hierbij van belang. Risicoklasse

KANS 1

Bruto omvang * kans

<10%

10%-30%

30%-60%

60%-80%

80%

score 5: > € 2.500.000

score 4: € 1.250.000 - € 2.500.000

score 3: € 500.000 - € 1.250.000

score 2: € 100.000 - € 500.000

score 1: < € 100.000

voorziening vormen

Financiële vertaling risico's Risico's worden geprioriteerd met behulp van een risicoscore. De risicoscore wordt bepaald door de waarde van de kansklasse (zie hierboven) en de waarde van de gevolgklasse (omvang) te vermenigvuldigen. Er ontstaat dan een matrix. Als de kans 30-60% is dan is de waarde kans 3. Als de omvang € 1.000.000 is dan is dit score 3. De risicoklasse is dan 3 x 3.

Programmabegroting 2025-2028 Groene klasse Risico's in de groene vlakken worden als laagste ingeschaald. Deze zijn wel in beeld maar vragen geen extra aandacht. Ze worden in de jaarlijkse risico sessie met de organisatie steeds opnieuw besproken en in de begroting beperkt toegelicht. Gele klasse Risico’s in de gele vlakken worden opgenomen bij de bepaling van het weerstandsvermogen met een toelichting in de begroting en de jaarrekening. Rode klasse Deze risico's worden als hoog ingeschaald en vragen extra aandacht en sturing. Ook deze risico's worden meegenomen in de bepaling van het weerstandsvermogen met een specifieke toelichting in de begroting en jaarrekening. Ook komen deze risico's in de periodieke overleggen (kwartaalgesprekken) tussen directie en management aan de orde. Voorziening

Wanneer een risico zich bevindt in risicoklasse 5 wordt altijd een voorziening gevormd. Bepaling weerstandsvermogen De gele en rode risico’s zijn bepalend voor het weerstandsvermogen. Op deze risico’s worden beheersmaatregelen genomen. Door de te nemen beheersmaatregel kan het brutorisico, of de kans van optreden dalen. Hierdoor ontstaat een netto risico wat opgenomen wordt in de paragraaf weerstandsvermogen. Tijdens de periodieke risico sessie en/of de interne controles wordt opzet, bestaan en werking van de beheersmaatregel geëvalueerd. a.

Opzet: is de beheersmaatregel beschreven in de AO en werkinstructies?

Bestaan: wordt beheersmaatregelen in de praktijk uitgevoerd?

Werking: Is er sprake van adequate werking? Dekt de beheersmaatregelen inderdaad juist, tijdig en volledig de risico’s af?

Gemeente Brede Risico Analyse (GBRA) Traditioneel worden veel risico’s nog altijd financieel beoordeeld. Dit komt ook terug in de methodiek die gemeenten hebben met de paragraaf weerstandsvermogen. De gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel vinden het belangrijk om deze integrale benadering als basis te hebben. Daarom streven zij naar een Gemeente Brede Risico Analyse (GBRA), die bovenstaande terreinen dekt. Door risico-inventarisatie plaats te laten vinden door een GBRA is er goed zicht op het totaal aan risico’s. De Werkmaatschappij leunt ook op deze GBRA. Verzekering van risico's Een deel van de operationele risico’s kan worden afgedekt door het afsluiten van verzekeringen. We maken daarbij een afweging tussen de kans op schade en de kosten daarvan enerzijds en de verzekeringspremie anderzijds. Het bestaande beleid wordt periodiek beoordeeld en indien nodig bijgesteld. Wat betreft het eigen risico is gekozen voor het standaard eigen risico per gebeurtenis.

Programmabegroting 2025-2028 Geen risico's voor de Werkmaatschappij De Werkmaatschappij kent verder geen risico's. De financiële impact van eventuele risico’s , die zich gedurende het jaar voordoen, moet worden opgevangen door extra bijdragen van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel.

Kengetallen De Werkmaatschappij kan geen leningen afsluiten of verbintenissen aangaan vanwege de juridische vorm. Alle rechtshandelingen komen direct voor rekening van de gemeenten Achtkarspelen

Tytsjerksteradiel.

Daarom

zijn

verplichte

kengetallen

voor

Binnen

Werkmaatschappij niet van toepassing.

3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen

zijn

alle

spullen

waarvoor

investeringen

nodig

zijn.

Werkmaatschappij hebben we alleen kapitaalgoederen voor ICT. In de begroting houden we er rekening mee dat we deze spullen goed moeten onderhouden en uiteindelijk vervangen kunnen worden.

3.2.4 Financiering Inleiding Treasurybeleid betekent het beheren van het geld. Het is noodzakelijk de financiële middelen adequaat en verantwoord te beheren vanwege het hieraan verbonden financieel belang. Het Rijk heeft regels opgesteld over hoe openbare lichamen hun geld moeten beheren. Deze regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet bepaalt ook, dat openbare lichamen een treasurystatuut moeten hebben.

Treasurybeleid De wet stelt verplichtingen op het gebied van treasury. We hebben daarnaast ook zelf verplichtingen vastgelegd in het Treasurystatuut. De wet Fido stelt dit verplicht. Er staat in waarvoor we verantwoordelijk zijn: •

de treasuryfunctie

•

de uitvoering van de treasury

•

het risicobeheer

Het treasurystatuut van de Werkmaatschappij is vastgesteld door het DB en is gebaseerd op het gezamenlijk vastgestelde treasurystatuut van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Schatkistbankieren De Werkmaatschappij is wettelijk verplicht om alle liquide middelen, die niet onmiddellijk nodig zijn voor de publieke taak, in de schatkist van het Rijk te stallen. Daarbij wordt elk jaar een drempelbedrag bepaald. Dit heet "schatkistbankieren" en het helpt om de schulden van Nederland te verminderen (EMU-schuld). We mogen een klein bedrag nog wel buiten deze bankrekening houden, omdat dat handiger is. In 2025 is er een drempelbedrag van toepassing. Als het begrotingstotaal onder de € 500 miljoen blijft, is de drempel 2% waarbij het drempelbedrag minimaal 1 miljoen bedraagt. Indien het begrotingstotaal hoger is dan € 500 miljoen is de drempel gelijk aan 10 miljoen plus 0,2% van het begrotingstotaal dat de 500 miljoen te boven gaat. De drempel is nooit 30

Programmabegroting 2025-2028 lager dan € 1 miljoen. Voor de Werkmaatschappij is het drempelbedrag in 2025 vastgesteld op € 1.000.000.

Renterisico Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het maximum van de kortlopende schuld. Dit zijn schulden die binnen één jaar betaald moeten worden. Het Rijk wil dat openbare lichamen de hoogte van hun kortlopende schuld beperkt houden. De wettelijke voorschriften bieden overigens de mogelijkheid om de kasgeldlimiet drie achtereenvolgende kwartalen te overschrijden. De drempel is een percentage van het begrotingstotaal en bedraagt 8,2% van de totale begrote lasten per 1 januari 2025. Deze bedragen (afgerond) € 45.898.000. Voor 2025 betekent dit een kasgeldlimiet van € 3.764.000.

Renterisiconorm De Werkmaatschappij hoeft in 2025 geen eigen langlopende financieringsmiddelen aan te trekken. Als uitvoeringsorganisatie voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel heeft de Werkmaatschappij vanuit de bijdragen van deze gemeenten voldoende middelen ter beschikking om de dagelijkse bedrijfsvoering te kunnen bekostigen. De renterisiconorm is voor 2025 dus ook niet van toepassing.

3.2.5 Bedrijfsvoering Inleiding In deze paragraaf leggen we uit hoe we de Werkmaatschappij runnen en waar we ons op richten. We willen dat de Werkmaatschappij goed werkt en dat we onze doelen kunnen bereiken. We willen de mensen die gebruik maken van onze diensten zo goed mogelijk helpen en het bestuur van onze organisatie en de organisaties zelf zo goed mogelijk ondersteunen. Binnen onze organisatie zijn er twee rollen: de opdrachtgever en de opdrachtnemer. De opdrachtgever is een van de twee gemeenten en wordt vertegenwoordigd door het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester. De opdrachtnemer is het Openbaar Lichaam, oftewel de Werkmaatschappij, en wordt vertegenwoordigd door het Dagelijks Bestuur (DB).

Opvolging managementletter Onze accountant schrijft elk jaar een Management Letter. Hierin beschrijft ze wat ze heeft gedaan en wat belangrijk is om te weten over het geld van de gemeente. We kijken goed naar de aanbevelingen die ze geeft en houden bij wat we daarmee doen. We doen dit via de "Verbetermonitor". We vertellen regelmatig hoe het gaat met de dingen die we hebben verbeterd. De Verbijzonderde Interne Controle (VIC) helpt ons ook om alles goed te regelen en te kijken naar risico's. We leren daarvan en proberen dingen te verbeteren.

Programmabegroting 2025-2028

Kwaliteit van de (risico)beheersing, VIC Risicomanagement In 2022 heeft de Rekenkamer Commissie het rapport 'managen van risico's' afgerond. Dit rapport is goedgekeurd door de raad op 2 juni 2022. Er zijn aanbevelingen gedaan en er is afgesproken om een beleidskader risicomanagement op te stellen waar de aanbevelingen zoveel mogelijk worden opgenomen. In 2023 is het beleidskader Risicomanagement voorgelegd aan beide gemeenteraden en het algemeen bestuur van de Werkmaatschappij. We maken gebruik van de Gemeente Brede Risico Analyse (GBRA) als basis voor ons risicomanagement. Dit omvat onder andere •

het opstellen van een Tax Control Framework om fiscale risico's te beheersen,

•

het uitvoeren en verder ontwikkelen van Verbijzonderde Interne Controles om de financiële rechtmatigheid te waarborgen,

•

het opstellen van een Frauderisico-analyse om risico's op fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik te beheersen en

•

het verder professionaliseren van de Verbetermonitor: een monitoringsysteem om te kunnen sturen op de opvolging van aanbevelingen uit auditrapportages.

Gelet op de huidige werkdruk en onderbezetting van de organisatie is besloten om een groeipad van drie jaar vanaf 2023 te volgen. Dit groeipad zal opnieuw worden beoordeeld in het kader van ontvlechting. Digitalisering en Informatieveiligheid Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid ook toe. We merken dat de digitale kwetsbaarheden en dreigingen fors toenemen. Ook de complexiteit en de impact van security-incidenten nemen toe op zowel bestuurlijk als uitvoerend niveau. Betrouwbare (en veilige) informatievoorziening is een absolute randvoorwaarde voor een gemeente. Er worden daartoe diverse maatregelen ondernomen, zoals het implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), die geldt als basisnormenkader binnen alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen) voor informatiebeveiliging. Deze is leidend voor onze organisatie.

Cybersecurity, Informatiebeveliging en Privacy Door de toenemende digitalisering wordt het steeds belangrijker om informatie veilig te houden en onze privacy te beschermen. Er worden steeds meer maatregelen genomen om de veiligheid te waarborgen, omdat de dreigingen steeds geavanceerder worden. Het is daarom belangrijk dat we ons bewust zijn van de risico's en weten hoe we moeten handelen als er iets misgaat. Het is niet alleen de verantwoordelijkheid van de ICT-afdeling om de informatie veilig te houden,

maar

van

hele

organisatie.

bestuurders

hebben

hierbij

eindverantwoordelijkheid. Om de veiligheid te kunnen garanderen, moeten alle afdelingen samenwerken. De maatregelen die genomen worden om de veiligheid te waarborgen zijn onder andere het implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), het investeren in upgrades 32

Programmabegroting 2025-2028 en maatregelen om de veiligheid van onze diensten te waarborgen en het uitvoeren van risicoanalyses en audits. Informatiebeveiliging en privacy Alle burgers en medewerkers hebben er recht op dat de gemeente zorgvuldig met zijn of haar gegevens omgaan. Vanaf mei 2018 geldt de AVG en per januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. Er zijn onder meer (vervolg)stappen gezet door: •

opzoeken betere aansluiting met Concern Control

•

implementatie medewerker awareness met continu karakter

•

opstarten project om toegangsrechten op basis van functie te verbeteren

•

opstarten project voor verbeteren van de In Dienst/Uit Dienst procedure

•

inschrijving VNG/BIZOB aanbesteding voor afname Monitoring & Response

•

Het periodiek versturen van interne phishing simulaties

•

Het werken met software die interne kwetsbaarheden scant

•

Het verder implementeren van een informatiebeveiligings- en privacybeleidsplan

•

Het uitvoeren van risicoanalyses en implementeren van informatiebeveiligings-maatregelen, ook voortkomend uit privacy analyses.

De Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG) en de Chief Information Security Officer (CISO) rapporteren elk afzonderlijk over de stand van zaken van Informatiebeveiliging en privacy in hun jaarverslagen. Datalekken Datalekken worden geregistreerd en betreffen voornamelijk verkeerd verstuurde informatie (per mail of fysieke post). Na elke melding wordt beoordeeld of er technische of organisatorische aanpassingen gedaan moeten worden om in de toekomst zo veel mogelijk te voorkomen dat eenzelfde soort datalek plaatsvindt.

Integriteit, Fraude en Corruptie Eerder hebben wij onderzocht welke risico's er zijn op fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik. We hebben gekeken hoe we deze risico's kunnen voorkomen. Elk jaar kijken we opnieuw naar de risico's en controleren we of we genoeg doen om deze te voorkomen. We willen namelijk liever voorkomen dan genezen. Bij de jaarrekening komen we hier in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur op terug.

Voortgang ombuigingen Procesoptimalisatie In juni 2023 is er een belangrijke beslissing genomen over de Werkmaatschappij. Dit heeft ook invloed op hoe het beleid straks verder wordt uitgevoerd. Bij de behandeling van de begroting 2024-2027 in beide raden in november is besloten om de hiervoor opgenomen taakstellende bezuiniging te schrappen.

Reductie formatieplan Sociaal Domein Vanaf 2024 staat er een taakstellende ombuiging van 10 fte (€ 828.000 samen voor beide gemeenten). Uitgangspunt voor de ombuiging was dat door nieuwe inkoop, efficiency, 33

Programmabegroting 2025-2028 procesoptimalisatie en natuurlijk verloop de ombuiging ingevuld kon worden per 2024. Dat blijkt niet waar te maken. Inkoop is vertraagd, nieuwe ICT wordt per 2025 geïmplementeerd en daardoor pas in 2025 effecten. Ook staat er eerder druk op formatie dan dat er nu sprake is van te ruim in het jasje. Ondanks dat kan er door het opheffen van flexibele personeelsbudgetten binnen het Sociaal Domein al per 2024 structureel € 415.000 worden ingeboekt (€ 212.500 per gemeente) als bezuiniging. Hierdoor wordt 50% van de bestaande ombuiging behaald. De ombuiging blijft voor het overige deel staan in de begroting met als opdracht om de overige 50% te realiseren. Echter zal in het licht van het besluit tot ontvlechting van de werkmaatschappij ook beoordeeld moeten worden wat hiervan de gevolgen voor deze ombuiging zullen zijn.

Het nieuwe werken De Coronapandemie heeft veel invloed gehad op onze organisatie en medewerkers. We hebben geprobeerd om medewerkers zoveel mogelijk thuis te laten werken, tenzij dat niet mogelijk was. Uit onderzoek is gebleken dat de meeste medewerkers in de toekomst graag deels thuis en deels op kantoor willen werken. We willen dit stimuleren waar dat kan, omdat het goed is voor ons als werkgever, voor het milieu en voor het welzijn van de medewerkers. In de toekomst zullen we meer 'hybride' gaan werken, wat betekent dat we deels thuis en deels op kantoor of locatie werken. Thuiswerken is vooral handig als je rustig moet werken of administratieve taken moet doen. Op kantoor is het fijn om elkaar te ontmoeten en samen te werken. We hebben geïnvesteerd in extra hybride vergadersystemen en er is een pilot gestart voor 'MS teams-ruimtes'. Medewerkers kunnen meubilair kopen om thuiswerken zo fijn mogelijk te maken. We houden hierbij rekening met de wetgeving en verantwoordelijkheden van de werkgever rondom arbeidsomstandigheden.

3.2.6 Verbonden partijen Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel kent de Werkmaatschappij geen verbonden partijen.

3.2.7 Grondbeleid Vanwege de (juridische) aard van de Werkmaatschappij als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel houdt zij zich niet bezig met grondbeleid.

Programmabegroting 2025-2028

3.2.8 Wet Open Overheid (Woo) Inleiding Vanaf 2022 is er een nieuwe paragraaf die gaat over openbaarheid. Dit moet vanwege een besluit om informatie actief openbaar te maken en om de informatiehuishouding bij overheden te verbeteren. Dit staat in de Wet open overheid (Woo). In deze paragraaf wordt beschreven wat we doen op het gebied van verbetering van de informatiehuishouding, actieve openbaarmaking en passieve openbaarmaking.

Om informatie goed te kunnen delen met de maatschappij en politiek, moet deze informatie aan de voorkant goed worden opgeslagen en moeten processen en systemen in orde zijn. Het is ook belangrijk om als professionals te denken en werken vanuit transparantie en openbaarheid.

Ontwikkelingen Voor de implementatie en werking van de Woo zijn incidenteel en structureel middelen beschikbaar. Deze gelden dienen gebruikt te worden voor de drie kernonderwerpen van de WOO:

actieve

openbaarmaking,

passieve

openbaarmaking

een

gezonde

informatiehuishouding. 1. Verbetering informatiehuishouding Voor de verbetering van de informatiehuishouding ondernemen we de volgende activiteiten: 1.1 Competenties medewerkers Medewerkers krijgen trainingen over informatieveiligheid binnen een gemeente en digitale risico's. Voor meerdere afdelingen zijn er specifieke trainingen gericht op het veilig omgaan met afdelingsspecifieke informatie. Nieuwe medewerkers krijgen deze veiligheidstrainingen automatisch toebedeeld en deze zijn verplicht te volgen. Periodiek worden medewerkers getest via interne phishing campagnes met automatische opvolging over de resultaten. 1.2 Digitaal loket De

Werkmaatschappij

ondersteunt

gemeente

Achtkarspelen

gemeente

Tytsjerksteradiel bij het digitaal regelen van zaken voor inwoners en bedrijven. Dit is vormgegeven door middel van een digitaal loket. Hierin kunnen onder andere WOZ-aanslagen, Woo-verzoeken, producten burgerzaken en omgevingsinitiatieven worden aangevraagd. Inwoners en bedrijven kunnen eenvoudig, snel en op een zelfgekozen moment hun zaken regelen. Dit digitaal loket is beveiligd aangevuld met een verplicht jaarlijkse audit. 1.3 Systemen en procedures Het is belangrijk dat automatisering goed werkt binnen de Werkmaatschappij. Hierbij werken we onder architectuur, verbonden aan de informatiestrategie met een sterke focus op Cloud en "versaasing" van applicaties. Het beheer van dergelijke applicaties wordt momenteel verder geprofessionaliseerd door middel van protocollen, (continuïteit)procedures en specifieke (beheers)functies.

Programmabegroting 2025-2028 1.4 Cybersecurity Er is binnen de Werkmaatschappij aandacht voor informatiebeveiliging en privacy. Naast het overkoepelend “informatiebeveiliging- en privacybeleid”, zijn er aanvullende beleidsstukken opgesteld als wachtwoordbeleid, gebruikerscontrole en camerabeleid. Daarnaast zijn er fysieke en digitale maatregelen om informatie te beschermen. Er zijn korte lijnen met de IBD en de werkmaatschappij

ontvangt

informatie

over

actuele

specifieke

dreigingen

en/of

kwetsbaarheden. In 2023 is een applicatie ingezet die de interne ICT-inrichting scant op kwetsbaarheden en hierover alarmeert. 2. Actieve openbaarmaking Er zijn verschillende activiteiten die de Werkmaatschappij onderneemt om informatie uit zichzelf actief openbaar te maken. Dit gaat bijvoorbeeld over de openbaarheid van WOZwaardes, omgevingsvergunningen en beleidsstukken. 3. Passieve openbaarmaking Als er een verzoek wordt ingediend om informatie te openbaren, dan wordt hieraan voldaan. Verzoeken om informatie betreffen tot nu toe de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel en niet de Werkmaatschappij.

Programmabegroting 2025-2028

4 FINANCIELE BEGROTING

Programmabegroting 2025-2028

4.1 Overzicht van baten en lasten

4.1.1 Meerjarenbegroting

Programmabegroting 2025-2028 Meerjarenbegroting 2025 - 2028 2025

Programma

(x € 1.000)

lasten

baten

2026 saldo

lasten

baten

2027 saldo

lasten

baten

2028 saldo

lasten

baten

saldo

0. Bestuur en ondersteuning

4.131

3.490

1. Veiligheid

1.057

988

3. Economie

683

4. Onderwijs

566

545

5. Sport, cultuur en recreatie

904

844

6. Sociaal domein

13.279

12.913

7. Volksgezondheid en milieu

1.484

1.365

8. Vrosh

5.257

5.112

Overhead

20.887

18.259

18.251

18.270

48.247

44.200

44.192

44.211

Reservemutaties BEGROTINGSRESULTAAT

Programmabegroting 2025-2028

4.1.2 Toelichting Rekening 2022 2022 rekening

Programma

(x € 1.000) 0. Bestuur en ondersteuning

lasten

baten

saldo

3.403

1. Veiligheid

669

3. Economie

503

4. Onderwijs

314

5. Sport, cultuur en recreatie

305

10.840

952

8. Vrosh

4.310

Overhead

21.572

42.866

6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu

Mutaties reserves TOTAAL

Programmabegroting 2025-2028

Begroting 2024-2025 Hieronder vergelijken we de begroting voor 2025 met die van 2024. We laten ook zien hoe de begroting voor 2024 is veranderd ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. BEGROTING 2024 Programma

primitief

(x € 1.000)

lasten

incl. wijzigingen

baten

saldo

lasten

baten

saldo

Bestuur en ondersteuning

4.204

4.254

Veiligheid

1.020

941

Economie

704

641

Onderwijs

388

531

Sport, cultuur en recreatie

422

855

Sociaal domein

12.699

12.725

Volksgezondheid en milieu

1.258

1.415

Volkhuisvesting, RO en stedelijke vern

4.849

4.925

Overhead

16.940

27.433

21.110

- 6.323

6.323

42.484

53.723

Verkeer, vervoer en waterstaat

Mutaties reserves TOTAAL

Begroting 2025 BEGROTING 2025 primitief

(x € 1.000)

primitief lasten

baten

saldo

Bestuur en ondersteuning

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=57ae81c8-e0e2-4e6d-a0ec-949a1461d656