04 - Bijlage 1 - Evaluatie uitvoering beleidsplan integrale schulddienstverlening 2020-2024

4.7 Dataverwerking schulddienstverlening

In 2022 zijn NVVK, de VNG6, Divosa7 en het CBS8 gestart met een pilot. Zij werken hierin samen met een dertigtal proefgemeenten. Het doel is om zoveel mogelijk gebruik te maken van al bestaande data voor de monitoringsdoelstellingen van de verschillende organisaties. De gemeente volgt de ontwikkelingen en sluit aan wanneer dit mogelijk is.

4.8 Informatievoorziening

Informatievoorziening Er zijn verschillende websites waar inwoners meer informatie kunnen vinden over ondersteuning bij (dreigende) financiële problemen. Landelijke sites zoals die van het Nibud en Zelf je schulden regelen, maar ook lokale sites zoals KEaRN Amargi, Humanitas Thuisadministratie en De Papieren Brigade. De site www.berekenuwrecht.nl biedt informatie over het mogelijk recht op toeslagen en subsidies. Voor de doelgroep die geen (makkelijke) toegang heeft tot internet, zoals digibeten, laaggeletterden en ouderen is naast het informatiepunt digitale overheid bij de bibliotheken via instanties persoonlijke ondersteuning mogelijk bij administratieve zaken. De Papieren Brigade kan ondersteunen bij het aanvragen van toeslagen of andere hulp bij belastingzaken en inwoners van informatie voorzien over inkomensverruimende maatregelen. Daarnaast is ook de Minimagids voor eenieder beschikbaar en is er regelmatig aandacht voor schulddienstverlening in de nieuwsbrief voor onze uitkeringsgerechtigden.

6 Vereniging van Nederlandse Gemeenten

7 Kennisnetwerk en behartiging belangen voor gemeentelijke leidinggevenden in het sociaal domein 8 Centraal Bureau voor de Statistiek

22

Geld Telt via KEaRN: inwoners kunnen deelnemen aan een budgetcursus. Deze is toegankelijk voor eenieder die daar behoefte aan heeft, met of zonder schulden. Jongeren kunnen bij ’t Stationnetje terecht met diverse vragen o.a. op het gebied van geld. Ook hebben zij een budgetcoach om jongeren te leren omgaan met geld en informeren over mogelijkheden voor hulp en ondersteuning. Communicatiematrix: In het eerste half jaar 2023 wordt met focus en gericht op de doelgroep gecommuniceerd. Dit gebeurt met inzet van verschillende kanalen en middelen; o.a. met behulp van data over energiearmoede in Fryslân (overzichten van Data Fryslân). Geldfit via de Nederlandse Schuldhulproute: Middels Vroegsignalering Schulden hebben wij in een vroeg stadium inwoners met financiële problemen in beeld. Vervolgens doen wij deze inwoners een hulpaanbod om te voorkomen dat de financiële problemen te groot worden. In de praktijk blijkt dat veel inwoners niet altijd gebruik maken van dit proactieve hulpaanbod omdat men het probleem zelf wil oplossen of in verband met schaamte. Geldfit is een goede aanvulling op Vroegsignalering Schulden omdat deze inwoners eerst zelf onderzoek kunnen doen naar hun financiële situatie en dan, wanneer noodzakelijk, alsnog doorverwezen worden naar de juiste (lokale) ondersteuning.

Daarnaast leert de praktijk dat de nieuwe doelgroep (“werkende armen”) eerder zelf naar oplossing op zoek gaat (digitaal) dan zich bij de gemeenten meldt. De Voorzieningenwijzer: de Voorzieningenwijzer is ondersteunend voor de vroegsignaleerders, maar ook andere collega’s, om onze inwoners inzicht te geven in en waar nodig te ondersteunen bij het aanvragen van de lokale en landelijke regelingen en voorzieningen.

4.9 Samenwerking     

Kredietbank Nederland: om de samenwerking te bevorderen is er periodiek overleg op beleids- (per kwartaal) en uitvoeringsniveau (maandelijks). Armoedeoverleg met ketenpartners en Ketenpartneroverleg Laaggeletterdheid met als doel: elkaar beter leren kennen, ervaringen delen en eventuele gaten in dienstverlening signaleren (twee keer per jaar). Naast het Armoedeoverleg vindt er eens per kwartaal overleg plaats tussen het team schulddienstverlening, de vroegsignaleerders en bij het proces betrokken ketenpartners. In het kader van vroegsignalering schulden vindt periodiek overleg plaats met WoonFriesland om de lijntjes kort te houden en het proces met elkaar te overleggen en te evalueren (vroegsignaleerders maandelijks en beleid eens per kwartaal). We betrekken de Cliëntenraad Tytsjerksteradiel op het dossier schulddienstverlening en informeren de Cliëntenraad jaarlijks.

23

5. Conclusies en aandachtspunten voor vervolg 5.1 Conclusies

De centrale vraagstelling van deze evaluatie is: “In hoeverre is de schulddienstverlening van de gemeente Tytsjerksteradiel effectief en efficiënt?”. Met het beleidsplan “Integrale schulddienstverlening 2020 - 2024’ hebben we de onderstaande doelen gekoppeld aan een effectieve en efficiënte hulpverlening. Hieronder de conclusie op deze aandachtsgebieden.  We gaan efficiënter en effectiever werken Vanaf 2021 wordt volgens het nieuwe werkproces gewerkt. Hoewel het aantal meldingen is afgenomen de afgelopen jaren blijkt dat het aantal meldingen dat leidt tot een aanvraag hoog is. Dit komt door de lage toegangsdrempel om tot een aanvraag te komen. Er is geen wachtlijst waardoor mensen meteen worden geholpen. Ook het feit dat er niet vooraf een compleet overzicht hoeft te worden aangeleverd draagt hieraan bij. Wel is het aantal aanmeldingen afgenomen de afgelopen jaren sinds corona. Dit is niet alleen binnen onze gemeente het geval, dit is over het algemeen een landelijke trend.  We streven ernaar dat het aantal succesvolle trajecten zal toenemen met acceptabele doorlooptijden Binnen het beleidsplan “Integrale schulddienstverlening 2020 - 2024’ streven we naar het maximaal haalbare voor een klant. Niet voor alle klanten is een schuldenvrije toekomst (direct) haalbaar maar in het grootste deel van de aanmeldingen (98%) kan er een schuldregeling worden gestart.

Door naast een schulddiensttraject ook in te zetten op budgetbeheer, kan de financiële situatie worden gestabiliseerd. Vanaf daar zien we meer mogelijkheden ontstaan om de financiële problematiek op te lossen. Het aantal succesvol afgesloten trajecten over de jaren 2020-2023 blijft op een gelijk hoog niveau als in de jaren daarvoor. De doorlooptijden van de trajecten blijven, op een enkel dossier na, binnen de afgesproken termijnen. In geval van een schuldenregeling wordt een saneringskrediet ingezet tenzij dit nadelig is in het betreffende dossier. Wanneer een minnelijke schuldregeling niet slaagt, wordt er een aanvraag Wsnp gedaan. Het percentage aanvragen Wsnp blijven ruimschoots onder de afgesproken maximale percentages.  Iedereen die zich meldt voor schulddienstverlening zal op een manier geholpen worden Een van de doelen benoemd in het beleidskader is het beschikbaar stellen van hulp voor alle hulpvragers. Met de huidige beleidsregels zijn er geen doelgroepen die uitgesloten zijn van hulp. Voor jongeren zijn er weinig bij deze doelgroep passende ondersteuningsmogelijkheden. Ondanks dat niet altijd een formeel traject mogelijk is, zijn adviesgesprekken en doorverwijzingen naar sociale partners wel mogelijk, zowel formeel als informeel.

 We streven ernaar dat het beroep op (langdurige) schulddienstverlening stabiliseert of gaat afnemen We willen voorkomen dat (opnieuw) problematische schulden ontstaan. De inzet op nazorg en financiële coaching is de afgelopen jaren gecontinueerd. Daarnaast is in 2019 gestart met Vroegsignalering. Het aantal recidive is met 1 dossier laag. De instroom binnen schulddienstverlening is ook sterk afhankelijk van economische ontwikkelingen. We hebben vanaf 2016 economische voorspoed gekend, waardoor ook mogelijk de problematiek is afgenomen. En de wetenschap dat mensen gemiddeld 5 jaar wachten voordat zij hulp inschakelen, is het wellicht begrijpelijk dat het aantal meldingen in de afgelopen jaren dan ook is gedaald. Met een actieve benadering hopen wij onze inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium te bereiken. 24

5.2 Aandachtspunten voor vervolg

Voor de resterende periode zijn de aandachtspunten als volgt. 1. Doelgroep jongeren Extra aandacht voor de wijze en vorm van schulddienstverlening voor jongeren. Dit met het oog op het feit dat het huidige aanbod te strak gekaderd blijkt om de jongeren in het traject te krijgen of te houden. 2. Langdurige financiële ondersteuning Er is een groeiende groep inwoners (met of zonder schulden) die behoefte heeft aan langdurige financiële ondersteuning in verband met weinig lerend vermogen. Vaak is budgetbeheer de meest passende oplossing voor deze doelgroep. Inwoners die onder bewind staan omdat zij problematische schulden hebben, kunnen ook naar deze vorm van ondersteuning doorstromen wanneer er een oplossing is voor de problematische schulden. 3. Coaching en nazorg worden nog belangrijker wanneer inwoners na anderhalf jaar schuldenvrij zijn Door de looptijd van een schuldregeling te halveren is iemand na 1 juli 2023 anderhalf jaar sneller schuldenvrij. Maar zo’n versnelling van een schuldregeling heeft ook effect op alle processen eromheen. Want er ontbreekt ineens een stuk tijd waarin iemand kan worden geholpen bij het vinden van een oplossing voor zijn bredere problematiek. Om te werken aan een duurzame schuldenvrije toekomst, wordt daarom het zo snel mogelijk volledig in beeld krijgen van de inwoner steeds belangrijker.

25