Toelichting OBP Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk.pdf
Tekst van het document
Derhalve wordt ruimschoots voldaan aan de richtafstanden die gelden voor de basisschool. Aan de zuidwestzijde van het plangebied is zorgcomplex 't Haarhuus gevestigd aan de Oranjestraat 24. Voor een verpleeghuis geldt op grond van de VNG-uitgave milieucategorie 2 waarvoor een richtafstand geldt van 30 meter. De dichtsbijzjinde afstand van de bestemming 'Maatschappelijk' tot aan de dichtsbijzijnde gevel van een woning bedraagt circa 23 meter. Gelet op de functie (verpleeghuis) zal met name het aankomende en vertrekkende verkeer ten behoeve van het verpleeghuis (bezoekers en verplegend persoon). In het verpleeghuis is de de woonfunctie van de bewoners de hoofdmoot waarbij ondersteunende (medische) zorg verleend wordt. De activiteiten vinden hoofdzakelijk binnen de bestaande bebouwing plaats waardoor gesteld kan worden dat het plan niet leidt tot negatieve effecten op het woon- en leefklimaat van omwonenden. Tot slot is aan de zuidzijde van het plangebied aan de Marijkestraat 10 een kinderdagverblijf gevestigd. Aan de zuidzijde van het plangebied is aan de Marijkestraat een kinderdagverblijf gevestigd. Daarvoor geldt een richtafstand van 30 meter. Maatgevend voor de richtafstand is het stemgeluid van spelende kinderen op de speelplaats van de kinderopvang. De speelplaats bevindt zich achter de bebouwing aan de Marijkestraat 10.
De afstand van de speelplaats tot aan de dichtsbijzijnde woningen bedraagt 41 meter. Derhalve geldt dat voldaan wordt aan de richtafstand. Daarbij wordt opgemerkt dat de bebouwing van de kinderopvang tevens een afschermende werking heeft in het kader van het stemgeluid. Derhalve kan geconcludeerd worden dat het aspect 'bedrijven en milieuzonering' geen belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
23
4.3
Bodem
Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, dient in de daarvoor aangewezen gevallen een bodemonderzoek te worden verricht. Artikel 3.1.6 van het Bro bepaalt dat in het bestemmingsplan rekening gehouden moet worden met de bodemkwaliteit ter plaatse. De reden hiervoor is dat een eventueel aanwezige bodemverontreiniging van groot belang kan zijn voor de keuze van bepaalde bestemmingen en/of de (financiële) uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. De bodemtoets moet worden uitgevoerd bij het opstellen of wijzigen van het bestemmingsplan of een planologische afwijking. Als er verontreiniging aanwezig is moet bepaald (nader onderzoek) worden of het een geval is in de zin de Wbb of een diffuse verontreiniging. In de exploitatieopzet moeten de saneringskosten en de verwerkingskosten voor diffuus verontreinigde grond worden opgenomen. Toets Door Buro Antares is in opdracht van de gemeente Twenterand en de woningstichting Mijande Wonen een indicatief bodemonderzoek (kenmerk MRO\400936-00\24-03-2021\Versie 1, d.d.
24 maart 2021) uitgevoerd ter plaatse van het plangebied De Oale Bouw te WesterhaarVriezenveensewijk, waarmee de kwaliteit van de ondergrond, het grondwater en de gehalten PFAS in de bovengrond zijn vastgelegd. De opdracht is begeleid door Projectbureau BAS. De aanleiding tot de onderzoeken is de voorgenomen herontwikkeling van de betreffende woonwijk. De bestaande woningen worden gesloopt, waarna nieuwe woningen binnen het plangebied worden gerealiseerd. Gelijktijdig met onderhavig onderzoek is per kavel een verkennend asbest in bodemonderzoek conform de NEN-5707 en een verkennend bodemonderzoek conform de NEN-5740 uitgevoerd. Vanwege de vraagstelling hebben de betreffende onderzoeken zich in eerste instantie alleen gericht op het vastleggen van de kwaliteit van de bovengrond per kavel. Echter wijkt de uitvoering van het verkennend bodemonderzoek hiermee af van de NEN-5740. Om toch te voldoen aan de eisen van een volledig onderzoek conform de NEN-5740 dient naast de kwaliteit van de bovengrond ook de kwaliteit van de ondergrond en de kwaliteit van het grondwater te worden vastgelegd. In plaats van per kavel onderzoek uit te laten voeren is middels onderhavig onderzoek de kwaliteit voor het gehele plangebied in zijn geheel vastgelegd.
Verder zijn gezien de voorgenomen werkzaamheden, waarbij mogelijk grond van de locatie zal worden afgevoerd, de gehalten aan PFAS van de bovengrond binnen het plangebied bepaald. Het bodemonderzoek is als Bijlage 2 bij de toelichting van dit bestemmingsplan opgenomen. Hieronder worden de resultaten beschreven. PFAS-bovengrond Vanwege voorgenomen bouwwerkzaamheden binnen het plangebied, waarbij mogelijk grond van de locaties zal worden afgevoerd, is het wenselijk om op voorhand de gehalten aan PFAS te bepalen. Aangezien PFAS homogeen verspreid binnen Nederland voorkomt, tenzij een bronlocatie is aan te wijzen, zijn verspreid binnen het plangebied een 4-tal percelen geselecteerd. Uit de analyseresultaten blijkt dat in de bovengrond van de locaties Veenstraat 4, Veenstraat 43 en Borggrevestraat 51 wel gehalten aan som PFOA, som PFOS, perfluornonaanzuur (PFNA), perfluorbutaanzuur (PFBA) en perfluorhexaanzuur (PFHxA) welke de detectielimiet overschrijden, maar deze gehalte overschrijden de achtergrondwaarde niet. De bovengrond van deze locaties voldoet hiermee aan de klasse 'landbouw/natuur'. In de bovengrond van de locatie Oranjestraat 61 zijn analytisch ook diverse PFAS-parameters verhoogd ten opzichte van de detectielimiet gemeten.
Hierbij overschrijden de verhoogde gehalten aan som PFOS en Perfluorheptaanzuur (PFHpA) wel de gestelde achtergrondwaarde, waarmee deze bovengrond hiermee voldoet aan de klasse 'wonen'. Ondergrond en grondwater Conform de eisen vanuit de NEN-5740 dient naast de kwaliteit van de bovengrond ook de kwaliteit van de ondergrond en het grondwater vastgesteld te worden. Om de inzet van de analyses te beperken en toch een goed beeld te verkrijgen van de kwaliteit van de
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
24
ondergrond en het grondwater binnen het plangebied zijn percelen geclusterd. Ondergrond Uit de analyseresultaten blijkt dat in de ondergrond van de 7-tal clusters geen verhoogde gehalten zijn aangetoond welke achtergrondwaarde overschrijden. Indicatief getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit valt de grond in de kwaliteitsklasse 'achtergrondwaarde'. Grondwater Ter plaatse van 4 de 7 samengestelde clusters zijn in het grondwater licht verhoogde concentraties aan de zware metalen barium, cadmium, koper, molybdeen en/of zink gemeten. Ter plaatse van de overige 3 clusters zijn geen verhoogde concentraties in het grondwater aangetoond. Conclusie en advies PFAS-bovengrond Op basis van de verkregen onderzoeksresultaten kan geconcludeerd worden dat de bovengrond binnen het plangebied plaatselijk verhoogde gehalten aan diverse PFAS-parameters bevat. Enkele van deze verhoogde PFAS-gehalten overschrijden hierbij de achtergrondwaarde, waarmee deze grond in de kwaliteitsklasse 'wonen' valt. De overige bovengrond voldoet aan de kwaliteitsklasse 'landbouw/natuur'. Middels de uitvoering van het PFAS-onderzoek is een globaal beeld verkregen van de mogelijke aanwezigheid van PFAS in de bovengrond binnen het plangebied. Geconcludeerd kan worden dat PFAS niet homogeen in de wijk voorkomt. Mogelijk is dit toch te verklaren door de vele bijmengingen op sommige kavels.
Er wordt geen noodzaak gezien tot het uitvoeren van een aanvullend PFAS-onderzoek op de niet onderzochte kavels. Bij een eventueel benodigde bodemsanering, voortvloeiend uit de resultaten van het asbest- en/of bodemonderzoek, kan de uitvoering van een aanvullend PFAS-onderzoek gewenst zijn voor de afzet van de verontreinigde grond bij een verwerkingslocatie. Geadviseerd wordt om dit voor aanvang van de saneringswerkzaamheden, in de voorbereiding, uit te laten voeren. Ondergrond en grondwater Op basis van de verkregen onderzoeksresultaten kan geconcludeerd worden dat in de ondergrond binnen het plangebied geen verhoogde gehalten zijn gemeten. Alleen tijdens een voorgaand onderzoek is in een van de onderzoeken alleen een licht verhoogd gehalte kobalt in de ondergrond aangetoond. Verder kan geconcludeerd worden dat in het grondwater binnen het plangebied tijdens onderhavig onderzoek en tijdens voorgaande bodemonderzoeken maximaal licht verhoogde concentraties aan zware metalen zijn aangetoond (barium, cadmium, chroom, koper, molybdeen en/of zink). Deze licht verhoogde concentraties aan zware metalen komen naar alle waarschijnlijkheid van nature verhoogd in de omgeving van het plangebied voor. Aanvullend onderzoek naar de kwaliteit van de ondergrond en het grondwater wordt derhalve niet noodzakelijk geacht.
Op basis van onderhavig onderzoek worden geen belemmeringen gezien ten aanzien van de kwaliteit van de ondergrond en van het grondwater voor de voorgenomen bouwactiviteiten binnen het plangebied.
4.4
Geluid
In het kader van de Wet geluidhinder moet er bij de voorbereiding van een bestemmingsplan, c.q. een ontheffing op grond van de Wro, een onderzoek worden gedaan naar de geluidsbelasting op de gevels van geluidsgevoelige objecten, voor zover deze geluidsgevoelige objecten zijn gelegen binnen een zonering van een industrieterrein, wegen en/of spoorwegen. De Wet geluidhinder kent de volgende geluidsgevoelige functies: Woningen. Onderwijsgebouwen (behoudens voorzieningen zoals een gymnastieklokaal). Ziekenhuizen en verpleeghuizen en daarmee gelijk te stellen voorzieningen zoals verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen, medische centra, poliklinieken, medische kleuterdagverblijven, etc.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
25
Enerzijds betekent dit dat (geluids-)eisen worden gesteld aan de nieuwe milieubelastende functies, anderzijds betekent dit eveneens dat beperkingen worden opgelegd aan de nieuwe milieugevoelige functies. Toets Wegverkeerslawaai Op grond van het artikel 74 van de Wet geluidhinder bevindt zich langs een weg een geluidszone, die aan weerszijde een breedte heeft van: a. in stedelijk gebied: voor een weg, bestaande uit drie of meer rijstroken: 350 meter; voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken: 200 meter; b. in buitenstedelijk gebied: voor een weg, bestaande uit vijf of meer rijstroken: 600 meter; voor een weg, bestaande uit drie of vier rijstroken: 400 meter; voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken: 250 meter. Deze zonering geldt niet: c. voor wegen die zijn gelegen binnen een als woonerf aangeduid gebied; d. voor wegen waarvoor een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur geldt; e. wegen waarvan op grond van een door de gemeenteraad vastgestelde geluidsniveau vaststaat dat de geluidsbelasting op 10 meter uit de as van de meest nabij gelegen rijstrook 48 dB (A) of minder bedraagt (art. 74, lid 3 Wgh). Het plangebied ligt binnen de wettelijke geluidzone van de Rijksweg N36, waarvoor een maximumsnelheid geldt van 100 km per uur.
Om te onderzoeken of de nieuwe woningen, die als gevolg van de sloop en herbouw mogelijk worden gemaakt, voldoen aan de geluidnormen op basis van de Wet geluidhinder, is door Munsterhuis Geluidsadvies een akoestisch onderzoek uitgevoerd (kenmerk B02.21.063-RM). Het akoestisch onderzoek is als Bijlage 3 bij de toelichting van dit bestemmingsplan opgenomen. Het akoestisch onderzoek richt zich op het bepalen van de geluidbelasting ten geovlge van wegverkeerslawaai op de Rijksweg N36. De geluidbelastingen zijn vastgesteld door middel van Standaard Rekenmethode II, zoals beschreven in het 'Reken- en meetvoorschrift Geluid 2012'. Indien binnen de zone van een weg geluidgevoelige bestemmingen worden gebouwd, dan moeten grenswaarden in acht worden genomen. De wettelijke voorkeursgrenswaarde vanwege wegverkeerslawaai is, per weg, 48 dB voor geluidgevoelige bestemmingen. Het uitgangspunt van de Wet geluidhinder (Wgh) is dat in nieuwe situaties zo veel mogelijk dient te worden voldaan aan de voorkeursgrenswaarde. Indien hieraan niet kan worden voldaan moet met duidelijke redenen worden aangetoond op welke gronden hieraan niet kan worden voldaan. Indien de maximale ontheffingswaarde voor wegverkeerslawaai wordt overschreden is bebouwing met een geluidgevoelige bestemming op die plek in principe niet toegestaan.
Tenzij de gevel als ‘dove’ gevel wordt uitgevoerd of dusdanige maatregelen worden getroffen opdat de geluidbelasting op de betreffende gevel lager wordt dan de maximale ontheffingswaarde. Voor nieuwe woningen gelegen aan een bestaande weg, geldt een maximale ontheffingswaarde van 53 dB voor buitenstedelijk gebied en 63 dB voor stedelijk gebied. In het onderhavig onderzoek ligt het plangebied in de zone van de N36. De geplande woningen liggen binnen de bebouwde kom. Dit houdt in dat de woningen met betrekking tot deze wegen getoetst dient te worden aan de maximale grenswaarde voor stedelijk gebied. Dit houdt in dat een maximale hogere waarde van 63 dB van toepassing is. Wegverkeergegevens De verkeersgegevens van de Rijksweg N36 zijn afkomstig van Rijkswaterstaat, uit het Geluidregister Wegen (gedownload april 2021). Op de N36 ligt het wegdektype 1-laags-ZOAB. De etmaalintensiteit bedraagt 15161 motorvoertuigen. De gehanteerde verkeersgegevens voor het jaar 2031 zijn in onderstaande tabellen samengevat. De verkeersverdelingen zijn in tabel 1 opgenomen. In tabel 2 zijn de overige situatie- en verkeersgegevens gegeven.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
26
Tabel 1: Verkeersintensiteiten en verdelingen voor het jaar 2031 (bron: Munsterhuis Geluidadvies)
Tabel 2: Situatie- en verkeersgegevens (bron: Munsterhuis Geluidadvies) Resultaten Het plangebied kent grotendeels afscherming van de N36 door tussenliggende bebouwing. Daarnaast is de afstand tussen het plangebied en de N36 relatief groot. Daarom is er eerst een berekening gemaakt van de geluidbelasting op de eerstelijns-bebouwing ten opzichte van de N36. Het blijkt dat de geluidbelasting op alle woningen van de eerstelijns-bebouwing de voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschrijdt. Door de afschermende werking van deze woningen voor de achterliggende woningen zijn er vervolgens geluidcontouren berekend op 1,5 meter (begane grond) en 4,5 meter hoogte (eerste verdieping). Uit deze contouren blijkt dat de voorkeursgrenswaarde voor de achterliggende woningen niet wordt overschreden. In onderstaande tabel zijn de woningen opgenomen waarbij de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden.
Tabel 3: Hoogste geluidbelasting per woning, incl. aftrek 2 dB ex art 110 g Wgh (bron: Munsterhuis Geluidsadvies)
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
27
Uit tabel 3 blijkt dat er sprake is van een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde op de Oostgevel van alle woningen op de eerstelijns-bebouwing. De maximale geluidbelasting bedraagt 51, 52 en 53 dB. Voor de overige woningen zijn geluidcontouren berekend op 1,5 meter en 4,5 meter hoogte. Daaruit blijkt dat de 48 dB-contour ruim buiten de achterliggende woningen ligt. Voor deze woningen geldt dat de geluidbelasting voldoet aan de voorkeursgrenswaarde. In bijlage 3 uit het akoestisch onderzoek (Bijlage 3) zijn de plots met de geluidcontouren opgenomen. Conclusie akoestisch onderzoek Uit het onderhavig onderzoek kunnen de volgende conclusies worden getrokken: De geluidbelasting overschrijdt de voorkeursgrenswaarde op de eerstelijns-bebouwing van het plangebied; Maatregelen om de geluidbelasting terug te dringen tot aan de voorkeursgrenswaarde stuit naar verwachting op overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, landschappelijke en financiële aard; De hogere waarde voldoet aan de locatie-specifieke criteria en de voorwaarden uit het gemeentelijk geluidbeleid; De aan te vragen geluidbelasting voor de woningen bedraagt 51, 52 en 53 dB; daarmee wordt voldaan aan de maximale plafondwaarde van 58 dB uit het gemeentelijk geluidbeleid; Uit de berekende geluidscontouren op 1,5 meter en 4,5 meter hoogte blijkt dat de geluidbelasting ter plaatse van de achterliggende geplande woningen
ruimschoots onder de voorkeursgrenswaarde van 48 dB vallen; Het blijkt dat de gecumuleerde geluidbelasting exclusief aftrek ten gevolge van wegverkeer ter plaatse van enkele woningen hoger is dan 53 dB. Derhalve dient er voor deze gevels extra geluidwerende voorzieningen bepaald te worden om aan het maximale binnenniveau van 33 dB te kunnen voldoen. Dit zal in een gevelweringonderzoek moeten worden aangetoond. Opgemerkt moet worden dat de Minister van Infrastructuur en Waterstaat op 8 februari 2022 het saneringsplan Oost-Nederland 3 heeft vastgesteld. Het saneringsplan heeft betrekking op diverse wegvakken van de A1, A12, A15, A18, A28, A30, A35, A50, N18, N35, N36 en N48 in de provincies Gelderland en Overijssel. De wegvakken liggen in de gemeenten Almelo, Apeldoorn, Arnhem, Barneveld, Doetinchem, Ede, Hardenberg, Harderwijk, Hengelo (O), Hof van Twente, Neder-Betuwe, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Overbetuwe, Raalte, Twenterand en Zwolle. Het saneringsplan bevat de maatregelen die in aanmerking komen om de geluidsbelasting vanwege de desbetreffende wegen bij volledige benutting van de geluidproductieplafonds op de gevel van de saneringsobjecten zoveel mogelijk te beperken tot de streefwaarde van 60 dB.
Daarom worden met het besluit, met toepassing van artikel 11.63, eerste lid, en artikel 11.28, eerste lid, van de Wet milieu-beheer, tevens een aantal geluidproductieplafonds verlaagd op referentiepunten langs de A1, A12, A15, A18, A28, A30, A35, A50, N18, N35 en de N36. De geluidproductieplafonds worden met het effect van deze maatregelen verlaagd. Relevant voor dit bestemmingsplan zijn de maatregelen die langs de N36 worden genomen. Ter hoogte van de Oale Bouw komt langs de N36 een 2 meter hoog geluidsscherm en de N36 zelf krijgt een dunne deklaag A (geluidsreducerend asfalt). Uit het akoestisch onderzoek van Rijkswaterstaat is niet te achterhalen welke geluidwinst de beide maatregelen voor individuele woningen in Westerhaar opleveren. Wel staat in de algemene beschrijving dat een combinatie van wegdekaanpassing en scherm alleen maar dan wordt toegepast wanneer tenminste 5 dB winst kan worden bereikt. In de bestaande situatie worden enkele woningen aan de Markgraven belast met 58 dB. Na het treffen van de maatregel aan de weg en het plaatsen van het scherm voldoen deze woningen aan de streefwaarde, waarbij - hoewel dat nergens in de rapportage van Rijkswaterstaat wordt vermeld - wordt uitgegaan van 53 dB. Het scherm en het stillere asfalt liggen ook ter hoogte van de nieuw te bouwen woningen van dit bestemmingsplan.
Met een iets grotere afstand tot de weg kan worden aangenomen dat de combinatie van een scherm en wegdekaanpassing toch zeker nog tot een winst in de berekende geluidsbelasting van 4 dB leiden, wanneer het voor de Markgraven 5 dB is. De sanering moet uiterlijk 2027 zijn beslag hebben gekregen, wat inhoud dat er bij het bouwplan voor de Oale Bouw rekening mee gehouden kan worden. Echter kan er pas rekening mee worden gehouden als het saneringsplan onherroepelijk is na 25 maart 2022. Industrielawaai en railverkeerslawaai In de omgeving van het plangebied zijn geen geluidgezoneerde industrieterreinen en
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
28
spoorwegen aanwezig. De aspecten industrielawaai en railverkeerslawaai vormen derhalve geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.5
Luchtkwaliteit
Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan onder meer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen). Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen Het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) staat bouwprojecten toe wanneer de bijdrage aan de luchtkwaliteit van het desbetreffende project niet in betekenende mate is. Het begrip 'niet in betekenende mate' is gedefinieerd als 3% van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij uitsluitend om stikstofdioxide (NO 2) en fijn stof (PM10 en PM2,5). Toetsing aan andere luchtverontreinigende stoffen uit de Wet luchtkwaliteit vindt niet plaats. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging.
Enkele voorbeelden zijn: woningen: 1500 met een enkele ontsluitingsweg; woningen: 3000 met twee ontsluitingswegen; kantoren: 100.000 m² bruto vloeroppervlak met een enkele ontsluitingsweg. Als een ruimtelijke ontwikkeling niet genoemd staat in de Regeling NIBM kan deze nog steeds niet in betekenende mate bijdragen. De bijdrage aan NO 2 en PM10 moet dan minder zijn dan 3% van de grenswaarden. Besluit gevoelige bestemmingen Dit besluit is opgesteld om mensen die extra gevoelig zijn voor een matige luchtkwaliteit aanvullend te beschermen. Deze 'gevoelige bestemmingen' zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen. Woningen en ziekenhuizen/ klinieken zijn geen gevoelige bestemmingen. De grootste bron van luchtverontreiniging in Nederland is het wegverkeer. Het Besluit legt aan weerszijden van rijkswegen en provinciale wegen zones vast. Bij rijkswegen is deze zone 300 meter, bij provinciale wegen 50 meter. Bij realisatie van 'gevoelige bestemmingen' binnen deze zones is toetsing aan de grenswaarden die genoemd zijn in de Wet luchtkwaliteit nodig. Toets Middels dit bestemmingsplan wordt een bestaande woonwijk geherstructureerd. Als gevolg van het plan worden 137 woningen gesloopt en vervangen door 142 nieuwe woningen. Concreet betreft de huidige situatie 11 vrijstaande woningen en 126 twee-onder-een kapwoningen (huur, huis, sociale huur).
Het nieuwe bouwprogramma gaat uit van de realisatie van 100 twee-onder-een kapwoningen (sociale huurwoningen) en 28 rijwoningen (sociale huurwoningen). Daarnaast worden er vijf vrijstaande woningen (verkoop) en vier twee-onder-een kapwoningen (kavel verkoop) gerealiseerd. 132 sociale huurwoningen (104 twee-onder-een kapwoningen en 28 rijwoningen); 9 bouwkavels (vijf vrijstaand en vier twee-onder-een kapwoningen; de realisatie van één nieuwe vrijstaande woning op het braakliggende terrein aan de de Borggrevestraat 18. Om te onderzoeken of het voorgenomen plan leidt tot negatieve effecten voor de luchtkwaliteit, wordt uitgegaan van een worst-case scenario. In paragraaf 4.10 is de verkeersgeneratie van het plan weergegeven, waarbij wordt uitgegaan van de gemiddelde verkeersgeneratie. Als wordt uitgegaan van een worst-case scenario wordt - in tegenstelling tot paragraaf 4.10 - uitgegaan van de maximale verkeersgeneratie op grond van de CROW-normen. Derhalve kan het aantal verkeersbewegingen van het totale plan (142 woningen) gesteld worden op 876,4 verkeersbewegingen per dag. Daarbij geldt dat de verkeersgeneratie is bepaald aan de hand van 132 sociale huurwoningen (huur, huis, sociale
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
29
huur), 6 vrijstaande woningen (koop) en 4 twee-onder-een kapwoningen (koop). In de huidige situatie bedraagt de maximale verkeersgeneratie 822 verkeersbewegingen per dag op grond van de CROW-uitgave 381. De verkeersgeneratie is bepaald aan de hand van het woningtype huur, huis, sociale huur in weinig stedelijk gebied, rest bebouwde kom. De toename van het aantal verkeersbewegingen als gevolg van het plan bedraagt derhalve 54,4 verkeersbewegingen per dag. In figuur 4.2 is de worst-case berekening weergegeven met 55 extra voertuigbewegingen.
Figuur 4.2: Worst-case berekening voor bijdrage van extra verkeer (bron: infomil.nl) Uit deze berekening volgt dat de bijdrage van het extra verkeer niet in betekende mate is. Er is geen nader onderzoek nodig. Uit de jaarlijkse rapportage van de luchtkwaliteit blijkt bovendien dat er, in de omgeving van het plangebied, langs wegen geen overschrijdingen van de grenswaarden aan de orde zijn. Een overschrijding van de grenswaarden is ook in de toekomst niet te verwachten. Aanvullend onderzoek naar de luchtkwaliteit is derhalve niet nodig. Daarnaast kan de realisatie van nieuwe woningen niet worden aangemerkt als de realisatie van 'gevoelige bestemmingen' binnen de zone van een Rijks- of provinciale weg. Het aspect 'luchtkwaliteit' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.6
Externe veiligheid
Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico's die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het daarbij om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Op de diverse aspecten van externe veiligheid is afzonderlijke wetgeving van toepassing. Voor risicovolle bedrijven gelden onder meer: het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); de Regeling externe veiligheid (Revi); het Registratiebesluit externe veiligheid; het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo 2015); het Vuurwerkbesluit. Voor vervoer gevaarlijke stoffen geldt het Besluit externe veiligheid transportroutes en de Regeling Basisnet. Op transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen zijn het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) en de Regeling externe veiligheid buisleidingen (Revb) van toepassing. Het doel van wetgeving op het gebied van externe veiligheid is risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld vanwege risicovolle inrichtingen en activiteiten tot een aanvaardbaar minimum te beperken.
Het is noodzakelijk inzicht te hebben in de kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en het plaatsgebonden en het groepsrisico.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
30
Plaatsgebonden risico (PR): Risico op een plaats buiten een inrichting, uitgedrukt als een kans per jaar dat een persoon onafgebroken en onbeschermd op die plaats zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. Groepsrisico (GR): Cumulatieve kansen per jaar dat ten minste 10, 100 of 1000 personen overlijden als rechtstreeks gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een inrichting en een ongewoon voorval binnen de inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. In het BEVI zijn de risiconormen wettelijk vastgelegd. Deze normen zijn niet effectgericht maar gebaseerd op een kansberekening. Tevens geven de risiconormen alleen de kans weer om als direct gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen te overlijden. Gezondheidsschade en de kans op verwonding of materiële schade zijn daarin niet meegenomen. Er is in het BEVI geen harde norm voor het groepsrisico vastgesteld. Voor het groepsrisico geldt geen norm maar slechts een oriënterende waarde. Er is sprake van een verantwoordingsplicht in geval van een toename van het groepsrisico. Risicokaart Aan hand van de Risicokaart is een inventarisatie verricht van risicobronnen in en rond het plangebied.
Op de Risicokaart staan meerdere soorten risico's, zoals ongevallen met brandbare, explosieve en giftige stoffen, grote branden of verstoring van de openbare orde. In totaal worden op de Risicokaart dertien soorten rampen weergegeven. Toets
Figuur 4.3: Uitsnede risicokaart (bron: risicokaart.nl) Uit de inventarisatie blijkt dat binnen een straal van 64 meter van het plangebied geen risico's zijn gelegen op basis van externe veiligheid. Het dichtstbijzijnde risicobron betreft de gasleiding (N-527-40) met een werkdruk van 40 bar en een diameter van 6 inch. De 100% letaliteitsgrens is gelegen op 50 meter en de 1% letaliteitsgrens is gelegen op 70 meter afstand. Het plangebied is derhalve gelegen binnen de 1% letaliteitsgrens van de aardgasleiding. Wanneer nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden in het invloedsgebied van de leiding dient een kwantitatieve risicoanalyse gemaakt te worden. Deze berekening is alleen noodzakelijk als er een wijziging in de aanwezige personen plaatsvindt waardoor sprake is van een stijging van
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
31
het aantal en/of een verschuiving van aanwezige personen in de dag naar de nacht. In de huidige situatie liggen er vier twee-onder-een kapwoningen binnen de 1% letaliteitsgrens van de aardgasleiding. Als gevolg van het plan worden de vier twee-onder-een kapwoningen vervangen door vier nieuwe twee-onder-een kapwoningen. Daarmee blijft het aantal woningen en het aantal aanwezige personen gelijk waardoor een nadere beschouwing achterwege kan blijven. Daarnaast bevindt zich op een afstand van 150 meter van het plangebied een provinciale weg (N36) waarover gevaarlijke stoffen getransporteerd worden (wegvak 039). Deze weg is niet opgenomen in het Basisnet, echter wel in de meest recente telgegevens (juni 2019) van Rijkswaterstaat. Op grond van de ruimtelijke scheiding levert de PR 10-6 risicocontour en het PAG geen belemmering op voor de planontwikkeling. Wel blijkt uit de gegevens van Rijkswaterstaat dat over deze weg, ter hoogte van het plangebied, LF1, LF2 en GF3-stoffen getransporteerd worden. Het plangebied ligt als gevolg van deze stoffen binnen het invloedsgebied van brandbare gassen (GF3). De risico's als gevolg van het transport van gevaarlijke stoffen over de weg (BLEVE scenario) dienen meegenomen te worden in een beperkte verantwoording.
In een beperkte verantwoording worden de volgende aspecten beschouwd: mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp of zwaar ongeval; zelfredzaamheid ten aanzien van nog niet gerealiseerde (beperkt) kwetsbare objecten. Als gevolg van het vervoer van gevaarlijke stoffen over de N36 ligt het plangebied binnen het invloedsgebied van brandbare gassen (GF3). BLEVE-scenario BLEVE is een afkorting voor "Boiling Liquid Expanding Vapour Explosion" (kokende vloeistofgasexpansie-explosie). Er bestaat een koude en een warme BLEVE. Bij een koude BLEVE explodeert de tank meteen. Bij een warme BLEVE explodeert de tank als gevolg van een brandhaard. Zelfredzaamheid Mogelijkheden voor ontvluchting/schuilen Bij incidenten zal een afweging gemaakt moeten worden tussen schuilen of vluchten. Binnen het invloedsgebied is vluchten het uitgangspunt waarbij gerealiseerd dient te worden dat indien daadwerkelijk een BLEVE dreigt, de vluchttijd bijzonder kort is. Feit blijft dat in geval van een calamiteit een vroegtijdige alarmering van levensbelang is om ervoor te zorgen dat de aanwezigen veilig kunnen vluchten. De mogelijkheden om te kunnen vluchten nemen toe door uitgangen en vluchtroutes zoveel mogelijk loodrecht van de risicobron af te richten.
De dichtstbijzijnde woningen zijn georiënteerd op de Veenstraat, waardoor de vluchtroute (de voordeur) is daardoor georiënteerd van de risicobron af. Via de Nassaustraat, de Leidijk en de Marijkestraat kan in korte tijd van de risicobron af (loodrecht van de N36) gevlucht worden. Bestrijdbaarheid Een koude BLEVE is niet te bestrijden omdat de tankwagen meteen explodeert. Gezien de snelle ontwikkeltijd zijn er geen mogelijkheden voor bronbestrijding en primaire effectbestrijding. De effectbestrijding zal daarom gericht zijn op het bestrijden van secundaire branden. Voor het voorkomen van een warme BLEVE dient een aangestelde tankwagen tijdig te worden gekoeld en de brandhaard te worden geblust. De herontwikkeling van De Oale Bouw heeft geen invloed op de bestrijdbaarheid aan de bron.
Uit de inventarisatie blijkt verder dat binnen een straal van 950 meter van het plangebied geen risico's op basis van de externe veiligheid zijn gelegen, derhalve geldt dat het plangebied: zich niet bevindt binnen de risicocontour van Bevi- en Brzo-inrichtingen, danwel inrichtingen die vallen onder het Vuurwerkbesluit (plaatsgebonden risico); zich niet bevindt binnen een gebied waarbinnen een verantwoording van het groepsrisico nodig is; niet is gelegen binnen de veiligheidsafstanden van het vervoer gevaarlijke stoffen; niet is gelegen binnen de veiligheidsafstanden van buisleidingen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
32
Een en ander brengt met zich mee dat het project in overeenstemming is met wet- en regelgeving met betrekking tot externe veiligheid. Brandbestrijding algemeen De aspecten bereikbaarheid, opkomsttijd, bluswatervoorziening en het waarschuwen van de bevolking zijn gebaseerd op de Wet veiligheidsregio’s, het Bouwbesluit 2012 en de Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2012. Bij het bepalen of er in het plangebied sprake is van een goede bereikbaarheid van de gebouwen via het openbare wegennet wordt het plangebied op hoofdlijnen getoetst aan de handreiking Bluswatervoorziening en bereikbaarheid. Hierbij wordt beoordeeld of: een willekeurig adres binnen een verblijfsgebied in principe via een tweede onafhankelijke route bereikbaar is; of de verkeersaders aan de brandweervoertuigen een onbelemmerde doorgang bieden. Het plangebied (De Oale Bouw) is vanaf de belangrijkste doorgaande ontsluitingsweg (Hoofdweg) bereikbaar via de Leidijk en de Beeklaan. Indien noodzakelijk - bijvoorbeeld bij een wegafsluiting van één van deze twee wegen - is het plangebied tevens bereikbaar via de Sluiskade Noordzijde en De Entergraven. Daardoor is De Oale Bouw minimaal via twee onafhankelijke routes bereikbaar.
Vanwege het verkeersnetwerk in De Oale Bouw, waarbij de Nassaustraat de Borggrevestraat en de Veenstraat doorsnijdt, is er tevens sprake van een onbelemmerende doorgang in de wijk zelf. Gelet op het huidige verkeersnetwerk in de wijk, kan geconcludeerd worden dat De Oale Bouw goed bereikbaar is voor brandbestrijding. Bij de herstructurering van de wijk dient rekening gehouden te worden met het algemene kader voor een optimale bluswatervoorziening. Voor een optimale bluswatervoorziening wordt onderscheid gemaakt in primaire, secundaire en tertiaire bluswatervoorzieningen. Dit is van belang omdat de eisen voor de afstand, de capaciteit en de bereikbaarheid verschillend zijn. De basiskenmerken van deze drie modellen zijn: De primaire bluswatervoorziening; Deze bluswatervoorziening kan binnen 3 minuten worden opgebouwd en operationeel zijn, waarbij een continuïteit van tenminste 1 uur is gegarandeerd. De secundaire bluswatervoorziening; Deze bluswatervoorziening kan binnen een half uur worden opgebouwd en operationeel zijn, waarbij sprake moet zijn van een continuïteit van tenminste 4 uur met een minimale capaciteit van 90 m3 /per uur. Er geldt een afstand van maximaal 320 meter tot een object. Daarnaast moet het brandweervoertuig het water tot maximaal 8 meter kunnen bereiken.
De tertiaire bluswatervoorziening; Deze bluswatervoorziening kan binnen een uur worden opgebouwd en operationeel zijn. Hiervoor geldt een capaciteiten van minimaal 120 m3/per uur en het bluswater is onbeperkt leverbaar. Hiervoor geldt een afstand van maximaal 2500 meter tot het object. Daarnaast moet het brandweervoertuig het water tot maximaal 50 meter kunnen bereiken.
4.7
Water
Een belangrijk instrument om waterbelangen in ruimtelijke plannen te waarborgen is de watertoets, die sinds 1 november 2003 wettelijk is verankerd. Initiatiefnemers zijn verplicht in ruimtelijke plannen een beschrijving op te nemen van de gevolgen van het plan voor de waterhuishouding. Het doel van de wettelijk verplichte watertoets is te garanderen dat waterhuishoudkundige doelstellingen expliciet en op een evenwichtige wijze in het plan worden afgewogen. Deze waterhuishoudkundige doelstellingen betreffen zowel de waterkwantiteit (veiligheid, wateroverlast, tegengaan verdroging) als de waterkwaliteit (riolering, omgang met hemelwater, lozingen op oppervlaktewater). Waterbeleid De Europese Kaderrichtlijn Water is richtinggevend voor de bescherming van de oppervlaktewaterkwaliteit in de landen in de Europese Unie. Aan alle oppervlaktewateren in een stroomgebied worden kwaliteitsdoelen gesteld die in 2015 moeten worden bereikt. Ruimtelijk relevant rijksbeleid is verwoord in de SVIR en het Nationaal Waterplan (inclusief de stroomgebiedbeheerplannen). Op provinciaal niveau zijn de Omgevingsvisie en de bijbehorende Omgevingsverordening richtinggevend voor ruimtelijke plannen. Het Waterschap Vechtstromen heeft de beleidskaders van rijk en provincie nader uitgewerkt
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
33
in het Waterbeheerplan 2016-2021. De belangrijkste ruimtelijk relevante thema's zijn de Kaderrichtlijn Water en retentiecompensatie. Daarnaast is de Keur van Waterschap Vechtstromen een belangrijk regelstellend instrument waarmee in ruimtelijke plannen rekening moet worden gehouden. Op gemeentelijk niveau zijn het in overleg met Waterschap Vechtstromen opgestelde gemeentelijk Waterplan en het gemeentelijk Rioleringsplan van belang bij het afwegen van waterbelangen in ruimtelijke plannen. Waterbeheerplan 2016-2021 Watersysteem In het waterbeheer van de 21e eeuw worden duurzame, veerkrachtige watersystemen nagestreefd. Dit betekent concreet dat droge perioden worden doorstaan zonder droogteschade, vissterfte en stank, en dat in natte perioden geen overlast optreedt door hoge grondwaterstanden of inundaties vanuit oppervlaktewateren. Problemen worden niet afgewenteld op andere gebieden of latere generaties. Het principe "eerst vasthouden, dan bergen, dan pas afvoeren" is hierbij leidend. Rijk, provincies en gemeenten hebben in het Nationaal Bestuursakkoord Water doelen vastgelegd voor het op orde brengen van het watersysteem. Afvalwaterketen Het zoveel mogelijk scheiden van vuil en schoon water is belangrijk voor het bereiken van een goede waterkwaliteit.
Door te voorkomen dat grote hoeveelheden relatief schoon hemelwater door rioolstelsels worden afgevoerd, neemt het aantal overstorten van verontreinigd rioolwater op oppervlaktewater af en neemt de doelmatigheid van de rioolwaterzuivering toe. Hierdoor verbetert zowel de kwaliteit van oppervlaktewateren waarop overstorten plaatsvinden als de kwaliteit van het effluent ontvangende oppervlaktewater. Indien het schone hemelwater door middel van infiltratie in het gebied wordt vastgehouden alvorens het wordt afgevoerd naar oppervlaktewater, draagt dit bovendien bij aan de duurzaamheid van het watersysteem. Vandaar dat het principe "eerst schoonhouden, dan scheiden, dan pas zuiveren" een belangrijk uitgangspunt is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Als het hemelwater niet wordt aangekoppeld of wordt afgekoppeld van het bestaande rioolstelsel is oppervlakkige afvoer en infiltreren in de bodem uitgangspunt. Als infiltratie in de bodem niet mogelijk is, is lozing op het oppervlaktewater via een bodempassage gewenst. Watertoetsproces Op 20 december 2021 is via www.dewatertoets.nl de digitale watertoets verricht. Op grond van de watertoets geldt de normale procedure. In dat kader heeft op 28 februari 2022 een vooroverleg met waterschap Vechstromen en de gemeente Twenterand plaatsgevonden.
In het vooroverleg zijn de uitgangspunten ten aanzien van de waterhuishouding in het plangebied en de mogelijkheden voor klimaatadaptatie in het plangebied besproken. Hieronder wordt ingegaan op de waterhuishouding en klimaatadaptatie. Waterhuishouding Als gevolg van de herontwikkeling van De Oale Bouw wordt de riolering in het plangebied vervangen door de gemeente Twenterand. De riolering wordt vervangen nadat de nieuwe woningen gerealiseerd zijn. De nieuwe riolering betreft een gescheiden stelsel (vuil- en hemelwater) waarmee het stedelijk afvalwater door de gemeente wordt ingezameld. Het verzamelde afvalwater loost de gemeente op het zuiveringtechnisch werk (Rioolwaterzuiveringsinstallatie of RWZI) van het waterschap. De RWZI zuivert het afvalwater en loost het op oppervlaktewater. Ten aanzien van de opvang, berging en afvoer van hemelwater gelden de volgende uitgangspunten: Hemel-,dakwater bergen/infiltreren in/op eigen terrein en/of afvoeren naar open water tenzij aangetoond kan worden dat dit niet mogelijk is. De bergingseis is 40 mm/m2 (40 liter / m2) mits dit redelijkerwijs niet verlangd kan worden. Een lagere bergingscapaciteit is toegestaan als de omstandigheden hiertoe bepalend zijn. De (technisch) maximaal haalbare bergings- en infiltratiecapaciteit dient dan toegepast te worden. Bij infiltratie kan er sprake zijn van een (structureel) hoge grondwaterstand.
Het advies is om na te gaan of de heersende grondwaterstand geschikt is voor infiltratie. Uiteraard zijn meerdere factoren bepalend voor succesvol infiltreren en beheren. Informeer hiervoor bij de leverancier van de infiltratievoorziening. Aandachtspunt is de locatie van de
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
34
infiltratievoorziening. Een nood-overstort op maaiveldniveau, richting de openbare weg, is altijd aan te bevelen om wateroverlast van de infiltratievoorziening op perceelniveau te voorkomen. De aanvrager dient zich bewust te zijn dat deze hiervoor primair verantwoordelijk is. Mocht aangetoond worden dat bergen/infiltreren en/of afvoeren niet mogelijk is, dan zal hemel- en dakwater bovengronds afgevoerd moeten worden richting de openbare weg, al dan niet niet met behulp van een afvoervoorziening die zodanig werkt dat er geen (water)overlast danwel uitspoeling optreed. Ten aanzien van de waterhuishouding en de bouw van de woningen geldt dat het vloerpeil wenst Mijande Wonen vanuit praktisch oogpunt een vloerpeil van 0,25 meter boven de weg aan te houden. Hoewel het doel van Mijande Wonen is om een hoogte van 0,30 meter aan te houden is het vanuit praktisch oogpunt niet overal haalbaar aangezien veel kavels een oprit hebben of andere bestrating van de bewoners zelf waardoor de norm van 0,30 meter boven peil niet overal gehaald kan worden. Derhalve wordt een minimum vloerpeil van 0,25 meter van de woning boven de weg aangehouden om wateroverlast binnen de woningen te voorkomen. Waar het mogelijk is wordt 0,30 meter boven de weg aangehouden. Daarmee ontstaat er tevens ruimte voor het (overtollige hemel)water aan de voorzijde van de woningen om naar de straat af te stromen.
Ook worden er infiltratiekratten of infiltratiebuizen toegepast om het hemelwater op te vangen en eventueel via een nood overstort aan te bieden op het gemeentelijk riool. Het overtollige hemelwater zal boven- of ondergronds worden aangeleverd door eventueel een noodkolk bij de perceelsgrens te plaatsen en/of door een molgoot om het overtollige water op het gemeentelijke riool aan te bieden. De infiltratiekratten en/of -buizen kunnen daarbij tevens een rol spelen in het tegengaan van de verdroging van de grond. Om de waterhuishouding en wateroverlast tegen te gaan worden in de regels van dit bestemmingsplan de volgende regels opgenomen: Artikel 3.2.1 sub g:Voor het bouwen van hoofdgebouwen geldt dat het vloerpeil van de hoofdgebouwen niet minder mag bedragen dan de hoogte van de weg ter plaatse van die hoofdtoegang, plus 0,25 meter. Artikel 6.1, sub a: een omgevingsvergunning voor het bouwen van een hoofdgebouw kan uitsluitend worden verleend indien voor de opvang en het bufferen van hemelwater bij nieuwbouw op het eigen perceel minimaal 40 mm van het totaal aanwezige afvoerend oppervlak (verharding grondgebonden en daken) aan bergingscapaciteit gerealiseerd wordt. Artikel 6.1, sub b: In afwijking van het bepaalde onder a is een lagere bergingscapaciteit toegestaan als de omstandigheden hiertoe bepalend zijn.
De (technisch) maximaal haalbare bergings- en infiltratiecapaciteit dient toegepast te worden. Door het opnemen van bovenstaande bouwregels geldt dat bij de aanvraag omgevingsvergunning voor de bouw van de nieuwe woningen inzichtelijk gemaakt moet worden op welke wijze het hemelwater wordt opgevangen, geborgd en afgevoerd. Mocht niet aan de bergingseis van 40 mm voldaan worden, dan geldt in ieder geval dat de (technisch) maximaal haalbare bergings- en infiltratiecapaciteit dient te worden toegepast. Klimaatadaptatie Als gevolg van de opwarming van de aarde verandert het klimaat. Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds meer te maken met hitte, wateroverlast en droogte. De temperaturen stijgen en de neerslag wordt steeds extremer. Om de gevolgen van wateroverlast als gevolg van de steeds extremere neerslag te onderzoeken is gebruik gemaakt van de Klimaatatlas Twents waternet. We merken al dat de temperaturen stijgen en neerslag extremer wordt. Volgens de klimaatscenario's van het KNMI worden deze effecten in de toekomst nog sterker. Hier kunnen we ons op voorbereiden. De Klimaatatlas Twents waternet biedt een uitgebreide set aan informatie over mogelijke klimaateffecten in Twente. Het gaat dan om hogere temperaturen, nattere winters, hevigere regenbuien en droge zomers.
Om de klimaateffecten voor De Oale Bouw te onderzoeken, zijn de effecten van kortdurende buien van 90 mm in één uur onderzocht. Deze buien zullen naar verwachting vaker voorkomen. Het watersysteem en de riolering zijn niet ontworpen op zulke extreme buien. Kortdurende hevige buien Om Twente te “testen” voor deze extreme buien is in de Klimaatatlas gerekend met het model 3Di buien. In onderstaande figuur 4.4 zijn de gevolgen van een bui van 90 mm in één uur weergegeven. In figuur 4.4 is onder andere de waterdiepte bij extreme neerslag, de
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
35
kwetsbaarheid van de panden en de wegen.
Figuur 4.4: Kortdurende buien (bron: Klimaatatlas Twents Waternet) Uit bovenstaande figuur blijkt dat er bij een extreme neerslag van 90 mm in één uur – met uitzondering van twee percelen aan de Borggrevestraat 51 en 53 – geen sprake is van wateroverlast bij de woningen en de wegen. Bij de Borggrevesstraat 51 en 53 wordt bij extreme neerslag een waterdiepte van meer dan 0,25 meter verwacht. De waterdiepte op de wegen in het plangebied zal bij een extreme bui (90 mm) maximaal 0,25 meter bedragen. Bij de bouw van de nieuwe woningen zal een vloerpeil van minimaal 0,25 meter boven de weg aangehouden moeten worden om wateroverlast in de woning tegen te gaan. Zoals is aangegeven is dit in de regels van het bestemmingsplan geborgd. Groen in de stad Groen in de stad kan een belangrijke rol spelen in klimaatadaptatie door middel van de volgende belangrijke mechanismen: groen werkt verkoelend, groen vermindert wateroverlast en groen verhoogt de infiltratiecapaciteit. Dat laatste kan ook droogte tegengaan. In de huidige situatie is het plangebied (de Oale Bouw) grotendeels verhard. De verharding bestaat onder andere uit de woningen, de openbare ruimte en de verharding in met name de voortuinen van de woonpercelen. Vanuit het oogpunt van klimaatadaptatie gaat het stedenbouwkundige ontwerp van De Oale Bouw uit van meer groen in de wijk.
Ten opzichte van de huidige situatie zal er meer groen in de wijk (openbare ruimte) worden aangelegd en ook zal er op perceelsniveau meer groen worden toegepast in plaats van bestrating. In het stedenbouwkundige ontwerp zijn verspreid door de wijk groene hofjes in de openbare ruimte opgenomen. De gezamenlijke oppervlakte van de groene hofjes bedraagt circa 2.330 m2, wat inhoud dat het verharde oppervlak in de openbare ruimte minimaal met 2.330 m2 afneemt door de toepassing van groen. Daarnaast blijven de bestaande eiken tussen de woningen aan de oostzijde van de Veenstraat en de N36 behouden. Om deze eiken zorgvuldig te kunnen onderhouden heeft Mijande Wonen een strook grond bij de eiken vrijgehouden (o.a. gericht op de bestrijding van de eikenprocessierups). Voor het reguleren van meer groen op perceelsniveau heeft Mijande Wonen bij de uitvraag (aanbesteding) voor de aannemers opgenomen dat in de voortuinen meer groen (o.a. bomen) moet worden aangeplant om hittestress in de woning (o.a. als gevolg van de strenge BENG-eisen) tegen te gaan. Door de aanplant van bomen wordt het zonlicht tegengehouden dat anders via de ramen aan de voorzijde van de woning, de woning verwarmen. De warmte komt in verband met de strenge BENG-eisen moeilijk de woning weer uit. Het toevoegen van groen speelt een belangrijke rol bij de waterhuishouding voor De Oale Bouw.
Bomen en planten zorgen voor minder grote afvoerpieken bij neerslag. In plaats van direct naar het riool te stromen, wordt het water eerst opgeslagen door bladeren of takken.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
36
Pas als deze verzadigd raken, loopt het water naar de bodem. Hierdoor bereikt een deel van de neerslag de bodem met vertraging en een ander deel verdampt. Daardoor wordt er minder neerslag tegelijk afgevoerd en krijg je minder wateroverlast. Daarnaast vergroten bomen en planten de infiltratie van de ondergrond. De grond waar bomen en planten in geplant zijn, neemt water op en houdt die ook vast (infiltratie). Neerslag die langs de stam van een boom stroomt, kan bijvoorbeeld in de onderliggende grond infiltreren. Omdat bomen en planten bovendien de afvoerpiek afvlakken, komt er minder water tegelijk op de bodem waardoor het beter kan infiltreren. Conclusie Op basis van vorenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect 'water' een aandachtspunt vormt voor de uitvoerbaarheid van dit plan. Aangezien het bestemmingsplan de gebruiks- en bouwmogelijkheden van het gebied beschrijft heeft het geen betrekking op de wijze waarop een openbaar gebied technisch wordt ingericht. De technische uitvoering en inrichting van de riolering en infiltratiemogelijkheden dienen bij de uitvoeringsfase verder uitgewerkt te worden. Door middel van het opnemen van de voorwaardelijke verplichtingen is geborgd dat bij de uitvoering (o.a. aanvraag omgevingsvergunning voor de bouw van de nieuwe woningen) inzichtelijk gemaakt moet worden op welke wijze o.a. het hemelwater wordt opgevangen, geborgd en afgevoerd.
Mocht niet aan de bergingseis van 40 mm voldaan worden, dan geldt in ieder geval dat de (technisch) maximaal haalbare bergings- en infiltratiecapaciteit dient te worden toegepast.
4.8
Ecologie
Bij een ruimtelijk plan moeten de gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling met betrekking tot aanwezige natuurwaarden in beeld worden gebracht. Daarbij wordt ingegaan op de relatie van het plan met beschermde gebieden, beschermde soorten, en het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De wettelijke kaders hiervoor worden gevormd door Europese richtlijnen (Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn), nationale regelgeving (Wet natuurbescherming) en provinciale regelgeving (NNN in provinciale verordening). Toetsing Natuurnetwerk Nederland Het plangebied ligt niet in het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Gronden die tot het NNN behoren liggen op minimaal 1,9 kilometer afstand van het plangebied.
Figuur 4.5: Ligging plangebied t.o.v. NNN (bron: Atlas van Overijssel) De invloedsfeer van de voorgenomen activiteiten is lokaal. De voorgenomen activiteiten hebben geen negatief effect op de wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Nederland in de omgeving van het plangebied.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
37
Het plangebied ligt buiten het Natuurnetwerk Nederland. Omdat de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland geen externe werking kent in Overijssel, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties. Natura 2000-gebied Het plangebied behoort niet tot Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ligt op minimaal 1,9 kilometer afstand (Engbertsdijksvenen).
Figuur 4.6: Ligging plangebied t.o.v. Natura 2000-gebied (bron: Atlas van Overijssel) De Wet natuurbescherming regelt in hoofdstuk 2 de bescherming van Natura 2000-gebieden. Dit zijn speciale beschermingszones op grond van de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. De minister wijst deze gebieden aan. Voor de Natura 2000-gebieden stelt de minister instandhoudingsdoelstellingen op voor: de leefgebieden van vogels; de natuurlijke habitats of habitats van soorten (art. 2.1 Wet natuurbescherming); De provincies stellen voor de Natura 2000-gebieden een beheerplan op (art. 2.3 Wet natuurbescherming). In het beheerplan staan maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de instandhoudingsdoelstellingen worden bereikt. Volgens de Wet natuurbescherming is een vergunning nodig voor activiteiten die kunnen leiden tot schade aan Natura 2000-gebieden, bijvoorbeeld als gevolg van stikstofdepositie (uitstoot en neerslag van stikstof). Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In Natura 2000–gebieden worden bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. De uitvoering van fysieke activiteiten in een plangebied zou kunnen leiden tot een negatief effect op instandhoudingsdoelen van een Natura 2000-gebied in de omgeving van een plangebied.
Als gevolg van bouwwerkzaamheden kunnen negatieve effecten optreden, zoals een toename van geluid, trillingen, kunstlicht, visuele verstoring, areaalverlies en aantasten hydrologie. Gelet op de aard, omvang en duur van de voorgenomen activiteiten wordt in voorliggend geval een negatief effect op instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebied uitgesloten. De invloedsfeer van de voorgenomen activiteiten is lokaal en gelet op de afstand tussen het plangebied en het meest nabij gelegen Natura 2000- gebied is een negatief effect uitgesloten. Het plan heeft enkel betrekking op een gefaseerde uitvoering van sloop- en bouwwerkzaamheden binnen bestaand bebouwd gebied. Beoordeling stikstof Volgens de Wet natuurbescherming is een vergunning nodig voor activiteiten die kunnen leiden tot schade aan Natura 2000-gebieden, bijvoorbeeld als gevolg van stikstofdepositie (uitstoot en neerslag van stikstof). Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
38
natuurgebieden. In Natura 2000–gebieden worden bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. Te veel stikstof is slecht voor planten die leven op voedselarme grond. Als deze planten verdwijnen, kan dat ook slecht zijn voor dieren die in dat gebied leven. Daarnaast leidt stikstof tot verzuring van de bodem. In sommige delen van de Natura 2000-gebieden is de hoeveelheid stikstof te hoog. De overheid wil de hoeveelheid stikstof in de natuur (stikstofdepositie) terugdringen. Daarvoor introduceerde zij in 2015 het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Dit programma was ook gericht op het versterken van de natuur en het maakte tegelijkertijd economische ontwikkeling mogelijk. Op 29 mei 2019 heeft het hoogste bestuursorgaan van ons land, de Raad van State, de vergunningen op basis van het PAS ongeldig verklaard omdat dit in strijd is met de Europese natuurwetgeving. De overheid werkt nu aan een nieuwe aanpak stikstof. De depositie van stikstof vindt plaats in de vorm van NO x (stikstofoxide) en NH3 (ammoniak). De depositie van NO x vindt onder meer plaats bij de verbranding van fossiele brandstoffen. De depositie van NH3 is voor het overgrote deel afkomstig van de landbouw. Om voor afzonderlijke projecten aan te tonen wat het effect is op Natura 2000-gebieden is het rekeninstrument AERIUS in het leven geroepen.
Op 13 januari 2022 wordt de huidige AERIUS Calculator geactualiseerd. De belangrijkste verandering is de 'afkapgrens' van 25 km voor stikstofdepositie bij alle projecten. De aanleiding voor de nieuwe kapgrens is het eindrapport van het adviescollege 'Meten en berekenen Stikstof' (ook wel de 'Commissie Hordijk') en de uitspraak van de Raad van State over de A15 (begin 2021). Eventuele deposities voorbij deze afkapgrens worden niet in beeld gebracht. De nieuwe afkapgrens van 25 km zal vooral voor grotere projecten consequenties hebben. Hoewel in de AERIUS 2020 ook een afkapgrens was opgenomen, gold deze slechts voor wegverkeer en was de afstand veel korter (5 km). Op 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden. Deze wet regelt onder meer drie resultaatverplichtingen voor stikstofreductie: in 2025 moet minimaal 40% van het areaal van de stikstofgevoelige natuur in beschermde Natura-2000-gebieden een gezond stikstofniveau hebben; in 2030 minimaal de helft en in 2035 minimaal 74%. De wet geeft de opdracht voor een programma van maatregelen om die reductie te bereiken en de natuur te herstellen. Ook regelt de wet de tussentijdse monitoring en zo nodig bijsturing. Voor de zogeheten PAS melders en initiatiefnemers die onder het PAS vergunningvrij waren is in de wet bepaald dat zij alsnog gelegaliseerd worden.
De wet maakt een gedeeltelijke vrijstelling mogelijk van de natuurvergunningplicht voor het aspect stikstof voor activiteiten van de bouwsector. Het Besluit stikstofreductie en natuurverbetering werkt de stikstofwet verder uit, waaronder de bouwvrijstelling. De vrijstelling geldt voor bouw-, aanleg- en sloopactiviteiten. De vrijstelling geldt niet voor de gebruiksfase van wat wordt gebouwd of aangelegd. Dat betekent bijvoorbeeld dat nog steeds een natuurvergunning nodig kan zijn voor de stikstofdepositie die wordt veroorzaakt door het verkeer op een aan te leggen weg. Het rekeninstrument AERIUS Calculator berekent zowel de stikstof- als ammoniakdepositie als gevolg van projecten en plannen op Natura 2000-gebieden. Met het rekeninstrument kan de uitstoot van stikstof/ammoniak en de neerslag daarvan op Natura 2000-gebieden worden berekend. De uitkomst van de berekening geeft inzicht in de uitvoerbaarheid van het plan voor wat betreft stikstof en ammoniak. Door Eelerwoude is een stikstofberekening uitgevoerd om de hoeveelheid stikstofdepositie op Natura 2000-gebied te berekenen (zie Bijlage 4). Op basis van Het Besluit stikstofreductie en natuurverbetering geldt er een vrijstelling voor de bouw-, aanleg- en sloopactiveiten van nieuwe projecten. Voor de gebruiksfase geldt geen vrijstelling. De nieuwe woningen zullen gasloos worden gebouwd.
Derhalve wordt er in de gebruisfase geen stikstofuitstoot verwacht. Met de bouw van de nieuwe woningen ontstaan echter wel vervoersbewegingen van en naar de nieuwe locatie. Binnen het plangebied zijn momenteel ook al vervoersbewegingen van de bestaande 133 woningen. Deze zullen in de toekomstige situatie gehandhaafd blijven. Als uitgangspunt is in het rapport van Eelerwoude de gemiddelde verkeersgeneratie van een twee-onder-een kapwoning in de rest bebouwde kom aangehouden (worst-case scenario), zie onderstaande tabel.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
39
Voor deze vervoersbewegingen moet rekening worden gehouden met de plaats waar de vervoersstromen opgaan in het heersende verkeersbeeld. Hiervoor is in dit geval de route aangehouden vanuit het plangebied richting de Hoofdweg. Het aantal rijbewegingen wordt vervolgens in AERIUS-Calculator ingevuld als het aantal voertuigen per etmaal. De stikstofuitstoot die ontstaat tijdens de ingebruikname van de woningen leidt tot een depositie van 0,00 mol N/ha/jaar. Het aantal vervoersbewegingen heeft geen significant negatieve invloed op de instandhoudingsdoelen van stikstofgevoelige habitattypen van Natura 2000-gebieden. De voorgenomen ontwikkeling heeft geen depositieresultaten boven 0,00 mol N/ha/jaar tot gevolg. Hiermee is een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming, onderdeel stikstof, niet aan de orde voor de desbetreffende werkzaamheden. Soortenbescherming Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling worden 137 woningen gesloopt en vervangen door 142 woningen. Met de voorgenomen ontwikkeling zijn negatieve effecten op beschermde flora en fana niet op voorhand uit te sluiten. Mijande Wonen is voornemens de werkzaamheden gefaseerd uit te voeren. Voor de eerste fase heeft Eelerwoude een onderzoek uitgevoerd in 2019 (projectnummer 9388, d.d. 24 september 2019, Bijlage 5). In een later stadium is het plangebied uitgebreid.