02a - Bijlage bij opdracht informateur - Overdrachtsdocument verkiezingen

passende

resultaatgerichte

ondersteuning

bieden.

Er

wordt

een

implementatieplan opgesteld met aandacht voor eenmalige implementatiekosten. Een eventuele incidentele investering zal worden voorgelegd aan de raad. De inkoop van jeugdhulp vindt regionaal plaats door centrumgemeente Leeuwarden en gaat per 2023 wijzigen. Momenteel vinden de gesprekken plaats over de definitieve inkoopdocumenten, de gemeenteraad zal daarover in Q2 2022 worden geïnformeerd. -

Nalevingsvisie sociaal domein 2021-2025 In maart 2022 is de nalevingsvisie ‘Naleving met zorg en vertrouwen’ door de gemeenteraad vastgesteld. Deze visie geeft richting aan het nalevingsbeleid en gedrag binnen de werkmaatschappij, wij werken vanuit vertrouwen in onze inwoners en organisaties. De visie zal in 2024 geëvalueerd worden.

-

Nieuwe regiovisie ‘Aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties’; centrumgemeente Leeuwarden In december 2021 is de regiovisie “aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties” door de gemeenteraad van de centrumgemeente Leeuwarden vastgesteld. Deze visie voorziet in enkele wettelijke taken die zijn vastgelegd in Wmo, Jeugdwet en Wet de verplichte meldcode. Met deze visie geeft Fryslân richting aan de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties met als doel om dit geweld te voorkomen, tijdig te signaleren of duurzaam te stoppen. De raad zal binnenkort worden geïnformeerd over de consequenties van de nieuwe regiovisie.

32

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022 Naast deze reeds vastgestelde stukken, zijn er een aantal documenten die op korte termijn om besluitvorming zullen vragen.

Visie/beleidsplan

Gepland

Fase

Op koers/planning

Regiovisie beschermd

Q2 2022

Conceptvisie gereed

Concept gereed, op

wonen

planning.

Lokale inclusieve agenda

Q1/Q2 2023

Planfase

Nader

besluit

tot

starten in 2022 Regiovisie jeugd

Q2 2022

Ontwikkelfase

Definitieve

besluit-

vormingsproces mogelijk Q3 2022 Wonen-zorg visie regio

2024/2025

Oriëntatiefase

Nader te plannen

ANNO Onderstaand lichten wij de onderwerpen toe. -

Doordecentralisatie en regiovisie beschermd wonen per 2023 De

voorziening

‘Beschermd

wonen’

(BW)

wordt

nu

uitgevoerd

door

de

centrumgemeente Leeuwarden. De rijksoverheid wil stimuleren om “thuis te herstellen”. Ambulante zorg/tussenvormen BW worden steeds belangrijker. Daarvoor komt de financiering naar de gemeenten toe. Ook worden gemeenten zelf (volledig) verantwoordelijk voor indiceren en beschikken. Er moet nog steeds worden samengewerkt in de regio Friesland, dit doen we in SDF (sociaal domein Friesland) verband. Er is een conceptregiovisie vastgesteld door alle gemeenteraden, deze zal in definitieve vorm nog aan de gemeenteraden worden voorgelegd in het tweede kwartaal van 2022. -

Lokale inclusieve agenda (LIA) In de raadsvergadering van 3 maart 2022 is, naar aanleiding van het amendement Lokale Inclusieve Agenda, de startnotitie Lokale Inclusieve Agenda vastgesteld. Hierin staat het proces beschreven om te komen tot een LIA. Er zal een werkgroep Toegankelijkheid ingesteld worden waarin ervaringsdeskundigen deel zullen nemen. Deze werkgroep zal aan de slag gaan met het opstellen van de LIA die begin 2023 zal worden vastgesteld door de gemeenteraad.

-

Nieuwe regiovisie Jeugd Wij moeten in 2022 een regiovisie op jeugdhulp ontwikkelen. Deze regiovisie is een kapstok voor het regionale jeugdzorgbeleid dat beschrijft wat de gemeenten in Friesland samen met aanbieders, cliënten en andere stakeholders willen bereiken. Hierbij benoemen wij concrete doelen, resultaten en bijbehorende indicatoren. Er wordt gewerkt vanuit de norm voor opdrachtgeverschap, die geeft richting aan waar de visie aan moet voldoen. In het tweede kwartaal van 2022 verwachten wij dat er een conceptvisie kan worden opgeleverd. Dan zal ook duidelijk zijn welke impact de visie heeft op de samenwerking van de gemeenten en de lokale invulling. 33

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

-

Wonen-zorg visie Samen met Schiermonnikoog en Ameland, zal in ANNO verband worden gestart met het opstellen van een (regionale) woonzorgvisie. Het doel van de woonzorgvisie is een regionaal dekkend en passend wonen- en zorgaanbod voor ouderen te formuleren, dat antwoord biedt op de toekomstige vraag van onze inwoners. Gedurende de raadsperiode zal deze woonzorgvisie ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.

Naast de bovenstaande strategische stukken benoemen wij hier nog enkele aandachtspunten die van de nieuwe gemeenteraad aandacht vragen: -

Achterstand in huisvesting statushouders Gemeenten hebben de wettelijke verplichting om de jaarlijkse huisvestingstaakstelling voor statushouders te behalen. Zowel Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel hebben de taakstelling in 2021 met een achterstand afgesloten. Die achterstand komt boven op de huisvestingstaakstelling voor 2022. Wij moeten komend jaar meer inzet plegen om te voldoen aan onze wettelijke taak, gelet op de krapte op de woningmarkt is dit een risico.

-

Nazorg toeslagenaffaire De raad heeft in januari 2022 besloten om akkoord te gaan met de gewijzigde aanpak van

de

Kinderopvangtoeslagaffaire.

Deze

aanpak

houdt

in

dat

wij

ervaringsdeskundigen inzetten om gedupeerden in onze gemeente te ondersteunen en te begeleiden. Dit voor de periode 2022 tot en met 2024. Om de onafhankelijkheid te borgen, krijgen deze ervaringsdeskundigen een dienstverband tot eind dit jaar bij welzijnsorganisatie KEaRN. Eind 2022 evalueert het college deze aanpak. De raad ontvangt de evaluatie ter informatie. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie stelt het college de raad voor om de gewijzigde aanpak al dan niet voort te zetten. Besluit de raad om de gewijzigde aanpak voort te zetten, dan moet dit in de Kadernota 2023 worden meegenomen. -

Aanpassingen in armoedebeleid Het armoedebeleid van Tytsjerksteradiel is in 2020 en 2021 aangepast. Een belangrijke wijziging hierin is het besluit tot aansluiting bij het volwassenfonds om ook volwassenen doelgericht te ondersteunen bij maatschappelijke participatie. Per maart 2022 zullen we hiermee starten, begin 2023 zullen wij deze nieuwe aanpak evalueren en zal deze evaluatie aan de gemeenteraad worden aangeboden.

-

Adviesraad De Wmo-adviesraad adviseert het college t.a.v. de Jeugdwet en de Wmo. De Wmoadviesraad acteert op basis van een oud reglement uit 2009. In februari ’22 zal er een hei-sessie plaatsvinden waarin er kritisch wordt gekeken naar de rollen en taken van de adviesraad en de verwachtingen over en weer. Met de transitie en de transformatie van het Sociaal Domein is het wenselijk om een brede adviesraad Sociaal Domein te hebben, die integraal adviseert over het beleid. Afhankelijk van de uitkomsten van de 34

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022 heisessie zal mogelijk worden toegewerkt naar een brede adviesraad Sociaal Domein. Hierover zal de gemeenteraad geïnformeerd worden en zal uiteindelijk een verordening ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Welke (landelijke) ontwikkelingen komen op ons af Hervormingsagenda Jeugd en bezuinigingen Tussen het Rijk en de VNG zou een hervormingsagenda Jeugd in februari 2022 vastgesteld worden. De samenwerking tussen Rijk en VNG is echter opgeschort door VNG na het regeerakkoord. In het regeerakkoord wordt immers een bezuiniging ingeboekt op de extra middelen die gemeente zouden krijgen na een eerdere arbitragecommissie. Voor nu is het afwachten hoe zich dit verder ontwikkeld. Een voornemen van het Rijk in het regeerakkoord was om een eigen bijdrage op jeugdhulp te gaan vragen, uitwerking hiervan zal lokaal tot nieuwe besluitvorming gaan leiden. Mogelijke hervorming van abonnementstarief Wmo Inwoners die gebruik maken van een Wmo-maatwerkvoorziening betalen maximaal € 19,00 per maand voor de zorg of ondersteuning. Deze regeling is ingevoerd ter beperking van de stapeling van zorgkosten voor de midden- en hogere-inkomensgroepen. Gemeenten en de VNG hebben sterk geageerd tegen de invoering van het abonnementstarief. Sinds de invoering van het abonnementstarief is met name het gebruik van Wmo huishoudelijke ondersteuning flink gestegen. Het nieuwe kabinet heeft in het regeerakkoord opgenomen dat zij wil dat voor specifiek de huishoudelijke hulp een ‘eerlijkere eigen bijdrage (…) met landelijke normen en met oog voor betaalbaarheid van lage- en middeninkomens’ komt.

Het is nog niet bekend hoe de regeling er precies uit gaat zien. Doordecentralisatie maatschappelijke opvang per 2026 Sinds de invoering van de Wmo 2015 zijn alle gemeenten verantwoordelijk voor de maatschappelijke opvang, de middelen gaan nog centraal naar centrumgemeente Leeuwarden. Via

SDF

worden

de

zorgaanbieders

gesubsidieerd.

De

doordecentralisatie

van

de

maatschappelijke opvang (mo) staat nu gepland voor 2026 na een evaluatie van de mo in 2025, dan zullen de middelen ook richting onze gemeente gaan.

Welke verbonden partijen vallen onder programma 6 Sociaal Domein Friesland Het Sociaal Domein Friesland (SDF) is de organisatie die namens de gemeenten in Friesland (ook de jeugdzorgregio) de inkoop van de jeugdhulp verzorgt. Daarnaast verzorgen zij de inkoop Beschermd wonen en een hebben een functie in een aantal WMO taken waarbij de wens is om dit gezamenlijk vorm te geven. Met het ingaan van de nieuwe centrumregeling op 1 januari 2022 is er bij het SDF meer ruimte gekomen voor een meer inhoudelijk gerichte ontwikkeling. Te denken valt aan de

35

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022 transformatie, de landelijke opgaven en andere opgaven waarbij het zinvol is om dit als gemeenten gezamenlijk (vaak samen met provinciaal werkende ketenpartners) vorm te geven. Gemeenschappelijke Regeling Sociale Werkvoorziening Fryslân (GR SW Fryslân) De GR SW Fryslân is de formeel werkgever van onze inwoners die een dienstverband hebben op grond van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De gemeenten Leeuwarden, Heerenveen, Smallingerland,

Opsterland,

Ooststellingwerf,

Weststellingwerf,

Tytsjerksteradiel

en

Achtkarspelen nemen deel aan deze GR. Caparis NV voert de Wsw voor ons uit. Hiervoor hebben wij een dienstverleningsovereenkomst afgesloten met de GR SW Fryslân en Caparis NV. Jobinder De gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringorganisatie Mobiliteitsbureau Noordoost Friesland (Jobinder) is in 2017 opgericht. In de GR werken de gemeenten Dantumadiel, Noardeast Fryslân, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel en de Provincie Fryslân samen aan doelgroepen- en openbaar vervoer. Jobinder voert het collectief vervoer (Wmo), het leerlingenvervoer en het Opstapper vervoer uit namens gemeenten en provincie. In 2021 heeft er een evaluatie plaatsgevonden. Het bestuur heeft het Mobiliteitsbureau opdracht gegeven om de aanbevelingen die uit de evaluatie zijn gekomen, te onderzoeken. Indien uitvoering van de aanbevelingen budgetwijzigingen vraagt, zullen deze voorgelegd worden aan de raad.

36

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Progr. 7 Volksgezondheid en milieu Waar staan we Inleiding Programma 7 kenmerkt zich door een mix aan sociaal beleid, ruimtelijk beleid en uitvoeringsbeleid. De taken zijn verdeeld over verschillende organisaties (Werkmaatschappij en beide samenwerkende gemeenten), afdelingen, teams en portefeuilles. Op alle terreinen is sprake van actueel beleid dat in de komende raadsperiode (deels) moet worden geëvalueerd en zo nodig kan worden aangepast op basis van landelijke ontwikkelingen en/of (lokale) politieke keuzes.

Lopend beleid Hieronder vindt u een opsomming van beleidsdocumenten die binnen het programma vallen en daarnaast beleidsdossiers die de komende bestuursperiode bijzondere aandacht vragen. Gezondheidsbeleid Op sociaal gebied is de belangrijkste pijler het gezondheidsbeleid. Op 27 januari 2022 heeft de gemeenteraad de nota: ‘Tegearre sûn fiele, gezondheidsbeleid Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel 2022-2026’ opiniërend besproken; besluitvorming is voorzien op 3 maart 2022. In 2024 volgt een tussenmeting en in 2026 een eindmeting van het gezondheidsbeleid. In de nota staat beschreven hoe de gemeenten samen met inwoners en organisaties de komende vijf jaar gaan werken aan gezondheid. We willen dat ‘je gezond voelen’ bereikbaar is voor iedereen. We blijven inzetten op een gezonde leefstijl. Extra is dat we achterliggende factoren van ongezond gedrag aanpakken. Er is een verbreding van doelgroepen. De nadruk lag op jeugd, nu richten we ons ook op ouderen en inwoners met een beperkt budget. Naast doelgroepen stellen we ook een gezonde leefomgeving centraal en nieuw is dat we gezondheid standaard gaan meewegen in omgevingsbeleid en bij ruimtelijke plannen. We willen integraal aan de slag vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid en via deze speerpunten: gezonde leefomgeving, gezond opgroeien, gezond met een beperkt budget, gezond ouder worden.

Specifiek richten we ons op inwoners met een sociaaleconomisch kwetsbare positie, omdat het risico op ongezond gedrag in deze groep groter is. En we kiezen ervoor om vanuit de gemeentelijke rol met name te stimuleren en te faciliteren. Het is de bedoeling om vanuit een lokale coalitie in gesprek te blijven met inwoners en afspraken te maken met samenwerkingspartners. Duurzaamheidsagenda In de op 1 juli 2021 vastgestelde Duurzaamheidsagenda wordt ingezet op zes pijlers: Energietransitie,

Duurzame

mobiliteit,

Circulaire

economie,

Biodiversiteit,

Klimaatbestendigheid en Eigen organisatie & maatschappelijk vastgoed. Daarnaast is op 18 februari 2021 een Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld, waarin de strategie en aanpak om invulling te geven aan de verplichtingen uit het Klimaatakkoord, en de daaruit volgende stappen naar een aardgasvrije en energie neutrale gemeente, is weergegeven. In 2022 vindt een nadere afweging over de uitvoering van de TVW plaats met betrekking tot de inzet van

37

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022 Rijksmiddelen omdat vooralsnog alleen middelen zijn toegekend voor 2021 en 2022. Een herijking van de gehele Duurzaamheidsagenda is voorzien in 2024. Binnen de Duurzaamheidsagenda is, of wordt op iedere pijler specifiek beleid ontwikkeld, zoals de samenwerkingsovereenkomst ‘Fryslân koopt circulair’ 2021-2035 (collegebesluit 1 februari 2022; tussentijdse evaluatie in samenhang met evaluatie Duurzaamheidsagenda), en de visie op Maatschappelijk vastgoed (vastgesteld op 7 juli 2021; evaluatie in 2026. De Duurzaamheidsaspecten worden in 2022 in een ‘routekaart’ nader uitgewerkt en financieel vertaald via de Kadernota). Daarnaast beschikken we met ‘Garyp’ sinds 1 oktober 2018 over één van de meest succesvolle proeftuinen binnen het Programma Aardgasvrije Wijken en hebben we, samen met Achtkarspelen, eind 2021 een tweede aanvraag ingediend binnen dit programma rond Skûlenboarch waar Eastermar en Jistrum bij zijn betrokken. Begin maart 2022 hebben wij gehoord dat ons project helaas niet is gehonoreerd. Dit laat echter onverlet dat wij wel verder met deze dorpen aan de slag gaan gezien het enthousiasme en draagvlak wat binnen de dorpen is ontstaan om met verduurzaming aan de slag te gaan. De komende tijd gaan wij daarom op zoek naar alternatieve financiering van het project, al dan niet in afgeslankte vorm.

Bodembeleid Ons bodembeleid is vastgelegd in De Nota Bodembeheer 2018, aangevuld met beleid op Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) in 2020. Dit beleid, dat is vastgesteld voor het bodembeheersgebied van 11 gemeenten, zal in 2022/2023 worden geactualiseerd. Specifiek worden apart vermeld het grondstoffenbeleidsplan en het vGRP (het gemeentelijk riolerings-,

afval-

en

grondwaterbeleid)

omdat

hiervoor

ook

een

geoormerkt

financieringsregime geldt: het wordt bekostigd uit de opbrengsten van een daartoe ingestelde heffing. Grondstoffenbeleidsplan Het grondstoffenbeleidsplan is vastgesteld op 19 september 2019 en geldt voor de periode 2020 – 2025. Eind 2022 volgt een evaluatie van de VANG (Van Afval Naar Grondstof)doelstellingen en een algehele evaluatie eind 2025), In de verpakkingsindustrie worden steeds meer uniforme verpakkingen gebruikt, wat de recycling ten goede komt. Hetzelfde geldt voor het steeds verder uitbreiden van de statiegeldregelingen. Na de grote en kleine plastic flessen is ook voor blikjes een statiegeldregeling voorzien met ingang van 31 december 2022. Daar staat tegenover dat de huidige zwerfafvalvergoeding die de gemeente jaarlijks ontvangt waarschijnlijk na 2022 stopt. VGRP Het verbeterd Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) ‘Wettersoarch’ is vastgesteld op 28 mei 2020 en er volgt een evaluatie eind 2025)

38

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Actuele (beleids)dossiers Actuele (beleids)dossiers die momenteel lopen binnen het programma zijn: •

Herijking taken Energieloket

•

Takenpakket Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO)

•

Sinnetafels

•

Aardgasvrije wijken (Garyp en Skûlenboarch)

•

Regionale Energie Strategie (RES)

•

Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed

•

Energie coaching

•

Global Goals

•

Fairtrade

•

Anno III

Ketenbeleid en uitvoeringsprogramma middelengebruik We willen samen met de samenwerkingspartners en spelers in het veld een nieuw ketenbeleid en uitvoeringsprogramma middelengebruik opstellen. Het doel is het middelengebruik onder jongeren in beeld te brengen en voor op de lange termijn terug te dringen. Naar verwachting wordt dit in de tweede helft van 2022 opgeleverd.

Welke (landelijke) ontwikkelingen komen op ons af Volksgezondheid Er is sprake van toenemende ongelijkheid. Mensen met een hoog inkomen en hoog opleidingsniveau leven gemiddeld genomen niet alleen zes jaar langer, maar ook vijftien jaar langer in een goede gezondheid, dan mensen met een laag inkomen en laag opleidingsniveau. De coronacrisis hebben die verschillen extra duidelijk gemaakt. Het Kabinet noemt in haar coalitieakkoord bestaande gezondheidsverschillen ‘onacceptabel’ en wil investeren in het tegengaan van kansenongelijkheid. In de gemeente is een sterke infrastructuur nodig om te kunnen werken aan een brede gezondheidsbasis. We besteden daarom al veel aandacht aan sport, meedoen, gezonde leefstijl en een goede start in het leven (denk aan JOGG, Kansrijke Start, Sport- en preventieakkoord, Preventie- en handhavingsplan middelengebruik). Belangrijk is om niet alleen vanuit gezondheid op leefstijl in te zetten, maar juist ook actief werk te maken van de aanpak van achterliggende oorzaken van gezondheidsverschillen. Dit moet worden gezien als een gezamenlijke maatschappelijke opgave en vraagt dus ook bewuste inzet vanuit andere beleidsterreinen (bijv. armoede, werk en inkomen, welzijn, het fysieke- en sociale domein). Duurzaamheid De vrijblijvendheid rond de energietransitie zal steeds verder afnemen als de datum van 2040 in zicht komt.

In dat licht moet ook de ontwikkeling van de Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie (WGIW) worden bezien die recentelijk in consultatie is gegaan. Aan de andere kant zullen de Rijksmiddelen waarschijnlijk ook steeds ruimer beschikbaar komen, gezien het Regeerakkoord. 39

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Klimaatbeleid De wereldwijde klimaatverandering heeft verder uiteraard invloed op de uitvoering van ons vGRP dat uitgaat van het scenario ‘klimaatrobuust’ en de Coronacrisis kan wel eens het (voor het klimaat en de mobiliteit) positieve effect van meer structureel thuiswerken tot gevolg hebben. Het schaarser worden van gas als gevolg van een landelijk verminderde gasproductie en de congestie van het elektriciteitsnet, kan leiden tot hogere prijzen voor energie en daardoor een toenemende energiearmoede.

40

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Progr. 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en stedelijke vernieuwing Waar staan we Het programma ruimtelijke ordening spitst zich toe op de zorg voor een actueel ruimtelijk beleid. Het programma invoering Omgevingswet vormt daarbij een centraal thema om de transitie naar het nieuwe werken geïmplementeerd te krijgen in de organisatie.

Lopend beleid Hieronder vindt u een opsomming van beleidsdocumenten die binnen het programma vallen en daarnaast beleidsdossiers die de komende bestuursperiode bijzondere aandacht vragen. •

Actualisering van ruimtelijke plannen en transitie naar omgevingsplan.

•

Ontwikkelingen op het gebied realisatie woningbouwlocaties.

Algemeen De (actuele) beleidsdocumenten binnen dit programma zijn: •

Structuurvisie

•

Ruimtelijke plannen zoals die in de gemeente gelden

•

Facetbeleidsdocumenten die spelen in de fysieke leefomgeving zoals horecabeleid, kleine windmolens en notitie paardenbakken

•

Woonvisie

•

Beleidslijn horeca Gemeente Tytsjerksteradiel. Van “nee tenzij naar ja mits”. Geldend vanaf 11 september 2014.

•

Algemene plaatselijke verordening Tytsjerksteradiel 2021. Geldt met ingang van 30 december 2021.

•

Drank- en horecaverordening gemeenten Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen 2014, laatste wijziging geldend vanaf 9 december 2021.

Actuele (beleids)dossiers •

Omgevingswet

•

Woningbouwlocaties Burgum

•

Woningbouwlocaties diverse dorpen

•

Gebiedsvisie Burgum West

Drank- en horecaverordening omzetten naar Alcoholverordening Met ingang van 1 juli 2021 is de Drank- en horecawet vervangen door de Alcoholwet. De Alcoholwet bevat een aantal nieuwe onderdelen die gemeenten bij verordening kunnen regelen. In 2022 wordt de Drank- en horecaverordening daarom aangepast. In 2021 is een tijdelijke bepaling in de verordening opgenomen, die het - onder voorwaarden - mogelijk maakt om in sportkantines in sporthallen ook op zaterdag- en zondagavond alcohol te schenken. Deze tijdelijke bepaling wordt in 2022 geëvalueerd en (al dan niet) definitief. 41

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Welke (landelijke) ontwikkelingen komen op ons af Implementatie Omgevingswet Op 1 oktober 2022 of 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet in werking. Een grote veranderopgave gericht op een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Met overzichtelijkere regels, meer ruimte voor initiatieven uit de samenleving, lokaal maatwerk en een snellere, samenhangende en duidelijkere besluitvorming. Daarbij hoort een houding die uitgaat van het 'ja, mits'-principe, in plaats van het 'nee, tenzij'-principe. Met de Omgevingswet verschuift een deel van de taken die nu nog bij de gemeenteraad ligt naar het college en de samenleving. Het is de bedoeling van de wet dat de raad de kaders en de grote lijnen bepaalt, niet (meer) het detail. Het college verzorgt de uitvoering. De bekende instrumenten zoals de structuurvisie en bestemmingsplannen worden vervangen

door

een

omgevingsvisie,

programma’s,

omgevingsplan

en

omgevingsvergunningen. In het afgelopen jaar is met betrokkenheid van inwoners en belangenpartijen een ontwerp-omgevingsvisie opgesteld, waarin de ambities voor de omgeving worden weergegeven. Uw raad krijgt de omgevingsvisie na vertaling van de zienswijzen dit jaar voor besluitvorming aangeboden. Het college is verantwoordelijk voor de doorvertaling in mogelijke programma’s en de raad weer voor de regels in het omgevingsplan. Het omgevingsplan dient uiterlijk 2029 klaar te zijn. Op het moment dat de wet van kracht wordt moeten in elk geval de volgende raadsbesluiten zijn genomen: 1. Raadsbesluiten over gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor de raad adviesrecht heeft en participatie verplicht stelt; 2. Delegatiebesluit aan het college om het omgevingsplan te wijzigen; 3. Vaststellen verordening Nadeelcompensatie (v/h planschadeverordening); 4. Instellen commissie omgevingskwaliteit; 5. Vaststellen legesverordening (waarin gevolgen Omgevingswet en WKB zijn verwerkt). Besluitvorming rond nummer 3 t/m 5 moet nog plaatsvinden. Daarnaast zijn er een aantal verordeningen die juridisch/technisch aangepast moeten worden aan de nieuwe wetgeving. Woningbouwopgave In 2040 is de gemeente Tytsjerksteradiel als onderdeel van de regio Noordoost Friesland de regio in Noord-Nederland waar mensen graag willen wonen, werken en recreëren.

Daarvoor moet de woningvoorraad uitstekend op orde zijn en klaar zijn voor de toekomst. In lijn met het coalitieakkoord en de woonvisie heeft het college in maart 2021 de woningbouwprogrammering vastgesteld, waarin de verdeling van de CA-woningen is opgenomen. Op basis van de regionale woningbouwafspraken met de provincie en de verruiming van december jl. zet het College nu in op de realisatie van circa 600 woningen naast de 150 CA woningen. De verwachting is dat de komende jaren meer woningbouwplannen zich aan zullen dienen. De actualisatie en bijstelling van de woningbouwprogrammering voor 2022 42

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022 zal de komende tijd aan de raad worden aangeboden. De raad en de inwoners worden daarnaast periodiek op de hoogte gehouden van de woningbouwontwikkelingen in de dorpen door middel van de nieuwsbrief. Woningbouw Van onder andere de volgende woningbouwprojecten is de voorbereiding gestart of wordt gestart en zullen tot besluitvorming/uitvoering komen in de komende vier jaar: in Burgum de locatie Voetbalvelden, Elingsloane en Kloosterlaan Noord, het CPO Earnewâld, uitbreiding Eastermar, zoeklocatie Garyp, Centrumplan Gytsjerk, in Hurdegaryp het stationsgebied, locatie het Tjalling Koopmans college en uitbreidingsfase 3 It Súd, vrijkomende schoollocaties Jistrum, herstructureringslocatie WoonFriesland Mûnein, uitbreiding Noard-Burgum, in Oentsjerk de bedrijfswoningen Sanjesfjild en de locatie Rengersweg 15, dorpsuitbreiding Ryptsjerk, dorpsuitbreiding Sumar, uitbreidingslocatie Suwâld en de vrijkomende schoollocaties Tytsjerk. In Sumar (2e fase) en Garyp (Sanhichte fase 2) zijn nog 11 kavels beschikbaar, allen in optie uitgegeven. Wonen en zorg De komende periode zullen we – in nauwe samenwerking met onze partners in ANNO 3 – komen tot een Wonen-Zorg visie. We stellen ons ten doel om tot een dekkend aanbod te komen, zodat (oudere) inwoners met een zorgvraag in de regio kunnen blijven wonen.

We zijn met partijen in overleg om te kijken naar de mogelijkheden van langer zelfstandig wonen. Dit heeft er onder meer toe geleid, dat WoonFriesland twee appartementen binnen het wooncomplex Kuperstrjitte vrijhoudt voor ontmoeting. Daarnaast is er contact geweest met ‘Mijn huis op maat’ om voorlichtingsbijeenkomsten voor ouderen te organiseren waar ze geïnformeerd worden over de mogelijkheden om hun woning levensloopbestendiger te maken of kleiner te gaan wonen. Door Corona hebben deze bijeenkomsten nog niet plaats kunnen vinden. Ruimtelijke ontwikkelingen energietransitie Landelijk speelt een grote operatie om het energieaanbod te verduurzamen. De afgelopen jaren is de gemeente nauw betrokken geweest bij het project Netten op Zee. Een van de opties voor aanlanding van de stroomkabel ten Noorden van de Wadden, was gelegen bij de Bergumermeercentrale. De Minister van EZ heeft het regioadvies voor Eemshaven overgenomen maar er is nog discussie over de effecten op de natuur in De Wadden. Mogelijk gevolg van het steeds meer toenemen van de energievraag en het realiseren van duurzame ontwikkelingen is dat het middenspanningsnet zal moeten worden verzwaard. Daarbij zullen ruimtelijke ingrepen op lokaal niveau nodig zijn. Tegelijkertijd neemt de druk op het landelijk hoogspanningsnet ook toe. De minister laat momenteel studies uitvoeren naar de mogelijke gevolgen.

Dit zou kunnen betekenen dat op termijn ook de discussie over het realiseren van een 380 kV hoogspanningsverbinding tussen Vierverlaten en Ens opnieuw zal starten.

43

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Progr. Overhead Het programma Overhead is uitgewerkt als onderdeel van programma 0; Bestuur en ondersteuning.

FINANCIEEL Meerjarenperspectief In november 2021 is de begroting 2022 vastgesteld en heeft de raad kennisgenomen van het meerjarenperspectief. In de tabel hieronder wordt het financieel perspectief van onze gemeente geschetst.

44

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

Meerjarenbegroting 2022 - 2025 2023

2022

Programma

2025

2024

(x € 1.000)

lasten

baten

saldo

lasten

baten

saldo

lasten

baten

saldo

lasten

baten

saldo

0. Bestuur en ondersteuning

14.924

70.280

55.356

13.418

68.348

54.930

12.714

67.840

55.126

12.592

67.042

54.450

1. Veiligheid

2.551

32

- 2.519

2.589

58

- 2.531

2.646

74

- 2.572

2.714

89

- 2.625

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

4.392

507

- 3.884

4.488

507

- 3.981

4.744

507

- 4.237

4.505

507

- 3.998

3. Economie

778

445

- 333

778

445

- 333

778

445

- 333

471

445

- 25

4. Onderwijs

4.583

1.196

- 3.387

4.565

1.196

- 3.370

4.502

1.196

- 3.307

4.439

1.196

- 3.244

5. Sport, cultuur en recreatie

7.670

1.327

- 6.343

7.672

1.321

- 6.351

7.625

1.335

- 6.291

7.679

1.335

- 6.344

6. Sociaal domein

41.932

9.785

- 32.148

41.441

9.846

- 31.595

40.695

9.862

- 30.833

40.510

9.862

- 30.648

7. Volksgezondheid en milieu

9.217

6.271

- 2.945

9.278

6.341

- 2.937

9.255

6.400

- 2.855

9.107

6.467

- 2.640

8. Vrosh

3.063

474

- 2.589

2.667

487

- 2.180

2.549

500

- 2.050

2.549

510

- 2.039

Overhead

9.379

48

- 9.331

8.926

48

- 8.878

8.825

48

- 8.777

8.815

48

- 8.767

-

2.922

2.922

-

2.035

2.035

-

1.739

1.739

-

932

932

89.110

90.317

1.207

86.896

88.550

1.653

85.510

88.159

2.649

84.567

87.453

2.886

Mutaties reserves BEGROTINGSRESULTAAT

45

Overdrachtsdocument gemeenteraadsverkiezingen 2022

46