10. brief omwonende Aantekeningen en vragen bij Ruimtelijke onderbouwing — Sonac

Brief omwonende Aantekeningen en vragen bij Ruimtelijke onderbouwing — Sonac 2 Groen Gasinstallatie Sonac Burgum is nu voornemens een nieuwe 10e productielijn te realiseren, een zogenaamde Groen Gasinstallatie. Met deze Groen Gasinstallatie wordt met verschillende reststromen (voornamelijk dierlijke bijproducten) een duurzaam alternatief voor aardgas geproduceerd, groen gas, dat beschikbaar komt voor onze regio. Gaat deze uitbreiding over verduurzaming of is het puur een extra productielijn en dus een verdienmodel onder de vlag van duurzaamheid? Antw: Sonac gaat Groen Gas produceren uit restproducten die lokaal worden gecollecteerd en grondstofstromen welke reeds aanwezig zijn op de eigen locatie (deze worden nu nog afgevoerd en elders verwerkt). Door de grondstoffen lokaal te verwerken tot Groen Gas draagt dit initiatief bij aan een duurzamere wereld en de gestelde duurzaamheidsdoelen. Voornamelijk dierlijke bijproducten; wat nog meer? Zeker als het aanbod van dierlijke bijproducten afneemt, gezien de landelijke tendens om de veestapel te laten krimpen. Hoe duurzaam is het om als grondstof dierlijk afval te gebruiken voor dit doel? Antw Fumo: In de vergunningaanvraag is aangegeven om wat voor afvalstoffen het gaat. Ook de hoeveelheden zijn in de aanvraag beschreven. Volgens de MER wordt dit gas rechtstreeks aan het landelijke aardgasnetwerk geleverd.

Dus hoe zal onze regio hiervan kunnen profiteren. Betekent dit goedkoper gas voor de omliggende dorpen? Is dit bovendien wel mogelijk en toegestaan? Antw Sonac: Het Groene Gas direct terug leveren is toegestaan en zelfs verplicht om aanspraak te kunnen maken op mogelijke subsidies en groene certificaten. De mogelijkheden mbt. de voordelen voor regio/omliggende dorpen zal in een later stadium verder worden onderzocht. Hoeveel van de productie van groen gas komt daadwerkelijk in het netwerk beschikbaar? Aangezien Sonac meer aardgas verbruikt dan dat het groen gas gaat opleveren, of is dit gas voor eigen gebruik? Antw Sonac: 100% van het geproduceerde groen gas wordt terug geleverd aan het gasnet. Sonac consumeert al het gas van het gasnet als de productielijnen draaien. Het gaat bij deze reststromen om biomassa die niet voor andere doeleinden gebruikt kan worden: bijvoorbeeld producten die over de datum zijn en vallen onder de dierlijke bijproducten verordening. Door van restmaterialen nu groen gas te maken en dat in het bestaande aardgasnet bij te mengen, is er minder aardgas nodig voor verwarming in woningen, koken en de industrie. Dat scheelt uitstoot van CO2 en is beter voor het klimaat (Bron: Milieu Centraal). Opnieuw de vraag, hoeveel gaat er terug in het net en wat gaat Sonac van het opgewekte gas gebruiken voor eigen productie?

Antw Sonac: 100% van het geproduceerde groen gas wordt terug geleverd aan het gasnet. Sonac consumeert al het gas van het gasnet als de productielijnen draaien. De in 2022 vergunde totale verwerkingscapaciteit van de gehele locatie van 700.000 ton per jaar wordt hiermee echter niet gewijzigd. De verwerking van 140.000 ton (dierlijke bij-) producten per jaar in de Groen Gasinstallatie past binnen de totale vergunde verwerkingscapaciteit van de gehele inrichting. Als de totaal vergunde capaciteit nu niet wordt gebruikt maar straks wel dan heeft dit toch gevolgen voor geur en geluid. Er is dan een toename van verwerking. Hoe is dit te rijmen met een presentatie waarin wordt gesproken over een neutraal effect. Hoe zit het met de aanvoer van deze 140.000 ton dierlijke bijproducten? Antw Fumo: Bij vergunningverlening (en toetsing van de vergunningaanvraag) wordt de huidige juridische situatie vergeleken met de aangevraagde situatie. Ten opzichte van de vergunde situatie neemt de belasting voor geur niet toe. Voor wat betreft geluid neemt de belasting op de beoordelingspunten in de vergunning bij woningen niet toe. 2.1Nut en noodzaak In alle productieprocessen besteed Sonac Burgum veel aandacht aan het beperken van de impact op het milieu. Sonac streeft ernaar om daarin elke dag beter worden.

Sonac neemt graag hun verantwoordelijkheid om een bijdrage aan de energietransitie te leveren. Ze willen én kunnen meer doen op het gebied van circulariteit en duurzaamheid. Met nieuwe technieken waarmee Sonac Burgum nog meer reststoffen verwerken tot een hoogwaardige energiebron, namelijk groen gas. Om klimaatverandering binnen de perken te houden is het nodig om afscheid te nemen van fossiele energiebronnen zoals aardgas. Groen gas is een hiervoor een duurzamer alternatief. In het Verschil met 2019 + 25,78% + 46,48% + 23,48% + 7,55 % + 7,75 % - 14,04 % + 36,51% Klimaatakkoord is de ambitie uitgesproken om in Nederland de komende jaren zoveel mogelijk te stoppen met het gebruik van aardgas, omdat dit een fossiele brandstof is. Helemaal stoppen met gasgebruik is nu nog niet mogelijk. Daar waar gas nog nodig is, kan aardgas vervangen worden door groen gas. Daarom is door de overheid de ambitie uitgesproken om de productie van groen gas flink te verhogen, naar 2 miljard m3 in 2030 (Bron: Milieu Centraal). Wat is de verduurzaming van Sonac in deze? Los van dat er nu groen gas wordt opgewekt? Antw Sonac: Sonac gaat Groen Gas produceren uit restproducten die lokaal worden gecollecteerd en grondstofstromen welke reeds aanwezig zijn op de eigen locatie (deze worden nu nog afgevoerd en elders verwerkt).

Door de grondstoffen lokaal te verwerken tot Groen Gas draagt dit initiatief bij aan een duurzamere wereld en de gestelde duurzaamheidsdoelen.

Grootste CO2-uitstoters in 2020 Bedrijf

Uitstoot in ton

FrieslandCampina Leeuwarden

74.361

Sonac Burgum

37.463

A-ware/Fonterra

25.375

Friesland Campina Workum

25.043

Huhtamaki

14.330

Jacobs Douwe Egberts

13.193

Frisia Zout

7.485

ENGIE Centrale Burgum Asfalt Productie Kootstertille

3.599 2.951

+ 59,46 % - 4,34 %

Bron Omrop Fryslán 13 januari 2023 https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1187607/uitstootbroeikasgassen-gelijk-gebleven-fryslanmoet-niet-op-rijk-wachten Sonac staat in bovenstaande lijst als één van de grootste CO2 uitstoters van de provincie met zelfs een behoorlijke toename in een jaar gerealiseerd. Wordt dit door het gebruik van de groengas installatie minder? Antw Fumo: Nee Wordt door de overgang naar een vet-gestookte ketel de CO2 uitstoot verminderd? Antw Fumo: nee 3 Planologisch kader De locatie van Sonac Burgurn ligt binnen het huidige bestemmingsplan "Burgum Sumar bedrijventerrein kanaalzone 2008". Alle vergunde activiteiten liggen binnen het huidige bestemmingsplan vlak "Bedrijventerrein 4 - verwerkingsbedrijf dierlijke slachtbijproducten" en passen binnen de geldende planregels. Ook als de Sonac de bedrijfsactiviteiten moet aanpassen naar Afvalstoffeninrichting? (paragraaf 2.2.2 uit de aanmeldnotitie) Antw gemeente: Op grond van het bestemmingsplan ‘Burgum Sumar bedrijventerrein kanaalzone 2008’ hebben de gronden de bestemming ‘Bedrijventerrein 4’ met de functieaanduiding ‘verwerkingsbedrijf dierlijke slachtbijproducten’. Op grond van deze bestemming en functieaanduiding zijn bedrijven tot en met categorie 4 toegestaan die staan genoemd in de

bedrijvenlijst die als bijlage 1 bij het bestemmingsplan zit en bedrijven die naar de aard en invloed op de omgeving daarmee gelijk te stellen zijn. Op grond van de functieaanduiding is een verwerkingsbedrijf voor dierlijke slachtbijproducten toegestaan. De verwerking van swill en producten over datum passen binnen de huidige bedrijfsbestemming. Het vergisten van dierlijke bijproducten, swill en producten over datum wordt aangemerkt als het verwerken van afvalstoffen. Op grond van de bedrijvenlijst zijn binnen de huidige bedrijfsbestemming afvalverwerkingsbedrijven toegestaan waardoor deze activiteit niet strijdig is met het bestemmingsplan. 3.1Afwijken bestemmingsplan - bouwhoogte In verband met het afwijken van de maximale bouwhoogte van 10,0 meter, voor "bouwwerken geen gebouw zijnde", zijn in de periode 2019-2022 een drietal installaties tijdelijk vergund (Omgevingsvergunning bouwdeel, milieudeel en afwijken bestemmingsplan). De gemeente Tytsjerksteradiel heeft in deze procedures schriftelijk aangegeven dat het bestemmingsplan op termijn zal worden geactualiseerd en dat de maximale bouwhoogte wordt aangepast in het nieuwe bestemmingsplan/omgevingsplan.

Het gaat hierbij om de volgende vergunde installaties (tijdelijk vergund tot 29 oktober 2029): k ■ RTO-installatie (bouwhoogte scrubber 12,77 meter) 29 oktober 2024; ■ 8 Vettanks bij ingang Zuid (bouwhoogte 18,56 meter) tijdelijk vergund tot 15 september 2025; ■ Vettank Cat. 2 lijn (bouwhoogte 19,21meter) tijdelijk vergund tot 15 september 2025. Het bestemmingsplan is op het moment van aanvragen van deze veranderingsvergunning nog niet geactualiseerd. Het verzoek is nu dan ook om de installaties van de Groen Gasinstallatie die ook niet voldoen aan de genoemde maximale bouwhoogte op dezelfde wijze te vergunnen (tijdelijk tot 29 oktober 2029). Hierdoor heeft het bevoegd gezag, de gemeente Tytsjerksteradiel, voldoende tijd om de gewenste actualisatie van het vigerende bestemmingsplan/omgevingsplan door te voeren. Wat houdt 'actualiseren' in deze in? Antw gemeente: Actualiseren houdt in dat het bestemmingsplan wordt ‘vernieuwd’. Het bestemmingsplan ‘Burgum Sumar bedrijventerrein Kanaalzone 2008’ is in 2009 vastgesteld. Na de vaststelling zijn er diverse vergunningen en of wijzigingen verleend. Met een actualisatie van het bestemmingsplan worden deze meegenomen en wordt het plan weer up to date. Per 1 januari 2024 treedt de omgevingswet in. Dan zijn er geen bestemmingsplannen meer maar omgevingsplannen. Voor het plangebied zal t.z.t. een nieuw omgevingsplan worden opgesteld.

Wat is de reden dat het bestemmingsplan geactualiseerd dient te worden? Antw gemeente: De reden is een weer een up tot date bestemmingsplan te krijgen. Wat gaat de maximale bouwhoogte worden? En met welke reden deze hoogte? Antw gemeente: Dit is nog niet bekend. Kan er ook een uitzondering gemaakt worden voor bestaande bouwwerken? Zonder dat de nieuw aangevraagde 'groen gasinstallatie' daar automatisch onder gaat vallen? Antw gemeente: Bestaande vergunde bouwwerken worden meegenomen in het nieuwe bestemmingsplan.

Na deze actualisatie kan door Sonac Burgum een aanvraag worden ingediend voor het permanent vergunnen van de drie genoemde installaties. Het gaat hierbij om de volgende Groen Gasinstallatieonderdelen (allemaal "bouwwerken geen gebouw zijnde"): ■ Twee hoofdvergisters (bouwhoogte ca. 24 meter); 24 meter hoog! ■ Navergister (bouwhoogte ca. 24 meter); 24 meter hoog! Drie naast elkaar maakt minimaal 75 m. breed en 24 m. hoog ■ Biogas buffer (bouwhoogte ca. 9 meter); ■ Diverse opslagtanks te verwerken producten (bouwhoogte ca. 10-16 meter); ~v ~~

■ Diverse opslagtanks hulpstoffen (bouwhoogte ca. 8-15 meter); Waaruit bestaan deze hulpstoffen? ■ Opslagsilo digestaat (bouwhoogte ca. 12 meter);

~ è

Wat gebeurt er met het digestaat? Vanuit de MER wordt aangegeven dat dit gebruikt gaat worden als biobrandstof door derden? Wat is het effect hiervan op de vervoersbewegingen? ■ 4-traps gaswasser (bouwhoogte ca. 6 meter); ■ Fakkelinstallatie (bouwhoogte ca. 14 meter); ■ Opslagtanks C02 (bouwhoogte ca. 15 meter); Hoe moeten we dit zien? Opslag van CO2, wat gebeurt hiermee? Hoelang wordt dit opgeslagen en met welk doel? ■ Buffertank afvalwater (bouwhoogte ca. 9 meter); ■ Voorverzuring (bouwhoogte ca. 16 meter). Er wordt op een behoorlijk aantal punten een verzoek gedaan om af te wijken van de maximale bouwhoogte. 3.2 Afwijken bestemmingsplan - bouwvlak Om de ruimtelijke impact richting Burgum zo klein mogelijk te houden zijn de drie grootste installaties, de voorvergister en de twee hoofdvergisters (ieder afzonderlijk ongeveer 24 meter hoog en 25 meter in diameter) in de lijn noord-zuid geprojecteerd. Hierdoor is het aanzicht vanuit Burgum gezien zo "klein" mogelijk gehouden. Door deze situering wordt nu echter wel het bestemmingsplanvlak, waarbinnen Sonac mag bouwen (het bouwvlak), overschreden. De vergisters staan nu voor een klein deel in het bestemmingsplanvlak "Groenvoorziening" geprojecteerd. Voor deze afwijking van het bestemmingsplan is medio februari 2023 een principeverzoek ingediend bij het college van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Tytsjerksteradiel.

Op dit verzoek is positief gereageerd door de gemeente. Dat het in de Noord-Zuid lijn is geprojecteerd, maakt ook dat je er vanaf de toegangsweg naar Burgum toe altijd langsrijdt. Komend vanaf de rotonde of het PM kanaal kijkje er dus altijd tegenaan. Antw gemeente: Dat klopt. Het aanzicht vanuit Burgum wordt op deze wijze wel zo klein mogelijk gehouden. Wat wordt bedoeld met een 'klein deel'? Hoeveel van de groen passage blijft erover? Wat wordt er bedoeld met 'positief gereageerd'? Is het hiermee al formeel rond?

Antw gemeente: De bouwwerken komen deels binnen de bestemming ‘Groenvoorzieningen’. De exacte oppervlakte is niet bekend. Er blijft nog een groene zone van ongeveer 7 meter bestaan. Het college heeft positief gereageerd op het principeverzoek mits uit de aanvraag omgevingsvergunning blijkt dat het plan ruimtelijk inpasbaar is. Hiermee is het nog niet rond aangezien de gehele procedure hierna nog moet worden opgestart. 3.2.1Reactie Welstand – Stedebouw Het plan is beoordeeld door Welstand aan de gemeentelijke welstandsnota. Het plan voldoet aan redelijke eisen van welstand onder voorwaarde van een goede landschappelijke inpassing (aanleg/handhaven van de groenzone aan de buitenzijde). De beoogde locatie voor de groen gasinstallatie bevindt zich op een bedrijventerrein met een diversiteit aan bouwvormen en bouwhoogtes. De realisatie van een groen gasinstallatie op de voorgestelde locatie is stedenbouwkundig akkoord. Naast de overige industriële opstallen wordt de noordzijde "verzacht" door een ruime hoeveelheid hoog, opgaand groen. De goede landschappelijke inpassing is een voorwaarde om de vergunning te verlenen.

Wat wordt er verstaan onder 'voldoet aan redelijke eisen'? Voldoet het na aanleg van een groenzone, dan ineens wel aan de eisen, of is het dan nog steeds redelijk te noemen? Wanneer voldoet het volledig of wanneer niet volledig? Antw gemeente: De gemeente stelt welstandcriteria op. Nieuwe plannen worden aan deze criteria getoetst. Een plan ‘voldoet aan de redelijke eisen’ als het aan deze welstandscriteria voldoet. Voorwaarde is dat deze installatie landschappelijk wordt ingepast. Wanneer vindt de gemeente dat 3 objecten van in totaal meer dan 75 meter breed en 25 meter hoog goed ingepast zijn in het landschap? Deze kun je niet verstoppen achter een aantal bomen en / bossages. Helemaal niet als een deel van de huidige groenstrook moet wijken voor de aanleg van de installatie. Welk effect heeft de kap van de bomen op de andere bomen die blijven staan? Of gaat hiermee op termijn de gehele groenstrook verloren? Antw gemeente: Landschappelijke inpassing houdt niet in dat bouwwerken volledig achter groen verstopt moeten worden. De groenstrook is ter verzachting van het zicht. Er wordt deels gekapt maar er worden ook nieuwe bomen geplant. De landschappelijke inpassing wordt als voorwaarde opgenomen en moet in stand blijven. Hiermee gaat de groenstrook niet verloren. In de huidige situatie is de Sonac beperkt zichtbaar door de groenstrook.

Deze strook filtert naast het zicht wellicht ook geur en geluid. Welke neveneffecten ontstaan er door het (deels) weghalen van de groenstrook? Antw gemeente: Er ontstaan geen neveneffecten door het deels weghalen van de groenstrook. Er wordt ook weer deels aangeplant. 4 Milieu- en omgevingsaspecten In het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten milieu- en omgevingsaspecten in beeld worden gebracht die een relatie hebben met de nieuwe Groen Gasinstallatie. De primaire beoordeling van milieu ligt bij de provincie Fryslán. De milieuaspecten worden geborgd in het milieudeel van de nieuwe WABOvergunning. De milieu- en omgevingsaspecten worden in de volgende paragrafen beschreven 4.1Ecologie

Het plangebied waar de Groen Gasinstallatie wordt gerealiseerd maakt onderdeel uit van het terrein van Sonac Burgum en is onderdeel van het bedrijventerrein kanaalzone Burgum Sumar. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrenst door bosplantsoen en bebouwing. De westzijde wordt begrensd door bosplantsoen, een sloot en de berm, met talud, van de verhoogd aangelegde Van Harinxmaweg. Ten zuiden en oosten van het plangebied ligt de bestaande bebouwing van Sonac Burgum. In de noordwesthoek van het terrein is grofweg 25 jaar geleden tijdelijke natuur aangelegd door Sonac Burgurn. De afgelopen 25 jaar is dit deel van het terrein dichtgegroeid met houtopslag, hoofdzakelijk met beuken en boswilg. Het betreffende terreindeel is door een ecoloog geïnventariseerd. Op 24 april 2023 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend bij de provincie Fryslán voor het kappen van de bomen in de noordwesthoek van het terrein. Van de ecologische inventarisatie is een rapportage opgesteld die als "Bijlage 2 — Natuurtoets" bij de aanvraag voor de kapvergunning is gevoegd (aanvraag nummer 2023-FUMO-0075714). De algehele conclusie van de Natuurtoets is dat een negatief effect op de natuur kan worden uitgesloten Is hiermee de kapvergunning al verleend? Antw Fumo: Kapvergunning is verleend, maar nog niet voor alle bomen.

Het heeft volgens de Natuurtoets, dat negatief effect op de natuur kan worden uitgesloten. Wat is echter het effect van de kap op de bijvoorbeeld Welstand en landschappelijke inpassing? Komen door het kappen van de bomen niet meer geluid- en geuroverlast? Antw gemeente: Er ontstaan geen neveneffecten door het deels weghalen van de groenstrook. Er wordt ook weer deels aangeplant. 4.2 Water Bij de activiteiten van Sonac Burgum wordt water gebruikt en komt er water vrij. De aangevoerde grondstoffen hebben een hoog vochtgehalte (65-75%) dat tijdens het productieproces vrijkomt als afvalwater. Daarnaast wordt grondwater wordt ingezet als koelwater, spoel- en schoonmaakwater, en leidingwater in hoofdzaak als ketelvoedingswater, drinkwater en enkele specifieke toepassingen. Is dit wel zo duurzaam als er leidingwater wordt gebruikt in dit proces? Het volgende waar al over gesproken wordt in de klimaatdiscussie is een tekort aan water. Dit mag natuurlijk nooit ten koste gaan van de inwoners van de omliggende dorpen. Ook het afvalwater van de Groen Gasinstallatie wordt afgevoerd naar de eigen afvalwaterzuivering (AWZI). De afvalwaterstroom vanuit de Groen Gasinstallatie is qua vuillast en samenstelling vergelijkbaar met de afvalwaterstromen vanuit de andere 9 productielijnen.

Bij de Groen Gasinstallatie wordt het afvalwater wel extra voorbehandeld met een DAF-unit en een stikstofstripper. De vergunde AWZI heeft een hoog zuiveringsrendement en loost het gezuiverde water op het Prinses Margrietkanaal. De AWZI heeft voldoende vergunde capaciteit om de afvalwaterstroom uit de Groen Gasinstallatie te kunnen behandelen. 4.3 Externe Veiligheid Hoe groot is de kans op calamiteiten, zoals deze binnen een jaar na installatie, in Son is voorgekomen? Bron: Omroep Brabant van 22 december 2017 Het bedrijf zet dode lichamen van dieren en andere materialen om in groen gas. Door die

' werkzaamheden valt het bedrijf onder de zwaarste categorie risicobedrijven, waarbij altijd een dreigend gevaar is voor zware ongevallen. Is dit type industrie, een zwaar risico bedrijf, wel passend voor een bedrijf zo dicht op woonkernen Burgurn en Sumar? Sonac verschuift in categorie van risico bedrijf naar zwaar risicobedrijf. Antw Fumo: Naar aanleiding van de aanvraag is advies gevraagd aan Brandweer Fryslân en een interne adviseur externe veiligheid. De aangevraagde situatie is beoordeeld. Uit de beoordeling blijkt dat de aangevraagde activiteiten veilig kunnen plaatsvinden. De kans op calamiteiten is zeer klein. Wanneer zich een calamiteit voordoet zijn de gevolgen voor de omgeving klein. De invloed van calamiteiten is getoetst aan de RIVM-rapportage “Effect- en risicoafstanden bij de opslag van biogas” van 3 maart 2008. Daaruit blijkt dat het vergunbaar is. Aan de vergunning worden (in samenspraak met de Brandweer Fryslân) voorschriften verbonden om de veiligheid van de installatie te borgen.

4.4 Lucht De nieuwe installaties heeft een beperkt aantal emissiebronnen. In de banddroger van de Groen Gasinstallatie komen door het droogproces afgassen vrij. Deze afgassen worden door een chemische gaswasser geleid. In deze gaswasser wordt het grootste gedeelte van de afgassen (voornamelijk geur) verwijderd. Bij het gebruik van de nieuwe DeNOx installatie bij de stoomketels zal de NOx emissie sterk afnemen. Er komt echter ook een kleine hoeveelheid ammoniak vrij (ammoniakslip). Het grootste gedeelte, wil dus niet zeggen alle. Wat blijft er nog over? Antw Fumo: Er blijft na een filtertechniek altijd wat over. Het verwijderingsrendement zal zo tussen 80 en 90% liggen. In bovenstaand staat genoemd dat de NOx emissie sterk zal afnemen. Terwijl men in art. 2.4 van 'Onderzoek Olfasense naar geuremissie'zegt: "De DeNOx- installatie.... de geuremissieconcentratie in zekere mate verlaagd." Hier wordt dus niet gesproken over een sterke afname. Daarnaast wordt in art. 2.4 genoemd dat het effect verder niet betrouwbaar kan worden gekwantificeerd. Antw Fumo: De emissie van NOx door het stoken van dierlijk vet zal toenemen. Door de Denoxinstallatie hierop aan te sluiten zal het niveau van de NOx concentratie afnemen tot het niveau van het stoken op gas.

Dat het effect verder niet betrouwbaar kan worden gekwantificeerd houdt in dat niet kan worden vastgesteld met welke hoeveelheid het zal afnemen. Door uit te gaan van geen verwijdering wordt op een worst case manier gerekend zodat de omgeving niet tekort wordt gedaan. Al deze emissies voldoen aan de eisen zoals deze door de wetgeving worden gesteld. Gezien de berekende resultaten voor luchtkwaliteit passen de aangevraagde emissies (en de daarbij gehanteerde grenswaarden) binnen de wettelijke kaders. De luchtkwaliteit in de buitenlucht wordt niet boven de geldende grenswaarden belast.

Hoe moeten we dit zien, welke kaders en waarden zijn dit? Antw Fumo: Dit zijn de wettelijke eisen die zijn vastgelegd in de wet Luchtkwaliteit. De emissie zijn dusdanig dat er in ruime mate wordt voldaan aan de immissiegrenswaarden uit de wet luchtkwaliteit. Op basis van welke cijfers, welke grenswaarden worden hier bedoeld? Gaat het hier om de huidige of om de vergunde grenswaarden? Antw Fumo: Het gaat hier om zowel de reeds vergunde grenswaarden als de huidige vergunde waarden. Hoe is dit verder aangetoond? Antw Fumo: Door middel van een luchtkwaliteitsonderzoek. Het resultaat van immissieberekening voor fijnstof (PM10), stikstofdioxide (NO2) en zwaveldioxide (SO2) toont aan dat de grenswaarden voor luchtkwaliteit ruimschoots worden onderschreden. De nieuwe activiteiten vanuit de Groen Gasinstallatie veroorzaken geen belasting op de kwaliteit van omgevingslucht boven de toegestane eisen in de Wet milieubeheer en de Wet natuurbescherming (Wnb Stikstofdioxide en zwaveldioxide - Hoge concentraties NO2 en SO2, boven enkele honderden microgrammen/m3, kunnen acute respiratoire effecten veroorzaken bij gevoelige personen zoals mensen met een chronische longziekte als astma en COPD. Antw Fumo: Deze waarden komen niet voor op leefniveau in de omgeving van Sonac. De absolute bovengrens is 40 ug/m3. Deze wordt absoluut niet gehaald.

Hoe zit dit ten opzichte van de huidige uitstoot? Gaat het hier om een waarde die valt binnen de vergunning, of de huidige uitstoot? Antw Fumo: De waarden vallen binnen de grenzen van de wet luchtkwaliteit. 4.5 Geur De geuremissie van de Groen Gasinstallatie zal voornamelijk afkomstig zijn van de banddroger. De banddroger zal worden voorzien van een chemische wasser om de, met name ammoniak houdende lucht, te reinigen alvorens te worden geëmitteerd. De drooglucht voor de banddroger wordt onttrokken uit bestaande gebouwen (kelder) en uit het nieuw te realiseren Groen Gas gebouw. Doordat het nieuwe Groen Gas gebouw wordt afgezogen en het productieproces gesloten is, zal er geen relevante diffuse geuremissie optreden van uit deze nieuwe productielijn. Waar is nog meer geuremissie van afkomstig? Wat zijn hiervan de uitstootwaarden? Antw Fumo: De overige emissies zijn opgenomen in het geuronderzoek. Dit betreffen voornamelijk de al aanwezig emissies van de huidige vergunde situatie. Wat is 'geen relevante diffuse geuremissie'is dat nul? Zie ook art. 2.5.2 van 'Onderzoek Olfasense

naar geuremissie'Geuremissie kan 8.814 ouE/m3 (als in zusterbedrijf Denderleeuw zijn, of 17.813 ouE/m3 (als in zusterbedrijf Son), maar mogelijk ook meer. Het uitgangspunt van een gemiddelde van een gemiddelde is een wel hele ruimte aanname. Antw Fumo: Dit is door de Fumo aangegeven in de opmerkingen over de rapportage. In het nieuwe geuronderzoek zal daar door Olfasense wat mee moeten worden gedaan. Daarnaast zullen alle geurrelevante procesinstallaties (o.a. opslagtanks) worden voorzien van afzuiging, waarbij de afgezogen lucht wordt aangesloten op het bestaande non-condensables systeem, waarbij deze geurstromen worden vernietigd door ze te verbranden in de reeds vergunde Regeneratieve Thermische Oxidatie (RTO) installatie met als back-up de (stoom) ketels 2 en 4. Deze back-up installatie heeft hetzelfde verwijderingsrendement als de RTO. De geurbelasting van de omgeving zal door de nieuwe Groen Gasinstallatie niet veranderen. Gezien de onderbouwing vanuit het Onderzoek Olfasense en de gemiddelde aannames die men hierin doet valt dit te betwijfelen. Antw Fumo: De inzet van Sonac en de provincie is dat de geurbelasting in de omgeving niet toe gaat nemen. Dus de huidige vergunde geurbelasting blijft het maximum te vergunnen. 4.6 Geluid Sonac Burgurn is gelegen op een geluid-gezoneerd bedrijventerrein.

Voor het geluidonderzoek voor de nieuwe Groen Gasinstallatie is het bestaande akoestisch model aangevuld met de geprognotiseerde geluidbronnen van deze nieuwe installatie. Prognose op basis van welke cijfers of ervaring? Sonac is nu 's nachts vaak al te horen in woningen gelegen aan de dorpsranden. Wat zijn de geprognosticeerde geluidsbronnen? Antw Fumo: Bij de vergunningaanvraag is een akoestisch onderzoek gevoegd. Daarin staat vermeld welke bronnen zijn aangevraagd en wat de effecten zullen zijn op de omgeving van Sonac. Dit akoestisch rapport is beoordeeld door de FUMO en akkoord bevonden. De nieuwe productielijn, wordt gerealiseerd in de noordwesthoek van de inrichting, met daarachter het wegtalud van de verhoogd liggende Van Harinxmaweg en het fietspad van de Damsingel. De hoofdconclusie van het geluidonderzoek is dat Sonac Burgum kan voldoen aan de gestelde normering. De inpasbaarheid binnen de geluidszone moet uiteindelijk worden getoetst door het bevoegd gezag. Op basis van welke eisen kan het voldoen? Op basis van welke eisen / feiten gaat het bevoegd gezag dit toetsen? De meest voorkomende windrichting in Nederland is Zuidwestenwind, dan gaat zowel het geluid als de geur richting Burgum. Antw Fumo: Bij de vergunningaanvraag is een akoestisch onderzoek gevoegd. Daarin staat vermeld welke bronnen zijn aangevraagd en wat de effecten zullen zijn op de omgeving van Sonac.

Dit akoestisch rapport is beoordeeld door de FUMO en akkoord bevonden. Bij vergunningverlening (en toetsing van de vergunningaanvraag) wordt de huidige juridische situatie vergeleken met de

aangevraagde situatie. Voor wat betreft geluid neemt de belasting op de beoordelingspunten in de vergunning bij woningen niet toe. 4.7 Bodem De nieuwe bedrijfsactiviteiten van de Groen Gasinstallatie zijn getoetst aan de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming 2012 (NRB). Daarbij is beoordeeld of de bij een activiteit te gebruiken stoffen bodembedreigend zijn en met welke combinatie van voorzieningen en maatregelen een verwaarloosbaar bodemrisico wordt gerealiseerd. De handelingen en de opslag van grond en hulpstoffen en diverse activiteiten binnen de nieuwe Groen Gasinstallatie zijn beoordeeld als potentieel bodembedreigend. Deze bodembedreigende activiteiten zijn opgenomen in een bodemrisicoanalyse. Hieruit blijkt dat voor alle activiteiten zodanig voorzieningen en maatregelen zijn getroffen dat er sprake is van een verwaarloosbaar bodemrisico. Op basis van welke zaken wordt het beoordeeld als potentieel bodembedreigend? Welke voorzieningen en voorzorgsmaatregelen zijn getroffen om dit risico te verwaarlozen? Antw Fumo: In de vergunningaanvraag is een bodemrisicoanalyse gevoegd (bijlage M8). Daarin zijn de verschillende bodembedreigende activiteiten beschreven samen met de maatregelen om de bodem te beschermen. Alle activiteiten geven een verwaarloosbaar risico voor de bodem.

Dit verwaarloosbare risico wordt in de vergunning (en overige regelgeving die van toepassing is op de activiteiten) geborgd.

4.8 Verkeer en vervoer De aanvoer van grond- en hulpstoffen en de daarbij behorende transportbewegingen kunnen gedurende 24 uur per dag en zeven dagen per week plaatsvinden. De vervoersbewegingen ten behoeve van de Groen Gasinstallatie passen binnen de vergunde totale vervoersbewegingen. De vergunde vervoersbewegingen zullen qua aantallen niet wijzigen, die zijn namelijk al gebaseerd op de huidige vergunde maximale totale verwerkingscapaciteit van de totale inrichting van Sonac Burgum en deze zal niet veranderen. Hoe zien de vervoersbewegingen er nu uit t.o.v. het vergunde maximum? Antw Fumo: Ten opzichte van de vergunde vervoersbewegingen is er geen toename.

Uit de gegeven presentatie 'VVGB groen gasinstallatie Sonac'tijdens het Iepen Poadium van 14 sept. sp j.l. is gezegd dat de verkeersbewegingen zullen afnemen. Is dit correct? Antw Fumo: De verkeersbewegingen zullen niet toenemen. Hoe zien de nieuwe vervoersbewegingen er in de toekomst uit? Ook gezien het feit dat er straks 'restproducten'uit de groen gasinstallatie komen die door derden afgenomen zullen worden. Antw Fumo: De vervoersbewegingen zijn vergelijkbaar met de vergunde situatie.

4.9 Aanzicht Groen Gasinstallatie — landschappelijke inpassing Het voornaamste omgevingsaspect van de nieuwe Groen Gasinstallatie is het aanzicht vanaf de bebouwde kom van Burgum. Het gaat hier ook om zicht vanaf de toegangsweg richting Burgum en Sumar. De Groen Gasinstallatie wordt in de noordoosthoek van het Sonac terrein gerealiseerd. Om dit mogelijk te maken zal een gedeelte van de aanwezige bomen en struiken worden verwijderd. Aan de noordzijde (kijkrichting vanuit Burgum) blijft een strook van ongeveer 35 meter breed met (hoge) bomen en struiken bestaan. Aan de westzijde wordt de strook met bomen en struiken een stuk smaller namelijk tussen de 5 en 10 meter breed (op eigen grond van Sonac Burgum). Naast deze strook grond met bomen bevindt zich aan de westzijde een perceel grond dat in eigendom is van de provincie Fryslán. Op dit perceel bevindt zich op de scheiding aan de oostzijde een bermsloot met daarna grasland met nog een paar bomen. Dit alles is onderdeel van de berm (talud) van de Van Harinxmaweg (links op de luchtfoto in Figuur 4-1) die verhoogd is aanbracht. De Van Harinxmaweg ligt ongeveer 5 meter hoger dan het Sonac Burgum terrein. Figuur 4-1. Binnen het kleurvlak (globaal) wordt de groengasinstallatie gerealiseerd Het zicht vanuit het noorden wordt verzacht door een ruime hoeveelheid hoog, opgaand groen.

Aan de westzijde zal de overgebleven strook met bomen en struiken worden "verdicht" met extra aanplant van bomen en struiken om ook de nieuwe installaties meer aan het zicht te onttrekken. Er wordt dus een groot deel van de groenstrook aan de westelijke kant gekapt. Hierdoor wordt niet alleen de groengas installatie zichtbaar, maar ook de rest van de fabriek. Sonac geeft aan dit te willen 'verzachten'om extra opgaand groen te willen plaatsen. Het duurt een significante periode voordat bomen een 'bedekkende'hoogte hebben. Het aangezicht voor de mensen die via de rotonde bij de brug Burgum binnenkomen verandert dus wel degelijk. Wanneer men van Burgum/Sumar vanaf Rondweg Garyp of Centrale As binnen komt rijden, ziet men als eerste drie installaties van elk minimaal 25m breed en 24m hoog. Welke consequenties heeft dit voor het dorp? Denk aan toerisme, recreatie en daarmee de economie van het dorp. Antw gemeente: De groenstrook is ter verzachting van het zicht. Er wordt deels gekapt maar er worden ook nieuwe bomen geplant. De landschappelijke inpassing wordt als voorwaarde opgenomen en moet in stand blijven. Hiermee gaat de groenstrook niet verloren. Daarbij gaat het hier om een bestaand bedrijventerrein met al diverse hoge bouwwerken. De installatie is passend binnen het bestaande bedrijventerrein en zal dan ook geen consequenties hebben.

Daarnaast gaat er een significante periode overheen voordat aangeplante bomen op hoogte zijn. Antw gemeente: Voor de aanleg blijft nog steeds een ruime groenstrook staan. Hierdoor wordt het aanzicht al verzacht. Met de groei van de nieuwe bomen zal de installatie op den duur steeds meer aan het zicht onttrokken worden. 5 Conclusie Gebleken is dat de realisatie van de Groen Gasinstallatie niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De primaire beoordeling van de milieuaspecten ligt bij de provincie Fryslán. Deze milieuaspecten worden geborgd in het milieudeel van de nieuwe WABO-vergunning. Het voornaamste omgevingsaspect van de nieuwe Groen Gasinstallatie is het aanzicht vanaf de

bebouwde kom van Burgum. Om het aanzicht vanuit de bebouwde kom van Burgum zo klein mogelijk te houden is gekozen voor een noord-zuid situering van de voornaamste bouwvolumes (de voorvergister en de twee hoofdvergisters). In het kader van een goede landschappelijke inpassing wordt de westelijke groenstrook, die wordt versmald, "verdicht" door de aanplant van extra bomen en struiken. Wat wordt er verstaan onder een 'goede'ruimtelijke ordening? Is er nagedacht over andere situeringen dan de Noord-zuid lijn? Is er nagedacht over het zicht vanaf het kanaal en de Centrale As? Antw gemeente: Een goede ruimtelijke ordening houdt in dat een plan aan alle ruimtelijk relevante aspecten wordt getoetst en hier ook aan voldoet. Voor wat betreft het zicht verwijzen wij naar de antwoorden onder de paragraaf welstand en stedenbouw en de paragraaf aanzicht. Er wordt gesproken over 'verdicht'. Je kunt drie objecten van 25m breed en 24m hoog niet laten verdwijnen achter een verdichte groenstrook. Met het deels verwijderen van de groenstrook gaat ook de fabriek zelf meer zichtbaar worden.

Daarnaast de vraag welk effect de groenstrook heeft op een dempende werking op de geur- en geluidsemissie? Wordt dit straks anders als de groenstrook is verdwenen? Antw gemeente: Ook hiervoor verwijzen wij weer naar de antwoorden onder de paragrafen welstand en stedenbouw en aanzicht Uit Eindhovens dagblad van 26-10-2021: Dit heb ik zelf even toegevoegd, vondhet welinteressant Kadavers worden altijd opgehaald door Sonse destructor Rendac, maar blijft dat zo? Grote biovergister wil ook wel SON EN BREUGEL - Al sinds jaar en dag is Rendac het enige bedrijf in Nederland dat dode dieren ophaalt en verwerkt. Dat is geen garantie dat het ook zo blijft. Het monopolie van de Sonse destructor ligt onder de loep, zeker nu zich een potentiële concurrent heeft gemeld.

RAPPORT m.e.r.-aanmeldnotitie Sonac Burgum — Groen Gasinstallatie Klant: Sonac Burgum B.V. Referentie: BH7896-IB-RP-230217-1Status: 2/Definitief Datum: 30 maart 2023 Vragen en opmerkingen 1.1Aanleiding Sonac Burgum B.V. (hierna Sonac Burgum genoemd), onderdeel van Darling Ingredients International, vraagt dit jaar, 2023, een nieuwe Omgevingsvergunning aan vanwege de volgende voorgenomen veranderingen c.q. plannen: • De realisatie en gebruik van een nieuwe 10e productielijn, een zogenaamde Groen Gasinstallatie; • Het plaatsen en gebruik van een DeNOx installatie op de vergunde stoomketels; • De mogelijkheid om op de vergunde stoomketels 100% op vet te kunnen stoken. In de inleiding van het rapport van Olfasense (blz. 86) van de M.E.R. staat het volgende: Om de invloed van de mate van vetstook op de geurimmissie in beeld te brengen is door Olfasense de situatie doorgerekend waarin de ketels uitsluitend op vet gestookt worden. Dit is de 'worst case' [p situatie: in het geval er niet gedurende alle uren op vet zal worden gestookt zal de geurimmissie

tussen de situatie zoals beschreven in de vergunningaanvraag en de thans beschreven situatie in liggen. -> Stoken op vet brengt extra geuremissie mee. Deze plannen passen naadloos binnen de duurzame strategie van Darling Ingredients International. Hierbij worden de aanwezige organische reststromen uit de Food- en Feed industrie benut en verbetert de circulariteit. Hierbij wordt ook de reeds aanwezig infrastructuur van Sonac Burgum nog beter benut en gebruikt. De totale vergunde verwerkingscapaciteit (700.000 ton per jaar) zal door deze veranderingen niet wijzigen. In het kader van een veranderingsvergunningaanvraag in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is deze m.e.r.-aanmeldnotitie opgesteld. In relatie tot de voorgenomen verandering (c.q. het voorgenomen project) wordt vooraf beoordeeld of de milieueffecten van deze veranderingen (of projecteffecten) ten opzichte van de vigerende milieueffecten aanleiding zijn voor het doorlopen van een m.e.r.1Wat houdt dit concreet in? Antw Fumo: Op grond van het besluit mer moet (gezien de beoogde niet activiteiten) worden bepaald of het nodig is om een milieueffectrapport op te stellen. Dat komt omdat de beoogde activiteiten zijn opgenomen in categorie 18.1 van lijst D uit de bijlage van het besluit mer.

In dat kader heeft de provincie een mer beoordelingsbesluit genomen dat geen milieueffectrapport hoeft te worden opgesteld gezien de beperkte gevolgen voor het milieu en de omgeving van het project. §1.2 Bij de voorgenomen Groen Gasinstallatie van Sonac Burgurn wordt (anders dan in de notitie van de drie omgevingsdiensten) geen mest vergist en ook geen meststof geproduceerd. Door het vergisten van flotatie slibben van slachthuizen mag het digestaat uit de Groengasinstallatie sowieso niet als meststof worden afgezet. Het wordt door derden gebruikt als een biobrandstof. Hoe zit dit met vervoer en wie zijn die derden? Als er minder vervoersbewegingen op de planning staan door deze uitbreiding, hoe vindt dan het vervoer van het digestaat plaats. Wat zijn de economische gevolgen hiervan? In artikel 4.8 van de Ruimtelijke onderbouwing staat het volgende: De vergunde vervoersbewegingen zullen qua aantallen niet wijzigen, die zijn namelijk al gebaseerd op de huidige vergunde maximale totale verwerkingscapaciteit van de totale inrichting van Sonac Burgum en deze zal niet veranderen. -> Hoe kan men tijdens de presentatie in de raadsvergadering aangeven dat het aantal verkeersbewegingen juist afneemt? Antw Fumo: Vervoersbewegingen blijven gelijk.

§2.2.1Groen Gasinstallatie De voorgenomen 10e productielijn zal voornamelijk dierlijke bijproducten (Cat.2 en 3) verwerken tot groen gas, digestaat (biobrandstof) ammoniakwater (grondstof voor een meststof) en CO2 (voor technische toepassingen). De aanvoer van deze producten is al vergund en de totale productiecapaciteit zal door de Groen Gasinstallatie niet wijzigen. Voornamelijk dierlijk afval. Waaruit bestaat het overige deel? Wat gaat dit betekenen als er te weinig dierlijk slachtafval is? In de landelijke politiek wordt vaak gesproken over krimp van de veestapel. Antw Fumo: Wanneer de vergunning is verleend mag Sonac de afvalstoffen die in de vergunningaanvraag worden genoemd verwerken in de vergistingsinstallatie. Dat geldt voor het soort en de hoeveelheid afvalstoffen en de wijze waarop deze worden verwerkt. In bijlage M10 zijn deze afvalstoffen beschreven. Wanneer Sonac andere of meer afvalstoffen wil verwerken is daar een

nieuwe vergunning voor nodig. Dat geldt ook voor het toepassen van een andere verwerkingsmethode. §2.2.2 Afvalstoffenwetgeving De activiteiten en handelingen van Sonac Burgum betreffen voornamelijk het verwerken van dierlijke bijproducten conform de daarvoor geldende Verordening Dierlijke Bijproducten. Met de voorgenomen Wabo-vergunningaanvraag voor een Groen Gasinstallatie zal dit gedeeltelijk veranderen. Omdat de activiteit vergisten gezien wordt als een afvalstoffen handeling wordt Sonac Burgum een afvalstoffeninrichting. Daarnaast zal Sonac Burgum in de voorgenomen bedrijfssituatie op geringe schaal een aantal afvalstoffen als aanvulling op de dierlijke bijproducten gaan gebruiken in de Groen Gasinstallatie. Deze afvalstoffen (uiteindelijk allemaal afkomstig vanuit handelingen met dierlijke bijproducten) worden bijgemengd in het vergistingsproces. Kan het worden van een afvalstoffen inrichting gevolgen hebben voor de toekomst wanneer de veestapel gekrompen is en er minder (waarin er minder) dierlijk afval zal zijn? Kunnen ze dan alles maar gaan vergisten? Mag / kan er dan ook ander afval worden verwerkt? Antw Fumo: In bijlage M10 van de vergunningaanvraag zijn de te verwerken afvalstoffen beschreven. Wanneer Sonac andere of meer afvalstoffen wil verwerken is daar een nieuwe vergunning voor nodig.

Wat wordt er verstaan onder geringe schaal? Op welke termijn en in welke hoeveelheden wordt er dan gesproken? Wat zijn een aantal (hoeveelheid) en over welke (soorten) aantallen zijn dat dan precies? Antw Fumo: De capaciteit zal worden omschreven in de vergunningaanvraag. Deze hoeveelheid zal worden geborgd in de vergunning. Welk effect heeft dit bijmengen op eventuele cijfers die nu als uitgangspunt zijn genomen in deze aanvragen? Antw Fumo: Alle stromen die worden verwerkt zijn beschouwd en zullen worden meegenomen bij vergunningverlening. §2.4 Indeling terrein Groen Gasinstallatie De nieuwe Groen Gasinstallatie is geprojecteerd in de noordwesthoek van het terrein van Sonac Burgum. Het nieuwe Groen Gas gebouw (200-BD-780) heeft een oppervlakte van 860 m2 . Het verhard en bebouwd terrein van Sonac Burgum wordt in totaal met ongeveer 6000 m2 vergroot. In Bijlage 1.2 is een detailtekening opgenomen met het nieuwe gebouw en de andere installatiedelen van de Groen Gasinstallatie. De nieuwe Groen Gasinstallatie bestaat uit de volgende onderdelen: ■ Een losplaats (bulk) voor de vrachtwagens met grondstoffen; Hoe gaan deze grondstoffen als bulk gelost worden? Antw Fumo: Vanuit een tankwagen wordt het in een opslagreservoir gepompt. ■ Een aantal opslagtanks (bouwhoogte tussen de 10 en 16 meter) voor de te verwerken producten; Hoeveel is een aantal?

Antw Fumo: Zie aanvraag Past dit qua hoogte wel in de bouwbestemming? Antw Fumo: Nee, daarom is aanpassing van het bestemmingsplan aangevraagd. ■ Gebouw 200-BD-780 (bouwhoogte 10 meter) waarin diverse ondersteunende processen (pompen, zuivering) plaatsvinden; ■ De twee hoofdvergisters en de navergister (bouwhoogte ieder 24 meter); Dit past niet in de bouwbestemming. Gezamenlijke objecten geven een totale breedte van min. 75 meter en een hoogte van 24m. Antw Fumo: Nee, daarom is aanpassing van het bestemmingsplan aangevraagd. • De biogasbuffer (bouwhoogte 9 meter); • Een fakkelinstallatie (bouwhoogte 14 meter); Aan de fakkelinstallatie wordt niet veel aandacht besteed in de notitie. Als deze moet worden ingezet, hoeveel overlast geeft dit dan in de zin van geluid en stank? Antw Fumo: Alle relevante bronnen zijn meegenomen in het akoestisch rapport en het geuronderzoek. Hieruit blijkt dat er ten opzichte van de vergunde situatie geen verslechtering zal zijn. ■ Meerdere opslagtanks voor hulpstoffen; zuren en logen (bouwhoogte tussen de 8 en 15 meter); Hoeveel zijn meerdere? Antw Fumo: Dat staat in de vergunningsaanvraag.

■ Een losplaats voor de vrachtwagens met hulpstoffen; zuren en logen; ■ De banddrooginstallatie voor het drogen van digestaat; Hoe ziet deze banddrooginstallatie eruit, op welke manier wordt deze installatie gestookt? Welk effect heeft dit proces op geuruitstoot? Antw Fumo: Dat staat in de vergunningsaanvraag. ■ Een 4-traps gaswasinstallatie voor het verminderen van luchtemissies uit banddroger (bouwhoogte 6 meter); Dit geeft aan dat de banddrooginstallatie op gas gestookt gaat worden. Hoeveel minder luchtemissie t.o.v welk uitgangspunt? Is dit binnen bepaalde marges? Antw Fumo: De aangevraagde activiteit is binnen de marges en vergunbaar. ■ Voorverzuring (bouwhoogte 16 meter); ■ Buffertank afvalwater (bouwhoogte 9 meter); ■ Een ammoniak stripper tbv voorbehandeling afvalwater vanuit vergister (bouwhoogte 15 m) ■ Opslagtanks voor eindproduct CO2 (bouwhoogte 15 meter); (voor technische toepassing) Hoe moeten we dit zien? Opslag van C02, wat gebeurt hiermee? Hoelang wordt dit opgeslagen en met welk doel? Antw Fumo: CO2 wordt opgeslagen in een daarvoor geschikt reservoir en kan worden verkocht als technisch gas.

Technische toepassingen voor wie, is hier vervoer voor nodig. Hoe moeten we dit zien? Antw Fumo: Bijvoorbeeld ten behoeve van lassen van metalen. Afvoer past binnen de huidige (vergunde) verkeersbewegingen ■ Opslagtank voor eindproduct ammoniakwater (bouwhoogte 15 meter); ■ Silo voor eindproduct digestaat (bouwhoogte 12 meter); Hoe is de afvoer van deze eindproducten geregeld? Welk effect heeft dit op de vervoersbewegingen? Antw Fumo: Afvoer past binnen de huidige (vergunde) verkeersbewegingen. ■ Diverse ondersteunende installaties (o.a. pompen, koeltoren, DAF-unit en diverse bovengrondse leidingen). Tevens zal het terrein in de noordwesthoek gedeeltelijk worden verhard en wordt er een nieuwe rijroute gerealiseerd voor de toe- en afvoer van grond-, hulpstoffen en producten voor de Groen Gasinstallatie. Wat wordt de nieuwe rijroute? Welk effect heeft dit op de omgeving? Antw Fumo: Rijroutes staan in het geluidsrapport. Dit heeft geen effecten op de omgeving. §2.5Voorgenomen / nieuwe activiteiten 4e alinea De nieuwe Groen Gasinstallatie zal groen gas, digestaat (biobrandstof), ammoniakwater (grondstof voor een meststof) en CO2 (voor technische toepassing) produceren. Het digestaat zal door derden als een biologische brandstof worden gebruikt. Het groen gas wordt direct geleverd aan het landelijke gasnetwerk.

De nieuwe 10e productielijn kan in principe ongeveer 12.000 huishoudens jaarlijks voorzien van gas. Welk effect heeft de aanvoer van grondstoffen en de afvoer van eindproducten op de vervoersbewegingen t.o.v. de huidige situatie? Antw Fumo: Afvoer past binnen de huidige (vergunde) verkeersbewegingen Is de genoemde 12.000 huishoudens de daadwerkelijke opbrengst die teruggeleverd gaat worden of gaat hier het eigen gebruik van Sonac nog vanaf waardoor de teruglevering lager ligt? Antw Sonac: Al het opgewekte Groen Gas wordt geleverd aan het gasnet. Wat is de reden waarom er gekozen wordt om op vet te gaan stoken, zijn er geen andere alternatieven? Antw Sonac: Op dit moment zijn er geen andere alternatieven. Deze plannen passen naadloos binnen de duurzame strategie van Darling Ingredients International. Hierbij worden de aanwezige reststromen uit de Food- en Feed industrie benut en verbetert de circulariteit. Hierbij wordt tevens de reeds aanwezige infrastructuur van Sonac Burgum benut. Het betreft een 10'productielijn, een verdienmodel dus. Hoe zien we hier een verduurzaming? Welk effect heeft deze aanpassing op de CO2 uitstoot van Sonac zelf? Welke infrastructuur wordt hier bedoeld, er worden namelijk aanpassingen gedaan aan de infrastructuur.

Antw Sonac: Sonac gaat Groen Gas produceren uit restproducten die lokaal worden gecollecteerd en grondstofstromen welke reeds aanwezig zijn op de eigen locatie (deze worden nu nog afgevoerd en elders verwerkt). Door de grondstoffen lokaal te verwerken tot Groen Gas draagt dit initiatief bij aan een duurzamere wereld en de gestelde duurzaamheidsdoelen. In het plan is opgenomen dat de CO2 afkomstig uit de Groen Gasinstallatie zal worden opgevangen. Benutten bestaande infrastructuur: Banddroger zal worden aangedreven door restwarmte uit bestaande BVH fabriek. Afvalwater zal worden behandeld in bestaande AWZI. Laatste alinea Tevens wordt de mogelijkheid meegenomen om de vergunde stoomketels volledig (100%) op vet te kunnen stoken. Dit is nu nog gelimiteerd door de geur- en luchtemissies in de vigerende revisievergunning (Wabo). Ook dit draagt bij aan de duurzame en circulaire ambities van Darling Ingredients International en het gebruik van hernieuwbare energie. Op welke basis is dit nu nog gelimiteerd in de revisievergunning? Welke consequenties heeft het wel vergunnen van deze activiteit? Als er op vet gestookt gaat worden, dan gaat er toch meer geuroverlast ontstaan? Antw Fumo: Nee er zal geen meer geuroverlast ontstaan.

Er komt dus nog een WABO om dit ook binnen de vergunning te laten vallen?? Antw Fumo: Ja de vergunning zal borgen dat de huidige vergunde geurbelasting gelijk blijft. Men vraagt dus ook vergunning voor het volledig stoken op vet, wat zorgt voor een flinke toename van geuremissie! Antw Fumo: De toename van geur uit de stoomketels is relatief klein ten opzichte van het effect hiervan. De temperatuur is hoog en de uittreedhoogte is ook hoog. Dit zorgt voor een goede verspreiding van de emissie in de omgeving. §2.5.2 Groengas Behandeling Verwachte samenstelling van het ruwe biogas: ■ CH4: 65 tot 70% (afhankelijk van voeding); ■ CO2: 30 tot 35%; • H2O: gas 100% verzadigd bij 38°C; • H2S: 0-200ppm afhankelijk van de voeding; Waterstofsulfide - Deze stof irriteert slijmvliezen van het lichaam/luchtwegen. Na blootstelling: hoofdpijn, misselijkheid, stuiptrekkingen en oog-en huidirritatie. Letsel aan het CZS kan na blootstelling onmiddellijk en ernstig zijn Antw Fumo: De concentraties op leefniveau zijn zo laag dat zich geen negatieve effecten zullen voordoen. ■ NH3: 0-20 ppm concentratie; Ammoniak - schadelijk voor de gezondheid Antw Fumo: De concentraties op leefniveau zijn zo laag dat zich geen negatieve effecten zullen voordoen.

Dit biogas wordt gezuiverd en voorzien van een geurstof (THT) om te voldoen aan de kwaliteitsvereisten voor injectie in het lokale 8bar gasnet van de netbeheerder. §2.5.3 Beschrijving van de ondersteunende processen & utilities Laatste alinea Voor zuivering van het afvalwater beschikt Sonac Burgum over een eigen biologische afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI). Deze installatie heeft een hoog zuiveringsrendement en loost vervolgens het gezuiverde afvalwater op het oppervlaktewater, zijnde het naastgelegen Prinses Margrietkanaal. Wat zijn de gevolgen van de nieuwe situatie voor het water en het leven in het water van het Pr. Margrietkanaal en de Burgumer Mar? Heeft dit bijvoorbeeld verhoging van temperatuur tot gevolg? Antw Fumo: De vergunningaanvraag is voor advies voorgelegd aan het Wetterskip Fryslân. De aangevraagde activiteit past binnen de lozingsnormen van de huidige vergunning. Er is voor de lozingen geen aangepaste vergunning nodig. §2.5.4 Stoomketels (100% vetstook) met nieuwe DeNOx installatie In het ketelhuis (202-BD-691) staan 4 ketels voor de productie van stoom dat op diverse locaties wordt gebruikt in de productieprocessen. In Bijlage 5 (Luchtonderzoek) zijn de technische en gebruiksgegevens van de stoomketels in het ketelhuis opgenomen. Voor de vergunde ketels wordt de mogelijkheid aangevraagd om de ketels 100% op vet te stoken.

Feit: Hier komt meer geur bij vrij! Tevens worden de vergunde ketels in de voorgenomen bedrijfssituatie voorzien van een DeNox installatie. Dit is nodig om o.a. de extra ammoniakemissie, die afkomstig is uit de banddroger van de Groen Gasinstallatie en de 100% vetstook, intern te salderen binnen de vergunde ruimte van de Wnb-vergunning (zie ook Bijlage 5) Antw Fumo: De vergunning zal borgen dat de huidige vergunde geurbelasting gelijk blijft. Zie artikel 2.4 van het onderzoek van Olfasens naar geuremissie. Het effect van de DeNOx installatie kan niet als betrouwbaar worden geacht. In de DeNOx installatie wordt het in de Groen Gasinstallatie geproduceerde ammoniakwater gebruikt. §2.6.2 Afwijken bestemmingsplan In verband met het afwijken van de maximale bouwhoogte (10,0 meter) voor 'bouwwerken geen gebouw zijnde'zijn in 2019 en 2020 een meerdere installaties tijdelijk vergund (Omgevingsvergunning bouwdeel, milieudeel en afwijken bestemmingsplan). De gemeente Tytsjerksteradiel heeft in deze procedures schriftelijk aangegeven dat het bestemmingsplan op termijn zal worden geactualiseerd (waarschijnlijk na inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet) en dat de maximale bouwhoogte wordt aangepast in het nieuwe bestemmingsplan/omgevingsplan. Wat houdt 'actualiseren'in deze in? Antw gemeente: Actualiseren houdt in dat het bestemmingsplan wordt ‘vernieuwd’.

Het bestemmingsplan ‘Burgum Sumar bedrijventerrein kanaalzone 2008’ is in 2009 vastgesteld. Na de

vaststelling zijn er diverse vergunningen en of wijzigingen verleend. Met een actualisatie van het bestemmingsplan worden deze meegenomen en wordt het plan weer up to date. Per 1 januari 2024 treedt de omgevingswet in. Dan zijn er geen bestemmingsplannen meer maar omgevingsplannen. Voor het plangebied zal t.z.t. een nieuw omgevingsplan worden opgesteld. Wat is de reden dat het bestemmingsplan geactualiseerd dient te worden? Antw gemeente: De reden is een weer een up to date bestemmingsplan te krijgen. Wat gaat de maximale bouwhoogte worden? En met welke reden deze hoogte? Antw gemeente: Dit is nog niet bekend. Het ging hierbij om de volgende installaties en bouwhoogten: ■ RTO-installatie (bouwhoogte scrubber 13 meter), nu nog tijdelijk vergund tot 29 oktober 2029; ■ 8 Vettanks bij ingang Zuid (bouwhoogte 18,5 meter), nu nog tijdelijk vergund tot 29 oktober 2029; ■ Opslagtank Cat. 2 lijn (bouwhoogte 19,5 meter), nu nog tijdelijk vergund tot 29 oktober 2029. Kan er ook een uitzondering gemaakt worden voor bestaande bouwwerken? Zonder dat de nieuw aangevraagde 'groen gasinstallatie'daar automatisch onder gaat vallen? Antw gemeente: Bestaande vergunde bouwwerken worden meegenomen in het nieuwe bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is nu nog niet geactualiseerd.

Het verzoek is nu dan ook om de installaties van de Groen Gasinstallatie die ook niet voldoen aan de genoemde maximale bouwhoogte op dezelfde wijze te vergunnen (tijdelijk). Dit kan mogelijk samen met de afwijking van het bestemmingsplanvlak zoals reeds in het hiervoor genoemde principeverzoek, gericht aan de gemeente Tytsjerksteradiel. Wat wordt verstaan onder tijdelijk? Wat is de reden om dit tijdelijk te willen vergunnen? Antw gemeente: Bij een tijdelijke vergunning wordt een bouwwerk of het gebruik gedurende een tijdelijke periode toegestaan. Hiervoor kan een initiatiefnemer verschillende redenen hebben. Hierdoor heeft het bevoegd gezag, de gemeente Tytsjerksteradiel, voldoende tijd om de gewenste actualisatie van het vigerende bestemmingsplan/omgevingsplan door te voeren. Na deze actualisatie kan door Sonac Burgum een aanvraag worden ingediend voor het permanent vergunnen van de alle genoemde installatie Wat is de reden om eerst tijdelijk te willen vergunnen en daarna permanent aan te vragen? Wat is de waarde van een tijdelijke vergunning? Of wordt de installatie weer afgebroken als er geen permanente vergunning wordt afgegeven? Antw gemeente: De proceduretijd voor een tijdelijke vergunning is over het algemeen korter dan een permanente aanvraag. Dit kan een reden voor de initiatiefnemer zijn om een tijdelijke vergunning aan te vragen.

Hierna kan een permanente aanvraag worden gedaan. Indien er geen permanente vergunning wordt afgegeven, zal het bouwwerk in beginsel weer verwijderd moeten worden. §3.1Geluid Door de ligging van Sonac op grote afstand ten opzichte van woonbebouwing en geluidsgevoelige functies, de beperkte geluidstoename bij deze woningen vanwege het plan en de milieubescherming

die het kader van het geluidgezoneerde industrieterrein biedt zijn er geen belangrijke nadelige planeffecten voor het milieuaspect geluid Op basis van welke cijfers ligt Sonac op grote afstand van de woonbebouwing? In hoofdstuk 3.11 wordt het dichtstbijzijnde huis genoemd op 170 meter. Het is een industrieel bedrijf, gelegen tussen twee dorpskernen. Waarvan de omvang van de installaties en het bebouwde terrein gaat toenemen. Daarnaast wordt de groenstrook die nu als natuurlijk filter dient opgeofferd om plek te maken voor de installatie. Antw Fumo: Bij de vergunningaanvraag is een akoestisch onderzoek gevoegd. Daarin staat vermeld welke bronnen zijn aangevraagd en wat de effecten zullen zijn op de omgeving van Sonac. Dit akoestisch rapport is beoordeeld door de FUMO en akkoord bevonden. Bij vergunningverlening (en toetsing van de vergunningaanvraag) wordt de huidige juridische situatie vergeleken met de aangevraagde situatie. Voor wat betreft geluid neemt de belasting op de beoordelingspunten in de vergunning bij woningen niet toe. §3.5 Energie Tabel 3.5 - Overzicht energieverbruik (2021) en een prognose voor de aangevraagde capaciteit Prognose inca. Groen Energiedrager Verbruik 2021 Gasinstallatie Aardgas

20.986.925 m3

22.000.000 m3

Elektriciteit

37.842 MWh

43.000 MWh

Levering Groen Gas

- + 14.000.000

In de tabel is zichtbaar dat er meer aardgas en elektriciteit gebruikt zal gaan worden met de nieuwe installatie. Waar is dan de daadwerkelijke verduurzaming? Antw Fumo: De bovenstaande cijfers gelden voor de gehele productielocatie van Sonac. Daarin is aanpassing van andere productielijnen eveneens voorzien dus niet uitsluitend de impact van de Groen Gasinstallatie. Wordt de 14.000.000M3 opgewerkte hoeveel groengas daadwerkelijk teruggeleverd aan het net, of wordt deze toegevoegd aan het proces binnen Sonac waardoor de afname (en daarmee kosten) van aardgas 'nog maar'8.000.000M3 bedraagt? Antw Sonac: Al het opgewekte Groen Gas wordt geleverd aan het gasnet. 4.0 Conclusie Het voorgenomen project is niet van een dusdanige aard en omvang, en leidt ook niet tot een dusdanige verontreiniging en/of hinder, dat sprake is van bijzondere kenmerken die leiden tot een onacceptabele situatie. De kenmerken van de voorgenomen activiteiten wijken niet af van de kenmerken van de activiteiten die nu reeds vergund zijn en uitgevoerd worden. Daarmee passen de activiteiten binnen de vergunde bedrijfsvoering. De activiteiten vinden plaats binnen de inrichting op het bedrijventerrein Burgum Sumar. Het gaat hier deels ook om tijdelijk verleende vergunningen. Daarnaast verandert de activiteit van

Sonac weldegelijk naar een Afvalstoffeninrichting. Wil men dit toestaan op een industrieterrein gelegen tussen twee woonkernen? Antw Fumo: De activiteit (het gebruik) past binnen het huidige bestemmingsplan. De kenmerken van het potentiële effect In deze notitie is ingegaan op de potentiële effecten. Voor de meest relevante aspecten (geluid, lucht en geur) blijkt dat de voorgenomen veranderingen geen andere of aanmerkelijk grotere effecten heeft dan de reeds vergunde effecten. De voorgenomen veranderingen hebben ook geen andere of grotere onomkeerbare nadelige effecten op de omgeving en de natuur. De plaatsing van drie torens met elk een hoogte van 25 meter en een doorsnede van 25 meter zullen zeker een nadelig effect hebben op de omgeving en de natuur. Helemaal als hiervoor ook de huidige groenstrook voor moet wijken. Onderzoek Olfasense naar geuremissie We zien in dit stuk van het rapport veel aannames 2.4 Veranderingen in het ketelhuis Om de invloed van de mate van vetstook op de geurimmissie in beeld te brengen is door Olfasense de situatie doorgerekend waarin de ketels uitsluitend op vet gestookt worden, namelijk gedurende 6.257 uur/jaar. In die situatie zullen de ketels, die op vet worden gestookt worden voorzien van een DeNOx-installatie.

Doordat een DeNOx-installatie de concentratie van de geurrelevante component NO2 verlaagt, zal daarmee ook de geuremissieconcentratie in zekere mate worden verlaagd. Dit effect kan echter verder niet betrouwbaar worden gekwantificeerd. Daarom zal in dit geurrapport verder geen rekening worden gehouden aan het geurreducerend effect van een DeNOx-installatie. Wat wordt bedoeld met een verlaging van zekere mate? Daarnaast zegt men: het effect kan NIET BETROUWBAAR worden gekwantificeerd en houdt men geen rekening met het geurreducerende effect van de DeNOx installatie in dit rapport. Ck De geuremissie van de gemetselde schoorsteen zal in de aangevraagde situatie met 70 .106 ouE/h toenemen tot 315 .106 ouE/h. Dit is een geuremissie toename van een factor 4,5 hoger! Dit is niet zoals eerder aangegeven een neutraal effect. Dit is de 'worst case' situatie: in het geval er niet gedurende alle uren op vet zal worden gestookt zal de geurimmissie tussen de situatie zoals beschreven in de vergunningaanvraag en de thans beschreven situatie in liggen De aanvraag is toch om op 100% vet te gaan stoken? Dus is het 'worst case'scenario het uitgangspunt, waardoor er een geuremissie toename van 450% (II) ontstaat.