09 - Bijlage 1 - Conceptjaarstukken 2025 werkmaatschappij 8KTD
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................... 2 1 JAARVERSLAG EN REKENING IN VOGELVLUCHT.................................................................... 4 1.1 Inleiding ....................................................................................................................... 4 1.2 Leeswijzer .................................................................................................................... 5 1.3 2025 in vogelvlucht ..................................................................................................... 6 2 BESLUITVORMING ................................................................................................................ 9 3 JAARVERSLAG.................................................................................................................... 10 3.1 Ontwikkelingen .......................................................................................................... 10 3.2 Programma's .............................................................................................................. 14 0. Bestuur en ondersteuning......................................................................................... 14 1.
Veiligheid ................................................................................................................. 15 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................. 16 3. Economie .................................................................................................................. 16 4. Onderwijs ................................................................................................................. 17 5. Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................ 17 6. Sociaal domein ......................................................................................................... 18 7.Volksgezondheid en milieu........................................................................................ 19 8.Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................ 20 Overhead ...................................................................................................................... 20 3.3 Paragrafen.................................................................................................................. 21 A - Lokale heffingen .....................................................................................................
21 B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 21 C - Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 23 D - Financiering ........................................................................................................... 23 E - Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 27 Rechtmatigheidsverantwoording van het Bestuur ....................................................... 28 F - Verbonden partijen ................................................................................................. 34 G - Grondbeleid ........................................................................................................... 34 H - Wet open overheid.................................................................................................. 34 4 JAARREKENING .................................................................................................................. 36 4.1 Balans ........................................................................................................................ 36 Toelichting op de balans .............................................................................................. 38
2
Jaarstukken 2025 Waarderingsgrondslagen ............................................................................................ 38 Resultaatbepaling ...................................................................................................... 40 Activa ......................................................................................................................... 41 Passiva ....................................................................................................................... 46 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................ 49 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................................ 49 4.2 Baten en lasten........................................................................................................... 50 Overzicht baten en lasten ............................................................................................. 50 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................... 52 Overzicht taakvelden versus programma's .................................................................... 53 4.3 Verantwoording Wet Normering Topinkomens ...........................................................
55 4.4 Rechtmatigheidsverantwoording bestuur ................................................................... 57 Rechtmatigheidsverantwoording van het Bestuur ................................................... 57 5 OVERIGE GEGEVENS .......................................................................................................... 59 5.1 Controleverklaring accountant ................................................................................... 59
3
Jaarstukken 2025
1 JAARVERSLAG EN REKENING IN VOGELVLUCHT 1.1 Inleiding De Werkmaatschappij is een organisatie die de beide gemeenten bedient voor de ICT gerelateerde zaken en die werkt vanuit twee locaties: de gemeentehuizen in Buitenpost en in Burgum. We doen taken die horen bij de opdracht van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. We werken met geld van de gemeenten en willen daarom duidelijk zijn over hoe we dat geld gaan besteden. We geven vooral geld uit aan personeel en ICT. We maken geen eigen beleid. We leggen verantwoording af over de uitgaven gedurende het jaar en in de jaarrekening.
4
Jaarstukken 2025
1.2 Leeswijzer Vooraf De jaarstukken zijn belangrijk voor de gemeenten Achtkarspelen, Tytsjerksteradiel en de Werkmaatschappij. Ze geven aan wat de gemeenten hebben bereikt en hoeveel geld dat heeft gekost. Dit is eerder op basis van de begroting vertaald in een opdracht voor de Werkmaatschappij. De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. JAARVERSLAG In het jaarverslag staat centraal wat er is gedaan en hoeveel dat heeft gekost. JAARREKENING De jaarrekening gaat over de financiën. Hierin wordt verantwoord hoe het financieel is gegaan bij de Werkmaatschappij. In de leeswijzer staat wie welke rol heeft en hoe de jaarstukken zijn ingedeeld.
Wie doet wat bij de Werkmaatschappij? De Werkmaatschappij heeft een Bestuur De
gemeenteraden
van
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel
hebben
invloed
op
de
Werkmaatschappij. Het Bestuur moet hen informeren en verantwoording afleggen over wat er gebeurt binnen de Werkmaatschappij. De gemeenteraden krijgen vooraf de begroting en achteraf de jaarrekening toegestuurd. Zo kunnen zij hun mening geven over de begroting en indien nodig bezwaar maken bij Gedeputeerde Staten. De gemeenteraden hebben ook invloed op de bijdragen die zij leveren aan de Werkmaatschappij. Dit gebeurt op basis van de begrotingen van de gemeenten die in het najaar worden vastgesteld. Dit wordt indien van toepassing direct vertaald naar een gewijzigde begroting van de Werkmaatschappij. Op deze manier geven de gemeenteraden indirect toestemming voor de begroting van de Werkmaatschappij.
Opbouw van de jaarstukken In de jaarstukken staan de financiële gegevens van het afgelopen jaar. Dit is verdeeld in drie hoofdstukken: •
2025 in Vogelvlucht
•
Jaarverslag
•
Jaarrekening
In 2025 in Vogelvlucht vindt u een korte samenvatting van de financiële ontwikkelingen van het afgelopen jaar.
5
Jaarstukken 2025 Het Jaarverslag bestaat uit verschillende programma's en paragrafen die ook in de Begroting voorkomen. De programma's laten zien welke taken er zijn uitgevoerd en hoeveel dat heeft gekost. De paragrafen geven extra informatie over de programma's. In de Jaarrekening vindt u de balans en de inkomsten en uitgaven van het afgelopen jaar. Ook staan hier de verantwoordingen van het bestuur en de accountant.
1.3 2025 in vogelvlucht OM TE BEGINNEN In dit verslag vertellen we in het kort wat we hebben gedaan en wat dat heeft gekost. We weten dat we werken met geld van de gemeenschap en we willen daar duidelijk over zijn. Met dit jaarverslag willen we laten zien wat we precies hebben gedaan en hoe we het geld hebben gebruikt. PROGRAMMA'S EN TAAKVELDEN De Werkmaatschappij heeft inkomsten door de bijdrage van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Deze bijdrage staat in de begroting
en het jaarverslag
van de gemeentes onder verschillende programma's en taakvelden. Dit moet van de wet. De
begroting
en
het
jaarverslag
van
de
Werkmaatschappij zijn op dezelfde manier ingedeeld als die van Tytsjerksteradiel. Zo is het makkelijker om te begrijpen. Op de volgende pagina kunt u in één oogopslag zien: •
wat we dachten uit te geven
•
wat we echt hebben uitgegeven
We hebben de uitgaven verdeeld in drie categorieën: •
Wonen en werken
•
Samenleving
•
Bestuur en dienstverlening
De inkomsten zijn verdeeld in: •
Bijdragen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel
•
Overige inkomsten
6
Jaarstukken 2025
JAARREKENING 2025 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze jaarrekening in één oogopslag geeft u informatie over de inkomsten en uitgaven in 2025 van de Werkmaatschappij (bedragen x € 1.000).
Begroot
Begroot
Werkelijk
Verschil
vóór ontvl.
ná ontvl.
UITGAVEN
25.018
5.945
5.902
43
Bestuur en ondersteuning
25.018
5.945
5.902
43
INKOMSTEN
48.247
5.945
5.902
- 43
Bijdrage uit gemeenten
48.121
5.030
4.979
- 51
126
915
922
8
-
-
-
-
tableCell12
tableCell9
Overige inkomsten
tableCell9 TOTALEN
Hieronder vindt u een tabel met informatie over de verwachte en werkelijke financiële bijdragen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel in 2025. (bedragen x € 1.000)
begr. prim.
wijziging
begr. def.
rekening
verschil
Achtkarspelen
23.830
- 21.328
2.502
2.475
- 26
Tytsjerksteradiel
24.291
- 21.763
2.528
2.504
- 24
Totaal
48.121
- 43.091
5.030
4.979
- 51
Indeling naar kostensoort We verdelen de uitgaven en inkomsten in verschillende soorten kosten. De Werkmaatschappij voert opdrachten uit voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Dat betekent dat de meeste kosten gaan naar het personeel. Hieronder ziet u hoeveel geld er in verhouding naar andere kosten gaat.
7
Jaarstukken 2025 WAARUIT BESTAAT HET RESULTAAT? De werkelijke bijdrage aan de Werkmaatschappij wijkt af met € -51.000. De gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel hebben allebei bijgedragen aan de Werkmaatschappij. Dit bedrag is € 2.475.000
voor Achtkarspelen en € 2.504.000 voor Tytsjerksteradiel.
Op begrotingsbasis was dit na wijziging € 2.502.000 voor Achtkarspelen en €
2.528.000
voor Tytsjerksteradiel. De bijdrage aan de Werkmaatschappij is uiteindelijk € 51.000 lager dan we hadden verwacht. Dit komt doordat er zowel voordelige als nadelige ontwikkelingen waren. In paragraaf 3.1 lichten we de verschillende voordelige en nadelige ontwikkelingen toe.
BALANS De balans is een overzicht van alle bezittingen die een organisatie heeft en alle geld dat ze nog moet betalen op een bepaald moment. Dit overzicht laat zien hoe het financieel gaat met de organisatie. De balans bestaat uit twee delen. De twee kanten van de balans Op de linkerkant van de balans staan alle spullen, de bezittingen, die de organisatie heeft. Op de rechterkant staan alle dingen die ze nog moeten betalen, de schulden. Het verschil tussen deze twee dingen is het geld dat de organisatie zelf heeft, het eigen vermogen.
De balans is hetzelfde aan beide kanten De balans laat zien hoe de bezittingen van de organisatie (linkerkant) betaald worden (rechterkant). Het is belangrijk om te weten dat de twee kanten van de balans altijd hetzelfde zijn. Daarom heet het een balans.
Balans per 31 december 2025 (x € 1.000) BEZITTINGEN
2025
2024
SCHULDEN
2025
2024
Bezittingen
1.229
1.405
Eigen vermogen
1.739
2.569
Voorraden, geld en
2.016
10.859
Schulden
1.506
9.695
3.245
12.264
TOTAAL
3.245
12.264
vorderingen TOTAAL
8
Jaarstukken 2025
2 BESLUITVORMING Wij besluiten: •
De conceptjaarstukken 2025 vast te stellen;
•
De conceptjaarstukken 2025 aan de colleges van burgemeester en wethouders en de raden van de deelnemende gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel te verzenden. Zij kunnen binnen tien weken na toezending daarvan aan het Dagelijks Bestuur hun eventuele zienswijze schriftelijk doorgeven;
•
De conceptjaarstukken 2025 naar onze accountant te verzenden met het verzoek zo spoedig mogelijk het controlerapport uit te brengen.
Burgum, 24 maart 2026
Het Bestuur
9
Jaarstukken 2025
3 JAARVERSLAG 3.1 Ontwikkelingen Inleiding De bijdrage aan de Werkmaatschappij is uiteindelijk € 51.000 lager dan we hadden verwacht. Dit komt doordat er zowel voordelige als nadelige ontwikkelingen waren. Hieronder leggen we uit hoe deze verschillen zijn ontstaan. Dit is samengevat in de onderstaande tabel.
Omschrijving
Bedrag
V/N
Personeelslasten
€
423.000
V
Personeelskosten voormalig personeel
€
443.000
N
ICT kosten
€
10.000
V
Voorziening spaarverlof
€
13.000
N
Rente opbrengst schatkistbankieren
€
29.000
V
Lagere kosten externe advisering inkoop ca
€
60.000
V
Afrekening WKR 2024
€
6.000
N
Diverse overige verschillen
€
9.000
N
Totaal hogere bijdragen
€
51.000
V
Personeelskosten reguliere bezetting inclusief inleen De Werkmaatschappij heeft het afgelopen jaar minder geld uitgegeven aan salarissen en inhuur dan de verwachting op basis van de begroting. Dit heeft geleid tot een voordelig resultaat van € 423.000. Dit betreft zowel de salariskosten van vaste en tijdelijke medewerkers, de kosten van inhuur op formatie, de kosten van inleen van personeel bij ziekte, de verkoop/koop vakantiedagen en overige personeelskosten zoals vorming & opleiding, interne representatie en binding. De totale begroting voor de personeelskosten bedroeg € 2,6 miljoen. De oorzaak van dit voordeel is tweeledig. In het eerste halfjaar is nog veel tijd gestoken in de daadwerkelijke ontvlechting met behulp van inleen van personeel, waarvoor afzonderlijk budget beschikbaar was. Daarnaast waren er voor de Werkmaatschappij vanaf het begin van het jaar nog veel openstaande vacatures, waarvan een groot deel van de invulling pas gedurende het jaar heeft plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot het incidentele voordeel op de personeelskosten van € 423.000. We verwachten dat in de loop van 2026 de nog openstaande vacatures kunnen worden ingevuld bij voorkeur met eigen personeel. Er zijn vijf nieuwe medewerkers aangenomen en drie medewerkers vertrokken.
Ook zijn er gedurende 2025 tijdelijk werknemers ingehuurd op de nog niet ingevulde vacatures, omdat het nog niet lukte om in alle gevallen eigen personeel te werven. Dit zowel op het gebied van projectleiding, programmamanagement als systeem- en functioneel beheer.
10
Jaarstukken 2025 Het totale ziekteverzuim is in 2025 7,8%, echter in bijna alle gevallen is geen extra personeel ingehuurd
vanwege
de
nog
in
opbouw
zijnde
nieuwe
organisatie
naast
de
ontvlechtingswerkzaamheden, waarvoor extra capaciteit is ingehuurd ten laste van het budget ontvlechtingsproces. Personeelskosten voormalig personeel Op 1 januari 2025 is de oorspronkelijke Werkmaatschappij ontvlochten en verder gegaan in de nieuwe rechtspersoon Werkmaatschappij 8KTD ten behoeve van de ICT ondersteuning van beide gemeenten. De oude rechtspersoon heeft echter nog wel een aantal doorlopende verplichtingen in 2025 voor een aantal voormalig werknemers. Deze voormalige werknemers zijn in 2024 wegens ziekte en arbeidsongeschiktheid uit dienst bij de Werkmaatschappij gegaan. De Werkmaatschappij is echter wel “Eigen Risico Drager (ERD)” voor de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Eerder was er bij de ontvlechting vanuit gegaan, dat deze voormalige werknemers konden worden overgedragen aan respectievelijk Achtkarspelen dan wel Tytsjerksteradiel. Omdat het bij het UWV niet mogelijk is om de WGA van medewerkers waarvan de ziekte is ontstaan bij de Werkmaatschappij onder te brengen bij één van beide gemeenten, zijn we genoodzaakt om deze kosten te verantwoorden in de Werkmaatschappij, zolang deze entiteit bestaat. De kosten van voormalig personeel hebben overigens niet alleen betrekking op 2025, maar ook op de resterende duur van de verplichtingen voor deze oud medewerkers.
Voor deze financiële verplichtingen en de afwikkeling daarvan is ten laste van de jaarrekening 2025 een voorziening gevormd. In totaal ging het in 2025 om vijf voormalige werknemers, waarvan voor drie voormalige werknemers nog tussen de zes en acht jaar verplichtingen zijn. Het totale nadeel voor de jaarrekening 2025 bedraagt € 495.000. Daarnaast is er in 2025 een bedrag van € 52.000 ontvangen voor uit diensttredingen op basis van de Wet arbeid en zorg (WAZO) en compensatieregelingen transitievergoeding (CRTV). Per saldo een nadeel van € 443.000. ICT In 2025 is er net iets minder geld uitgegeven aan ICT dan gepland. Er was begroot dat er € 2.022.000 uitgegeven zou worden, maar het was uiteindelijk € 10.000 minder. Het betreft diverse kleine voor- en nadelen. Voorziening spaarverlof Vanaf 1 januari 2022 mogen medewerkers extra verlofuren sparen volgens de CAO. Deze uren kunnen ze later opnemen. Het verlof dat ze sparen, hoeft niet binnen twee jaar te worden opgenomen en daarom moet er volgens de BBV een voorziening worden gemaakt. Hier zijn in het BBV een paar regels voor: 1.
Voor het wettelijke verlofsaldo per 31 december wordt geen voorziening getroffen. Doordat dit verlof binnen twee jaar moet worden opgenomen, zal dit saldo niet bovenmatig zijn en geen spaarsaldo betreffen. Hier is sprake van een verplichting van gelijke omvang.
2.
Voor het spaarverlof zoals dit vanaf 2022 van toepassing is, moet een voorziening worden opgenomen omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo.
3.
Voor het bovenwettelijke verlof waarvan aangetoond kan worden dat dit een gelijke omvang kent en voor zover dat niet het karakter heeft van overmatige verlofsaldi of 11
Jaarstukken 2025 spaarsaldi mag geen voorziening te worden opgenomen. Voor het bovenwettelijke verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen. In 2024 was er een voorziening van € 1.437.000. Na het plaatsingsproces van het personeel naar de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is een groot deel van deze voorziening overgeheveld naar de beide gemeenten. In totaal ging dit om een bedrag van € 1.318.000. Voor de medewerkers die binnen de Werkmaatschappij bleven, was er nog een voorziening van € 119.000 nodig per ultimo 2024. Op basis van de situatie per 31 december 2025 is voor de Werkmaatschappij nog een voorziening nodig van € 132.000. Deze voorziening is bedoeld voor negen personen met in totaal 2.210 uren. Voor de jaarrekening van 2025 is er € 13.000 aan de voorziening toegevoegd. Budget ontvlechtingsproces Voor het ontvlechten van de Werkmaatschappij is in 2023 een plan gemaakt. Hiervoor is in totaal € 6.385.000 aan de Werkmaatschappij beschikbaar gesteld. In 2023 is er € 62.000 uitgegeven, in 2024 € 3.543.000 en in 2025 € 830.000 aan met name externe ondersteuning en ICT ontvlechtingskosten. Daarnaast is er bij de jaarrekening 2024 een bedrag van € 106.000 per gemeente (in totaal € 211.000) vrijgevallen. Per saldo is er voor 2026 en verder nog een bedrag beschikbaar van € 1.739.000.
Dit bedrag is nodig om de nog te maken kosten voor het bereiken van een stabiele eindsituatie voor de Werkmaatschappij te kunnen dekken. De doorlooptijd hiervan sluit idealiter aan bij de duur van de Werkmaatschappij. In 2025 is een start gemaakt met de (voorbereiding van de) scenariovorming, 2026 is een jaar van besluitvorming en in 2027 start de implementatie. Er is door de beide gemeenten in afstemming met de Werkmaatschappij (BVO-ICT) een onderzoeksopdracht vastgesteld. Hierin wordt gevraagd een aantal mogelijke scenario’s uit te werken op basis waarvan een advies kan worden gegeven over de toekomst van de Werkmaatschappij (BVO-ICT). Begin 2026 is gestart met het onderzoek. Begroting 2025
Rekening 2025
Restant 2026 e.v.
Projectkosten Projectleiding TG Externe ondersteuning projectorganisatie
-
8.000
-8.000
450.000
450.000
-
Medezeggenschap
-
-
-
Plaatsingscommissie
-
5.000
-5.000
Onvoorzien
-
-
-
450.000
463.000
-13.000
Aanpassingen en ontvlechting ICT c.a
2.119.000
367.000,00
1.752.000
Subtotaal
2.119.000
367.000,00
1.752.000
Totaal
2.569.000
830.000
1.739.000
Subtotaal Incidentele desintegratiekosten
12
Jaarstukken 2025 Rente opbrengst schatkistbankieren Er wordt sinds 2023 weer rente uitgekeerd op de verplicht gestalde gelden van de Werkmaatschappij bij het Rijk. Dit zogenaamde schatkistbankieren heeft voor de jaarrekening 2025 geleid tot een voordeel van € 29.000. PIOFACH-taken en kosten externe advisering inkoop ca. Op basis van het inrichtingsplan BVO-ICT zijn voor 2025 middelen beschikbaar gesteld voor de
PIOFACH-taken
(Personeel,
Informatie,
Organisatie,
Financiën,
Administratieve
organisatie/Automatisering, Communicatie en Huisvesting), die vanuit beide gemeenten worden verzorgd. Daarnaast is voor extern advies op gebied van inkoop en juridische ondersteuning ten behoeve van de BVO-ICT een extra budget beschikbaar gesteld van €60.000. De PIOFACH-taken zijn conform de begroting verrekend met beide gemeenten. In 2025 is geen extern advies op gebied van inkoop c.a. ingewonnen. Dit levert voor de jaarrekening 2025 een voordeel op van € 60.000. Afrekening WKR 2024 In 2025 heeft nog een afrekening van de WKR over 2024 plaatsgevonden. De kosten hiervan bedragen € 6.000 en vormen voor de jaarrekening 2025 een incidenteel nadeel.
13
Jaarstukken 2025
3.2 Programma's 0. Bestuur en ondersteuning Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 0.10
Mutaties reserves
0.2
Burgerzaken
0.5
Treasury
0.61
OZB woningen
0.62
OZB niet-woningen
0.64
Belastingen overig
0.8
Overige baten en lasten
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de telling.) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
2.908
-
-
-
4
-
-2
2
OZB woningen
453
-
-
-
OZB niet-woningen
406
-
-
-
Belastingen overig
88
-
-
-
Overige baten en lasten
272
319
259
60
4.131
319
257
61
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
2.908
-
-
-
4
-
-2
-2
OZB woningen
453
-
-
-
OZB niet-woningen
406
-
-
-
Belastingen overig
88
-
-
-
Overige baten en lasten
272
319
259
- 60
4.131
319
257
- 61
Lasten Burgerzaken Treasury
Totaal lasten Baten Burgerzaken Treasury
Totaal baten
14
Jaarstukken 2025 (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Mutaties reserves
-
-
-
-
Totaal lasten
-
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Mutaties reserves
-
915
830
- 85
Totaal baten
-
915
830
- 85
Saldo van lasten en baten
-
915
830
- 85
In de reserves gestort
Uit de reserves gehaald
1. Veiligheid Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 1.2
Openbare orde en veiligheid
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Openbare orde en veiligheid
1.057
-
-
-
Totaal lasten
1.057
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Openbare orde en veiligheid
1.057
-
-
-
Totaal baten
1.057
-
-
-
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
15
Jaarstukken 2025
2. Verkeer, vervoer en waterstaat Voor dit programma zijn geen taakvelden van toepassing.
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
-
-
-
-
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
-
-
-
Totaal baten
-
-
-
-
Saldo van lasten en baten
-
-
-
-
Lasten
Totaal lasten Baten
3. Economie Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 3.1
Economische ontwikkeling
3.4
Economische promotie
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Economische ontwikkeling
607
-
-
-
Economische promotie
76
-
-
-
Totaal lasten
683
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Economische ontwikkeling
607
-
-
-
Economische promotie
76
-
-
-
Totaal baten
683
-
-
-
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
16
Jaarstukken 2025
4. Onderwijs Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
566
-
-
-
Totaal lasten
566
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
566
-
-
-
Totaal baten
566
-
-
-
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
5. Sport, cultuur en recreatie Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 5.1
Sportbeleid en activering
5.3
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
5.7
Openb. groen en (openlucht)recreatie
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Sportbeleid en activering
311
-
-
-
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
255
-
-
-
Openb. groen en (openlucht)recreatie
338
-
-
-
Totaal lasten
904
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Sportbeleid en activering
311
-
-
-
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
255
-
-
-
Openb. groen en (openlucht)recreatie
338
-
-
-
Totaal baten
904
-
-
-
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
17
Jaarstukken 2025
6. Sociaal domein Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Wijkteams
6.3
Inkomensregelingen
6.5
Arbeidsparticipatie
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71A
Hulp bij het huishouden (WMO)
6.71B
Begeleiding (WMO)
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
932
-
-
-
Wijkteams
3.968
-
-
-
Inkomensregelingen
2.862
-
-
-
Arbeidsparticipatie
2.602
-
-
-
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.457
-
-
-
Hulp bij het huishouden (WMO)
874
-
-
-
Begeleiding (WMO)
583
-
-
-
13.279
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
932
-
-
-
Wijkteams
3.968
-
-
-
Inkomensregelingen
2.862
-
-
-
Arbeidsparticipatie
2.602
-
-
-
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.457
-
-
-
Hulp bij het huishouden (WMO)
874
-
-
-
Begeleiding (WMO)
583
-
-
-
13.279
-
-
-
-
-
-
-
Lasten Samenkracht en burgerparticipatie
Totaal lasten Baten Samenkracht en burgerparticipatie
Totaal baten Saldo van lasten en baten
18
Jaarstukken 2025
Volksgezondheid en milieu Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 7.1
Volksgezondheid
7.4
Milieubeheer
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
10
-
-
-
Milieubeheer
1.474
-
-
-
Totaal lasten
1.484
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
10
-
-
-
Milieubeheer
1.474
-
-
-
Totaal baten
1.484
-
-
-
-
-
-
-
Lasten Volksgezondheid
Baten Volksgezondheid
Saldo van lasten en baten
19
Jaarstukken 2025
Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 8.1
Ruimtelijke ordening
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
8.3
Wonen en bouwen
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
2.779
-
-
-
569
-
-
-
Wonen en bouwen
1.909
-
-
-
Totaal lasten
5.257
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
2.779
-
-
-
569
-
-
-
Wonen en bouwen
1.909
-
-
-
Totaal baten
5.257
-
-
-
-
-
-
-
Lasten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
Baten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
Saldo van lasten en baten
Overhead Binnen dit programma hoort, voor zover van toepassing, het volgende taakveld: 0.4
Overhead
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Overhead
20.887
5.626
5.645
- 19
Totaal lasten
20.887
5.626
5.645
- 19
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Overhead
20.887
4.711
4.815
104
Totaal baten
20.887
4.711
4.815
104
-
- 915
- 830
85
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
20
Jaarstukken 2025
3.3 Paragrafen A - Lokale heffingen Omdat de Werkmaatschappij een organisatie is die taken uitvoert voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel, worden er geen lokale belastingen geheven door de Werkmaatschappij vanwege de (juridische) aard van deze organisatie.
B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen laat zien hoe goed de Werkmaatschappij financieel gezien in staat is om onverwachte gebeurtenissen op te vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee delen: •
weerstandscapaciteit
•
risicobeheersing.
Met
weerstandscapaciteit
bedoelen
we
alle
manieren
en
middelen
waarop
de
Werkmaatschappij onverwachte kosten kan betalen. Dit is belangrijk omdat er altijd risico's zijn die niet voorzien kunnen worden maar wel invloed kunnen hebben op de financiële positie van de Werkmaatschappij. In deze tekst zullen we het hebben over de weerstandscapaciteit en de risico's die daarbij horen. We laten ook een aantal cijfers zien die iets vertellen over de financiële positie van de Werkmaatschappij.
Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves. •
Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog geen bestemming is vastgelegd, meestal de Algemene Reserve.
•
De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves.
Incidenteel betekent dat er geld beschikbaar is om eenmalige kosten te betalen. Dit geld komt uit de reserves. De reserves worden alleen gebruikt als er onverwachte kosten zijn.
21
Jaarstukken 2025 De Werkmaatschappij heeft geen Algemene Reserve omdat het geld aan het eind van het jaar wordt afgerekend met de gemeenten. Dit betekent dat er geen geld overblijft om in een reserve te stoppen. Als er toch onverwachte kosten zijn, moeten de gemeenten extra geld bijdragen. In de notitie "reserves en voorzieningen" staat dat de Werkmaatschappij reserves kan vormen als dat nodig is. Voor het jaar 2025 heeft de Werkmaatschappij geld gereserveerd (bestemmingsreserve) voor het ontvlechtingsproces. Ook zijn er nog enkele voorzieningen. Als er onverwachte kosten zijn, moeten de gemeenten extra geld bijdragen om deze kosten te kunnen betalen.
Structurele weerstandscapaciteit Er zijn twee soorten weerstandscapaciteit: structureel en incidenteel. Structureel betekent dat er altijd geld beschikbaar is om onverwachte kosten te betalen zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande taken. Voor de Werkmaatschappij is dit niet van toepassing omdat er geen geld overblijft aan het eind van het jaar. De gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel betalen allebei bij tot het maximale bedrag dat nodig is. Daarnaast heeft de Werkmaatschappij geen andere inkomsten die niet gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld de OZB. Als er structurele tegenvallers zijn in de begroting dan moeten de gemeenten extra geld bijdragen.
Risico's Niet ieder risico heeft direct gevolgen voor de weerstandscapaciteit. We spreken van een risico als het gaat om •
relatief grote bestaande of toekomstige verplichtingen
•
met een buitengewoon karakter
•
waarbij de omvang en de kans onmogelijk is in te schatten
•
en die niet kan worden afgedekt door een voorziening, verzekering of andere beheersmaatregel.
Risico’s waarvan de financiële tegenvaller lager dan € 100.000 wordt geschat beschouwen we als onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Daarboven worden ze in de paragraaf weerstandsvermogen meegenomen en beschreven. Gewone risico's, het overschrijden van de begroting, betekenen niet automatisch dat er een beroep wordt gedaan op de weerstandscapaciteit. Als in het begrotingsjaar materiële afwijkingen van de begroting voorkomen dan melden we dit in de begrotingswijzigingen. Dat geldt ook voor de niet in geld uit te drukken risico’s van bijvoorbeeld vertragingen in processen en het niet realiseren van beleidsdoelstellingen.
22
Jaarstukken 2025
Verzekering van risico's Soms kunnen er dingen misgaan in ons werk. Om te voorkomen dat we daar financieel voor opdraaien, hebben we verzekeringen afgesloten. We kijken daarbij naar hoe groot de kans is dat er iets misgaat en hoeveel geld dat we dan kwijt zijn. Ook letten we op hoeveel geld we moeten betalen voor de verzekering. We kijken regelmatig of ons beleid nog goed genoeg is en veranderen het als dat nodig is. Als er iets misgaat, betalen we een standaard bedrag zelf.
Risico's ten laste van de weerstandscapaciteit Voor de Werkmaatschappij kennen we geen risico's.
C - Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen
zijn
alle
spullen
waarvoor
investeringen
nodig
zijn.
Binnen
de
Werkmaatschappij hebben we alleen kapitaalgoederen voor ICT. In de begroting houden we er rekening mee dat we deze spullen goed moeten onderhouden en uiteindelijk vervangen.
D - Financiering Inleiding Bij treasurybeleid gaat het om het beheren van geld. Het is belangrijk om dit goed te doen omdat het veel geld kan kosten als het niet goed gebeurt. Her Rijk heeft regels opgesteld voor hoe openbare organisaties hun geld moeten beheren. Deze regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet zegt ook dat openbare organisaties een treasurystatuut moeten hebben.
Treasurybeleid De wet stelt verplichtingen op het gebied van treasury. We hebben daarnaast ook zelf verplichtingen vastgelegd in het Treasurystatuut. De wet Fido stelt dit verplicht. Er staat in waarvoor we verantwoordelijk zijn: ·
de treasuryfunctie
·
de uitvoering van de treasury
·
het risicobeheer
Het treasurystatuut van de Werkmaatschappij is vastgesteld door het DB en is gebaseerd op het
gezamenlijk
vastgestelde
treasurystatuut
van
de
gemeenten
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel.
23
Jaarstukken 2025 Schatkistbankieren De Werkmaatschappij is wettelijk verplicht om alle liquide middelen, die niet onmiddellijk nodig zijn voor de publieke taak, in de schatkist van het Rijk te stallen. Daarbij wordt elk jaar een drempelbedrag bepaald. Voor 2025 is het minimumbedrag 2% van de begroting tot 500 miljoen en € 1.000.000 voor de Werkmaatschappij. Het gemiddelde tegoed van de gemeente over een kwartaal mag niet hoger zijn dan deze drempel. Onderstaande tabel toont het gemiddelde tegoed over de vier kwartalen. Uit de tabel blijkt dat de Werkmaatschappij het drempelbedrag in het kader van het schatkistbankieren niet heeft overschreden.
24
Jaarstukken 2025
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)
Drempelbedrag
1.000
1.000
1.000
1.000
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
(2)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
128
134
134
168
(3a) = (1) > (2)
Ruimte onder het drempelbedrag
872
866
866
832
(3b) = (2) > (1)
Overschrijding van het drempelbedrag
0
0
0
0
(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a)
Begrotingstotaal verslagjaar
48.247
(4b)
Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen
48.247
(4c)
Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
-
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is het Drempelbedrag drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat.
1.000
25
Jaarstukken 2025
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
11.498
12.217
12.284
15.464
(5a)
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)
(5b)
Dagen in het kwartaal
90
91
92
92
(2) - (5a) / (5b)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
128
134
134
168
26
Jaarstukken 2025 Om tekorten op de lopende rekening aan te vullen, leent de Werkmaatschappij tijdelijk geld. Dit soort leningen hebben een heel laag rentepercentage. Er is een maximumbedrag dat de Werkmaatschappij mag lenen, dit heet de kasgeldlimiet. Dit zorgt ervoor dat het risico op hoge rentes voor korte termijn leningen beperkt blijft. Voor 2025 is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van het totale bedrag dat voor dat jaar is begroot. Dit betekent dat de organisatie niet meer dan € 3.956 mag lenen voor korte tijd.
Voor 2025 bedraagt de kasgeldlimiet (x € 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari
48.247
Het door de minister vastgestelde percentage
8,20%
Kasgeldlimiet
3.956
In 2025 hoefde de Werkmaatschappij geen geld te lenen voor langere tijd. De Werkmaatschappij werkt voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel en krijgt genoeg geld van deze gemeenten om te kunnen werken. De renterisiconorm, bepaalde regels over het lenen van geld, is dus niet van toepassing.
E - Bedrijfsvoering Inleiding In deze paragraaf leggen we uit hoe we de Werkmaatschappij runnen en waar we ons op richten. We willen dat de Werkmaatschappij goed werkt en dat we onze doelen kunnen bereiken. We willen de mensen die gebruik maken van onze diensten zo goed mogelijk helpen en het bestuur van onze organisatie en de organisaties zelf zo goed mogelijk ondersteunen. Binnen onze organisatie zijn er twee rollen: de opdrachtgever en de opdrachtnemer. De opdrachtgever is een van de twee gemeenten en wordt vertegenwoordigd door het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester. De opdrachtnemer is het Openbaar Lichaam (de Werkmaatschappij), en deze wordt vertegenwoordigd door het Bestuur.
27
Jaarstukken 2025
Rechtmatigheidsverantwoording van het Bestuur Vanaf 2023 moet het Bestuur van de Werkmaatschappij verantwoording afleggen over de naleving van regels die belangrijk zijn voor de financiële situatie van de Werkmaatschappij. Dit wordt de rechtmatigheidsverantwoording genoemd. Het gaat bijvoorbeeld om de regels voor Europese aanbestedingen en om situaties waarbij er kosten zijn gemaakt waarvoor geen geld was gereserveerd in de begroting. Het Bestuur was altijd al verantwoordelijk voor de naleving van deze regels, maar vanaf 2023 moet ze hier zelf verslag van doen. Om te bepalen of financiën goed gebruikt zijn, zijn er een paar regels waar we ons aan moeten houden: •
We moeten ons aan de afgesproken budgetten houden (begrotingscriterium);
•
Er moeten bepaalde voorwaarden voldaan zijn om het geld te mogen gebruiken (voorwaardencriterium);
•
We mogen het geld niet gebruiken voor andere dingen dan waar het voor bedoeld is en we mogen het niet misbruiken (misbruik en oneigenlijk gebruik).
Het Bestuur doet geen accountantscontrole, maar kan wel informatie krijgen over situaties waarover twijfel bestaat of ze wel rechtmatig zijn. Dit gaat niet over het ontbreken van informatie, maar over verschillende interpretaties van feiten en regels. Bijvoorbeeld als er mogelijk sprake is van staatssteun, waarbij juristen verschillende meningen hebben. Als er onduidelijkheden zijn, is het de taak van het Bestuur om deze zoveel mogelijk te voorkomen en als ze er toch zijn, ze binnen een redelijke tijd op te helderen. Dit zal in de meeste gevallen niet nodig zijn, omdat het Bestuur meestal duidelijk kan aangeven wat wel en niet mag. Maar als er niet genoeg informatie is, kan er nog steeds onzekerheid zijn voor de accountant die het controleert. Voor de jaarrekening van 2025 van de Werkmaatschappij zijn er grenzen bepaald voor wat er gerapporteerd moet worden. Dit noemen we de verantwoordingsgrens en de rapportagegrens. De gemeenteraden zijn met de Colleges van B&W in gesprek gegaan over deze verantwoording. Zij bepalen ook hoeveel informatie ze van de Werkmaatschappij willen ontvangen. Er is gekozen voor een verantwoordingsgrens van 2% van de totale begrote lasten exclusief stortingen in de reserve(s). Daarnaast hanteren we een rapportagegrens van 5% van de verantwoordingsgrens.
De accountant controleert of de jaarrekening klopt en of de verantwoording van de Werkmaatschappij een getrouw beeld geeft. Het kost minder werk als de naleving van regels al goed geregeld is en er systematisch verslag over wordt uitgebracht. Als dit niet zo is, dan kost het meer tijd en moet de accountant meer controles uitvoeren. Het Bestuur heeft daarom vooraf met de accountant besproken wat er moet gebeuren.
28
Jaarstukken 2025 Er zijn een aantal criteria die van belang zijn voor het vaststellen van de rechtmatigheid: •
Calculatiecriterium
•
Valuteringscriterium
•
Adresseringscriterium
•
Volledigheidscriterium
•
Aanvaardbaarheidscriterium
•
Leveringscriterium
•
Begrotingscriterium
•
Voorwaardencriterium
•
Misbruik & oneigenlijk gebruik criterium
De eerste zes regels gaan over het controleren van de financiële gegevens, en worden ook gebruikt bij het maken van de jaarrekening en de controle daarvan door de accountant. Dit betekent dat deze zes regels niet apart worden genoemd in het verantwoordingsrapport over de rechtmatigheid. Voor het controleren of alles wel rechtmatig is, zijn alleen de laatste drie criteria belangrijk. Totale lasten van de
Verantwoordingsgrens t.b.v.
Rapportagegrens waarboven
Werkmaatschappij exclusief rechtmatigheidsverantwoording onrechtmatigheden worden toevoegingen aan de
van 2%
toegelicht van 5% van de
reserves
verantwoordingsgrens € 5.901.823
€ 118.000
€ 5.902
Het Bestuur heeft geconstateerd dat sommige zaken niet helemaal goed zijn gegaan. In dit onderdeel beschrijven we ook wat er is gebeurd en welke maatregelen worden genomen om dit in de toekomst te voorkomen. De resterende begrotingsonrechtmatigheden betreffen de volgende punten en worden in deze paragraaf hieronder verder toegelicht. De hierin genoemde verbeterpunten en aanbevelingen zullen door het Bestuur worden meegenomen voor de jaarrekening 2026.
29
Jaarstukken 2025 Onderwerpen die de Financiële rechtmatigheid/getrouwheid raken
1A - Overschrijdingen lasten programma's begroot versus werkelijk
Programma Nr. en
Programma Overhead
omschrijving Proces
Voorziening spaarverlof
Proceseigenaar
Teammanager
Details en
Geconstateerd is dat de aan dit programma toegerekende personeelskosten voor
reden
aanvulling van de voorziening spaarverlof zijn overschreden. Zie voor een nadere toelichting paragraaf 3.1. Wij zijn van mening dat deze kosten passen binnen het vooraf gestelde beleid en daarmee als acceptabel geduid onder verwijzing naar het vooraf vastgestelde beleid
en
de
verantwoording
en
toelichting
hierover
in
tussentijdse
(begrotings)wijzigingen. Omvang in €
€ 12.932
Indeling: (W),
Precies
(P), (M) Periode
2025
Aanbeveling
-
Te
-
ondernemen actie Bewuste
Nee
afwijking? Zo ja, toelichting.
30
Jaarstukken 2025
Programma Nr. en
Programma Overhead
omschrijving Proces
Diverse kosten voortvloeiend uit ontvlechting Werkmaatschappij
Proceseigenaar
Teammanager
Details en
Geconstateerd is dat de aan dit programma toegerekende kosten voor
reden
overschrijding WKR 2024 (€ 6.228) en abonnement op A3 jaarplannen (€ 7.468) leiden tot een overschrijding. Wij zijn van mening dat deze kosten passen binnen het vooraf gestelde beleid en daarmee als acceptabel geduid onder verwijzing naar het vooraf vastgestelde beleid
en
de
verantwoording
en
toelichting
hierover
in
tussentijdse
(begrotings)wijzigingen. Omvang in €
€ 14.201
Indeling: (W),
Precies
(P), (M) Periode
2025
Aanbeveling
-
Te
Abonnement A3 jaarplannen opzeggen.
ondernemen actie Bewuste
Nee
afwijking? Zo ja, toelichting.
1B - Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) Er is geen sprake van overschrijding van investeringsbudgetten (kredieten). 3 - Overige programma's met onderschrijding van lasten en/of onder-/overschrijding van baten Op grond van de geformuleerde afspraken in de financiële verordening van de Werkmaatschappij in artikel 10 (begrotingscriterium) is er geen sprake van onderschrijding
31
Jaarstukken 2025 van lasten en/of onder-/overschrijding van baten, zoals bedoeld op grond van het begrotingscriterium. De afwijkingen zijn tijdig gemeld en zijn daarmee rechtmatig.
B
Voorwaardencriterium
Inkoop en aanbesteding: Er zijn twee bevindingen, die volgens de richtlijnen voor Europese aanbesteding en de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV onrechtmatig zijn. Fout 1
Toelichting: Uit de controle is gebleken dat de spend bij leverancier A in boekjaar 2024 behoorlijk is opgelopen en doorloopt en dus ook effect heeft op 2025. De
leverancier
is
de
leverancier
Documentmanagementsysteem.
Deze
van
onze
opdracht
software is
in
voor
2021
het
Zaaksysteem
meervoudig
en
onderhands
aanbesteed. De geraamde waarde bedroeg destijds € 200.000. Vanwege de overschrijding zijn er gesprekken gevoerd met de projectleider die betrokken is bij de implementatie van het nieuwe systeem. Hieruit blijkt dat er door diverse redenen aanvullende modules zijn toegevoegd, alsook er veel meer uren zijn gemaakt dan vooraf beoogd. Enerzijds komt dit door een minder gunstige implementatie dan voorzien, anderzijds blijkt dat de opdrachtnemer bepaalde zaken niet voor elkaar krijgt binnen de kaders van de uitvraag. Ook blijkt dat er meer functionaliteit wordt gevraagd dan rekening mee is gehouden ten tijde van de aanbesteding. Hier bovenop komt dan ook nog de ontvlechting van de samenwerking tussen beide gemeenten. Ten tijde van de aanbesteding was dit nog niet aan de orde. Vanuit rechtmatigheidsoogpunt kan met de kennis van nu worden geconcludeerd dat de opdracht in 2021 op een ‘verkeerde manier’ in de markt is gezet. Op basis van de spend had een Europese aanbestedingsprocedure moeten worden doorlopen. Uitgangspunt was echter de raming en scoping van destijds. Voor nu moet de spend bij deze crediteur als onrechtmatig worden aangemerkt. De impact op de bedrijfsvoering en de dienstverlening van de gemeenten is echter groot als er een hernieuwde aanbesteding moet plaatsvinden.
In overleg wordt nu beoordeeld hoe om te gaan met de situatie waarbij met name vanuit de inhoud moet worden bepaald wat er moet gebeuren met dit softwaresysteem.
Onrechtmatigheidsbedrag: € 64.917,00
Oorzaak van fout of wijze waarop onderzoek zal plaatsvinden naar oorzaak: Complexiteit van het project in relatie tot behoeftestelling en beschikbaarheid van software in de markt. Geraamde waarde.
Wijze waarop onderzocht zal worden of een geconstateerde fout een incidenteel of structureel karakter heeft. De fout heeft een doorlopend karakter zolang de overeenkomst voortduurt en er geen verdedigbare grond wordt vastgesteld die de totstandkoming van deze overeenkomst vanuit aanbestedingsperspectief rechtvaardigen.
32
Jaarstukken 2025
Aanbevelingen ten aanzien van de inrichting van het proces om fout in toekomst te voorkomen: Aan de voorkant van de inkoopactie nog beter bepalen en vaststellen wat de omvang van de opdracht wordt en welke mogelijke opties, aanvullingen en wijzigingen benodigd zijn gedurende de looptijd van de overeenkomst. Nuance kent echter wel de situatie dat een leverancier van dergelijke systemen vaak ook tegen onvoorziene zaken aanloopt en in overleg met opdrachtgever naar oplossingen wordt gezocht. Dit is inherent aan de aard en inhoud van softwarecontracten. Fout 2
Toelichting: Voor leverancier B geldt dat er voor boekjaar 2024 reeds al een onrechtmatigheid is geconstateerd. Hiervoor is toen een fout gerapporteerd en ook een niet uit balans blijkende verplichting opgenomen. Er is geen procedure via WIF of een openbare procedure doorlopen. Gelet op contractwaarde is enkelvoudig onderhands onrechtmatig. Opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen 2024 voor een bedrag van € 290.730. Aanvullend moet nog een bedrag van € 26.906,50 in boekjaar 2025 als onrechtmatig worden meegenomen.
Onrechtmatigheidsbedrag: € 26.906,50
Oorzaak van fout of wijze waarop onderzoek zal plaatsvinden naar oorzaak: Inhuur is ad hoc tot stand gekomen en heeft vanwege urgentie bij ontvlechting doorlopend plaatsgevonden.
Wijze waarop onderzocht zal worden of een geconstateerde fout een incidenteel of structureel karakter heeft: De fout heeft een incidenteel karakter en de inhuur is reeds beëindigd.
Aanbevelingen t.a.v. inrichting proces om fout in toekomst te voorkomen: Aan de voorkant van de inkoopactie nog beter bepalen en vaststellen wat de omvang van de opdracht wordt en welke mogelijke opties, aanvullingen en wijzigingen benodigd zijn gedurende de looptijd van de overeenkomst. Zo kan er een rechtmatige inkoopprocedure worden doorlopen.
Overige bevindingen naar aanleiding van de verbijzonderde interne controle:
Foutieve tarieven inhuur (€ 1.398) Er is een bedrag opgenomen voor het betalen van facturen met een fout tarief. Dit is alleen in Q1 van 2025 voorgekomen en wordt geweten aan de chaotische periode na de ontvlechting.
33
Jaarstukken 2025
Maximumbedrag contract overschreden (€ 3.388) Daarnaast is er een factuur betaald, waarbij het maximumbedrag uit de offerte is overschreden. Ook hier is niet gehandeld volgens de voorwaarden. C
Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium
Er zijn geen bevindingen geconstateerd ten aanzien van het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium.
F - Verbonden partijen Omdat de Werkmaatschappij een organisatie is die namens de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel werkt, kent de Werkmaatschappij geen andere verbonden partijen.
G - Grondbeleid De Werkmaatschappij is een organisatie die werkt voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Omdat de Werkmaatschappij een uitvoeringsorganisatie is kent zij geen grondbeleid.
H - Wet open overheid Inleiding Vanaf 2022 is er een nieuwe paragraaf die gaat over openbaarheid. Dit moet vanwege een besluit om informatie actief openbaar te maken en om de informatiehuishouding bij overheden te verbeteren. Dit staat in de Wet open overheid (Woo). In deze paragraaf wordt beschreven wat er in 2025 is gedaan op het gebied van verbetering van de informatiehuishouding, actieve openbaarmaking en passieve openbaarmaking. Informatie Om informatie goed te kunnen delen met de maatschappij en politiek, moet deze informatie aan de voorkant goed worden opgeslagen en moeten processen en systemen in orde zijn. Het is ook belangrijk om als professionals te denken en werken vanuit transparantie en openbaarheid. Hieronder wordt beschreven wat er op deze gebieden is gedaan in 2025. 1. Verbetering informatiehuishouding Voor de verbetering van de informatiehuishouding zijn de volgende activiteiten gerealiseerd: 1.1 Competenties medewerkers Medewerkers krijgen trainingen over informatieveiligheid binnen een gemeente en digitale risico's. Voor meerdere afdelingen zijn er specifieke trainingen gericht op het veilig omgaan met afdelingsspecifieke informatie. Nieuwe medewerkers krijgen deze veiligheidstrainingen automatisch toebedeeld en deze zijn verplicht te volgen. Periodiek worden medewerkers getest via interne phishing campagnes met automatische opvolging over de resultaten.
34
Jaarstukken 2025 1.2 Digitaal loket De
Werkmaatschappij
ondersteunt
de
gemeente
Achtkarspelen
en
de
gemeente
Tytsjerksteradiel bij het digitaal regelen van zaken voor inwoners en bedrijven. Dit is vormgegeven door middel van een digitaal loket. Hierin kunnen onder andere WOZ-aanslagen, Woo-verzoeken, producten burgerzaken en omgevingsinitiatieven worden aangevraagd. Inwoners en bedrijven kunnen eenvoudig, snel en op een zelfgekozen moment hun zaken regelen. Dit digitaal loket is beveiligd aangevuld met een verplicht jaarlijkse audit. 1.3 Systemen en procedures Het is belangrijk dat automatisering goed werkt binnen de Werkmaatschappij. Hierbij werken we onder architectuur, verbonden aan de informatiestrategie met een sterke focus op Cloud en "versaasing" van applicaties. Het beheer van dergelijke applicaties wordt momenteel verder geprofessionaliseerd door middel van protocollen, (continuïteit)procedures en specifieke (beheers)functies. Verdere professionalisering wordt (nog) ingericht. Goede werk- en beheerafspraken tussen werkmaatschappij ( BVO-ICT) en de gemeenten zijn hierbij cruciaal. 1.4 Cybersecurity Er is binnen de Werkmaatschappij aandacht voor informatiebeveiliging en privacy. Naast het overkoepelend “informatiebeveiliging- en privacybeleid”, zijn er aanvullende beleidsstukken opgesteld als wachtwoordbeleid, gebruikerscontrole en camerabeleid. Daarnaast zijn er fysieke en digitale maatregelen om informatie te beschermen.
Er zijn korte lijnen met de IBD en de Werkmaatschappij ontvangt informatie over actuele of specifieke dreigingen en/of kwetsbaarheden. We hebben een applicatie ingezet die de interne ICT-inrichting scant op kwetsbaarheden en hierover alarmeert. Nieuwe projecten ter verhoging digitale weerbaarheid staan voor 2025 op de agenda. 2. Actieve openbaarmaking Er zijn verschillende activiteiten die de Werkmaatschappij onderneemt om informatie uit zichzelf actief openbaar te maken. Dit gaat bijvoorbeeld over de openbaarheid van WOZwaardes,
omgevingsvergunningen
en
beleidsstukken.
Wij
volgen
voor
de
actieve
openbaarmaking de wettelijke verplichtingen, welke stapsgewijs worden ingevoerd. 3. Passieve openbaarmaking Als er een verzoek wordt ingediend om informatie te openbaren, dan wordt hieraan voldaan. Er zijn geen verzoeken ingediend bij de Werkmaatschappij.
35
Jaarstukken 2025
4 JAARREKENING 4.1 Balans Balans per 31 december 2025 (x € 1.000) ACTIVA
31-12-2025
31-12-2024
1.229
1.405
VASTE ACTIVA Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Totaal materiële vaste activa
1.229
1.405
TOTAAL VASTE ACTIVA
1.229
1.405
VLOTTENDE ACTIVA Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen
1.119
6.257
Overige vorderingen
6
88
Overige uitzettingen
286
3.861
Totaal uitzettingen rentetypische looptijd <= 1 jaar
1.411
10.206
Liquide middelen Kas-, bank- en girosaldo
209
Totaal liquide middelen
251 209
251
Overlopende activa Overige nog te ontvangen bedragen en kosten mbt
396
402
volgend boekjaar Totaal overlopende activa
396
402
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
2.016
10.859
TOTAAL
3.245
12.264
36
Jaarstukken 2025
PASSIVA
31-12-2025
31-12-2024
VASTE PASSIVA Eigen vermogen Bestemmingsreserve
1.739
Totaal eigen vermogen
2.569 1.739
2.569
Voorzieningen Voorzieningen
627
1.530
Totaal voorzieningen
627
1.530
TOTAAL VASTE PASSIVA
2.366
4.099
VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar Overige schulden
469
Totaal netto vlottende schulden met een renteypische
6.773 469
6.773
looptijd < 1 jaar Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en
410
1.392
die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, m.u.v. jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume Totaal overlopende passiva
410
1.392
TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA
879
8.165
3.245
12.264
TOTAAL
37
Jaarstukken 2025
Toelichting op de balans Waarderingsgrondslagen Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn opgenomen tegen verkrijgingsprijs (= inkoopprijs plus bijkomende kosten minus bijdragen van derden). Het nettobedrag van de investering wordt door middel van afschrijvingen ten laste van de exploitatie gebracht. De afschrijvingen worden op basis van de verwachte levensduur lineair berekend. Deze levensduur is vastgelegd in de Nota Waardering en afschrijving vaste activa zoals deze is vastgesteld door de Raad. Alle investeringen die leiden tot activering hebben een minimale waarde van € 15.000. De Werkmaatschappij kent op dit moment alleen investeringen in ICT-middelen, die een afschrijvingstermijn hebben van vijf jaar. Reserves en voorzieningen Omdat de Werkmaatschappij is bedoeld als een uitvoerend verlengstuk van de beide gemeenten en omdat het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur worden gevormd vanuit de bestuurders van de gemeenten is er geen grond voor het kiezen voor een eigen algemene reserve voor de Werkmaatschappij. Daarmee zou een extra beslag op publieke middelen worden gelegd terwijl de eindverantwoordelijkheid voor tekorten/overschotten in alle gevallen bij de beide gemeenten blijft. Daarnaast is een eigen vermogen c.q.
een algemene reserve voor de Werkmaatschappij niet nodig, omdat de exploitatie van de Werkmaatschappij jaarlijks wordt afgesloten met de verrekening van het exploitatiesaldo (voor- of nadelig) met de deelnemende gemeenten. De Werkmaatschappij kent alleen voorzieningen, die wettelijk nodig zijn voor de reguliere bedrijfsvoering. Voor 2025 geldt dat de Werkmaatschappij voorzieningen heeft met betrekking tot voormalig personeel en spaarverlof, die gewaardeerd zijn tegen contante waarde. Daarnaast kent de Werkmaatschappij een bestemmingsreserve voor de kosten van ontvlechting. Vlottende passiva De waardering van de overige passiva vindt plaats tegen nominale waarde. Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar De waardering vindt plaats tegen nominale waarde. Overlopende activa De waardering vindt plaats tegen nominale waarde. Kortlopende uitzettingen (< 1 jaar) schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar De waardering vindt plaats tegen nominale waarde. Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De waardering vindt plaats tegen nominale waarde.
38
Jaarstukken 2025 Normenkader Bij de jaarrekening wordt een conclusie getrokken over het financieel rechtmatig handelen van de Werkmaatschappij. Hiertoe dient jaarlijks het normenkader geactualiseerd en vastgesteld te worden. Het normenkader is een overzicht van (financieel) gerelateerde wet- en regelgeving van hogere overheden en regelgeving van de Werkmaatschappij zelf,
waarmee we in de
uitoefening van haar taken en bevoegdheden te maken krijgen. Het normenkader vormt een basis voor de rechtmatigheidsverantwoording 2025 door het DB. Om
een
conclusie
Werkmaatschappij,
te
kunnen
worden
trekken
over
Verbijzonderde
het
rechtmatig
Interne
handelen
Controles
binnen
uitgevoerd.
de De
Werkmaatschappij dient zicht te hebben op de relevante wet- en regelgeving. Deze zijn opgenomen in het normenkader. Het jaarplan beschrijft de processen waar voor de beschreven jaren Verbijzonderde Interne Controles op worden uitgevoerd. Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid 2025. Dat betekent dat: •
De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties
•
De
financiële
rechtmatigheid
waaronder
het
voorwaardencriterium,
het
begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: o
Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 16 december 2025 door het Bestuur is vastgesteld.
o
Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn.
o
Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan het algemeen bestuur zijn gemeld.
•
Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: •