Toelichting OBP Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Oale Bouw WesterhaarVriezenveensewijk
Plangegevens Naam: Plantype: IMRO: Status:
Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk bestemmingsplan NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1 ontwerp
Datum:
28 oktober 2022
Projectnummer:
21AF105
Opdrachtgever:
Opsteller:
Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV Stationsstraat 37 7622 LW BORNE T) 074 – 255 7020 E) info@ad-fontem.nl
Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV | Stationsstraat 37 | 7622 LW Borne | T 074-2557020 | F 074-265967 | E info@ad-fontem.nl
Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk
Inhoudsopgave
Toelichting
3
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 De bij het plan behorende stukken 1.5 Leeswijzer
3 3 3 5 5 6
Hoofdstuk 2 Het plan 2.1 Huidige situatie 2.2 Toekomstige situatie
7 7 8
Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid Overijssel 3.3 Gemeentelijk beleid
10 10 12 18
Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.2 Milieuzonering 4.3 Bodem 4.4 Geluid 4.5 Luchtkwaliteit 4.6 Externe veiligheid 4.7 Water 4.8 Ecologie 4.9 Archeologie en Cultuurhistorie 4.10 Verkeer / parkeren
21 21 22 24 25 29 30 33 37 42 44
Hoofdstuk 5 Juridische toelichting 5.1 Planopzet en systematiek 5.2 Toelichting op de regels
47 47 47
Hoofdstuk 6
52
Economische uitvoerbaarheid
Hoofdstuk 7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.1 Vooroverleg 7.2 Zienswijzen
53 53 53
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
2
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Mijande Wonen is al enkele jaren bezig met het herontwikkelingsplan voor de Oale Bouw. De herontwikkeling van De Oale Bouw heeft als doel om de wijk een toekomstbestendig karakter te geven. Een wijk met betaalbare en energiezuinige woningen die voldoen aan de bouwkundige en energetische eisen van nu en de toekomst. Begin oktober 2020 presenteerde Mijande Wonen samen met de bewonerscommissie tijdens een informatiemarkt een nieuw plan aan de buurt. Mijande Wonen sprak alle bewoners persoonlijk en heeft input opgehaald voor de verdere planuitwerking. Het plan bestaat uit een combinatie van twee-onder-een kapwoningen en rijwoningen. Concreet gaat het plan over de sloop van 137 sociale huurwoningen variërend uit de jaren ’30 en ’60 en de nieuwbouw van 128 sociale huurwoningen (100 twee-onder-een-kapwoningen en 28 rijwoningen) en de verkoop van 9 bouwkavels (4 twee-onder-een-kapwoningen en 5 vrijstaande woningen) en 4 (huur) twee-onder-een-kapwoningen. Het stedenbouwkundige ontwerp gaat uit van een toekomstbestendige wijk waar het bestaande karakter van de wijk bij het ontwerp het uitgangspunt was. De woningtypen bestaan uit eengezinswoningen, levensloopbestendige woningen en nultredenwoningen. De Oale Bouw ligt binnen de grenzen van het bestemmingsplan ‘Westerhaar-Vriezenveensewijk 2015’, vastgesteld op 14 maart 2017.
De bestaande woningen hebben de bestemming ‘Woongebied’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie lage verwachting’. Daarnaast is een deel van het plangebied voorzien van de enkelbestemming ‘Verkeer’. Voor het bouwen van hoofdgebouwen geldt onder andere dat het aantal woningen per bouwperceel niet meer dan het bestaande aantal mag zijn. Omdat er op verschillende locaties in De Oale Bouw rijwoningen worden gerealiseerd rond een hofje neemt het aantal woningen op enkele locaties toe, waardoor het aantal woningen binnen het bouwperceel meer bedraagt dan het bestaande aantal. Daarnaast wordt het woningtype op verschillende locaties gewijzigd. Om de herontwikkeling van De Oale Bouw in Westerhaar-Vriezenveensewijk mogelijk te maken dient het bestemmingsplan herzien te worden.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Ligging De Oale Bouw is gelegen aan de oostzijde van de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk. Het plangebied is gelegen tussen de groenstrook naast de Rijksweg N36 en de Oranjestraat. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied globaal weergegeven.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
3
Figuur 1.1: Ligging plangebied (bron: PDOKviewer) Begrenzing Het plangebied bestaat uit de wijk die bekendstaat als De Oale Bouw. Het plangebied bestaat onder andere uit de woonbebouwing aan de Veenstraat, Borggrevestraat, Nassaustraat, Marijkestraat, Margrietstraat en de Oranjestraat. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Leidijk, aan de oostzijde door de groenstrook tussen de bestaande bebouwing aan de Veenstraat en de N36, aan de zuidzijde door de Marijkestraat en aan de westzijde door Oranjestraat. In figuur 1.2 is de begrenzing van het plangebied weergegeven.
Figuur 1.2: begrenzing plangebied (bron: Atlas van Overijssel)
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
4
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Voor de Oale Bouw in Westerhaar-Vriezenveensewijk geldt het bestemmingsplan 'Westerhaar-Vriezenveensewijk 2015'. De bestaande woningen hebben de bestemming ‘Woongebied’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie lage verwachting’. Daarnaast is een deel van het plangebied voorzien van de enkelbestemming ‘Verkeer’. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van Twenterand op 14 maart 2017 vastgesteld. In figuur 1.3 is een fragment uit de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen.
Figuur 1.3: Uitsnede bestemmingsplan 'Westerhaar-Vriezenveensewijk 2015' (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) Voor het bouwen van hoofdgebouwen geldt onder andere dat het aantal woningen per bouwperceel niet meer dan het bestaande aantal mag zijn. Omdat er op verschillende plekken in De Oale Bouw rijwoningen worden gerealiseerd rond een hofje neemt het aantal woningen op enkele plekken toe, waardoor het aantal woningen binnen het bouwperceel meer bedraagt dan het bestaande aantal. Daarnaast wordt het woningtype op verschillende locaties in ‘De Oale Bouw’ gewijzigd, waardoor het aantal woningen op een bouwperceel toeneemt. Op grond van het vigerende bestemmingsplan is de herontwikkeling derhalve niet mogelijk. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de herontwikkeling van De Oale Bouw in Westerhaar-Vriezenveensewijk mogelijk te maken.
1.4
De bij het plan behorende stukken
Het onderhavige bestemmingsplan 'Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1); Bijlagen bij de toelichting; Regels; Bijlagen bij de regels.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
5
1.5
Leeswijzer
De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
6
Hoofdstuk 2 2.1
Het plan
Huidige situatie
De kern Westerhaar-Vriezenveensewijk heeft een, door de samenvoeging van twee dorpen, langgerekte noord-zuid gerichte vorm. De ontginningsrichting bepaalde de structuur van de kern. Deze richting wordt verder versterkt door de N36 die 'door' het dorp loopt. Aan de westzijde van de N36 liggen de woongebieden. Aan de oostzijde van de N36 ligt het bedrijventerrein "Garstelanden". De Hoofdweg is de voornaamste ontsluitingsweg binnen de kern. Deze loopt in noord-zuid richting door het dorp en vormt, samen met de N36, de voornaamste verbinding met Vriezenveen. Aan de noordkant van Westerhaar-Vriezenveensewijk loopt de N341 (Vroomshoopseweg, Sibculoseweg). Deze vormt de voornaamste verbinding met Den Ham en Vroomshoop in het westen en Sibculo en Kloosterhaar in het oosten. Het woningbestand in de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk bestaat voornamelijk uit bescheiden woningen in één laag met kap en rijtjeswoningen in twee lagen met kap. Woningcorporatie Mijande Wonen is eigenaar van een groot aantal percelen aan de Veenstraat, Borggrevestraat, Nassaustraat, Marijkestraat, Margrietstraat en de Oranjestraat in de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk. De wijk staat plaatselijk ook wel bekend als De Oale Bouw en bestaat vooral uit twee-onder-een kapwoningen. Aan de Borggrevestraat staan voornamelijk halfvrijstaande woningen.
De percelen in het plangebied zijn grotendeels verhard en er is weinig groen in de openbare ruimte. De Hoofdweg is van oudsher de belangrijkste ontsluitingsweg van Westerhaar-Vriezenveensewijk. De Hoofdweg is de rode draad die recht door Westerhaar loopt en waar in 1900 een drietal straten op uitkwamen (zie onderstaande figuur 2.1). In de jaren daarna is de Oale Bouw ontstaan. Dat begon in de periode tot 1935 met de aanleg van de Oranjestraat en de Borggrevestraat. In de fase tot 1960 is de Veenstraat aangelegd. De wegen lopen recht evenwijdig aan de Hoofdweg en sluiten aan op de Leidijk en de Marijkestraat. De Nassaustraat verbindt de Veenstraat met de Borggrevestraat en de Oranjestraat.
Figuur 2.1: Fasering ontstaat wegenstructuur/bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk De bestaande sociale huurwoningen zijn gebouwd in de periode variërend van de jaren ’30 en de jaren ’60. De woningen hebben een eenzijdige uitstraling en de grond in het plangebied bestaat voor het overgrote deel uit verharding.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
7
2.2
Toekomstige situatie
Mijande Wonen is al enkele jaren bezig met het herontwikkelingsplan voor de Oale Bouw. Begin oktober 2020 presenteerde Mijande Wonen samen met de bewonerscommissie tijdens een informatiemarkt een nieuw plan aan de buurt. Mijande Wonen sprak alle bewoners persoonlijk en heeft input opgehaald voor de verdere planuitwerking. Het plan bestaat uit een combinatie van twee-onder-een kapwoningen en rijwoningen. Concreet gaat het plan over de sloop van 137 sociale huurwoningen variërend uit de jaren ’30 en ’60 en de nieuwbouw van 132 sociale huurwoningen (100 twee-onder-een-kapwoningen en 28 rijwoningen) en de verkoop van 9 bouwkavels (4 twee-onder-een-kapwoningen en 5 vrijstaande woningen). Daarnaast bestaat het voornemen om aan de Borggrevestraat 18 één nieuwe woning aan het braakliggende terrein toe te voegen. Daarmee worden in totaal 142 woningen gerealiseerd. Het stedenbouwkundige ontwerp gaat uit van een toekomstbestendige wijk waar het bestaande karakter van de wijk bij het ontwerp het uitgangspunt was. De woningtypen bestaan uit eengezinswoningen, levensloopbestendige woningen en nultredenwoningen. Om te zorgen voor meer variatie in het woningaanbod en voor de betaalbaarheid zijn, ten opzichte van de bestaande situatie, enkele rijwoningen toegevoegd.
De rijwoningen komen ten opzichte van de twee-onder-een kapwoningen verder van de straat te liggen en worden gesitueerd rondom een hofje. Het huidige straatbeeld met twee-onder-een kapwoningen blijft hierdoor behouden. Hierdoor ontstaat er ruimte voor een groen hofje met plek voor bomen en parkeerplaatsen. In onderstaande figuur 2.2 is een impressie van de stedenbouwkundige opzet weergegeven. De nieuwe woning aan de Borggrevestraat 18 ontbreekt in figuur 2.2.
Figuur 2.2: Toekomstige situatie herontwikkeling De Oale Bouw (bron: Beltman Architecten) Door de sloop en nieuwbouw wordt een toekomstbestendige wijk gerealiseerd met eigentijdse, energiezuinige en comfortabele woningen, die voldoen aan de wensen en eisen van nu en de toekomst. Het stedenbouwkundige ontwerp biedt de ruimte om verspreid in de wijk bij de rijwoningen groene hofjes aan te leggen. De aanleg van groene hofjes heeft veel
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
8
voordelen voor de leefbaarheid van de wijk. De toevoeging van groen zorgt voor een verbeterd milieu, verminderde luchtvervuiling, ruimte voor waterberging en heeft een verkoelende werking in warme periodes. Daarnaast is aangetoond dat de toevoeging van groen een positief effect heeft op de gezondheid en sociale verbindingen van mensen die in een groene omgeving wonen. Door een variatie van verschillende woningtypes terug te bouwen is de wijk aantrekkelijk voor allerlei doelgroepen. Hierdoor is en blijft het een gevarieerde wijk.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
9
Hoofdstuk 3
Beleid
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.
Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot.
De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van De Oale Bouw waarbij 137 woningen gesloopt worden en 142 woningen gerealiseerd worden. Concreet heeft het plan betrekking op de bouw van: 132 sociale huurwoningen (104 twee-onder-een kapwoningen en 28 rijwoningen); 9 bouwkavels (vijf vrijstaand en vier twee-onder-een kapwoningen);
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
10
de realisatie van één nieuwe woning op het braakliggende terrein aan de de Borggrevestraat 18. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. In de paragrafen 3.2.3 en 3.3.2 wordt de herontwikkeling van De Oale Bouw getoetst aan het provinciale beleid en aan de woonvisie van de gemeente Twenterand. Daarin wordt aangetoond dat het past binnen het provinciale en gemeentelijke beleid ten aanzien van wonen. De herontwikkeling heeft als doel om de bestaande woningen te slopen en te vervangen door energiezuinige, toekomstbestendige woningen waarbij de betaalbaarheid voorop staat. Als gevolg van het plan worden er zowel vrijstaande woningen (voor de verkoop), twee-onder-een kapwoningen en rijwoningen gerealiseerd, waardoor er voor elke doelgroep passende huisvesting gerealiseerd wordt. Mijande Wonen verhuurt de huurwoningen met de laagste woonlasten aan de huishoudens met de laagste inkomens. Om betaalbare woonruimte te kunnen bieden, is het belangrijk om op de kosten te letten. Door de herontwikkeling van bestaande woningen kunnen de woonlasten voor huurders – onder andere doordat de woning energiezuinig worden opgeleverd – beperkt worden. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe 'stedelijke ontwikkeling' die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de 'Ladder Duurzame Verstedelijking' genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, 'stedelijke ontwikkeling', moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling.
Onderhavig plan Op grond van artikel 3.1.6 lid 2 Bro geldt dat de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Artikel 1.1.1 van het Bro definieert een stedelijke ontwikkeling als 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor woningbouw geldt volgens de overzichtsuitspraak van 28 juni 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat: In beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er meer dan 11 woningen gerealiseerd worden. Voor wonen is daarmee de lijn dat er vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Aangezien het bestemmingsplan voor De Oale Bouw voorziet in de sloop van 137 woningen en de bouw van 142 woningen, is er sprake van een stedelijke ontwikkeling. Beoordeeld moet worden of de stedelijke ontwikkeling nieuw is.
Van een nieuwe stedelijke ontwikkeling is in beginsel sprake als het nieuwe bestemmingsplan meer bebouwing mogelijk maakt en/of er een functiewijziging van zodanige aard plaatsvindt dat er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij de beantwoording van de vraag of een stedelijke ontwikkeling die een bestemmingsplan mogelijk maakt een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro behelst, moet in onderlinge samenhang worden beoordeeld in hoeverre het plan, in vergelijking met het voorgaande
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
11
bestemmingsplan, voorziet in een functiewijziging en welk planologische beslag op de ruimte het nieuwe plan mogelijk maakt in vergelijking met het voorgaande bestemmingsplan (uitspraken van 6 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:915 (Oldenzaal), en van 20 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1064 (Waalre)). Op grond van het vigerende bestemmingsplan geldt voor het gehele plangebied reeds de bestemming 'Woongebied'. De voor 'Woongebied' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor wonen waaronder aan huis verbonden beroepen tot 30% van de oppervlakte van het hoofdgebouw en de aangebouwde ondergeschikte gebouwen begrepen, een bed and breakfast, groenvoorzieningen, kunstwerken, verkeer en verblijf, voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding, nutsvoorzieningen, reclame objecten, JOP's, hondenuitplaatsen en evenementen. In de bouwregels van de bestemming Woongebied is opgenomen dat het aantal woningen per bouwperceel niet meer bedraagt dan het bestaande aantal. Onder bestaande gebouwen wordt verstaan: een gebouw dat op het tijdstip van inwerkingtreding van het bestemmingsplan aanwezig of in uitvoering is, dan wel gebouwd kan worden krachtens een vergunning voor het bouwen, met uitzondering van (het deel van) de gebouwen die niet legaal gebouwd zijn.
De 137 woningen die in het kader van de herontwikkeling gesloopt worden waren allen ten tijde van de inwerkingtreding van het bestemmingsplan Westerhaar-Vriezenveensewijk 2015 feitelijk aanwezig en/of konden krachtens een omgevingsvergunning gebouwd worden. Derhalve voorziet het vigerende bestemmingsplan in het plangebied van dit bestemmingsplan voor de herontwikkeling van De Oale Bouw in een bestaande plancapaciteit van 137 woningen. Het stedenbouwkundig plan voor de herontwikkeling voorziet in de bouw van 108 twee-onder-een kapwoningen, 28 rijwoningen en 6 vrijstaande woningen. Totaal voorziet de herontwikkeling in 142 woningen. Daarbij zijn de rijwoningen in het stedenbouwkundig plan opgenomen om te zorgen voor meer variatie in het woningaanbod en voor de betaalbaarheid. De rijwoningen komen ten opzichte van de twee-onder-een kapwoningen verder van de straat te liggen en worden gesitueerd rondom een hofje. Daardoor is er op verschillende locaties sprake van verdichting van het aantal woningen. Ten opzichte van het vigerend planologisch regime neemt het aantal woningen met 5 woningen toe. Aangezien het planologisch beslag op de ruimte niet wijzigt ten opzichte van het geldend bestemmingsplan, met uitzondering van de toevoeging van 5 woningen, kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling.
Er is namelijk sprake van een bestaande woonwijk die in het verleden feitelijk gerealiseerd was. Door de herontwikkeling verandert de stedenbouwkundige opzet waardoor er op enkele locaties sprake is van verdichting van het aantal woningen. Daarnaast neemt het aantal woningen met 5 woningen toe ten opzichte van het geldende bestemmingsplan. Daarmee voorziet het plan niet in een nieuw planologisch beslag op de ruimte, maar enkel in een functiewijziging ten opzichte van het aantal woningen. Per saldo worden er 5 woningen toegevoegd. Ingevolge de jurisprudentie is er geen sprake van een substantiële uitbreiding waardoor het plan niet aangemerkt kan worden als nieuw stedelijk ontwikkelingsproject. De Ladder is derhalve niet van toepassing. Hoewel de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is, geldt wel dat gemotiveerd moet worden dat de ontwikkeling voldoet aan een goede ruimtelijke ordening en uitvoerbaar is. Onderhavig bestemmingsplan voorziet hierin.
3.2
Provinciaal beleid Overijssel
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur aangehaald in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. De Omgevingsvisie is onder andere een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of 'rode draden' bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
12
3.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel van de provincie Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 3.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het zgn. principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik gehanteerd. Hierin komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaand bebouwd gebied wordt benut, voordat er uitbreiding in de groene omgeving kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en verbindingszones enzovoorts.
De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend en verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleidsen kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
13
het uitgevoerd kan worden.
Figuur 3.1: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: provincie Overijssel) Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Generieke beleidskeuzes Of een ontwikkeling mogelijk is, wordt bepaald op basis van generieke beleidskeuzes. Hieronder wordt het plan getoetst aan de relevante artikelen uit de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. lid 2 Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is;
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
14
dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Doorwerking voor voorliggend plan: In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Middels dit bestemmingsplan wordt een bestaande woonwijk gerevitaliseerd door de sloop van 137 woningen en de vervangende nieuwbouw van 142 woningen. De gronden zijn in de huidige situatie reeds bestemd als 'Woongebied'. Deze gronden zijn onder andere bestemd voor wonen, groenvoorzieningen, kunstwerken, verkeer en verblijf en daarmee reeds bestemd voor stedelijke functies. Het plangebied is tevens gelegen binnen bestaand stedelijk gebied waardoor er geen extra ruimtebeslag door bouwen en verharden wordt gelegd op de Groene Omgeving.
Daarnaast betreft het plan de herstructurering van een bestaande woonwijk waardoor geconcludeerd wordt dat er sprake is van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Het plan voldoet aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2. Realisatie nieuwe woningen 1. Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. 2. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. 3. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. 4. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. 5.
Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten. 6. In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden. De van belang zinde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn: Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses.
Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt. Doorwerking voor voorliggend plan: In paragraaf 3.3.2 wordt ingegaan op de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte in de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk op basis van de Visie op wonen 2015-2025 van de
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
15
gemeente Twenterand. Ten behoeve van de woningbouwaantallen wordt opgemerkt dat dit is vastgelegd in een bestuursakkoord waarover overeenstemming is bereikt met de buurgemeenten en provincie Overijssel. Ten aanzien van het voorgenomen plan geldt dat 137 woningen gesloopt worden en vervangen door 142 nieuwe sociale (huur)woningen. Ten opzichte van de harde plancapaciteit worden er vijf nieuwe woningen toegevoegd. De ontwikkeling past binnen het gemeentelijke beleid. Derhalve kan geconcludeerd worden dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In dit geval zijn uitsluitend de ontwikkelingsperspectieven voor de stedelijke omgeving van belang. In figuur 3.2 is een fragment van de kaart van de ontwikkelingsperspectieven behorende bij de Omgevingsvisie weergegeven.
Figuur 3.2: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart, Omgevingsvisie Overijssel, de locatie is blauw omlijnd (bron: provincie Overijssel) De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Doorwerking voor voorliggend plan: De herontwikkeling van De Oale Bouw heeft als doel om de wijk een toekomstbestendig karakter te geven.
Een wijk met betaalbare en energiezuinige woningen die voldoen aan de bouwkundige en energetische eisen van nu en de toekomst. Het stedenbouwkundige ontwerp biedt daarbij de ruimte om verspreid in de wijk bij de rijwoningen groene hofjes aan te leggen. De aanleg van groene hofjes heeft veel voordelen voor de leefbaarheid van de wijk. De
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
16
toevoeging van groen zorgt voor een verbeterd milieu, verminderde luchtvervuiling, ruimte voor waterberging en heeft een verkoelende werking in warme periodes. Daarnaast is aangetoond dat de toevoeging van groen een positief effect heeft op de gezondheid en sociale verbindingen van mensen die in een groene omgeving wonen. Door een variatie van verschillende woningtypes terug te bouwen is de wijk aantrekkelijk voor allerlei doelgroepen. Het plan is in overeenstemming met het ontwikkelingsperspectief woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Het plangebied is gelegen binnen stedelijk gebied. In het gebied zijn de kenmerken van de 'Natuurlijke laag' en de 'Laag van het agrarisch cultuurlandschap' niet meer aanwezig. Daarom kan toetsing van het plan aan deze gebiedskenmerken achterwege blijven. Binnen de 'Laag van de beleving' heeft het plangebied geen bijzondere eigenschappen. Deze kan daarom buiten beschouwing worden gelaten. Stedelijke laag Op grond van de stedelijke laag geldt voor het plangebied het kenmerk 'woonwijken 1955-nu'.
De woonwijken van 1955 tot nu zijn planmatig opgezette uitbreidingswijken op basis van een collectief idee en grotere bouwstromen. De functies (wonen, werken, voorzieningencentra) zijn uiteengelegd en de wijken zijn opgedeeld in buurten met een homogeen bebouwingskarakter: buurten met eengezinswoningen, flatwijken, villawijken,wijk(winkel)centra. Er is sprake van een tijdsgebonden verkavelingsstructuur op basis van verschillende ordeningsprincipes. Als ontwikkelingen plaats vinden de naoorlogse woonwijken, dan voegt nieuwe bebouwing zich in de aard, maat en het karakter van het grotere geheel (patroon van o.a. wooneenheden en parken), maar is als onderdeel daarvan wel herkenbaar. De groenstructuur is onderdeel van het wijkontwerp. Doorwerking voor voorliggend plan: De Hoofdweg is van oudsher de belangrijkste ontsluitingsweg van Westerhaar-Vriezenveensewijk. De Hoofdweg is de rode draad die recht door Westerhaar loopt en waar in 1900 een drietal straten op uitkwamen. In de jaren daarna is de Oale Bouw ontstaan. Dat begon in de periode tot 1935 met de aanleg van de Oranjestraat en de Borggrevestraat. In de fase tot 1960 is de Veenstraat aangelegd. De wegen lopen evenwijdig aan de Hoofdweg en sluiten aan op de Leidijk en de Marijkestraat. De Nassaustraat verbindt de Veenstraat met de Borggrevestraat en de Oranjestraat.
De bestaande sociale huurwoningen zijn gebouwd in de periode variërend van de jaren ’30 en de jaren ’60. De woningen hebben een eenzijdige uitstraling en de grond in het plangebied bestaat voor het overgrote deel uit verharding. De herontwikkeling van De Oale Bouw heeft als doel om de wijk een toekomstbestendig karakter te geven. Het stedenbouwkundige ontwerp voorziet in zowel de realisatie van enkele vrijstaande woningen, twee-onder-een kapwoningen en rijwoningen die gesitueerd zijn aan een hofje. De hofjes maken het mogelijk om een bijdrage te leveren aan de sociale cohesie in de buurt. Daarnaast zorgt de toevoeging van groen voor een verbeterd milieu, verminderde luchtvervuiling, ruimte voor waterberging en heeft een verkoelende werking in warme periodes. Daarnaast is aangetoond dat de toevoeging van groen een positief effect heeft op de gezondheid en sociale verbindingen van mensen die in een groene omgeving wonen. Derhalve kan geconcludeerd worden dat het plan past binnen de gebiedskenmerken van de woonwijken van 1955 tot nu. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
17
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Structuurvisie Twenterand
Op 19 juli 2011 heeft de gemeenteraad van Twenterand de Structuurvisie Twenterand vastgesteld. De Structuurvisie spreekt zich uit over de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen van de gehele gemeente en geeft richting aan de gewenste ruimtelijke inrichting van een gebied waardoor voor iedereen duidelijk is of nieuwe initiatieven daarbinnen passen.
Figuur 3.3: Uitsnede Structuurvisie Twenterand (bron: gemeente Twenterand) In de Structuurvisie is besloten om in te zetten op de specifieke kernkwaliteiten van de verschillende kernen en landschappen die Twenterand rijk is. Er wordt niet ongebreideld uitgebreid of ingebreid, maar er wordt zorgvuldig omgegaan met de bestaande kwaliteiten van zowel landschap als bebouwing. Ontwikkelingsruimte wordt in eerste instantie gezocht binnen de bestaande kernen of in de
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
18
randen. Daarbij gaat het dan om ontwikkelingen in kleine eenheden, passend bij de schaal van het onderliggende gebied die bovendien als overzichtelijke en afgeronde gehelen kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast wordt in de Structuurvisie aangegeven dat de gemeente Twenterand een sociaal weerbare en economisch vitale gemeente wil zijn, waarin het voor een ieder nu en in de toekomst goed wonen, werken, leven en recreëren is. Zij ontleent haar kracht aan de elkaar aanvullende kernen, de verbindende ligging en de specifieke identiteit, de kwaliteiten op het gebied van cultuur, sociale samenhang, woongenot, ruimte en natuur. Voor de herontwikkeling van de Oale Bouw in Westerhaar-Vriezenveensewijk zijn de volgende ambities van belang: Bij elke fysieke ingreep streven naar een win-win situatie waarbij het resultaat een fraaie afronding wordt die past bij de locatie. De oorspronkelijke eigenheid bepaalt de uitstraling van bebouwing en landschap. Aansluiten bij de vraag voor kwaliteit en omvang van wonen, werken en voorzieningen vanuit de bedrijven en inwoners. De herstructureringkansen voor wonen (Westerhaar- Vriezenveensewijk, Almeloseweg-Oost) en werken (Weitzelpoort en de Sluis) efficiënt benutten. De landelijke klimaatdoelstellingen behalen en het bewustzijn over het milieu, natuur en duurzaamheid vergroten.
Toets Het plangebied ligt in een gebied dat is aangewezen als 'bestaande kernen (met ontwikkelingsmogelijkheden voor woninginbreiding)'. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van een bestaande woonwijk waarbij 137 sociale huurwoningen worden gesloopt en vervangen door 142 nieuwe sociale (huur)woningen. De bestaande sociale huurwoningen zijn gebouwd in de periode variërend van de jaren ’30 en de jaren ’60. De woningen hebben een eenzijdige uitstraling en de grond in het plangebied bestaat voor het overgrote deel uit verharding. De herontwikkeling van De Oale Bouw heeft als doel om de wijk een toekomstbestendig karakter te geven. Een wijk met betaalbare en energiezuinige woningen die voldoen aan de bouwkundige en energetische eisen van nu en de toekomst. Het stedenbouwkundige ontwerp biedt daarbij de ruimte om verspreid in de wijk bij de rijwoningen groene hofjes aan te leggen. De aanleg van groene hofjes heeft veel voordelen voor de leefbaarheid van de wijk. De toevoeging van groen zorgt voor een verbeterd milieu, verminderde luchtvervuiling, ruimte voor waterberging en heeft een verkoelende werking in warme periodes. Daarnaast is aangetoond dat de toevoeging van groen een positief effect heeft op de gezondheid en sociale verbindingen van mensen die in een groene omgeving wonen.
Door een variatie van verschillende woningtypes terug te bouwen is de wijk aantrekkelijk voor allerlei doelgroepen. Hierdoor is en blijft het een gevarieerde wijk. Voor het creëren van de hofjes is gebruikt gemaakt van de diepe kavels aan de oostzijde van de Veenstraat, waarbij de kavels van de nieuwe woning aan het hofje wat minder diep zijn. Hierdoor ontstaat een mooie mix in kavelgrootte en tevens het gewenste groen. Door de gewenste stedenbouwkundige opzet kunnen enkele groene (ontmoetings)plekken worden aangelegd. Al met al kan geconcludeerd worden met deze herontwikkeling van een bestaande wijk het aantal woningen beperkt wordt uitgebreid ten opzichte van de bestaande situatie. De herontwikkeling draagt daarnaast bij aan een win-win situatie ten aanzien van de openbare ruimte en levert gelet op de energiezuinige woningen een bijdrage ten aanzien van het duurzaam bouwen. Het voornemen past derhalve binnen de Structuurvisie van de gemeente Twenterand.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
19
3.3.2
Visie op wonen Twenterand 2015-2025
Het woonbeleid van de gemeente Twenterand is uitgewerkt in de 'Visie op Wonen 2015 2025 Twenterand'. Dit beleid is op 2 februari 2016 door de gemeenteraad van Twenterand vastgesteld. Hierin wordt ingegaan op de wensen en eisen voor de woningvoorraad van de gemeente Twenterand tot aan 2025. Hierbinnen geldt de prognose dat het inwonersaantal van Twenterand nog langzaam toe zal nemen, terwijl het aantal huishoudens flink toeneemt. Er heerst dan ook nog een flinke behoefte aan het toevoegen van woningen aan de woningvoorraad. Voor de gemeente Twenterand laat de programmering nog een bouwopgave zien van 774 woningen tussen 2015 en 2025. Voor de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk is er nog een opgave 111 woningen. De harde plannen in Westerhaar-Vriezenveensewijk voorzien in de berekende behoefte. Met de zachte plannen erbij schiet Westerhaar in de overcapaciteit. De onzekerheid op de woningmarkt speelt met name in Westerhaar-Vriezenveensewijk een grote rol. Uitgangspunt voor de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk is dat er door fasering scherp wordt gelet op een goede balans in vraag en aanbod. In de visie wordt verwezen naar de opmerkingen gemaakt in de Structuurvisie Twenterand. Zo dienen nieuwe ontwikkelingen bij te dragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit, wordt kwaliteit boven kwantiteit gezet en wordt er gestreefd naar inbreiding boven uitbreiding.
De prognoses voor de gemeente Twenterand tonen aan dat er een behoefte is aan toevoeging van de woningen doordat de bevolkingsgroei licht aan zal houden. Daarnaast wordt er in de woonvisie een voorkeur uitgesproken voor inbreidingslocaties of herontwikkelingslocaties, gezien deze vaak in de nabijheid van voorzieningen aanwezig zijn. Deze locaties worden geprefereerd met het oog op bescherming van het lokale aanbod aan voorzieningen. Toets Het plan heeft betrekking op de herontwikkeling van de bestaande voorraad en een beperkte toename van het aantal woningen. Als gevolg van het plan worden 137 woningen gefaseerd gesloopt en worden 142 woningen gerealiseerd. Hoewel de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad – zowel in particulier bezit als in eigendom van woningcorporaties – goed is, ligt er een opgave om bij een aantal huurcomplexen te vernieuwen en op kleinere schaal tot verbetering, en soms tot herstructurering te komen. Daarbij wordt in de Woonvisie opgemerkt dat er op energetisch-/ duurzaamheidsgebied in alle delen van de woningvoorraad nog een kwaliteitsslag te maken is. Mijande Wonen is voornemens om de bestaande woningen in De Oale Bouw slopen en vervangen door energiezuinige, toekomstbestendige woningen. De betaalbaarheid van de woningen staat voorop.
Als gevolg van het plan worden er zowel vrijstaande woningen (voor de verkoop), tweeonder- een kapwoningen en rijwoningen gerealiseerd, waardoor er voor elke doelgroep passende huisvesting gerealiseerd wordt. Mijande Wonen verhuurt de huurwoningen met de laagste woonlasten aan de huishoudens met de laagste inkomens. Om betaalbare woonruimte te kunnen bieden, is het belangrijk om op de kosten te letten. Door de herontwikkeling van bestaande woningen kunnen de woonlasten voor huurders – onder andere doordat de woning energiezuinig worden opgeleverd – beperkt worden. Vanzelfsprekend geldt dat de voorgenomen herontwikkeling door Mijande Wonen een verantwoorde investering is voor de toekomst. De nieuwbouw is onder andere noodzakelijk door veranderende of wisselende doelgroepen (dit plan maakt een gevarieerder aanbod aan woningen mogelijk), woningkwaliteit en uitstraling en om te voldoen aan de eisen van de huidige tijd. Daarbij heeft Mijande Wonen zorgvuldig afgewogen of de vervanging van de woningen goed kan samengaan met een beperking van de woonlasten. Op basis van bovenstaande kan geconcludeerd worden dat de herontwikkeling van de sociale huurwoningen in De Oale Bouw past binnen de beleidsuitgangspunten ten aanzien van sociale huurwoningen zoals is opgenomen in de Visie op Wonen 2015-2025 van de gemeente Twenterand.
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
20
Hoofdstuk 4
Omgevingsaspecten
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving staan van het verrichte onderzoek naar de voor het plan relevante feiten en de af te wegen belangen (Algemene wet bestuursrecht, artikel 3.2). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de geldende wet- en regelgeving die op voorliggend plan en plangebied van toepassing zijn. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden daarom de resultaten van het onderzoek naar o.a. de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreffen voor zover relevant de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, verkeer, water en vormvrije m.e.r-beoordeling.
4.1
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
Een bestemmingsplan kan op drie manieren met milieueffect-rapportage in aanraking komen: Op basis van artikel 7.2a, lid 1, Wet milieubeheer (als wettelijk plan); Er ontstaat een m.e.r.-plicht wanneer er een passende beoordeling op basis van art. 2.8, lid 1 Wet natuurbescherming nodig is. Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 3); Er ontstaat een m.e.r.-plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 3 (plannen). Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 4); Er ontstaat een m.e.r.-(beoordelings)plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 4 (besluiten). Op 7 juli 2017 zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd binnen dit besluit om de m.e.r.-procedure eenduidiger en overzichtelijker te maken, alsmede het aspect milieueffectrapportage explicieter te behandelen in aanvragen. Dit besluit heeft tot doel het vaststellen van mogelijke, ernstig nadelige milieugevolgen ten gevolge van een activiteit binnen de aanvraag. Binnen het Besluit milieueffectrapportage zijn een tweetal mogelijkheden opgenomen hoe om te gaan met dit besluit bij een aanvraag.
Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd, maar onder de gestelde drempelwaarden blijft, volstaat een vormvrije m.e.r.-beoordeling. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd en bovendien de gestelde drempelwaarden overstijgt, is de betreffende aanvraag m.e.r.-plichtig. Op dat moment zal een m.e.r.-rapportage op moeten worden gesteld. Toets Of sprake is van een 'stedelijk ontwikkelingsproject' hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Onder andere de aard en de omvang van de voorziene wijziging van de stedelijke ontwikkeling spelen daarbij een rol. Of de ontwikkeling per saldo aanzienlijke negatieve gevolgen voor het milieu kan hebben, is daarbij niet relevant. Gelet op de uitspraak van de Raad van State van 31 januari 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:348) lijken de volgende aspecten relevant voor de vraag of sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject: de aard en omvang van de ontwikkeling; de vormgeving en opzet; de schaalgrootte; de ligging; de voorgenomen functie(wijziging), en; de vraag of sprake is van een bestaand of van een te realiseren bouwwerk. Als gevolg van het plan wordt een bestaande wijk herontwikkeld om de wijk een toekomstbestendig karakter te geven. Er worden 137 woningen gesloopt en 142 nieuwe, duurzame woningen gerealiseerd.
De nieuwe woningen worden niet aangesloten op het gas en er zal gebruik gemaakt worden van energie opwekkende hulpbronnen (o.a. PV-panelen en warmtepompen). De voorgenomen ontwikkeling voorziet naast de sloop en herbouw van 137 woningen tevens
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
21
in de toevoeging van 5 nieuwe woningen. Hoewel het stedenbouwkundige ontwerp van de nieuwe wijk ruimte biedt om verspreid in de wijk groene hofjes/ruimten aan te leggen. Hoewel het plan onder de drempelwaarden van categorie 11.2 uit de D-lijst blijft, kan de herontwikkeling worden aangemerkt als een stedelijk ontwikkelingsproject als bedoeld in het Besluit m.e.r. Het opstellen van een aanmeldnotitie m.e.r. is derhalve noodzakelijk. De aanmeldnotitie m.e.r. is als Bijlage 1 bij de toelichting van dit bestemmingsplan opgenomen. Gelet op de uitkomsten van de aanmeldnotitie, waaruit blijkt dat er als gevolg van het bestemmingsplan geen belangrijke nadelige milieugevolgen optreden, is het niet noodzakelijk om een milieueffectrapport op te stellen. Tevens is er geen passende beordeling op basis van artikel 2.8, lid 1 Wet natuurbescherming nodig, aangezien het plan niet leidt tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebied.
4.2
Milieuzonering
Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar.
De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan/wijzigingsplan mogelijk is. Hoe gevoelig een gebied is voor milieubelastende activiteiten is mede afhankelijk van het omgevingstype. De richtafstanden van de richtafstandenlijst gelden ten opzichte van het omgevingstype 'rustige woonwijk/buitengebied' dan wel 'gemengd gebied'. In figuur 4.1 zijn de richtafstanden weergegeven.
Figuur 4.1: Richtafstanden VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering Toets Bij het realiseren van een nieuwe bestemming dient gekeken te worden of die nieuwe functie past in de omgeving (externe werking) en of de omgeving de nieuwe functie toelaat (interne
bestemmingsplan Oale Bouw Westerhaar-Vriezenveensewijk NL.IMRO.1700.BPWHOaleBouw-ont1
22
werking). Het plangebied is gelegen binnen de bebouwde kom van Westerhaar-Vriezenveensewijk. In de directe omgeving van het plangebied zijn overwegend woningen en maatschappelijke functies aanwezig (huisvesting en/of verzorging of verpleging). Het plangebied is derhalve gelegen in het omgevingstype 'rustige woonwijk' Externe werking Bij de externe werking gaat het om de vraag of de realisatie van onderhavig plan leidt tot hinder of belemmeringen voor de omgeving. Daarvan is sprake als het woon- en leefklimaat van omwonenden in ernstige mate wordt aangetast. Onderhavig plan heeft betrekking op de herstructurering van een bestaande verouderde woonwijk. Het plan voorziet in een gefaseerde sloop van 137 woningen en de vervangende nieuwbouw van 142 woningen. De functie 'wonen' betreft geen milieubelastende functie voor de omgeving. Derhalve leidt het plan niet tot negatieve gevolgen voor het woon- en leefklimaat van omwonenden. Interne werking Hierbij gaat het om de vraag of de nieuwe functie hinder ondervindt van bestaande functies in de omgeving. Aan de Leidijk 14 bevindt zich een speeltuinvereniging met een verenigingsgebouw op het terrein. Het verenigingsgebouw is voorzien van de bestemming 'Maatschappelijk' en grenst aan enkele achtertuinen van de bestaande woningen. Achter het verenigingsgebouw zijn sport- en speelvoorzieningen voor kinderen aanwezig.
In de huidige situatie zijn reeds woningen gerealiseerd op kort afstand van de speelvoorzieningen. Aangezien de speelvoorzieningen verspreid door het gebied zijn gesitueerd zullen de kinderen die gebruik maken van de speelvoorzieningen verspreid in het gebied aanwezig zijn. In tegenstelling tot speelpleinen bij een school en kinderopvang zal het stemgeluid afkomstig van kinderen geen effect hebben op het woon- en leefklimaat van omwonenden. Aan de Oranjestraat 2B is de Openbare Basischschool Blokstoeke gevestigd. Op grond van de VNG-uitgave Bedrijven en milieuzonering geldt voor een basischool milieucategorie 2 waarvoor een richtafstand geldt van 30 meter in verband met het aspect geluid. Maatgevend voor het aspect geluid is met name het stemgeluid van spelende kinderen tijdens de pauzemomenten. De afstand van het schoolgebouw tot aan de dichtsbijzijnde gevels van de woningen aan de Borggrevestraat bedragen ten minste 60 meter. De afstand van de speelplaats van de basisschool tot aan de dichtsbijzijnde gevels van de woningen aan de Borggrevestraat bedraagt minimaal 85 meter. Deze afstand wordt gemeten vanaf de grens van het speelplein/schoolplein tot aan de nieuwe woningen aan de Borggrevestraat 18. De afstand van de het speelplein/schoolplein tot aan de overige woningen bedraagt meer dan 85 meter.