07 - Bijlage 1 - Ontwerp Volkshuisvestingsprogramma

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

Minimaal elk kwartaal Minimaal elk kwartaal Jaarlijks Minimaal elk kwartaal

Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

45

Bijlage 1: Uitvoeringstabel

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

46

2e helft ‘26

1e helft ‘27

2e helft ‘27

1e helft ‘28

2e helft ‘28

Nr. Maatregel Status Financiën Trekker Verantwoordelijk 2029 Programmalijn 1: Bestaande voorraad Doel 1: De bestaande woningvoorraad sluit aan bij de veranderende huishoudenssamenstelling: binnen het bestaande aanbod streven we naar de groei van het aantal levensloopgeschikte en kleinere woningen. 1.1.1 Gemeentelijke regelgeving in beeld Starten Binnen Gemeente Gemeente begroting 1.1.2 Handreiking voor initiatiefnemers Starten € 15.000 Gemeente Gemeente 1.2 Signalen openbare ruimte: locatie specifieke eisen Starten Binnen Gemeente Gemeente & begroting inwoners 1.3 Mogelijkheid aanpassen levensloopbestendige Binnen woningen begroting 1.4 Concrete afspraken WoonFriesland beter benutten Starten Binnen Gemeente Gemeente & WF PA begroting Programmalijn 2: Energie Doel 2: Tytsjerksteradiel is in 2040 een energieneutrale gemeente. 2.1 Vast contactpersoon Voortzetten ½ fte Gemeente Gemeente (structureel) 2.2 Dorpenaanpak Voortzetten Binnen Gemeente Gemeente + begroting inwoners 2.3 Brede aanpak Voortzetten Binnen Gemeente Gemeente + begroting inwoners 2.4 Koppeling energiecoaches sociaal domein Starten Binnen Gemeente Gemeente begroting 2.5 Prioriteringskader aansluitvolgorde Starten Binnen Gemeente Gemeente begroting 2.6 Per kern/ bedrijventerrein informatie inzichtelijk Starten Binnen Gemeente maken begroting

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

47

2e helft ‘26

1e helft ‘27

2e helft ‘27

1e helft ‘28

2e helft ‘28

Nr. Maatregel Status Financiën Trekker Verantwoordelijk Programmalijn 3: Toekomstbestendige en gezonde leefomgeving Doel 3: We streven naar het bundelen van functies op centrale en goed bereikbare locaties. Voorzieningen zijn meer geclusterd om zo de continuïteit te waarborgen. 3.1 ANNO-verband subsidiespecialist Starten 1 fte (4 Regio Gemeente gemeenten) Doel 4: Water en rioleringsprogramma (Wrp): We streven naar een klimaat-robuuste openbare ruimte. 4.1 Subsidie Bloeizone Voortzetten € 20.000 Gemeente Gemeente jaarlijks 4.2 Onderzoeken duurzaamheid Omgevingsplan Programmalijn 4: Nieuwbouw kwantitatief Doel 5: Om voldoende huisvesting te creëren voor de lokale behoefte voegen we in de periode t/m 2035 minimaal 1.150 woningen toe. 5.1 Prioriteren plannen Jistrum en Eastermâr, Earnewald: Starten Binnen Gemeente Gemeente & capaciteit en urgentie en wenselijkheid begroting Ontwikkelpartners Uitvoeringsplan Wonen 5.2 Stakeholders jaarlijkse lokale bouwtafel Starten € 5.000/ jaar Gemeente Gemeente & Ontwikkelpartner 5.3 Uitnodigingsplanologie: gebiedsvisies Starten € 20.000/ jaar Gemeente Gemeente 5.4 Taskforce Statushouders: passende locaties flexwonen Voortzetten Binnen Gemeente: Gemeente en mogelijkheden flexwonen in de bestaande bouw begroting taskforce Doel 6: We voegen meer plancapaciteit toe om aan de woonbehoefte te voldoen.

We streven naar een plancapaciteit van 130% ten opzichte van de totale behoefte. Dit betekent een totale plancapaciteit van minimaal 1.485 woningen. We sturen hierbij op minimaal de helft harde plancapaciteit. 6.1 Uitbreiden plancapaciteit 130% Burgum, Garyp, Voortzetten Binnen Gemeente Gemeente Hurdegaryp, Sumar en de Trynwâlden: mogelijke begroting locaties Uitvoeringsplan Wonen 6.2 Zachte plannen hard maken Burgum, Garyp, Voortzetten Binnen Gemeente Hurdegaryp, Noardburgum, Sumar en Trynwâlden: begroting identificeren knelpunten Uitvoeringsplan Wonen

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

48

2029

Nr. Maatregel Status Financiën Trekker Verantwoordelijk Doel 7: Nieuwbouw voldoet in grote mate aan toetsingskader netbewust bouwen. 7.1 Pilot Netbewust bouwen i.s.m. Liander Voortzetten € 15.000 Liander Gemeente Programmalijn 5: Nieuwbouw kwalitatief Doel 8: De gemeentelijke plancapaciteit bestaat uit minimaal 30% sociale huur en in totaal twee derde betaalbaar. 8.1. Minimaal 30% sociaal en totaal twee derde betaalbaar Starten Binnen Gemeente Gemeente begroting 8.1.1 DIWI Starten Binnen Gemeente Gemeente begroting 8.1.2 Verankeren omgevingsplan Starten ½ fte Gemeente Gemeente (structureel) 8.1.3 Programmaniveau: vier deelgebieden Starten ½ fte Gemeente Gemeente (structureel) 8.1.4 Vereveningsmethodiek Starten € 30.000 Gemeente Gemeente 8.1.5 Regionaal verband 70-75% betaalbaarheidsgrens Starten Binnen Regio Gemeente begroting 8.1.6 Uitnodigen investeerders slimme oplossingen Voortzetten Binnen Gemeente Investeerders begroting 8.2 Verkennen Realisatiestimulans inzetten als Starten € 10.000 Gemeente Gemeente voorziening voor betaalbare woningbouw 8.3.1 Samenwerken WoonFriesland: concrete locatieVoortzetten ¼ fte WF & Gemeente voorstellen (structureel) Gemeente 8.3.2 Vlekkenplan: innovatieve vormen Starten ¼ fte WF & Gemeente (structureel) Gemeente 8.3.3 Andere opties WoonFriesland Starten ¼ fte Gemeente Gemeente (eenmalig) (evt.

regio) 8.4 ANNO-verband subsidiespecialist Starten Zie hiervoor Regio Gemeente

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

2e helft ‘26

1e helft ‘27

2e helft ‘27

1e helft ‘28

2e helft ‘28

49

2029

2e helft ‘26

1e helft ‘27

2e helft ‘27

1e helft ‘28

2e helft ‘28

Nr. Maatregel Status Financiën Trekker Verantwoordelijk 2029 8.5 Verkenning koop- en erfpachtconstructies Starten € 20.000 Gemeente Gemeente Doel 9: Bij nieuwbouw groeit het gebruik van biobased (natuurlijke en hernieuwbare) materialen. 9.1 Uitdagen investeerders netbewust en biobased Starten Binnen Gemeente Investeerders bouwen begroting Programmalijn 6: Ouderhuisvesting Doel 10: Tot en met 2035 voegen we minimaal 400 seniorenwoningen toe. Dit doen we door nieuwbouw of door aanpassing in de bestaande voorraad. 10.1 DIWI: inzicht aandeel seniorenwoningen Starten Binnen Gemeenten plancapaciteit begroting 10.2 In kaart brengen seniorenwoningen huidige voorraad Starten ¼ fte Gemeente Gemeente (eenmalig) Doel 11: We zorgen voor minimaal 50 nieuwe zorggeschikte woningen tot 2035. Deze komen vooral in voorzieningenkernen zoals Burgum, Trynwâlden en/of Hurdegaryp, nabij zorgcentra. 11.1 Uitdagen investeerders gevarieerde woonvormen Starten Binnen Gemeente Investeerders begroting Doel 12: In de basis- en woondorpen waar voorzieningen niet meer aanwezig zijn, is de bereikbaarheid van voorzieningen elders geborgd. In iedere kern is een laagdrempelige ontmoetingsplek.

12.1 Samenwerken WoonFriesland: toevoegen Starten Binnen WF & Gemeente ontmoetingsruimtes begroting Gemeente Programmalijn 7: Toekomstbestendige zorg Doel 13: Zorgaanbod is in Tytsjerksteradiel toekomstbestendig door clustering van aanbod en door gebiedsgerichte zorgverlening thuis. 13.1 Regionaal verband flexibele inzet ondersteuning en Starten Binnen Regio Gemeente & zorg: zorgtechnologie begroting zorgpartijen 13.2 Regionaal verband ondersteunen huisartsen Starten Binnen Regio Gemeente begroting 13.3 Afspraken zorgpartijen toekomstige zorglevering thuis Starten Binnen Gemeente Gemeente & begroting zorgpartijen

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

50

Nr. 13.4

Maatregel Eerlijkheid maximale zorg en ondersteuning

Status Voortzetten

Financiën Binnen begroting

Trekker Gemeente

Verantwoordelijk Gemeente

2e helft ‘26

1e helft ‘27

2e helft ‘27

1e helft ‘28

2e helft ‘28

2029

Programmalijn 8: Vitale en veerkrachtige dorpen Doel 14: Iedere inwoner is zich bewust van zijn verschuivende woon- en zorgbehoefte. De gemeenschap is zorgzaam en samenredzaam. 14.1 Evalueren pilot seniorencoach Trynwâlden Voortzetten Binnen Gemeente Gemeente begroting 14.2 PvA bewustwordingscampagne Starten € 10.000 Gemeente Gemeente Doel 15: Inwoners van de gemeente worden vitaal en ouder, vanuit de gedachte van positieve gezondheid. 15.1 Preventief positieve gezondheid: Tytsjerksteradiel Voortzetten €20.000 Gemeente Gemeente Bloeit jaarlijks Programmalijn 9: Huisvesting aandachtsgroepen Doel 16: Op basis van de regionale uniforme urgentieverordening Fryslân hebben urgent woningzoekenden in Tytsjerksteradiel een reële kans op een sociale huurwoning, in lijn met de fair-shareafspraken. 16.1 Gesprek WoonFriesland evenwichtigere spreiding Starten Binnen WF & Gemeente begroting Gemeente 16.2 Vaststellen urgentieverordening: urgentie statusVoortzetten Binnen houders begroting Doel 17: Voor aandachtsgroepen met behoefte aan een specifieke woonvorm is er passend aanbod. Woningaanbod is hiertoe zoveel mogelijk flexibel inzetten voor verschillende groepen, bijvoorbeeld door inzet van flexwoningen.

17.1 Stimuleren ontwikkelaars flexibel ontwikkelen Voortzetten Binnen begroting 17.2 Taskforce Statushouders zoeken flexwonen Voortzetten Binnen begroting 17.3 COA en WoonFriesland huisvestingsvoorzieningen Starten Binnen statushouders begroting Programmalijn 10: Fijn wonen voor iedereen

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

51

2e 1e 2e helft helft helft Nr. Maatregel Status Financiën Trekker Verantwoordelijk ‘26 ‘27 ‘27 Doel 18: We zorgen voor een zachte landing van aandachtsgroepen in de wijk waar zij komen wonen door goede begeleiding van bewoner en de buurt. 18.1 Goede begeleiding urgent woningzoekenden Starten Binnen begroting Doel 19: De sociale samenhang in buurten blijft behouden. 19.1 Subsidie Bloeiweek Voortzetten € 20.000 jaarlijks Doel 20: Problemen zoals overlast worden zoveel mogelijk preventief voorkomen en meldingen hiervan nemen af. 20.1 Versterken samenwerking zorg- en maatschappelijke Starten Binnen organisaties in toekomstig beleid begroting

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

1e helft ‘28

2e helft ‘28

52

2029

Bijlage 2: Overzicht relevante beleidsdocumenten Beleid- en visiedocumenten

Onderzoek

Lokaal

Omgevingsvisie Woonvisie 2019-2024 Coalitieakkoord | Gemeente Tytsjerksteradiel Gezondheidsbeleid Visie Sociale Basis Duurzaamheidsagenda Visie op overheids- en inwonersparticipatie Transitievisie warmte Ontwerp Water- en Rioleringsprogramma Beleidsplan Biodiversiteit Meerjarig kader prestatieafspraken 2024-2028 Plan van aanpak huisvesting statushouders 2025-2027 Warmteprogramma Tytsjerksteradiel 2026 Regionaal/ Provinciaal Omgevingsvisie Fryslân | Fryslan Woondeals Fryslân 2022-2030 Fryske-urgentieverordening Nationaal Ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting | Besluit | Rijksoverheid.nl Nota van toelichting bij Ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting | Rapport | Rijksoverheid.nl

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

Uitvoeringsplan Wonen (nog niet openbaar)

woonbehoefteonderzoek Noordoost Fryslan CONCEPT Woonzorganalyse Regio Noordoost Friesland

53

Bijlage 3: Overzicht van definities •

•

• • •

•

•

Sociale huur: een huurwoning met een aanvangshuurprijs onder de grens, bedoeld in artikel 13, eerste lid, onder a, van de Wet op de huurtoeslag; die bij aanvang van de huurovereenkomst wordt verhuurd aan huurders met een inkomen onder de inkomensgrens, bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de Woningwet; en met een verzekerde instandhoudingstermijn van ten minste vijfentwintig jaar; of een huurwoning in beheer bij een toegelaten instelling. Middenhuur: een huurwoning met een aanvangshuurprijs van ten hoogste de maximale huurprijs behorende bij 186 punten op grond van de waardering van de kwaliteit als bedoeld in artikel 10, eerste lid, van de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte; en met een verzekerde instandhoudingstermijn van ten minste tien jaar. Betaalbare koop: een koopwoning met een koopprijs van ten hoogste de geïndexeerde bovengrens, bedoeld in artikel 1, derde lid, van de Huisvestingswet 2014; en een verzekerde instandhoudingstermijn van ten minste tien jaar. Seniorenwoning: een woning, zoals nultreden geclusterd of zorggeschikt, die geschikt is voor ouderenhuisvesting. Nultredenwoningen: nultredenwoningen zijn zelfstandige woningen die zowel intern als extern toegankelijk zijn.

Dit houdt in dat je de woningen kan bereiken zonder trap te lopen (extern toegankelijk) en dat woonkamer, keuken, badkamer, toilet en minimaal één slaapkamer zonder trappen te bereiken zijn (intern toegankelijk). Deze woningen zijn toegankelijk bij oplevering van nieuwbouw of verbouw en behoeven geen grotere aanpassing meer. Bijvoorbeeld, een reguliere eengezinswoning die wordt aangepast met een traplift is geen nultredenwoning. Geclusterde woonvormen voor ouderen: geclusterde ouderenwoningen zijn woningen die voldoen aan de definitie voor nultredenwoningen in een geclusterde woonvorm. Geclusterd betekent dat deze woonvormen ingericht zijn op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevorderd. Er moet daarom een ontmoetingsruimte inpandig aanwezig zijn of op loopafstand voor ouderen (bv. ca. 100 m). Die ruimte moet gericht zijn op ontmoeting van bewoners en eventueel buurtbewoners en op een open en transparante basis te gebruiken zijn. Landelijk wordt bij clustering uitgegaan van een schaal van minimaal 12 woningen. Voorbeelden van geclusterde woonvormen kunnen onder andere hofjeswoningen, serviceflats, aanleunwoningen en seniorenflats zijn. In dit type woning kan onder voorwaarden (Wlz) zorg geleverd worden.

Het advies is om geclusterde woonvormen zoveel mogelijk dementievriendelijk in te richten. Zorggeschikte woningen: zorggeschikte woningen zijn zelfstandige nultredenwoningen waarin Wlz-zorg geleverd kan worden voor bewoners en die onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm (zie definitie nultredenwoningen en geclusterde woningen). Om alle vormen van zorg te kunnen leveren, dienen deze wooneenheden en de woonvorm rolstoeltoegankelijk te zijn, met voldoende ruimte om zorg te verlenen. De woningen zijn dementievriendelijk ingericht. Woningen die vallen onder de categorie BAT 3 of 4 en Woonkeur (certificaat D) vallen binnen deze definitie, als deze ook voldoen aan bovengenoemde functionele eisen (geclusterde woonvorm, levering Wlz-zorg en manouvreerruimte, dementievriendelijk ect.).

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

54

•

•

• • • •

Aandachtsgroepen voor het Volkshuisvestingsprogramma (volgens art. 8.2a omgevingsregeling-nieuw): a. personen van 65 jaar en ouder; b. wettelijk urgent woningzoekenden (volgens de Huisvestingswet); c. personen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuigelijke beperking of psychische kwetsbaarheid; d. personen die dreigen dakloos te worden, waaronder begrepen woningzoekenden die buitenslapen, woningzoekenden in niet-conventionele woonplekken en woningzoekenden die uit nood verblijven bij familie en vrienden; e. personen tussen 18 en 23 jaar die een voorziening voor pleegzorg verlaten; f. arbeidsmigranten; g. studenten (HBO en WO); h. personen uit een woonwagengemeenschap; i. vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Wettelijk urgent woningzoekenden (volgens art. 12 lid 3 van de Huisvestingswet-nieuw): a. die mantelzorg verlenen of ontvangen; b. die vanwege ernstige en chronische medische redenen dringend woonruimte nodig hebben; c. aan wie in ieder geval vanwege dakloosheid een voorziening voor opvang is verleend; d. aan wie vanwege huiselijk geweld of mensenhandel een voorziening voor opvang is verleend en deze opvang verlaten; e. die een voorziening voor beschermd wonen verlaten; f. die een GGZ-instelling verlaten; g. tussen 18 en 23 jaar die een accommodatie of gesloten accommodatie voor jeugdhulp verlaten; h. die (jeugd-)detentie verlaten; i.

die duurzaam uitstappen als sekswerkers en deelnemen aan DUUP-regeling; j. die onderdeel zijn van een gezin met één of meer minderjarige kinderen, zonder vaste woon- en verblijfplaats. Arbeidsmigranten: onderdaan van een andere lidstaat van de Europese Unie die zijn hoofdverblijf niet in Nederland heeft en in Nederland verblijft om tijdelijke werkzaamheden te verrichten, als bedoeld in artikel 1 van de Wet goed verhuurderschap. Woonwagenbewoners: Woonwagenbewoners zijn huishoudens die (willen) wonen in een woonwagen op een standplaats en voor wie de reguliere woningmarkt geen passend aanbod biedt, mede vanwege hun woonvorm en culturele identiteit. Bruto plancapaciteit: het totale aantal nog te realiseren woningen dat is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning, of waar een voornemen is om een omgevingsplan vast te stellen en dat is voorzien in gemeentelijk beleid. Netto plancapaciteit: het verschil tussen de bruto-plancapaciteit en de voorziene onttrekking van woningen door sloop, transformatie of samenvoeging in dezelfde periode.

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

55

• •

Harde plancapaciteit: plancapaciteit waarvoor een omgevingsplan is vastgesteld door de gemeenteraad of een omgevingsvergunning voor is verleend. Zachte plancapaciteit: bruto plancapaciteit die niet als ‘hard’ gedefinieerd is (initiatief, visie).

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

56

Bijlage 4: Kaarten beter benutten bestaande voorraad

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

57

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

58

Bijlage 5: Kaarten voorzieningenniveau

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

59

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

60

737.105 | Volkshuisvestingsprogramma

61